Дүниежүзінің саяси картасы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ТАРАУ. ДҮНИЕЖҮЗІНІҢ САЯСИ КАРТАСЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ

1.1 Жалпы карта және саяси карта туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2. Дүниежүзінің саяси картасының қалыптасу кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... 11
1.3. Қазіргі саяси картаға тарихи.географиялық шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
1.4. Қазіргі саяси картадағы тәуелді елдер мен жер аумақтары ... ... ... ... ... ..15

2 ТАРАУ. ДҮНИЕЖҮЗІЛІК САЯСИ КАРТАДА XX.XXІ ҒАСЫРЛАР ТОҒЫСЫНДА ПАЙДА БОЛҒАН МЕМЛЕКЕТТЕР

2.1. Судан Республикасы, географиялық орны, жалпы саяси және экономикалық.географиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
2.2. Судан Республикасында 2011жылы өткен референдумнан кейін оның оңтүстік бөлігінің жеке мемлекет болып жариялануы ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
2.3. Косово Республикасы, географиялық орны, жалпы саяси және экономикалық.географиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
2.4. Черногория Республикасы, географиялық орны, жалпы саяси және экономикалық.географиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
2.5. Оңтүстік Осетия Республикасы, географиялық орны, жалпы саяси және экономикалық.географиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
2.6. Абхазия Республикасы, географиялық орны, жалпы саяси және экономикалық.географиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
2.7. Сербия Республикасы, географиялық орны, жалпы саяси және экономикалық.географиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41
2.8. Палестина мемлекеті, географиялық орны, жалпы саяси және экономикалық.географиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 44
2.9. Дүниежүзінің саяси картасындағы қазіргі түйінді мәселелер ... ... ... ... ...55

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...65
Тақырыптың өзектілігі. Алғашқы қауымдық құрылыс қоғамында-ақ, картографиялық суреттер жазу пайда болғанға дейінгі ұзақ уақытта кеңістікті бағдарлау және нысандар мен заттардың қоршаған ортада орналасуын түсіну үшін қызмет етті. Ежелгі Египетте, антикалық Грекия мен Рим тәрізді басқа да өркениет ошақтарында карталар бойынша арақашықтықтар мен аудан табудың қарапайым тәсілдері қолданыла бастады. Картада бейнеленген нысандардың пішіндері мен бағдарлауы бағаланды, өлшемдері табылды. Орта ғасырларда, әсіресе, Ұлы географиялық ашылулар дәуірінде, карталар теңізде жүзушілердің, жер кезген жиһангездердің, байлық іздеген көпестердің қажетті дүниесіне айналды. Теңіз жолдарының ашылып, теңіз арқылы байланыстардың дамуы сол кезең үшін жаңалық болып көрінетін карталарды пайдалану әдістерін өмірде қолданудың толық жүйесіне көшуге ықпал етті.
Дүниежүзінің қазіргі саяси картасының обьектілері қатарына мемлекеттік мәртебесі жарияланған және жарияланбаған 267 егемен мемлекеттер мен саяси статусы толық анықталмаған елді-мекендер мен иеліктер жатады. Оларды басты екі топқа : 1) мемлекет мәртебесі жарияланған, халықаралық деңгейде танылған тәуелсіз мемлекеттер ; 2) дербес басқару мәртебесіне ие болмаған тәуелді аумақтар деп екіге бөледі. Олар бір – бірінен жерінің аумағы, халықының саны, әлеуметтік – экономикалық даму деңгейіне қарай айырмашылық жасайды.
Дүниежүзінің саяси картасында әрбір егемен мемлекеттің әлемдегі саяси және географиялық орны, саяси – әкімшілік құрылымы бейнеледі. Сонымен қатар саяси картада басты саяси – географиялық өзгерістер : жаңа тәуелсіз мемлекеттердің пайда болуы, елдердің саяси мәртебесінің ауысуы, шекаралары мен жер аумағының, ел атауы мен астанасының өзгеруі және т.б. көрініс табады. Дүниежүзінің саяси картасындағы заңдылықтар мен өзгерістерді географияның саяси география деп аталатын саласы зерттейді.
Дүниежүзінің қазіргі заманғы саяси картасының қалыптасуына Екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңы мен одан соң болған тарихи және саяси-географиялық маңызды өзгерістер, XX ғасырдың 50 – 60 - жылдарындағы отарлық жүйенің күйреуі, 80 – 90 жылдарындағы социалистік жүйенің ыдырауына байланысты оқиғалар айрықша рөл атқарды.
1939 – 1940 жылдары Балтық бойы елдері мен көршілес аумақтарды қосып алу есебінен КСРО аумағы кеңейе түсті. Екінші дүниежүзілік соғыс барысында Польша, Югославия, Грекия аумақтары бөліске түсіп, Германия Еуропаның көптеген елдерін басып алды. Соғыста жеңіліске ұшыраған Германияның, сондай – ақ Италияның, Югославияның Польша мен КСРО – ның мемлекеттік шекаралары өзгеріп, саяси картада Югославия Федеративтік Республикалар Одағы (ЮФРО), ГФР мен ГДР мемлекеттері пайда болды. Румыния, Болгария, Венгрия, Финляндияның соғысқа дейінгі шекаралары қалпына келтірілді.
1. География мирового хозяйства. -М.: Мысль,1987.
2. Б.Н. Зимин. География мирового хозйства. Под. ред.- М.,1992.
3. Исаев Е.И., Кондаков А.А., Ларичкин В.А. Минеральные ресурсы мира. М.:МГУ, 1990.
4. Багдасова С.Б., Чавушьян А.Н. Сырьевые ресурсы Азии, Австралии и Океании М.:1987.
5. Экономическая география зарубежных стран. Под ред. С.И. Дедовских., М.С. Ризина. -М. , Высшая школа, 1982.
6. Социально-экономическая география зарубежного мира. Под ред. В.В. Вольского. - М., Крон-Пресс, 1998.
7. Максаковский В.П. Экономическая и социальная география мира. Методическое пособие. Книга для учителей. -М.: Просвещение, 2004.
8. Алисов Н.В., Хорев Б.С. Экономическая и социальная география мира (общий обзор): Учебник. -М.: Гардарика, 2000.
9. Гладкий Ю.Н., Лавров С.Б. Экономическая и социальная география мира. -М.: Просвещение, 2002.
10. Максаковский В.П. Географическая картина мира. Книга 1.- М.: Дрофа, 2004.
11. Родионова И.А. и др. Экономическая, социальная и политическая география: мир, регионы, страны. Учебно-справочное пособие. -М.: Экон-Информ, 2008.-492б.: илл. 16б.
12. Географический энциклопедический словарь: Понятие и термины-М.,Современная энциклопедия,1988.
13. Географический справочник ЦРУ Новейшая информация о всех странах и территориях Екатеринбург, 2005.
14. Экономическая география зарубежных стран. Под ред. В.П. Максаковского. М. , Просвещение. 1981.
15. Антонова И.Ф. Канада. Экономические районы, ч.2. -М.: МГУ.1974.
16. Витвер Н.А. Экономика стран Латинской Америки. Т.1,2. -М.: 1974.
17.http://www.aseansec.org-сайт Ассоциации стран Юго-Восточной Азии.
18.http://www.cia.gov/cia/publications/factbook-страноведческий сайт ЦРУ США.
19.http://www.europa.eu.int-официальный сайт Европейского союза. Атлас мира. -М., 1995.
20. К.А. Искакова., Утекешева Р.К. Практические занятия по курсу География мирового хозяйства -Алматы,1998. – 98 с. Отраслевые карты мира
21. www.egemen.kz (Сауытбек АБДРАХМАНОВ, Сенбі, 1 қазан, 2011)
22. www.egemen.kz ( Қазақстан-Палестина: Дипломатиялық қатынастарға – 20 жыл, Сәрсенбі, 4 сәуір, 2012. Болат СӘРСЕНБАЕВ, Қазақстан Республикасының Палестинадағы елшісі).
23. http://www.inform.kz
24. “Қазақ Совет Энциклопедиясы”, VІІІ том.
25. Очерки истории Южной Осетии, т.1, Цхинвали, 1969.
26. Абаев В.Д. Экономическое развитие Южной Осетии в период капитализма (1864-1921 г.), ч.2, Тб., 1956.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................3
1 ТАРАУ. ДҮНИЕЖҮЗІНІҢ САЯСИ КАРТАСЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
1.1 Жалпы ... және ... ... туралы
түсінік..........................................5
1.2. ... ... ... ... ... саяси ... ... ... ... ... тәуелді елдер мен ... ... ... САЯСИ КАРТАДА XX-XXІ ҒАСЫРЛАР ТОҒЫСЫНДА ПАЙДА БОЛҒАН
МЕМЛЕКЕТТЕР
2.1. Судан Республикасы, географиялық орны, жалпы саяси және ... ... ... ... ... референдумнан кейін оның
оңтүстік ... жеке ... ... ... Республикасы, географиялық орны, жалпы саяси және ... ... ... ... ... жалпы саяси және
экономикалық-географиялық
сипаттамасы....................................................31
2.5. ... ... ... ... орны, жалпы саяси және
экономикалық-географиялық
сипаттамасы....................................................34
2.6. Абхазия ... ... ... ... ... және ... ... Республикасы, географиялық орны, жалпы саяси және экономикалық-
географиялық
сипаттамасы....................................................41
2.8. Палестина мемлекеті, ... ... ... ... және ... ... саяси ... ... ... ... ... ... ... құрылыс қоғамында-ақ,
картографиялық суреттер жазу пайда болғанға ... ұзақ ... ... және ... мен ... ... ... орналасуын түсіну
үшін қызмет етті. Ежелгі Египетте, антикалық Грекия мен Рим ... ... ... ошақтарында карталар бойынша арақашықтықтар мен аудан табудың
қарапайым тәсілдері қолданыла бастады. ... ... ... мен ... ... ... ... Орта ғасырларда,
әсіресе, Ұлы географиялық ашылулар дәуірінде, ... ... жер ... ... ... іздеген көпестердің қажетті
дүниесіне айналды. Теңіз жолдарының ашылып, теңіз арқылы байланыстардың
дамуы сол кезең үшін жаңалық ... ... ... ... ... ... толық жүйесіне көшуге ықпал етті.
Дүниежүзінің қазіргі саяси картасының обьектілері қатарына
мемлекеттік ... ... және ... 267 ... ... ... статусы толық анықталмаған елді-мекендер мен иеліктер жатады.
Оларды басты екі ... : 1) ... ... ... ... танылған тәуелсіз мемлекеттер ; 2) дербес басқару ... ... ... ... деп ... ... Олар бір – бірінен жерінің
аумағы, халықының саны, әлеуметтік – ... даму ... ... ... ... ... әрбір егемен мемлекеттің әлемдегі саяси
және географиялық орны, саяси – әкімшілік құрылымы бейнеледі. Сонымен қатар
саяси картада ... ...... өзгерістер : жаңа тәуелсіз
мемлекеттердің пайда ... ... ... ... ауысуы, шекаралары
мен жер аумағының, ел атауы мен ... ... және т.б. ... ... саяси картасындағы заңдылықтар мен ... ... ... деп ... ... зерттейді.
Дүниежүзінің қазіргі заманғы саяси картасының қалыптасуына Екінші
дүниежүзілік соғыс қарсаңы мен одан соң ... ... және ... ... ... XX ... 50 – 60 - жылдарындағы отарлық
жүйенің күйреуі, 80 – 90 ... ... ... ... оқиғалар айрықша рөл атқарды.
1939 – 1940 жылдары Балтық бойы ... мен ... ... ... ... КСРО аумағы кеңейе түсті. Екінші дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... түсіп, Германия Еуропаның
көптеген елдерін басып алды. Соғыста жеңіліске ұшыраған Германияның, сондай
– ақ Италияның, Югославияның Польша мен КСРО – ның ... ... ... ... ... Федеративтік Республикалар Одағы (ЮФРО),
ГФР мен ГДР мемлекеттері пайда болды. ... ... ... ... ... ... қалпына келтірілді. Шығыс Еуропада
пайда болған ... ... ... блокқа бірікті. Еуропада осы
жылдары басталған шекараларды қалпына келтіру жұмысы қазірге дейін ... ... ... - ... ... картасының
қалыптасуының кезеңдеріне, олардың саяси және тарихи мәселелерге байланысты
өзгеріп тұруының мазмұнын зерттеп, саяси және ... ашып ... ... ... ... жатады:
- саяси картаның мазмұнын ашу;
- дүниежүзінің саяси картасының қалыптасу кезеңдерін қарастыру;
- қазіргі саяси картаға тарихи-географиялық шолу жасау;
- қазіргі ... ... ... елдер мен жер аумақтарын қарастыру;
- дүниежүзілік саяси картада XX-XXІ ғасырлар тоғысында пайда болған
мемлекеттерді қарастыру;
Судан, ... ... ... ... ... ... мен ... гографиялық орны, жалпы саяси және
экономикалық-географиялық сипаттамасын жеке-жеке қарастыру болып ... ... ... САЯСИ КАРТАСЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
1. Жалпы карта және саяси карта туралы түсінік
Картаның тақырыбы мен ... ... ... ... ... элементтерден тұрады. Мысалы, бір жердің географиялық
қартасының (топографиялық картасының) мазмұнына; жер бедері, суы, өсімдігі,
топырағы, елді ... жол ... ... құралдары, мемлекеттік
және әкімшілік шекаралары, ... және ... ... ... мәдени объектілері кіреді.
Географиялық картаның жиегі мен бос жерінде қосымша графиктер мен
жазулар: картада ... ... ... және ... ... бойынша қашықтықты, бұрыштарды, объектілердің
ауданын, жеке нүктелердің ... ... т.б. ... ... ... жасалған кезін, пайдаланған материалдарын т.б.қосалқы
анықтауларды көрсететін деректер; ... ... ... толықтыратын диаграммалар, таблицалар мен мәліметтер де болады.
Географиялық карталардың ішінен неғұрлым көп қолданылатыны – жер беті
мен ондағы объктілер ... ... ... ... Ал ... деп аталады. Олар жалпы географиялық картаның мазмұнына кіретін
белгілі бір ... ... жер ... өте ... және ... немесе жалпы географиялық картада жоқ құбылыстарды (белгілі бір
жердің геологиялық ... ... ... т.б.) көрсетеді (Сурет 1).
Карталардың негізін картографиялық кескіндеулер, математикалық негіз,
көмекші жабдықтар мен ... ... ... жиынтық құрайды.
Картаның аса маңызды элементтерінің бірі-оның түсіндірме бөлігі болып
табылады(Сурет 2). Карта ... ... ... ... ... және ... ... белгілер арқылы беріледі. Аудандық
белгілермен орман, шалғын, батпақ, көл т.б. ал сызықты белгілермен ... ... ... ... ... ... Тақырыптық карталардың
негізгі екі түрі бар: а) табиғат құбылыстарының ... яғни ... ... ә) ... ... карталары, яғни әлеуметтік-
экономикалық-географиялық (экономика, халық, мәдениет, саяси-әкімшілік,
тарихи) карталар.
Тақырыптық карталардан ... ... ... ... ... т.б.) айыра білу қажет. Арнаулы ... ... ... және ... ... климаттық, топырақ,
экономикалық т.б. карталарда болуы мүмкін. Бұл ... ... ... өзгешелігі болғандықтан, олар тақырыптық карталардың ерекше бір тобы –
техникалық карталар тобын құрайды. Оларға ... ... ... т.б. ... ... жатады. Географиялық карта көбіне аумақтық
белгілері (жер ... ... ... ... ... ... мен теңіздердің, құрлықтардың, олардың ірі ... ... ... карталары.
Сурет1 - Жалпы географиялық карталардың құрамдық негіздері
|ЖАЛПЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... және ... |
|Елді ... ... ... мен байланыс |
|құралдары ... ... ... мен ... ... ... 2 - ... карталардың мазмұндық негіздері мен шартты белгілері
|Тақырыптық карталар ... ... | ... ... ... ... | |Тақырыптық мазмұн ... | | ... ... ... мекендер |
|Қатынас жолдар |
|Кестелер ... ... ... | ... |
|белгілер | |түсіндірмелер ... ... ... ... ... орны, саяси – әкімшілік
құрылымы бейнеледі. Сонымен қатар саяси картада басты саяси – ... : жаңа ... ... пайда болуы, елдердің саяси
мәртебесінің ауысуы, шекаралары мен аумағының, ел ... мен ... және т.б. ... ... Дүниежүзінің саяси картасындағы
заңдылықтар мен ... ... ... ... деп ... зерттейді.
Мазмұны жағынан бір қарағанда қарапайым болып көрінетін саяси картада,
әдетте, ... мен ... ... әкімшілік – аумақтық жіктелуі,
астанасы мен ірі қалалары бейнеленеді. Мұның негізінде дүниежүзі ... ... мен ... ... ... ... арасындағы өзара қарым – қатынастарға, сондай – ақ мемлекеттік
шекараларды анықтау мен халықтың қоныстануына байланысты болатын ... ... ... мәселелер жатыр[1.5 ,б].
Саяси картаның негізгі ... ... ... ... мәртебесінің ауысуы, мемлекеттің ... ... ... кездесетін аумақтық және өзде де ... ... ... ... ... ... құрайды.
Саяси картада сандық және сапалық өзгерістер болады. Сандық өзгерістер
мемлекетке жаңадан ашылған жерлерді қосу, аумақтық алулар ... ... ... ... бірігуі және ыдырауы жатады.
Сандық өзгерістерге елдің саяси суверенитетті ... ... ... ... жаңа нысандарын ... ... және ... ... және ... құралуы жатады.
Халықаралық саясатта әлемдік дамудың негізгі бағыттары әрдайым ... ... ... Егер зер сала қарасақ дүниежүзінің саяси
картасының құрылысы өте ... ... алып ... ... өзіндік орны бар. Мемлекеттердің ... бір – ... ... ... шекараның сипаты іс жүзінде мемлекеттік шекара ... Ол ... ... ... ... ... ... яғни
демократиялық шекара. Соңғы кездері территориялық шекаралық ... ... ... күрделі, әсіресе, мемлекетаралық және
ұлтаралық шиеленістің етек ... әкеп ... ... картасына жиі болып отырған өзгерістер көпке аян,
олардың ең ... жаңа ... ... ... ... ... өзгерістер, мемлекеттердің бір – бірімен қосылуы, бір елдің
екінші елдің ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі, т.б. Осы аталған ... ... ... ... негізі болып саналады.
Әлемдегі ең бір ықпалды бірлестік Еуропалық Одақ деп ... 27 ... ... ... және ... ... ... Еуро парламент деп аталады. Оған төте сайлаумен 5 ... ... ... Бұл Еуропа елдерінің саяси интеграцияға ұмтылуының
маңызды қадамы болды. Ең ... төте ... 1970 ... ал ... ... ... Еуропарламентке сайланған депутаттар ұлттық белгілері бойынша
емес, ... ... ... ... ... өз ... қорғайды, іске асыруға тырысады. Еуропарламентке Еуропаның
экономикалық, валюталық және саяси интеграцияның жаңа әрі сапалы ... ... ішкі ... ... ... ... сан алуан мәселелер
ұсынылады.
Еуропарламентке депутаттар сайлау тұрақты ... ... ... ... ... ... ірі мемлекеттердің әрқайсысы
81 орынға ие болса, Испания – 60, ... – 25, ... ...... ... – 16, ... – 15 ... – 6 депутаттан
сайлайды. 1989 жылы ... ... ... ... оның ... ... топ ... болды: социалистер – 182  мандат, христиан –
демократтар – 107, ... – 48, ... – 44, ... – 42,
тәуелсіздер – 37, экологтар – 23, голлистер – 19, оңшылдар – 16 мандатқа ие
болысты. 1984 ... ... ... ... экологтардың саны артып, сайлаушылар мен ... ... ... ... мен ... ... өзіндей, Еуропарламенттің, өз ішіндегі қайшылықтары да ... ... онда ... екі ... ... ... интеграцияны одан
әрі дамытуға байланысты консервативтік бағыт. Оның мәні қазіргі ... ... ... және одан ... ... мәселеге
байланысты институттардың араласуын ... ... оны ... ... ... Бұл – ірі де күшті корпорацияларға жол ашу. ... ... ... ... еркін кәсіпшілдікке байланысты,
мамандардың әлеуметтік жағдайын қорғауға байланысты арнаулы шаралар жасау.
Бұл бағыт біртұтас экономикалық ... ... ... ... ... ... ұсынады.
1900 жылы жер шарында 55 егемен мемлекет ... ... ... ... ірі ... ... және ... жағынан кішілеу – Франция империясы
болды. Отары бар елдерге Жапония, АҚШ, Нидерланд, ... ... ... ... ... ... ... кейін отаршылық
жүйенің күйреуі және ұлт – ... ... өсуі ... саяси
картасына ірі өзгерістер енгізді. Екінші дүниежүзілік соғыстың қарсаңында
әлемде 71 егеменді мемлекет, 1947 жылы – 81, 1959 жылы – 92, ал 1990 ... ... саны 171- ге ... ... 1990 ... ... айында екі араб
мемлекеті – Иемен Араб Республикасы және Иемен ... ... ... байланысты Иемен Республикасы деген атпен бірікті (жер
көлемі 532 мың шаршы км., халқы 13 ... 1990 ... ... ... ... ... болған ГФР-дың астанасы Берлин болды. Сонымен 1991 жылы егеменді
мемелкеттердің саны 168-ге ... ... 1991 ... ... ... Литва, Латвия, Эстония жариялады. Жаңадан тағы 2
тәуелсіз республика құрылды – Микронезия ... және ... ... ... ... ... олар АҚШ – тың
қамқорлығында болатын. Сонымен қазіргі кездегі егеменді елдердің саны ... ... ... мүше ... саны - 193. Оған ... ... ... Республикасы да кіреді. Қазіргі кезде 1960-1970 жылдармен
салыстырғанда ... ... алуы ... ... 1990 ... ... ... Араб Республикасының отары болып келген Намибия
тәуелсіздік алды. Бұл ел ... ... ... ең ірі ... ... ... ... Сахара 13 жылға ... ... ... келісімге келді. Сянган (Гонконг) және Аомынь (Макао) тағдыры да
шешілді.
Қазіргі кезде халықаралық мәселелер проблемалары жөніндегі мамандар
мен ... жер шары ... ... шекаралар және басқа да
талас – тартыс тудырып отырған 300 «ыстық нүкте» бар ... оның ... ... ... өте күрделі екендігін айтады. Олардың
кейбіреулері бір – біріне жақын, ал енді ... өте ... ... ... мен ... ... Фолкленд (Мальвин) аралдары
жөніндегі шиеленіс. Австралиялық ғалымдар ... және ... ... екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1990 жылды қоса
есептегенде жер бетінде екі және одан да көп ... ... ... ... ... соғыстар болыпты, орта есеппен жылына 10 соғыстан
келеді. Мұның ... ... және ... ... ... ... 8
жылға созылған 1980-1988 жылдар арасында Иран – Ирак ... ... бар ... 508 ... км., Штатт-Эль-Араб өзені арасындағы Тигр ... ... ... ... ... Осы ... Ирак ... Фао портын салған. Бірақ жер ... ... ... ... ... ... кезде мемлекеттік басқарудың 3 формасы қалыптасып ... ... және ... ... ... 127 ... бар. Бұл жалпы мемлекеттер санының 
төрттен үш бөлігі. Басқарудың бұл түрін – ... және ... ... Бұл ... XІX ... ... Америкасы елдерінің көбі
қалап алды, ал XX ғасырдың басында Азиядағы бұрынғы отарлардың бәрі ... ... ... қабылдады. Оның ең ірілері: Үндістан,
Индонезия, Вьетнам, ... және т.б. ... ... 52 ... ... республика. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Италия, Грекия және
мыңдаған жылдар бойына монархиялық формадағы ... ... ... Египет,
Эфиопия, Иран көшті.
Республикалық басқару формасындағы ... ... ... ... тағы ... қатынастарында көптеген
айырмашылықтар бар. Мысалы, Швейцария мен Джибутиді, ... мен ... мен ... ... ... ... ... басқару формасындағы елдердің саны 30: Америкада
монархиялық басқарудағы ел жоқ, Мұхиттық аралдарда(Океанияда) – 2, ... 3, ... – 13, ... – 12. ... бір елдің басқару формасы
таласты. Ол Андорра: Франция мен ... ... ... ... 6
селолық қауымнан тұратын кішкентай ғана мемлекет. Іс жүзінде республика,
формальді түрде конституциялық ... ... ... мамандар
Андорраны монархияға жатқызады. Жапония империясы монархияға жатады. Қалған
көптеген монархиялар – корольдік, бірнеше князьдіктер және ... ... ... формалардың республикаға ұқсайтын элементтері бар.
Мысалы, Малайзиядағы монархты сұлтандар өз ... 5 ... ... ... Араб ... ... кеңесінде мемлекет басшысы –
президент 5 жылға сайланады. Көптеген мемлекеттер конституциялық монархия,
бірақ бұрынғысынша абсолюттік монархиялықтар ... ... ... ... Еуропада абсолюттік теократтық монархия тек қана Ватиканда,
ал Азияда мұның саны көп: Оңтүстік – ... ...... ... Азияда
– Бутан,  Сауд Аравиясы, Оман, Біріккен Араб Әмірліктері, Катар, ... ...... және ... басқарудың үшінші формасы – достастық. Оған – ... ... ... ... алғашқыда Ұлыбритания жүргізген
болатын. Достастыққа мүше елдердің саны 50, олар ... ... екі ... бір рет ... ... ... ... қаржы министрлері қатысады. Достастықьың бәріне бірдей
ортақ конституциясы, одақтың шарттары, ... ... жоқ. ... ... ... БҰҰ т.б. қатыспайды. Достастықьың мүшелері
қалаған уақытта  бірлестіктен  ешқандай ... шыға ... ... ... Ирландия, Пәкістан пайдаланды. Достастыққа кіретін
барлық ... ... ішкі ... ... ... ... ... қарсы дауыс берген мемлекеттер қабылданбайды.
Достастыққа мүше елдердің ... ... ... республика. Мысалы,
Үндістан, Бангладеш, Нигерия, Гана, Замбия, Зимбабе, т.б. келесі бір елдері
монархты. ... ... ... ... ... ... елдер өз еріктерімен мемлекет басшысы деп Ұлыбританияның
корольдігін таниды. ... ... ... ... пайдаланады.
Мысалы, Жаңа Зеландия ағылшынның ... ... ... ... ... ... ... оны Жаңа Зеландияның үкіметінің
ұсынысымен Ұлыбританияның королевасы ... ... ... ... ... ... ... тіліне, мәдениетіне, тұрмыстағы
салттарына бағынады. Осындай ерекшеліктеріне қарай мемлекеттің бұл ... ... ... ... ... ... ... ақтаған басқару
формасы деуге болады.
Халықаралық тұрғыды 2011жылға дейін басқарудың ... тек бір ...... ... Ол 1977 жылы ... ... мемлекеттік
басқарудың жаңа формасы, араб тілінен аударғанда ... ... ... ... ... ... білдіреді. Елдің толық аты ... ... ... Араб ... деп аталды. Іс жүзінде бұл
мемлекетті бүкілхалықтық ... ... ... ... ... Оны халық арасынан шыққан оппозициялық күштер 2011жылы елді
басқарудан ... ... ... бері басқарудың бұл түрі тоқталды.
Саяси құрылымның маңызды элементі – мемлекеттің әкімшілік – аумақтық
құрылым. Ол тікелей саяси ... және ... ... халықтың ұлттық-
этникалық, кейбір жағдайда сонымен бірге конфессионалдық құрамын елдің
қалыптасуының ... ... ... ... ... ... ... саяси - әкімшілік құрылысы, оның саяси – әкімшілік
тұрғыдан бөлінуі елдің ішкі өмірінде маңызды орын ... ... ... ... сәйкес келе бермейтін елдер Азия және Африкада бар.
Сурет 3 - ... ... ... ... мемлекеттер мен елді-
мекендеріндегі қабылданған елді ... ... ... ... ... объектілері |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |йдағы|иация|
| | | |ар ... |
| | | | |ар ... | | | | ... ... |
| | | | | |мен ... | | | | ... | | | | |тар |р |
| ... ... ... ... |
| |ық ... |ік | |
| | |ық | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... ... кезеңдері
Дүниежүзінің саяси картасы тарихи кезеңдерде ұдайы өзгеріске түсуде.
Оған әр түрлі факторлар ықпал етеді.
Дүниежүзінің казіргі ... ... ... ... ... даму ... ... зор. Бұл — өте ұзақка ... жыл ... бар ... ... ... дамуы бірнеше тарихи
кезеңдерді басынан өткізді. Осыған сәйкес дүниежүзінің ... ... да әр ... ... бар. ... дамуының негізгі
заңдылықтарына сүйене отырып, дүниежүзі саяси картасының ... ... ... ежелгі, ортағасырлық, және қазіргі
заманғы (Сурет 4). Осы себепті ... ... ... ... деп бекер
айтпаймыз.
Ежелгі кезең (б. з. V ғ. дейін) — алғашқы қауымдық қоғамның соңы ... ... ... ... ... Жер ... ең алғашқы мемлекеттік
құрылымдар — Египет, Ежелгі Қытай, Парсы патшалығы, Финикия, ... ... мен Рим ... және басқаларының дамуымен ... ... Осы ... ... ... зор үлес ... ... жер бөліктеріндегі негізгі ... ... ... күш
қолданысы арқылы жеңіске жеткендердің есебінен жүзеге асырылды.
Келесі ортағасырлық кезеңде (V—XV ғғ.) ... ... ... заманымен тұстас келеді. Феодалдық ... ... ... құл ... құрылыстан гөрі күрделі әрі жан-жақты еді.
Оларда жер аумақтарын жаулап алу ... ... ... отырды. Осы себепті
ұлан-байтақ жерді мемлекеттер үнемі бөлісумен келді. Ол заманда жер шарының
көптеген аймақтарының саяси картасы өте ... еді. ... ... ... Араб ... Киев Русі, Шыңғыс хан және Осман
империялары, ... мен ... т.б. ... ... (XV ғ. соңынан — XX ғ. басына дейін) — капитализм дәуірінің
пайда болуына, өрлеуіне және орнығуына сәйкес ... ... ... бас ... ... Ұлы географиялық ашылулардың өзі Жаңа
Дүние материктеріне жол салып, дүниежүзі картасын ... ... ... ... ... жат ...... құлдар саудасы және еріксіз
түрде өз ... ... ұлт ... күштеп таңуға ұласты. Әсіресе
дүниежүзінің саяси ... ... ... ... ... мемлекеттер
арасында XIX ғасырдың ортасынан XX ғасырдың бас кезіне дейін барынша жүрді.
Мұны біз Африка материгі мысалынан айқын көреміз. 1876 жылы осы ... 10%-ы ... ... ... ... ал 1900 жылы ... ... асты. XX ғасырдың басында дүниежүзінің ... ... ... ... ... оны ... қана ... бөлуге тура келді. Ол
ірі державалар арасында әскери-саяси топтар құруға және оны ... ... ... аймақтық қақтығыстар мен Бірінші дүниежүзілік соғысқа әкеліп
соқтырды.
Сурет 4 - Дүниежүзінің саяси ... ... ... саяси картаға тарихи-географиялық шолу
Қазіргі заманғы, яғни саяси картаның қалыптасуындағы ең жаңа кезеңнің
басталуы Бірінші ... ... ... тұспа-тұс келіп, ол
бүгінге дейін созылуда.
XX ғасырдың басында жер шарында тәуелсіз дербес мемлекеттер саны ... ... ... ... ... ... олардың саны 81 -ге
жетті. Бұл елдердің Исландиядан басқасы өз ... ... ... ... Азия ... жас мемлекеттері болды. Олардың қатарында
осындағы аса ірі елдер — ... ... ... Филиппин, т.б. бар.
Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар аралығы мен одан ... ... ... ... ... ... алғашқы кезеңі деп аталады. Бұл кезең
Ресей, Австро-Венгрия, Осман империяларының ... ... ... ... ... т.б. ... құрылуымен және
социалистік жүйе елдерінің саяси картада пайда болуымен сипатталады (Сурет
5). Сонымен ... осы ... ... ... мен дүниежүзілік
соғыстарды болдырмай, ... ... ... ... ұйым ... Лигасының (ҰЛ) (1920 ж.), ... ... ... аса беделді
Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) (1945 ж.) құрылуымен ... ... 1950 ... ... егеменді мемлекеттердің саны 92-ге
жетті. Енді Азия елдерімен қатар Африка ... ... де ... ... Ең ... оның ... араб елдерінің көп бөлігі,
оның артынша тропиктік Африкада — Гана (1957 ж.) ең ... ... ... жылы ... өз ... ... 1960 жыл ... жылы» болып
есептелінеді. Өйткені тек осы жылы ... ... 17 елі ... ие ... ... жою процесі басқа материктерде де
қарқынды түрде ... ,97 ... ... ... ... алғашкы кезеңі мен 1980 жылдардың соңғы
межесіне дейінгі уақытты шартты ... оның ... ... ... Бұл ... империялар ыдырап, олардың орнында ұлт-азаттық қозғалыстар
нәтижесінде дамушы ... деп ... ... ... жас ... ... ... пайда болды.
1990 жылы планетамызда егеменді ел 171-ге ... ... осы ... ... ... құрамы негізінде екі Йемен — Солтүстік және
Оңтүстік Йемен Араб мемлекеттері қосылып, Арабия түбегінде жаңа мемлекет —
Йемен ... ... ... Ал ... айында екі Герман — Батыс және
Шығыс Германия мемлекеттері бірікті. Келесі жылы ... ... ... ... ... ... жарияланды. Осы себепті 1991
жылдың қаңтары карсаңында ... ... ... ... ... саны 169-ға дейін қысқарды.
Балтық маңы елдері — Литва, Латвия және Эстония 1991 жылдың қыркүйек
айында өз тәуелсіздіктерін алды. Сол 1991 ... ... КСРО ... оның ... ... жас тәуелсіз мемлекеттер пайда болды. Олар:
Ресей Федерациясы, Украина, Беларусь, ... ... ... ... ... ... Армения және Грузия
республикалары. Осы аталған ... енді ... ... (ТМД) ... ... ... Республикасында басталған саяси
науқан қарулы қақтығыстар мен соғысқа ... ... оның ... ... ... ... бұрынғы одақтас республикалардың
орнына келесі тәуелсіз мемлекеттер пайда болды: Словения, Хорватия, Босния
және Герцеговина, Македония. Тек ... мен ... ... ...... Одағына бірікті, кейіннен федеративтік құрылымдағы
аталмыш республикалар атауымен қайта ... ... осы екі ... ... Сербияның Косово және Метохия аймағында саяси даудамайлар
әлі де өршіп тұр.
Сол сияқты Босния және Герцеговинадағы үш қауымдастықтың ... ... ... және ... ... мен екі жақты
саяси кереғарлықтар (хорват мұсылман және серб ... ... ... ... толық шешуін таппай отыр. Ал Македонияға келсек, оған ... ... ... ... өлі ... Оның ... себебі — елдің
«Македония» деп аталуына келіспеушілігі. Жалпы, ... ... ену ... ... ... ... өзара түсініспеушіліктері
тағы бар. Осы екі мемлекеттің Македонияның БҰҰ-ға мүше болып кіруінде дауыс
беруде ... ... ... ... ... ... ... қарағанда оның БҰҰ-ға мүшелікке енуі біраз кешеуілдеді.
1993 жылдың қаңтарында Чехо-Словакия ... ... ... өмір ... тоқтатып, оның орнында тәуелсіз екі мемлекет: ... ... ... ... Дүние жүзінің қазіргі саяси
картасының осы үшінші ... ... куә ... ... ... ... ... және Чехо-Словакия ... ... ... ... ... жүйенің ыдырауы мен басқа да
тәуелсіз мемлекеттердің (Эритрея, ... ... ... ... ... ... ... дүние жүзі картасындағы кептеген саяси өзгерістерді осы
соңғы кезеңге жатқызамыз.
Қазіргі кезде дүниежүзінің саяси ... ... ... ... ... бар. Бүгінгі таңда Біріккен Ұлттар Ұйымына 193
мемлекет мүше. Жоғарыдағы жаңадан ... ... ... құрамына,
оның Бас Ассамблеясы сессиясының шешімі бойынша қабылданды. Мысалы: ... мен ... ... БҰҰ-ға қабылдау рәсімі 1992 ... ... ... 5 - ... саяси картаның қалыптасу кезеңдері.
1.4.Қазіргі саяси картадағы тәуелді елдер мен жер аумақтары
Егеменді мемлекеттермен қатар казіргі кезде дүниежүзінде 40-дан астам
отар ... ... ... мен жер аумақтары бар деп есептелінеді. Көптеген
елдер Палестина мемлекетінің өміршеңдігін мақұлдайды. Ал ... ... ... ол ... ... (1994 ж.) әлі ... ... айнала қойған жоқ.
Тәуелді елдерді шартты түрде екі топқа бөлуге болады:
1. ... ... ... ... түрде тіркелген тәуелді
аумақтар, бұларға бостандық берілуі қатаң түрде талап етіледі.
2. Негізгі аумақтар деп сөз ... ... ал іс ... отар жер,
бірақ олар БҰҰ-ның ... ... ... ... ... мәлімдеуінше, олар «теңізден арғы департаменттер ... ... ... ... т.б. ... табылады. Мұндай
жерлер Мұхиттық аралдар мен Кариб теңізі алабында жиі ... ... ... ... жер ... және ... саны жағынан шағын
мемлекеттер (Сурет 6).
Отарларды жою үрдісі әлі де ... ... ... ...... ... ... ең ірі отарлық иелік — ... ... ... ... 1,9 млн) өз ... дербестігін алды. 1976 жылдың
ақпанында Испания иелігінде болған Батыс Сахара жері өз ... ... ... ... 15 жылға созылған қарулы қақтығыстан кейін
(ұлт-азаттық. ... ... ... жөне Мавритания арасындағы
кақтығыс), 1991 жылдың қыркүйек айынан бастап соғыс қимылдары ресми түрде
тоқтатылып, келіссөз ... ... ... ... ... оған
деген аумақтық талаптарынан бас тартты. Бұл ... енді ... ... ... ... ... ... 1996 жылдан бастап "Полисарио" майданы мен ... ... ... ... ... БҮҮ ... ... тұрғысынан қайта
жанданды. Бірақ өлі де толық бір мөмілеге келген жоқ, екі арада жөне ... ... ... ... ... ... ... бар.
Ал Сянган (Гонконг) мен Аомыньның (Макао) тағдыры өткен ғасырдың
соңында анықталды. «Бір мемлекет — екі ... ... ... ... ... ... енді. Қытай үкіметі Тайваньға да жоғарыда аталған ұстаным
негізінде біртұтас мемлекет болып емір сүруді ұсынуда.
Жалпы ... ... ... олардың көбісін метрополия бірінші
кезекте әскери-стратегиялык мақсатта пайдаланылуда, сол ... ... ... да ... және ... ... туғызуда. Сондықтан отаршыл-метрополиялар оларды мүмкіндігінше өз
қолында ұстап тұруға тырысуда. Осы ... де ... мен ... ... мөртебесі туралы тартыстың шегі жоқ сияқты . ... ... ... және ... ... оның отар ... ... қоса Ұлыбританияға қарайтын Үнді мұхитындағы ... ... ... ... ... да бар) орналасқан.
Сонымен қатар осы Гибралтар бұғазындағы Испанияға қарасты Перехилъ ... үшін ... мен ... ... талас та,
мароккондық аумақта орналасқан испандық -Сеута және Мелилья (бұларды 1640
жылы ... ... ... ... төңірегіндегі дау-дамай да өршіп тұр[4
85 б].
Сурет 6 – ... ... ... түрлері
Франция өзінен шамамен 17000 км ара қашықтықта орналасқан Полинезияны
1958 жылдан өзінің «теңізден арғы жер аумағы» деп ... онда ... ... ... әлі ... ... ракеталық-ядролық қаруын сынақтан
өткізуін тоқтатпай отыр (жұртшылыққа ... он ... жыл ... мұндағы
полигонында Францияның бірнеше дүркін ядролық жарылыстар жасағаны ... ... ... ... тағы бір отары — ... ... арғы ... ... ... ... ТАРАУ. ДҮНИЕЖҮЗІЛІК САЯСИ КАРТАДА XX-XXІ ҒАСЫРЛАР ТОҒЫСЫНДА ПАЙДА
БОЛҒАН МЕМЛЕКЕТТЕР
2.1.Судан Республикасы, ... ... ... ... ... ... ... — Африкадағы мемлекет. Елордасы — Хартум ... ...... ... ... ... ... жағынан (2,5 млн. км²) Африкада 1-орын, әлемде 10-орында (Сурет 7).
Халқының саны — 30,89 млн ( 2010ж ... ... ... Суданды
қоспағанда). Жылдық өсім —2,15 %. Орташа өмір сүру ұзақтығы - ерлерде – 51
жас, әйелдерде - 53,5 жас. Қала ... 43 %. ... - ... - 50 % (2003ж ... ... ... жуығын арабтар, қалғандарын нубийлер, бежалар,
динкалар, нуэрлер, ... т.б. ... ... ... тілі – ... Тұрғындарының 70%-ы мұсылмандар, 10%-ы ... ... діни ... ... ...... ... (2,9
млн.).
Сурет 7- Судан Республикасының географиялық орны мен шекарасы
Әкімшілік аумақтық түрғыдан 25 провинцияға бөлінеді, Хартум қаласы жеке
әкімшілік бірлік ... ... ... мейрамы – Тәуелсіздік күні – ... (1956). Ақша ...... ... ... (1956), Африка Одағы
(1963), Араб мемлекеттері лигасы (1956), Ислам конференциясы ұйымы, т.б.
халықаралық ұйымдардың ... ... ...... заң шығарушы
органы – 1 ... ... ... ... ... ...
Министрлер Кеңесі.
Әкімшілік бөлінісі. Судан 15 штатқа бөлінеді (араб. вилаят)
1. Ақ Ніл 9. ... ... ... 10. ... ... ... Ніл 11. ... ... ... 12. ... ... 13. ... Қызыл теңіз 14. ... ... Ніл 15. ... ... Солтүстік
Судан тілі бірнеше лингвистикалық бөліктерден, құрамалардан тұрады.
Бұлардың ішінде көбірек тарағаны мунд ... ... тіл. ... ... ... ... қолтығына дейінгі жерлерді мекендеген
халықтар мунд тілінде сөйлейді. Олардың ірісі – манде-тан және ... ... тілі ... зерттелген. Бұл тілде 12 млн адам сөйлейді:
аншанти, эве, ... ... ибо, купе және т.б. ... ... жағалауындағы халықтардың тілі, соның ішінде эве тілі көбірек
зерттелген.
Батыс, Орталық, Судан, Нілдің жоғары ағысын, Конго ... ... ... ... ... ... жерлерін мекендейтін халықтар
жатады. Негроид нәсілінің алғашқы пайда болған жері Батыс Судан мен ... ... ... болуға тиіс. Негізгі белгілері: түстері қара
қоңыр, шаштары қара ... ... ... кең, ... түріңкі, қалың,
тістері аппақ, бойлары 165-185 (орт. 182см.) см. Айрықша өкілдері Нигерия
мен ... ... ... ... ... тілі 3 диалекттіге және әр
диалект өзара – говорларға бөлінеді.
Жер бедері негізінен үстіртті (300 – 1000 м). ... ... ... болып, батыс бағытындағы Кордофан және Дарфур таулы ... ... ... ... ... ... – Эфиопия, ал оңтүстік жағын
Орталық Африка таулы қыратының сілемдері алып жатыр. Ең биік жері – ... (3187 м). ... ... – темір, мыс, хром кентастары, алтын,
мәрмәр, т.б. Елдің солтүстік бөлігі тропиктік белдеуде, ал ... ... ...... ... ... ... Нубия тропиктік шөлдері, ал экваторлық муссонды ...... ... ... алып жатыр. Ауаның ... 15 – 35ºС. ... ... мөлшері солтүстігінде 100 мм-ге
жуық, оңтүстік бөлігінде 1400 мм-ден асады. Жер ... ... ... Ніл ... ... ... Оның ... салалары – Атбара,
Собат, Бахр-әл-Жебел, Ақ Ніл және Көк Ніл ... Сұр ... ... және шөлейтті өңірлерінде өсімдік ... ... қара ... ... эфемерлер мен астық тұқымдас өсімдіктер және
тікенекті бұталар өседі. ... ... ... ... және ... ... ... – баобаб ағашы, пальма, акация, қараған,
сүттіген, т.б. өсімдіктер кездеседі. Шығыс және оңтүстігіндегі ... мен өзен ... ... ... алып ... Бөкен, маймыл,
жираф, арыстан, қабылан, піл, шибөрі, қолтырауын, т.б. ... ... ... ... ... Оларды қорғау мақсатында Диндер,
Саутерн, Нимулс, Эрковит ұлттық бақтар мен қорықтар ұйымдастырылған.
Судан жерін адамдар ежелгі тас дәуірінен бастап ... Көне ... ... 4 – ... бұл ... Куш елі, кейіннен (10 ғ-
дан ... ... деп ... Ол ... ... Судан жерінің едәуір бөлігін
ежелгі мысырлықтармен туыстас семит-хамит және кушит тайпалары мекендеген.
Б.з.б. 2-мыңжылдықта оларға оңтүстіктен келген ... ... ... – XІІ ... Судан жерін Мысыр өзіне қаратып, ірі қалалар, бекіністер
салды. Б.з.б. VІІІ ғ. шамасында жеке ... ... ... ... ... ...... 2-жартысында астана Мероэге көшті. Мұнда
Африкадағы тұңғыш әліпби жазуы пайда болды (Мероэ тілі). ... ІV ... ... ... ... ... ... басып алды. VІ ғ-да Суданға
христиан діні ... VІІ ... ... ... ... ... 639
– 642 жылы Египетті жаулап алған арабтар Судан жеріне қоныстана бастады.
Осыған байланысты ... ... діні мен араб ... ... ... XІV – XVІ ... мұнда бірнеше мұсылман мемлекеттері құрылды.
XVІ ... ... ... ... ... ... қарады. 1820 –
1822 жылы Судан жерінің көбін Египет билеушісі Мұхаммед Әли ... ... ... 2-жартысында Суданда ағылшын ықпалы күшейді. 1899 ж. Судан
Ұлыбритания мен ... ... ... аймағы деп жарияланды
(кондоминиум), сөйтіп, ... ... ... атты ... Іс ... ... ... айналып, негізінен мақта өндіруге бейімделді. ... ... ... елде ... ... ... ... қозғалыс жандана түсті. ІІ-дүниежүзілік соғыс кезінде Судан
Ұлыбританияның Африкадағы аса маңызды әскери базаларының бірі ... ... ... ... мен ... ... келіп, Судандағы кондоминиум
тәртібі жойылды. 1955 ж. желтоқсанда Судан парламенті 1956 ж. 1 ... ... ... деп жариялау туралы шешім қабылдады. 1958 ж. 17
қарашада елде әскери төңкеріс болып, ... ... ... ұшырады.
1964 ж. басталған халық қозғалысы нәтижесінде билік басындағылар жиі ... ... ... күрт ... 1986 ж. ... Азамат соғысы
басталып, 1987 – 88 ж. халық ашаршылыққа ұшырады. 1989 ж. 30 ... ... ... ... билікке келген саяси топтар 1998 жылдың
жазында жаңа конституция қабылдап, саяси партияларға жол ... 2002 ... ... ... оңтүстік аймаққа ішкі автономия берілді. Азамат
соғысы тек 2005 ж. ... ... Өз ... тартыстар нәтижесінде 4
млн-ға жуық судандық босқындар шетелдерде жүр.
Судан – экономиаксы аз ... ... ел. ... 80%-ға ... ... айналысады. Негізгі саласы- мақта шаруашылығы. Ең негізгі
мақта өсіретін аудан- Аль- Джазира, мұнда шаруалар-крестьяндар мемлекеттен
жалға ... ... ... ... ... Шаруашылықтың тағы
бір жетекші саласы – ... Қант ... ... пальмасы, маис, т.б.
өсіріледі. Негізгі азық-түліктік дақылдары – сорго, тары, ... ... және ... көшпелі сипатта дамыған. Негізінен ірі
қара, түйе, қой мен ешкі ... 70 ... аса мал басы бар) ... ... әлі ... ... ... салалық құрылымының
отарлық түрі сақталуда. Оның айырым белгілері: 1) аз тауарлы, ... ауыл ... ... ... 2) ... өнеркәсіптің нашар дамуы,
3) көліктің өте артта қалуы, 4) өңдірістік емес саланың ... ... ... ... шектелуі.
80-жылдары Суданның әлеуметтік-экономикалық жағдайы ерекше ... ... ... Даму ... ... ... ... (жылдық
өсімі 2 % шамасында) мен халықтың тұтынуы (3 % -ке ... ... ... осының нәтижесінде астық импорты өсті. Оның үстіне, ... ... ... ... ... ол ... ... астамын
қамтып, тікелей 200 млн. адамды шарпыды. Судан ... ... ... ... қалды. Сондықтан оны барған сайын "апат континенті"
деп атай бастады.
Суданның экономикасының біржақты аграрлық–шикізаттық ... ... ... ... қалушылығының басты себептерінің
бірі болды. Африка ... бұл ... бір ... ... ... Бір ... ... (бір тауарға) мамандану дегеніміз - бұл
елдегі шаруашылықтың бір, әдетте, негізінен экспортқа арналған шикізаттық
немесе азық-түлік ... ... бір ... ... дақыл дегеніміз - бұл табиғи ғана ... ... ... ... ... Ол Судан еліне отарлау кезеңінде-ақ таңылған болатын.
Қазір де осындай бір жақты халықаралық ... ... ... ... ... олар экспорттайтын бір-екі тауарға дуниежүзілік
сұранымға тәуелді болып қалуда. Бір ... ... көп ... ... ... ... ... бұл жолда аздаған елдер ғана табысқа жетті.
Мұнай өндіру мен ірі шетелдік инвестициялардың арқасында 2008жылы ... өсті ... ... салыстырғанда ЖІӨ - 10%). Судан мұнайды
экспорттауды 1999 жылдың аяғынан бастаған.
Мемлекетте өнеркәсіп нашар дамыған, негізгі маманданған сала – ... т.б ... ... ... ... ... ... үлесі ЖІӨ-нің 7%-н ғана құрайды, ал жалпы өнеркәсіп салаларында
еңбекке жарамды адамдардың 5%-ы ғана жұмыс істейді. ... ... ... ... ... ... өнімдері, цемент, сабын, аяқ-киім, мата т.б өндіріледі.
Пайдалы қазбалар қоры аз, ... ... ... ... және хром кендері
негізгі болып табылады. Елдің ... ... ... ... ... мұнай қорлары әлі де барланбаған. Судан экономикасының
жағдайы мұнай өндірісі мен ... ... ... ... дамыған.Темір жол ұзындығы шамамен 6 мың ... ... ... ... 15 мың ... ... ... Эйр» мемлекеттік
авиакомпаниясы ішкі және халықаралық бағыттарда қызмет жасайды. Өзен және
теңіз қатынастары дамыған. Елдің ең ірі ... ...... ... ... серіктестері – араб мемлекеттері, Африка және Азия
елдері. Сыртқа – ... ... ... жер ... ... ... мал ... алтын шығарылады. Экспорт — 11,7 млрд долл. (2008
ж). Сатып ... ... ... - 48 %, ... -32,2 %, Индонезия -5,3 %.
Инпорт-8,2 млрд долл. (2008 ж) , негізгі тауар ... ... ... - 20,3 %, Сауд ... - 8,5 %, БАӘ - 6,3 %, ... - 5,6 %, ... ... Италия - 4,1 %.Басқа елдерден машина және өндіріс жабдықтары, азық-
түлік, химия ... ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігінен зардап шегуде. Жарық пен
жылудың қажеттілігі - тек көмір,ағашқа ... (80%). Елде 12 ірі ... ... ... ... ... және т.б қалаларда), 3-СЭС (Эр-
Росейресе қаласы, Көгілдір Ніл өзені т.б) жұмыс ... ... ... ЖІӨ – 2009 жылы – ... ... ... (дүние
жүзі бойынша 181-орында). ... ... - 40 % ... (2004 ж).
Жұмыссыздық деңгейі - 18,7 % (2002 ж). Инфляция — 14,3 % (в 2008 ... ... екі ... ... ... жағдай асқынып, шекарада
әскери қақтығыстар жүріп жатыр. Суданның әскери ұшақтары Оңтүстік Суданның
мұнай кеніштерін ... жақ та ... ... ... ... отыр. БҰҰ-ның
Қауіпсіздік Кеңесі екі елдің басшылығын сабырлыққа ... ... ... ... ... ... жиырма жылдан аса созылған азамат ... ... ... және ... ... екіге бөлінген. Суданның
солтүстігіндегі жұрт араб тілді ... ... ... ... және діні мен тілі ... қара ... тайпалар тұрады. Оңтүстік
Судан ... ... ... ... ... мұнай
кеніштерін бөле алмаған. Сол себептен екі ел арасындағы ... ... 159 ... ... ... ... қатарына жатады және әлемнің ең кедей
мемлекеттерінң қатарына кіреді. Оған ... ... және ... ... себебіне қарамастан Таяу шығыс пен Солтүстік
Африка ... ... ... асып ... нәтижелер
көрсетуде.
2008 жылдың нәтижесі бойынша ЖІӨ ... ... ... ... мен ... министрлігінің деректері бойынша 7,8% құрады, ал ЖІӨ 62,19 млрд.
АҚШ долларын құрады.
2.2.Судан Республикасында 2011жылы өткен референдумнан кейін оның ... жеке ... ... ...... ең үлкен исламдық мемлекет. Судан бұл ... ... ғана ... ... өзінің тағдырын шешетін күндердің куәсі. 2011-ші
жылдың 9-шы ... ... ... ... ... өткізілуі – бұл елдегі саяси және ... ... ... ... ... африкалық елдерге өзгеріс әкеле алады.
Өйткені ... ... ... Судан секілді бүлік және іріткі
салатын топтарымен ... ... ... Осы ... ... ... ... егер Судан оңтүстігінің жағдайын ... бұл ... ... ... ... құрлығының дағдарыстарын
күтуге болады. Ал бұл дағдарыстар ... ... ... ... ... пайдалы болары сөзсіз.
Суданның оңтүстігінің жағдайын айқындайтын референдум өткізу – 2005-ші
жылғы Хартум үкіметі мен Суданды бөлгісі келетін ең ... топ ... ... ... ... ең ... ... Бұл
келісімшартқа қол қойылғаннан бері Хартум үкіметі мен ... ... ... 22 жыл ... пен ... ... бұл ... тыныштық орнаған еді. Суданның оңтүстігі аймағындағы 6 жыл
автономияның басталуы және куатты Хартум ... мен ... ... ... ағымдары арасындағы бөлінуі – Суданда жаңа қеңестіктің
орнатылуының белгісі болды. Өткен 6 ... ... ... ... Каир ... ... Омар ... орынбасары болды. Бірақ мұның
барлығы Судан үкіметі мен азаттық қозғалысы ... қол ... ... ... ... ... топтардың көбісінің пікірінше 2005-
ші жылғы бейбітшілік келісімі, сондай-ақ, Суданның оңтүстік аймақтарының 6
жылдық автономиясы және ... ... ... ... ... ... ... әрекеттер.
Сионистік режим Суданды бөлуге талпыныс жасауымен қатар, ... ... ... және қару ... ... соңғы 6 жылда Судан
оңтүстігін бөлгісі келетін ... ... ... ... ... авторы полковник Моше Фарджи осы еңбегінде: "Сионистік ... ... ... ... және 67 ... сондай-ақ, 28 ауылшаруашылық
жобаны іске асыру, бірақ бәрінен ...... ... ... ... ... жұмыс жасауы. Олар Африка құрылығында Тель-Авив
жобаларын іске ... ... ... Өткен жылдарда сионистік режим
Суданға көрші үш ... атап ... ... ... және ... ... ісіне араласуға күш салды. Моссад мүшелері бұл үш елде Суданның
оңтүстігін бөлгісі келетін және ... ... ... ... ... ... ... қаржы және қарумен көмек көрсету
– сионистік режимнің Хартум үкімітіне қарсы қысымы болды.
Суданның мәселесіне сионистік режиммен ... ... ... тағы бір
мемлекет, ол – Америка. Кейбір саяси топтардың пікіріне сүйенсек, ... ... ... арасындағы 2005-ші жылғы бейбітшілік ... ... ... ... Американың қысымымен қабылданды.
Судан оңтүстігіндегі ... ... бұл ... ... АҚШ мақсаттарын көздеді. 1989-шы жылы Судан
үкіметіне Омар ... ... ... ... ... ... ... қарсы
дұшпандық саясаттарын бастады. Өткен 20 жылда Америка Суданға қарсы саяси
және ... ... ... сан рет Әл-Баширге қоқан-лоққы көрсетті.
Вашингтон бірнеше рет Суданнан Америкаға бағынуды талап етті және керсінше
жағдайды ... ... ... [7 247 ... ... ... оны ... бастағаннан бері Американың бұл
елге қызығушылығы артып отыр. Бұл елдің оңтүстігінде мұнайға бай ... ... ... ... ... қорының 75 пайызы 700 ... ... ... бар оңтүстік аймақта шоғырланған. Судан Нигерия ... ... ... ... мұнай шығарушы мемлекеті болып саналады.
Мұнай көздеріне деген қызығушылық Америка мен сионистік режим үшін ... ... ... мен ... ... бері ... ... Сионистік режим мақсаты "Израиль – Нилдан Ефратқа дейн" деген
жобаны іске асыру. Америка да ... ... өз ... ... ... ... қарым-қатынасты бақылауға алу, Африка
солтүстігіндегі Америка жағдайын нығайту, нәтижесінде мұнай мен ... ... өз ... ...... көздеген басты мақсаттары болып
табылады.
АҚШ пен сионистік режим ... ... ... өз ... тура жолы деп санайды. Америка Суданның оңтүстігінің жағдайын
шешетін ... әсер етуі үшін ... ... ... ... ... басшыларының Судан референдумын маңызды санайтынын
көрсетеді. Судан халқының сауатының төмен болуына байланысты бұл ... бір ... ... ... басшылары референдум нәтижесі
ақпанның ... ... ... ... де: "Референдум
нәтижесі қандай болса да қабылдаймын,"-деді.
Америка мен сионистік режим Суданның ішкі істеріне қол сұғып отырғанда,
бұл елдің өз ... қол ... ... Оның ... ... "Үлкен
Таяу Шығыс" жобасын іске асыруды көздеп отыр. Бұл жоба бойынша Таяу ... араб және ... ... географиясын өзгертуді
қарастырады.
Оңтүстік Судан (Джануб ас-Судан) — Шығыс Африкадағы мемлекет. Елордасы
— Джуба қаласы. Шығысында ... ... ... ... және Конго
Демократиялық Республикасымен, батысында Орталық Африка ... ... ... ... ... ... 619 745 км².
Оңтүстік Судан тәуелсіздігі 2011 ... ... 9 күні ... ... ... ... 10 штат (Сурет 8), 86 аудан кіреді.
Штаттар ... ... ... Батыс Экватория (79 319 км²)
2. Батыс Бахр-эль-Газаль (93 900 км²)
3. ... ... Нил (35 956 ... ... (31 027 ... ... (122 479 ... Жоғарғы Нил (77 773 км²
7. Көлді (40 235 км²)
8. Орталық Экватория (22 956 км²)
9. Солтүстік Бахр-эль-Газаль (33 558 ... ... ... (82 542 км²)
11. Гедареф қаласы (Судан) – Суданның шығысындағы қала.
Халық саны 354 927 адам (2005 жылғы халық санағы бойынша). ... ... ... ... босқындар қалаған. Оңтүстік Судан халқының көп бөлігі
негройдтық нәсілге жатады және христиан дінін ... ... ... ... ... ... негізделген.
Сонымен қатар қалада мақта мен мата өңдейтін ... бар. ... ...... ... және бедждер.
Сурет 8- Оңтүстік Суданның әкімшілік-аумақтарға бөлінуі
2.3.Косово ... ... ... жалпы саяси және
экономикалық-географиялық жағдайының сипаттамасы.
Косово ... ... ... ... ... ... Сербияның құрамынан бөлініп шыққан ел.
17 ақпан күні Балқан түбегіндегі бары-жоғы 2 миллионға жуық ... ... «үй ... үй тігіп», өз тәуелсіздігін жариялап жіберуі — әлемдік
қауымдастықты әрі-сәрі күйге түсіріп, бітіспес екі-үш жікке ... ... ... ... ... кішкентай Косовоның тілеуін тілеп жатса, ... ... ... ... әрең ... ... алып ... ұйқысы
қашты. Әліптің артын бағып отырған елдер және бар. ... ... ... ... үшін ... ... жағдай болып
тұр. Көптің көкейінде «Косово оқиғасы болашақта әлемді қайта бөлуге әкеп
соқтырып жүрмей ме?» ... үрей ... ... Косовоның ар жағында бүкіл
әлемде 200-ден ... ... ... елдердің тағдыры талқыға
түскелі тұр. Тәуелсіздігі талқыға түскен Косово әлемді тағы да ... ... ... ... Республикасының жер аумағы -
10 887 шаршы ... ... 2 ... ... ... 90 ... астамы -
албандар.Астанасы — Приштина. ЖІӨ — 1,77 миллиард фунт (Сурет 9).
Балқан түбегі екі ғасырдан астам уақыт бойы ... ... ... деп ... ... ... ... түбегін XX ғасырдың 90-жылдарына
дейін қырық құрау халықтан тұратын Югославия мемлекеті ... алып ... ... ... бара ... ... 1991 жылы Словения
«еншісін» алып шыққанда Белград оған танкімен басып ... еш ... ... ... мен ... ... ... күресте 4 миллион
адам опат болды. Бұрынғы Югославияның мұрагері болуды Сербия ... ... ... ... ... өзге ... ... ұнаған емес. Ана бір жылдары НАТО хатшысы Хавьер
Солананың Белградты ... ... ... ... ... түсіргені
жұртшылықтың есінде. 1999 жылы НАТО-ның бітімгершілік әскерінің күшімен
Косово аймағынан Слободан ... ... ... ... сол жылдан
бастап БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің 1244 қарары бойынша бір мезетте Сербияның
құрамындағы өлке және БҰҰ ... ... ... ... болып саналды. Алайда әлемде 193-мемлекет ретінде аталған дені
мұсылман Косово елінің тәуелсіздігі аз ... қан ... ... ... азаттыққа талпынған ұлттар үшін үлгі-өнеге болып тұр.
Косово — батыстық құндылықтарға арқа ... ... ... 20 жыл ... ... ... ... мұратына жетті. Әрине,
АҚШ және Еуроодақтың қолдап-қолпаштауымен. Осы кезге дейін жүргізілген
халықаралық ... ... ... ... ал ... ... ... формасы үшін жан алысып, жан берісіп бақты. Алайда тәуелсіздік
20 жыл бойы ... ... ... ме, әлде ... бөліске мүдделі
алпауыттардың «тартуы ма?» Ол ... ... ... ... ... тәуелсіздіктің сценарийі алдын ала жоспарланған. Мәселен, Косовоның
қызыл туын Түркияның «Сабах» баспасы дайындапты. ... ... ... 30 мың ту ... ... ... ... болды.
Тәуелсіздік декларациясы да шынайы ... ... ... ... ... ... ... Заварзин: «Косовоның
тәуелсіздік декларациясы қандай заңнамалық ... ... ... ... Бұл АҚШ ... ... қолымен әзірленген
декларация», — деген күмәнді ойын ... ... ... қол
созғаны түсінікті, ал ислам әлемінің ортақ жауы ... ... ... мемлекетіне бүйрегі бұра қалғаны қалай? Аз-маз ауыл шаруашылығынан
басқа байлықтан жұрдай Косоводан АҚШ-қа келіп-кетер ... да ... бұл ... ... ... ... алып ... көрсеткен
қыры шығар. Қалай дегенмен Косово тәуелсіздігі — НАТО мен ... ... ... Әзірше Еуроодақ пен НАТО Косоводағы қауіпсіздікті ... өз ... алып ... ... ... ... құқық
және БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің 1244 қарарына сай, Еуроодақтың протектораты
болып қала ... ... ... Джордж Буш Косовоны тәуелсіз деп ресми түрде
танитынын ... Ал ... ... ... ... да Косово
мемлекетін қолдайтынын ... ... ... Франция, Ұлыбритания,
Италия, Хорватия, Аустралия, Түркия, Алмания ... ... ... ... Аустрия, Польша, Финляндия, ... ... ... ... ... ... ... тіпті Қырым
үшін қырқысып жүрген Украина да Косово тәуелсіздігіне ... ... Ал ... ішінде Испания, Румыния, Словакия, Кипр, Грекия,
Болгария Косовоның тәуелсіздігіне қарсылық білдірді. ... әу ... ... мен ... ... Вьетнам, Ливия және Индонезия қосылды.
Сербия премьер-министрі ... ... ... ... ... ... ... қосып алу үшін жалған мемлекетпен күрес ... ... ... ... ... Сербия Косовоның тәуелсіздігін
таныған мемлекеттерден өз елшілерін кері шақырып алды. ... ... ... ... ... ... ... принциптеріне қайшы
келетін актінің күшін тез арада жоюға шақырды. ... ... ... «жалған мемлекет» құрды деп айыптап, қылмыстық іс қозғағанымен,
одан ештеңе шықпады. Епископ Артемий: «Косово — Сербияның ... ... ... ... ... секілді халге түседі», — деп мәлімдеді.
Ресей сыртқы ... ... ... ... өзін-өзі басқару
органдарының тәуелсіздігін жариялап жіберуін құптамайды. Өйткені ... құқы ... БҰҰ ... БҰҰ ... ... 1244 қарары,
Хельсинки қорытынды актісі аяқасты етілді деп айыптап ... ... ... ... тұтастығын сақтау жөніндегі әділетті ... ... ... БҰҰ ... ... ... тыс отырысын
шақырып, 1244 қарарға сәйкес реттеуді ұсынғанымен, болар іс болып, бояуы
сіңген-ді. ... ... ... ... ... «Косово төңірегіндегі
ахуал бүкіләлемдік қауымдастықты дүрлігіске алып келері сөзсіз. Косово
сепаратизмінің Еуропа мен ... ... ... май ... ... ... ... «Косово сепаратизмін қоздырушылар келеңсіздіктерде
барлық жауапкершілікті өз мойнына алуы тиіс», — деп ... БҰҰ ... Пан Ги Мун ... ... ... ... ұйымының
тәуелсіздікті тану немесе танымау туралы өкілеттілігі жоқ. Тәуелсіздік БҰҰ
хатшылығы тарапынан ... ... ... ... деп ... ... БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі Косово мәселесінде ортақ келісімге келе
алмады. БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің ашық жиынында ... ... Тачи ... мен ... ... ... шақырды. Оның айтуынша,
жалпы Балқан аймағындағы елдер арасында терең мүдделестік пен тамырластық
бар. «Косовоның барлық азаматтарының құқы ... ... ... ... Біз ... ... ... қорғаймыз», — деді Хашим Тачи.
Жігерлі Хашим Тачи соғыс жылдарында аса қатаң дала командирлерінің ... Сол үшін ... оған ... ... ... таққан екен. Кеше ғана
Косово парламенті өзінің сыртқы істер министрлігін, азаматтық және ... ... ... ... ... ... ... межелеу
туралы 10 заңнамалық актілерді қабылдап үлгерді.
Халықаралық ұйымдардың ішінен ... ... ... ... ... ... ... білдірді. Сөзсіз, бұл ұйымның 57
мүшесінің атынан болмаса да, солардың ... ... ... ... ... әрқандай бір мемлекеттің аумақтық тұтастығының бұзылуын
және біржақты тәртіпте тәуелсіздік жариялауды ... ... ... ... мен ... да ... тәуелсіздігін мойындамады [8;
147 б].
Ұлттар құқығы мемлекеттерден маңызды деген желеумен «үй ... ... ... ... ... сепаратизм сырқаты бар елдерге «жұғуы»
әбден мүмкін. Ертең «бұғаудағы» көптеген халықтар «біз ... ... ... шыға ... Саясаттанушы Александр Князев: «Егер БҰҰ Қауіпсіздік
кеңесі Приштина парламентінің тәуелсіздік туралы ... ... ... ... ... астам танылмаған мемлекеттердің
тәуелсіздігін ... тура ... ... ... ... ... біреуге қуаныш, біреуге қайғы. Шыңжаң мен Тайвань мәселесімен
әуреленіп жүрген алып ... да ... ... жасырын емес. Жалпы, Косово
мәселесі ТМД елдері ішінде Әзірбайжан, Армения, Грузия, ... ... ... үшін ... ... ... ... Кавказ аймағындағы
тәуелсіздігі танылмаған елдердің көсемдеріне жел біте бастапты. ... ... ... ... ... ... тәуелсіздік алуға
құқымыз зор», — деп желкесін күжірейтіп шыға келді. Косовоның ... ... Кипр ... ... Сомалиленд, Приднестровье,
Абхазия мен Оңтүстік Осетия, Таулы Қарабах, Вазиристан, Тамил-Илам сияқты
жүздеген тәуелсіздігі мойындалмаған елдердің қалың көші келе ... ... ... ... ... ... бастаса, онда Косово
синдромы жұқты дей ... ... ... синдромы біреуге бүлік, біреуге
бақыт. Дүбірге толы дүние Брюссельде ... мен ... ... екі ... ... ... Сарапшылар мұндай кездесудің болғанына оң баға
беріп отыр. ... ... ... ... екі ... ... ешқандай
дипломатиялық қарым-қатынас бола қоймаған.
Сурет 9- Косово Республикасының географиялық орны мен шекарасы
Бұл келіссөздің өтуіне Еуроодақтың дәнекерлік жасағанын атап ... ... Сол ... де оның ... ... Купер қатысты. Сербия
делегациясын осы елдің сыртқы істер министрлігінің саяси ... ... ... Косово делегациясына үкімет ... ... ... ... етті. Келіссөздің күн тәртібіне саяси мәселелер
қойылып отырған жоқ, ... тек ... ... ғана. Әңгіме шекарадан
өту және Косово тұрғындарының жеке куәліктері туралы. Бүгінде ... ... ... бір ... бұл ... үшін ... екі
жаққа өтіп тұрудың да маңызы айтарлықтай. Бұл жөнінде келісімге келу ... ... Күн ... ... ... ... ... қараған жөн шығар, оған ең алдымен Косово жағы қарсы. ... ... ол ел ... ... болады. Косово ... ... сөз ... ... ол ... ... ол ... Косово – тәуелсіз мемлекет. Косово мәселесі соңғы ширек ғасырға
жуық уақытта әлем жұртшылығының назарында ... ... ... ғана
емес, біраз елдердің, халықаралық ұйымдардың ... де ... ... ... ... ... 90-шы жылдарының басында, Сербия
өзінің Косово өлкесі деп ... ... ... нәсілді халық тұратын
аймағын «нәсілдік ... ... ... ... ... ығыстыру
ғана емес, қарсылық білдіргендерін жаппай қырып-жою шараларын жүргізді. ... ... әлем ... ... Еуропаның жетекші елдерінен
құралған «Байланыс тобы» Сербиямен келіссөз жүргізіп, мұндай қатыгез ... ... ... ... ... бұл ... ұзақ ... құлақ аспады.
Сонда НАТО күштері Сербияның астанасына ... ... ... ... ... ... басқыншылығы деп аталатын соғыс солай басталған. ... ... ... ... ... ақыр ... Косово
өлкесінің тәуелсіздік алып, жеке мемлекетке айналуына жол ... Бұл ... да ... ... ... ... 1999 ... Сербияға бағынудан бас
тартса, 2008 жылы ... ... ... Оны ... мүше 192 ... ... ел деп таныса, 69 ел ресми түрде ... ...... ... Мәскеу Косовоны танысаңдар, басқаларды да
(Приднестровье, Абхазия, Оңтүстік Осетия) таныңдар ... ... ... ... ... жоқ. ... жөн-ақ. Тағдырлас елдер. Ол екі
жаққа да тиімді. Ең бастысы – ... ... ... ... ... талап етіп отыр.
Сербия 6 мамыр күні жалпы халықтық және жергілікті сайлау өткізеді.
Косовода өмір сүретін сербтердің сайлауға ... ... ... ... ... кейбір серб аймақтарын жергілікті сайлау қосты.
Косово болса мұның қабылданбайтынын айтты.
Сербия президенті Борис ... 6 ... ... ... ... жарғыға қол қойды.
Тадичтің президенттік сайлауды да ерте  өткізіп, 6 ... ... ... да ... парламент төрағасы Славика Жукич Дежанович атазаңда Косовоның
әлі Сербияның бір бөлшегі ... ... ... ... осында да өткізілетінін мәлімдеді.
Сербияның Косово министрі Горан Богланович Косоволық сербтердің 6
мамырда сайлауға ... үшін ... ... бақылаушы
сұрайтындарын білдірді.
Косово әкімшілігі болса Сербиядағы жергілікті сайлаудың Косовоның серб
аймағында жүзеге асуы ... ... ... ... ... талап етті.
Еуроодақ Сербия көнбесе,  толық мүшелік келіссөзінің басталуына кедергі
шығатынын айтып, ескертті. 
Еуроодақ Сербияның толық мүшелік өтінішін 3 ... күні ... ... үшін ... бермеген болатын.
Экономикасы. Косово Республикасы–Еуропаның ең кедей аймақтарының бірі.
Елдің дамуына көрсетілген көмекке қарамастан, Косово Бұрынғы ... ... ... ... ... Өз ... ... кейін бұл жағдай
ушыға түсті .Халықтың басым бөлігін ... мен ... ... ... ... ЖІӨ-3% құраса ,ал 2004-2005 ж. Косово шетел
көмегін ақтай алмайтын халге түсті. Ал 1999 ж. елге ... ... ... ... ... мен ... болды.
Негізгі ақша бірлігі – евро. Алғашында серб динарын ... 1999 ж. ... ... ... қабылдады. Бірақ, елдің солтүстік
бөлігі қазіргі уақытқа дейін серб динарын қолданады.Косовода жұмыссыздық 40-
60% құрайды (2010 ж.).
Косово халық шаруашылығының басты ... – ауыл ... ... ... ... тек қана бір ... алып ... албандар
батпақты жерлерді құрғатып, тау төскейлерін бақ ... ... ... ... ... сұлы ... ... өсімдіктер, лимон,
жүзім сондай-ақ зәйтүн ағашын отырғызады. 2005 жылғы деректерге сәйкес
Косовоның ... Ішкі ... (ЖІӨ) 6,9 млрд евро ... Адам ... — 1 900 ... ... ең ... мемлекеттердің бірі. ЖІӨ экономика
құрылымындағы пайызы:
• ауыл шаруашылық саласы — ... ... ... — 15 %;
• құрылыс саласы — 10 %;
• сауда, туризм, ... ... ...... транспорт және байланыс — 13 %.
2011 жылдың деректеріне сәйкес ауыл шаруашылық саласында жұмысшылардың
58 % істеген, өндіріс саласында — 15 %, қызмет ... ... - ... ... - 12,5 % тұрақталды. 2011 жылы экспорт — 1,3 млрд АҚШ
долларын құрады. Басты сатып алушы елдер — Италия - 57 %, ... - ... - 5,8 %. 2011 жылы ... — 4,9 млрд АҚШ долларын ... ... ... елдер — Италия - 30,7 %, Грекия - 12,5 %, Түркия - ... - 6,3 %, ... - 4,6 %, ... - ... ... Республикасы, гографиялық орны, жалпы саяси және
экономикалық-географиялық ... ... - бұлл ... ... ... ал ... ... тілінде ол
Montenegro деп аталады. ... ... ... ... ... ... ... мен Ресейдің тарихи дәстүрлі байланысын
ескере отырып, Қаратаулықтар Ресей саяхатшыларына оң көзқарас танытады. ... ... ... ... жартылай аралының оңтүстік бөлігінде
орналасқан. Орталығында Жерорта ... ... ... ... ... ... шектеледі (Сурет 10).
Көлемі – 13,8 мың шаршы км, ... – 650 мың ... ... ... ... ... ... мен сербтер, албандықтар аз.
Санаққа сәйкес” Қаратаудың 40% тұрғындары өздерін ... ... ... Албандықтармен хорваттар саны аз. Сербия мен
Қаратауда бұрынғы КСРО елдерінің тұрғындары мен ... жылы ... ... ... кедергілер кездеспейді. Сербохорват тілі орыс
тіліне өте ұқсас, орыс тілін білетіндер ... ... ... Сербия мен Қаратау арасына республикашілік шекара ... бұл ... ... ... ... ... ұлттық
сақтандыруды талап етеді.
Сурет 10-Черногория Республикасының географиялық орны мен шекарасы
Жергілікті асхана ... ... ... үш ... тұрады.
Адриат теңізінің жақын болғанына қарамастан, Қаратауда балық өте қымбат.
Жергілікті асхана – ... ... сиыр ... ... ... ... ... орны болмаса да, назар аударарлықтай.
Атақты қаратаулық “Вранац” жергілікті шарап шығарудағы ғаламат нәтиже ... ... [9; 146 ... ақ ... – “Крунак”(жүзім арағы). Әсіресе, Хорватия
ауданымен ... ... су ... ... суға хлор ... ... мен жүйелердің тозғандығынан құбырдан су ... ... ... ... суды ... ... ... сүт өнімдерін пайдалану қауіпсіз. Жергілікті ет, ... ... ... ... ... зиян ... Елдегі
бағалар деңгейі өте жоғары емес, бірақ аудандардағы айырмашылық байқалады.
Қаратаудың жағажай аудандарында ... 25% ... ... мен Воеводинада
бүкіл ел бойынша бірнеше есеге арзанырақ. Бұл айырмашылық Қаратаудағы евро
мен динар бағамында ... ... тең ... да). ... ... де ... Қаратауда халықтың дәстүрлі қолөнері молынан сақталған.
Майлықтар, шілтерлер, кілемшелер, әр түрлі тоқылған ... ... ... ... ... ... ... Жергілікті
“Вранац” шарабы, крстач, үй ракиясы (балқан самогоны), тәтті ... ... майы ... ... ... ... жағажайлар да әр түрлі. Оңтүстіктегі ұсақ құмнан жағалаудың
солтүстік-батысындағы ... ... ... ... бар. ... үлестер (Уциндік және Будан ривверлері), көп бөлігі саздар (Жаниц,
Нивиц, Сутоморе) қарақұлыққа ұқсас. ... ... ... Тиватта,
Герцер-Новиде, Италода, Барда орналасқан. Көпшілік, оңашаланған жағажайлар
және ... үшін ... ... ... және ... жағажайлар да
кездеседі. Барлық жағажайлар желден тысқары, ... ... ... теңіз жағалауының ұзындығы – 299км, ал жағажайлардың ... ... ... мен ... ... алу ... 1,5-3 EUR ... 4-5
жұлдызды қонақүй тұрғындары қолшатырлар мен жатқыштарды тегін пайдаланады.
Қаратау мен теңіз суының тұнықтығы 38-55 метр тереңдігіне ... ... ... жағажай (“Велика Плажа”) Ульцинада орналасқан. Оның ұзындығы – ... ... ... көп ... ... Плажаның” соңы Ада-Боена
аралында күйгелектер аулы да бар. Ол 350 га ... алып ... 1000 ... ... ... ... (3,8км) кварцті-қабыршақтар құлынан
құралған, құрамында 30 ... ... ... бар. Бұл ... және ... ... ... қолданылады. Жағажай өте кең, 50-ден
150 метрге дейін.
Черногория Республикасы ауыл шаруашылығы көп салалы ел. Жері ... ... ... бай. Сапасы жоғары темір кендері, алюминий шикізаты, хром,
молибден, ... ... ... ... және әр түрлі құрылыс
материалдары, полиметалл кендері мен емдік минерал су ... бар. ... ... ... және ... ... химия және мұнай химиясы өнеркәсіптері
елеулі маңыз атқарады. Черногория ... ... ... әр түрлі маталар, тігін және былғары бұйымдарын, аяқ ... Ауыл ... ... ... ... өнімдері және мал
шаруашылықтарының маңызы зор.
Черногория Республикасы — ... ел, ... ... ... ... ұлт араздығы салдарынан жергілікті емес ұлт ... ел ... ... ... болған. Сол себепті қазіргі кезде ел халқының ұлттық
құрамында Черногория ... ... ... ... Олар ... 82%-
ын, орыстар 6%-ын, армяндар 5%-дан астамын құрайды.
Мұнай-газ, машина жасау және металл ... ... және ... химиясы
өнеркәсіптері елеулі маңыз атқарады. Черногория Республикасыда жеңіл
өнеркәсіп кәсіпорындары әр ... ... ... және былғары бұйымдарын,
аяқ киімдер шығарады.
Көлік жүйесінде теміржолдардың үлесі жоғары. Елдегі теміржолдың жалпы
ұзындығы — 1800 км, ал 1000 км2 ... ... ... 24,5 км-ді
құрайды. Черногория ... ... ... ... Иранмен
жалғастыратын халықаралық теміржол өтеді. Жүк айналымы жөнінен 2-орынды
теңіз келігі алады. Жүк пен ... ... ... да ... ... Республикасының сыртқы экономикалық,
байланыстарында ұзақ жылдар бойы Косово жетекші орын алып ... ... ... бері ... ... күрт ... ... Республикасы
импортында азық-түлік өнімдері (65%) басты орын ... ал ... ... ... Жалпы алғанда, импорт көлемі (1007 млн ... ... (606 ... АҚШ ... асып ... ... мен
Черногория Республикасының сыртқы саудасының жалпы көлемі 303 миллион АҚШ
долларын құрады. ... ... ... ... 34 кәсіпорын жұмыс істейді.
Дамушы өнеркәсіп салаларынан қара металлургия, ... ... ... ... транспорттық машиналар, электротех. бұйымдар),
химия өнеркәсібі (азот тыңайтқышы, күкірт ... ... ... резеңке
шығару), ағаш өндеу және целлюлоза-қағаз өнеркәсібі өркендеген.
2.5. Оңтүстік ... ... ... ... ... ... және
экономикалық-географиялық жағдайының сипаттамасы.
Оңтүстік Осетин Автономиялы Облысы, Оңтүстік Осетия – ... ... ... бөлік. 1922 ж. 20 сәуірде құрылған. Жер аумағы - ... км². ... 103 мың (1974). ... 4 ... ... 1 қаласы, 3 қала
тектес поселкесі бар. ...... ... ... 11).
Оңтүстік Осетин Автономиялы Облысы Үлкен Кавказдың оңтүстік беткейінде
орналасқан. Кавказдың бас ... ... және ... ... ... ... Ломис-Алев жоталары созылған. Батыс бөлігін ... ... қиып ... ... ... жотасы арқылы өтетін негізгі
асулар – Рок, ... ... ... ... Ішкі ... ... 700-900метр), солтүстік шеті алып жатыр. Облыс территориясының 90
пайызы теңіз ... ... ... ... ... ... ... мен грузиндер, орыстар. Халқы біркелкі
қоныстанбаған. Облыс бойынша орташа тығыздығы 1км²ға – 26 адамнан, 1000 ... ... ... ... ... 1 ... – 128 адамнан келеді. Халқының
37%-ы Цхинвали қаласында және қала тектес поселкелерде тұрады.[24]
Сурет 11- ... ... ... ... орны мен
шекарасы
Сурет 12- Оңтүстік Осетияның әкімшілік аудандары
1.  — Дзау ауданы, орталығы — Дзау (Джава).
2.  — Знаур ... ... ...  —Ленингорск ауданы, орталығы — Ленингор (Ленингори)
4.  —Цхинвальск ... ......  — ... ... (Сурет 12).
Пайдалы қазбалары: полиметалл, барит, ... ... әк тас, ... ... су көздері кездеседі. Климаты - қоңыржай, ылғалды.
Цхинвали қаласы ... ең суық ... ... ... -1,50Сең
жылы айда 20,9 С, ... ... ... 600мм, ... метр ... ... температурасы 2ºС; 2000 метр биіктікте -7ºС; жылдық жауын-
шашыны-1500мм. Ірі өзендері ... ... ... Меджуда) Кура алабына
жатады. Бұлар гидроэнергия ... өте бай ... ... ...... ... Жері - ... аллювийлі, күңгірт-қоңыр шалғынды топырақты.
Территориясының 47%-ы ... және ... ... ... ... ... орман (шырша, қарағай), тау басында альпілік және субальпілік
шалғын өседі.
Оңтүстік Осетия жерін адам баласы өте ерте ... ... ... арғы тегі ... әуелі Солтүстік Кавказды мекендеген. [25].
ІX-XІІІ ғасырда олар бұл өлкедегі тайпалық ... ... бірі ... XІІІ ... ... ... ... байланысты ыдырап
кеткен осетиндер Орталық Кавказ тауларына қарай ығысып, Терек ... ... ... ... ... Осетия жері феодал Грузияның
тарихи бір бөлігі ретінде соның құрамына кірді. Осетиндердің ... ... ... ... ... ... ... Осетияда XІX ғасырда
туды, алайда қоғамдық тұрмыста ру ... ... (ру ... ... ... жуу, ... және т.б.) XX ... дейін сақталды.
1801 ж. Грузия құрамындағы Оңтүстік Осетия Ресейге қарады. Патша ... ... ... ... ... ... ... тырысты.
Шаруалар XІX ғасырдың 1-жартысында ... ... мен ... ... ... ... ... болды. 1864-1865 ж. мұнда
басыбайлылық жойылды, бірақ шаруалар ... ... ... ... ... ... ... Осетия шаруалары ревкомдар
мен жауынгерлік жасақтар құрды, 1905 ж. ... ... ... ... ... 1918 ж. ... меньшевиктері «тәуелсіз ... ... ... ... құрамына енді. 1918 ж. ... ... ... ... ... ... ... бұрқ етті.
1918 ж. шілдеде РК(б)П Оңтүстік ... ... ... ал 1919 ж.
маусымда РК(б)П Округтық ... ... ... үкіметіне қарсы
күресті басқарды. Халық көтерілісінің нәтижесінде 1920 ж. 8 маусымда
Оңтүстік ... ... ... жарияланды. Бірақ меньшевиктер үкіметі
көтерілісшілерді әскер күшімен Оңтүстік Осетиядан қуып ... 1921 ... ... еңбекшілері меньшевиктер өкіметіне қарсы көтеріліп, Қызыл
Армия бөлімдерінің көмегімен Грузияда Совет өкіметін ... 1922 ж. ... ... ... ... ... ... АО құрылды. Совет өкіметі
жылдарында Оңтүстік Осетияда жартылай натуралды мешеу шаруашылықтың орнына
социалист шаруашылық пайда ... ... мен ... ... ... ... ... және рулық ... жою ... ... ... кейінгі жылдары кен
өндіру, ағаш өңдеу ... ... су ... ... ... шаруашылығы мен мәдениет саласындағы жетістіктері үшін 1967 ж. Ленин
орденімен, 1972 ж. Халықтар достығы ... ... ... ... 1967 ... ... ... «еркін және тәуелсіз»
мемлекет деп таныды, деп хабарлады РБК агенттігі.
Бұл туралы латынамерикандық елдің ... ... ... де
Киршнер Палестина ұлттық әкімшілігінің басшысы Махмұд Аббасқа хат жолдады.
Аргентина өкімет орындары Буэнос-Айрестің Палестина автономиясын тануын
басқа да латынамерикандық ... ... атап ... 2010 жылғы 3
желтоқсанда Бразилия да осындай шешім қабылдаған болатын.
1967 жылғы соғыс барысында Шығыс Иерусалим Израильге ... ... ... ... ... ... ... Израиль жаулап
алғанға дейінгі 1967 жылғы шекара бойынша ... ... ... ... ... тиіс деп ... сала ... Палестина мемлекеті 1988 жылғы 15 ... ... ... ... ... ... деп ... түрде 100-
ден астам ел танып отыр. АҚШ, ... ... және ... ... ... ... оның ... мойындамайды.
Оңтүстік Осетиядағы және осы өңірдегі соңғы оқиғалар әділ және ұстамды
бағалауды талап етеді, өйткені олар ... ... бар ... қозғайды [10; 51 б].
Оңтүстік Осетияда күрделі ... ... ... ... ... ауыр салдарларға әкеліп соқты. Мәселені бейбіт жолмен
және құқықтық тұрғыдан шешу едәуір қиындады.
Өңірдегі гуманитарлық апат ... ... ... ... ... ... ... этно-аумақтық мәселелерді шешу - ... жұрт ... ... ... ... тиіс екені айқын.
Біз Ресей, Франция, Грузия президенттері, сондай-ақ ... ... ... ... қол ... уағдаластықтарды қолдаймыз. Осы
уағдаластықтарды қақтығысқа қатысы бар барлық ... ... ... осы ... БҰҰ ... 1975 ... Хельсинки Қорытынды
Актісіне, 1966 жылғы халықаралық актілерге және халықаралық құқықтың басқа
да негізге алынатын ... ... ... ... ... ... ... қатар, қақтығыс аймағында ЕҚЫҰ бақылаушыларының санын көбейтуді
және олардың рөлін жандандыруды жақтаймыз.
Қазақстан ... ... ... министрлігінің мәліметі бойынша
Қазақстан Грузия экономикасына 2006-2008-ші жылдар аралығында 300 млн. АҚШ
долларын ... ... ... ... ... ... көлемі 2011 ж. тек 6,2%
құрады. Оңтүстік Осетияның өнеркәсіптік өндірістің индексі келесідей: 1999
- 51%, 2011 - 85,9. ... пен ауыл ... ... жеке түрлерін
өндіру бойынша әлемде Оңтүстік Осетияның орны: табиғи газ - 1, ... ... ... кірпіші, картоп - 2, шойын - 3, электроэнергия, болат, темір
рудасы, ... ... ... ... дақылдар, қант
қызылшасы - 4, теңізазықтарын өндіру - 5, тас ... - 6, ... - 7, ... - 8, құс пен малды сою – 9 (Сурет13).
Сурет ... ... ... ... салаларының пайыздық
үлесі
Оңтүстік Осетияның сыртқы сауда көлемі - экспорт - шамамен 355,2
млрд ... ... - 223,0 млрд ... ... Оңтүстік Осетияның
экспортының 55% ... ... 20% ... ... мен ... ... тиеді. Оңтүстік Осетияның импорты құрылымындағы үлесі
жоғары өнімдер: машиналар мен құрал-жабдықтар (шамамен 35%), азық-түлік ... - 30%-ға ... ... ... ... Осетияның үлесі
әлемдік экспорт пен импорттың жалпы көлемінің шамамен 0,7% құрайды.
Халықтың еңбекке қабілеттілігі 57,7% құрады. Өнеркәсіпте 21,9%, ... 10,8%, ал ... ... ... 60,1% жұмыс істейді.
Жұмыссыздардың саны ... 4 млн адам (6,6% 2011 ж.), ... ... ... ... мен газдың қоры бойынша әлемде 1 ... әлем ... 1/2 және 1/3 ... ... қоры 1/7, ... рудалары шамамен 1/8 құрайды.
Темір рудаларының әлемдік қорының шамамен 40% Оңтүстік Осетияның
шоғырланған. ... ... ірі ... қоры тек бес ... Абхазия Республикасы, гографиялық орны жалпы саяси және
экономикалық-географиялық жағдайының ... (өз ......... ... — 96 мың ... ... Абхазия Республикасында 93 мың (1992). Біразы Түркия, араб елдеріне
XІX ғасырдың ІІ-жартысында ... ... ... ... самурзакан
этникалық топтары бар. Жалпы саны 115 мың ... ... ... ... тармағына жатады, абжуй, бзыб тілінде сөйлейді, жазуы кириллицаға
негізделген. Діні — мұсылман-сүнит, православие дінін ұстанатындар да ... ... ... Кавказды ежелден мекендеген. Ассирия
жазбаларында — абешла, көне деректерде — абазг деп ... ... ... патшалығы кезінде көп тайпалар абхаз халқының ... ... ... ... Абхаз патшалығын моңғол-татарлар жаулап алды. XVІ
ғасырдан бастап Түркия бодандығында болды. XVІІ ... ... ... княздығы құрылды. 1810 жылы Ресей империясының құрамына кірді (1864
жылдан бастап Сухуми округі). 1921жылы Абхазия ССР-і құрылды. 1921 ... ... ... ... енді, 1931 жылдан АССР құқығын иемденді.
1990 жылдың желтоқсанынан Абхазия автономиялық ... 1992 ... ... ... 1992 — 94 жылдары ... ... ... ... мемлекет мәртебесіне байланысты қарулы
қақтығыстар болды.
Абхаздардың негізгі кәсібі — ... ... мал ... ... аң ... ... бидай, темекі, мақта, жүзім, жеміс-жидек, ірі ... ешкі ... ... шай, ... жемістерін өсіре бастады. Дәстүрлі
қолөнері — ауыл ... ... ... аң ... ... ... ... тігу, кілем тоқу, ағаш өңдеу. Үлкен патриархалдық
отбасына — аталықтарға бірігеді. XІX ғасырда көршілік қауым ... ... ... ... тоқылған баспаналар XІX ғасырда ағаш
үйлермен, 2 қабатты тас ... ... ...... ... мақталы шалбар, көйлек, бешпет, бурка, киіз ... ... ... — бүрмелі шалбар, тік жағалы көйлек, бешпет, байлауыш, ағаш кебіс.
Ұлттық тағамдары — ... ... сүт, ... ... ... ... құс еті ... Абхазияның орналасқан жері мықты. Қара теңіздің жағасын алып ... ... қол ... өзінде аштан өтіп, көштен қалмайтын
секілді (Сурет 14).
Сурет 14- Абхазия Республикасының географиялық орны мен ... ... ... ... «үшбу хат» жолдамастан бұрын, Ресей
Абхазияға қатысты маңызды қадамға барды: Грузияның автономиясына қатысты
бүкіл ... ... ... 1996 ... бері Абхазия Грузия мен ТМД
тарапынан экономикалық блокадада қалған. Грузия ТМД ... осы ... ... ету арқылы, Абхазияны іштен әлсіретіп, автономияны кері
қайтарып алмақшы болған. Осыдан 12 жыл бұрын қабылданған ол ... ... ... ... ... ... ... транспорттық
қарым-қатынасқа бармауға ымыраласқан.
Абхазия ауыл шаруашылығы бұрынғы ... ... өзге ... ... ... ... кезде ауылды дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасы ... ... ... ауыл
шаруашылығын дамыту бағытын зерттеп, осы салаға аямай ... ... ... ... ... ... берді. Әрі бұрыннан келе жатқан
колхоз-совхоздарының тәжірибесі де жәрдемін тигізді. Қазір аграрлық сала ел
экономикасының маңызды бөлігіне ... ... бұл елде ... ... жүк ... ... жол-құрылыс және коммуналдық техника, теледидар,
тоңазытқыш, калий ... ... және ... өнеркәсіп өнімдері
экспортқа шығарылады.
Негізгі саласы – машина жасау және металл өңдеу, калий ... ... және ... өнеркәсібі, электроэнергетика, жеңіл және ... және ағаш ... ... төрт-бес айда машина жасау кәсіпорындарының ішкі және сыртқы
нарыққа өнім өткізуі 30 пайызға қысқарды. ...... ... ... өнеркәсіп, құрылыс саласы қаңтарылды. Ал ... ... ... ... ... ... ... фосфор тыңайтқыштары қай
кезде де өтімді.
Абхазия Республикасының территориясына:
• 7 аудан — Гагр, Гудаут, Сухум, Гулрыпш, Очамчыр, Ткуарчал, ... 8 ... ... ... ... Жаңа ... Сухум, Очамчыра,
Ткуарчал, Гал.
• 4 қала тектес поселка — Цандрипш, Бзыпь. Мюссера, Гульрипш
• 512 ауыл.
Абхазия Республикасында 2010 жылы өндірілген Жалпы Ішкі ... ... ... ... ... Ішкі ... |Жалпы Ішкі Өнімнің |
| ... (млн. руб.) ... ( %) ... |1934,0 |9,5 ... ... |1534,2 |7,5 ... ... |0,2 |0,0 ... |238,5 |1,2 ... |892,3 |4,4 ... |7005,9 |34,4 ... және ... |4168,3 |20,5 ... | | ... ... қызмет|3,1 |0,0 ... ... |338,0 |1,7 ... | | ... ... ... ... ... жалпы саяси және
экономикалық-географиялық жағдайының сипаттамасы
Сербтердің ... ... ... ... ... ... ... – задругтерден құралған). Бірнеше ... ... ал ... ... ... құрады. Оның басында жупан тұрды. Сербияның
ру – тайпалық демократиясының басты органдары – ... ... ... халық жиналысы болды. Сербия мемлекеті заңға сәйкес қоғамның ... ... ... және қоғамдық феодалдар мен шаруаларға
бөлінуі нәтижесінде пайда болған.
Сурет 15- ... ... ... орны мен ... ... ...... саяси, әкімшілік, экономикалық,
мәдени орталығы; елдікті, ... ... ... бас ... ... ұлыстар, тайпалар одағы, ... ... ... ... ... ... ... шаһ, әмір, король, патша, хан, ... ... ... ... өмірге келді. Сербия ... кезі XIV ғ. ... ... ... ... ... тобы – властельдер болды. Олар ақсүйектер –
князьдер мен вельмождар еді. ... ... ... ... ... ... Ал феодалдардың бір бөлігі – властелич өздерінің сюзерендерінен
жерді алды (прония құқығы ... ... ... ... тапқа
духовенство да жатты. Тұрғындардың қаналушы ... ... ... жатты:
1. Меропхи – көптеген міндеттерді орындайтын және феодалдарға,
мемлекетке және шіркеуге ... ... ... ...... деп аталатын ерекше ауылда тұратын, таулы аймақтың
мал өсіруші тұрғындары.
3.  Отроки – негізінен үй шаруашылығында ... ...... қауым, қалалықтар.
Сербия мемлекетінің басында монарх тұрды. Ол ірі сайланбалы феодал
болды. 1217 жылы серб ... ... ... Рим папасынан король титулын
алғаш рет алды. Король әскердің ... ... ... ... ... ... тұрды. Серб королінің билігі шектеулі болды оны
шектейтін ірі феодалдардың съезді-Собор ... ... ... мен ... ... шешті : архиепископтарды тағайындады , ... ... ... қабылдады. Мысалы 1349 жылы Собор Стефан Душанның
заңы қабылданды. Ол корольдің феодалдарға ... ... ... [12 97
б].
Сербия мемлектінің территориясы облыстарға бөлінді. Оны ... ... Ал әр ... – волостьтарға. Ал оны князь, чельник
және кегралий басқарды. Стефан Душан қайтыс ... ... 1355 ... ... алауыздық басып алды. Бұл Сербияның, ... ... әкеп ... ... ... визирьлерінің қолына
өтті. Енді мұсылмандық құқық әрекет етті. Сербия Түркиянің ... ... ... ... ... ... қол ... дейін болды.
Алғашқыда Серб феодалдық құқығының негізін әдет-ғұрыптар құрады. Ол
өктем таптың мүддесін білдірді. Бірақ 1349 ... ... ... ... көзі - ... ... заңы болды. Оның көптеген баптары қылмыстық
құқықтық сипатта болды. Ол ... ... жеке ... және ... қарсы
қылмыстарға арналды. Сот ісін ... ... ... ... Оның
тараптары еркін адамдар болды.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев ... ... және ... ... арасында Еркін сауда туралы келісімді
ратификациялау туралы» ҚР Заңына қол ... ... мен ... үкіметтері
арасындағы Еркін сауда айналымына қатысты келісімге Сербия ... 2010 ... 7 ... ... ... ресми сапары барысында
қол қойылған. Келісімнің мақсаты - екі ел ... ... ... ынтымақтастықты дамыту әрі кеңейту және елдерде қолданыстағы
ұлттық заңнамаға және ... ... ... ... ... мен ... еркін қозғалысы үшін қажетті жағдайлар жасау
болып табылады.
Әйтсе де, ... мен ... елі ... ... ... ... бiршама бәсеңдеп қалғаны белгiлi. Бұрындары
Қазақстан мен Сербия ... ... ... 18,3 миллион АҚШ долларын
құраса, өткен жылы тек 5,9 ... ... ... ... ... ... екi елдiң қарым-қатынасының айтарлықтай азайғанын көруге
болады. Десе де сауда-экономикалық қарым-қатынастың жеткiлiктi дәрежеде
дамымай ... ... ... бар. ... ... ... саяси тұрақсыздық пен географиялық жағдай өз ... ... Осы ... ... ... ... елiмiздiң Косовоның
шулы мәселесi төңiрегiндегi тұрақты көзқарасына ... ... ... ... ... ... мырзаның айтуынша, екi ел бағзыдан
минералды өнiмдер, электротехникалық бұйымдар және механизмдермен алмасқан.
Өз ... ... да ... өнеркәсiбi бұйымдары мен ағаш, тоқыма
өнiмдерiн импорттап келген. Сонымен ... ... ... ... ... ... да болмайды. Себебi, Алматы метросының ... және ... ... ... ... компаниясының мойнында. Бұл
құрылыс компаниясы елiмiздiң түкпiр-түкпiрiндегi, атап ... ... ... және ... ... ... және бизнес орталықтарының салынуына
өз үлесiн ... ... ... ... түбегiндегi маңызды әрiптес.
Сербия Қазақстанмен ауыл шаруашылығы, құрылыс, фармацевтика салалары
бойынша ынтымақтастықта жұмыс жүргізуге ... Бұны   ... ... ... ... ... кездесуде Сербияның Сыртқы істер
министрі Вук Еремич айтты: «Мен үшін ... ... ... ... тең ... болу ... мәртебе. Сонымен
қатар Сербия бүгін ... ... ... ... ... ... алғашқы мемлекет. Болашақта біз осы әрекетіміз арқылы ... үлгі ... ... ... ... ... ... өсе түседі деген ойдамын»,-деді мәртебелі мейман.
Сонымен қатар, ол ... ... мен ... ... ... ықпал ететін мүмкіндіктердің өте көп екендігін атап өтті. «Осы
ретте мен 2012  жыл біздің ынтымақтастығымызға тың серпін берген жыл ... ... Вук ... [23]
2.7. Палестина: гографиялық орны және жалпы саяси-экономикалық
сипаттамасы.
Палестина мемлекеті - ... ... ... Жер ... - 6,2 ... ... 2,1 млн. (1995). ... арабтар мен еврей қоныстанушылары.
Ресми тілі – араб тілі. Мемлекет билігі - ... ... ... орталығы – Ромула. Діні – сүнниттік ислам мен иудаизм.
Палестина жерлері Жерорта теңізінің шығыс жағалауын алып жатыр (Сурет
16). Жері ... ... ... ... ... Жазы құрғақ,
қысы жылы, жаңбырлы. Шөлден ыстық, құрғақ “хамсин” желі ... ... ... 27 – 30ºС, ... 7 – 12ºС. ... жылдық
мөлшері - 500 мм. Оңтүстігіне қарай кесіп өтетін Иордан өзені Өлі ... ... өте ... ... ағаштар мен бұталар ғана өседі.
Палестина жерін алғашқы адамдар ежелгі палеолит ... ... ... ... хананай тайпалары қоныс тепті. Б.з.б.
XVІІІ ғасырда ... ... ... ... XVІ ... египеттіктер
талқандап, аймаққа саяси ықпал жүргізді. Осыдан үш ғасыр кейін Палестина
аумағын ... ... ... ... ала бастады. Б.з.б. XІІ ғасырда
Палестина жағалауын ... ... ... ежелгі еврейше
пелиштим – филистимдіктер дегеннен шыққан) басып ... ...... ... ... ежелгі еврей тайпаларының Израиль-иудей
патшалығы құрылды. Б.з.б. 928 ж. ол ... ... ... ... ... ... 928 – 586 ж.) ... екіге бөлінді.
Б.з.б. 722 ж. Израиль патшалығын ... ... ... ІІ ... алды.
Б.з.б. 587 – 86 ж. Иудей патшалығын Вавилон патшасы Навуходоносор ІІ ... ... ... ... ... ... соң Палестина аумағы Ахемен
әулеті, 332 ж. Александр ... ... ... ... ... – 2 ... алдымен Египеттегі Птолемей әулетінің, кейін Сириядағы
Селевки әулетінің қол астында болды. Б.з.б. 142 ж. ... ... ... ... ... 63 ж. Рим ... ... 395
жылдан Византия құрамында болды. 640 ж. Палестинаны ... ... ... ... ... (1095 – 99) нәтижесінде жаулап алынған Палестина аумағында
Иерусалим корольдігі құрылды. 1187 ж. ... ... ... ... ... талқандап, Палестинаның негізгі бөлігін кейін мәмлүктер билеген
Египет құрамына қосты. Палестинаны 1516 ж. түріктер жаулап алды. 1832 – ... ... ... патшасы Мұхаммед Әлидің қол астына қарады. XІX ғасырдың
ортасында Суэц каналының ашылуына байланысты Палестинаның стратегиялық және
экономикалық маңызы ... ... ... бұл ... өз ықпалын
орнату жолындағы бәсекесі шиеленісе түсті. Палестина үшін ... ... ... сионизм идеологиясын пайдаланды. Олар әр ... ... ... ... ... алды. І-дүниежүзілік
соғыс барысында Палестинаны ағылшындар басып алды. Англия да ... ... ... ... ... Сионистік ұйымдар мен отарлық трестер
Палестинадан әр түрлі концессиялар ашып, шұрайлы ... ... ... кейін
бұл жерлерден арабтарды (феллахтар) ... қуып ... ... мен
ағылшындардың Палестинадағы отарлау саясатына арабтардың наразылығы
күшейіп, бірнеше рет ... ... (1920, 1929, 1933, 1936 – 39) ... ж. ... ... 10 ... ... біріккен еврей-араб мемлекетін
құру туралы жобасын ұсынды. Оған екі жақ ... ... ... де ... өз мемлекетін құру жолындағы әрекеттерін тоқтатпады. 1947
ж. ағылшын үкіметі Палестина туралы мәселені ... ... ... ... ж. 29 ... ... Бас ... ағылшын мандатын жою, ағылшын
әскерлерін Палестинадан әкету және оның ... ... араб және ... құру ... ... қабылдады. Иерусалим БҰҰ-ның басқаруындағы
өз алдына арнаулы әкімшілік болып бөлінді. Бас Ассамблеяның осы ... 1948 ж. 14 ... ... аумағының бір бөлігінде Израиль
мемлекеті жарияланды. ... ... араб ... өз алдына мемлекет
құра алмады. Бұл жағдай кейін араб-израиль соғыстарын ... 1964 ... азат ету ... ... ... оның ... Ясир Арафат Израиль
басып алған Палестина аумағын азат ету күресін бастады. 1974 ж. ... ... ... ... ... жалғыз заңды өкілі ретінде
мойындады. ПАЕҰ Кэмп-Дэвид ... ... ... 1988 ж. ПАЕҰ ... ... құрылғанын жариялады. 1997 ж. Израиль мен ... ... ... бойынша Палестинаның автономия ретіндегі құқы
танылды. 2001 ... ... ... ... мен 2003 ... ... ... Батыс Еуропа елдерінің әскери қимылдарына ... ... ... ... 2005 ж. ПАЕҰ ... ... ... мәселесін шешуді қолға алды. Палестина экономикасының дамуына
Израиль ... ... ... ... кері әсер ... ... күнкөріс үшін Израильге, Парсы шығанағы елдеріне жұмыс істейді.
1990 ж. Парсы бұғазындағы дағдарыстан кейін көпшілігінің елге ... ... [17; 124 ... 16. ... географиялық орны мен шекарасы
Елде екі ақша бірлігі – ... ... ... ... ... ... саяси, экономикалық, мәдени және ақпараттық тұтастық
құрылу үрдісі ретінде анықталып, солай сипатталып ... ... ... ... ... ... ... экономист Т.Левита енгізгенімен,
жаһандану адамзаттық үрдіс күйінде баяғыдан бар. Арғы ... ... ... ... құдіретті қолбасшыларды ... ... ... Одан ... ... мысалы, Наполеон соғыстары тек
жаулау жолымен жаңа жер қосуды, жаулау жолымен ... ... ғана ... француз императоры сол арқылы француз ... ... әлем ... да ... ... ... Одан да беріге
түссек, кешегі кеңестік большевиктердің әлемдік ... ... ... жақындайды. Тіпті, күн көсеміміздің Владимир деген есімінің
өзінде бүкіл әлемді бағындыру («владеть миром») ниеті тұрғаны ... ... ... ... ... ... ... Мәдени жаһандану,
экономикалық жаһандану, аумақтық жаһандану, ақпараттық-коммуникациялық
жаһандану, этностық ... ... ... ... ... жая
түскен бұл құбылыстың бүгінде біздің санамызға дендеп еніп ... Бұл ара ... ... мен ... ... ... емес. Біз тек жаһанданудың сананың саясилануына, ... ... ... бөлшегі, әрбір кісінің адамзат баласының өкілі екендігін сергек
сезінуге септесіп жатқанын ғана айтпақпыз.
Аптаның бір күнінде ... ... ... оқып тұратынымыз бар.
Осы сәрсенбіде бірінші курс студенттеріне «Журналистикаға кіріспе» пәні
бойынша дәрісте олар ... ... ... ... ретіндегі
сипатын әңгімелеген кезде бұл күндерде әлемдік БАҚ ... қаны ... ... ... ... ... ... салған беттен-ақ
«Палестинаның проблемасы» дегенді айтты. Алдыңғы күні ... ... ... жанында, Қызылорда облысының көрме-жәрмеңкесі басталар
алдында Сыр бойының бір топ сыйлы азаматтарымен ... ... ... Сол ... де сөз ... бір сәтте өзінен өзі жаңағы мәселеге ... ... ... ... жүре берді. Президенттің
Біріккен ... ... Бас ... ... ... жұмыс
бабындағы сапарына байланысты Нью-Йорктен қайтқалы әлі басы ... ... ... орай ... па, ... па деп екі ойлы ... келгеніміз рас
еді. Мына әңгімелер бұл ... ... үшін ... ... ... боларына сенімімізді нықтай түсті.
Сонымен, бүгінгі әңгімеміздің арқауы – Палестина ... БҰҰ ... ... ... ... бірі де осы ... ... жолдаған «Семсерден соқа соғу» атты мақаламызда («ЕҚ», 23
қыркүйек) Палестина автономиясының сыртқы ... ... Рияд ... ... ... ... ... Кеңесіне тәуелсіз Палестина
мемлекетін 1967 жылы шекарасында тану ғана емес, БҰҰ-ға толыққанды ... ... ... ... ... болатынбыз. «Алайда, қазірше, мұндай
мәлімдеме министрдің деңгейінде айтылып отыр. Махмұд ... ... ... ... жағдайда ғана (газет қолыңызға тигенше солай
болуы да мүмкін, өйткені мұндағы журналистер, ... ... ... ... ғой ... ... басшысы БҰҰ Бас хатшысына
өтінімді жұмада тапсыруы мүмкін дегенді айтып жатыр) бұл ... ... ... ... ... ... дегенбіз.
Дәл солай болды. Жан-жақтан қанша қысым жасаса да, Махмұд Аббас Пан Ги
Мунға ... жұма күні ... ... ... Онда ... тәуелсіз
мемлекет ретінде тану, БҰҰ мүшелігіне қабылдау мәселесін қарау сұралған.
Біріккен Ұлттар ... ... ... ... жою, ... елден шығару және ел территориясында тәуелсіз екі мемлекет –
араб және ... ... құру ... ... ... 1947 ... кезеңді былай қойғанда, Палестинаны азат ету ұйымы ... ... ... уақыттың өзінде бұл мәселе осындай тұрғыда БҰҰ-ның алдында
алғаш рет ... ...... ... Бұл – ... ... ... уақыттан бері адамзатты
алаңдатып, ал бүкіл Таяу Шығыстың тынышын алып ... аса ауыр ... ... ... ... дауы ... дау? Ол қашан, қалай басталған, қалай
шиеленіскен, оның ... неге әлі ... ... ... ... ... бүгінгі айтары осы жайында. Алдын ала
ескертеріміз: бұл мақала белгілі бір саяси ... ... ... ... ... ада ... ең алдымен оқырманға түйткілді тақырып
туралы танымдық мәлімет беруді көздеп ... Оның ... ... ... ... ... ... бұрын атын айтайық. Палестинаның атын еврейлер ивритше
«пелиштим» сөзінен шығарады. «Пелиштим» «сырттан кіргендер» ... ... ... ... Бұл ... атам ... мекендегендердің
филистимляндар аталатыны сондықтан. Арабтар ол мемлекеттің атын Даулят
Филастын дейді. Дәулет – ... ... сөз. ... ... ... әйтеуір байлықты ғана айтпаған, байлығыңа сай елдігің болсын деген
де тілек білдірген.
Осы айдармен жарияланған Иерусалим ... ... ... («ЕҚ»,
2008, 19 қыркүйек): «Бұл оқиғалардың драматизмін сергек сезіну үшін сол
өңірдегі ежелгі ... ... ... тура ... ... арабтар да, еврейлер де бір ...... ... ... ... Сарасынан (Сарра, Сарай) туған Ысқақтың
(Исаак), ал арабтар Ажардан (Агарь) туған Ысмайылдың ұрпақтары. ... ... ... де ... семит-хамит тілдік шоғырының бір тобына –
семит тобына жатады. Семит ... ... ... ... ең ...... мен еврейлер», деп жазғанбыз. В.Базановтың: «Мы знаем,
что сын ... от ... ... ... ... является
родоначальником северных арабских племен. Естественно, что и сын от ... в ... ... ... чем ... Как ни ... но мать еврейского
народа имеет арабскую кровь» ... ... де ... ... и ... ... 2006, 75-бет) келтіргенбіз. Ал енді мәселенің қиыны да ... да, ... де ... азары болса да, безері болмайды»,
«Ағайын өзгеге қиса да, ... ... деп ... ... ... кісінесіп жүре беретін кеңбалақ қазақтар емес. Ағайынның ашынғаны
жаман болады. Арасы бір ашылса, араласпай ... ... ... ... да
табылып қалады.
Палестина деп географиялық тұрғыдан Таяу Шығыстағы шамамен бүгінгі Газа
секторын, ... ... ... ... ... ... ... бір бөлігін қамтитын аумақты айтады. ... ... бұл ... б.д.д. 2-ші мыңжылдықта келген екен. ... Саул ... ... жайында баяндаған тұста «Израиль жері»
(ивритше – Эрец ... ... рет ... ... ... Сол заманда
Иордан өзенінің қос жағалауында Саул, Давид, Соломон атты ұлы ... ... ... ... ... ... ... Б.д.д. 930
жылы Давид пен Соломон державасы екі патшалыққа ыдырайды да, ... ... ... жағындағысы Иудея атала бастайды. «Жеті жұрт
келіп кеткен жер» деп біздің қазақ айтатындай, Палестина жеріне де ... ... бұл ... де ... жұрт ... ... ... 586 жылы
қуып шыққан еврейлер араға алпыс төрт жыл ғана салып, ... ... ... ... қалпына келтірген. Палестина парсының Ахемен әулетінің де,
Александр Македонский құрған мемлекеттің де, ... ... ... ... ... ... де ... кірген кездер болған. Біздің
дәуіріміздің төртінші ғасырында Палестина жерін римдіктер ... ... ... ... провинциясы) айналдырған. Император Адриан 135
жылы еврейлер көтерілісін басып-жаншыған соң жалпы ... ... ... ... ... өшіру үшін Жерорта теңізі мен Иордан өзенінің
арасындағы бүкіл аумақты Палестина деп ... ... ... ... ... арабтар 638 жылы басып алған. Палестина атауының арабша
айтылуы түрінде Фаластын сөзін орнықтырған.
Қалай дегенде де ... әлем ... ... ... үш ұлы ... ... ... исламның ұйысқан ұясы осы жер. 2008 ... ... ... Көз жасы ... ... ... ... біреулердің Жартас мешітіне мінәжат етіп жатқанын
көргенбіз, ... ... ... мен ... ... үшінші қала
саналатынын жазғанбыз. Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.) 619 жылы ... ... ... осы жерге Меккеден ұшып келген, дәл осы жерден
қанатты Буракқа (қазақ Пырақ ... ... жеті қат ... ... Бұл
жайында Құранның Исірә ... ... ... Пайғамбарымыз
сақалының үш талы да осында сақтаулы. Пайғамбарымыз ... ... ... ... ... ... жерге арабтар неге таласпайды? Таласады.
Сонымен бірге, этнос ретінде еврейлердің б.д.д. 2-ші мыңжылдықта осы
Палестина ... ... да ... ... тарихи факт. Бүкіл
христиан әлемі қасиет тұтатын ... ... ... да ... ... ... Голгофа қырқасы да осында. Христостың көкке ұшып кететін жері
де ... ... ... ... ... ... ... орны да
осында. Мұндай жерді еврейлер неге өзіміздікі демейді? Дейді.
Палестина жерінде иудаизмнің, христиандықтың қалдырған ізі көп ... ... ізі көп пе деп ... да ... ... ... Омейя әулетінің де (661-750), Аббас әулетінің де (750-
969), Фатима әулетінің де (969-1099) ізі сайрап жатыр. ... ... ... бұл ... ... ... керушілер қайта тартып ... ... ... ... ... ... сұлтаны Салах әд-
Дин де, одан кейін Мысыр мен Сирияны қабат ... ... ... ... да ... ... Осындағы ол кезде саны аз еврейлер
тұрмақ, бүкіл ... ... ... әскерлерінің шапқыншылығынан оларды 1260
жылы Айн-Жалут ... ұлы ... ... Бейбарыс сұлтан құтқарып
қалған жоқ па? Осы жеңіс моңғолдардың Африка құрлығына басып кірмек ... ... ... еді ғой. Осман империясы тарих сахнасына дүрілдеп
шыққанға дейін Египеттің қарауында келген Палестинаны сұлтан ... ... қолы 1517 жылы ... ... ... төрт ғасыр бойы бұл жер
түріктердің қолына қараған жоқ па? Ол ... ел ... екі ... ... 1800 жылы ... бар халқы 300 мыңнан аспаған
екен, мұндағы бар ... саны 5 мың ғана ... ... Жалпы,
Палестинадағы барша христиандар саны небәрі 25 мың ... ... ... парадокс. Бір жаманның бір жақсылығы бар. Палестинаға
еврейлерді ... ұлы ... аты – ... ... ... ... Израиль патшалығын ассириялықтар, Иудей патшалығын вавилондықтар
талқандаған соң найзаның ұшымен дүниенің ... ... ... ... ... «диаспора» сөзінің мағынасы – шашырау, бытырау)
еврейлер, ана елде де, мына елде де ... ... ... ... (мысалы, Ресейде «еврейские погромы» дейтін масқара оқиғалар 1917
жылға дейін жалғасып келген, 1904 жылғы атақты ... ... ... 40 мың адам Палестинаға көшіп барған) еврейлер, Гитлер геноцидінен 6
миллион адамы атылған, асылған, ... ... ... өртелген
еврейлер Екінші дүниежүзілік соғыста ерекше зардап шеккен этнос ретінде ... біте ... жеке ... құру ... ие ... ... 1917 жылы ... «еврей халқының ұлттық ошағын»
құруға Ұлттар Лигасы (БҰҰ-ның ізашары) уәде еткен ... ... ... ... дүниежүзілік соғыста алабөтен ... ... ... ... ... 1922 жылы ... ... басқаруға
Ұлыбритания мандатын белгілеген. Британ билігі тұсында еврей тұрғындар ... ... ... Елдегі негізгі халық мұсылман арабтар болғанымен, сол
кездің өзінде Иерусалим ... ... ... ... еді. ... қай ... де қала жұрты айқындайды. Ұлтты да қала қалыптастырады.
Польшадағы, Венгриядағы антисемитизм есірігінен ... ... 82 мың ... қашып келсе, Германиядағы нацистік идеология
қыспағы Гитлерден бас ... 250 мың ... ... ... ... дүниежүзілік соғыс аяқталғанда Палестинадағы әрбір үшінші
адам еврей болатын. ... ... ... ... ... ... түсті. 1947 жылы Британия үкіметі Палестина мандатынан бас
тартты. Негізгі себебі – ... мен ... ... шеше
алмағандығы.
Біз Нью-Йорктегі БҰҰ ғимаратынан «Вопрос о Палестине и Организация
Объединеных ... ... ... ала ... ... ... қай ... оқып
қарасаңыз да міне алпыс жылдан астам уақыттан бері Палестина ... ... ... ... ... келе ... көз жеткізесіз.
1947 жылғы 29 қарашада Біріккен Ұлттар Ұйымы Палестинаны бөлу жоспарын
(БҰҰ Бас Ассамблеясының № 181 ... ... Ол ... ... екі ...... және еврейлер мемлекеттеріне бөлінетін
болып ... ... БҰҰ ... халықаралық қала ретінде
белгіленді. Еврейлер бұл шешімге шап ете түсіп, ... ... ... Араб
мемлекеттерінің лигасы және Араб жоғарғы кеңесі бұл ... ... ... ... ... себебін түсіндіру қиынның қиыны. Еркін энциклопедия
– Википедияның анықтамалық материалында дәл сол ... ... ... ... істері жөніндегі министрлікке жолдаған қызметтік
жазбада араб мемлекетін құруға ... ... араб ... арасында
болмай қоймайтын соғыстың нәтижесінде Сирияның, Трансиорданияның ... ... ... ... ... ... жасалғанын айтады. Егер осы
сөз шындыққа жақындаса, онда Палестинадағы араб мемлекетін құру ... ... ... ... ... кедергі келтірген демеске әддің қалмайды.
Арабтар мемлекет құрмады екен деп мұндай тарихи мүмкіндіктен еврейлер
бас тартқан жоқ. 1948 ... 14 ... ... ... Палестинаның қалған
аумағында Израиль мемлекеті құрылатыны жарияланды. Ертеңінде, 15 мамырда
арабтардың жеті ... ... ... ... ... ... Ирак пен Йемен) жаңа құрылған елге бас салды. Бірінші Араб-
Израиль соғысы солай ... ... ... ... ... ... осы – ... алдымен бастағандығы. Жеті жақтап шабуылға шыққанымен,
арабтар жабылып жүріп бір Израильді жеңе алмады. Оның да себептері ... ... араб ... ... ... ... өзара іс-қимыл
бірлігінің нашарлығы, екінші жағынан, халықаралық сионизм күштерінің
Израильге ... ... ... Ақыры жыл бойғы соғыс әрекеттерінен кейін
бітім жасалып, уақытша шекаралар белгіленді. Трансиордания ... ... ... Иерусалимді иеленіп, Египет Газа ... ... ... ... араб мемлекеті құрылмаған күйі қала берді. Оның
есесіне осындай басы ... ... ... сол ... артынша,
1949 жылғы 11 мамырда Израиль Біріккен Ұлттар Ұйымының ... ... 1967 ... және 1973 ... ... ... ... ұшындыра түсті. Әсіресе, 1967 ... Алты ... ... ... ... ара-дара күйде екенін, араб жұртының экономикалық ... ... ... да әбден кенжелеп қалғанын көз жеткізе көрсетіп берді.
Сол алты күннің ішінде Израиль араб ... бар ... ... ... танк ... авиация соққылары дәйім намаз
кезінде жасалған, ол кезде араб ... ... не ... да ... ... ... мандаттың барлық аумағына өз ... ... ... әскерін Газа секторын тастап шығуға, Синай түбегіне
шегінуге мәжбүрледі, Иордания әскерлерін Иордан өзенінің ар ... ... ... Аббастың Палестинаның тәуелсіздігін 1967 жылғы шекарасында
тану қажеттігін айтып жүргені сондықтан
Палестина мемлекеті 1988 жылғы 15 ... ... ... ... ... азат ету ұйымының жоғары кеңес органы) ... 1994 жылы ... ... мен Палестинаны азат ету ұйымы
арасында қол жеткен келісімге сәйкес Палестина ұлттық әкімшілігі ... ... ... ООП ... ... ... қол ... Палестина тәуелсіздігін жариялауға мораторий белгілеуге және өзін
ресми түрде Палестина ... ... деп ... ... ... ... ғана ... жоқтығы шын мәнінде Палестина мемлекеті қазіргі күнге дейін
толыққанды күйде құрылмағанын көрсетеді. Бір ... араб ... ... аумақ әркімнің иелігінде: Иордан өзені батыс жағалауының басым
бөлігін Израиль армиясы ... тұр, ... ... Израиль басып алған,
Газа секторы мен Иордан өзенінің батыс жағалауы Израиль ... ... ... ... – бір ... ... (Ислам қарсылық қозғалысы), бір жағына ФАТХ
(Палестинаны ұлттық азат ету қозғалысы) иелік ... Осы екі ұйым ... ... ... да ... тұрады. Әр анклавтың өз ... ... ... ... елде ... ұйым деп ... ... біраз
нәрсенің басы ашылады. Лаңкестік демекші, осы жағдай Палестина ... ... ... біріне айналып отырғанын айтпасқа болмайды.
Палестина басшылығындағы ара-даралық, бір кезде ... ... ол ... ... ... ... ... құқылы емес дегенді әсте
де білдірмейтіні белгілі. Сондықтан да, әлемдік қоғамдастықтың басым бөлігі
(125 мемлекет) Палестина ... ... ... ... отыр. Елді танудан
(қазірше деп қояйықшы) БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің үш тұрақты мүшесі (АҚШ,
Ұлыбритания мен ... ... ... ... ... ... да мемлекеттер бас тартуда.
БҰҰ Бас Ассамблеясының 66-сессиясының қарсаңында осы мәселе ерекше
көкейкестілене ... ... ... ... Палестина мемлекетін толыққанды
мүше ретінде тану туралы өтінім түсіретіні белгілі болғаннан-ақ сессиядағы
пікірталастың басты ... ... ... еді. ... ... сессия
басталардан бұрын егер Палестина бұл мәселені Қауіпсіздік кеңесінің
қарауына ... онда АҚШ ... ... ... ... вето қою ... деп ... оның БҰҰ-дағы сөзіне қызығушылықты тіпті күшейтіп
жіберді. Ресей де, Қытай да Палестинаны қолдайтынын алдын ала-ақ аңғартқан.
Шынын айтқанда, АҚШ ... екі ... ... ... ... ... ... саяси шолушысы Андрей Федяшин ... ... ... ... Сирияға «шүйілуге» енді келіп
Палестинаға қарсы вето қосылса, онда ислам әлемінің жаңа радикализмі дайын
дей беріңіз», деп ... ... ... ... ... ... «АҚШ
Палестинаның тәуелсіздік жариялау жөніндегі өтінімін қолдауға тиіс…
өйтпеген күнде олар араб ... ... ... да айрылады». АҚШ
Президенті әлемнің бас ... ... ... ... бір жыл ... ... ... күйде көргім келетінін айтқан едім. Мен палестина
халқы өзінің мемлекетін ... ... ... сенгенмін және сенемін.
Көптеген адамдардың бұл істе ілгерілеу жоқтығына алаңдайтынын білемін. Мен
де алаңдаймын. Алайда, ... ... ... жылдарға созылып келе
жатқан қақтығыстың тез табыла қалатын шешімдері болмақ емес. Бейбітшілікке
қол жеткізу – қиын міндет, ... ... ... ... қол жете ... Егер бәрі оңай ... бейбітшілік баяғыда-
ақ орнар еді. Біз ұмтылатын болашақта палестиналықтар егемен мемлекетте
өмір сүретін болады. Олардың мұны ... ... ... ... мүмкін емес.
Сонымен бірге, Американың Израиль қауіпсіздігін қамтамасыз етуге берік
бейімділігі ... да ... ... ... ... Николя
Саркози Палестина ұсынысына америкалық вето қойылса, мұның өзі Таяу Шығыста
шиеленісті ... ... ... ... ... байқаушы елдің
өтпелі мәртебесін беруді, Израиль мен Палестинаның арасында бейбіт шарт
жасау үшін бір жылдық ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев БҰҰ-дағы сөзінде Палестина
мемлекетінің құрылуын қолдайтынын басын аша айтты. Сонымен ... ... ... ... ... ... ел ретінде қақтығыстың
әділдікпен, соның ішінде тікелей палестина-израиль келіссөздері ... ... атап ... Біз ... ... ... ... Ынтымақтастығы Ұйымының төраға елі ретінде тағы бір іргелі
іс тындырды. Ержан Қазыхановтың төрағалығымен өткен ИЫҰ-ға мүше ... ... ... жыл сайынғы үйлестіру кездесуі жайында
газетіміздің кешегі нөмірінде жарияланған «Қыркүйектегі ... ... ... былай делінген: «ИЫҰ делегаттары Палестинаның жағдайына
ерекше назар аударып, Қазақстан ... ... 57 ... алдында Палестина Президенті Махмұд Аббас сөз сөйледі. Осы
маңызды жиналыстың соңында Ұйым бір ауыздан ... ... ... қолдау жөнінде саяси қарар қабылдады. Қазақстан ... қол ... ... саяси ауызбіршілік мұсылман ... ... үшін өте ... ... болды». Президент Нұрсұлтан
Назарбаевтың Палестина мәселесі бойынша БҰҰ-дағы сөзі, оның ... ... мүше ... ... ... ... үйлестіру
кездесуінде қол жеткен ауызбіршілік біздің еліміздің ислам әлеміндегі орнын
бұрынғыдан да қомақтыландыра түсетіні ... Біз әлем ... ... ... ... ... халқының өз тағдырын өзі айқындауға,
тәуелсіз мемлекет құруға, БҰҰ мүшелігіне ... ... ... ... ... ... мен израильдіктер арасындағы ... ... ... пайдалануды, палестиналық босқындар мәселесін әділ
шешуді, басып алынған территориялардағы ... ... ... ... лаңкестіктің қандай түрін де айыптайтынымызды,
сонымен бірге Израильдің ... өмір ... ... қолдайтынымызды
білдіріп отырмыз. Палестинаны жақтау тіпті де Израильге қарсы шығу емес.
Израиль ... да ... ... ... ... ... өмір сүргісі келетіні талассыз. Палестинаны жақтау – бір ... ... құру ... сан ... ... ... қолдан
шығарып алған, тарихтың өн бойында көп қиындық ... ... ... ... 1948 жылғы соғыс қимылдарынан кейін 750 мың ... ... ... ... Газа ... ... ... бас сауғалап, босқын болып кетті. 1967 жылғы соғыс қимылдарынан
кейін бұл қатарға тағы да палестиналық 500 мың ... ... ... ... ... ... босқындарға көмек
көрсету жөнінде Таяу Шығыс агенттігі бар ... ... ... ... агенттік қазір… 3,9 миллион палестиналық босқынды тіркеп отыр ... ...... мен немересін мына суреттен көресіз. Ондаған жылдар
бойы палестиналық босқындардың бар баспанасы кәдімгі кенеп шатыр. Сол кенеп
шатырларда ... ... ... ... енді ... алды да
кенеп шатырларда дүниеге келе бастады.
Қазірше бұл мәселенің шешіле қоймайтынын айтуға тура келеді. ... ... ... ... ... бұл ... ... жете
тексеруді тиісті комитетке тапсырды. Комитет мәселені бірнеше ай бойы
қарауы мүмкін. Ол комитет ... ... ... да ... саяси жағдайда
АҚШ Қауіпсіздік кеңесінде вето құқын пайдаланатындығы анық. Демек, Таяу
Шығыстағы ... ... ... ... ... ... да ... біз Палестина босқындарының аянышты ахуалы дәйім осылайша жалғаса
бермейтініне сенеміз. Таяу Шығыста ... ... ... ... ... бұл ... Израиль-Палестина жанжалына төрелік жасау үшін, артық-
ауыс ақылымызды айтып қалу үшін жазған жоқпыз. Ондай мақаланы ... ... да, ... бұл ... жете ... Біз бұл ... ... жолдың қандайлық тайғақ кешулі екенін көрсету үшін,
бәрінен де ... ... 20 жыл ... атыңнан айналайын Тәуелсіздіктің
қадір-қасиетін өз ағайынымызға білгізе түсу үшін жаздық. [21]
2012 жылғы 6 ... ... мен ... ... ... орнағанына 20 жыл толады. Алайда екі мемлекет арасындағы
байланыстардың тарихы әлдеқайда тереңде ... ... күні ... ... ... ... өткен жылдарда қалыптасқан жағымды
байланыстардың нәтижесі ретінде ... өзі ... ... қоғамдастықтың Палестинадағы
әлеуметтік-экономикалық жағдайды тұрақтандыруға бағытталған гуманитарлық
шараларына елеулі үлесін қосуда. ... ... 2008 және 2009 ... ... беру ... ... Education Action Fund) көмек
ретінде 100 мың доллар, ал 2011 жылы Біріккен ... ... ... ... UNRoD және UNRWA ... 200 мың ... ... жарна төлегенін келтіруге болады.
Қазақстан өз Тәуелсіздігінің ... ... ... Таяу ... ... ... ... Палестина халқының БҰҰ ... 181, БҰҰ ... ... 242 және 338 қарарлары
негізінде егеменді мемлекет құру ... ... ... қамтамасыз
етілуін қолдайды, сондай-ақ басып алынған аумақтардың демографиялық құрамын
күштеп өзгерту шараларын орынсыз санайды.
Біздің мемлекетіміз Палестина ... ... ... ... ісіне айтарлықтай үлес қосты. Қазақстан 1967 ... ... ... ... ... ... жақтайды. Мұндай
ұстанымымыз ИЫҰ СІМК-нің Астана декларациясында, Елбасының БҰҰ ... ... ... ... сөзінде, сондай-ақ БҰҰ БА
шеңберінде жыл ... ... ... ... ... ... ... қабылданған Палестина декларациясында ашық айтылды.
Бұған ... ... ... 2011 жылы ЮНЕСКО-ның мүшелігіне
қабылдануын қолдады.
Екі ел арасындағы ... ... ... айтуға тұрарлық.
Мәдени-гуманитарлық әрекеттестік жөніндегі келісімге сәйкес, 1999 ... ... ... ... тілі және ... ... ... Газа
секторындағы Мемлекеттік педагогикалық институтта дәріс алды. 1998 жылы
еліміздің жоғары оқу орындарына 10 ... ... ал 2003 жылы ... қабылданған болатын. Қазіргі уақытта қазақстандық медициналық оқу
орындарында 19 палестиналық азамат ... ... ... ынтымақтастық та даму үстінде. Палестиналық
спортшылар Қазақстанда ... ... ... ... ... ... олардың 2011 жылғы қаңтар-ақпан айларында өткен 7 Қысқы Азия
ойындарына ... ... ... ... мамырда Қазақстан-Палестина ынтымақтастығы мәселелері
Қазақстанның Иордан Хашимит Корольдігіндегі елшілігіне берілді. Бұған ... ... ... Израильдегі елшілігіне қарасты болған.
Былтырғы жылдың желтоқсан айында екі жақты қатынастар ... ... ПҰӘ ...... ... ... 20 ... байланысты ресми қонақасы берілді.
Бүгінгі күні Палестина Қазақстанды халықаралық ... ... ... бар және ... экономикалық әлеуетке ие ел ретінде қарастыратынын
атап айтқым келеді. Астанада Палестинаның дипломатиялық өкілдігінің ... бұл ... ... қарым-қатынастарды дамытуға мүдделігінің
дәлелі болып ... ... ... ... ... ... түйінді мәселелер
Тәуелсіз мемлекеттердің құрылуы, дамуы, қалыптасуы немесе оның ыдырауы
мен егемен елдігінің ... ... ... ... ... ... ... т.б. мөселелер аса күрделі ... ... ... ... Бұл үрдістер — саяси, әскери, әлеуметтік,
экономикалық, діни, этникалық, т.б. көптеген ішкі және ... ... ... ... көптеген жылдар, кейде ғасырлар бойы, кейбір
елдер мен халықтардың өміріндегі күрделі мәселелер қордаланып, ... ... ... ... және шекаралық келіспеушілік те аз емес .
Халықаралық, маңызы бар мұндай дау-шарлардың шығу себептері әр түрлі.
Олар, негізінен алғанда, әр қилы ... ... ... ... ... ... баска елмен шекара туралы шарт жасасқанда
туындайды. ... ... ... ... ... күшпен
белгілеуі салдарынан олардағы этникалық жағынан біртекті халықтар ... ... де ... ... Сол ... ... табиғи
шептер арқылы белгілеп жүргізудің қиындығы (Африка, Оңтүстік-Батыс Азияда,
т.б.) ... ... ... ... ... ... ... және астрономиялық түзу сызықтар мен ... ... ойша ... ... ... себептерінен болады
. Мұндай аумақтарды — дүниежүзінің қазіргі ... ... анық ... ... ... ... ... циркуль бойымен алынған аумақтар»
шекара дауының басты ... ... ... Мәселен, Африка елдерінің
шекарасының 1/3-і геометриялық және астрономиялық сызықтармен, яғни түзу
сызықтар, параллельдер мен меридиандар ... ... Онда ... ... мен ... ... ... тіптен ескерілмеген.
Халықаралық проблемалар жөніндегі мамандардың тұжырымдауынша,
планетамызда — аумақтық, шекаралық, т.б. ... ... ... ... ... 300-дей пункт бар деп есептелінеді. Ал оның 100-ден астамында
аса күрделі шиеленіскен түрдегі қарама-кайшылықтар бар. Мұндай ... тек сол ... ... маңында ғана емес, кейде аса үлкен
арақашықтықтарда да байқалады ... ... мен ... арасындағы
даулы Оңтүстік Атлантикадағы Фолкленд Мальвин аралдары).
Батыс елдері ғалымдарының бағалауынша, ... ... ... және ... ... соңына дейінгі аралықта әлемде шамамен 450-ден
астам әр түрлі масштабтағы екі-үш немесе одан да көп ... ... ... ... яғни орта ... бір ... он ... рет . Әрине,
мұндай көп жылдарға созылған дау-жанжалдардың, әсіресе соғыстар мен ... ... ... бір ... ... ... ... тең жартысына аумақтық және шекаралық даулар негізгі себеп
болып ... ... ... Иран мен Ирак ... ... ... жылға созылған қантөгіс соғыс туды.
Үндістан мен Пәкістан арасындағы шекара, шын мәнінде, «діни шекара»
болып ... Ал ... мен ... ... ... ... ... ретінде әлі де тұрақталған жоқ. Ол осы екі ел арасындағы
шешілмеген түйін күйінде қалып, олардың милитарландыру саясатына бой ... ... ... ... — осы екі ел ... ... ... 1990 жылдардың ортасында дүние жүзі бойынша 50-ге жуық соғыс
әрекеттері ... Оның ... ... 1/3-і ... ал қалғаны Латын
Америкасында. Сол кезде Еуропада, Балқан түбегіндегі мемлекеттерде (бұрынғы
Югославия) және Солтүстік Ирландияда ... ... ... ... 40 ... қарулы қақтығыстар әлі жалғасуда, ал дүние жүзі бойынша
25 миллионнан астам ... ... ... ... ... ... қатынастарда жаңа кезең туындап, аймақтық жанжалдарды саяси
құралдар арқылы шешуге әлемдік қауымдастық бет ... Оның ... ... ... ... ... өз ... үстемелеп қосып келеді.
Оңтүстік Азияда орналасқан Үндістанның Пәкістанмен арада 1947 ... ... келе ... ... ... қатысты дауы бар. Екі ел
арасындағы жанжалдан тұтанған ... 15000 ... ал бір ғана ... өзінен 10000 адам қаза тапқан.
Соңғы келіссөз жүргізу талпынысы  Мумбайдағы шабуылдан ... ... ... отыр. Дегенмен, автор ... ... саны ... ... ... ие ... әрі ел бюджетінің алтыдан бір бөлігі
қорғанысқа бөлінетінін айтады.
Бұған қоса сәуір ... ... жаңа алыс ... ... ... сынақтан өткізетіндігін мәлімдегенін ескерсек, шиеленістің
ушыға түсетінін болжау қиын емес.
1971 жылы ... ... сол ... ... ... ... Бангладеш енді Делидің өзіне қауіп тудырып отырған көрінеді.
Себебі 1971 жылғы азамат соғысынан экономикасы ... ... ... ... 10 мен 20 ... ... ... Үндістанда заңсыз
тұрып жатыр.
Ауғанстан Пәкістанмен арадағы 1500 ... ... ... ... ... ... ... территорияларын және
Хайбер-Пахтунхва провинциясының бір бөлігін өзінікі деп ... ... ... 40 ... ... осы ... халқының 20
пайызға дейінгі тұрғындарын пуштундар құрайды. Екі елдегі Дюранд ... ... ... ... ... ... құруды талап
ететінін келтіріпті басылым.
Ақ үй Ауғанстанда әскери операцияларын бастағалы бері бұл ... ... ... ... ... ... ... қарулы топтар паналайтын мекенге
айналған. Екі жақ та бірін-бірі бұл ... ... ... ... деп
айыптайды. Автордың пайымдауынша, АҚШ Ауғанстаннан ... ... ... ... ... ... аймақтағы қауіпсіздікке қатер
төндіреді.
Оңтүстік-шығыс Азиядағы тағы бір қауіпті аймақ – Камбоджа ... ... ... ... ... ... ... қалған Пра Вихеа
ғибадатханасына қатысты даулы аймақ небәрі 1.8 шаршы шақырымды құраса ... адам ... ... ... ... айналды.
Қос корей мемлекеті арасындағы 38-параллель сызық та әлемдегі ең
қауіпті аймаққа жатады. 1953 жылы екі ел ... ... ... ... ... ... өзара ешқандай бейбіт келісімге қол
қойылмады. Корей соғысы ... ... ...  қарусызданған аймақта
бүгінде екі елден 2 миллион әскер шоғырланғанын жазыпты басылым.
Ал бір ... ... бері екі ел ... ... ... ... ... айында
аймақта 28 мың әскері бар АҚШ-пен бірлесе жаттығу өткізген Оңтүстік Кореяны
Пхеньян "АҚШ-пен бірігіп ... ... ... ... деп айыптап,
егер арандатушылық әрекеттер жалғаса берсе, оған ... ... кең ... ... ... және ... ... беретінін айтып сес
көрсетті[5; 224 б].
"Ал Солтүстік Корей мемлекетіндегі тұрақсыздық ... ... ... ... ... ... 1990 жылдардың ортасы мен соңына қарай елді
жайлаған аштықтан Қытай шекарасынан 100 мыңнан 300 ... ... ... ... өтіп ... ... ... 2006 жылы шекараны сым темір және бетонмен қоршау
бастайды. Шетелдік қайырымдылық ... ... ... ... ... қалғандықтан 6 миллион солтүстік ... ... ... деп ... соң, 2010 жылдың қарашасынан
Пекиннің ... қаша ... ... ... Израильмен шекарадағы дау-дамай Дамаскінің
өз ішіндегі мәселелерге назар аударуына кедергі ... ... ... ... ... мен ... арасындағы іс жүзіндегі шиеленісті
шекара 37 жыл бойына қауіпсіз ... ... ... өз ... қарсылық танытушыларды аяусыз қуып
таратып жатқандығына назар ... үшін ... ... ... ... дем ... отыр деп айыптады. Израиль соңғы отыз жыл
бойына Египетпен және Ливанмен арадағы шекараға ... ... ... ... қашқан сириялықтар Израиль шекарасынан
өтпекші болып, аяғы адам өліміне соқтырғандықтан, Тель-Авивтің Дамаскімен
арадағы шекараға назар ... тура ... ... ... ... ... да аса ... шекараларды атап өтеді. Олардың
қатарына Суданның оңтүстігінде жаңадан құрылған Оңтүстік Судан ... ... ... аймағы, және Чад мемлекетімен шекаралас өңір және Конго
мен Ангола арасындағы жаңа  шиеленіс жатады.
Шілде ... ... ... ... ... деп ... Судан мемлекеті Суданның Оңтүстік Кордофан аймағына ... ... ... ... Ал ... 5-і Оңтүстік Судан Оңтүстік Кордофан
аймағында әскери операция бастады.
БҰҰ мәліметтері бойынша, Хартумның Абьей ... ... ... ... 113 мың адам босып кеткен. Келіссөздерге қарамастан Судан Көгілдір
Ніл мемлекеті мен Оңтүстік Кордофан аймағына шабуыл ... ... ... ... аймағындағы қақтығыс пен Чад мемлекетіндегі азаматтық
соғыстың кесірінен екі ... ... ... 2010 ... ... 262 ... босқын Чад территориясын паналауға мәжбүр болды. Ал 180 мың адам
үй-күйсіз ... ... ... өзінің жылдық есебінде екі ел шектесетін
аймақта адам құқықтарының бұзылуы, әйелдер мен ... ... ... ... гуманитарлық ұйымдардың қызметкерлерін ұрлап кету ... ... кету әлі ... ... келтіріпті. Ал сарапшылар
бұл аймақта кез-келген сәт қақтығыс тұтануы мүмкін дейді.
Конго мен Ангола арасында теңіздегі мұнай кен ... ... ... ... мен ... ... және Руандамен жақындасуы екі ел қарым-
қатынасын ушықтырып отыр дейді басылым авторы. Қақтығыс кезінде 2009 ... мың адам ... өтіп ... Анголадан шығарылған мыңдаған конголық қыздар мен әйелдер конголық
және ... ... ... ... зорлық-зомбылыққа ұшыраған. БҰҰ-ның
қақтығыстар кезіндегі жыныстық зорлық-зомбылық мәселелері бойынша арнайы
өкілі Анголадан шығарылатын ... ... ... және ... ... ... ... жеткізген.
Басылым Венесуэла президенті Уго Чавестің Колумбияның революциялық
қарулы күштерін және ... ... ... отыруы екі ел арасына
сызат түсіргенін айтыпты. Колумбия тарапы ымыраластыққа емеурін ... ... ... ... ... армиясы Колумбияның мұнай-газ құбырларын жарып,
темір жолдарға және қауіпсіздік күштеріне ... ... ... ... ... аймағы ең қатерлі жер күйінде қалып отыр.
Мексиканың 2006 жылы сайланған президенті Филип Калдерон ... ... ... он ... ... жұмылдырды. Басылым "содан
бері Мексиканың бірнеше штатында ... ... ... ... ... ... ... 40 мыңға жуық  адам қаза тапты"
дейді. Тамаулипас пен Чиуауа ... 230 мың адам ... ... ... ... ... ... Автордың айтуынша, есірткі
картелімен күрес негізінен Мексика территориясында ... ... ... ... Мексикамен шектес Техас, Эль-Пасо штаттарына да тиіп отыр.
Мысалы, 2010 жылы ұйымдасқан қылмыстың құрбаны болған 15 мыңнан аса ... ... және ... ... ... ... зәбір шеккен.
Батыс Африка елдері төңкеріс арқылы билікке келген әскери хунтадан
өкілеттіктерінен бас тартуды талап етіп, Малиға ... ... ... Бұл ... ... Африка мемлекеттері экономикалық қауымдастығының
(БАМЭҚ) атынан Кот-д-Ивуар президенті Алассон Уаттара мәлімдеді.
Қауымдастыққа мүше 15 ... ... ... ... ... ... мемлекеттерінің Орталық банкіндегі есеп-шотын қозғалтпай
тастады.Сонымен қатар, БАМЭҚ-ң ... ... ... ... солтүстік аудандарын бақылауларына алған туаре тайпасының
көтерілісшілері өздері басып алған ... ... деп ... ... ... ... бастап бұл аумақ Азавад
мемлекеті деп аталады. Малидің солтүстік бөлігінде тұратын туарегтер ұзақ
жылдардан бері ел ... ... ... құру ... ... ... Тіпті, олармен партизандық күрес те жүргізіпті.
Сербия Президенті Борис Тадич өзінің өкілеттілігінен бұрын бас тартты.
Бұл туралы ... ... ... бас ... елде 6-мамырда өтетін
кезектен тыс президенттік сайлауға алдын-ала дайындық жүргізуге ... ... ... картаның мазмұны. Дүние жүзінің саяси картасында елдің
әлемдегі орны, саяси – әкімшілік құрылымы ... ... ... саяси
картада басты саяси – ... ... : жаңа ... ... ... елдердің саяси мәртебесінің ауысуы, шекаралары
мен аумағының, ел атауы мен астанасының өзгеруі және т.б. көрініс ... ... ... ... ... мен ... географияның
саяси география деп аталатын саласы зерттейді.
Мазмұны жағынан бір қарағанда қарапайым болып көрінетін саяси картада,
әдетте, мемлекеттер мен ... ... ...... ... мен ірі қалалары бейнеленеді. Мұның негізінде дүние жүзі ... ... мен ... ... таралу заңдылықтарына,
мемлекеттер арасындағы ... ...... ... – ақ ... ... мен халықтың қоныстануына байланысты болатын аумақтық
қақтығыстарға қатысты күрделі мәселелер жатыр. Дүние жүзінің саяси ... ... ... ... ... Оған әрі ... ... ықпал
етеді.
2) Саяси картаның қалыптасу кезеңдері. Дүние жүзінің қазіргі ... ... ... қатысты оқиғаларды шартты түрде Жаңа (XVII
ғасырдан Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін) және Ең жаңа ... ... ... ... ... ... деп аталатын екі дәуірге
топтастырады.
Еуропалықтардың отарлау әрекеттері XV ғасырда португалдардың Солтүстік
Африкадағы аса ... ... және ... ... ... болып
табылатын Сеута және Мелилья қалаларын жаулап алуынан басталды.
Еуропалық отарлау кезеңі Жаңа ... мен Ескі ... ... аумақтарын
қамтыды. Еуропадағы жетекші мемлекеттердің жаңа жерлерді бөлісуі және ықпал
ету аумақтарын экономикалық, саяси жағынан ... ... ... ... ... ... ... түсінуі алып келді. Осы өзгерістерге
сәйкес, мемлекет құрылымы мен оны басқарудың жаңа ... ... ... ... аса ірі отар ... ... - метрополиялар (грекше
metropolis – ... ... ... келген Испания мен ... ... ... ... ... Германия келіп қосылды.
Осылайша Америкада, Африка мен Азияда отарлық аумақтар пайда болды. Мысалы,
XX ғасырдың басына қарай отарлық ... ... ... 90% - ын, ... 56% - ынан ... ... ... 27% - ын алып жатты.
XIX ғасырдың басында Латын ... ... ұлт – ... нәтижесінде Эквадор (1809 ж.), Колумбия (1810 ж.), ... (1811 ж.), ... (1816 ж.), және т.б. жаңа ... ... ... соңы мен XX ... басында дүние жүзіндегі жетекші
метрополиялар арасында ықпал ету аймақтары үшін күрес шиеленісе ... ... ... ... ... ... өрті ... – 1918 жылдар аралығында болған Бірінші дүниежүзілік ... ... ... және ... мен ... одақ ... ...
Венгрия, Италия) елдері бір – біріне қарсы соғысты. 1915 жылы Италия ... ... ... ... ... мемлекеттік шекараларды қайта
орнатып, отарларды қайта бөліске салу мақсатынан келіп ... ... бұл ... ... ... 38 ... (оның 34 – і Антанта
жағында соғысты) қатысты.
Бірінші дүниежүзілік соғыстан соң ... ірі ... ... ... ... революциясы нәтижесінде Ресейде мемлекеттік құрылым мен басқару
жүйесінің түбегейлі өзгеруі, Аустрия – Венгрия ... мен ... ... ... монархияның құлатылуы және үкімет басына
фашистердің келуі, Еуропада мемлекеттік шекаралардың өзгеруі жатады. ... ... ... ... ... ... ... Ватикан
сияқты жаңа мемлекеттер пайда болып, Финляндия, Польша, Балтық бойы елдері
тәуелсіздігін жариялады. Бұл кезеңде ... ... ... ... ... ... ОАР) ... ғана болды.
Дүние жүзінің қазіргі заманғы саяси картасының қалыптасуында ... ... ... мен одан соң болған маңызды өзгерістер, XX
ғасырдың 50 – 60 - ... ... ... күйреуі, 80 – 90
жылдарындағы социалистік жүйенің ыдырауына байланысты оқиғалар айрықша рөл
атқарды.
1939 – 1940 ... ... бойы ... мен ... аумақтарды қосып
алу есебінен КСРО аумағы кеңейе түсті. Екінші дүниежүзілік ... ... ... ... аумақтары бөліске түсіп, Германия Еуропаның
көптеген елдерін басып алды. Соғыста жеңіліске ... ... ... ақ ... Югослаияның Польша мен КСРО – ның мемлекеттік шекаралары
өзгеріп, саяси ... ... ... ... Одағы (ЮФРО),
ГФР мен ГДР мемлекеттері пайда болды. Румыния, ... ... ... дейінгі шекаралары қалпына келтірілді. Шығыс Еуропада
пайда ... ... ... ... блокқа бірікті. Еуропада осы
жылдары басталған шекараларды қалпына келтіру жұмысы қазірге дейін жалғасын
табуда.
3) Дүние жүзінің саяси ... ... ... ... ... ... ... қатарына мемлекеттік мәртебесі жарияланған
және жарияланбаған 267 ел мен аумақ жатады. Оларды басты екі ... : ... ... ... ... ... ... тәуелсіз
мемлекеттер ; 2) дербес басқару мәртебесіне ие болмаған тәуелді аумақтар
деп екіге ... Олар бір – ... ... ... ... ... әлеуметтік
– экономикалық даму деңгейіне қарай айырмашылық жасайды.Жалпы, ... ... ... ... ... ... ... да оңай тиген жоқ. Тіпті қарулы айқасқа бармай, істі заң ... ... ... ... ... ... ... тартыстар орын
алды. Әрине, мұндай құбылыстарды баз бір елдің ішкі шаруасы деп қана ... ... ... ... болса да геосаяси құбылыстарға
жатады. Мәселен, күні кеше тәуелсіздік алған Оңтүстік Суданның өзі мұсылман
және христиандық ... Азия және ... ... ... ... қол жеткізіп отырған Оңтүстік Судан тұрғындары, негізінен,
христиандық және өзге діндердің өкілдері ... ... ... ... Сол ... ... және минералды ресурстар бойынша
талан-таражға түсіп отырған Африка құрлығы үшін мұсылман әлемі, Еуропа және
Қытай ... алып ... ... ... ... ... әлемде тәуелсіздік үшін жан-жақты күрес
жүргізіп жатқан 50 аймақ бар. Жалпы көлемі 12,7 млн ... ... ... бұл ... ... ... ... халықтың саны 22 млн адамды
құрайды. ... ... ... болуы тек этникалық себептермен
байланысты емес, ол діни және ... ... ... ... салу ... де ... байланысты. Мәселен,
Солтүстік  Ирландиядағы сепаратизм католиктер мен ... ... ... Дегенмен әлемдегі діни сарындағы шиеленістердің
басым көпшілігі ... ... ... ... Қазіргі саяси
исламның православиемен (Косово, ... ... ... ... ... ... және Герцеговина, Оңтүстік Филиппин
аймақтарында), индуизммен (Кашмирде), буддизммен (Мьянмада) ... бары ... Өзге ... ... ... ислам фундаментализмі
ислам мемлекеттерінің өз ішінде де ... ... ... ... Оған
Ауғанстан, Пәкістан, Солтүстік Африка және бүтіндей ... ... ... ... ықпалының артуы дәлел бола алады. Сол
секілді Косово тәуелсіздігі де геосаяси ... ... ... ... ... ... жатқанын дәлелдейді. Себебі косоволықтар
тәуелсіздігін жариялаған сәтте оны бірнеше ... ... ... ... ... Ал сол ... осы уақытқа дейін этникалық топ
бойынша емес, ... ... ... жіктеледі. Косова аймақ ретінде
бұған дейін Осман империясының, Сербия Корольдігінің, ... ... ... ... ... қол ... ... келді.
Бірақ өз алдына тәуелсіз ел, аймақ болған емес. Дәл осындай ... ... ... ... мен Оңтүстік Осетияны Еуропаның бірде-бір елі
мойындамай отыр.
Қазақстанның қос алып ...... мен ... ... де түрлі
сарындағы сепаратистік ошақтар жетіп-артылады. ... және ... ... ... ... азаттыққа сұранып тұрған татарлар,
башқұрт сынды түркі текті халықтар, шешендер, ингуштар Кремльді алаңдатуда.
Аймақта сепаратистік тұрақсыздықтардың көп ... ... үшін ... ... деп ... айту ... емес. Әдетте ішкі тұрақсыздықтардың себебінен
сыртқа ағылатын босқындар өзге бір ... ... ... та ... ... ... әлі ... келе жатқан түркітектес
халықтардың тағдыры ... ... ... ... ... ... қоймасы анық.
Жаңа ғасырдың  алғашқы  онжылдығында әлем картасында жаңа бес мемлекет
пайда болған екен. 1975 жылы Португалиядан тәуелсіздік алып ... ... ... күн өмір ... ... ... ... Ширек
ғасырдан кейін, 2002 жылы референдум арқылы тәуелсіз ел ... ... ... ғасырда ең алғаш болып тәуелсіздік ... ... ... ... Бір
кездері Югославияның қол астынан шығып, Сербиямен селбескен Черногория 2006
жылы жеке-дара ел ретінде бөлініп шықты. Сол ... 2008 жылы ... ... Сербиядан ажырату Еуропа үшін аса қажетті шара болғаны
анық.
Абхазия және ... ... ... 2008 жылы ... ... болатын. Әлемдік қауымдастық тарапынан кең қолдау
таппағанына қарамастан, бұл ... ... ... ... ретінде жұмыс
жасауда. Маусымның 9-ы күні пайда болған Оңтүстік Судан да – ... ... ... ... жолмен, референдум арқылы жеңіске жетуі
– сирек кездесетін құбылыс. Дегенмен мұндай мүмкіндікке ие ... ... да бар. ... ... ... ... үшін арнайы заңды
шаралар жасалуда. Жақын болашақта өтетін ... ... ... ... танытса, олар үшін тәуелсіздіктің ауылы алыс емес.
Мүмкіндігі бола тұра, тәуелсіздіктен бас тартып отырған ... ... ... ... ... ... дейін бірнеше мәрте тәуелсіздікке
байланысты ... ... ... Соның нәтижесі бойынша, халық
Британиядан бөлінуді қаламайтынын жеткізді. ... ... ... әлі ... өте береді. Азаттықты қолдаушылардың үлес салмағы
артқан күні Солтүстік Ирландияға қарулы ... ... ... ... ақ
тәуелсіздік алуға мүмкіндігі зор аймақтардың қатарына Фландрияны жатқызуға
болады. Егер жергілікті ... ... ... ... ... ... шығуға кедергі жоқ.
Тәуелсіз болу құқығы үшін Батыс Сахара мен палестиналықтар, АҚШ-тың
Техас ... да ... жүр. ... бұл ... ... ... ... Себебі бұл аталған аймақтарда барлығы заң ... деп ... ... ... ... ... қозғалыстардың басын
біріктіретін Еуропалық тәуелсіз ... ... ... ӘДЕБИТТЕР ТІЗІМІ
1. География мирового хозяйства. -М.: Мысль,1987.
2. Б.Н. Зимин. География мирового ... Под. ред.- ... ... Е.И., ... А.А., ... В.А. ... ресурсы мира.
М.:МГУ, 1990.
4. Багдасова С.Б., Чавушьян А.Н. ... ... ... ... и
Океании М.:1987.
5. Экономическая география зарубежных стран. Под ред. С.И. ... ... -М. , ... ... ... ... география зарубежного мира. Под ред. ... - М., ... ... ... В.П. Экономическая и социальная ... ... ... ... для ... -М.: Просвещение, 2004.
8. Алисов Н.В., Хорев Б.С. Экономическая и социальная ... ... ... Учебник. -М.: Гардарика, 2000.
9. Гладкий Ю.Н., Лавров С.Б. Экономическая и социальная география мира.
-М.: Просвещение, 2002.
10. Максаковский В.П. ... ... ... Книга 1.- М.: Дрофа,
2004.
11. Родионова И.А. и др. ... ... и ... мир, ... ... ... пособие. -М.: Экон-
Информ, 2008.-492б.: илл. 16б.
12. Географический энциклопедический словарь: ... и ... ... ... ... ЦРУ ... ... о всех странах и
территориях Екатеринбург, 2005.
14. Экономическая география зарубежных стран. Под ред. В.П. ... , ... ... ... И.Ф. Канада. Экономические районы, ч.2. -М.: МГУ.1974.
16. Витвер Н.А. Экономика стран Латинской Америки. Т.1,2. -М.: ... ... ... ... Азии.
18.http://www.cia.gov/cia/publications/factbook-страноведческий сайт ЦРУ
США.
19.http://www.europa.eu.int-официальный сайт Европейского союза. Атлас
мира. -М., 1995.
20. К.А. ... ... Р.К. ... ... по ... ... хозяйства( -Алматы,1998. – 98 с. Отраслевые карты
мира
21. www.egemen.kz (Сауытбек ... ... 1 ... ... www.egemen.kz ( Қазақстан-Палестина: Дипломатиялық қатынастарға – 20
жыл, Сәрсенбі, 4 сәуір, 2012. Болат СӘРСЕНБАЕВ, Қазақстан ... ... ... ... ... ... VІІІ том.
25. Очерки истории Южной Осетии, т.1, Цхинвали, 1969.
26. Абаев В.Д. Экономическое развитие ... ... в ... ... г.), ч.2, Тб., 1956.
-----------------------
Дүниежүзінің саяси картасының қалыптасу кезеңдері мына сатылардан тұрады
Ежелгі кезең б.з. V ғ. Дейін
(Египет, ежелгі Қытай Парсы, ... ... Рим ... ... ... V-XV ғғ. ... ... Византия, Араб халифаты, Киев Русь
Моңғол империясы Осман, Англия мен Франция т.б.
Жаңа кезең XVғ.- XX басы ... ... Ұлы ... ... ... әлемді отарлай бастайды.
Қазіргі заманғы кезеңі І-дүние жүзілік соғыстың аяқталуымен басталды.
Социалистік Жүйе ыдыраумен қатар тәуелсіз едер п.б. (Эритерия, Палау,
Шығыс ... Д.Ж. ... ... 200 дей ... ел 194 БҰҰ Мүше

Пән: География
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дүниежүзінің саяси картасының қалыптасуы23 бет
Дүние жүзінің саяси картасының қалыптасуы және мазмұны20 бет
Халық ауыз әдебиеті - эстетикалық тәрбие беру көзі. Отбасында эстетикалық тәрбие беру5 бет
Ұлықбек 10 бет
Әбу Насыр Әл-Фараби және оның жасампаздығы жайында.8 бет
Алакөл аумағының геоэкологиялық картасын құру73 бет
Алматы облысының ауыл шаруашылық картасын құрастыру35 бет
Бизнес жол картасы 2020 бағдарламасының жүзеге асырылу жолдары27 бет
Географиялық атлас картасы20 бет
Дүниежүзінің орман өнеркісібі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь