Қылмыс құрамы жайлы

Реферат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

1. Тарау Қылмыс құрамының ұғымы және маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... 7

2. Тарау Қылмыс құрамының элементтері және белгілері ... ... .. 14
2.1. Қылмыс обьектісінің түрлері.
2.2. Қылмыс обьектісінің ұғымы және маңызы

2.3. Қылмыс субьектісінің ұғымы және маңызы
2.4. Қылмыс субьектісінің ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 46

3.Тарау Қылмыс құрамының түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 53

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 57

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59
«Қылмыстық жауаптылықтың бірден бір негізі болып қылмыс жасау танылады , яғни осы Кодекспен көзделген қылмыс құрамының барлық белгілері болуы тиісті». (Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 3-бабы).
Қылмыстық құқық теориясында қылмыс құрамы іліміне дұрыс қолданылатын әмбебаптық теория қалыптасқан.
«Қылмыс құрамы деп тұлғаны қылмыстық жауаптылыққа тарту үшін жеткілікті белгілердің жиынтығын айтамыз Аталған тұлғаға айып тағу үшін қосымша мән-жағдайларды белгілеудің қажеті жоқ » .
Қылмыс ұғымы мен қылмыс құрамының арасында тығыз байланыс пен өзара байланыстылық жоқ : біріншісі кез келген қылмыстың елеулі белгілерін анықтайды (қоғамға қауіптілік, құқыққайшылық, жазаланушылық), сонысымен қылмыстық жауаптылық негізін анықтайды. Екіншіден қылмыстық жауаптылықтың қажетті шарттарын анықтайды, қоғамға қауіптілікті және құқыққа қайшылықты нақтылайдыкон .
Егер фактілі мән-жайлар белгілі бір фактілер арқылы анықталса: жауаптылыққа қатысты қатынастармен анықталады Бұл жерде барлық қылмыстық-құқықтық нормалар қолданылад, олардың бір бөлігі белгілері болып танылады.
Қылмыс құрамының мәселелерін баяндамастан бұрын, істелінген іс-әрекетті саралау негізделеді және ескеріледі.Құқықтық әдебиетте «элемент», «белгі», «жақ», «қылмыс құрамы» и «қылмыс» сөздерімен әр түрлі мағынада беріледі.
В. Сергиевский и С. Рахметов пікірінше: «...қылмыс құрамының обьективтік және субьективтік жағын сипаттай отырып, олар біріңғай ұғымдағы қылмыс құрамы және қылмыс түсінігімен келісе отырып, бірін-бірі қайталауға тырысады » ... «Ұрлықтың обьективтік жағы», немесе «ұрлықтың обьективтік жағы», деп айтылуы қажет, «қылмыс сөзі болмауы»«тиісті .
Алайда, әрине, қылмыс ұғымы» және «қылмыс құрамы» хотя и біртектес болғанмен, әртүрлі. Г. Кригер пікірі біздіңше дұрыс.: «Қылмыс құрамы оның құқықтық нысаны ретінде қылмыстың заңшығарушы анықтамасын береді. Егер қылмыс адам мінез-құлқының нақты актісін білдірсе, қылмыс құрамы- бұл таза құқықтық ұғым» . И вполне обоснованно законодатель дает характеристику преступления, посредствам состава преступления, облекая в правовую форму.
1. Кудрявцев В.Н. Общая теория квалификации преступлений – М.: «Юридическая литература», 1972 – 6 с.
2. Малыхин В.Н. Квалификация преступлений. Теоретические вопросы. –Куйбышев: Изд-во КГУ, 1987 – 5 с.
3. Куринов Б.А. Научные основы квалификации преступлений. –М.: Изд-во МГУ, 1984 – 8с.
4. Тарарухин С.А. Понятие и значение квалификаций преступлений –Киев.: «Наукова думка», 1990 –5с.
5. Наумов А.В., Новиченко А.С. Законы логики при квалификации преступлений. –М.: «Юридическая литература», 1978 – 11-16с.
6. Бурчак Ф.Г. Квалификация преступлений. –Киев.: Изд-во политической литературы Украины, 1985 –7с.
7. Дурманов А.Д. Понятие преступления. –М.: Изд-во АН СССР, 1948 –135с.
8. Сергиевский В., Рахметов С. Квалификация преступлений. –Алматы: «Данекер», 1999 –16-17с.
9. Герцензон А.Аю Понятие преступления в советском уголовном праве. –М.: «Госюриздат», 1955 – 47 с.
10. Кригер А. Состав преступления и квалификация содеянного //Сов.юстиция, 1985, № 12-18 с.
11. Трайнин А.Н. Состав преступления по советскому уголовному праву. –М.: «Госюриздат», 1955 –174 с.
12. Коржанский Л.И. Объект посягательства и квалификация преступлений. – Волгоград, «Высш.следств.школа МВД СССР», 1976 – 12с.
13. Таций В.Я. Объект и предмет преступления в советском уголовном праве. – Харьков.: Изд-во Харьковского юрид.ин-та, 1982 – 122с.
14. Никифоров Б.С. Объект преступления по советскому уголовному праву. –М.: «Госюриздат», 1960 –108-112 с.
15. Федоров Н.И. Понятие объекта преступления по советскому уголовному праву –Пермь.: Пермское книжное изд-во, 1957 – 190-191 с.
16. Глистин В.К. Проблема уголовно-правовой охраны общественных отношений. –Ленинград.: -Изд.Лен.ГУ, 1979 -60 с.
17. Фролов Е.А. Спорные вопросы учения об объекте преступления //Сборник ученых трудов, Вып.10, Свердловск, 1968 -203-204 с.
18. Уголовное право Республики Казахстан. Особенная часть. Учебник /Под ред.Н.Ш.Берчиашвили и С.М.Рахметова. В 2-х частях. –Алматы: Институт «Данекер», 2000 -112 с.
19. Комментарий к Уголовному кодексу Республики Казахстан. Под ред.Роговоа И.И. и Рахметова С.М. –Алматы: «Баспа», 1999 -555 с.
20. Комментарий к Уголовному кодексу Республики Казахстан (Особенная часть). Под ред.Рогова И.И. и Баймурзина Г.И. –Алматы: «Жетi Жарғы», 2000 -165 с.
21. Каиржанов Е.И. Уголовное право Республики Казахстан (Общая часть) –Алматы: «Жетi Жарғы», 1998 –73 с.
22. Уголовное право России. Особенная часть: Учебник /Под ред. А.И.Рарога. – М.: «Зеркало», 1996 -355 с.
23. Кудрявцев В.Н. Объективная сторона преступления. –М.: «Госюриздат», 1960 -9 с.
24. Пионтковский А.А. Курс советского уголовного права. Т.2 – М.: «Наука», 1970 -131 с.
        
        Мазмұны
Реферат
............................................................................
................................ 3
Кіріспе
............................................................................
.................................4
1. Тарау Қылмыс құрамының ұғымы және маңызы
............................... 7
2. Тарау Қылмыс құрамының элементтері және белгілері .......... ... ... ... түрлері.
2. Қылмыс обьектісінің ұғымы және маңызы
3. Қылмыс субьектісінің ұғымы және маңызы
4. Қылмыс субьектісінің ұғымы
............................................................. 46
3.Тарау ... ... ... ... ... ... ... 59
РЕФЕРАТ
Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш тараудан, төрт тараушадан және
қорытындыдан ... ... ... және ... ғалымдардың еңбегі
кеңінен қолданылған. Дипломдық ... ... ... ... кеңінен
қолданлған: қылмыс, құрам, объект, қылмыс заты, ... ... ... ... ... ... ... мақсат, эмоция, есі-дұрыстық, есі-дұрыс
еместік, абайсыздық, кінәнің екі нысаны.
КІРІСПЕ
«Қылмыстық жауаптылықтың бірден бір ... ... ... ... ... яғни осы ... ... қылмыс құрамының барлық белгілері болуы
тиісті». (Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... құрамы іліміне дұрыс қолданылатын
әмбебаптық теория қалыптасқан.
«Қылмыс құрамы деп тұлғаны қылмыстық жауаптылыққа тарту үшін жеткілікті
белгілердің ... ... ... ... айып тағу үшін ... ... белгілеудің қажеті жоқ »[1].
Қылмыс ұғымы мен қылмыс құрамының арасында ... ... пен ... жоқ : ... кез ... ... ... белгілерін
анықтайды (қоғамға қауіптілік, құқыққайшылық, жазаланушылық), сонысымен
қылмыстық жауаптылық негізін анықтайды. Екіншіден ... ... ... ... ... қауіптілікті және құқыққа қайшылықты
нақтылайдыкон[2].
Егер фактілі мән-жайлар белгілі бір ... ... ... ... ... ... Бұл жерде барлық қылмыстық-
құқықтық нормалар қолданылад, олардың бір бөлігі белгілері болып танылады.
Қылмыс құрамының мәселелерін ... ... ... іс-әрекетті
саралау негізделеді және ескеріледі.Құқықтық әдебиетте «элемент», «белгі»,
«жақ», «қылмыс құрамы» и «қылмыс» сөздерімен әр түрлі мағынада беріледі.
В. ... и С. ... ... ... құрамының
обьективтік және субьективтік жағын сипаттай отырып, олар біріңғай ұғымдағы
қылмыс құрамы және қылмыс түсінігімен ... ... ... қайталауға
тырысады » ... «Ұрлықтың обьективтік жағы», немесе «ұрлықтың обьективтік
жағы», деп айтылуы ... ... сөзі ... ... ... ... және ... құрамы» хотя и біртектес
болғанмен, әртүрлі. Г. Кригер ... ... ... «Қылмыс құрамы оның
құқықтық нысаны ретінде қылмыстың заңшығарушы анықтамасын ... ... адам ... ... ... ... ... құрамы- бұл таза
құқықтық ұғым»[4]. И вполне обоснованно законодатель дает ... ... ... ... ... в ... ... Так, В.И. Малыхин жазуынша, что: «... ... ... ... ... объектісі, субъектісі, объективтік және
субъективтік жақтары танылады. ...... ... ... ... ». Одан ... - бұл қасиеттер, белгілер, зат ... ... осы ... ... ... ажыратуға болады.
Қылмыс құрамның белгілері – қылмыстың осы түрінің, элементтерін қасиеттер,
белгілерін, ... ... ол ... ... басқа да
қылмыстардан ажырата білу қажет. Қылмыстың обьектісін сипаттайтын ... ... ... және ... заты танылады. Обьективтік жағы - әрекет
(әрекетсіздік), қылмыс істеу тәсілі, жағдайы, орны, ... ... ... зардаптар әлде оның туындау мүмкіндігі, әрекет пен әрекетсіздік және
зардаптың арасындағы себепті ... ... ... ... – кінә ... ниет, мақсат, күшті жан-күйзелісі; қылмыстың
субьектісін сипаттайтын белгілерге - ... ... ... ерекшеліктері. Осы белгілердің барлығынан қылмыстың субьектісі
құралған.[5]
Қылмыс элементтеріне қатысты аталынған белгілердің барлығы әр қылмыс
құрамына кірмейді. ... ... ... ... ... енеді,
формальды да енбейді. Әр қылмыс құрамын құрайтын белгілер ... ... ... ... ... заңшығарушы ұғымын береді.
В.Н. Кудрявцевтің, пікірінше қылмыс құрамы ... ... ... ... Б.А. ... барлық аталған
қылмыстардың үлгілі [6]. Ф.Бурчак ойынша ... ... ... ... өзіндік эталон дп аталады [7].
Қылмыстарды саралау барысында істелінген іс-әрекеттерді ... ... яғни ... ... ... және ... құрамын толықтай ұқсастыру аталған құрам ... заң бабы ... ... ... ... Г.А. Кригердің жазуынша қылмыс дұрыс сараланды деп ... - ... ... ... ... ... ескерместенкогда
қылмыстық заңда көзделінген белгілер болу керек және сәйкес болуы шарт
».[8]
1. ТАРАУ ... ... ... ЖӘНЕ ... ... барлық қылмыстарға тән белгілер беріледі. Қылмыстық
тәртіппен нақты қылмыстар (адам өлтіру, ұрлықтар, тонаулар және ... ... Осы ... ... ... ... ... бөлімінің тиісті баптарында сипатталған.
Қылмыс және қылмыс құрамы-ұқсас, бірақ та әркелкі ... ... – бұл ... ... ... ... жасалынатын әрекет немесе
әрекетсіздік. Қылмыс құрамы болса - белгілі бір қылмыстық іс-әрекеттің
типі белгілерін ... ... ... Осы ... ... ... түсінуге болады. Егер қылмыс нақтырақ айтқанда оны жасау
қылмыстық жауаптылық фактілі негізі болып ... ... ... ... ... ... ... Бұл екі негіздер өзара байланысты, мәні
бойынша біртұтас. Сондықтан ҚК ... ... ... ... ... заңшығарушы және теория және практика
қылмыстық заңмен көзделінген қылмыс құрамының ... ... бар ... ... ... ... негіздің болмауы барысында қылмыстық жауаптылық жөнінде сөз
болуы ... ... ал егер ... ... ... ... ... болмауына қарамастан жалғастырылса ол қылмыстық іс-жүргізудің кез-
келген сатысында тоқтатылуы мүмкін.
Құқықтық әдебиетте әділетті түрде былай деп айтылады, қылмыс ... ... ... ... белгі қылмыстық жауаптылықтың
бірден бір негізі ғана емес, жеткілікті негізі болып ... ... ... ... ... ... ... үшін шешу қажет. Әрине, бұл
жерде қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... деген мәселе туындамайды. Мысалы, қылмыс жасауға әсер
етеін кінәлінің тұлғасын ... ... ... ... іс ... бар және ... жаза ... барысында ескеріледі.
Сонымен қылмыс құрамынсыз, қылмыстық жауаптылық жүзеге асырылмайды.
Осымен бірге маңызды, ... ... ... ... ... қажетті
міндеттерді де шешеді. Тек қылмыс құрамының негізінде ... ... ... ... ... проблемасы- қылмыстық құқықтағы ... ... ... ... термині екі латын сөзі: «gualis» - сапа и ... ... ... ... ... қатысты бұл қоғамға қауіпті іс-әрекетке
сапалы бағаны бере ... ... да ... ... ... ... ... айтқанда қылмыстарды саралау деп қылмыстық-
құқықтық нормамен ... ... ... ... белгілерін жасаған
адамның іс-әрекетінің фактілі белгілермен сәйкес келуі.
Қылмыс құрамы белгілері Ерекше ... ... ... ... ҚК ... ... да ... Қылмыстық
кодекстің Ерекше бөлімінің баптарында қылмыс құрамының сол немесе басқа да
белгілері сипатталады. ... ... үшін ... белгілер ҚК Жалпы
бөлімінің баптарында аталады. (кінә нысаны, қылмыстық жауаптылық басталатын
жас, ... ... ... ... және ... адам өлтіргендігі үшін жауаптылық көздейтін ҚК 96-бабында, жасы
айтылмаған Бұл ... ҚК ... ... 15 ... ... ... ... баптарында аяқталған қылмыс құрамдарының белгілері
көрсетіледі.В статьях
Егер де алдын ала қылмыстық ... орын алса ... ... іс-
әрекеті болса, онда (көмектесушінің, азғырушының), іс-әрекеті алғашқы
көзқарас бойынша, сол ... ... ... орын ... ... та
мұндай жағдайларда қылмыс құрамы болады, алайда ол Ерекше бөлім баптарының
мазмұнындағы ... ғана ... ... ... ... ... сүйенеді.
Қылмыстарды саралау барысында ҚК Ерекше бөлімі бабы немесе оның бір
бөлігі нақты көзделуі шарт. Аяқталмаған қылмыстық іс-әрекет ... ... ... ... бабына сілтеме жасалуы қажет. Қылмыстарды саралау
нәтижелері процессуалды ... ... ... істі ... ... , ... және т.б).
Қылмыстарды саралау маңызы мынадан көрінеді, ол құқықтық фактіні ресми
түрде тірқейді (қылмыс құрамының ... ... бар ... ... ... қылмыстық жауаптылықтың фактілі негізі
болып танылады, ол болмаған жағдайда ... ... ... сөз ... ... жерден мына мәселе анық байқалады, қылмыс құрамы қылмыстық
жауаптылықтың бірден бір ... ... ... ... та ... екі ... негіздермен туындайды деген мәселе қателік тудыратын
еді. Сондықтан фактілі құқықтық негіз ... ... ... теориясында
заңшығарушы қылмыстық заңмен көзделінген қылмыстық жауаптылықты бірден ... деп ... ... қыдмыстық қудалау басталмауы мүмкін. Адамды
белгілі бір негіздер ... ... ... ... ... ... жауаптылықтың туындауы туралы қоғамағ
қауіпті жасалынуы мүмкін фактілер арқылы анықтауға болады. ... ... ... үш ... ... ... сипаттағы: қылмыстық
іс-әрекет, өз кезегінде қылмыс қрамын және ... ... ... ... ... жауаптылықты жүзеге асыруда даусыз
екндігі айқын.Бірақ бұл оның біріңғай құзіреті. Ол ... ... ... да ... ... ... қылмыс құрамы болуы барысында ғана, оның негізінде қылмысты саралау
жүргізілуі мүмкін, әлде ол қылмыстық-құқықтық үлгі ... ... ... құрамы, сонымена қатар әртүрлі санаттағы қылмыстарды ажырату
үшін қылмыстық-құқықтық нормалар үшін қажетті құрал болуы мүмкін.
Құрамның көмегімен ... ... ... ... жерд ... ... ... дұрыстығы көрініс
тапқан, ол өз кезегінде жасалынған қоғамға ... ... ... ... жүргізілуі қажет. Іс-әрекетті дұрыс
саралау үшін қылмыстық заң дұрыс қолданылуы қажет.
Қылмыс ... бір ... ... өз ... ол ... белгілі бір игіліктерге қол сұғады.Істелінге іс-әрекетті дұрыс
саралау үшін жасалыған іс-әрекетпен келтірілген зардаптың арасында, адамның
өзі ... ... және ... ... ... зиян
келтіріледі.
Кез келген адамның мінез-құлқында бөтен адамға беймәлім обьективті
мазмұндағы оның ... ішкі мәні ... ... ... ... ие болған кезде, неғұрлым әлеуметтік маңыздылығы
арта түседі. Мұндай жағдайларда жасалынған ... ... және ... ... дұрыс бағалау құқыққа қайшы іс-
әрекет ... ... ... ... ... ... ... әр бабында айқындалған ҚК құрамдас бөліктерін ... ... ... ... ... ... ... зардапқа қатысты жасалынған психикалық қатынас
дәрежесімен сипатталады.Мәні ... осы ... ... қылмыстың
қоғамға қауіптілігінің дәрежесін және куаландыруын ... ... ... құрамы деген термин нені білдіреді.
Элемент термині негізінен ... ... ... ... ... ... ... көмегімен қылмыстың негізгі құрамдас бөлігіне
құқықтық бағалауға мүмкіндік береді: обьект, обьективтік жағы, ... ... ... ... ... құрамының әр элементтерін жатқызуға болады. Ең
алдымен осы ерекшеліктер толыққанды ... ... ... ... ... ашуға мүмкіндік береді.Мысал ретінде, обьективтік
жақты аша отырып, ... ... ... ... айтқанда
обьективті жақты аша отырып оның белгілерін нақты сипаттауға жәрдемдеседі.
Мысал ретінде, обьективті жақтың сипатында (әрекет ... ... ... осы ... ... сипатталады. Субьективтік жақты
сипаттай отыра оның мынадай құрамдас бөліктерін, кінә, ниет және ... ... Олар ... ... және факультативті (қосымша)
болуы мүмкін.
Мысалы, обьективті жақтың факультативті белгілеріне ... ... ... ... жатады.
Қылмыстық құқықтағы қылмыс құрамының ұғымдары «элементтері» ... ... Мәні ... әр ... іс-әрекеттерді қылмыс
құрамының белгілері бойынша анықтауда ... ... ... құрамын анықтау- бұл іс-әрекеттерді ... ... ... ... ... ... ... белгілерін нақты мүмкіндік
беруге жәрдемдеседі.
Сонымен, ... ... - бұл, ... ... ... жүйесі және фактілі белгілерінен тұрады. Екіншіден, бұл жүйе
қылмыстық заңмен белгленген және ҚК ... және ... ... ... ... ... жиынтығы қылмыстық ... ... және ... ... тұрады. Төртіншіден,
элементтің заңшығарушы белгілері қылмыс құрамының біріңғай элементтерін
құрайды.Барлық төрт мән-жайлар ... ... ... ... ... құрайды.
Қылмыстық құқықағы қылмыс құрамы белгілі бір құзіреттерді атқарады,
олардың құзіреттеріне: іргелі, процессуалды, ажыратушы және ... ... ... ... ... ... үшін ... бір
негіз, іргелі болып танылады. является Бұл дегеніміз қылмыс белгілерінің
мазмұны ... Бұл ... кез ... ... ... ... қылмыстық жауаптылықтың негізі болып танылмайды. Қылмыс құрамы
қылмыстық жауаптылықтың жеткілікті негізі болып танылады.
Процессуалды ... ... бір ... ... қылмыстың
шекараларын айқындайды. Включает Тергеу процессі барысында қылмыс құрамының
барлық белгілері айқындалады, осының ... ... ... ... құзірет қылмысты терісқылықтан ажырауға, сондай-ақ қылмыстың
бір түрін басқадан ажыратуға мүмкіндік береді.
Кепілдік құзіреті тұлған қылмыстық ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттің фактілі, материалды элементтері
екендігі белгілі. ... ... ... барысында қылмыс құрамын анықтауда
тек фактілі белгілерді анықтаумен шектелінбеуі тиісті. Бұл өрескел құқықтық
қателікке ... ... ... ... өзінің жағдайында қылмыстың барлық
құқықтық белгілерін анықталынады.
Тек обьективті болып жатқан ... ... ... ... ... ... бұзады.
Мұндай қателіктерге жол бермеу үшін адамның ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Мұндай қателік құқықтық талдау жолымен және ҚК Ерекше ... ... ... бекітілген нақты қылмыс құрамадарымен анықталуы тиісті..
Қылмыстық кодексте қылмыстың тек ... ... ғана ... Бұл ... ... ... қатысты қоладанылады. ҚК баптарында көрсетілген
белгілердің жиынтығы болған ... ... орын ... осы ... ғана ... ... ... тиісті.
2 ТАРАУ ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫНЫҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІ ЖӘНЕ БЕЛГІЛЕРІ
Қылмыс құрамы — бұл бірініші кезекте тиісті қоғамаға ... ... ... мүмкіндік беретін обьективті және субьективті
элементтердің жиынтығы. Келтірілген ... ... ... ... ... ... ... тұрғысынан екі топқа бөлуге ... ... ... ... элементтер тұрғысынан оларды екі топқа
бөлеміз, олардың ... осы ... ... бөлінеді. Объективті
элементтер объектіден и объективтивтік жақтан, субъективті — тиісінше
субъектіден и ... ... ... құрамының элементтері өзара тығыз байланысты. Егер істелінген іс-
әрекетте осы белгінің біреуі болмаса, толықтай алғанда ... ... ... ... жоқ деп ... мүмкіндік береді. Қылмыс құрамы
нақты қылмыс құрамдарының ... ... ... және жалпылау негізінде
қылмыс құрамының жалпы ұғымын ... ол өз ... ... ... ... ... сипаттамасын беретін барлық құрамдарға
тән элементтерді сипаттайды.
Құқықтық әдебиетте жалпы мойындалғандай, әр қылмыс құрамында оның ... ... ... ... ... ... субьектісі және
субьективтік жағы орын алған.Қылмыс құрамының элементтері өзара ... Еге ... ... ең болмағанда олардың біреуі
болмаса, яғни қылмыстық жауаптылық негіздері де болмайды.
Қылмыс ... деп ... ... ... және оған зиян ... (әлеуметтік құндылықтарды) айтамыз.Мұндай игілік ретінде отандық
қылмыстық-құқықтық ғылым қылмыстық заңмен қорғалған қоғамдық ... ... ... ... сипаттайтын белгілердің жиынтығы
қылмыстың обьективтік жағын ... ... ... ... ... ... (белсенді мінез-құлық) немесе әрекетсіздік (енжар мінез-
құлық), мысалы, ұрлық- бөтеннің мүлкін ... ... ... ... ... құрамдарының обьективтік жағына әрекет ... ... ... себепті байланыспен адамның ... ... ... да ... ... ... ... меншік
иесіне немесе мүліктің басқа де иелеріне зиян келтіріледі, ал адам өлтіру
құрамына кінәлінің әрекетімен жәбірленушіге өлім ... ... ... ... обьективтік жағына қылмыс жасау
жағдайы, уақыты, орны, тәсілі, қылмыс жасау ... және ... ... ... деп ... ... кез келген тұлға және ... ... ... ... тиісті. Бұған жататындар есі-дұрыстық,
белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... кәсібі және т.б) жатқызылады.
Қылмыстың субьективтік жағын адамның ішкі ... ... ... ... кінә, ниет және қылмыстың мақсаты құрайды.
Қылмыс құрамының әр ... ... ... ... қажет етеді,
сондықтан осы тарау шеңберінде оның жалпы анықтамасы және мәні берілген.
Теорияда негізгі ... ... ... және ... ... қосымша) деп бөлінеді.Негізгі белгілер- бұл әр қылмыс
құрамында кездесетін белгілер, осы белгілердің ең ... ... ... ... болмағандығы туралы айтуға болады. ... ... ... ... ... ... қорғалатын қоғамдық
қатынастар жатады, обьективтік жағына (әрекет немесе ... ... ... ... жаққа- кінә жатқызылады.
Қылмыс құрамының арнаулы белгілерін заңшығарушымен қылмыстардың барлық
жекелеге құрамдарын құрастыру барысында негізгі белгілерге қосымша белглер
ретінде ... ... ... ... ... деп
оның құрылымы, мазмұны , соның ішінде қылмыс заты да жатқызылады,
обьективтік жағы ... ... ... байланыс, жағдайы, уақыты, орны,
қылмыс жасау тәсілі мен ... ... ... ... ... ... және т.б. ... Субьективтік жағы ретінде-
ниеті және мақсаты танылады.
Бұл жерде мынаны айта кету қажет: қылмыс құрамын негізгі және ... ... таза ... ... маңызға ие және нгізінен қылмыстық құқықтан
дәріс берк кезінде қолданылады.
1. Қылмыс обьектісінің ұғымы және рөлі. Қылмыс ... ... ... ... ... ... элементтерінің бірі болып
танылады және обьектісіз қылмыс та жоқ. Қылмыс ... ... ... кез ... ... ... ... , белгілі бір обьектіге
қол ... ... қол ... ... зиян ... және ... қаупі туындайды.
Қылмыс обьектісін дұрыс анықтау қылмыстық іс-әрекеттің әлеуметтік және
құқықтық табиғатын анықтауға жәрдемдеседі.
Қылмыстың ... ... қол ... жасағаны үшін қылмыстық құқық
нормаларымен жауаптылық көзделінген қоғамдық қатынастар танылады.
Қоғамдық қатынастарды қылмыстық қол сұғушылықтың бірден бір ... ... ... ... ... ... қылмыстық қол сұғушылық
танылады.
Қылмыстық жауаптылық- мемлекеттік мәжбүрлеудің неғұрлым қатаң нысаны,
сондықтан ол мемлекетпен ең ... ... ... қорғау үшін
пайдаланылады.Қоғамда қалыптасқан барлық қатынастар, осы позиция тұрғысынан
қылмыстық ... ... ... және ... құқық номаларымен
қорғалмайтындар деп бөлінеді.
Қылмыстық қол сұғушылықтың ... ... ... ... ... ... басқа да қоғамдық қатынастардан ... ... ... құқық нормаларымен көзделінген.Аталған белгіні көрсету
қылмыстық қол сұғушылық обьектісін анықтау барысында міндетті. Әлеуметтік
көзқарас ... ... ... деп ... заңмен қорғалатын
қоғамға қауіпті қол сұғушылық танылады.
Қол сұғушылықтың қоғамға қауіптілік дәрежесі қоғамдық ... ... ... ... және ... байланысты.
Қолсұғушылықты қылмыстық заңмен қорғалған ... ... ... қоғамға қауіпілі дәрежесіне әсер ететін бірден бір критерий болып
танылады, оның ... ... ... ... да ... ... ажырту қажет.
Обьектіні анықтау ұқсас қылмыс құрамдарын бір-бірінен ажыратуға,
қылмыстық әрекетті қылмыстық емес ... ... ... ... ... кез-келген іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігі қандай обьектіге
қол сұғылатындығына байланысты , сондықтан ... ... ... қылмыстық
заңдарда былай делінген: “ қылмыстық заңмен көзделінген белгілі бір іс-
әрекет ... бар, ... ... ... ... ... ... және зиян келтірілу қаупі төнбейтін, яғни ... және ... зиян ... ... рөлі мұнымен жоққа
шығарылмайды.
Қылмыс обьектісі белгісі бойынша заңшығарушы ... ... және ... КСРО ... ... ... ... теоретиктерінің
көпшілігінің ойы бойынша, қоғамдық қатынастар танылады.
Қоғамдық қатынастар – қатынастар жалпы ұғымының күрделі бір ... ... ... ол «барлық құбылыстардың өзара
байланысы» ... ... ... ... ... ие, онда ең басты буын болып адам,
әлеуметтік мән ретінде қарастырылады. Адам белгілі бір ... ... ... ... обьекивті әлеммен және басқа да тұлғалармен
қарым-қатынасқа түседі. Осының нәтижесінде ол ... ... ... басқа адамға басқаға қарағандай қарайды.Ең алдымен осы мәселе
арқылы адам мінез-құлқының ... ... және ... ... ... ... зерттеу қажеттілігі туындайды.
Қоғамдық қатынастар тәжірибелік, сондай-ақ өмір сүрудің танымдық және
рухани қызметімен де байланысты.Сол себепті қоғамдық қатынастар ... ... біз, ... қатынастарды анықтаймыз, олар басқа да
қоғамдық қатынастардың сипатын (саяси, құқықтық, құлықтылық,діни және ... ... ... ... қатынастардың өзі күрделі
құбылыс. Қоғамдық қатынастардың ең басты элементтері болып: қоғам, ... ... ... ... және олардың өкілдері, әр түрлі бірлестіктер
және адамдар ұжымы т.б. ... ... ... да ... ... ... кез келген тұлға қоғамдық
қатынастардың белгілі бір ... қол ... сол ... ... ... ... тікелей және жанама зиян келтіреді.
Кез келген қоғамдық қатынастар қылмыстық ... ... ... ... ... ... құнды деп танылатын қатынастар
қарастырылады. Бұл шеңбер белгілі бір ... ... ... ... ... жағдайлар, сол немесе басқа да жағдайлар, уақыты,
дәрежесі және белгілі бір іс-әрекеттердің қауіптілігі және ... ... ... қол ... қорғалатын неғұрлым маңызды
қоғамдық қатынастардың шеңбері берілген. Мәселен, Қазақ КСР ... 7 ... ... (1959) ... ... ... ... деп
қылмыстық заңмен көзделінген конститутциялық құрылысқа, саяси және
экономикалық ... ... ... оның ... ... қол ... ... қылмыстық құқықтың реттеу обьектісінен ... ... ... ... да ... салалары сияқты, ең алдымен құқықтық
реттеу обьектісі бойынша дербес құқық салаларына ... ... бір ... ... ... ... ... ретінде
мемлекеттің атынан жүзеге асырылады.
Қылмыс обьектісі ретінде әртүрлі қоғамдық және ... ... ... ... ... танылады.
Кейде қылмыс обьектісі және қылмыстық-құқықтық ... ... ... өзара қатынас мәселесі туындайды.Оған бір ғана жауап
болуы мүмкін: бұл ... ... ... сәйкес келеді, сол себепті ... ... ... ... ... жалпы ұғымын сипаттау қылмыстарды топтастыру
проблемасына нақты тоқталуға мүмкіндік береді..
Қылмыс обьектісінің ... ... КСРО ... ... ... ... қылмыс бьектісі жүйесі
неғұрлым әзірлкенгендердің қатарына ... ... ... үш ... ... ... Оған ... қылмыс
обьектілері: жалпы, топтық немесе арнайы және тікелей деп бөлінді.
Қылмыстық құқықтың ... ... ... ... ... Ж. ... Н.С. Таганцевті) атауға болады.Олардың
көзқарасынша ... ... ... ... ... ... құқықтық
нормаға қолсұғушылық жасалаған, осы нормамен ... ... ... ... әр ... ... ғылымымен қорғалатын нақты қоғамдық
қатынастарға қол сұғады.Қылмыстық қол сұғушылықтан ... ... ... ... ... ... жалпы обьектіні
білдіреді.
Әр қылмыс сол немесе нақты қоғамдық қатынастарға қол сұғатын зиянға әрекет
ретінде қарастырылады. Бірақ та ... ... ... ... ... ... мемлекетпен қорғалатын қоғамдық қатынастарға қол сұғады.
Бұл мән-жайлар ... бар, ... ... ... сол ... қарастырылады. Қылмыстық құқықтың Ерекше бөліміндегі барлық
қылмыстарды топтастыру үшін, ... ... ... және ... ... ... ... обьектісі болып осы қатынастарға зиян келтіретін
бірқатар қылмыстарға қол сұғатын біртектес ... ... ... ... қорғаудың топтқы обьектісі болып, біріңғай қоғамдық ... ... ... ... ... жеке ... ... қылмыстар:
адам өлтіру, денсаулыққа ауыр зиян келтіру, абайсызда ... өлім ... ... ... ... ... обьектісі болып барлық қоғамдық қатынастар (жиынтығы)
танылады, топтық немесе арнаулы обьекті деп ... ... ... бір ... ... ... ... қатынастар танылады.
Бірақ та “қоғамдық қатынастар” жалпы категориясын ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермеді және көптеген
түсініспеушіліктер тудырды.Однако применение общей ... ... ... деп ... үшін ... оқулықтарда және қылмыстық
құқық арнаулы ... ( 1926 ж ... 1995 жыл ... ... деп ... қылмысқа қарсы бағытталған нақты қоғамдық қатынастар
танылады.
. Бұл жерде аталған түсініктің формалды екендігін анықтау қиын ... ... ... ... ... деп «қылмыстық заңмен қорғалағн
нақты қоғамдық қатынастар ... ол бір ... тура және ... ... ... ... ... деп – нақты қоғамдық қатынас
емес, ... ... ... ... Бұл ... ... сауал
туындайды, топтық обьекті мен арнайы обьектінің арасындағы айырмашылық неде
деген?
Тікелей обьектіні осылай түсіндіру үлкен дау-талас ... ... ... ... ... тікелей обьектісі” деп көптеген
авторлар жекелеген, яғни кейбір ұғымдарды түсіндіреді.. ... ... ... ... ... ...... нақты көрінісі, ол
барлық кезде нақты ... ... ... ... ... топтастыру барысында қолданылады,
сондай-ақ ол ... ... ... ... ... ... емес.
Мүдде – бұл қоғамдық қатынастар, бірақ оның ... ... ... ... және ... мүддесінсіз қоғамдық қатынастар
орын алмайды. Қоғамдық ... ... ... ... ... ... Бұл байланыстар ... ... ... ... және ... да ... ... таптарды, әлеуметтік топтарды немесе белгілі бір адамдардың
мүддесін көздейді.
Нақты тұлға бұл жерде ... ... ... ... ... ... ... жеке жауапкершілігіне пайдаланылады.Сондықтан
қоғамдық қатынастар (мүдде) жөнінде бұл мүдде ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Мүдденің тек өзінің ұстанушысы ғана болмайды, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... мүдделер қоғамдық қатынастардың нақты көрініс бола отыра, белгілі бір
құқықтық нысанда ... етуі ... ... ... ... норманы немесе заңды біз қоғамдық қатынастардан бөлек ... ... ... ... ... бұза ... обьектіге қол сұғады.
Мүддені бұлай түсіну тек қана жалпы және топтық обьектіні; сондай-ақ
тікелей обьектіні дұрыс түсінуге мүмкіншілік береді.
Барлық ... ... ... ... ... ... ... мүдделеріне зиян келтіреді.(тотық обьект).
Топтастырудың одан кейінгі дәрежесі бізді неғұрлым нақты мүдделерге
субьектілерге (ұстанушыларға) зардап ... ... ... ... топтық обьектісі болып мүдделердің белгілі бір
тобы танылуы мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... ... топтарымен бекітілуі қажет.Олар Қылмыстық кодекстің Ерекше
бөлімінің баптарында нақты көрініс тапқан..
Мұндай топтар ерекше болып танылады, өйткені олардың мүдделері қоғамдық
қатынастардың ... ... ... нормаларымен
қорғалады; сипаты немесе мазмұны бойынша тығыз ... ... ... ... ... олар ... қоғамдық қатынастарды
қанағаттандыруға бағытталған;
Әлеуметтік маңыздылығының біріңғай ерекшелігі ретінде біз қылмыстық
заңдармен қорғалған ... ... ... ... ... ең маңызды ұқсас немесе олардың мүдделілігі
танылып отыр.Бұл жерде қылмыстың топтық ... деп ... ... ... жағынан көрініс тауып отырғандықтан біз аталған мәселені ... ... ... ... ... тарауларында нақты көрініс тапқан:
олар: ... ... ... ... ... және кәмелетке толмағандарға
қарсы қылмыстар», «Адамның және ... ... ... қарсы қылмыстар», ... және ... ... ... ... ... және мемлекет
қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар», «Меншікке қарсы ... ... ... ... ... және өзге де ... қызмет
мүдделеріне қарсы қылмыстар», «Қоғамдық қауіпсіздікке және қоғамдық
тәртіпке қарсы қылмыстар», «Халықтың ... және ... ... ... ... «Көліктегі қылмыстар», «Мемлекеттік
қызмет мүдделеріне қарсы қылмыстар», «Басқару тәртібіне қарсы ... және ... ... ... қарсы қылмыстар»,
«Әскери қылмыстар».
Қазақстан Республикасы ҚК шығару барысында жаңа ... ... ... Олар ... және ... ... қарсы
қылмыстар, бейбітшілікке және адамзат ... ... ... қызме саласындағы қылмыстар, коммерциялық және өзге ... ... ... ... қылмыстар және экологиялық қылмыстар
Басқа ... ... ... туралы тарау алынып тасталынды.
Мемлекеттік қылмыстар деген тарау елеулі өзгерістерге ұшырады. ... ... ҚК ... атаудағы тарау жоқ; екіншіден, осы тарауға ... ... ... ... ... ... ... қарсы қылмыстар», ал ... ... ... ... ... ... ... қылмыстарды талдауда топтық обьектіні дұрыс анықтау өте ... ... ... ... ... ... ... да
елеулі түсініспеушіліктер туындатады.Сырттай қарағанда біріңғай белгілермен
сипатталатындар көбінесе қорғаудың топтық обьектісі ретінде ... ... ... ... кедергі келтіру, оның заңды іс-әрекетіне
кедергі келтіретін әрекеттер ... ... ... тікелей обьектісі болып аталған құрам ... ... ... ... ... ... айтқанда нақты қоғамдық қатынастар бір емес бірнеше ... ... ... бір ... ... қол ... ... конкретное общественное отношение может быть направлено не ... ... ... ... на один и тот же ... олар адам ... ... (ҚК 96-100-баптар) және денсаулыққа зиян
келтіру ( ҚК-тің 103-105 баптары, 109-111-баптары)
Қылмыс обьектілері ... ... ... деп бөлу ... мақсаты
ретінде: біріншіден, кез келген қылмыс ... ... ... ... ... ең ... қандай қоғамдық қатыеастарға ... ... ... ... ... ... ... қылмыстарға
бағытталғандығын анықтап алуымыз ( топтық және тікелей объект).
Бірқатар ... бір ... екі ... одан да көп ... ... ... ... зиян келтіру істелген ... ... ... емес ... мүмкіндік бермейді.Сондықтан заңшығарушы
мұндай жағдайларды құрамды бірнеше тікелей обьектілері ... ... ... ... және қос ... ... деп ... Олар бірнеше
әр-түрлі қоғамдық ... ... ... ... ... ретінде (сондай-ақ топтық обьект ретінде қоғамдық қатынастар
танылады, өйткені кінәлінің ... ... ... ... ... құқық теориясында аталған факультативті обьектіні ажыратуымыз
қажет.Қосымша обьекті бірқатар жағдайларда қол ... ... ... ... ... болмауы да мүмкін. Мысалы, қоғамдық
тәртіпке ... ... ... ... ... та ... ... мүлікке
күш қолдану немесе бөтен мүлікті бүлдірумен сипатталады. Мұндай ... ... ... ... ... да қол сұға ... ... ретінде қарастырылады.
Қылмыстық кодексті одан әрі нақтылау ... ... ... ... Бұл ... екі ... ... жүзеге асыруға болады:
субъекті мүддесі және қорғалып жатқан мүдденің сипаты және ... ... ... : жеке ... ... ... ... тек өмірге,
денсаулыққа, адамның қадір-қасиетімен адамгершілігіне ... ... ... ... ... қатысты айтылатын обьекті нақты қандай қоғамдық
қатынастарға бағытталатындығымен сипатталатындығын білуіміз қажет.
Мысалы, адам өлтіру ... – тек ... ... ғана ... бір бірінен
ажыратылатын белгілі бір тұлғаның әрекеті де қарастырылады..
Отанға опасыздық жасау барысында мемлекеттік құпияны беру ... ... ... ... қол ... ... жекелеген жағдайларда алдын ала тергеу және ... ... ... ... үшін ... ... сөзбен айтқанда, «тікелей» объект сол немесе басқа да ... ... ... ... ... отыра ашады.
Қылмыстық құқық теориясы негізгі, қосымша ... , ... ... ... ... ... - ... қылмыстық-құқықтық норма (заң)
қалыптастырылатын қорғауды айтамыз.Мұндай объект Қылмыстық кодекстің Ерекше
бөлімі ... ... ... негізгі критерий болып танылады.
Қосымша объект дегеніміз негізгі обьектіге қарсы бағыттала отыра жол-
жөнекей зиян ... ... ... ... ... тонау
кезінде негізгі объект -меншік, қосымша обьектісі – ... ... ... ... ... – сол немесе басқа да қылмысты жасау
барысында белгілі бір зиян ... ... ... ... ... ... ... бірақ та негізгі объект болып қоғамдық ... ... та ... ... мұндай обьектіге зиян келмеуі де
мүмкін.
Қылмыс заты туралы.
Қылмыс құрамдарында обьектіге әсер ету ... ... ... ... ... ... екендігі айтылады. Мысалы, қылмыс жасай
отыра, кінәлі белгілі бір қатысушыларға қол сұғылуы мүмкін (жекелеген
азаматтарға, ұйымдарға, мекемелерге әлде ... ... ... ... әсер ету жолымен жасалынса, қоғамдық
қатынастардың басқа да элементтері қол сұғушылық заты деп ... ... ... әсер ... ... ... ... заттарға
зиян немсе зардап келтіруі мүмкін.Диверсия жасау барыснда әр түрлі
құрылыстар және шаруашылық обьектілерге зиян келтіріледі.Қол сұғушылықтың
даулы ... ... ... ... заты деп аталатын мәселе
туындайды.
Қылмыстық құқық теориясында бұл мәслені ... екі ... оны ... екі мәселе қарастырылады.Біріншіден қылмыс
заты тар шеңберде түсіндіріледі. Заң факультеттеріне арналған көптеген
оқулықтарда қылмыстың заты ... ... ... ... ... олар сол ... ... барысында белгілі бір өзгерістерге
ұшырауы ... ... ... затына тек қана заттарды,
құндылықтарды, яғни материалды нысанын жатқызамыз. ... ... ... ... ... ... әсер ететін заттары болмайды.
Даусыз түрде, так қылмыс заты деп аталатын - ... ... ... және ... ... қылмыс белгілерін анықтауда
оның практикалық маңызы ерекше. Оны топтастыруда және ... ... ... ... ... ... ... ауырлататын мән-
жай ретінде қарастырылады. (мысалы, балықтың ... ... ... ). Заттан
– материалды затты айыра білу барысында нақты қылмыстық ... ... ... (мысалы, әр түрлі пайдакунемдік қылмыстардағы шығын мөлшері).
Қылмысты жасау барысындағы затқа белгілі бір зиян ... ... ... ... ... және жою), ... жағдайларда мұндай зиян
затқа да келтірілуі мүмкін.
Мұндай затты қылмыс құралынан ажырата білген жөн, осының ... ... ... ... бір зиян келтіреді.Соның ішінде заттың
өзі де қылмыстың обьектісіне белгілі бір ... ... ... бір зат әр түрлі рөлдерде болуы мүмкін- қылмыс жасау құралы, немесе
қылмыс заты болуы да мүмкін..
Бірақ та ең алдымен ... ... ... ... ... дұрыс сияқты.
Өйткені кез келген қоғамдық қатынас жалпы түрде ... бір ... ... және жеке ... ... қатынас рөлін
атқарады.Бұл соңғылары белгілі бір ... ... ... мүмкін
(мысалы, кәмелетке толмағанды ішкілікке салуға немесе есірткілік әлде
уытқұмарлық заттарды ... ... ). ... обьектісінің құрылымды
элементтері болып қоғамдық қатынастардың субьектісі танылады. К. ... ақша ... бір ... ... қалған қатынастар бейнесі деді.
Тиісінше осы ... ... ... ретінде танылады және дайын өнім
түрінде көрініс табады ... ... ... кез ... ... ... ... мәніне қарай мүлікке қатысты
белгілердіиеленеді деді.
Мүліктер мен ... ара ... ... айта келе Ф. Энгельстің
жазуынша, что ... ... ... ... ... ... ... деді ,бірақ та бұл қатынастар әрқашан да заттармен
байланысты және әрқашанда заттар ретінде көрініс табады деді»[11].
Заттардың ... ... ... ... ... - тұрақты, сапалы және заттық. Заттар, қасиеттер ... ... ... ... және бір ... ... .
Осы жерден мынадай қорытынды жасауға болады, қоғамды затсыз қылмыстар
болмайды.Барлық қылмыстардың өзінің заты ... ... ол ... және ... емес болуы мүмкін.
Қылмыс құрамдары бір бірінен белгілі бір қол сұғушылық заты бойынша
ажыратылады. Мұндай құрамдарда зат ... ... ... ... жеке адамды балағаттау немесе жалған сөз жеткізуді затсыз қылмыс
деп айта алмаймыз. Қылмыс заты бұл ... де бар ... оның ... үшін ... зор. Тек қана ол ... ... басқа да тәсілдермен
ажыратылуы мүмкін. А.А. ... ... ... ... ретінде қылмыс заты қылмыс обьектісіне қол сұғушылық болмаған
кездегі әрекеттерді жатқызамыз деді »[12].
Қылмыс заты – кез ... ... ... ... ... оған әсер ете ... қылмыстық заңмен қорғалаған мүдделерге зиян
келтіреді.
2. Қылмыстың обьективтік жағаының ұғымы және оның маңызы
Қылмыстың обьективтік жағы қоғамға ... қол ... ... ... ... Қылмыстың обьективтік жағы келсідей белгілерді
сипаттайды: бұл қоғамға қауіпті іс-әрекет ... ... ... ... зардап (қылмыстық нәтиже), қоғамға ... ... ... ... арасындағы себепті байланыс, орны, уақыты,
тәсілі, қаруы және құралы, қылмыс жасау ... ... ... ... ... ... заңы қылмыс деп
қылмыстық-құқықтық нормаларды бұзатын қоғамға ... ... ... 3,9 ... ... жағы ... ... тығыз байланысты. Тек
қана обьективтік жақты анықтау негізінде ғана ... ... ... ... ... ... ... және мақсаттары жайында
айтуымызға болады.Сол немесе басқа да құрамдағы ... ... ... ... болмағандығы жайлы пікірлер туғызады.
ҚК-тің Ерекше бөлімі баптарындағы диспозицияларда заңшығарушы міндетті
түрде қылмыстың обьективтік жағының белгілерін көрсетеді. Мысалы, ... ... адам ... ... қайшы қасақана кісі өлтіру ретінде ... ... ... ... ... ... ... қауіпті іс-
әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік ) ... ... ... ... үшін ... ... болып танылады. Сонымен ... ... ... ... ... да белгілері көрсетіледі. Бұл белгілер
сондықтан да әр қылмыс құрамы үшін ... ... олар ... ... деп ... Мысалы, зорлау қылмыс құрамы ретінде (ҚК-тің 120-
бабы) қылмыс ... орны ... және бұл ... қай ... ... қылмыстьық жауаптылық туындайды.
Кейде нақты қылмыстардың белгілерін ... үшін ... ... ... ... ... ... 6 тарауда «Меншікке
қарсы қылмыстар» ұрлау нысанын анықтау барысында ... ... ... ... ... жасырын жасалады тонау - ашық, алаяқтық – алдау
немесе сенімге ... ... ... жағдайлардыа жекелеген құрамдарда заңшығарушы қылмыс жасаудың
құралын және қаруын көрсетеді. Мысалы, ҚК-тің 287-бабы «су ... ... ... ... ... ... деп ... егер ол қылмыстық заңмен
қорғалған қоғамдық қатынастарға ... зиян ... ... туындатса.Қоғамға
қауіпті іс-әрекетпен келтірілген зиянды анықтай отыра қылмыстық құқық
«қоғамға ... ... » ... ... қолданылады.Қоғамға қауіпті іс-
әрекетпен қоғамға қауіпті іс-әрекеттің арасындағы байланысты анықтау ... ... ... байланыс ұғымын кеңінен қолданады.
Осы екі белгілер де факультативті болып танылады.
Сонымен, қылмыстың обьективтік жағы заңда ... ... ... ішкі ... сипаттайды және қылмыстық-құқықтық қорғау
обьектілеріне қол сұғады.[13].
Қылмыстың ... ... ... ... ... ... ҚК-тің 3-
бабына қайрылуымыз қажет, онда қылмыстық жауаптылық негіздері жайлы
айтылады.
Қылмыстық жауаптылықтың бірден бір негізі болып ... ... ... бар ... жасау танылады. Тиісінше обьективтік жағының
құрамының элементтерінің болуы қылмыстық жауаптылықты жоққа ... ... жағы ... ... ... үшін ... маңызға
ие. Мәселен, , жұмыс істеп тұрған ... ... ... ... ... ұрлауды талан-таражға салу нысанына байланысты
қылмыстық жауаптылықты анықтайды (ҚК-тің 175-179 ... ... ... ... ... қарақшылық, алаяқтық, иеленіп алу, ысырап ету)
барлығы бір обьектіге қол сұғады (меншіктің әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... саалауға
да болады- мүлікті алу тәсіліне байланысты (ұрлық- жасырын алу, тонау-ашық
алу).
Сол немесе басқа да салдарлардың туындауына байланысты ... ... ... зиян ... ... ... саралануы қажет және
ажыратылуы тиісті.(ҚК-тің 103, 104, 105-баптары).
Қоғамға қауіпті жасалынған іс-әрекеттің істелу тәсілін біле ... ... ... ... және кінә ... ... ... бөтен мүлікті ұрлау мақсатымен шабуыл жасау (ҚК-тің 179 бабы ... Осы ... ... ... ... мынадай қорытынды
жасауға болады, тұлғағ қол сұғушылық орын алды ма т.б
Обьективтік жақтың ... ... тек қана бір ... ... ғана ... Сондай-ақ қылмыстық іс-әрекетті әкімшілік
құқықбұзушылықтан да ... ... ... ... бөлігі
ағаштарды және бұталарды заңсыз ... үшін ... ... ... құрамы осыған ұқсас әкімшілік құқықбұзушылықтан мынадай
белгісі бойынша ажыратылады: келтірілгн зиянның мөлшері (қоғамға ... ... ... ... ... падалану (чҚК-тің 307-
бабының бірінші бөлігі) тәртіптік теріс қылықтан мынадай ... ... ... ... ... ... келтірілген зиян. Егер лауазымды
өкілеттіктерін теріс пайдалану барысында заңмен ... ... ... ... ... ... ... зиян келтірілсе,
мұндай теріс пайдалану қылмыс болып ... Егер аз ... ... ... ... ... Е
Әрекет-бұл белсенді мінез-құлық. ҚК-пен ... ... тек қана ... ... ... асырылады.Қылмыстық мінез-құлықтың
нақты нысандары әр ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамының обьективтік жағының қажетті
шарты болып танылады.ҚК-те көзделген барлық құрамдар бір-бірінен ең ... ... ... ... ... ... заң бөтен мүлікті ұрлаудың жасау тәсіліне байланысты ... ... ... ... ... жасырын ұрлау, тонау бөтен
мүлікті ашық ұрлау- , қарақшылық ... ... ... ... және
денсаулыққа қауіпті зорлықпен ұштасқан шабуыл жасау, алаяқтық – за ... ... ... жасау жолымен бөтен мүлікті иелену немесе қиянат
жасау.
Адамның іс-әрекеті оның еркініңкөрінісі ... ... ... ... бір ... жетуге саналы түрде бағытталуы қажет.Іс-әрекетті
еріктілік мінез-құлқы ретінде ... ... ... ... ... ... Кінә жөніндегі мәселе оның іс-әрекетіндегі
тұлғаның нақты зардаптарын көре ... ... ... бір ... іс-
әрекеттерді білдіреді және олар сол немесе басқа да құрамның ... ... ... ... ... оның денесінің рефлекторлы
қозғалысы жатқызылады.
Қылмыстық заң ... ... ... ... ... ... белгілі бір қылмыстық зардаптың туындауына байланысты осылардың
арасындағы себепті байланыспен сипатталады.
Қылмыстық зардап деп ... ... ... ... ... ... қоршаған әлемдегі өзгерістерді түсінеміз.
Әр қылмыстық әрекет (әрекетсіздік) қылмыстық заңмен қорғалған тұлғаның,
қоғамның және мемлекеттің ... қол ... ... та ... ... ... ... келтірілген зардап материалды емес, өйткені
олар заттар әлеміне емес, ... ... ... жатады. Сондықтан да
қылмыс құрамын талдау қылмыс обьектісіне келтірілген зиян ұғымын қылмыс
затына келтірілген зиянды ... ... ... ... ... зиян ... ... обьектісін сипаттауға жатқызылса
қылмыс құрамының обьективтік жағының қасиетін ... деп ... ... ... барысында әрекет (әрекетсіздік)
пен туындаған зиянды зардаптың арасында себепті байланыстың болғандығы
немесе ... ... ... ... ... ... ... мәсле
қылмыстық құқықтағы ... және ... ... ... ... ... байланыстың нақты мәселелерін шешу
философиялық обьективті категория негізінде де, табиғат және ... ... ... де ... ... әрекет (әректсіздік) және келтірілген зардаптың ... ... ... күмән туындайды.
Бірақ такөптеген күмәндер субьектімен келтірілген зардапиың арасындағы
мінез құлыққа тікелей әсер ... әр ... ... байланысты
туындайды.
Кез келеген қылмыс белгілі бір уақытта, белгілі бір жағдайда және белгілі
бір тәслдермен жүзеге ... ... ... ... ... жағдайы және тәсілі сол немесе ... да ... ... елеулі ықпал етуі мүмкін.
ҚК-тің баптарында әскери қылмыстардың ... ... ... ... ... ... ... жатқызылады.(ҚК-тің баптары).
Бірқатар жағдайларда қылмыс құрамының белгісі ... ... ... ... ... 385-бапта соғыс алаңында ... ... ... ... үшін ... ... ... Қылмыстың субьективтік жағының ұғымы және маңызы
Қылмыстың субьективтік жағы – бұл ... ... ... зардапқа дегген психикалық қатынас. ҚР Қылмыстық ... ... ... ... ... реттейтін ( 5 бап 19-
23-баптар) берілген.
Қылмыстың сыртқы ... ... ... ... ... жақ ... ішкі ... білдіреді.Сонымен қатар қылмыстың
обьективтік және субьективтік белгілерін сипаттайтын байланыстар блгілі ... ... ... да субьективтік жақты зерттеу ... ... ... ... ... ... ... байланыста жүзеге асырылуы
қажет.
Субьективтік жаққа: кінә, ниет және ... ... ... ... ... болып жасалынаған қоғамға қауіпті іс-әрекетке
қатысты психикалық қатынас танылады. Кінә кез ... ... ... ... та кінә соған қарамастан кінә не себепті қылмысты жасады деп
мәселеге жауап бере ... ... ... ... ... ниет және
мақсатты анықтау қажет, олар көп жағдайларда кінәден ажыратылады.
Барлық осы белгілер жиынтығында ішкі үрдісті ... олар ... ... ... ... және істелінген іс-әрекетке қатысты
кінәлінің санасын және еркін білдіреді.
Осы белгілердің әрқайсысының маңызы әртүрлі. Кінә- кез ... ... ... ... міндетті белгісі.Кінәсіз қылмыс құрамы жоқ
және тиісінше ... ... та ... пен ... ... қарағанда бір құрамдар үшін міндетті, басқалары
үшін ... ... ... ... ... жағының
маңызы келесіден көрінеді:
Біріншіден, қылмыстың субьективтік жағының белгісі бойынша қылмыстық іс-
әрекет қылмыстық емес ... ... ... қоғамға қауіпті зардап келтіру қылмыс болып ... ... ... ... ... тұлғаны соттау ... ... ... ... және ... ... ендіру»,
деп аталады, қылмыстық құқықтағы негізгі қағидаларды бұзу болып танылады.
Екіншіден, субьективтік жақтың белгілері бойынша ... ... ... ... ... ... Мысалы, адам өлтіру (ҚК-
тің 96-бабы) абайсызда адам өлтіру (ҚК-тің 101-бабы) тек қана кінә ... ... кінә ... , сондай-ақ ниеттермен мақсаттарды анықтау
қылмыстың қоғамға ... ... ... ықпал етеді, бұл өз
кезегінде жауаптылық сипатына және жаза ... де әсер ... ... анықтау , қасақаналықтың мазмұнын және бағытын білу ... ... ... ... ... ... ... ҚР Жоғарғы
Соты нормативті қаулыларында бірнеше рет ... ... ... ... ... ... ... қасақаналық және
абайсыздықпен жасалынады.
Кінәнің міндетті алғышарты ретінде есі-дұрыстық танылады, яғни өзінің ... ... ... және ... ... алмайтын адамды қылмыстық
жауаптылыққа тарутға болмайды.
Қылмыстың субьективтік ... кінә ... ... жасаудың ниеттерін
және мақсаттарын анықтау: ... ... ... ... ... ... обьективтік жағы бойынша құрамдарды ... ... ... жағының белгілері қылмыстық заңда әр түрлі
ашылады.
Бұл ... ... ... ... мәтінінде тікелей көрсетіледі.
Мәселен, ҚК-тің 103-бабында денсаулыққа ауыр зиян ... ... ... ... 314-бабында қызметтік жалғандық
жасаудың ... ... ... ... және жеке ... та ... жағын сипаттайтын белгілер заңда тікелей
көзделінбейді. Мұндай жағдайларда тиісті белгілер іс-әректтің обьективтік
белгілерінің көмегімен әртүрлі ... ... ... ... ... құрамын анықтау барысында заң бөтен мүлікті жасырын түрде
ұрлау туралы айтылады. ... ... тек қана ... ... ... ... ... ҚР Жоғарғы Соты
Пленумының ... ... ... соттардың заңдылықты сақтауы
туралы Қаулысында айтылған. Онда ... ... ... ... ... ескере отыра нақты қылмыстық іс-әрекет (кінәнысаны,
ниеттері, ... және ... ... ... туындағын ауыр зардап,
қылмысқа қатысудағы әр қатысушылардың ... және ... және ... ... ... кінә ... қылмыстық заңдарда кінәнің екі негізгі нысаны
қасақаналық және абайсыздық көзделінген.Сондай-ақ ол кінәнің екі нысанында
да көрініс ... ... ... деп қасақана немесе абайсызда әрекет жасаған адам
танылады. Кінәнің әр нысаны түрлерге бөлінеді. ... ... ... де жасалынады. Абайсыздық менмендік және ... ... ... Кінә нысаны қылмыстық-құқықтық ... ... ... ... нысаны заңда көзделінген іс-әрекеттерді сипаттайды.
Мысалы: ұрлық, тонау, әйел зорлау және т.б ... ... ... ... қылмыс құрамына іс-әрекеттің арнайы ниеті ретінде енгізілген.
Кінә нысандары ... ... ... кінә ... ... ... ... емес іс-әрекеттен ажыратылады.
Екіншіден кінә нысандары жекелеген жағдайларда қылмыстық жауаптылықты
заңдылық ... ... ... ... ... ауыр немесе орташа
ауырлықта зиян келтіру абайсызда жаслынаған іс-әрекеттерге қарағанда ... ... ... абайсыздық түрі көптеген жағдайларда
қылмысты саралауға ықпал етеді, ол сонымен қатар жаза үшін ... ... ... критерий болып танылады. Қылмыс неғұрлым
жоғары ауыр ... ... ... ... емес ... қасақаналықпен
жасалынды, ал қылмыстық менмендік, немқұрайдылықпен ... ... ... ... кінә ... ... қауіптіліктің сипаты және дәрежесі
қылмыстардың санаттарының негізінде анықталады. Ауыр ... ауыр ... тек қана ... ... ... ... кінә нысаныны анықтау бас бостандығынан ... ... ... ... ... ... ... нысаны бірқатар мән-жайларға байланысты
ерекше маңызға ие.ер:
Жетіншіден қылмыс кінәнің қасақаналық нысанымен жаслынған жағдайда,
қылмыстың ниеттері және мақсаттары ... ... ... ... ... абайсызда жасалынса мұндай міндет қажет емес.
Қылмыстық құқықтағы маңызды кінә ретінде кінәлілігінің болуы барысында
ғана жауаптылыққа ... ... - бұл ... ... ... іс-әрекетке және қоғамға қауіпті
зардапқа қатысты қасақаналық немесе абайсыздық нысанында ... ... ... ... қасақаналық немесе абайсыздық нысанында
көрініс табады.
Қылмыс жасаудағы кінә бұл обьективті шынайылық фактісі.Субьектінің
кінәсі ... ... іс ... ... барлық дәлеледемелердің
негізінде сот жасайды.
Кінә туралы біз тек қана қылмыстық заңмен көзделінген тұлғаға, қоғамға
немесе мемлекетке зиян келтірген ... ... ... іс-әрекетті айтамыз.
Қылмыс болмаған жерде, қылмыстық-құқықтық ұғымдағы кінә де болмайды.
Кінә - бұл психологиялық ұғым ғана емес, әлеуметтік-құқықтық та ... ... ... ... ... ... ... іс-
әрекеттерінің фактілік жағын сезінеді және оны сезінуге мүмкіндігі болады.
Кінәнің әлеуметтік-саяси мәні болса, осы іс-әрекеттердің әлеуметтік
маңыздылығын ... ... ... ... ... ... ... қатынасы,
қылмыстық заңмен көзделінген іс-әрекеттің жасалынуына байланысты қылмысты
айтамыз. Сана (еріктілік сәт) және ерік ... сәт) ... ... ... құрайды. образуют содержание вины. Сонымен кінә екі ... ... және ... ... және ... өзара қатынасы кінәәні бөлуге байланысты шешіледі.
Қылмыстық заңдарда кінәнің екі негізгі нысаны көзделінген - қасақаналық
және ... ... 20, ... Өз ... ... және
абайсыздық деп бөлінеді. (ҚК-тің 22-бабы).
Қасақаналық және оның ... ... ... ... ... жасалған қылмыс деп тікелей және жанама ... ... ... танимыз» (ҚК-тің20 –бабының бірінші бөлігі).
Тікелей қасақаналықпен жасалған қылмыс деп өзінің іс-әрекетінің қоғамға
қауіптілігін сезінген және көре ... ... ... қауіпті
зардаптардың туындауын тілеуін айтамыз.
Жанама қасақаналықпен жасалынған ... деп ... ... ... ... білуі және қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... әректсіздігінің қоғамға қауіпті салдарларын
көре білуі, таным саласынан туындайтын қасақаналықтың инттелектуалдық сәтін
құрайды.
Өзінің әрекетінің немесе ... ... ... ... ... ... ... құрайды, оның болмауы қасақаналық
кінәні жоққ шығарады.
Өзінің әрекетінің немесе әрекетсіздігінің қоғамға ... ... ... оның ... ... сезінеді, яғни қылмыстық заңмен қорғалған
қоғамдық қатынастарға зиян келтіреді және зиян келтіруі ... ... ... қауіптілігін саналы түрде сезіне білу,
өмірлік тәжірибеге сәйкес шешіледі.
Жасалынған іс-әрекеттің қоғамға ... ... оның ... ... ... ... ... іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігін сезіну
үшін қажет, ол үшін кінәлі өзінің ... ... ... білуі тиісті.
Өзінің іс-әрекетінің қоғамға қауіпті зардаптарын сезіне ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық
қатынастарға қол сұғады.
Қоғамға қауіпті зардаптарды тұлғаның көре ... ... ... белгілерін,сондай-ақ оның мемлекетке, ... ... ... ... арқылы қарастырылады.
Қоғамға қауіпті зардаптарды көре білу тек қана көре ... ғана ... ... көре ... де ... ... ... өмірлік
маңызды органдарына оқ ау арқылы жауаптылықты туындатады.
Жасалынған іс-әрекеттің фактілі жағы барлық мән-жайларды ... ... ... ... ... ... осы мән-
жайлармен қамтылуы табылады.
Материалды қылмыс құрамдарында қасақаналық қоғамға ... ... ... қауіпті әсер етеді, сондай-ақ жасалынған іс-әрекетпен
келтірілген зардаптың арасындағы байланыстан ... сол ... ... ... көре ... және ... ... қажетті белгісі ретінде сипатталады. Қасақаналықтың болуы
үшін кінәлі істелінген іс-әрекетпен келтірілген зардаптың арасындағы ... ... ... Не ... чтобы виновный в деталях
представлял развитие причинной связи.
ҚК-тің 20-бабы материалды қылмыс құрамдарына тән.
Формалды ... ... ... ... әрекет немесе
әрекетсіздікпен жасалына ... ... ... ... ... ... ... және еріктілік жағын бөлу қасақаналық тікелей және
жанама деп бөлінеді.
Тікелей қасақаналық әрекет ... ... ... қауіпті зардап
жасау арқылы қоғамға қауіпті зардаптардың туындайтындығын көре біледі және
оны іштей
Тікелей қасақаналықтың инттелектуалды сәті ... ... ... ... ... зардаптың туындайтындығын біледі.
Еріктілі сәтінде болса керісінше қоғамға қауіпті ... көре ... ... ... қауіпті зардапты көре білудің сипаты
екіжақты болады.Кінәлі тиісті қоғамға қауіпті зардаптардың туындайтындығын
көре біледі.
Қоғамға ... ... көре білу деп бұл ... кейбір
жағдайларда туындамауы да мүмкін, алайда ондай мән-жайлар ескерле ... ... ... ... ... ... ... зардаптың туындауын міндетті деп танығанымен, оны танымады.
Тікелей қасақаналықта қоғамға қауіпті зардаптың туындауын көре білу әр
түрлі ... ... ... а) ... ... ... ... соңғы мақсаты болуы мүмкін, немесе б) қоғамға қауіпті зардап
кінәлі үшін аралық мақсат ретінде, соңғы ... ... ... құрал
әлде в) зиянды салдар кінәлі үшін соңғы мақсатақ жетудегі белгілі бір кезең
болуы мүмкін[15].
Қылмыстардың ... ... ... ... мазмұны тек
қана сол зардаптардың туындауы ретінде нгізіле ... ... ... ... ... ... белгісі ретінде құрамның
міндетті белгісі болып танылмайды. Формалды ... ... ... білу орын ... ... ... ... әрекетсіздікті жасау және зиянды
зардаптардың туындауын тілеуін тікелей қасақаналықта әр түрлі ... ... және ... бір мақсаттарды көздейді (қылмыстардың
ниеттері және мақсаттары туралы параграфті қараңыз).
Жанама қасақаналықпен ... ... деп, егер ... ... ... ... қауіпті зардаптарын көре білсе, бірақ
оны тілемей , саналы түрде осы саладарлардың туындауын тілеп жүзеге асырса.
Өзінің ... ... ... ... қауіптілігін сезінсе,
біз мұны инттелектуалдық сәт ретінде тікелей және жанама қасақаналықта
сәйкес келеді.
Жанама ... ... ... ... көре білу ... көре ... ажыратылады.
Тұлға тікелей қасақаналықта қоғамға қауіпті зардаптардың ... көре ... және ... ... ... жанама қасақаналықта тек қана қоғамға қауіпті зардаптардың
туындау ... ... ... ... ... инттелектуалдық сәтіне өзінің әрекетінің
(әрекетсіздігінің) қоғамға қауіптілігін сезінеді және қоғмаға қауіпті
зардаптардың ... көре ... ... ... ... қоғамға қауіпті зардаптардың
туындау сипатымен ғана емес, ең алдымен еріктілік сәтімен де ажыратылады.
Тұлға тікелей қасақаналықты ... ... ... ... туындау мүмкіндігін көре біледі.Тікелей қасақаналықта жанама
қасақаналыққа қарағанда, кінәлі осы ... ... ... ... ... ол оған ... ... жол береді немесе оған бей-жай қарайды.
Зиянды зардаптардың туындауына саналы түрде жол беру дегеніміз, кінәлі
зиянды зардаптардың туындау мүмкінідігін көре ... және оны ... ... ... зардаптардың туындауына бей-жай қарау келтірілген
зардапқа қалай болса солай қараудан туындайды.
Мәселен, А. Мас ... ... Р-ны ... оны ... ... ... автоматтан бірнеше оқ атты. Р. ... ... ... Сот Р ... оқты ата ... А оны өлтіргісі және
жаралағысы келмеді деді.А-ның әрекеті жанама қасақаналықпен жасалынды.
Жанама қасақаналық ... ... ... ... ... ... зардап соңғы емес, кінәлінің әрекетінің ... ... ... ... ... бір мақсаттарға жету құралы болып та
танылмайды.Олар кінәлінің ... ... ... бір қылмыстық
немесе қылмыстық емес мақсаттарын жүзеге асыруға бағытталған нәтижесі болып
танылады.
Жанама қасақаналықпен жасалынатын ... ... ... ... ... ... ... жету үшін осы нәтиженің
туындау мүмкіншілігін көре білу қажет. Жанама қасақаналықпен ... ... ... қасақаналықпен жасалынған қылмыспен ұштасуы мүмкін.
Формалды қылмыстарда обьективті жақ заңның диспозициясында көзделінген
қоғамға қауіпті әрекет ... ... ... және ... ... бір ... ... зардаптардың туындауы жатқызылмайды. Формалды
қылмыстардағы тұлғаның еркі іс-әрекеттің өзіне бағытталған және тек ... ... ... жүзеге асырылуы мүмкін.
Арнаулы мақсатты құрамы бар қылмысқа оқталуда және дайындалуда жанама
қасақаналық болуы мүмкін ... ... ... ... ... ... ... жоққа шығарылады.
Тікелей және жанама қасақаналықты нақты ажырату ... ... үшін ... ... ... қылмыстардың көпшілігі тікелей
қасақаналықпен жүзеге асырылады. Мысалы, ұрлық, тонау, қарақшылық және т.б.
Жанама қасақаналықты ... ... ... қасақаналықты абайсыздық
нысанындағы қылмыстық менмендіктен ажыратуда да ерекше маңызға ие.
Қасақаналықты тікелей және жанама деп бөлу қылмыстық ... ... үшін ... ... ... ... тек қана екі түріне ғана-тікелей және
жанама ... ... ... ... ... және сот ... басқа да түрлерін ажыратады.
Қалыптасу уақытына байланысты қасақаналық алдын ала ойластырылған және
кенеттен пайда болған деп бөлінеді.
Алдын ала ... ... ... ... пайда болуымен және
оны жүзеге асыруда уақытына байланысты алшақтық бар.Осы уақыт ішінде кінәлі
қылмыс жасаудың ... ... қол ... ... ... әректтер тәсілін және басқаларды таңдайды. Алдын ала ойластырылған
қасақаналықпен қылмыс ... ... ... ұқсас кенеттен пайда ... ... ... ... ... ... туындауы барысында ... ... ... және ... атқарылады.
Кенеттен пайда болған қасақаналықтың бір түрі ретінде аффектілі
қасақаналық танылады. Мысалы, ... ... ... пада ... жан
күйзелісі кезінде жасалатын қылмыстың ерекше құрамын қарастырады.
Кінәлінің қоғамға қауіпті зардаптарын нақты көре білуіне ... ... ... нақты көруге байланысты қасақаналық
белгілі (нақтыланған) және анықталмаған (нақтыланбаған) деп бөлінеді.
Анықталған қасақаналықта кінәлі нақты ... ... ... көре ... ... жай және баламалы болуы мүмкін. Жай анықталмаған
қасақаналықта кінәлі жасалынған іс-әрекетін көре ... ... ... ... ... кінәлі екі немесе одан да көп нақты
қоғамға қауіпті зардаптардың туындау ... көре ... ... ... ... ауыр дене ... ... ), кінәліге мұндай жағдайда
фактілі туындаған нәтиже жатқызылады.
Анықталмаған қасақаналықта кінәлі қоғамға ... ... көре ... ... та оны ... ... түрде туындаған зардаптар үшін жауаптылыққа тартылады.
Абайсыздық және оның ... ... ... ... жасалынған
қылмыс деп менмендікпен және немқұрайдылықпен ... ... ... ... ... ... қылмыс деп
өзінің әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіпті зардап туындау көре
білсе, бірақ та ... ... осы ... ... ... сәт менмендік мынамен сипатталады тұлға өзінің іс-
әрекетімен (әрекетсіздігімен) қоғамға ... ... ... көре ... ... ... ... менмендік тікелейдің
инттелектуалдық кезеңімен ұқсастығы бар, ... ... ... ... ... көре білуге байланысты ұқсастығы бар. Бірақ та
қасақаналық барыснда көре білу сәті ... ... көре білу ... ... ... көре білу нақты сипатқа ие. Кінәлі ... ... ... нәтижені жасалынған нақты жағдайға байланысты
анықтайды.
Қылмыстық менмендік барысында көре білу ... ие ... ... ... ... ... нысандардан көрініс
табады. Кінәлі өзі жасаған әрекет (әректсіздікті) жасау ... ... ... көре ... мұндай жағдайда қылмыстық ... сәт ... ... ... ... ... ... алдын алуды қарастырады.
Кінәлінің өзінің іс-әрекетінің есептеуін нақты зардаппен деп есептелуі
қажет.
Субьект есептейтін мән-жайлар әр түрлі сипатқа ие болуы мүмкін. ... ... ақыл ... ... білімне сенуі мүмкін. Кінәлі
сонымен қатар басқа да адамдардың ... ... ... тетіктерге
әсер етеді. Субьектінің есептеуі бойынша мән-жайлар туындайтындар ... ... ... ... ... ... қарастыруы тиісті.
Нақты мән-жайларды есепке алу менмендікті жоққа шығарады.
Менмендік барысында мән-жайларды есепке алу кінәлінің пікірінше, зиянды
зардаптардың туындауының ... ... ... яғни ... ... мынамен байланысты субьект осы мән-жайларды дұрыс ... бір ... ... әрекеті субьектінің
жеңілтектіпен жасалынған іс-әрекетіне байланысты дұрыс емес қарастырылады.
Мысалы, Г әрекетінде менмендік орын ... Г ... ... жұмыс
істей жүріп автомашинамен үлкен жылдамдықпен келе жатты. Оған қарама-қарсы
бағытта автомашинамен К есімді жолаушысы бар ... Г келе ... жол ... екі ... өтуіне кедергі келтіретін тастар
жиылып жатты, Г жылдамдықты азайта отыра тар ... өтіп ... ... ... ... нәтижесінде жүргізуші К қайтыс болды.
Менмендік және ... ... ең ... еріктілік кезеңіне
байланысты ажыратылады.
Кінәлі жанама қасақаналықта іштей тілемесе де саналы түрде де ... жол ... ... ... ... ... ... тілеу
де, келтірілген зардапқа саналы түрде қарастырады немесе бұған ... ... ... ... ... ... деп
өзінің іс-әрекетімен (әрекетсіздігімен) қоғамға қауіпті ... ... көре ... ... аса ... және ұқыптылықпен қарау
барысында осы зардаптарды көре білуі тиіс еді..
Қылмыстық менмендіктің интеллектуалдық кезеңі ... ... ... қоғамға қауіпті зардаптардың туындау мүмкіндігін көре
білмейді.
Қасақаналықтан және менмендіктен немқұрайдылық мыналармен ерекшеленеді,
тұлға өзінің ... ... ... ... қауіптілігін
сезінбейді., қоғамға қауіпті зардаптардың туындау ... ... ... барысында өзінің іс-әрекетінің қоғамға қауіптілігін
сезінбейді, қоғамға қауіпті зардаптардың туындау ... ... ол ... алу ... ... зиянды зардаптардың
туындау мүмкіндігін көре ... ... ... ... аяққа таптайды. Егер кінәлі адам сақтық ... ... ... ... аударса, өзінің міндеттеріне қатысты
зиянды зардаптардың туындау мүмкіндігін көре білсе, онда ... ... ... ... ... өзінің әрекетінің немесе әрекетсіздігінің
қоғамға қауіптілігін сезінеді, зиянды зардаптардың туындау мүмкіндігін көре
біледі. Бірқатар ... ... ... ... ... ... ... тиісті.Менмендікті жасау
барысында басқа да ... ... ... ... ... ... ... бірақ та қоғамға қауіпті сипатын сезінбейді және ... ... ... көре ... ... ... екі белгімен сипатталады.Бірінші тұлға өзінің әрекетінің ... ... ... ... көре ... ... ... оны
көре біледі.
ҚК-тің 21-бабының үшінші бөлігінде заң менмендікті екі критерилердің
бірлесуі- объективті және ... ... ... ... өзінің іс-әрекетімен қоғамға қауіпті
зардаптың туындау мүмкіндігін көре білуімен сипатталады. Бұл ... ... да ... ... ... және кәсіби
міндеттерден, жалпы өмір сүру ережесінен т.б. туындайды. Бұл міндеттің ... ... ... ... ... ... бір міндеттерді орындау
барысында немесе нақты жағдайда жіті қарап, сақтық шараларын жүзеге ... ... ... үшін нақты шараларды қолдануы тиісті.
Объективті критерий белгілі бір ... ... ... ... олар өз ... сақтық шараларының белгілі бір ... ... Кез ... ... ... ... қызметтер белгілі
бір сақтық шараларын талап етеді.
Обьективті критерий көзқарас тұрғысынан қоғамға қауіпті ... көре ... ... осындай жағдайға түскен кез ... ... көре ... ... критерий тұлғаның жекелеген ерекшеліктерін жоққа шығарады
және аталған тұлғаның ... ... ... ... туындау
мүмкіндігін көре білді ма деген сауалға жауап ... Сол ... ... критериді субьективті критеримен тығыз байланыста қараған жөн.
Субьективті ... ... ... ... әр ... ... ерекшеліктерін ескеруді талап етеді.
Аталған тұлға өзінің әрекетімен (әрекетсіздігімен) ... ... көре білу ... оның жасын, өмілік тәжірибесін, жұмыс ... т.б, сол ... ... ... және қылмысты жасау ... ... ... Тек қана ... ... ... отыра
аталған тұлға зиянды зардаптардың туындауын көре білгендігін анықтауы
қажет.Субьективті критерий бьективті енгізу мүмкіншілігін ... ... да ... ... ... субьективті критериіне ерекше
маңыз береді.
Субьективті критери мәселесі бойынша сауалды қоймастан бұрын ... ... ... ... ... ... ... (тұлға өзінің әрекетінің мүмкіндікті ... көре ... онда ... келтірілген зардаптың туындауын көре білуі тиісті.
.
2.4. Қылмыс субьектісінің ұғымы
Әр қылмыс – бұл ... ... ... ... акт Сол ... заң өзінің талаптарын закон – қылмыстық әректтерді жасамауды, -
барлық жағдайларда адамдардан талап етеді.. Тиісінше, тек қана ... ... ... жасаған адам қылмыстың субьектісі болып
танылады.
Қылмыс субьектісі қылмыс құрамының міндетті элементтерінің бірі болып
танылады, олсыз қылмыстық жауаптылық туындамайды.Қазақстан ... ... ( 14-18 ... ) 5 ... реттейді. Қылмыстық
құқық бойынша қылмыстың субьектісі болып қылмыс жасаған уақытта қылмыстық
заңмен белгіленген ... ... ақыл ... ... ... ... ... ҚК-тің 14-бабында айтылған: «Қылмыстық
жауаптылыққа осы Кодекспен белгіленген белгілі бір жасқа толған ақыл ... адам ... ... ... ... ... құқықтың маңызды
қағидаларының бірі болып танылады - ... заң ... ... - ... ... тұлға, әлеуметтік шығу тегіне, лаузымдық
және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, діни және
сенім-нанымына ... және ... да ... ... реттеледі..
Бұл қағида Қазақстан Республикасы Конститутцисы 14-бабында айқын көрініс
тапқан.
Қылмыс субьектісі ақыл есі-дұрыс кез келген адам ... ... ... ... ҚК-тің 14-бабының бірінші бөлігінде
айтылған. Бұл ҚК-тің 6 және 7-баптарынан туындайды. Қылмыс ... ... қана жеке ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың
танылмайтындығын айтуға мүмкіндік береді.[16].
Қылмыс субьектісінің арнайы проблемасын зерттеуші В.Г. Павловтың
айтуынша , ... ... ... жиынтығынан тұратын (ақыл есі-
дұрыс, жеке тұлға, жасы), және ... ... бір ... ... ол ... жауаптылықпен тығыз байланысты.
Мұнда екі кезең: біріншіден тұлғаны қылмыстың субьектісі деп тану осыүш
белгілердің жиынтығы (кез ... ... ... жасы, қылмыстық
жауаптылықтың субьектімен міндетті байланысы ... ... ... ... ... де орын алмайды.
Қылмыс субьектісінің доктриналды анықтамасы заң ... ... ... ... ... ... жағдайда оның үш белгісіне: есі-
дұрыстық, заңмен белгілі бір жасқа толу және т.б. бір-біріне сәйкес келеді.
Аталған белгілер қылмыстың ... ... үшін тән, ... ... ... ... субьектісі», қылмыстарды саралау
барысында жалпы субьектісін барлық үш ... ... ... ... жалпы міндетті белгілерінің бірі ретінде қоғамағ
қауіпті және құқыққа қайшы іс-әрекетті ақыл ... адам ... 6 және ... ... заң ҚР ... және ... жоқ адамдарға қолданылады делінген. Қылмыс
субьектісі болып зиян келтіруі мүмкін ... ... ... ... ... ... жауаптылықты тартқан мысалдар жеткілікті.
ҚР қылмыстық заңнамасы қылмыс субьектісі ретінде заңды ... ... ... ... ... ... ... келесідей мүмкіндіктермен түсіндіруге ... ... ... ... ... ... ... жауаптылық қағидасына қарама-
қайшы келеді.
Екіншіден, жаза мқсаттарының ... ... ... ... олар жеке ... ретінде қарастырылған. Тәжірибеде, қылмыс
кәсіпорынмен, мекемемен,ұйыммен ... ... ... ... ... ... нақты адам танылады.
Егер де аталған ... ... ... заңдар тұрғысынан
қарасақ, онда мынаны атап өту қажет ... ... ... ... ... ... орын алып ... мәселен АҚШ, Англия,
Канада, Германия және ... ... ... айта ... ... заңды тұлғалардың қылмыстық
жауаптылық мәселесімен ғалымдар және практиктер айналысуда. Бұл бағыттарда
елеулі зерттеулер жүргізілуде, ... ... ... ашық және ... қалуда.
Егер адам есі-дұрыс емес жағдайда қылмыс жасаса ... ... ... ... қылмыстық жауаптылыққа тарту үшін оның есі-дұрыс,
белгілі бір жасқа толуы керек, жекелеген жағдайларда ... да ... ... ... ... және ... тұлғасы деп аталатын
проблема да қызығушылық тудырады.
Қылмыс субьектісі және қылмыскер тұлғасы- бұл өзара тығыз байланысты
ұғымдар, өйткені ... ... ... субьектісінен бөлек қарастыра
алмаймыз.Сонымен қатар, қылмыс субьектісі- бұл қылмыстық-құқықтық ұғым, ал
қылмыскер ... бұл ... ... Егер бұл ... көлемі
бойынша салыстырсақ, қылмыскер тұлғасы, қылмыс субьектісіне қарағанда
неғұрлым кеңірек.Сондықтан да қылмыскер тұлғасы криминологияда ... ... ... ... ... белгілері едәуір қылмыстық-
ө-құқықтық маңызы бар.Мәселен, ҚК-тің 53 және ... ... ... және ... ... ... субьектісінің қажетті белгілерінің бірі ретінде есі-дұрыс жеке
адамның қылмыс жасауы танылады.
Есі-дұрыстық- қылмыстық заңмен көзделінген қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... және ... ... және басшылық жасай алатын тұлғаны айтамыз.
Есі-дұрыстық тұлғаны қылмыстық жауаптылыққа және жазаға тартудың
қажетті белгісі ... ... заң ... ... ... ... бағытталу барысында
қалыпты психикалық қабілеттіктерді иеленетінді айтамыз.
Мұндай қабілетке ие емес тұлға фактілі ... және ... ... немесе психикалық сырқаттық жағдайында ... ... ... ... жауаптылыққа тартылмайды.(ҚК-тің 16-бабы).
Есі-дұрыстықпен қатар, қылмыс субьектісінің басқа да ... ... ... жасаған сәтте қылмыстық заңмен белгіленген жасқа толуын
айтамыз. Өзінің іс-әрекетін дұрыс бағалау ... , ... ... ... маңызын түсінуге, оған басшылық жасауға, ол белгілі
бір жасқа толғанда ... ... ... ... алады. Мұндай
белгілерді жасөспірімдер иеленбейді ( 14 жасқа толмаған), сондықтан да олар
қылмыс субьектісі болып танылмайды.
Есі-дұрыстық және жеке ... ... ... ... ... ... субьектісінің жалпы құқықтық белгілері болып танылады.Олар
барлық қылмыс құрамдары үшін міндетті және олардың ... ... ... ... ... ... ... сипаттау барысында оның жауаптылығын және жаза
тағайындауды анықтауда ерекше маңыз қылмыскер ... ... ... ... және ... ... » ұқсас ұғымдар емес. Қылмыскер
тұлғасы, қылмыс субьектісі ұғымына қарағанда неғұрлым кеңірек. ... - бұл ... ... ... ... ... ... және қатынастардың жиынтығы[17].
Қылмыскер тұлғасының барлық қасиеттерінің жиынтығы ретінде «қылмыс
субьектісі» ұғымы қылмыскер ... ... ... ... ... (есі-дұрыстық, қылмыстық жауаптылық жасына жету).
Қылмыскер тұлғасының ерекшеліктері жазаны ... және ... ... ... ие болады. (ҚК-тің 52,53, ... ... ... ... шешу ... ... 63-бабы), қылмыстық
жауаптылықтан және жазадан босату (ҚК-тің 65, 66, 67, 68, ... ... ... ... ... ... ... бөлігін
неғұрлым жеңіл жазамен ауыстыру ... 70, ... және ... ... ... ... Қылмыстық заң кез келген ... бір ... ... ... ғана ... ... қосымша белгілерді
иеленетін тұлғаларды да субьект ретінде қарастырады.. Мысалы ҚР ҚК-нің 117-
бабының бірінші және екінші ... ... ... ... тек қана дәрігерлер танылады.
Бұл қылмыстардың ерекшелігі мынадан көрінеді, мұндай белгілерді
иеленбеген тұлғалармен де ... ... ... ... ... заңнамады қылмыстың арнаулы субьектісінің
ұғымы жоқ. Арнаулы ... ... ... ҚК-тің Ерекше
бөлімінің нормаларында көзделінген.
Қылмыстың арнаулы субьектісі – бұл жалпы субьектілермен бірге ... ... бір ... ... ҚК-тің Ерекше бөлімінің тиісті
нормаларымен көзделінген қосымша белгілерді де иеленеді.
Арнаулы субьектілердің жауаптылығы ... ... ... арнаулы
субьект деп аталады.
Қылмыстық кодексте арнаулы субьектісінің нормасы бар қылмыстар едәуір
орынды алады.
ҚК-тің Ерекше бөлімінің бір де бір ... ... ... ... ... ... ... 2 тарауы - 13 тарау «Мемлекет қызмет
мүдделеріне қарсы қылмыстар» және 18 ... ... ... тек ... ... және ... арнаулы субьектісі бойынша бөлінген.[18],
және барлық әскери ... ... ... ... ... ... сондай-ақ запастағы тұлғалар танылады.
Көптеген жағдайларда арнаулы субьектілер белгілері нақты қылмыс құрамы
үшін жауаптылық көздейтін ҚК-тің ... ... ... Мысалы, ҚК-
тің 350-бабының диспозициясында қылмыс субьектісі ретінде ... ...... ... ... ... жағдайларда қылмыстың арнаулы субьектісі белгілері диспозицияда
көзделеді, онда олар талқылау жолымен көрсетіледі.Мәселен, ҚК-тің 120-бабын
талқылау арқылы әйел ... үшін ... ... ... ... ... болып- ер адам танылады.
Кейбір жағдайларда қылмыстың арнаулы субьектісінің белгісі ҚК-тің
ерекше нормасымен ... ... ... ... лауазымды
тұлғаның ұғымы берілген, ... ... ... қылмыстар үшін
қылмыстық жауаптылыққа тартылатын тұлғалардың тізімі берілген.
Қылмыс субьектілерінің ... ... әр ... ... ... ... ... әдебиетте бірқатар осындай топтастырулар орын
алған. Оладың бірқатарын қарастырсақ. Р. Орымбаев келесідей ... ... ... бір ... ... ... ... Белгілі бір демографиялық белгілерді иеленетін тұлғалар (физикалық)
белгілер;
3) ерекше еңбек жағдайларын сипаттайтын лауазымды тұлғалар;
4) ... ... рет ... ... ... ... ... бойынша топтастырады:
1. Тұлғаның құқықтық жағдайын сипаттайтын белгілер, - ... ... ... ата-аналар, жұбайлар, балалар (ҚК-тің
136, 140-баптары және басқалар)
2. Демографиялық белгілер, – жынысы (ер адам – ... ... жасы ... ... ҚК-тің 131,132-баптары ), денсаулық жағдайы
(жыныстық аурумен ауыратын ... - ... ... ... ... ауыратын адам (ВИЧ/СПИД –ҚК-тің 116-бабы) және т.б.
3. Лауазымдық жағдайын сипаттайтын белгілер, ... ... ... және ... ... ... белгілер
судья, теміржол, теңіз, әуе, өзен ... ... ... ... ... ( ҚК-тің 114,117,295,307,350 -баптары)
4. бұрынғы әлеуметке қарсы белгілерін немесе қылмыс жасау әлденешелігін
сипатайтын белгілер (бұзақылық үшін сотталғандар, ҚК-тің ... ... в ... және ... ... және ... Молдабаев және С.М. Рахметов арнаулы субьектіні сипаттайтын
белгілер:
1 ... ... ... қатынасын сипаттайтын белгілер:
а) ата-аналық қатынастар: ҚК-тің 97;131-132 -баптары;
б) қызметтік және өзге де ... ... ... ... ... ... 2 ... «а» тармағы және басқалар.
2 Әлеуметтік рөлді, құқықтық жағдайды сипаттайтын тұлғалар;
а) лауазымдық, қызметтік жағдайы –ҚК-тің ч 132-бабы 2 ... ... ... ... 165-166-баптары;
в) атқаратын жұмысын, кәсібін, қызметін – ҚК-тің 100,114-баптары;
г) сот процесінің қатысушысы –ҚК-тің 342-343-баптары ;
д) әскери қызметіне қатыстылық– ... 174; ... ... сотталғандығы –ҚК-тің 175-бабы 2 бөлігі ;
ж) әлденешелік–ҚК-тің ... 2 ... ... ... ... түрлері
Жалпы мәлім болғанындай, қылмыс құрамының жалпы ұғымы нақты қылмыс
құрамдарын таным ... ... ... және ... ... ғылыми
талдауға, қылмыс құрамын және ның ... ... ... ... ... әр ... жағдайларда сл немесе басқа да құрамның әрекетінің
болуын ... ... ... мүмкіндік береді. Басқаша айтқанда
қылмыстық құқық ғылымында ... ... ... ... ... ... үшін өзіндік териялық база болып танылады.
Қылмыстық құқық теориясында барлық қылмыс құрамдары ... ... ... ... жақ және субьект деп бөлінеді.
Қылмыс құрамдарын топтастыру негізі ретінде іс-әрекеттің қоғамға ... ... ... ... ... ... ... немесе тәсілі
т.б.
Қоғамға қауіптілік дәрежесіне байланысты ... ... үш ... (жай), сараланған (ауырлататын белгілер) және артықшылық берілген
(жеңілдетеін белгілер).
Жай (негізгі) қылмыс құрамы деп ... ... бір ... ... ... және ... белгілердің жиынтығынан тұратын,,
істелінген іс-әрекеттің ... ... ... ... ... белгілердің жиынтығын айтамыз.
Обьектіге қатысты сол немесе басқа да белгілердің тәуелділігіндегі
қылмыстық ... ... ... ... объективтік жаққа
(мысалы, қылмыс жасау тәсілі, орны, ... және т. б. ), ... ... ... ... да ... болуы ) немесе қылмыс
субьектісіне (ерекше лауазымдық жағдайы, жасы және т. б.) әр түрлі қоғамға
қауіптілік ... ... ... сол және ... да ... белгілер кінәні ауырлатса және ... ... ... ... ол ҚК-тің Ерекше бөлімінің баптарының
диспозициясында ... ... ... ... ... ... бөлініп шығарылады.
Сараланған белгілер деп қылмыс құрамына енгізілген және оны ... ... ... ... ... жерде ең басты мәселе осы
белгілерді терминологиялық ресімдеу ғана ... ... ... ... ... ... ережеге сәйкес ҚК-тің Ерекше бөлімінің әр түрлі
бөліктерінде және тармақтарында қалыптастырылады.
Қылмыстық заңнама ... ... ... ... көлемін
қарастырады, олардың ішінде осы рөлде көбінесе мына терминдер: әлденешелік,
жүйелілік, ауыр ... ... ... аса ... ... топ және т.б.
Өзінің құқықтық табиғатына байланысты ... ... ... ие. Бір ... олар ... белгілерінің жиынтығына енеді. Екінші
жағынан қылмыс құрамы белгілерін сипаттайтын негізгі құрамға жалғау ретінде
енгізе отырып қарастырады.
Саралаушы ... ... бір ... ... ... сипаттайды, негізгі құрамның белгілерінің көмегімен көрініс
тапқан құраммен ссалыстыра қарағанда оны ... ... ... ... та ... белгілердің болмауы немесе оларды тергеу және сот
талқылауы барысында нақтыламау қылмыс құрамын ... ... ... ... ... ... ... және ауырлататынмән-
жайларды атқаратын факторлардан ажырата білген жөн. ... ... ... ... ... ... ... — бұл ең алдымен
жауаптылықты, одан кейін жазаны ... үшін ... ... ... және ... ... — бұл жазаны даралау
және сотың жаза тағайындау барысында ... ... ... ... ... береді.
Ауырлататын кінәлер ретінде ҚК-тің тиісіт диспозиясына енгізілген
баптар жатқызылады. Басымдық берілетін қылмыс ... ... ... ... ... ... ... берілетін құрам
әр және басқа да баптардың құрамында ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық құқық
теориясында қоғамға қауіптілк дәрежесіне байланысты заңдағы ... ... ... ... ... ... теориясында мынадай көзқарас қалыптасқан, осыған сәйкес
барлық қылмыс құрамдары көрсетілген критерилер бойынша жай және күрделі ... Жай ... өз ...... және ... деп
бөлінеді.
Біздің пікірімізше осылай деп бөлу негізді сияқты. Ең алдымен ... ... ... ... ... ... оған сәйкес қылмыс
құрамы бланкетті ... ... ... ... ... ... сол ... да қылмыс құрамын сипаттайды және бланкетті болып танылмайды.
Қылмыстық-құқықтық нормалардың диспозициялары ғана ... ... ... ... ... ... құрамдарын күрделі жатқызу,
өзінің мәні бойынша әртүрлі құрамдардағы ... ... ... ... де ол ... құрам ретінде қарастырылады.
Көптегн ғалымдардың пікірінше, заңдағы сипатталу ... ... ... ... және ... деп ... жай ... деп дербес құрамын құрамайтын бір іс-әрекетті
немесе оның бір ... ... ... ... ... ... әр элементі бірден бір экземпляр да ұсынылған.
Күрделі қылмыс ... ... ... ... ... ... ие ... Күрделі қылмыс құрамдары өз кезегінде ... ... ... құрамында бір немесе бірнеше элементтердің болуы —
біріңғай емес (бірнеше обьектілер, кінә ... және т. ... бір ... ... өзі ... құрамдарда орын алуына
байланысты қарастырылады және басқа да жағдайларға қатысты, дербес ... ... ... басқаша өзіне тән белгілері бар:
• екі обьектімен (қарақшылық және т.б.);
• екі міндетті әрекеттер (әйел зорлау және т.б.);
... екі ... ... ... ... ... ... алып келсе және т.б.);
екі зардап (абайсызда адамның өлуіне алып келген қасақана
денсаулыққа ауыр зиян ... , және ... ... ... бір ... ... немесе әрекет тәсілін
сипаттайды. Бұл түр құрамдарға бөлінеді :
• екі немесе бірнеше ... ... ... ... және
т.б.);
• заңшығарушы бір құрам шегінде екі басқа құрамды ... ... ... ... ... бойынша қылмыстар
материалды, формалды, келте құрамдар деп бөлінеді.
Материалды құрамдарда қылмыстың аяқталу ... ... ... туындау кезеңімен байланыстырады.Егер іс-әрекет осы құрам үшін
міндетті қылмыстық нәтиженің туындауына бағытталса аяқталған ... ... ... жағдайда тиісті қылмысқа оқталғандығы үшін
жауапкершілікке тартылады.
Формалды құрамдар деп аяқталған ... ... үшін ... ... басқа да зардаптарға қарамастан заңдарда көзделінген іс-әрекетті
жасау ... ... ... ... ... ... саралаушы
белгілердің, әлде ауырлататын белгілерді құрайды.
Усеченным является состав преступления, для ... ... не ... не ... наступления преступного результата, но и
доведения до конца тех ... ... ... вызвать данные
последствия. Усеченные составы ... ... ... на более ранней стадии преступных действий (разбой, бандитизм и
др.).
Күрделі құрамның бір түрі ретінде баламалы ... ... ... Ол
бір күрделі құрам түрі ретінде баламалы ... ... ... ... ... ... ... олардың обьективтік жағының
құрылымына байланысты қылмыс құрамдарын топтастыру танылады.
Зардаптар аяқталған қылмыстың қажетті белгісі ... ... ... ... құрамдары деп танимыз.Егер іс-әрекеттер жасау нәтижесінде
осындай қылмыс құрамымен көзделінсе, егер істелінген іс-әрекет қылмыс деп
танылмайды. (мысалы, ... ... әлде ... ... ... ... ... зардапқа жетуге бағытталған қасақана
іс-әрекеттер)
Қорытынды
Қылмыстық құқықта заңдылықпен күресу бірінші ... ... ... ... ... ... береді. Қылмыс
құрамдарын дұрыс түсіну сол немесе басқа да қылмыс ... бар6 ... сол ... ... ... ... көздейді.
Қылмыстылықпен күресетін мемлекеттік органдардың қызметінің тиімділігін
арттыру өзекті мәселелердің қатарына жатқызылады. ... ... ... ... ... ... маңызға ие болып қалуда.Ол өз
кезегінде Қазақстан ... ... ... және ... ... етеді.
Қазіргі таңда тәжірибеде бар заңшығарушылық ұйғарымдарды нақты орындау
міндеті тұр. Республика Президенті Казахстан Н.А. ... ... қана ... ... маңызды емес. Сонымен қатар ол құқық қолданушы
органдардың тәжірибесінде қолданылуымен де ... ... Сол ... ... жүзеге асыру нысандарын жетілдіру қажет.» (Н.А. Назарбаев.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... мақалаларынан).
Казахстан Республикасы өзіну демократиялы, зайырлы, ... ... ... деп ... . Бірақ та мұндай пікір білдіру түгелдей
аталған ұғымды ашпайды.Мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Осыған байланысты заңнама нормаларын сапалы ... ... ол ... ... ... ... құқықтарымен
бостандықтарына кепілдік беруі ... ... ... үшін ... ... сақтау арқылы ... ... ... шараларын тойтаруға жәрдемдесті.
Қылмыстық құқықта заңдылық үшін күресу, ... ... ... ... дұрыс қолдануға және дұрыс түсінуге ... – деп ... ... ... нормаларын қолдану үрдісі- олардың ... ... ... ... ... негізделе отырып – құқық
нормаларын қолдану актісінде көрініс ... ... ... қағидасы осындай, сондықтан да олар
мемлекеттік басқару актілерінде, соның ... ... ... ... ... пайдалану – бұл нақты шынайылықта құқықтық ұстанымдарды
белгілеу, ең алдымен оны дұрыс талқылау- тиісті қағидаларға сәйкес норма
мағынасын ... ... ... ... белгіленген заңдылық қағидасы
бұзылуы мүмкін.
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... В.Н. ... ... ... преступлений – М.: «Юридическая
литература», 1972 – 6 с.
2. Малыхин В.Н. Квалификация ... ... ... ... КГУ, 1987 – 5 ... ... Б.А. ... основы квалификации преступлений. –М.: Изд-во МГУ,
1984 – 8с.
4. Тарарухин С.А. Понятие и ... ... ... ... ... 1990 –5с.
5. Наумов А.В., Новиченко А.С. Законы логики при квалификации преступлений.
–М.: «Юридическая литература», 1978 – ... ... Ф.Г. ... ... ... ... политической
литературы Украины, 1985 –7с.
7. Дурманов А.Д. Понятие преступления. –М.: Изд-во АН ... 1948 ... ... В., ... С. Квалификация преступлений. –Алматы:
«Данекер», 1999 ... ... А.Аю ... ... в ... ... праве. –М.:
«Госюриздат», 1955 – 47 с.
10. Кригер А. Состав преступления и квалификация содеянного //Сов.юстиция,
1985, № 12-18 ... ... А.Н. ... преступления по советскому уголовному праву. –М.:
«Госюриздат», 1955 –174 ... ... Л.И. ... ... и ... ...
Волгоград, «Высш.следств.школа МВД СССР», 1976 – 12с.
13. Таций В.Я. Объект и предмет ... в ... ... праве. –
Харьков.: Изд-во Харьковского юрид.ин-та, 1982 – 122с.
14. Никифоров Б.С. Объект ... по ... ... ... ... 1960 ... с.
15. Федоров Н.И. Понятие объекта преступления по советскому уголовному
праву –Пермь.: Пермское книжное изд-во, 1957 – 190-191 ... ... В.К. ... ... ... общественных отношений.
–Ленинград.: -Изд.Лен.ГУ, 1979 -60 с.
17. Фролов Е.А. Спорные вопросы учения об ... ... ... ... Вып.10, Свердловск, 1968 -203-204 с.
18. Уголовное право Республики Казахстан. ... ... ... ... и ... В 2-х частях. –Алматы: Институт
«Данекер», 2000 -112 с.
19. ... к ... ... ... ... Под ред.Роговоа
И.И. и Рахметова С.М. –Алматы: «Баспа», 1999 -555 с.
20. ... к ... ... ... ... ... Под ... И.И. и Баймурзина Г.И. –Алматы: «Жетi Жарғы», 2000
-165 с.
21. Каиржанов Е.И. Уголовное право Республики Казахстан ... ... ... ... 1998 –73 ... ... право России. Особенная часть: Учебник /Под ред. А.И.Рарога.
– М.: «Зеркало», 1996 -355 ... ... В.Н. ... ... преступления. –М.: «Госюриздат»,
1960 -9 с.
24. Пионтковский А.А. Курс советского уголовного права. Т.2 – М.: ... -131 ... ... В.Н. ... ... ... преступлений – ... ... 1972 – 84 ... ... А.Аю Понятие преступления в советском уголовном ... ... 1955 – 47 ... ... В., ... С. Квалификация преступлений. –Алматы, 1999
–16-17с.
[4] Кригер А. Состав преступления и квалификация ... ... № 12-18 ... ... В.Н. ... преступлений. Теоретические вопросы.
–Куйбышев: ... КГУ, 1987 – 14 ... ... В.Н. ... теория квалификации преступлений – ... ... 1972. ... ... Ф.Г. ... преступлений. –Киев.: Изд-во порлитической
литературы Украины, 1985 –23с.
[8] Кригер А. Состав преступления и ... ... ... № 14 ... ... право. Общая часть. М.: Изд. группа ИНФРА М-НОРМА, 1997, с.
116.
[10] Философский словарь, М., 1980. с. ... ... К., ... Ф. ... соч., т. 13, с. ... Курс ... ... права т. 2, М., 1970, с. 119.
[13] Каиржанов Е.И. Уголовное право Республики Казахстан (Общая ... 1997, с. ... ... ... С) да Республики Казахстан, 1993, № 2, с. 34.
[15] ... П.С., ... Д.П. ... ... преступления и ее
установление, Воронежский университет, Воронеж, 1974, с. 99-100.
[16] Уголовная ответственность юридических лиц предусмотрена уголовным
законодательством США, ... ... и ... ... ... ... П.С. ... о личности преступника в советском уголовном праве,
Владивосток, 1970, с. 9-10
[18] ... лишь трех ... ... ... ... ... ... быть лица, не являющиеся должностными. Это составы присвоения
полномочий должностного лица (статья 309 УК), дача взятки (статья 312 УК),
и посредничество во ... ... 313 ... ... В.Н. ... ... квалификации преступлений – ... ... 1972 – 6 с.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет
Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының құрамы және тергеу63 бет
Басқару тәртібіне қарсы қылмыстардың құрамы18 бет
Геноцидтің халықаралық қылмыс ретінде заңды құрамы мәселелері79 бет
Лауазымды өкілеттіктерін теріс пайдаланған қылмыс құрамының ұғымы82 бет
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың түсінігі, құрамы және түрлері, тергеу ерекшеліктері68 бет
Қылмыс құрамы49 бет
Қылмыс құрамы және түсінігі31 бет
Қылмыс құрамы саралаудың заңдық негізі37 бет
Қылмыс құрамы туралы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь