Халықаралық туризмдегі әуе көлігі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ӘУЕ КӨЛІГІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМДЕГІ МӘНІ ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Әуе көлігінің дүние жүзіндегі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Әуе көлігінің құқық аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.3 Өзге көлік түрлерімен әуе көлігін салыстыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӘУЕ КӨЛІГІНІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
2.1 Әуе компаниялардын сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
2.2 Әуе компаниялардын негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
2.2.1 Қазақстан бойынша маршруттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
2.2.2 Халықаралық маршруттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...38
2.3 Тікұшақ арқылы туристерге қызмет қөрсету мүмкіндіктері ... ... ... ... .42

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӘУЕ НАРЫҒЫНЫҢ ТАЛ. ДАУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...46
3.1 Әуе көлігінің Қазақстан экономикасына тигізетін әсері ... ... ... ... ... ...46
3.2 Қазақстан әуе нарығында қолданылатын брондау жүйелері ... ... ... ... 52
3.3 Қазақстандағы әуе көлігінің даму мәселелері мен болашағы ... ... ... ...57

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...65
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...67
ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .70
Жұмыстың өзектілігі – бүгінгі күні Қазақстандағы әуе саяхаттары көлік саяхаттарының көпшілік түрі болып отыр. Туристің орын ауыстыруындағы ұсынылатын қауiпсiздiк, жылдамдылық және ыңғайлылық, туризмнің толық көлікке тәуелділігін көрсетеді. Барлық халықаралық саяхаттардың жартысынан азы жер бетіндегі жолдар бойынша орындалса, көбісі әуе көлігі арқылы іске асырылады. Сондықтан әуе көлігінің туризмдегі ролі жыл сайын өсуде.
Халықаралық туризм бiр елден екінші елге адамдардың орын ауыстыруы деп түсiніледi. Оның дамуын зерттеуде көлiк индустриясымен арақатынасын анықтау өте маңызды. Туризмнің басты нарықтарындағы жетiстiгi және ойластырылған көлiк инфрақұрылымы кез келген туристiк орталықтың дамытуының ең маңызды алғышарттарының бiрін құрайды. Туризмдегі сұраныс өз жағынан көлiк индустриясының самғауына жағдай жасады. Сонымен қатар мұнда маңызды рөлді соңғы жылдардағы көлiк индустриясындағы ғылыми-техникалық жетістіктер ойнады.
Туристің орын ауыстыруындағы ұсынылатын қауiпсiздiк, жылдамдылық және ыңғайлылық, туризмнің толық көлікке тәуелділігін көрсетеді. Туристер мен саяхаты ұйымдастырушылар үшiн көлік компанияларымен арақатынас негізін түсіну, олармен жолаушылардың қауiпсiздiгін қамтамасыз ету ережелерін білу, қызмет көрсету, тиiстi жеңiлдiктерді қолдану маңызды мәнді алады. Туризмнің дамуы кейбір мемлекеттердегі көлік жүйелерінің ыңғайлылыққа, тиiмдiлiк және қауiпсiздiк бойынша дүниелiк стандарттарға сәйкес келмеуіне байланысты ұсталып тұр, ал жаңа аэропарттарды, теміржол және автомобилдік жолдарын құрудағы көлік жобалары іске асыру үшін үлкен инвестициялар мен уақытты талап етеді /1/.
Санақ мәліметтеріне сәйкес әуе көлiгiнiң өсу қарқындылығы автокөлікке қарағанда жоғары, бұған себеп, саяхаттар географиясының кеңейуі және олардың жиілігінің пайдасына саяхат мерзімінің қысқаруы (алыс арақашықтықтарға қысқа мерзiмдi турлардың өсуi). Бұның барлығы авиациялық тасымалдауларға туристiк кәсiпкерлiктiң қадала қарауын тудырады. Ұшақтар – әлемдегi көлiктiң ең әйгiлi түрі. Бұны туризмдегі әуетасымалдаулар туралы да айтуға болады, және бұған бірнеше себеп бар:
• бiрiншiден, авиация – алыс арақашықтыққа тасымалдаудағы көлiктiң ең тез және жайлы түрi;
• екіншіден, дәл қазiр ұшу рейстеріндегі сервис туристер үшiн тартымды болып көрінеді;
• үшiншiден, авиациялық компаниялар тікелей және халықаралық брондау желілері арқылы туристік агенттерге ұшақтағы әрбір брондалған орын үшін комиссиондықтар төлеу арқылы олардың нақ сол әуетасымалдауды таңдауға итермелейді.
1 Биржаков М.Б., Никифоров В.И. Индустрия туризма: ПЕРЕВОЗКИ.-С.-Пб.: Издательский дом Герда, 2001. 389с.
2 Зорин И.В., Коверина Т.П., Квартальнов В.А. Менеджмент туризма. – М.: Финансы и статистика, 2003. С. 219.
3 Гуляев В.Г. Туристские перевозки.-М.: Финансы и статистика, 1998. 368с.
4 Кулешов А.А. Роль международных организаций в деятельности авиаперевозчиков//Бюллетень транспортной информации.-1997.-№2. 36с.
5 Уилсон Д.Ж. Boeng, Current Market Outlook, -USA, 2001. C.5.
6 Развития туризма в крупнейших странах//Туризм. Практика, прблемы, перспективы.-1997.-№2. С.10-13.
7 Тынчеров З.В., Ягофаров Г.Ф. Основы планирования и организаций туристского бизнеса. Учебное пособие.-Алматы, 2003. 118с.
8 Азар В.И. Транспорт и туризм.-М.: Транспорт, 1973. С.21-23.
9 Шамакина К.Е. Организация групповых путешествий на самалетах и железнодорожных поездах.-М.: ЦРИБ «Турист», 1984. 188с.
10 Петров С.В., Шапакина К.Е. Планирование и организация транспортных путешествий.-М.: ЦРИБ «Турист», 1986. 210с.
11 Мамедов Л.А. Технологические системы обеспечения туристских услуг.- М.: ЦРИБ ТУРИСТ, 1988. 181с.
12 Гуреев С.А., Копылов М.Н. Транспортное право.-М.: РМАТ, 1997. С.32-34.
13 Чикагская конвенция о международной гражданской авиации. Материалы Международной организации авиационного транспорта (IATA).-1994.
14 Типовые правила транспортного и туристско-экскурсионного обслуживания туристов и экскурсантов. В кн. Сборник оф. Материалов по туристко-экскурсионной работе профсоюзов - М., 1978. С.194-199.
15 Осипова О.Я. Траннспортное обслуживание туристов: учебное пособие для студентов высш. учеб. заведений.-М.:Издательский центр «Академия», 2006. 384с.
16 Гуляев В.Г. Организация туристской деятельности.-М.: Нолидж, 1996. С.91-105.
17 Енев Н. Экономика и организация туристского бюро и туристского транс-порта.-Варна, 1970. С.25.
18 Ильина Е.Н. Менеджмент транспортных услуг.-М.: РМАТ,1997. С.23-29.
19 Қазақстандағы көлік саяхаттары www.google.kz
20 Гармаш О.В. Воздушный транспорт//Экономика, право, культура в эпоху общего преоброзование: Материалы науч.-прак. Конференции – Алматы, 2007. С46-48.
21 Обслуживание туристов железнодорожным транспортом в Казахстане www.google.kz
22 Туристерге су көлігімен қызмет көрсету www.google.kz
23 Қазақстан Республикасының әуе нарығы www.inform.kz
24 Қазақстандағы әуе компаниялар www.nkkazinform.kz
25 Эйр Астана компаниясы www.air-astana.kz
26 Скат әуе компаниясы www.scat.kz
27 Саяхат әуе компаниясы www.sayakhat.kz
28 Қазақстанда қызмет атқаратын әуежайлар www.google.kz
29 Общие условия перевозки пассажиров и багажа (обобщенное изложения по нормативным материалам зарубежных авиакомпаний). Выпуск 8.-С.-Пб.: Туристские фирмы, 1995. С.45-49.
30 Воздушные перевозки пассажиров, багажа, грузов и почты.-М.: Транспортные перевозки, 1996. 206с.
31 Перевозки (глоссарий терминов международного туризма, часть 4).//Под. Ред. М.Б. Биржакова и В.А. Индусова. Выпуск 10.-С.-Пб.: Туристские фирмы, 1996. С.15-16.
32 Әуе компанияның ішкі маршруттары www.air-astana.kz
33 Халықаралық маршруттар www.air-astana.kz
34 Cкат әуе компаниясының маршруттар картасы www.scat.kz
35 Миль М.Л. Вертолеты. – М. Знание - 1957. С.14.
36 Муздубаева Д. Французские вертолеты для Казахстана//Вечерняя Астана - 2007. С.1.
37 Тікұшақ арқылы экскурсиялар http://www.indratour.net/avia#m1
38 Тікұшақ туризімінің маршруттары http://aviaconsulting.kz/vertoletnyi-turizm
39 Иконнев А.И. Картонные крылья//Континент - 2008. С.3-9.
40 Аладьина Т. К. Небо по колено//Экспресс К. - 2008. С.6-10.
41 Ақанбаев Е.А. Азаматтық авиация саласын дамыту – бәсекеге қабілеттілігімізді шыңдаудың бір белгісі//АСТАНА - 2009. Б.5.
42 Асылбеков А.Т. Выше, дальше//Казахстан: экономика и жизнь - 2007. С.45.
43 Александрова А.Ю. Международный туризм. - М.: Аспект - Пресс, 2001. 210c.
44 Папирян Г.А Экономика туризма. - М.: Финансы и статистика, 1998. С.13-15.
45 Система бронирования Амадеус www. Amadeus.ru
46 Брондау жүйелері www.google.kz
47 Абакус брондау жүйесі www.abacus.kz
48 Бейсенова А.Б. Air Astana стартует в будущее//Деловой Казахстан - 2008. С.5.
49 Aкмуханов А.Б. Снова в пролете//Деловая наделя - 2009. С.6.
50 Бутаков А. В. Авиабизнес ждет перемен//Курсив - 2009.- №7. С.12.
51 Байдаулетов Д.Е. Авиация//Бизнес и власть - 2009. С.5.
52 Бейсенова А.Б. Семь лет на рынке//Деловой Казахстан - 2009.- № 15. С.12-19.
53 Антончева С.А. Артерии ускорения//Казахстанская Правда - 2009. С.8.
54 Туристік тасымал, туризм бойынша статистикалық жинақ мәліметтері www.stat-kz.kz
55 Бекирова А.Т. Крутое пике//Литер - 2009. - 12 нояб. С.10.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................3
1 ӘУЕ КӨЛІГІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМДЕГІ МӘНІ...…...…............5
1.1 Әуе ... ... ... Әуе ... ... Өзге ... түрлерімен әуе ... ... ... ӘУЕ ... ... Әуе ... Әуе ... негізгі
бағыттары.................................................35
2.2.1 ... ... ... ... ... ... қызмет қөрсету
мүмкіндіктері.................42
3 ... ... ӘУЕ ... ТАЛ-
ДАУЫ.....................................................................
..........................................46
3.1 Әуе ... ... ... ... Қазақстан әуе ... ... ... ... әуе ... даму мәселелері ... ... ... – бүгінгі күні Қазақстандағы әуе саяхаттары көлік
саяхаттарының көпшілік түрі болып ... ... орын ... қауiпсiздiк, жылдамдылық және ыңғайлылық, туризмнің ... ... ... ... халықаралық саяхаттардың жартысынан
азы жер бетіндегі жолдар ... ... ... әуе ... арқылы іске
асырылады. Сондықтан әуе көлігінің туризмдегі ролі жыл ... ... ... бiр ... ... елге адамдардың орын ауыстыруы деп
түсiніледi. Оның дамуын зерттеуде көлiк индустриясымен арақатынасын анықтау
өте маңызды. Туризмнің басты ... ... және ... ... кез ... ... орталықтың дамытуының ең маңызды
алғышарттарының бiрін ... ... ... өз ... ... самғауына жағдай жасады. Сонымен қатар мұнда маңызды рөлді
соңғы жылдардағы ... ... ... ... орын ауыстыруындағы ұсынылатын қауiпсiздiк, жылдамдылық және
ыңғайлылық, туризмнің толық көлікке тәуелділігін көрсетеді. Туристер ... ... үшiн ... ... арақатынас негізін
түсіну, олармен жолаушылардың қауiпсiздiгін қамтамасыз ету ережелерін білу,
қызмет ... ... ... ... ... мәнді алады.
Туризмнің дамуы кейбір мемлекеттердегі көлік жүйелерінің ыңғайлылыққа,
тиiмдiлiк және ... ... ... ... сәйкес келмеуіне
байланысты ұсталып тұр, ал жаңа ... ... және ... ... көлік жобалары іске асыру үшін үлкен инвестициялар мен
уақытты талап ... ... ... ... әуе ... өсу ... автокөлікке
қарағанда жоғары, бұған себеп, саяхаттар географиясының кеңейуі ... ... ... ... ... ... (алыс
арақашықтықтарға қысқа мерзiмдi турлардың өсуi). ... ... ... ... ... ... ... тудырады. Ұшақтар –
әлемдегi көлiктiң ең әйгiлi түрі. Бұны туризмдегі әуетасымалдаулар туралы
да айтуға болады, және ... ... ... ... ... ... – алыс ... тасымалдаудағы көлiктiң ең
тез және жайлы түрi;
• екіншіден, дәл қазiр ұшу рейстеріндегі сервис туристер үшiн ... ... ... ... ... ... және халықаралық брондау
желілері арқылы туристік агенттерге ұшақтағы ... ... ... комиссиондықтар төлеу арқылы олардың нақ сол әуетасымалдауды
таңдауға итермелейді.
Әуе көлiгi әлемдік ... ... және ... ... бірі және жыл ... ... ... көлік жүйесінде мықтырақ
орындарда орналасуда /2/.
Диссертациялық жұмыстың ...... ... ... ... ... анықтау.
Осы мақсатқа жету үшін жұмыста келесі міндеттер анықталды:
– әуе ... ... ... ... ... ... ... әуекомпанияларын талдау және олардын маршруттарын
көрсету;
– туристерге ... ... ... ... ... қарастыру;
– әуе көлігінің Қазақстан экономикасына тигізетін әсерін ... ...... әуе ... пәні – ... әуе ... туристік тасымалдаулар
жүйесі.
Диссертациялық жұмыстын практикалық мәні, жұмыс барысында жасалған
қорытындылар Қазақстандағы әуе көлігінің ... ... ... ... статистикалық мәліметтер мен әуекомпаниялар-дың
тарифтері негізінде әуе көлігінің ... ... ... ... ... арқылы туристік-экскурсиялық маршруттар құрастырылған;
әуекомпаниялармен тасымалданған жолаушылар санының динамикасына талдау
жасалынған.
Зерттеу ... ... ... ашу үшін ... ... шетел авторларының әдебиеттері, Қазақстан Республикасының статистика
жөніндегі агентігінің ... ... ... ... жеке ... ... ... Жұмыстын негізгі жағдайлары «Қазақстан
Республикасындағы география ... ... жаңа ... мен заңдары»
атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда қорғалды.
Публикация. Диссертациялық жұмыстын ... ... ... география ғылымы дамуының жаңа тенденциялары мен заңдары»
атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда ... ... ... 2010 ... жұмыс кіріспе, үш бөлімнен, қорытынды және қолданылған
әдебиеттер тізімінен тұрады. Жұмыстын көлемі 69 беттен, 8 ... және ... ... ... ... тізімі – 55 атау.
1 ӘУЕ КӨЛІГІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ... ... Әуе ... ... жүзіндегі жағдайы
Халықаралық туризм адамдарың мемлекеттен мемлекетке қозғалуы туралы
айтады. Оның ... ... ... ... ... ... өте ... Туризмдегі сұраныс көлік индустриясының тез ... ... ... ... ... ... соңғы 10
жылдағы ғылыми-техникалық жетістіктер ойнады. Жартысынан аз халықаралық
саяхаттар жер жолдары арқылы жүзеге асады. Әуе ... ролі ... ... ... ... ... ... ішінде ерекше таралған. Өйткені
мемлекеттер арасындағы ... және ... ... ... ... осы ... пайдалануға олжалы етеді. Сонымен қатар, иммиграциялық
және кеден процедуралары Европалық одақ мемлекеттері арасында соңғы жылдары
жұмсартылды.
Туризм индустриясында және ... ... әуе ... ... орын
алады және оның өсу темптері өте жоғары – әлемдік жіө (ВНП) өсу ... ... ... 70 ж. жыл ... ол 60 %, 90ж. 5% құрған. Өсудің жоғары темптері
тек индустриялды және жаңа индустриялды ... тән. ... ... өсу темпі басым – жылына 7,5% /3/.
Әуе көлігі индустриясы экономикалық және саяси өзгерістерге өте сезім-
тал. Мысалы, Парсы ... ... және ... ... (90 ... әуе ... ... себеп болды. ... ... ... (ICAO) ... бойынша, осы периодта
дүние жүзілік әуе ... 3,5% ... ... сұраныс реактивті двигательдердің пайда болуынан
кейін жоғары өсті. 1950 ж. ... ... ... жолаушылық
ағымдары 60 есеге өсті және бұл басқа көліктің түрлерімен салыстырғанда ең
жоғары өсу болды. ... ... одан ... ... ... ... жасады /4/.
Халықаралық әуе тасымалдаулары негізінен Солтүстік ... ... және ... жаңа индустриялды мемлекеттері арасында жүзеге
асырылып, дүниежүзінің тасымалдауларының 75% ... ... 70% ... 10% ... ... қамтамасыз етеді.
АҚШ ең ірі жоспарланған әуе тасымалдауларының ішкі нарығына ие. Ол
дүниежүзілік ішкі тасымалдаудың 56% ... ... Одақ ... ішкі тасымалдаудың 22% келеді. Солтүстік Атлантика әлемнің ең
көп баратын маршруты болып саналады да, оған ... ... ... ... ... Market Outlook» басылымына сәйкес әлемдік
әуе тасымалдаулары 2000 жылға дейін жыл сайын 5,9% өсе береді, ал 2000-2013
ж. дейін – 4,9%. ... жж. ... әуе ... 5,9% ... өсуі нәтижесінде, жыл сайын пайда 51 млрд. ПМП (пассажир – ... ... ... ... ... жж. ... ... 119 млрд. ПМП
қосылып отырады. Ал жолаушылық тасымалдау ... жж. 3 ... ... ... ... туризм және халықаралық сауда тез темп-
термен дамып жатқан Азияға бағытталатын ... Ең ... ... ... басталып, оған Лондон – Париж, Лондон – ... ...... ... ... ... 40%-і Азия – Тынық мұхиттық ... ... ... ... және Азия – ... ... ұшуға келетіні көрініп тұр /4/.
Кесте 1
1994-2015 жж. әуе ... ең ірі ... ... бағыттар ... ... ... ... |
| |ПМП ... |1,9 ... ... |2,1 ... ... |2,5 ... ... Америка |3,8 ... |8,8 ... ... маршруттар |9,8 ... ... ұшу |11,2 ... ... |13,3 ... ... |22,7 ... ... ... |23,5 ... ... ... өте ... Ол әуекемелерін, жердегі және
ауадағы қамтамасыздандыру жүйелерін, ... және ... ... ... ... әуе ... ... агенстволардың
жүйесін, автоматизацияланған броньдау жүйелерін, т.б. болдырып, бағыпқағу
және қызмет көрсету үшін салмақты қаржыландыру және ... ... ... Бұл қызметпен тек ірі компаниялар мен консорциумдар айналыса
алады. Өте жиі ... ...... ... ... акциялардың
негізгі үлесін мемлекет иеленетін компания-лар ... ... ... және ... ... ... ірі ... әуекомпания major
airline деп аталады. Бір мемлекеттің белгілі бір ... ... ... ұсақ ... ... ... ішінде қызмет ететін
әуекомпания regional airline деп аталады.
КСРО кезінде бір ғана «Аэрофлот» ... әуе ... ... ... ... ... ... ұсақ кәсіпорындарға
бөлінді. Олардың көбісі бәсекеге төтеп бере алмады.
Халықаралық әуетасымалдау нарығында әртүрлі ұлттық ... мен ... ... ... ірі авияциялық консор-
циюмдар бар. Барлық компаниялар әрбір жолаушы үшін ... ... ... ... ... ... бағдарламаларын жүргізеді.
Үлкен көңіл ұшу қауіпсіздігі мен ... ... әуе ... жалпы халықаралық ... 17% ... ... әуе көлігі нарығында чартерлік компания-лар
мен әрдайымғы тасымалдаушылардың үлесі ... ... ... тек 50 жылдары Солтүстік Америка мен Европада пайда болды. Сол
кезде ... суық ... ... ... ... Кариб
бассейні, Жерорта теңіз сияқты оңтүстіктегі ... ... ... ... жеке ... әуе көлігінің сұранысына
кризис периодында жақсы адаптацияланған 90 ж. басында ... ... ... ... ... 5% ... ... европалық тасымалдаулаының 43% құрады.
Әуекомпаниялардың топтастырылуы белгіленген критерийге ... ... ол әр ... ... ... ... ... негізгі
топтастырылуы жолаушы километр пайдасында (ПКП) негізделген. Ол бір
жолаушыны бір ... ... ... ... тең. Осы
көрсеткішке байланысты топтастыруға ... ... ... ... «Американ Эйрлайнс», «Дельта Эйрлайнс», «Норд вест
Эйрлайнс» компаниялары халықаралық және ішкі транспортировка көлемі ... ... ... ... ... ... ... және жапон әуекомпаниялары
басқаларына қарағанда көбірек ... ... ... ... тасымалдаудың үлкен үлесін қамтамасыз етеді. Одан кейінгі орында
«Юнайтед Эйрлайнс», «Джепен ... және ... тұр. Бұл ... тез
өзгереді және «Юнайтед Эйрлайнс», ... ... және ... әуекомпаниялардың халықаралық байланыстарының көбеюіне байлаынсты
дамиды.
Солтүстік Америка ... 10 ... 5-іне ие бола ... ... ... орын ... 1993 ж. 4 ... компания ең
табысты бірінші 20 әуекомпаниялардың ішінде болды. Бірақ ең табысты азиялық-
тынықмұхиттық компанялар ... ... ... ... ... болсақ, 1991ж. 10 орында болған
«Свиссэйр» 1993 ж. 20 компаияның ішіне кірмеді, ал 9-шы ... ... ... ... ... «Бритиш Эйруейс» бірінші ондыққа кіре отырып, оның
табысы 623,8 млн. долл. (1991 ж.) 430 млн. ... ... (1993 ж.) ... Американ» және «Истерн» әуекомпанияларының жойылуы ... ... ... және «Дельта Эйрлайнс» 3 ірі ком-паниялардың
сату ... ... алып ... әуекомпаниялар ішкі өсу («Люфтганза», KLM) немесе компа-
ниялардың қосылуына ... ... ... «Бритиш Эйруейс» және
«Бритиш Каледониан», «Эйр Франс», ЮТА және «Эйр Интер». Бірақ ... ... саны ... ... ... альянстарға
бірігіп немесе басқа мемлекеттердің әуекомпаниялардың бақылаушы пакетін
сатып алады. «Бритиш Эйруэйс» ... және ... ... нарыққа
активті түрде еніп жатыр.
Европалық әуекомпанияларының айналым бойынша ... ... ... құрастырылған топтастырылуға келмейді. Мысалы 1993 ж.
92,7 млрд. ПКП бар «Бритиш Эйрвуэйс» басты европалық компания ... ... ... 67 млрд. ПКП және «Эйр Франс»-та – 55,4 млрд. ПКП болды.
Бірақ, айналымы бойынша, «Бритиш Эйруэйс» компаниясы 9,5 ... ... ... ... ... ... ... орында болды, оны «Люфтганза»
(10,7 млдр. доллар) және «Эйр ... (9,7 ... ... ... ... ... Эйруэйс» европалық әуе көлік нарығында жетекші орын
алады. Мұндай ... ... ... стратегиялық ерекшеліктер
нәтижесі болып табылады. ... ... тек әуе ... негізделген, ал
«Люфтганза» және «Эйр Франс Групп» жолаушылар мен ... ... ... ... ... ... пайдаланады. Мысалы, соңғы жылдары
«Люфтганза» темір жол көлігіне активті түрде еніп ... ...... ... ... өсудің жоғары темптері мен
әлемдегі ең жақсы қаржы жетістіктері тән. ... ... ... ең ірі ... ... ... (Гонконг), «Чайна Эйрлайнс» (Тайвань) компаниялары
Оңтүстік-Шығыс Азияның жаңа ... ... ...... компаниялардың айналымы солтүстік ... ... ... Өйткені, ондағы жарықтағы сатып алу
мүмкіншілігі жоғары. Бірақ та ... ... ... ... бірнеше
жылдарда халықаралық тасымалдаулар азиялық компаниялар ара-сында жіктеледі.
Латын Американың негізгі әуекомпаниялары халқы көп ірі ... ... ... ... орналасқан.
80-жылдардың соңында әуекөлігі индустриясында бірігулер мен ... ... ... Әуе ... альянсқа келесі себептерге байланысты
бірігуі қажет:
1) бүкіл әлемдегі кең байланыстардағы қажеттілік;
2) операциялардағы масштабтан экономдау қажеттілігі;
3) ... ... және бос ... ... ... жаңа ... ... кіру мүмкіншілігі.
1992 ж. «Эйр Франс» компаниясы ұлттық банктердің қолдауымен Шығыс және
Батыс ... ... ... ... нығайту үшін «Сабена»
бельгиялық компанияның және «Чешские авиалинии» (ЧСА) ... бір ... ... алды. Бірақ 1994 жылдың наурыз айында Чехия
үкіметінің талабы ... ... ... ... ... кейбір оңтүстік америкалық компаниялардың акцияларын сатып
алады. Негізгі мақсаты – Европа мен ... ... ... мар-шруттарда
жетекші орын алу.
Қаржы жағынан күшті «Бритиш Эйруэйс» компаниясы «ЮСАЭР»-дың 44% акциясын
сатып алды. «ЮСАЭР» АҚШ-тың ірі ... ... ... ... Шығыс
жағалауындағы ішкі маршруттардың 40% бақылайды. 1992 ж. ... ол ... ... 441 ұшақтан және 45281 адамнан ... ... ... ... 23 млн. ... ... ... бар флот
және 48000 адамнан тұратын персоналы болды.
«ЮСАЭР» компаниясының ... ... ... ... ... ... ... жоқ. Сөйтіп, 1992 ж. оның қарызы 2 млрд. доллардан
көп болды. Ал «Бритиш Эйруэйс» ... ... 430 млн. ... ... ... 1992 ж. ол «Дан Эйр» ... «Доич БА» компаниясының 49%
акциясын, «Эйр ... 31%, ... 49,9% ... ... Одан ... ... ұшақ сатып алды, Лондон Гатвик аэропортында ... және ... ие ... ... әуе ... ең ірі ... 1993 ж. қазан
айында пайда болған «Люфтганза» және ... ... ... ... ... тағы бірнеше әртүрлі альянстарға кіреді. Мысалы, «Адрия
Эйруэйс», ... ... ... ... «Фин ... альянс, «Джепен Эйрлайнс» және «Кореан Эйрлайнс» пен альянс
фрахта. «Юнайтед»-тің жақтастары «Таи ... ... «Эйр ... ... «АЛМ ... «Алока», «Бритиш Мидленд», «Чайна
Саутерн Инт.», «Сипрас Эйруэйс».
Әуекомпаниялар арасында альянсты құру ... ... ... ... қамтуы мүмкін.
1. Коммерциялық қызметтердің бірігуі, мысалы, «Свиссайр», САС ... ... ... ... ... ... ... Онда бұл компаниялардың айналымдары бірігіп, броньдау ... ... ... ... ... Бұл альянс мүшелері Батыс
және Шығыс Европа арасындағы барлық жолаушылық тасымалдауларының 42%
қамтамасыз етеді. Тура ... ... «KLM» және ... ... Бірге басқару мен қаржыландыру туралы келісім. Бұған ұшақтарды сатып
алу, қызмет көрсету бөлмелерін бірге пайдалану, сақтандыру ... ... ... ... басқару кіреді. Мысалы, Нью-Йорктағы
Кеннеди атындағы аэропортында жаңа ... ... ... ... «Люфтганза» және «Эйр Франс» компаниялары бірікті.
3. Холдингті топтарды құру туралы келісім. Холдингті топтарға кіретін ком-
паниялар стратегиялық жоспарлау, ... сату және ... ... жауапты.
Халықаралық бизнес, әсіресе халықаралық туристік бизнеске тәуелді болмау
үшін, әуетасымалдаушылар ... ... ... Оның мәні
келесіде, біріншіден, туристік ... тік ... ... ... ... жеке ... саяхат агенттіктері, қонақ үй
желілері болады.
Мысалы, «Эйр Франс» компаниясы ТФИ туроператорын, «ТАП Эйр ... ... ... «Кантас» – «Джэтабоут», САС – ... ие және т.б. Одан ... «Эйр ... ... ... ... ие. Оған компанияның негізгі транзиттік пунктерінде орналасқан 50-
ден астам қонақ үйлер кіреді.
Екіншіден, туристік компаниялармен серіктес ... ... ... ... «Алиталия», «Бритиш Эйруэйс», KLM, «Свиссаэр»
компаниялары істейді. Осыған қоса, олар туристік секторындағы компанияларды
сатып алып, жеке ... ... ... ... туристік сектормен шектелмейді. Мысалы, «Эйр
Франс» жер көлігінің ... және ... ... ... ене
бастады.
Соңғы жылдары әуетасымалдау индустриясының өкілдері мен ... ... ... ... ... мәні өсе береді.
Мысалы, «Американ Эйрлайнс» және ... ... ... ... ... пен «Диннерс Клуб» компаниялары ... ... ... ... Ол ... ... өздерінің шығындары туралы дұрыс есеп
ала алады /9/.
1.2 Әуе көлігінің құқық аспектілері
Жолаушыларды әуетасымалдау халықаралық ... ... ... ... ережелерін унификациялау үшін келісім» деген
Варшава Конвенциясымен реттеледі. Бұл Конвенцияның шарттары жолаушылар ... ... ... ... Сонымен қатар, мұндай Ережелер
ұлттық заңдармен, үкімет қаулысымен, кодекстермен реттеледі.
Егер де ... ... ... ... ... онда ол ... ... заңға қарсы келмейтін чартерлік келісіммен реттеледі.
Осы құжаттар бойынша келесі анықтамалар қабылданды.
Ішкі әуетасымалдау – бұл ұшып кету, ұшып келу және ... ... ... ... ... болатын әуетасымалдаулары.
Халықаралық әуетасымалдау – бұл ұшып кету және ұшып келу ... ... ... әлде бір ... ... ... ... басқа мемлекетте болатын болса) орналасқан әуетасымалдаулары /12/.
Жолаушылардың әуетасымалдауларына оның ұшу ... ... ... ... ... уәкілетті адамдардаың бақылауымен
аэродромнан ... ... ... ... ... авияцияның маңызы зор халықаралық ұйымдар – ICAO және ... ... ... ... дамуының стратегиялық бағы-ты бойынша
рекомендация мен методикалық ... ... мен ... ... Civil Aviation Organization) – 1994 ж. 7 желтоқсан
күні Чикаго қаласында 52 мемлекеттің халықаралық азаматтық авияция ... қол ... ... 1947 ж. ... ICAO ... ... ... және әлеуметтік сұрақттар бойынша Комитеті (ECOSOC)
ішінде мамандандырылған агенттікке айналды.
IATA халықаралық ұйымы (The ... Air ... ... ж. сәуір айында Гавана (Куба) қаласында құрылды. Оның мақсаты ... ... үшін ... ... ұшу қауіпсіздігін
әуе-техникасының сапасын және экономикалық тиімділікті жоғарлату жұмыстарын
бірге жасау. Бүгінгі күнге IATA ... ... ... 130 ... 230 мүше бар ... ... ... азаматтық авияция жыл сайын 1 трлн. АҚШ
долл. пайдал өнім (прибавочный продукт) келтіріп, 22 млн. ... ... ... Одақ ... ... жаңарту, жақсарту сұрақтарымен
көлік министрлерінің Конвенциясы мен ... ... ... ... ... Одақ ... ... бірі – оған кіретін
мемлекеттердің әуе кеңістігін либерализациялау болды.
Ұшуларды ... ... ... ... Бұл бағалардың төмендеуіне (әсіресе, Франция, Германия,
Швецияда), жиі ұшатын жолаушыларға жаңа бағдарламалардың пайда ... ... ... ... ... жоғарлауына және т.б. себеп болды.
Эксперттердің мәліметтері бойынша, әр жыл ... ... ... ... ұшып шықпауынан 250 мыңнан
астам адам азаптанады – маңызды кездесулерден ... ... ... ... ... қоса, әуежайларда отырып, көпке шыдамайды. Одан ... жүгі ... ... да жиі ... Сөйтіп, олар бөтен
мемлекетте ешбір заттарынсыз, киімсіз қалады. Осындай қателіктерді жіберген
әуекомпания ... ... 1929 ... ... Конвенциясында
жазылған, бірақ нақты жаза түрі ... ... ... ... ... Ассоцияциясы қатал айып салу жүйесін
еңгізді:
– егер борт ... 2,5 әлде одан да көп ... ... ... жолаушыға 250-600 евроға дейін айып төленеді (1500 қашықтыққа
ұшса). Бұл маршруттың ... ... егер ... ... ... ... орын табылмай қалса, оған 600
евро көлемінде айып ... ... жүк ... 1000 және одан да ... ... ... егер ... күту залында 2 сағаттан артық ұстаса,
әуекомпания оларға ешқандай ... ... мен ... ... егер де керек болса, қонақ үйге орналастыруы міндетті;
– егер кешігу 5 сағаттан артып кетсе, тасымалдаушы ... ... ... ... ... ... ... мен Қазақстанның ешбір әуе компаниясы Европалық Әуетасымалдаушылар
Ассоцияциясына кірмейді, ... ... ... ұшып ... ... ... ... рейстердің ұзақ кешігулері кезінде жолаушылар
мүдделерін қорғауын қамтамасыз ету ... ... заң ... ... ... ... кешенін қолданады. Бұл туралы
23 ... күні ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Көлік және Коммуникация ... Оның ... ... бұл ... ... орындайтын
әуекомпанияларға және туристік тасымалдауларды орындайтын әуекомпанияларға
бірдей қатысты.
Тасымалдау келісімінің жалпы шарттары
1 Осы шартта пайдаланатын «билет» ... ... ... және ... немесе электрондық билет қолданылған жағдайда, басып шығарылған
бағдар түбіртегін ... ... мен ... оның бөлігі болып
табылады, «тасымал» термині «жеткізу» ... ... ... оның ... ... ... ... алатын немесе осындай әуе тасымалы бойынша кез-келген
қосымша ... ... ... тасымалдаушыларды білдіреді;
«электрондық билет» тасымалдаушы ... оның ... ... ... ... түбіртегін, электрондық купон қолданылған жағдайда
отырғызу құжаттарын білдреді. «Варшава Конвенциясы» 1929 ... 12 ... қол ... ... әуе тасымалына жататын ... ... ... Конвенцияны немесе қолданылуына қарай Гаага
қаласында 1955 ... 28 ... ... ... ... ... ... белгіленгендей «халықаралық тасымал» болып табылмайтын
кезден ... ... ... осы ... бойынша жүргізілетін тасымалдау
Варшава Конвенциясында белгіленген ережелер мен ... ... ... ... ... үшін, жоғарыда аталған тасымал және ... ... ... ... а) ... ... ережелермен;
б) қолданыстағы тарифтермен; в) тасымалдаушының ... ... және ... Штаттар немесе Канада және олардан тыс кез келген
жерлер ... осы ... ... ... ... ... ... бөлігін құрайтын тиісті ережелермен
(тасымалдаушы кеңсесінің өтініші бойынша қол жеткізілетін) реттелінеді.
4 Билетте тасымалдаушы ... ... оның ... атауы және
тасымалдаушының тарифтерінде көрсетілген аббревиатурасы, тасымал шарттары,
ережелер мен ... ... ... ... ... ... ... аббревиатурасына қарсы жағында көрсетілген
ұшып кету ... ... ... ... ... тоқтау жерлері- бұл
аталған билетте көрсетілген немесе жолаушының бағытында жоспарлы тоқтайтын
жерлері ... ... ... көрсетілген жерлер; бұл құжат
бойынша тасымалды ... ... бірі ... ... ... және ол ... процесс ретінде қарастырылады.
5 Басқа әуе тасмалдаушы желісі арқылы тасымалдауға билет ... ... оны тек ... ... ғана ... асырады.
6 Тасымалдаушының кез-келген жауапкершілігін жою ... ... ... ... мен ... және тасымалдау
үшін ұшағын пайдаланатын өзге тұлғаның және агенттерінің, қызметшілері мен
өкілдерінің игілігі үшін ... және ... ... ... ... ұсынған адамға тіркелген жолжүк беріледі. Халықаралық
тасымалдау кезінде жолжүк ... ... ... ... ... арада, жолжүкті алғаннан кейін 7 күннен ... ... ... ... ... ал кешіктірілген жағдайда хабарлама жолжүк
берілгеннен күннен бастап 21 ... ... ... ... Ішкі ... ... ... шарттарды қараңыз.
8 Бұл билет, егер осы ... ... ... ... ... ... ... ережелерге сәйкес тасымалдар жөнінде
өзгертулер ... ... ... ... ... бір ... ... болады. Осы құжат бойынша тасымал үшін ... ... ... ... ... ... тиіс. Тасымалдаушы, егер жол жүрудің
қолданыстағы құны төленбеген жағдайда, тасымалдаудан бас тартады.
9 ... ... және ... ... ... ... өзіне байланыстының барлығын жасауға міндеттеме алады. Кестеде немесе
басқа жерде ... ... ... ... ... осы ... ... табылмайды. Тасымалдаушы қосарланушы тасымалдаушыларды немесе
ұшақтарды ауыстыруы, ... ... ... ... ... өзгертуі немесе өткізуі мүмкін. ... ... ала ... ... Тасымалдаушы рейстердің түйісуін қамтамасыз ету үшін
жауап бермейді.
10 Жолаушы ... ... ... ... ... ... ... кіру және басқа да құжаттарды беруге және әуежайға
тасымалдаушы белгілеген ... ... егер ... ... кету
жөніндегі рәсімдерін уақытында өту мақсатында барынша ерте ... ... ... ... және ... да ... басқару орындарымен
берілген құжаттардың нақтылығы мен дұрыстылығын ... ... ... ... ... ... ... өкілі осы ... ... ... ... ... ... бас тартуға
құқысыз.
13 Ұшу және авиациялық ... ... ... өз ... ... ... ... және мүлікке зиян келтіретін,
сонымен қатар ... ... мен әуе ... ... ... келтіретін жағдайларды туғызбауы тиіс.
Болмаса, жолаушыға қатысты келесі санкциялар қолданылады:
* Халықаралық құқық және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес
жауапқа тарту
14 ... ... ... IATA (Passenger Services Conference
Manual) ережелеріне сәйкес ұшу купондары жолаушы купонында көрсетілгендей,
ал электрондық купон ... ... ... билеттерді сақтау
жүйесінде сақталғанындай ... ... ... Егер купондардың
қолданылу дәйектілігі бұзылса, онда ... ... ... алынбайды және билет ауыстыруға немесе қайтаруға келмейді
/14/.
Әуе саяхаттарын жоспарлау мен ұйымдастыру барысында мамандарға келесіні
білген ... әуе ... ... базасын;
– классқа байланысты әуекомпаниялардың ұсынатын қызметтерін және
олардың ... ... ... ... жүкті дайындау және тасымалдау ережелерін;
– чартерлік тасымалдауларды ұйымдастырудың ... ... ... көрсету жүйесін;
– туристік ұйымның әуекомпаниямен қарым-қатынас тәртібін;
– әуе маршрутындағы туристік топтың бастығының жұмысын ұйымдастыру,
оның ... мен ... ... ... қамдамасыз ету жүйесін;
– жолаушыларды сақтандыру ережелерін.
«Қазақстан Республикасының көлік туралы заңы» көлік кәсіпорындарының
клиент алдыңдағы ... ... ... ... ерекше
катигорияларына жол төлемақыға жеңілдіктер белгіледі, бірақ ... ... ... бар. Мысалы, халықтың аз ... ... ... мақсатында кейбір әуекомпаниялар Ұлы Отан ... және ... ... ... ... инвалидтерге және
олардың қасындағы адамдарға, кейбір студенттерге, курсанттар мен азаматтық
авияция оқу орнының күндізгі бөліміндегі ... ... ... ... ... зейнеткерлер мен әуежолаушыларына маусымдық тарифтер
енгізді.
Туристік кәсіпорындар мен әуекомпаниялар келіссөзге ... ... ... ... ... да шегерімдер қарастырылуы мүмкін.
Мысалы, билеттердің ... бір ... ... топ ... төлемақысыз
тасымалдау, туристерге лайықты жүк көлемін ақысыз тасымалдау, т.б..
Әуекомпанияларда ... ... ... бар. Көптеген
жағдайларда туристік мекеме өз реквезитін жазып, қол қойылған ... ... қана ... Бұл кіші ... ... кезде ғана, ал егер
чартерлік авияциялық рейс ... ... онда ... әрбір
туристік кәсіпорынмен жеке жүргізіледі.
Ағылшын тілінен аударғанда, ... – кеме иесі мен ... ... ... ... ... бір рейске немесе мерзімге кемені, әлде оның бір
бөлігін жалға алу туралы келісім, ... ... ... келісім
туристік кәсіпорынмен жасалады, бірақ кейде ... ... ... ... ... туристік фирмалармен сатып алынады. Сондықтан, ұшақтын
ішінде өзінің жеке бір басшысы болатын бірнеше топ ұшуы ... ... ... ...... ... қажет
ететін (әсіресе, алыс шетелдегі мемлекеттер үшін) жүзеге қиын асырылатын
процесс әуекомпания рейстің нөмерін мемлекеттермен ... «әуе ... алу ... ұшақ ... ... басқа мемлекеттегі оған құятын
отынның бағасын, сонымен бірге т.б. нюанстарды (жүкті арту, ... ... т.б.) ... алуы ... ... кезінде тапсырыс берушінің ролінде әрбір ұйым болу
мүмкін: ірі іскерлік құрылым, туристік ... ... ... ... ... ... т.б. Осы ... ұшақтарды келесі мақсаттармен
жалға алады:
– өздерінің қызметкерлерін іскерлік немесе басқа ... ... ... демалу орнына жеткізу үшін;
– жанкүйерлерді – спорттық шаралар өткізілетін орындарға;
– діни адамдарды – табыну ... ...... ... т.б. өткізу орындарына
жеткізу.
Осыған орай, әлемдік тәжірибеде ... ... ... ажыратады.
Жабық чартер. Оның ерекшелігі: өзінің қызметкерлерін тасымалдау үшін
мекеме толық төлейді. Ереже бойынша, ... ... ... әуе ... ... Жабық чартер чартерлік ... ... аз ғана ... ... чартер. Ол бір мақсатпен жиналған ... ... т.б.) ... арнайы топтарын тасымалдау. Чартерге
тапсырыс беруші, мүшелеріне тасымалдауды жартылай ... ... ... ... Ереже бойынша, ол негізінен туристік фирма төлеген
және ұйымдастырған, туристерді тасымалдау. Осындай жағдайда туристерге ұшу
арзан ... ... ... әуе ... ... әуе ... ... ең арзан
льготалық тарифтермен салыстырғанда 30-50%-ға төмен. Инклюзив-тур чартер
және мақсатты чартер ... ... әуе ... ең ... ... Бұл тек тапсырыс берушінің тұрақты рейс ұшағында тек қана
коммерциялық бөлігін сатып алу (20-30 ... ... ... ... төлем барлық орындар блогына ... Оған ... ... ... ... толық емес толтырылғанына тәуелсіз. Блок-чартер
негізінен, турфирмаларда ұшақты жалға алу үшін ... ... ... ... ... ... әуе ... кейбір уақытта
пайдасыз болып табылады, себебі әуе ... ... ... сату ... емес чартер. Әуе жолаушылардың тобы саяхаттың мақсатына
тәуелсіз, таңдалатын тасымалдау ... ... ... ... ... көлік компаиясы болуы мүмкін.
Сплит чартер. Жолаушыларды тасымалдаудың ең қиын түрлеріне жатады. Олар
маршруттың әртүрлі учаскілерінде тұрақты ... ... емес ... Осыған қоса, жасақталған топ ішіне әртүрлі бару пунктіне баратын
жолаушылар кіруі мүмкін.
Ұшақты пайдалану жағдайына ... ... ... ... ... бір реттік чартер, тайм-чартер және чартерлік тізбек.
Бір реттік чартер. Ұшақ ... бару ... ... ... қайта
оралады. Егер рейс «баруға және қайта келуге» жоспарланса, онда біраз
уақыттан кейін, ұшақ ... ... үшін келу ... Осындай тасымалдау
кезінде әуе кемені жалға алушы ұшуларды белгіленген мерзімге ... және ... ... әуе ... ... рейсті орындау үшін
әуе кемені беру ... ... ... ... осы ... ... ... пайдаланады. Бір реттік чартерлер сирек қолданылады,
себебі олар отынға көп шығынды қажет етеді.
Тайм-чартер. Әуе кемені ... ... ... ... алу. ... ... жеткізген ұшақ қайта оралмайды, ол келген әуежайда
туристердің қайта ұшуын күтеді. ... ... ... ... ... ... деп атайды. Тайм-чартер тапсырыс берушіге ... ... көп емес ... ғана ... Осы ... ... ... ұшақты
пайдалану уақыты үшін, ... ... ... ... ... ... ... мен тұру шығындарын, ал кей уақыта кемені
тұрақты рейстерден алғаны үшін ... ... ... ... Ол ... және қайта оралу» схемасы бойынша чартерлік
тасымалдауды ... ... ... ... түрі. Ол бір туристік
топты алып барады да, ... ... алып ... Олар ... өте ... болып келеді. Чартелік тізбек негізінен 4-5 ай
уақыт мерзімінде,аптады бір-екі реттік рейстер ұйымдастырылады. Чартерлік
рейс ... ... ... ... ... үшін ... ... алады. Туристік фирма әуе кемелерін тасымалдау баста-
латын пунктке жеткізу үшін төлемейді /15/.
Чартерлік қызмет көрсету туралы ... ... ... «екі жақтын
міндеттері» мен «екі жақтын жаупакершілігі» туралы баптарға аса көңіл
аударылады.
Әуе ... ... ... ... үшін ... ... пен әуе кеме ... таңдауды,
рейстің төлемін, жолаушы орындарының санын, рейс нөмерін, әуе кеменің
борттық нөмерін айтуы керек;
2. рейсті маршрут пен ... сай ... ... ... ... туралы туристік фирмаға айту.
Туристік фирманың міндеттері:
1. жолаушылардың толық тізімін алдын-ала өткізу;
2. туристерді үш ... ... ... ... Өзге көлік түрлерімен әуе көлігін салыстыру
Қазіргі уақытта көлік саяхаттары туризмнің жеке бір ... ... ... ... ... – бұл ... құрастырылған маршрут
бойынша жолдамасы бар ұйымдастырылған ... ... ... ... ... ... (тамақтану, орналасу, экскурсиялық және ... ... ... ... ... ... бірі –
маршрут типі. Туризмде қозғалудың әуе, жер, су және ... ... Жер ... өз ... ... жол және ... ал су –
теңіз және өзен болып бөлінеді.
Көлік түрлері моторлы және моторсыз бола ... ... ... ... ... теплоходтар, мотоциклдер және т.б. жатады. Қозғалудың
моторсыз түрлеріне техникалық жабдықтар ... ... ... және т.б., сонымен қатар жануарлар да жатады.
Маусымдық көлік түріне және аймақтын табиғи-климаттық ... ... ... ... периодқа бацланысты су түрлері
маусымды болып табылады. Турфирмалар ... ... ... ... тапсырыс бойынша пайдаланады.
Трассаның құрылуы бойынша маршруттар сызықтық (бірінші нүктеден ... ... ... ... ... ... нүктеден басқа
пунктер арқылы қозғалу), радиалды (бір пунктен бірнеше түрлі нүктелерге
бару), аралас (бұған әр ... ... ... кіреді) болады.
Саяхаттың ұзақтығы бойынша ұзақ және қысқа мерзімді болып бөлінеді.
Қысқа мерзімді ... ... ... ... жатады. Өкінішке орай
олардың үлесі қазіргі уақытта қысқарды. Ұзақ мерзімді саяхаттар ... ... ... т.б. ... үшін ... түріне байланысты маршрутта жалдамалы, мамандандырылған, жеке
және жалпыға арналған (демек, графиктік) көлік болып ... ... ... әуе және ... жол саяхаттары ең әйгілі, ең жиі
қолданатын ... ... ... ... ... ... ... саяхатын жоспарлағанда, турист баратын жеріне жету
жылдамдығы, ... ... ... ... тасымалдау мүмкіндігі мен оның
салмағы, тамақтану жағдайы, ұйықтау мен ... ... ... экологиялық
факторлардың болуы, қауіпсіздік сияқты факторлар ескереді.
№2 ... ... ... ... мен оларды бағалау
критерияларына қарап салыстыруды ... ... ... ... ... ... ... туристік саяхаттардағы
тартымдылығы (10-балдық рейтинг бойынша) /3/
|Бағалау критерийлері|Көлік түрлері |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... |жол | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... |5 |6 |4 |5 |7 ... |6 |6 |7 |5 |6 |8 ... | | | | | | ... ... |8 |6 |9 |8 |2 |1 ... |1 |2 |6 |4 |6 |10 ... ... |2 |1 |1 |8 |10 |1 ... жол ... | | | | | | ... | | | | | | |
2 ... ... |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ұзақ өмірлік |8 |10 |5 |3 |2 |5 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |7 |10 |6 |4 |1 |7 ... ... |2 |1 |5 |8 |10 |2 ... деңгейі |8 |10 |2 |4 |6 |6 ... |1 |1 |1 |8 |10 |5 ... |50 |52 |48 |56 |58 |52 ... ... ... ... онша ... көрінеді.
Мұнда анықтаушы негізгі рольді қарама-қарсы факторлар ойнайды (бағасы,
капиталды шығындар, эксплуатациялық ... ... және ... бойынша, бұл талаптар келесідей бөлінеді: саяхат қауіпсіздігі;
бағасы және түрлі жеңілдіктердің бар болуы; ыңғайлылық; әкелу ... ... ... ондай факторлар көбірек болса, көлік ... да ... ... ... ... көлік түрі барлық ... ... ... ... өзіндік тарихы, әдісі, тәсілдерінің,
аппарат конструкцияларының, т.б. құрылу және даму кезеңдері ... ... ... тасымалдау түрі қажеттілік пен рационалдық
бойынша таңдалып ... ... ... ... ... ... ... жылдамдығы мен сыйымдылығына, бағасына
байланысты) /17/.
Дүние жүзіндегі туристік және ... ... ... пайдалануын келесідей бағалауға болады:
автомобильдік 41%
әуе ... жол ... және өзен ... ... ... алыс ... өте маңызды. Жақын жерлерге жаяу
бара салу немесе велосипетпен бару ұтымды. 5-500 км ... ... ... ... ... ал км қашаықтықта орналасқан жерге
көліктің автомобиль түрін, ал 30-1500 км – ... жол ... ... Ал әуе ... 500 км аз ... ... жерге бару үшін
пайдалану ұтымсыз.
Бірақ та тасымалдау түрінің тиімділігін бағалау және таңдау ... ... ... ... «қайда орналасқан, қашан, не үшін ... ... ... жерлерде көлік түрлерін таңдау мүмкіндігі болмайды.
Мысалы, поляр маңы кеңістіктерінде жолдар жоқ, су көлігін мұздық ... ... ... ... ... ... ... кіші авияция
түрлері пайдаланады. Ал жергілікті қозғалыс жануарларды жегу ... ... ... мен ... ... ... ... Мұнда өте
көп автомагистраль салынған. Бұл дамыған мемлекет – автомобиль отаны және
дүние жүзіндегі барлық мемлекеттерге ... ... ... ... әр жанұяға екі жеңіл автомобильден келеді. Жалпы ... млн. км ... ... бар, оның 67500 ... қалаларды қосатын
Inter State Highway System ұлттық жол желісінің ... ... ... Бұл екі және төрт сызықты асфальттік жамылғысы күшті ... Осы ... ... АҚШ автомобиль тасымалдауларының 20% жүзеге
асады.
Европада автомобиль және темір жол ... ... ... ... ... жол магистральдарының тығыздығы жоғары. Германияның German
Rail ... ... ... ... ... жолдың екі түрі кіреді:
Deutsche Bundesbahn (BD) – ... ... 28000 км және ... (GR) – 1500 км. Жалпы Германияда 2500 ... ... ... мен станциялары бар.
Германияның темір жолы – маңызды тасымалдаушы. Әр күн сайын онда 30 мың
жолаушылар тасымалданады. Темір жол ... ... 50 ... Жылдам жүретін поездардың көбісі өте жайлы, вагондары
кондиционермен жабдықталған, жолаушылардың жайлылығы үшін үлкен ... ... мен ... тасымалдау жүйесінде басқа маңызды фактор –
халықтың ... ... Бұл ... ... өмір сүру ... қабілеттілігіне байланысты. Бұған байланысты СССР кезінде тасымалдау
төлем ақысы төмен ... ... ... ... ... ... ... тыс
болып кететін.
Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейін дүние жүзінің ең дамыған
мемлекеттерінің қатарына кіру ... ... ... ... ... ... ... көлігі
маңызды роль атқарады:
– халық тығыздығының салыстырмалы төмен болуы;
– кеңістіктің кең болып, экономикасының бірыңғай емес ... ірі ... ... ... ... ... Шығыс Қытайдан 5
мың км қашықтықта орналасуы).
Көлік туристерге көрсетілетін қызметтердің негізгілерінің бірі ... ... ... болып табылады.
Статистикалық мәліметтерге сәйкес жер көлігі магистральдарының ... l05 мың км. Оның 87,4 мың км – ... ... 11 ... ... км ... жолдары, 4,1 мың км – жолдары, 40 мыңнан ... км – әуе ... ... ... жартысынан көбісі әуе көлігін таңдайды
(55,3 %), мұны төменде 1 ... көре ... ... ... ... ... келушілердің қатынас құралдары
/19/
Сурет 1
Қазақстан Республикасынан шығу және кіру туризмімен айналасу барысында
туристтердің ең көп қолданатын көлік түрі – әуе. Оған ... ... ... ... – алыс ... ... ... қолданатын көліктің ең тез
және жайлы ... Бұл ... 2,717 мың км ... ... үшін ... ... ... жоғарғы сапасы шетелге түрлі мақсаттармен
баратын ... ... ... ... бизнесінің диверсификациясы болуы мүмкін.
Өйткені олардың көбісі халықаралық компьютерлік жүйе ... ... және ... ... ... табылады.
Қазіргі кезде Қазақстан Республикасы территориясында ... әуе ... алыс және ... шетелден, республикадан
ұшады. Қазақстанның көрші мемлекеттермен шекарасында 56 әуе коридоры ... ... 26-сы ... 17-сі Өзбекстанмен, 8-і Қырғызстанмен, 2-уі
Қытаймен, 2-сі Түркменстанмен, 1-уі ... ... әуе ... ... ... ... олжалы өйткені
Республика Еуропа, Оңтүстік ... және ... Азия ... аймақтар
арасындағы жолдардың қиылысында орналасқан.
Халықаралық туристік тасымалдауларда темір жол көлігінің маңызы аса зор
емес. Өйткені, алыс ... ... тек 2 ... ... ... ... ... және т.б. мемлекеттерге баратын поездер әйгілі болып
қала береді.
Көліктің дамуының приоритетті бағыттарының арасында ... ... ... ... жол көлігінің үлесіне 40% түседі. Бұл автомобиль
жолдары мен ... 2 ... әуе және су ... 3 еседей артық.
Бұл Қазақстанда болып жатқан экономикалық ... ... ... ... көрсетеді. Қазақстанның темір жол көлігінде 150
мыңнан ... адам ... ... темір жолы» ұжымы темір жолдардың
жұмыс істеу қабілеттілігін көтеріп, пассажирлерге сапалы ... ... ... ... ... ... ... үшін максималды
жағдай жасауды мақсатқа қойды. Қазіргі кезде туристерді темір жол көлігімен
тасымалдау Қазақстан ... алыс ... ... ... (1 жол ... қала ... ... поездерде (150
км ішінде) жүзеге асады.
Туристік кәсіпорындар ... ... жету және ... шешу
мақсатында КСРО-ның жойылуына дейін әйгілі болған ... ... ... Азия республикалары бойынша», «Одақ республикаларының
астаналары ... ...... ... ... Қара ... және т.б. маршруттар әйгілі болды. Туристік поездерде бір
уақытта бірнеше қызмет ... ... ... ... ... ... ... экскурсиялық қызмет көрсету (тоқтайтын
қалаларда келісім бойынша), демалыс шаралары (поездерде, тоқтайтын жерде).
Батыс ... ... ... тасымалданатын көлік түрлері-нің
ішіндегі темір жол құрамдарымен 38% тасымалданады. Бірақ олардың көлігі
біздің ... ... ... ... және ... қызмет көрсетудің
жоғары сапасымен, жолаушылар үшін жайлылықпен, жеңілдік тарифтерімен, ... ... ... ... ... ... ... білу
қажет:
– турстерге темір жол көлігімен қызмет көрсетудің құқық негіздерін;
– өз және басқа ... ... ... ... ... технологиясын;
– туристерді және жүкті тасымалдау ережелерін;
– тасымалдаушының жауапкершілігі мен міндеттерін;
– мамандандырылған туристік поездердегі қызмет ... ... ... жол маршруттарында графиктік халықаралық поездармен
тасымалдауларды жүзеге ... ... ...... Астана – Берлин,
жүзу жолмен, әлде маршрутта басқа еуропалық мемлекеттерге ауысу ... ... ... ... жылдары туристерді тасымалдауда Қазақстанда автобустық саяхаттар
көбейе бастады. ... ... ... ... одан ... көршілес жатқан мемлекеттерге шығады.
Батыс және Солтүстік Қазақстанның, кейбір ... ... ... ... үшін ... және Карачиге бағыттар қызықты
көрінеді.
Шоп-туристер бұрынан бәрі БАЭ, Пәкістан, Туркия, Қытай, Ираннан жүктерді
халықаралық ... ... ... ... ... ... ... ұшақтан гөрі арзан болып табылады.
Республиканың халықаралық ... ... ... ... 7 ... халықаралық келісімдер мен конвенцияларға
қол қойылды.
Халықаралық тасымалдауларда Қазақстанда ең аз үлесін – су ... ... және ... ... ... ... ... жалғыз
«Ақтау теңіз сауда порты» - ... ... ... ... Ол республиканы Иран және Кавказбен байланыстырады. Ал өзендер
мен Ресейдің бірнеше ... ... Қара және ... теңізімен, қалған
әлеммен байланыстырады. Порт негізінен ... ... ... ... ... қызмет көрсету туралы айтқан әлі ерте.
Бірақ профсоюзді туризм ... ... ... ... ... Осыған қарамастан, қазақстандықтар басқа мемлекеттердің
операторларымен ұсынылатын теңіз круиздеріне қатысады.
Круизді турлардың ең ірі нарықтары – АҚШ, Ұлыбритания, ... ... ... саяхаттар – туризмнің ең комфортты түрі, өйткені, ондай
маршруттарда теплоходтармейрам және ойын-сауық ... ... ... ... Сондықтан, жолдаманың қымбат бағасына
қарамастан, олар Қазақстаннан алады.
Қазақстанда ұзындығы 10 км ... 10 000 өзен бар, ... ... ... 200 000 км асып ... 7 өзеннің ұзындығы 1000 км асады,
бірақ олардың барлығы толығымен біздің мемлекетіміздің территориясында
орналасқан жоқ ... ... ... Бұл ... ... Есіл, Ертіс,
Іле, Шу, Сырдария. Ұзындығы 500-1000 км дейін ... 9 өзен бар: ... Кіші ... Іле, ... Ембі, Илек, Торғай, Сарысу, Нұра; 40-қа жуық
өзеннің ұзындығы 200-500 км /22/.
Қазіргі ... ... ... ... мен ... туризм федера-
циялары кіші өзендерде рафтингті ұсынады. Бұл ішкі туризмнің ... мен ... ... ... ... ... ... жақсы көретін шетел
туристерін қызықтыруына үлесін қосады.
Қазақстандағы ... және ... ... ... Нағманов
өзінің Казинформ интервьюсінде өткен жылдың қорытындыларын атап, жаңа
жылдағы ірі көлік проектілері ... ... ... ... ... аса маңызды оқиғалары туралы айта ... ... ... 402 км ...... ... ірі ... салынып
бітуі туралы айтып кетті. Бұл Қазақстанның батысына және одан ары Рессей,
Украина территориялары арқылы жаңа халықаралық ... ең ... ... ... ... масштабты теміржол проектілерінен ... ... ... (ТТЖ) іске асыру туралы айтты. Бұл
жол Қытайды Еуропамен ... ... ... ... ... ... Достық шекарасынан басталып, Қазақстаннан
Мойынты – Қызылжар – ......... маршруты арқылы өтіп,
Түркменстан территориясына, одан әрі Иран мен ... ... ... Қазақстандағы кескіннің ұзындығы 3070 км ... ... ... 15 ... ... ал оның құны 4 млрд. АҚШ долларын ... ... өзі ... және ... ... түзу ... жол коридоры ретінде ТТЖ-ның
салынуында ... ... ... да ... Одан ... көлік
ведомствосының бастығы транзиттік тасымалдау ... ...... ірі ... ... негізделетіні туралы
айтты. Халықаралық валюталық қордың мәліметтері ... ... ... ... ... ... тауар айналым 600 млрд. долларды
құрайды. 2010 жылға бұл сан 1,5 ... ... ... ... ... ... сай терминалының салынуы
Қ. Нағмановтың айтуы бойынша Орталық ... ең ірі ... ... ... Бұл ... «Аларко», «Сименс», «Марубений» үш
компаниялардың консорциумымен ... ... 170 млн. ... көлеміндегі
қаржыландыруды Халықаралық Ынтымақтастықтың Жапон банкі өзіне алды.
Әуе көлігінің халықаралық туризмдегі мәнін анықтау мақсатында, ... әуе ... ... ... жағдайы, құқық аспектілері ... ... және өзге де ... ... салыстырулар жүргізілді.
Сонымен қатар, әуе саяхаттарының ең ірі ... ... ... ... ... ... топтасты-рылды. Сондай-ақ,
дүние жүзіндегі туристік және пассажирлік тасымалдауда қолданатын негізгі
көлік ... баға ... ... кіру ... шығу ... барысында туристердің қатынас ... ... ... ... Республикасының әуе көлігінің қазіргі ... ... ... ... ӘУЕ ... ... ЖАҒДАЙЫ
2.1 Әуе компаниялардын сипаттамасы
Бүгінгі күні ... әуе ... ... ... ... ... отыр. Мемлекет тәуелсіздікті алғаннан кейін шетел туризмнің
географиясын кеңейтуге ... ... ... болды. 15 жыл бұрын-ақ,
Үндістан немесе Қытайға барғысы келген турист, ... ... ... соң қызықтыратын мемлекетке бара алатын. Бұл әрине, уақыт, шығын және
мораль жағынан ыңғайсыз болатын. ... ... ... күрт өзгерді.
Қазақстан Республикасы әуе кәсіпорындары Астана, Алматы ... ... АҚШ, ... ... Сирия, БАЭ, Пәкістан,
Үндістан, Тайланд, Корея, Сингапур, ... ... ... ... ... және ... да көптеген мемлекеттерге жібереді. Ұшулар
Қазақстан және шетел мемлекеттерінің әуе компанияларымен ұйымдастырылады.
Әуе ... – бұл ... ... және ... ... ... арқылы ауада көлік қызметтерін ... ... ... жолаушылар мен жүкті тасымалдау бойынша өзінің
жеке заңдары мен ережелерін құрастырды, бірақ оның бәрі бұл қозғалыстарды
реттейтін халықаралық ... ... Бұл 1929 ж. ... келісімі, 1944 ж.
Ушкого келіссөзі, әуе көлігінің халықаралық ... ... ... авияцияның халықаралық ұйымы (OASI). Халықаралық ұйымдар
сәйкес тарифтерді үйлестіреді, әуә-компаниялар арасында келісім жүргізуге
жағдай жасайды, қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... келісімдердің бұзылуын реттейді;
аэропорттардың режимі және әуекоридор-ларын ... ... екі ... ... авияция-ның дамуын әлемдік ... ... ... ... жою ... ... атқарады, және көптеген басқа да жолаушыларды әуетасымалдаумен
байланысты міндеттерді орын-дайды /15/.
Қазақстан дүние ... 188 ... ... ... ... ұйымының мүшесі болып келеді. 2005 ж. мәліметтері бойынша Қазақстан
Республикасында 47 әуекомпания бар (27 әуехимжұмыстар үшін, 20 ... ... ... ... Ұшақ саны – 540, ... – 88, 22 ... ... қазақстандық және шетел әуекәсіпорындарының
графикті ұшақтарымен әлде әуекомпания мен туристік кәсіпорынның ... ... ... ... алу келісімі бойынша) арнайы рейстері арқылы
орындауға болады ... ... ... ... ... ... ... тасымалдау және чартерлік тасымалдау (ұшақты жалға ... ... ... өндірістік-комерциялық операция-лар,
сыртқы экономикалық опреациялар, ... ... ... ... ... мен ... т.б.
Кейбір әуекомпаниялар жолаушыларға ыңғайлы болу үшін рокардты бағыттар
тактикасын пайдаланады, демек, переферия арқылы ... ... ... ......... әуе ... жолаушылар мен туристерді тасымалдайтын СКАТ,
Тұлпар, Саяхат, «Атырау әуе жолдары» компаниялары арасында «Эйр Астана» ең
ірі әуекомпания болып ... Оның ... ... қосатын үлесі зор
және халықаралық туризм дамуында маңызды роль ... ... ... ... ... ... ... /24/.
«Эйр Астана» компаниясы. ЖАҚ «Эйр Астана» ... ... ... 2001 ... ... ... тіркелген. Әуекомпания
орталық офисінің мекен-жайы: Қазақстан Республикасы, ... ... ... ... ... ... шағын ауданы, «Астана-Тауэр» Бизнес – орталығы, 12
қабат. Әуекомпания біріктірілген кәсіпорын болып табылады (акцияның ... ... 49%-ы BAE Systems Ltd ... ... ... және ішкі бағытта жүйелі рейстеді батыс
стандарттарының талаптарына сәйкес орындайды. «Эйр Астана» батыс ... және IATA – әуе ... ... Ассоцияция-сының толық
құқылы мүшесі болып келеді. Әуекомпания өз ... ... ... нарық жағдайына сәйкес жүзеге асырып, кеңейтеді.
Әуекомпанияның жаңа ұрпақтық ... ... ... ішкі ... ... ... пен ... өте жоғары
стандарттарына сәйкес орындау миссиясы да тұрақты болды. Бұл экономика-лық
дамуы өте қарқынды ... бірі ... ... ... «Эйр ...... ЕАҚА ... Авиация
Қауіпсіздігі Агенттігі) куәландырған ұшақтарға 145 директиваның талаптарына
сәйкес техникалық қызмет көрсететін жалғыз әуекомпания.
2008 жылы «Эйр ... ... ... (Әуе ... ... эксплуатациондық қауіпсіздік жөніндегі
Халықаралық аудиттен сәтті өткен, әуекомпаниялар ... ... ... «Эйр ... ... ... IOSA ... алған ТМД-дағы
алты әуе компаниялардың бірі болды.
Бүгінгі ... «Эйр ... ... ... ... 21 ... тұрады
және олардың орташа пайдаланым мерзімі 5 жылды құрайды. ... ... ішкі және ... бағыттарды қамтиды. Бүгінгі күнге ... ... 2,3 ... ... тасымалдады. 2000-нан астам жұмыс орынмен
қамтамасыз ететін әуекомпанияның жоғары білікті жұмыс күші ... ... ... тәжірбиелі шетелдік мамандардан
құралған. 2005 жылдың күзінен әуекомпанияны авиация саласында 25 ... ... ... бар Питер Фостер басқарып келеді. Әуекомпанияның
президенті Директорлар Кеңесіне есеп ... ... ... стандарттары «Amadeus» Глобальді Дистри-
бьюторлық Жүйе және ... ... сату ... ... ... ... көмегімен қамтамассыз етіледі.
Қазақстан Республикасының JАА (ұшу эксплуатациясына ... ... ... ... ... келісімге қол қоймаса да, әуе-компанияның
ұшу және техникалық жумысының параметрлері JАR стандарттарының талаптарына
сәйкес ... ... ... және ... құрамдары Сиэтлдегі
«Боинг» компаниясының оқу ... ... ... ... оқу
орталығында (Лондон), САЕ-де (Дубай және Маастрихт) дайындықтан ... ... ... ... ... ... оқу
орталығында және Лондондағы «Вritish Airways»-те оқытылып, JАR - ... алды ... Авиа ... сату ... бас ... ... табылады. Ол «Эйр
Астана» әуе компаниясының барлық рейстеріне ... сату ... ... ... әуе компаниясы, Қазақстан Республикасының ... ... ... 2008 жылы ... ... ... айналымы 2007
жылымен салыстырғанда 16% ... 7,5 ... ... ... ... ... саны 8% өсті және 2,3 млн. адам құрады. ... ... 64% ... ... 28000 ... жоспарланған
жолаушы рейстері орындалды. Рейстерді уақытында орындауы 6% жақсарды және
86 % құрады.
«Эйр Астана» әуе компаниясының 2008 жылы тағы бір ... IOSA, ... ... қауымдастығының операция қауіпсіздігі жөнінде аудитті
сәтті өтуі (ИАТА),  Алматы қ. әуежайында әуе кемелеріне қызмет көрсетудің
өз ангары және ... ... ... ... ... іске
қосылуы болды. Әуе компания жаңалығы Астана мен ... ... өз ... және ... брондау және ақпарат орталығының
(Call Center) тұсаукесері болды. Бұл E-BSP Қазақстан ... ... мен ... жүйесін енгізудің арқасында мүмкін болды.
Әуе паркі. "Эйр Астана" әуекомпаниясы әуепаркінің ... ... ... ... ... ... 757-200, ... Эйрбас А321 және Фоккер-50 әуекемелері кіреді. Ұлттық тасымалдаушының
авиапаркі 2008 жылы 3 ... ... ... ... 21 ... ... ... кеңейді.  Олардың санын 2014 жылға дейін 34 ұшаққа, және 2022
жылға дейін  63 ұшаққа көбейтуін жоспарлап, әуе компания 6 ... ... ... тапсырыс берді. Қазіргі сәтте «Эйр Астана» әуе ... ... ... 4 ... 757, 2 Эйрбас A321, 7 Эйрбас A320, 1 A319 және ... ... ... ... ... 1997 жылы құрылған. Бастапқыда жұмыстарын АН-24
маркалы жалғыз ұшақтан ... олар ... ... 50 ... әуе ... ... ең ірі әуе ... бірі болып саналады.
Компания тарихы 1998 жылдың 10 наурызынан бастау алады. Дәл осы күні АН-
24 маркалы әуе кемесі алғаш рет ақылы әуе ... ... Сол ... ... «СКАТ» тұрақты рейстерді орындап келеді. 2000 жылдан бастап әуе
компаниясы ... ... ... осы ... ... қарқынды жұмыс істеп
келеді.
Әуе компанияның 500-ден астам жұмысшылары күнделікті жолаушыларға
қауіпсіз және ... ... ... ... ... ... қалаларында, ТМД мен шетелдерде жұмыс жасауда. 2010 жылдың
соңына қарай компания электронды ... ... ... ... ... ұшу ... мен мамандардың біліктілігінің жоғары болуына
көп ... ... BOEING ... ... ... көрсететін мамандар
Ұлыбритания мен Литваның оқу орындарының қызметкерлерімен дайындалады.
2007 жылдың наурызында компания ... әуе оқу ... ... әуе ... техникалық құрамдарды қайта даярлаумен айналысады.
2007 жылдан бастап компания әуе кемелерін жаңартып келеді. Қазір ... ... BOEING 757-200, ЯК-42, АН-24, АН-26, АН-12, ... ұшақтарын көруге болады.
2008 жылы әуе флотының жаңаруына байланысты «СКАТ» әуе компаниясы 375736
жолаушыларды тасымалдап, 2007 жылмен салыстырғанда жолаушылар ... ... ... ... 1989 жылы ... Бұл компания негізінен
бұрынғы СССР ... ... ... ұшақтар ... ... 1991 жылы ИЛ-76 ТД ... ... ... ... аралығында тағыда үш жаңа ИЛ-76 ТД ұшақтары алынды. Осы ... ... ... ... ... Азия және ... халықаралық
ұшуларды орындай бастады.
Құрылған уақытынан бастап бүгінгі күнге дейін әуекомпания ұшудын толық
қауіпсіздігін қамтамассыз етіп отыр. 1998 жылы ... төрт ... ... ... ... ... Алматы-
Атырау-Алматы, Алматы-Санкт-Петербург-Алматы, Алматы-Киев-Алматы тұрақты
әуерейстері мен 2000 жылдан бүгінгі күнге ... ... ... ... Кипр және т.б. ... чартерлі пассажирлік рейсттерді
орындайды.
«Саяхат» әуекомпаниясының құрылуынан кейін 16 жылдан астам уақыт өтті.
Бүгін оның меншігінде ИЛ-76ТД ... ... және үш ... ... ... әуетехникалары ұшатын аппараттар ... ... ... ... ... ұшу ... тексеру үшін Туполева
және Ильюшина атындағы Конструкторлық ... ... ... ... ... авиация комитеті жағынан бақылаулар жүргізіліп
тұрады. Әуекомпанияда екі жүзден астам әуемамандары жұмыс істейді. Олардын
барлығы ... ... ... ... ... ... оқып
тұрады. «Саяхат» әуекомпаниясының экипажы ұшудын қолайсыздылығын, ... ... ... үлкен дайындық деңгейін қамтамассыз етеді.
«Саяхат» әуекомпаниясының ... ... ... оқу орнын бітірген
мамандар. Ұшудың қауіпсіздігі, ұсынылатын қызметтердің жоғарғы деңгейі,
біріншіклассты ... және ... ... ... пассажирлерде,
туристерде, туристік фирмалар мен жүкті жіберушілер арасында жақсы имиджді
қалыптастырды.
Қазіргі уақытта ... ... ... 50 ... ... ... және жүк әуетасымалдарын ... ... ... барлық жүктасымалдау көлемінің ... жыл ... он мың ... ... ... ... ... 2006-2010 жылдарға арналған даму стратегиясы.
Авиациялық жүкті тасымалдаудағы халықаралық ... ... ... ... Ең
үлкен әуетасымалдау темптерінің өсуі Оңтүстік-батыс Азия ... ... өсім ... 8,3% ... Қытайдың ішкі бағыттарында бұл көрсеткіш
8,1% құрайды. ... ... өсу ... ... Таяу
Шығыспен (7,3%), Африкамен (7,1%), Оңтүстік Америкамен (7,1%), Қытай және
Европамен (7,4%), ... ... ... (6,7%), ... (6,4%) ... ... болжамдайды. Европа ішінде
жыл сайын өсу ... 4,1% ... ... орташа темптері,
халықтық меншік өнімінің орта әлемдік өсу темптеріне ... 1,8 ... ... ... ... авиациялық жүк ағымдары бағытталған:
Турция – Қазақстан, Таяу Шығыс – Қазақстан, Қытай – Қазақстан, Оңтүстік-
шығыс Азия ...... ...... ... ... ... әуетасымалдауларды үш Ту-
154М ұшақтарында орындайды. Регистрациялық нөмірлері UN-85852, UN-85854. Ту-
154М ұшағында бір сағат ұшу құны – 134000 теңгені ... ... ... ... ... ... Үндістан, Малайзия, Кипр, Турция, Мысыр,
Рессей, Тайланд.
Біздің әрдайымғы тапсырыс берушілеріміз.
Компания мен бағыттар: «Эйр ...... ... ... – Турция, «Жаңа Нұр» – ... ... ... Азия ... ... ... ... – Турция, «Sun Tour Kazakhstan» – Турция, Тайланд,
Мальдив аралдары /27/.
Қазақстандағы және ... ... әуе ... қызмет
көрсететін Республика территориясында орналасқан әуежайлар.
Республикада 66 әуе компаниясы қызметін жүзеге асырады, 41 ... ... және жүк ... ... ... оның ... 7-уі
тұрақты тасымал жасайды. 25 әуе компаниясы авиациялық жұмыстарды жүргізеді
(авиациялық-химиялық, орман ... ... және газ ... ... ... және ... да жұмыс түрлері).
22 әуежай қызмет атқарады, оның ішінде 15 ... ... 9 ... ИКАО ... ие. Қазақстан Республикасының азаматтық
әуе кемелерінің мемлекеттік тізілімінде 729 әуе ... ... тұр, ... 620 ұшақ және 109 ... әуе ... («Эйр Астана» АҚ, «Скат» АҚ)
15 ... ... ... ... Қазақстанда тұрақты жолаушы
ұшуларын 19 шетел мемлекетінен 28 шетелдік әуе компаниялары жүзеге асырады.
Ішкі әуе ... ... 40 ... ... ... ... жүзеге
асырылады.
2007 жылы республика әуежайлары 5,4 млн. жолаушыға қызмет көрсетті,
өсімі – 34 % (2006 жылы – 4,0 млн., 2005 жылы – 3,3 ... ...... және ... 2,7 млн. (2006 ... 2,0 млн.) және 1,2 ... жолаушы, 2007 жылы жолаушы ағымының көлемі тиісінше 33 % және 36 %
құрады) /28/.
Әуежайлардың ... ... ... ... және ішкі ... ... әуежайларда бөлек төлемақыға VIP- залдар мен VIP ... Осы ... ... ... VIP – ... ... ... қызметтерді таңдау толығымен жолаушылардың өздері-не
байланысты. №3 ... ... ... ерекшеленетін
әуежайлардың орналасуы көрсетілген /28/.
Кесте ... ... ... а/п ... және ішкі ... үшін бөлек |3 аэровокзал |
| ... | ... а/п ... және ішкі ... үшін бөлек |1 аэровокзал |
| ... | ... ... және ішкі ... қызмет |1 аэровокзал |
| ... ... ... | |
3 ... ... ... және ішкі рейстер үшін бөлек | |
| ... | ... ... және ішкі ... үшін ... |1 ... |
| ... | ... ... және ішкі ... ... | |
| ... бөлек аэровокзалдар | ... ... 19 ... ... бар. ... ... Балқаш пен Екібастұз
қаласында да шағын әуежай орналасқан. Соларды қосқанда барлығы 21 болады.
Бүгінде ... 9-ы ... ... сай. Бұл ... бағдарламасы
бойынша 2003 жылдан бастап, бес жыл бойына істеген еңбек. Жалпы, "Қайта
жаңарту" бағдарламасы жайлап бітіп келе ... ... ... ... ... ... ... Әуе кемелері жүретін және тоқтайтын жерлер
мен әуежайлар ... ... ... ... ... сай ... ... жатыр. Мәселен, Атырау, Алматы, Қарағанды мен Жезқазған,
Өскемен және Ақтөбе, Шымкентте ... ... ... ... ... мен ... биыл басталады. Бір сөзбен айтқанда, аталған
әуежайлардың бәрі ... кез ... ... ... дайын болады.
Алматы қаласының Халықаралық әуежайы ерекше болып келеді. Бизнес-класс
жолаушыларына ішкі және ... ... ... ... бизнес-класс залына кіру бірдей төлемақысыз жүзеге асырылады,
ішкі әуе рейстерімен саяхаттайтын ... ... ... зал тіркелу тұрақтарының жаңында орналасқан, ал халықаралық бизнес-
класс холлы жіберу залында орналасқан.
Қазақстан Республикасынан тыс жолаушыларды тексеру, терминалға ... ... ... көрсету «Эйр Астана» компаниясы үшін жердегі қызмет
бөлімдерінің тәжірибелі мамандарымен іске асырылады.
Халықаралық әуежайларда да бизнес-класс ... ... үшін ... ... №4 кестеден халықаралық ... ... ... ... ... /28/.
Кесте 4
Қызмет көрсететін халықаралық әуежайлар /28/
|Әуежай ... орны ... ... ... | ... ... | |
| | ... | ... |3 зал |Menzies Aviation ... ... ... |2 терминал |Thai Airport |Louise ... |
| | |Ground Services ... ... |Бас ... |Beijing Aviation |BGS ... холл. |
| | |Ground Services | ... |Indira Gandhi | | |
| ... | | |
| |Airport | | |
| |2 ... | | ... |1 ... |DNATA ... ... ... |2 ... ... |«Sky club» ... |
| |Hall D | | ... |Бас ... ... |Hanover Lounge ... | |Fly Service ... ... ... ... |Aviance ... ... |
| |2 ... | | |
| |1 ... | | ... ... |Халықаралық әуежай|Бизнес холлы |
| |1 ... ... | |
| | ... | ... |Бас терминал |Korean Air |Korean Air |
| | | ... ... АҚ «Эйр ... ... ... мұздатуға қарсы ұшақтарға
қызмет көрсетуді жақсартуға бағытталған ірі инвистициялық жобаны іске асыра
бастады. Жобаның жалпы құны шамамен 2 ... ... ... Бұл ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар арнайы техниканы жеткізуге
және оған көрсетілген қызметке кеткен шығындарды өтеуге бағытталды. Жоба ... ... ... іске ... ... ... қиын ... ұшақтар-дың
қауіпсіздігін өсіру үшін республика аудандарының ... ... және ... жаңа ... ... ... Әуетасымалдаушының осы жобадағы ... ... ... ... ... ... қарсы өңдеуге арналған 6 машинаны
сатып алуы ... ... ... 2 бірлігі Астана қаласының аэропортына
және 1 бірліктен ... ... ... ... аэропорттарына
берілді.
Әуежайлардағы жүктерге қойылатын талаптар мен ... ... ... мөлшері.Тіркелген жолжүктің мөлшері сапардың
класына, жүк санының өлшеміне, салмағына және орын ... ... ... тыс жолжүк үшін қосымша төлем алынады. Әуебилеті ... ... ... орын ... сәбилерден өзге, кез-келген эконом класс
жолаушысы 20 кг., ал бизнес класс жолаушысы 30 ... ... қол ... жол ... ақысыз тасымалдай алады /29/.
Көлемді және ауыр жолжүгі (3 ... ... ... 1 орын 158 см ... ауырсалмақты (1 орын 30 кг астам) жолжүк тасымалдау-шымен алдын-
ала келісім жасалынып, ... ... ... төлем жасалғаннан кейін
ғана алынады және жолжүк тасымалдауының қалыпты мөлшеріне ... ... ұшақ ... ... ... ... /30/.
Кесте 5
Әуе компаниялардың ұшақ бортында рұқсат етілген жүк салмағы /30/
|Ұшақ |Пакеттеу |Базаның ... ... ... ... |
| ... ... |брутто ... ... ... |
| | ... ... ... |м3) ... |
| | | |(кг) |(кг) | | ... 321 |60.4" x |60.4 x ... |35 |2.30 |PKC |
| |61.5" |1534 x 1562 | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... |LD-2 |60.4 x 47/ |1225 |66 |3.5 |DPE |
| ... |1534 x 1194 | | | | ... |96" x 125"|96 x 125/ |6804 |110 |11.5 |PMC |
| ... |2240 x 3175 | | | | ... |LD-8 ... |2449 |127 |6.5 |DQF |
| ... |2440x1530 | | | | ... тыс ... үшін ... ... тегін жолжүктің
салмағынан асатын мөлшерден тыс ... ... ... ... ... бойынша төлем алынады.  
Қол жүгінің мөлшері қауіпсіздік мақсатында шектеледі, және Эйр ... ... ... жолаушылары үшін мұндай мөлшерлер 55 см. х 40 см.
х 20 см. және 8 кг. ... ... ... ... ... ... ... см. х 35 см. х 20 см. ... ... 18 кг. ... ... ... ... қатар жеке пайдаланыстағы мынадай заттарды алып жүруге болады:
• Бір әйел сөмкесі немесе портфель;
• Ұшу уақытында оқуға арналған шағын материалдар;
• Ұшу ... ... ... ... ... және ... ... Бір қолшатыр немесе таяқ;
• Бір пальто немесе жамылғы;
• Мүгедектің толықтай жиналмалы дөңгелекті орындығы және/немесе ... оның ... жүре ... ... ... ... фото және ... камера;
• Шоқ гүл
Сәбилерді алып жүруге арналған керует немесе толықтай жиналмалы бесік-
арба, сондай-ақ мүгедек адамның ... ... ... ... оның көмегінсіз жүре алмайтын жағдайда) тегін тасымалданады, бірақ
жолжүк бөлімінде ... ... ... ... немесе модельдік қару күзеттік бақылау
пунктінде алынып ... және ... ... ішіне алып жүруге рұқсат
етілмейді. Әдетте мұндай заттар иемденушіге ... ... ... ... ... заттарды алып жүруге болмайды.
Әуекомпаниялар ережелеріне сәйкес үй жануарларын тасымалдаушымен алдын
ала ... ... ... арнайы тарифты төлеу арқылы ұшақ ішінде
тасымалдауға рұқсат етіледі. Жануарлар ... ... ... Жолаушыға тек бір контейнер тасымал-дауға болады, контейнердің
жануармен қоса салмағы 8 кг., ал ... 30x47x27 см ... ... ... әуекомпаниямен алдын ала келісім жасап, арнайы тарифтерді төлегеннен
кейін, жануарды контейнерде тіркелген ... ... ... ... ... ... контейнерлерінде тасымалдауға болады.
Жолаушылар барлық рәсімдеулерден өту үшін, әуежайға алдын ала ... Әуе ... ұшу ... ... ... ұшақтың ұшып шығу
уақыты болып табылады. Сапар бюросының агенті ұсынған тіркелу уақыты, бүкіл
рәсімдеу жұмыстарын орындауға ... ... қоса ... жолаушының ұшуына
рұқсат етілген ең соңғы уақыты болып табылады. Бекітілген уақыттан кейін
келген жолаушылар ... ... және ... ... орын ... кезде
әуежелісі жауапкершіліктен босатылады. Барлық бағыттардағы тіркелу, ұшып
шығу уақытынан 40 минут бұрын тоқтатылады.
Жауапкершіліктің шектеулі жөніндегі ... ... ... ... Сапарға шыққан елден өзге елдегі межелі жерді немесе
аялдаманы қамтитын ... сол ... ... ... қоса
алғанда, Варшава Конвенциясы деген атпен белгілі келісімнің ережелері бүкіл
сапар ... ... ... ... ... оған немесе сол ел
ішінде келісілген аялдама орнына сапар шегетін ... ... ... мен ... тарифтері бар тасымал жөніндегі шарт бойынша
тасымалдаушының тарапынан жолаушының өлімі немесе оған жарақат ... ... ... көп ... ... ... ... бірақ жолаушы үшін 75000 АҚШ ... ... және ... ... ... ... ... салақтығына тәуелді
болмауы қажет.
Мұндай арнайы шарттардың тасымалдаушылардың қызметтерін пайдаланатын
немесе ... ... ... одан ... сол елде ... ... ... жолаушы үшін, оның өлімі немесе ... ... ... ... жауапкершілігі шамамен 10 000 АҚШ
долларымен немесе 20 000 АҚШ ... ... ... Әуе компаниялардын негізгі бағыттары
2.2.1 Қазақстан бойынша маршруттар
Бүгінгі күні авиациялық сызықтар Алматы, Астананы ... ... мен ... көп ... және елдi ... ... ... Қазақстан Республикасының әуе кәсіпорындары
Астана, Алматы және т.б. қалалардан ұшақтарды АҚШ, Италия, Туркия, ... ... ... Тайланд, Корея, Сингапур, Жапония, Қытай,
Германия, Польша, Франция, ... және ... да ... ... ... ... және шетел мемлекеттерінің әуе компанияларымен
ұйымдастырылады.
Шығыс Қазақстан облысында былтыр алғаш мәрте пилоттық жоба ... ... ... ... ... ... ... бес ауданға, әуе
маршруты ашылып, АН-2 мен АН-24 әуе көлігі ұша бастады. Мәселен, ... ... ... машинамен бес сағат жүріп, шаршап-шалдығып
жететін. Ал қазір бір сағат 15 ... зыр етіп ұшып ... Жол ... уақыты үнемдейді.
«Ішкі әуе тасымалын субсидиялау» бюджеттік бағдарламасының қаражаты
есебінен (2008 жылы 667 млн.теңге) 9 әуе ... ... ... ... ... ... ... Талдықорған, Павлодар қалаларымен
және екі облысаралық ... және ... ... әуе тасымалдары орындалады. Келешекте 6-8 облысаралық
бағытқа ... ... ... 2007 ... ... ... ... бірінші рет
Шығыс Қазақстан облысында облыс ішілік субсидия төленетін әуе ... ... ... ... комитетінің төрағасының айтуы
бойынша:«Қалааралық әуе қатынасын дамытуда Үкіметтің субсидиялық ... ... айта ... ... Бір ғана мысал, әуе компаниясына
Қарағанды-Қостанайды ... бес ... аша ... еді. Ал Үкіметтен бөлінген
қаржының арқасында мұндай жағдайлар ... ... әуе ... ... ... ... ... бір мәрте болатын рейсте, 10-15 адамнан
ғана ұшса, кейін әуе ... ... иек ... ... өсе ... саны ... ... ұшақ аптасына екі рет ұша ... ... оны ... ... ... жеткіземіз. Ұшаққа мінушілер көбейіп,
қатынас жиілеген сайын Үкіметтің әуекомпаниясына беретін қаржысы- субсидия
өзінен-өзі азая береді. ... ... ...... ... ... Астана – Тараз, Астана – Қостанай сияқты бес маршрутты түгелімен
коммерциялық ... ... ... ...... ...
Қызылорда бағыттарын аштық. Биыл да Үкіметтің көмегіне жүгіне ... ... ... ашып ... ... ... қатынайтын
әуе кемелерін де рет-ретімен ірілендіріп, жаңартып жатырмыз. ... ... ... тұратын Фокер ұшағының орнын қазір "Эйрбас-320"
басты. ... ... үш ... барып жүрген болсаңыз, қазір бір жарым
сағаттан кейін табаныңыз ... ... ... Сондай-ақ Астанадан Өскеменге
күнде "Фокер" ұшып жатыр. Жуырда "Эйр Астанаға" "Эйрбас-319" келеді. ... ... ... ұшыруға бел буып отырмыз. Оралға аптасына екі рет
баратын "Скат" ЯК-42 пен бір рет ... ... ... жақында
келетін Эйрбас-320 ауыстырмақ» /32/.
«Эйр Астана» әуе ... ... ... ... ... ... «Скат» әуе компаниясы негізінен ішкі әуерейстерді
орындайды: ... ... ... ... Атырау, Жезқазған, Зайсан,
Қостанай, Қызылорда, Петропавл, Тараз, Орал, Өскемен, Шымкент ... 2 ... «Эйр ... әуе ... ішкі әуе ... /32/.
2. Халықаралық маршруттар
Халықаралық тасымалдаулардың жартысынан көбісін ұлттық әуекомпания
орындайды. Өйткені оның әуе ... алыс ... ұша ... ... ... етілген. Ал басқа әуе компаниялар тек ішкі және жақын
шетелдерге маршруттар орындайды.
Эйр Астана ... ... ... бойынша әуе тасымалдауларын
орындайды:
– Алматыдан: Астана, Атырау Ақтөбе, Ақтау, Орал, Пекин, ... ... ... ... ... ... Амстердам, Ганновер, Франкфурт,
Бангкок, 2008 ж. Алматы-Бішкек және 2009 ж. ... ... ... ... ... Ал 2010 жылы Алматы – Куала-Лумпур рейсі
жұмыс істеуде.
– Астанадан: Амстердам, ... ... ... және ... ... рейсі;
– Атыраудан: Амстердам және Франкфуртқа;
– Қарағанды мен Қостанайдан: Ганновер және Франкфуртқа;
– Оралдан: Амстердамға.
Жазғы маусымдық маршруттар:
– Алматыдан: Анталья, Бодрум, Даламан және ... ... ... және ... ... Штутгартқа (Германия);
– Қарағанды және Қостанайдан: Ганновер және Франкфуртқа (Германия);
– Павлодар және ... ... ... маусымдық рейстер Алматы және Бангкок (Тайланд) аралығында ... және ... ... жолаушылардың 50%-этникалық, 30%-
іскерлік, қалған 20%-жеке мақсаттармен ұшады.
Амстердамға ұшатын жолаушылардың ... ... ... танысу, қалған 10%- жеке мақсаттармен ұшады.
Лондонға ұшатын жолаушылардың 60%-оқу, 20%-конгрестік, 10%-тран-зиттік,
10%-жеке ... ... ... ... ... 75%-демалу, 10%-шоппинг, 10%-
танымдық, діни, қалған 5%-жеке ... ... ... ұшатын жолаушылардың 45%-шоппинг, 25%-танымдық, 30%-жеке
мақсаттарымен ұшады.
2002 жылы ... 3 ... ... ұша ... «Эйр ... күні 31 ... және 25 ішкі ... қызмет көрсетіп, әр күн
сайын 2500 жолаушыны тасымалдайды.Үш ... аз ... ішкі ... ... ... картасын құрып, әуе компания ... ... ... Рессей және Жақын Шығысты қосу арқылы дамытуда.
Компанияның әуе тасымалдаулары бойынша магистральді маршруттарын 3 суреттен
көруге болады /33/.
«Эйр ... ... ... ... ішкі және ... ... ... әуе тасымалдауымен қамтамассыз ететін,
Орталық Азия және ТМД мемлекеттеріндегі ең ... әуе ... ... картасын кеңейту – әуекомпания дамуының он жылдық стратегиясының
бір мәселесі. Осыған байланысты «Эйр ... ... жаңа ... мен
ұшу жиілігін көбейтуде.
Авиапаркті жоспар бойынша дамытудың арқасында Астана мен Алматыдан ішкі
бағыттағы және ... ... ... мен ... ... ... ... 2008 жылы Бішкек пен Үрімшіге жаңа бағыттар
ашылды.
«Эйр Астана» әуекомпаниясы Алматыдан ... бас ... ... ... ... ... Жаңа рейс ... айының 29-шы жұлдызынан
бастап, аптасына 2 рет, сәрсенбі мен жексенбі ... ... ... әр бағытында туристер әртүрлі мақсаттармен ұшады.
Мысалы, ... ... ... шомылу, экзотикалық, тану мақсатымен
туристер Дубай, Анталья, Бангкок ... ... ... ... ... этникалық, іскерлік мақсатымен Германияның
Гонновер, Франкфурт қалаларына, Амстердам, ... ... ... ... ... және ішкі маршруттарды ... ... ... ... ... ... Астана, Атырау, Жезқазған,
Зайсан, Қостанай, Қызылорда, ... ... ... ... ... арасында орындалады.
СКАТ әуекомпаниясы келесі халықаралық маршруттарға қызмет көрсетеді:
Алматыдан: Санкт-Петербург, Новосибирск, Минералды сулар, ... ... Шарм аль ... ... ... Куала-Лумпур;
Астанадан: Минск, Киев, Минералды сулар, Тбилиси, Баку, Анталия, Ереван;
Актаудан: Москва, Ростов-на-Дону, Астрахань, Стамбул, Минералды ... ... ... ... Москва, Минск, Ростов-на-Дону, Краснодар, Стамбул, Минералды
сулар, Тбилиси, Баку.
Компанияның әуе тасымалдаулары бойынша магистральді маршруттарын 4
суреттен көруге болады /34/.
2.3 Тік ұшақ ... ... ... ... мүмкіндіктері
Тікұшақ – вертикалды ұшып және ... ... қона ... ... ... сонымен қатар әртүрлі бағыттарда – алдыға,
артқа, қиғашымен қамтамассыз ететін уникалды ұшу ... ... ... ... ұшу ... ... күшін кабинаның үстінде горизонталды орналасқан винт ... жүк ... ... ... ... ... ... үш категорияға бөлінеді: біріншісі 2-ден ... ... ... 5-тен 12 ... ... Бұл категорияларға
бір қондырғылы кіші тікұшақтар қолданылады. Үшінші категорияға 12-ден 40
пассажирлерге дейін тасымалдайтын ірі ... ... және ... ... ... ... жылы ... да Винчи тікұшақ конструкциясын құрып, ... түсе ... ... ... ... бірақ оның ойын тәжірибеде
көрсету тек кейінірек мүмкін болды.
Қазіргі заманғы тікұшақтын бірінші түрін 1784 жылы Launoy және ... ... ... ұшақтан да ертерек). 1843 ж. Д. Кейлей пар арқылы
ұшатын тікұшақты құрды, бірақ бұл ... өте ... және ауыр ... тек бір ... ... ... ... Жерден көтеріліп бірнеше минут
ауада тұра алатын тікұшақты ... Поль Корн 1907 жылы ... ... ... ... әдістері қарастырылмай, оны жерге арқандармен байлап
қоятын болған. 1916 жылы австриялықтар 200 ... ... ... бір сағат тұра алатын аппараты құрған, алайда аппарат әлі де жерге
арқандармен байланылған.
1931 жылы конвертопланды ойлап ... яғни ... ... ... және ... қону мен ... қамтамассыз ететін моторлы ұшақ.
Қазіргі уақытта мұндай ұшақтар әскери авиацияда кең ... ие. ... 3000 метр ... ... және бір ... астам уақыт ұша алатын
тікұшақты құрған. ... ... ... құру тек ... ... кейін ғана дами бастады.
Бүгінгі күні тікұшақтар өзінің берік тасымалдау және қолайсыз ауарайында
ұшу мүмкіндіктерімен ерекшеленеді. Тікұшақ жылдамдығы сағатына 200-220 ... ... 1982 жылы ... ... 29 күн 3 ... ... ... /36/.
Қазақстанда тікұшақ арқылы саяхаттар даму үстінде. Қазіргі ... ... ... ... 107 ... бар, ... ... көбісі 2010 жылы эксплуатациядан шығарылады. Тікұшақ ... ... ... ... ... ... мұндай саяхаттарды
қалтасы көтеретін адамдар ғана қолданады. Дегенмен, бұл Қазақстанның жері
мен табиғи ... ... ... ... түрі ... ... туристік фирмалар тікұшақ арқылы экскусиялық ұшуларды
ұсына алмайды, тек үлкен турфирмалар мен ... ғана ... ... ... ... экскурсиялық ұшулар әртүрлі тікұшақ
түрлерімен ұйымдастырылады және олардың ... да ... ... ... және ... байланысты өзгереді. Бұл көрсеткіштерді №6 кестеден
көруге болады /37/.
Кесте 6
Тікұшақ арқылы экскурсиялық ұшулар ... мен ... ... ... саны ... |
|экскурсиялық ұшулар | | ... ... ... ... 15 адамға дейін |US$ 6500 ... МТВ ... ... |1-ден 15 адамға дейін |US$ 8200 ... ... ... ... 15 ... ... |US$ 3185 ... тікұшағымен экскурсия |1-ден 3 адамға дейін |US$ 1640 ... ... ... ... 4 ... дейін |US$ 2315 ... ... ... ... 6 ... ... |US$ 3675 ... және ЯК-18T ұшақтарымен |1-ден 12 ... ... |US$ 1607 ... | | ... ... ... |1 адам |US$ 532 ... | | ... ... ... ... 10 адамға дейін |US$ 63 ... ... ... ... 10 ... ... |US$ 159 ... көмегі арқылы | | ... | | ... ... түрлерін және олардын сыйымдылығын, бағасын көруге
болады. Жоғарыда айтылып кеткендей экскусия ... адам ... ... және ... байланысты болады. Тікұшақ арқылы ұйымдастырылатын
маршрут түрлерін төменде көре ... № 1. ... ... ... – 3 ... 10 ... ... – Поющий
Бархан – Ақ таулар – ... роща ... ...... каньоны –
Көлсай (еркі бойынша қону) – ... ...... Егер де ... ... ... ұшу және ... 200$ қосылады.
Маршрут № 2. Жолға кететін уақыт – 2 сағат 20 минут. Алматы – Бортоғай
суқоймасы – Шарын каньоны ... ... ...... көлі ... ... – Алматы. Егер де Көлсай көліне қонатын болса, ұшу және қонуға 200$
қосылады.
Маршрут № 3. Жолға кететін ... – 2 ... 20 ... ... – Үлкен
Алматы көлі – Медеу мұзайдыны – Шымбұлақ – Батыр мұздығы – ... ... ... ...... көлі ... ... қону) – Бортоғай
суқоймасы – ... Егер де ... ... ... ... ұшу және қонуға
200$ қосылады.
Маршрут № 4. Жолға кететін уақыт – 2 ... ...... ... бір ... ...... көлі (еркі бойынша қону) – Алматы. Егер
де Көлсай көліне қонатын болса, ұшу және қонуға 200$ ... № 5. ... ... уақыт – 1 сағат 10 минут. Алматы – Қапшағай –
Іле өзені – Лесхоз демалу базасы (қону) – Алматы.
Маршрут № 6. ... ... ... – 4 ... 20 минут. Алматы – Балхаш
(қону) – Оңтүстік жағалау (Cарыөзек түбегі) – Алматы.
Маршрут № 7. Жолға ... ... – 2 ... 50 ... ... – Есік ... – Асса – Жалаңаш – Қарқара – Хан тәңір – Өрікті үстірті (қонып,
пикник жасау) – ... ... ... ... ұшу ерекше, ұмтылмастай әсер ... ... өзі, оның ... ұшып ... ... ... ... жаяу бірнеше сағат жүрген қашықтықтары, бірнеше минут
ішінде асып өтеді. Ал иллюминатордан ... ... фото ... алып ... ... Негізінен мұндай экскурсиялар
Шығыс Қазақстан, Көкшетау және ... ... ... ие. ... тауларға ұшудың бірнеше маршруттары бар.
1 Маршрут. Үлкен ... көлі – ... – ЦДКА шыңы – Іле ... ... ... ... ... көрінісі) – Богатырь мұздығы –
Талғар шыңы – ... Ұшу ... – 2 ... 10 ... ... Бастапқы ұшу Үлкен Алматының сол жақ ... ... екі ... ... алаңдар мен астыда Алма-Арасан
курорты орналасқан. Биіктеп ұша бастағанан ... ... ... ... шыңы
арқылы Космостанция орналасқан Жусалы-Кезең асуын ұшып өтеді. Асудан
өткенен кейін бірден ... ... көлі мен оның ... көрініс ашылады.
Арықарай шығысқа бағыталып Солтүстік Тянь-Шань – Іле және Күңгей Алатауын
асып, келесі бағыт – ... ... асып ... Содан сон Күңгей
Алатауының шыңылары мен үстірттері ... ұшу ... ... ... ... ... көлді көруге болады. Ұшу Іле Алатауының ең ірі
мұздықтары – Богатырь мен ... ... ... ... ... ең биік ... – Талғар ұшып өту.
2 Маршрут. Богатырь ... – Іле және ... ... үстірттері
(Ыстықкөл көлінің көрінісі) – Хан Тәңірі – “Победа” шыңы. Ұшу уақыты – ... 10 ... ... Ұшу ... ... Көк ... Кіші Алматы
қайраны «Просвещенец» демалу үйінің шетімен, Медеу, Комиссарлық қайран
бойымен, Бутаков асуы ... ... ... ... ... тікұшақ Богатырь
мұздығына жетеді. Екі жақ иллюминаторларынан Іле және Күңгей ... ... ... ... мен асуларда төмендеу арқылы Ыстықкөл
көлі ... ... ... ... ... Жаланаш арқылы Қарқара өзеніне
қарай бағытталады. Кеген аймағында Тянь-Шань тауларының ең биік шыңдары –
Хан Тәңірі мен ... ... Осы жол ... ... ... ... аң аулау туризмін ұйымдастыру. Егер сіз аң ... ... және ... арқылы ұша алатын болсаныз, онда бұл туризм түрі сізге
арналған. Мұнда тікұшақпен аңдарды қуу туристерді қызықты-рады. Бұл ... және ... тур ... ... Ұшу ... ... сақтандыру
шараларын түсіндіреді. Өйткені тікұшақ бортынан ... ... ... болады. Ең бірінші аң аулауға болатын аймаққа ... ... ... сон ... ... т.б. ... табылған жағдайда инструктор
сізді бағыттайды, ал ұшқыш атудын ... ... ... ... ... ... ... содан кейін қайтадан аң аулауға шығады. Аң
аулау аймағының қашықтығы Алматы қаласынан шамамен 150-400 ... ... ... ... ... ... ... – қаңтар және
ақпан айлары.
Қазақстандағы әуекомпанияларға сипаттама жасау арқылы, әуекомпаниялардың
негізгі бағыттарын анықтап және тікұшақ арқылы ... ... ... көрсете отырып, жалпы Қазақстан Республикасының әуе
көлігінің қазіргі ... ... ... ... ... ... күні
тікұшақ арқылы саяхаттар туризмнің жаңа әрі перспективті түрі болғандықтан,
осы туризм түрінің еліміздің жері мен ... ... ... ... экскурсиялық маршруттарын құрдық.
Қазақстан Республикасының әуе көлігінің қазіргі жағдайын қарастырып
болғаннан кейін, әуе ... даму ... мен ... ... ... ... бөлімде мемлекетіміздің әуе нарығын талдап баға береміз.
     
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӘУЕ ... ... Әуе ... ... ... ... ... әуе нарығын екі әртүрлі бөліктерге бөлуге болады. Біріншісі –
бұл ескі ұшақттарда ұшатын бірнеше ондаған әуекомпаниялар, екіншісі – ... 2008 ... ... ... мемлекеттік авиация саласында 50
әуекомпаниядан астам жұмыс істеген, олардың көбісі ... ... ...... ... Осыған қарамастан ішкі тасымалдау нарығының төрттен
үш бөлігі және ... ... 38% «Эйр ... ұлттық
компаниясына тиген. Ұлттық әуетасымалдаушысынан басқа пассажирлерді
тасымалдауда тек бірнеше ... ... ... SCAT, ... және т.б. ... ... ... қарағанда жаңа ұшақтарды
тек «Эйр Астана» компаниясы ... ... ... ... ... ... ... барлығы 31 қазақстандық ұшақ жұмыс
істейді, соның ішінде шамамен жартысының 2-3 ... ... ... ... жағдайды бүкіл мемлекеттік әуепаркте де көруге болады
(мемлекеттін құрамында 611 ұшақ және 107 ... бар, оның ... 60% ... ал ... астамы эксплуатациядан 2010 жылға дейін ... ... ... ... ... тез ... ... Бұл
туралы қазақстандық әуекомпаниялардың ескі ұшақтарын алып ... ... ... ... ... айтады. 2006 жылдың басында
ұшқан Ту-134, Як-40, Ан-24 түрінің 83 ... ... тек 20 ... ... ... жылы ... авиация комитеті (МАК) оларды эксплуатациялауға
толығымен тиым ... ... ... ... ... ... ... пассажир ағымының өсуі әлдеқайда сенімін
ақтайды. 2005 жылдың ... МАК сол ... ... ... (1,9 млн. ... 2008 екі есеге көбейеді деп есептеген, ал ... ... 16 млн. ... ... Осы жылы нақты санақ берілді, осыған
байланысты 2010 жылы республикадағы әуетасымалдауға сұраныс ... 8 ... ... Бұл ... ... ... бұдан да көп болуы мүмкін
еді. Өйткені ... ... ... ... ұшатын
қазақстандықтардың көлемі өсті деп айтуға болмайды. Пассажирлер ... ... ... іскерлік мақсатпен келетін шетел қонақтары мен
демалу және іскерлік мақсатпен белсенді ұшатын қазақстандық чиновниктер ... ... ... ... ... ... ... көбісі
күніне бір екі ұшақ қабылдайды. Жарияланған рессейлік журнал мәліметтеріне
байланысты, біз аудандық ... ... ... ... ... ... ие болдық. Белсенді ұшатын қазақстандықтардың саны
Евросоюз және Балтия мемлекеттеріне ... үш есе аз. Егер ... ... ... ... салмағы жүз адамға шаққанда жеті
сегіз ... ал ... ... бұл ... жүз ... тек 2,3 болды.
Бұған басты себеп, Қазақстан аудандары арасындағы халықтын қозғалысын ... ... ...... ... ... мен ойын ... ұстап тұрған, нарықтағы өте жоғары бағалар болып табылады.
Мемлекеттік авиация ... ... ... ... ... ескере отырып, 1-3 класстағы кемелер паркі 2009 жылы 40 ... ... ... Алайда бүгінгі күні бізде мұндай 18 кеме ғана бар және
олардың барлығы «Эйр ... ... ... ... ... бесеуін – 18 жылдық «Фоккер-50» жаңа деп айтуға ... Егер ... ... әуекомпания парктерін жаңарту жоспары орындалса, онда оның
паркі осы жылы алты жаңа 1-2 ... ... ... ... ... өзінде қазақстандық әуекомпаниялардын ескі парктерін
қысқартуын ... ... ... өсу ... ... «Эйр ... арқылы
жабу мүмкін емес.
Қалай және қандай қаржыға ресурстарды жаңартуға ... ... ... ... әуекомпаниялар үшін маңызды. Мысалы, ішкі тасымалдаулар-ға
арналған Як-40 және Ан-24 ... ... ... RJ, CRJ, Embraer
нарықта 16-18 млн. ... ... ал ... – 20 млн. ... алыс қашықтыққа арналған рессейлік ұшақтар (Ту-204, Ил-96)
20-30 млн. доллар тұратын болса, ... ... ... ... 120 млн. ... ... ... қайдан алу керек деген сұрақ
әйгілі, мысалы, ұлттық әуетасымалдаушы оның ресми есебіне сәйкес, жылына 6
млн. долларға ... таза ... ... әуекомпанияларға жаңа әуекемелерді алуда және бүкіл
инфроструктура саласын жаңартуда мемлекет көмек ... ... деп ... ... мұндай көмек қазір белсенді орындалып жатыр, мысалы, 2006-
2009 жылдары ... ... ... ... ... 1 ... доллар
бөлді. Қазіргі заманға сай бәсекелесе ... ... құру ... Республикасының көлік стратегисына және осы саланы дамытуға
бағытталған арнайы бағдарламаға да ... Жаңа ... ... алу, ... ... тек ... ... ғана қатысты /39/.
Бүгінгі таңда елімізде Батыс елдерінде жасалған 25 әуе ... 85% ... ... отыр. Өйткені басқа ұшақтар, халықаралық
ұйым талаптарына сай келмей отыр. ... өзі – ... ... ... ... ... авиапаркті жаңарту ... ... ... ... ... инвестиция есебінен
жүргізіледі. Бұл бағытта жұмыстар басталып та кетті. Мәселен, биыл ... ... ... және Боинг-737-300 әуе кемелерін лизинг арқылы
сатып алып, пайдалануға ... Ал ... Эйр» әуе ... ... сыйымдылығы жетпіс адамдық Челленджер-870 ұшағын сатып алды. Бұл
ұшақ елімізге осы жылдың қыркүйегінде жеткізіледі. «Эйр ... ... ... ... ... үш ... ... жылдары
«Эйрбас» авиақұрылыс компаниясынан алты ... ... ... ... ... ... жоспарлап отыр.
Сонымен қатар, аймақтық әуе компаниялардағы әуепаркті жаңартуда
проблемалар туындап отырғанын ... ... ... ... ... ұйымы жаңа стандарттарының енгізілуіне байланысты келер жылы
аймақтағы ... 90% ... ... әуе ... ... ... шығарылған техникалардың орнын толтыру үшін заманауи
үлгідегі аймақтық 10-12 ұшақ қажет ... Ол ... ... ... әуе ... ... ... бермейді. Сондықтан аймақтық
авиапарктерді «ҚазТрансЛизинг» компаниясы ... ... ... ... ... Бұл ... 100% ... министрлікке тиесілі. Сондықтан
республикалық бюджет комиссиясының қарауына «ҚазТрансЛизингтің» жарғылық
капиталын 2010 жылы 8 млрд 821 млн ... ... ... туралы өтініш
жасады. Бұл қаржының 5 млрд 40 млн ... – әуе ... ... ... 3 млрд 781 млн ... ... ... әуе
кемелеріне қызмет көрсететін арнайы техника сатып алуға жұмсалады /40/.
«Эйр Астана» компаниясының жұмыс істеу жылдары ішінде ... ... орын ... бұл ... ... нарығында
үлкен мәнді алады. Компания өзінің ... өте ... ... қолданады: олар Lufthansa Technik неміс компаниясында қызмет
көрсетіледі, ал бұл ... ... ... 105 евро ... ... ... THY Maintenance сервисі сағатына 45
долл., ал бельгиялық Sabena – 53 евро ... ... ... ... Астана» компаниясы билеттерін өз кассаларында сатпайды, олар ... ... ... оның төлеміне П. Фостердің айтуынша,
барлық компания шығындарының 11% кетеді. (Сонын мәліметтері бойынша, ... отын ... 24% ... ... ... көрсету – 9%,
компания қызметкерлерінің айлығы – 15%, лизинг – 11%, техникалық ... ... ... мен ... төлемдері – 2%, метео және ... ... – 11%). ... ... жаңа ... ... ... төлемдері,
қымбат билеттік агеттік – осының барлығы билет бағасына ... ... ... маршруттардың көбісіне қызмет көрсеткендіктен,
аудандарда үлкен баға деңгейі қалыптасады. Ал бұл инфроструктураның ... ... ... және бастысы – Қазақстан үшін үлкен социалдық ... ... бар, ... ... ... тұрады /39/.
Жалпы Қазақстандағы әуе компаниялардың шығындары мен табыстарын анықтау
мақсатында, ішкі және халықаралық бағыттардағы билеттер тарифін ... ... да әуе ... ұсынып отырған бағалармен салыстырып
кеттік. №7 кестеден әуе компаниялардың ішкі бағыттардағы тарифі ... ... ... ішкі бағыттардағы тарифі /32/
|Ішкі бағыттар ... ... ... ала ... |
| ... ... ... ... |
| ... (тг.) |б/ша ... ... |
| | ... ... ......... |44 027 |19900 |40157 ......... |66320 |27900 |48700 ...... – Алматы |66798 |27900 |48698 ......... |76369 |27900 |- ......... |33685 |19900 |29000 ... – Қызылорда – Алматы |86445 |19900 |- ......... |49722 |19900 |45000 ......... |61207 |19900 |- ... – Өскемен – Алматы |55758 |19900 |51300 ... – Орал – ... |90724 |27900 |- ...... – Астана |44027 |19900 |40157 ......... ... |19900 |78429 ...... – Астана |104867 |19900 |- ...... ... |105345 |- |76521 ......... |79048 |19900 |- ... – Өскемен – Астана |86934 |19900 |- ......... |53915 |19900 |49100 ......... |88269 |- |- ...... – Астана |92469 |- |- ... – Орал – ... |52177 |- |48200 ......... |74729 |- |69357 ... ... көптеген қазақстандық әуекомпаниялардың әлсізділігі
жергілікті ... ... ... деп ... Ол ... ... ... сұранысқа ие көлемге толмаған. Арқалық, ... ... ... көптеген облыс орталықтарында ұшақ ... бос ... ... ... ... тән. ... 100% ұшақ ... бару қазақстандық тасымалдаушыларда және халықаралық маршруттарда
кездеспейді, өйткені бәсекелестердің бағалары әлде қайда төмен болады, ... ... ... бар. ... ... компаниясының
Москва немесе Санкт-Петербургке ұшудағы билеттерінің бағасы, «Эйр
Астананың» ... ... ... ... 50-100 ... арзан. 8
кестеде «Эйр Астана» әуекомпаниясының халықаралық бағыттағы билеттер ... ... ... халықаралық туризмнің дамуына әсер ететін
негізгі факторлардың бірі болып табылады. Қазіргі ... ... ... алты ... әрдайымғы ұшуларды орындайды ... "British ... "Asiana Air Arabia", "China ... "Turkish ... ... ... "Эйр ... Түркия,
Германия, Қытай, Таиланд, Ұлыбритания, Үндістан, Нидерланды ... ... «Эйр ... ... басқа да ... ... ... ... ... ... ... мақсатында, клиенттерге 45 күн бұрын «Алдын ала ... ... ... ... сонымен қатар әрдайымғы жеңілдіктер
ұсынады. Ал бұл күнделікті тарифтермен салыстырғанда әлдеқайда арзан.
Тасымалдаулардың экономикаға табысына көптеген ... ... ... ... ... ... пен ... кететін шығындар және бірлік
сағатына байланысты лайнердің толық болуы. Жалпы ... ... ... ... ... ... қазақстандық
тасымалдаушылар үшін бірнеше себептерге ... ... ... ... ... ... ... «бұрылу» кезеңі
европалық әуежайларда орташа 20 минут ... ... ... ... сағат). 31 халықаралық және 25 ішкі маршруттарға қызмет көрсететін «Эйр
Астана» әр ұшаққа айына 350 ұшу ... ... ... алды (немесе күніне
шамамен 12 сағат). Қазақстан нарығы үшін бұл өте ... ... ... нарыққа емес. Мысалы, Rayan Air компаниясының ұшақтары ... ... ... ... 450), ал ... лидерлерінің бірі Lufthansa компаниясының
таңғы толтырылымы 16 сағаттан (айына 480) ... ... ... ... үшін ... ... арман болып қалады.
Батыс мемлекеттерінің әуенарығына қарағанда мамандар толтыру жағынан орташа
деп есептейтін, «Эйр ... ... ... өзі ... өте жоғары
болып отыр. Ал «Эйр Астана» жергілікті нарықтағы ең жақсы ұшудағы толтырым
көрсеткіштерінің өзінде ... ... ... ... ... ... ол
өзінің маршруттарындағы ұшулар үшін басқа әуекомпаниялардың ... ... ... ескі ... ... ... ... онда
басқа компанияларда да ұсынатын ұшақтары болмай қалуы мүмкін дейді. ... ... ... аралық нарығын шетел тасымалдаушылары үшін ашу
жақсы болмайды ма? – ... ... ... нарығындағы ұсыныс пен сұраныс дисбалансы тек ұшақтардын
жетіспеуі мен бағаларының жоғары болуынан ғана емес, ... ... ... ... Егер осы салада жұмыс істейтін адамдарға
сенетін болсақ, болашақта қазақстандық авиацияда ұшқыштардың импорты ... ... ... ... – «Эйр ... ... осы жағдаймен
бірнеше жыл бұрын кездескен. Олар жаңа «Эйрбас» ұшақтарын ... ... ... ... ... ... ... таба алмаған
болатын. Қазіргі уақытта ұшқыш және техтиктерді ... ... бері ... келе ... ... құрайды. Алайда, жаңа ұшақтарды басқару үшін
оларға қайта оқу керек /39/.
Осыған орай, батыс әуетехникасын белсенді ... ... ... авиациялық мамандарды дайындауға көңіл бөлгелі отыр. Алматыдағы
Азаматтық ... ... ... ... сала ... дайындайтын
Қазақстандағы жалғыз жоғары оқу орны. Оның өзі халықаралық ... сай ... Осы ... ... ... үшін ... аталған
академиямен және Испанияның ұшқыштар дайындайтын халықаралық мектебімен
академияны жетекші авиациялық орталық ретінде құру жөнінде ... ... Ол ... ... ... осы ... ... мамандарын
дайындайтын және мамандықтарын жетілдіретін жетекші ... ... ... ... ... ... төрағасы Қазақстанның негізгі
әуежайларын ... ... ... ... талаптарына
сәйкестендіру жұмысы жалғасатынын, 2007 жылы ішкі және халықаралық рейстер
санын өсіруді жоспарланып ... ... ... қалың болып жатса, бір
қиырдан екінші қиырға ұшақпен қатынағанды ешкім де ... ... ... ... ... ... әр жерінде ұшақтардың апатқа ұшырап жатқанын
жылына бірнеше мәрте еститін болдық. Бұл өз ... ... ... ... ... ... ... те тудыра бастағаны жасырын емес.
Дейтұрғанмен, экономикалық тұрғыдан орасан пайда әкелетін азаматтық ... ... ... ... үшін стратегиялық міндет екені даусыз.
Сондықтан, әлемдегі ... 50 ... ... ... ұмтылып отырған Қазақстан
үшін де бұл саланың кемшіліктерін бітеп, ... күн ... ... ... бірі ... Қазақстан әуе нарығында қолданылатын брондау жүйелері
Әр бір әуе саяхаттарының басты ерекшелігі әуе билеттерін брондау болып
табылады. Әуе ... ... ... әуе ... және ... тіркеуге құқығы бар туристік фирмаларда
жасыланады. Билеті брондау үшін ... ... ... ... ... ... арқылы байланысуына болады.
Тез және сапалы брондау үшін ... мен ... ... агент
арасында бірнеше ережелер сақталуы қажет. ... ... ... ... ... агентіне нақты тасымалдау шарттарын(маршрут, ұшу күні,
қызмет көрсету классы, орын ... ... ... тасымалдаудағы ерекше
шарттар туралы ақпарат беруі қажет.
Пассажирлерден түскен барлық ақпарат автоматтандырылған брондау жүйесіне
тіркеледі(АБЖ). АБЖ – бұл құрамында әуе ... ... ... ... ... ... ... бос орындар туралы
ақпарат бар компьютерлік жүйе.
«Apollo» атты бірінші АБЖ 1976ж «United ... ... ... ... ... ... ... «American Airlines»
өзінің АБЖ жасап «Sabre» атаған. Бұл жүйелер өте тез ... ... ... әуе ... ... ... ... бастады. 1980ж бұл жүйелер
әуе билеттерін броньдауда халықаралық нарықты жаулай бастады. ... ... ... да ... бизнестің бағыттарымен жұмыс жасауға мүмкіндік
берді.
«Sabre» жүйесінің әуе пассажирлері үшін төмен ... ... ... ... ... ... ... барлық рейстерді
қарастырып ішінен ең арзанын ... ... ... ... ... әуе ... ұшу күніне жақындаған сайын қалған ... ... ... ... ... ... басқа осыған ұқсас басқа да аймақтарда –
Еуропа, Азия, Австралия және Африкада құрылған жүйелер бар. 1987ж. Европада
екі ірі ... ... ... ... ...... және
«Galileo». «Amadeus» жүйесіне келесі компаниялардың ... ... ... «Air Inter», ... ... ... ... және
т.б. «Galileo» жүйесі АБЖ-ды ... ... ... ... «KLM», ... және т.б. ...... қонақ үйлерді, көлік, теміржол
тасымалдауларын және ... ... ... ... ең ... ... кіреді. Кейбір көрсеткіштері бойынша, ... ... ... мен терминалдар саны бойынша әлемде бірінші
орынды алады. Европа, ... ... ... ... көрсеткіштері
бойынша бірінші орында тұр.
Бүгін Амадеус өзінің клиенттеріне қазіргі уақыт аралығында 680 ... ... ... ... ... ... ... қазақстандық: «Эйр Астана», SCAT, «Тулпар Авиа» әуекомпаниялары,
және ... әлем ... 750 ... ... ... қарауды
ұсынады.
Амадеус өзінің клиенттеріне бүкіл дүниежүзі бойынша автокөліктерді жалға
беретин 25300 офистен астам 50 компанияның қызметтерін ұсынады.
Амадеус әртүрлі номерлерді, ең төменгі ... ... ең ... ... ... олар ... барлық ақпаратпен қамтамассыз етеді. ... ... ... ... ... ... бағасының өзгермеуіне
кепілдік береді.
Кейбір нарықтарда теміржол тасымалдаулары және ... ... ... ... жұмыс істейтін турагентікке саяхаттаушы келген уақытта,
оған ... ... ... ... ... ... ... жалға алу және сақтандыру.
Жақында ғана глобальды брондау жүйелерін тек ірі ... ... ... жүйе деп ... Қазір барлығы өзгерді. Интернеттін
дамуы және соларға ... ... ... ... ... ... жүйені қолданған үшін төлемді білінбей-тіндей
етеді. Бұл кіші ... ... ... ... үшін де өте
маңызды.
Басты офисі Мадридте орналасқан. Ол коммуникация орталығы болып табылады
және жалпы маркетингтік стратегияны, ... және ... ... Мұнда 350 астам қызметкерлер жұмыс істейді.
Өнімдерді дамыту ... ... ... ... ... ... ... өнімнің дамуы мен маркетингі, клиенттерді қолдау болып
табылады. Орталықта 1100 астам қызметкерлер жұмыс істейді.
Қазақстанның туристік агенттіктері ... ... 1998 ... ... Бұл жүйе ... ... ... мен операторлар арасында
әйгілі. Олардың ішінде: «Mega Tour», туроператор "Asia Discovery", ... ... Нур ... ... ... ... систем", "САТ", "Астана
тур", "Тамара и К", ... ... ... Виста"(Астана),
"Мунайтур", "Мурас Саяхаты", ... ... ЛТД", ... ... “Оникс Тревел”, "Орда-Тур" (Астана), "Отрар Тревел", ... "Вэй ... ... ... ... ... ... "Империал Тур", "Империя СВ Тур", ... ... ... және ... ... және туризм сферасында ең кең және толық ... ... Air – бұл жүйе ... ... ұшу ... уақыт режимінде кіруді қамтамассыз етеді. Бұл жүйе арқылы 700-ден
астам әуекомпаниялардың ұшу жолдарына билетке брон жасауға болады.
Amadeus Fare Quote – ең ірі ... ... ... ... ... ... Барлық керекті ақпараттар бір сұраныс арқылы беріледі.
Тез және ыңғайлы қиын маршруттарға жеңілдіктерді ... ... ... алу ... бар.
Amadeus Hotels бүкіл әлем бойынша 51000 қонақ үйлер мен отельдер туралы
нақты ақпараттарды ұсынады. Қосымша бұл жүйе ... ... ... ... бос ... ... ... қызметтер мен арнайы бағалар туралы
ақпарат береді.
Amadeus Cars ... ... ... ... ... ... ... брон жасайды. Арнайы бағалар мен ұсыныстар туралы
ақпарат алуға болады /45/.
Galileo жүйесі – дүниежүзі бойынша ең кең ... ... жүйе ... Бұл жүйе 1987 жылы құрылған. Ол British Airways, ... ... ... ... ... ... Alitalia және ... әуекомпаниялары қосылды. Қазіргі уақытта үш ... ... ... ... Оның ... ... ... Колорада штаты, АҚШ
мемлекетінде орналасқан. Ковиа компаниясы біріншіде Appolo өздік жүйесі
болған, бірақ 1993 ... ... ол Appolo ... Galeleo ... қазір Galeleo International деп аталынады.
Қазір капиталының 50% ... ... ... ал 50%
Европалық әуекомпаниялардан түседі. Appolo жүйесі АҚШ, Мексика, Жапонияда
кең тараған. Ал Galeleo жүйесі басқа 150 ... ... Бұл ... ... ... ... және туристік қызметтер мен өнімдер
туралы көптеген ақпаратпен қамтамассыз етеді. Radison, Hilton, ... ... 80 ... ... осы жүйе ... резерв, брон жасайды. 1999
жылдан бастап Galeleo компаниясы Рессей мемлекетінде өз ... ... ... ... туристік фирмалар олардын бағдарламаларын
қолданады: Интурист, ... ... ... ТрансГлобал, Альфа-
Омега, Грифин Тревел.
Осы жүйеге екі жолмен қосылуға болады: стационарлық және ... ... ... Focal Point арқылы еңгізіледі және бұл жерге
орнықты ақпарат SITA жолмен тіркеледі.Абоненттік ... ... 290 ... ... түрлері беріледі, соның бір жұмыс түрі 50$.
Worldspan брондау жүйесі, әлемдегі ең қарқынды дамушы ... ... ... ... Оның қолдану шарттары Amadeus жұмыс
істеу принциптеріне ... ... ... иесі Delta ... ... АҚШ ... Атланта қаласында орналасқан.
Worldspan АҚШ-тағы ең таралған брон жүйесі. Дүниежүзі бойынша үшінші орынды
алады. ... осы жүйе ... Азия және ... ... ... Ал
1995 жылы Рессейде ашылады. Worldspan негізгі ... ол ... ... ... ... ... театрларға және мәдени
орталықтарына резерв жасайды және көліктерді жалға алумен айналысады /46/.
Worldspan ... ... және ... орындары туралы ақпарат береді.
Дүниежүзі бойынша 35000 туристік фирмалар осы жүйені пайдаланады. Бұл жүйе
агенттерге ... ... ... ... ... ең ірі ... брондау жүйесі «Abacus» болып
табылады, бұған «Cathay Pacific ... «Chine ... ... ... ... «Royal ... және ... Airlines»
кіреді.
Abacus International Сингапурда орналасқан және 25 нарықтағы 15000
туристік ... ... ... ... саласындағы алдыңғы
компанияладың бірі. 20 жылдық тәжірибесі бар Abacus, ... ... ... пен ... ... ... етеді. Abacus
International Sabre ... және ... ... қатарлы
әуекомпанияларының консорциумдарының All Nippon Airways, Cathay Pacific,
China Airlines, EVA Airways, Garuda ... ... ... Malaysia ... Royal Brunei Airlines, Silk Air және Singapore
Airlines қарамағында.
Демалу және туризм индустриясы үшін ... Abacus ... ... ... барлық сұраныстарын ... ... оның ... ... қонақ үйлерді, көлікті жалға алу,
турлар мен сақтандыруды брондау. Тиімді шешімдер күнделікті қолданушылардың
операциялар ... ... ... ... ... ... қызметтерді ұсынушы-ларға
нақты уақыт режимінде брондау жасауға мүмкіндік ... ... ... Abacus ... ... ... ... береді.
Abacus аудандар мен туристік индустрияны жақсы біледі, ... ... ... мен сұраныстарын қанағаттандыратын
қызметтер мен инновациялық шешімдерді ұсынады /47/.
Орталық Азиядағы ең ірі әуетасымалдаушы «Эйр ... ... ... ... индустриясындағы алдыңғы технологиялардың көш-басшысы
Amadeus, авиабилеттерді ... ... ... ... қызмет
көрсетуге толығымен көшті. «Эйр Астана» Amadeus билеттерді ... ... ... оның ... ... бағалағанан кейін ғана таңдады. Осыған
байланысты «Эйр Астана» әуекомпаниясының клиент-тері өздерінің уақыттарын
үнемдей алады, ал билеттерді ... ... ... ... Amadeus
толығымен қиын билеттерді ауыстыру про-цессін автоматтандырып, 80% дейін
уақыты үнемдеуге көмектеседі.Ол ішкі және ... ... ... шығаруда қолданылады. Бұл жүйе сұраныстағы баға айырмашылығын
есептейді. ... ... ... сату ... жаңа ... және алаяқтықтан сақтануға ... ... ... ... ... тарифті ақпаратты өңдеу, жинақтау мен айып пұл ... ... ... ... ... ала ... ... береді. Жалпы жүйе, билеттерді ауыстыру процессін 14 күрделі
қадамнан, 4 операцияға ... ... жаңа ... ... ... 30-дан 5 минутқа дейін қысқартады. Сонымен қатар осы жүйенің
ерекшелігі әр ... ... 160 АҚШ ... (130 ... ... Клиенттерге қызмет көрсету процессін ... ... ... бір ...... валютамен және кез-
келген мемлекеттегі кез-келген сату нүктесінде жұмыс істеу мүмкіндігі /46/.
«Airline Business Group, ... ... ... ... айтуы бойынша: «Amadeus билеттерді ауыстыру жүйесі біздің әуе
тармағымызды жаңа ... ... ете ... авиакомпанияның
клиенттерге қызмет көрсету аясын жақсартады. Біз «Эйр ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне қол
жеткізгенімізге өте қуаныштымыз. Біздің 2008 жылға құрған жоспарымыз
нарықта ... ... ... сенімділік пен жоғарғы бағаны
көрсетеді».
2009-2010 ... ... «Эйр ... ... ... тағы ... ... еңгізуді жоспарлап отыр. Мысалы, ATC Schedule Driven
опциясын, осы арқылы «Эйр ... ... ... ... ... беттерінше билеттерді ауыстыра алады.
Сондай-ақ билеттерді электронды брондаумен қатар, электронды билеттер
жүйесі және 2007 жылы жиі ... ... ... «Nomad ... ... ... ... «Эйр Астана» мүшесі болып табылатын,
Халықаралық әуе ... ... (IATA) ... ... ... ... 2008-жылдың 1-маусымында толығымен барлық ... ... ... ... (E-Tickets) ауыстыру.
E-Tickets-тің артықшылығы зор, орташа есеп ... ... ... билетін шығаруына және оның технологиялық барысына 10 АҚШ доллары
кетеді, ал ... ... ... тек 1 АҚШ ... ғана ... ... ... жылына бүкіл әлем бойынша шамамен 3 млрд.
доллар ... ... ... ... ... ... ... жасауда жолаушы және туристік агенттік үшін өте ... ... 100% ... ... үшін ... әуекомпанияларына
мықты компьютерлік бағдарламалар енгізу керек, әуежайларға бүкіл әлем
бойынша есептеу инфрақұрылымдарын және ... ... үшін ... ... Global ... Systems (GDS) ... ... Жалпы
санағанда, осы істің құны миллиондаған доллар ... және ол ... ... ... етеді.
3.3 Қазақстандағы әуе көлігінің даму мәселелері мен болашағы
Еліміздің көлік және комуникация саласының маңызды бөлігінің бірі ... ... ... Оны ... стандарттардың озық үлілеріне
сәйкестендіру бәсекеге қабілеті елу ... ... орын ... ... Қазақстан үшін аса қажет. Сондықтан көлік және ... ... ... ... ... жаңа ... ... сай дамыту бұл күнде Қазақтан үшін маңызды міндеттердің бірі
болып отыр. ... ... бұл ... ... ... басқа мемлекеттерді
айтпағанда, ТМД-дағы Ресей, ... ... ... елдермен шынайы
бәсекеге түсе алмайтынымыз шындық /49/.
2000 жыл мен 2006 жылдар ... ... ... саны бірте-бірте өскен болса, 2007 жылы қарқынды өсіп 2,7 млн.
жолаушыны құрады. 2006 жылдан 2008 жылға ... ... ... ... ... 6,2 млн. жолаушы тасымалданды (2005 жылы ... жылы – 1,9 млн., 2007 жылы – 2,7 млн., 2008 жылы – 2,9 ... ... 2009 ... көлемі шамамен 3 млн. жолаушыға дейін жетті. Бұл
көрсеткіштер 5 суретте ... ... ... ... әуе компанияларымен тасымалданған жолаушылар саны /50/
Сурет 5
2015 жылы Қазақстанда пассажирлер ағымының деңгейі 16 млн. адамға дейін
өседі деп ... ... ... ... ... нарығы көлемі бойынша шектелген, ал толығымен қамту әлі көмтеген
уақытқа дейін болмайды. Эксперттер 2015 жылы ... ... ... ... 5-6,5 млн. пассажирлерге дейін көбейуді болжамдайды. Осы болжамдар
бойынша, ... ... ... ... жалпы көлемі
2005 жылда 2,2 млн. пассажирден 2015 ... 11,7 млн. ... ... ... ... бұл перспективалардың барлығы – «ұзақ уақытқа
жоспардың» өнімі, әуе компаниялардың ағымдағы ... ... ... ... ... дағдарыс бүкіл әлем бойынша ... ... ... әсер етті. Тек 2008 жылдың өзінде әуе ... ... 8,5 ... АҚШ долларын құрады, болжам бойынша бұл сан 9,0
млрд. АҚШ долларына дейін жетуге тиіс. ... ... 23 ірі ... өз жұмысын тоқтатқан және бұл әлі де шегі емес. Бұның барлығы
әуе тасымалдаушыларының арасындағы әуе нарықтары үшін бәсекелестіктің ... алып ... ... орташа жедел перспективада Қазақстанның авиасаласы
негізгі тенденция мен әлемдік әуебизнестің дамуы магистраль ... ғана ... ... ... аяқталуын болдырмауға
мүмкіндік тудырады.
Қазіргі кезде осы бағдарламаға сәйкес ... ... ... 3 ... ... Әр компания үшін осы бағдарламаға кіру кем
дегенде ... ... 10 ... ... ... дамуды қамтамасыз етеді.
Бірінші тенденция – ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... ... ІАТА максимум бағдарламасын қояды: пассажирлік және жүк
әуетасымалдауындағы 100% ... ... ету және ... іске ... қадағалайды. Минимум бағдарламасы – максимум
бағдарламасына қарағанда ... ... ... жылдар
қарсаңында 95% апатсыздықты қамту, ... ... саны 1% ... ... Бұл мәселелерді шешу негізгі 3 факторге қатысты: ... ... ... ... деңгейі, ұшу техникасы ... ... ету ... ... осы 3 ... барлығы тек
қызмет көрсетушілердің әрекетіне тікелей байланысты.
Кадр мәселесі Қазақстан авиациясындағы өзекті ... бірі ... ... бұл ... ... да, ... басшылығын да
толғандырады. Ұшудың қауіпсіздігі тек авиатехниканың жағдайына ғана қатысты
емес, көп жағдайда адами факторларға, қызметкерлердің дайындық ... ... ... де ... ... ... ... орай, батыс әуетехникасын
белсенді игерумен байланысты комитет жаңа ... ... ... ... ... ... ... авиация академиясы қазіргі таңда
сала мамандарын дайындайтын Қазақстандағы жалғыз жоғары оқу орны. Оның өзі
халықаралық стандартарға ... сай ... Осы ... ... үшін ... ... академиямен және Испанияның ұшқыштар
дайындайтын халықаралық мектебімен академияны ... ... ... құру жөнінде Мазмұндамаға қол қойған. Ол бойынша болашақта ... ... ... ... ... және ... ... авиациялық орталыққа айналуы тиіс. Сонымен қатар комитет төрағасы
Қазақстанның негізгі әуежайларын халықаралық азаматтық авиация ... ... ... ... 2008-2009 жылдар аралығында
ішкі және халықаралық рейстер санын ... ... ... ... Республикасының Ұлттық әуетасымалдаушысы «Эйр ... ... әрі жер ... ... ... ... үстінде.
Бұл жоба қымбатқа түскенімен, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ұлттық мектеп кадрларының
жарамдылығына ешкім ... бере ... ... ... Қазақстан
Республикасындағы жалғыз мемлекеттік авиация академиясының күші әрі қаржысы
осындай маштабты мәселені шеше ... ... ... ... жатқан дағдарысқа байланысты әуекомпаниялардың екінші басты
мәселесі – тасымалдаудың максимальді эффективтілігін қамтамасыз ету. ... ... ... ... әрі ... рационалды схемасы болған
жағдайда ғана мүмкін болып табылады.
Айта ... ... ... ... ... әлі күнге дейін ішкі рейстерге қарағанда әлде қайда жоғары,
статистикаға сүйенетін болсақ, халықаралық әуетасымалдарының ... ішкі ... ... ... ... Ішкі ... сырттан келуші туристер саны сыртқа шығушылар санынан әлде қайда төмен
екенін 6 суретте көруге ... ... ... ... ... әуе ... ... саны (адам) /54/
Сурет 6
Қазіргі таңда сыртқы нарық ішкіге қарағанда ... ... ие. ... ... үшін ... ... Азия желісі
бойынша жолаушылар ағымын бірнеше есе ұлғайтатын маршутты жасау өте тиімді.
Негізінен ... ... ... азаматтары әуе көлігін қолданады, осыған
байланысты басқа елдерден ең көп ... ... 2009 ... 7 суретте диаграмма ретінде көрсетіген /54/.
2009 жылы елдер бойынша келген резидент еместерге әуе көлігімен
қызмет көрсету (адам) /54/
Сурет ... ... ... Қазақстанға негізінен Германия, Қытай және Ресей
мемлекеттерінен туристер бағытталатынын ... ... Олар ... ... ... ... ... қатар, Түркия, АҚШ,
Ұлыбритания, Корея секілді мемлекеттерден де Қазақстанға деген ... жылы ... мен ... ... ... жетінші қысқы Азияттық
ойындарда Қазақстан үлкен ... ... ... Ал ... ... ... үлкен әсерін тигізеді. Сонымен қатар, 2009
жылы жалпы туризмнен 74 млрд. теңге табыс түскен, ал бұл ... ... ... 17% көп. ... ... ... ... да өсуде. Еліміздегі туристік фирмалардың маркетингтік
зерттеулері ... ... мен ... ... 14 млн. ... ... ... Қазақстанға келуді жоспарлап отыр. Қазақстан
Республикасының Президенті ... ... ... бойынша: “Соңғы
жылдары Германия, Ұлыбритания, Қытай, Жапония және АҚШ ... ... ... ... қызығушылығы байқалады”.
Қазақстан азаматтары шығу туризмімен айналасу барысында туристтердің ең
көп ... ... түрі – әуе. Оған ... ... ... авиация – алыс қашықтыққа баратын кезде қолданатын көліктің ең тез
және жайлы түрі. Бұл ... 2,717 мың км ... ... үшін ... ... көрсетудің жоғарғы сапасы шетелге түрлі мақсаттармен
баратын ... ... ... 2009 ... ... ең көп ... ... ... ... көрсетілген /54/.
2009 жылы елдер бойынша шығатын резиденттерге әуе көлігімен
қызмет көрсету (адам) /54/
Сурет 8
Диаграмма бойынша туристер ... ... ... анық ... Бұған бірнеше себеп бар, біріншіден – ... ...... ... бару ... ... – шетел тілін
білу оңша қажет емес. Сонымен қатар туристер негізінен Қытайға іскерлік
және ... ... көп ... ... ... БАӘ, ... ... сұраныс көп.
Үшінші тенденция – қызмет көрсету сапасын жақсарту. ... ... – бұл тек ... ... ғана ... ... және т.б. ... жағдайлармен қамтамасыз ету. Ең
бастысы – әуекомпания ... ... ... ... ... қол ... ... «Эйр Астана» компаниясы 100 пайыздық қағаз билеттерінен бас
тартып электрондық билеттер жүйесін ... ... ... ... ... мен туристтік агенттіктерге өз ... ... ... ... береді. Бұл жолаушылардың уақыты
мен ақшасын үнемдейді. On-Line билетін сатып алу үшін агенттіктерге ... ... ... жинақ үшін бөлек ақша төлеудің қажеті жоқ.
Жалпы мемлекеттік пайда тұрғысынан жер бетіндегі ... ... ... да өте ... ... жүк ... ... Дегенмен
Қазақстанның тек үш әуежайы ғана навикациялық жабдықпен қамтамасыз етілген.
Қарағанды ... ИКАО ... ... ... сәйкес (биіктігі
60 метр және ұзындығы 800 метр көрінісі бар отырғызу) ... және ... ... ... категориясына сәйкес (биіктігі 30 метр ұзындығы
350 метр).
Осы жердегі басты мәселе – әуе ... ... ... ... және
Қазақстан әуекомпанияларының осы сұранысты қанағаттандырмайтын-дықтан
туындайтын дисбаланыстың ұлғаюы. Өткен жылы ... сай ... ... 31 ұшу қондырғылары жұмыс істеді олардың жартысы 20 жылдан астам
уақыт эксплуатацияланған ұшақтар. Ұшақтардың жарымдылық ... тек ... осы ... шешу үшін ғана 2015 жыл қарсаңына 60-70 жаңа ... және жер ... ... бағдарламасын жүзеге
асыру қажет. Жоба бағдарламасына сәйкес ... ... ... қажет, соның ішінде 44 млрд.тенге республика қазынасынан.
Әрине осындай орасан зор бағдарлама ... ... де іске асып ... ... «хаб» әуежайларының даму концепциясы әуекомпаниялардың техникалық
базасының негізі болып алынған. Қазақстан Республикасы азаматтың авиация
комиттетінің ... ... ... ... Қазақстанда отандық
әуекомпанияларымен 10-20 ... ... ... табылады. Жалпы
статистика бойынша ... ұшу тек 10% ие. ... ... ... ... авиапарктің дамуы өте баяу жүзеге асырылып ... ... ... ... ... авиация комитетінен жаздың
жарамдық сертификаттын 620 ... 107 тік ұшақ ... ... ... ... ең ... кедергі инфрақұрылымының жетік дамымауы болып
отыр.
Тұтастай алғанда Қазақстанның авиакөлік жүйесін тиімді дамыту ірі ұлттық
авиакомпаниясыз, яғни жетекші авиатасымалдаушысыз мүмкін ... ... ... АҚ-тың стратегиялық жоспарына сәйкес 2015 жылға дейін жолаушы тасымалы
көлемінің өсуі жылына орта ... 18% ... деп ... Одан ... ... тасымал нарығы 2015 жылы айтарлықтай ... ... ... ... тасымалы 2005 жылғы 1,24 млн. жолаушыдан
2015 жылға қарай 6,6 млн. ... ... ... 2008 ... ... ... авиатасымалдаушы “әуенің алтыншы еркіндігі” атты
авиакомпанияның деңгейіне дейін ... ... яғни ... ... ... ... ... жалғасқан желісін құру жолымен
Азиядан Еуропаға және кері бағытта Қазақстанның ... ... ... ... тасымалдауға қол жеткізілуге тиіс. Сөйтіп,
авиакомпания тек Қазақстан авиациялық нарығы мүмкіндіктерін пайдаланып қана
қоймай, ... ... ... ... нарыққа да шыға алады /55/.
2008 жылы «Эйр Астана» операциялық лизингке 3 әуе кемесін сатып алды (1
бірлік - ... 2 ... - Airbus -320), «SCAT» әуе ... ... Боинг-737-500 үлгісіндегі 2 әуе кемесі сатып алынды.
2008 жылдың соңына қарай әуе кемелерінің ... ... ... 23 ... 2009 жылы ... ... үшін қазіргі заманғы ... – Як-40 әуе ... ... алу ... ... ... көрсетуді ұйымдастырумен «Қазаэронавигация»
республикалық мемлекеттік кәсіпорны айналысады. Қазақстан Республика-сының
аэронавигациялық жүйесін жетілдіру бойынша ... ... ... 2007 жылға инвестицияның жалпы көлемі 6 млрд. теңгені құрады,
2006 – 2008 жылдар ... ... 15 ... ... ... ... аумағы арқылы 70 халықаралық әуе дәліздері өтеді. Халық-аралық
транзиттік әуе қатынасының желісі 1995 жылдан 2008 жыл кезеңінде 5 мың ... 65 мың ... ... ... ... Астана, Қарағанды және Атырау
әуежайларында «EL AL» (Израиль), «KLM» (Нидерланды), «FedEx» (АҚШ) ... ... әуе жүк ... ... ... ... ... жүзеге
асырады.
Қазақстан Республикасының әуе нарығын талдап көрсету мақсатында, әуе
көлігінің ... ... ... әсерін, әуе нарығында
қолданылатын брондау ... ... ... әуе көлігінің
даму мәселелері мен болашағын зерттеп ... ... ... ... ... ... әсер
етеді, олардын ішінде, лизинг пен сервисқа кететін шығындар және бірлік
сағатына байланысты ... ... ... ... ... ... ... максималды эффективті толтыру ... үшін ... ... байланысты. Солардың ішінде
Қазақстандық әуекомпаниялар ұсынып отырған билеттер тарифінің қымбат ... ... ... ішкі және ... бағыттардағы
билеттер тарифін көрсетіп, оларды басқа да әуекомпаниялар ұсынып ... ... ... ... әуе ... ... жолаушылар
санының соңғы жылдардағы динамикасын құрып, ... ... даму ... мен ... ... қарастырдық.
Статистикалық мәліметтерге сүйене отырып, әуе көлігін қолданатын келушілер
санының ... ... ... ... ең көп келген туристер мен
туристердің ең көп ... ... ... ... ... ... ... ерекше белгісі, ал осы тасымалдауды қамтамасыз
ететін көлік, туристік түрде қызмет көрсететін ең ... сала ... Егер ... ... де, ... де шектелген жаяу
экскурсиялар және жорықтар туралы айтылмаса, көліксіз туризм жоқ.
Кез келген адамға күнде ... жиі ... ... ... ... ... күш түседі. Сондықтан қозғалу түрін таңдау өте ... ... ... ең басты ескеретін жағдайлар:
– саяхаттың негізгі және қосымша мақсаттары;
– баратын жерінің бағыты мен орналасуы.
Жалпы жұмыстың басында айтылып кеткендей, ... ... түрі ... сай ... ... таңдау кезінде «қайда? қашан? не үшін?
қандай бағаға?» деген сұрақтарға жауап шешуші роль атқарады.
Туристiк көлiк, барлық көлiктер сияқты, жаяу, су ... және ... әуе ... ... Туристiк тасымалдаулардағы көлiктiң жеке
түрлерiнiң меншiктi салмағы әр түрлі қалыптасады ... және ... ... ... ... елді ... немесе оның облыстарында.
Әуе қатынастарының туризмдегі мәні ... ... ... ... ... ұшу ... ... өсті. Бұл әсіресе реактивті ұшақтар пайда ... ... ... Көптеген туристер, әсіресе алыс ара ... ... ... ... Осыған қарамастан ұшақты
жеке адамдар тандайтын көлік десе де ... ... ... танымдық
мақсаттпен саяхаттайтын туристердiң жаппай ағындары жеке ... және тап ... әуе ... ... қолданады.
Сонымен әуекөлік туризм мен саяхаттауда қандай роль ойнайды деген
сұраққа жауап ... ... ... ... ... өте зор. Егер
үлкен қашақтықтарға баратын ... – бұл ең оңай ... ... ... жатқызуға болады:
1. тасымалдаудағы үлкен жылдамдық минималды ұшу уақытын береді;
2. ұсынылатын ыңғайлылық пен қауіпсіздік;
3. ұсынылатын қызмет деңгейінің жоғары болуы.
Кемшіліктеріне келесіні ... ... ... ... жоғары болуы;
2. ұшақ ұшу уақытында істен шығуы мүмкін;
3. биіктікке ... ... соң ... аялдау мүмкіндігінің болмауы;
4. әуе билеттерін алдын ала ... ... ... ... биiк ... ... ... түрлi
класстарының бар болуы және әр түрлi табыс деңгейi бар ... ... ... ... жүйе ... ... дәл ... ең әйгiл етеді.
Бұдан басқа, турфирма әуекомпаниямен жұмыс істегенде ... ... ... ... ... мүмкiндiгіне ие болады (чартерлік
бағдарламалар, орындарды қатты блок, жұмсақ блок жасау және т.б.). ... ... ... ... ... ... ... Sabre, Worldspan және т.б.), бұл ... ... ... және санды минуттарда клиенттердiң күрделi талаптарын
қанағаттандыруға көмек көрсетеді.
Қазақстан әуе нарығындағы жолаушылар мен туристерді тасымалдайтын СКАТ,
Тұлпар, Саяхат, «Атырау әуе ... ... ... «Эйр ... ... ... болып табылады. Осыған байланысты жұмыста Қазақстандағы
әуекомпанияларды салыстыра отырып, олардың ұсынатын қызметтері мен ... және ішкі ... ... ... көрсетілді.
Тікұшақ арқылы саяхаттаулар Қазақстандағы туризмнің жаңа әрі қарқынды
дамып келе жатқан түрі, бірақ әлі де ... ... ... ... бұл ... жері мен ... ... байланысты
туризмнің перспективті түрі болып отыр. Сондықтан жұмыста тікұшақпен
туристерге қызмет ... ... ... ... құрылып,
оның бағалары қарастырылған.
Қазіргі уақытта Қазақстанда шығу және кіру ... ... ... әуе көлігін қолданатын болғандықтан, бұл ... ... ... өте зор ... ... Мұнда «Эйр Астана» әуе
компаниясының орны ... ... ... көптеген қазақстандық
әуекомпаниялардың әлсізділігі жергілікті нарық ерекшеліктеріне ... ... Ол ... баға әсерінен, потенциалды сұранысқа ие көлемге
толмаған. Осыған байланысты ... ... ... ... мен ... ... мақсатында, ішкі және ... ... ... ... ... ... да әуе- компаниялар
ұсынып отырған бағалармен салыстырылды.
Сонымен қатар Қазақстан әуе ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан әуебизнесінің
магистральді даму бағыттары мен ... ... ... ... ... ... әуе көлігін қолданатын келушілер
санының динамикасын ... ... ... ең көп ... ... мен
туристердің ең көп бағытталатын елдеріне байланысты ... ... ... келгенде, тек Қазақстанда ғана ... ... ... ... әуе ... ... өте зор. Өйткені, әуе көлігі
арқылы ... алыс ара ... ... тез, ... және ... ... ие ... Басқа көлік түрлерімен салыстырғанда әуе
көлігінің пайда болуы туризмге қатты әсерін тигізді. Бұл ... түрі ... ... ... барлық сұраныстары мен талаптарына
жауап береді.
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... М.Б., ... В.И. ... туризма: ПЕРЕВОЗКИ.-С.-Пб.:
Издательский дом Герда, 2001. ... ... И.В., ... Т.П., ... В.А. ... ...... и статистика, 2003. С. 219.
3. Гуляев В.Г. Туристские перевозки.-М.: Финансы и статистика, 1998. 368с.
4. ... А.А. Роль ... ... в деятельности
авиаперевозчиков//Бюллетень транспортной информации.-1997.-№2. 36с.
5. Уилсон Д.Ж. Boeng, Current Market Outlook, -USA, 2001. ... ... ... в ... ... ... ... С.10-13.
7. Тынчеров З.В., Ягофаров Г.Ф. Основы планирования и организаций
туристского бизнеса. ... ... 2003. ... Азар В.И. Транспорт и туризм.-М.: Транспорт, 1973. С.21-23.
9. Шамакина К.Е. Организация групповых ... на ... ... ... ЦРИБ ... 1984. ... Петров С.В., Шапакина К.Е. Планирование и организация транспортных
путешествий.-М.: ЦРИБ ... 1986. ... ... Л.А. ... ... ... туристских услуг.-
М.: ЦРИБ ТУРИСТ, 1988. 181с.
12. Гуреев С.А., Копылов М.Н. Транспортное право.-М.: РМАТ, 1997. С.32-34.
13. Чикагская ... о ... ... ... Материалы
Международной организации авиационного транспорта (IATA).-1994.
14. Типовые правила транспортного и ... ... и ... В кн. ... оф. ... по туристко-
экскурсионной работе профсоюзов - М., 1978. С.194-199.
15. Осипова О.Я. Траннспортное обслуживание туристов: учебное пособие ... ... ... ... ... ... ... Гуляев В.Г. Организация туристской деятельности.-М.: Нолидж, 1996.
С.91-105.
17. Енев Н. Экономика и организация туристского бюро и ... ... 1970. ... Ильина Е.Н. Менеджмент транспортных услуг.-М.: РМАТ,1997. С.23-29.
19. Қазақстандағы көлік саяхаттары www.google.kz
20. Гармаш О.В. Воздушный ... ... ... в эпоху
общего преоброзование: Материалы науч.-прак. Конференции – Алматы, 2007.
С46-48.
21. Обслуживание туристов железнодорожным ... в ... ... су ... ... көрсету www.google.kz
23. Қазақстан Республикасының әуе нарығы www.inform.kz
24. Қазақстандағы әуе компаниялар www.nkkazinform.kz
25. Эйр Астана компаниясы www.air-astana.kz
26. Скат әуе компаниясы www.scat.kz
27. ... әуе ... ... ... ... атқаратын әуежайлар www.google.kz
29. Общие условия перевозки пассажиров и багажа (обобщенное ... ... ... ... ... ... ... фирмы, 1995. С.45-49.
30. Воздушные перевозки пассажиров, багажа, грузов и ... ... 1996. ... ... ... ... международного туризма, часть 4).//Под.
Ред. М.Б. Биржакова и В.А. Индусова. ... ... ... 1996. С.15-16.
32. Әуе компанияның ішкі маршруттары www.air-astana.kz
33. Халықаралық ... ... Cкат әуе ... ... картасы www.scat.kz
35. Миль М.Л. Вертолеты. – М. Знание - 1957. ... ... Д. ... ... для ... ... -
2007. С.1.
37. Тікұшақ арқылы экскурсиялар http://www.indratour.net/avia#m1
38. Тікұшақ туризімінің маршруттары http://aviaconsulting.kz/vertoletnyi-
turizm
39. Иконнев А.И. ... ... - 2008. ... ... Т. К. Небо по колено//Экспресс К. - 2008. С.6-10.
41. Ақанбаев Е.А. Азаматтық ... ... ...... ... бір ... - 2009. ... Асылбеков А.Т. Выше, дальше//Казахстан: экономика и жизнь - ... ... А.Ю. ... ... - М.: Аспект - ... ... ... Г.А Экономика туризма. - М.: Финансы и статистика, 1998. С.13-
15.
45. Система бронирования Амадеус www. Amadeus.ru
46. ... ... ... ... ... ... ... Бейсенова А.Б. Air Astana стартует в будущее//Деловой Казахстан - 2008.
С.5.
49. Aкмуханов А.Б. Снова в ... ... - 2009. ... ... А. В. ... ждет перемен//Курсив - 2009.- №7. С.12.
51. Байдаулетов Д.Е. Авиация//Бизнес и ... - 2009. ... ... А.Б. Семь лет на ... ... - 2009.- № 15. С.12-
19.
53. Антончева С.А. Артерии ... ... - 2009. ... ... ... туризм бойынша статистикалық ... ... ... А.Т. ... ... - 2009. - 12 нояб. С.10.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әуе көлігінің халықаралық туризмдегі мәні50 бет
Қазақстан туризмінің дамуындағы көліктің маңызы83 бет
Әуетасымалдаудың тарихы және оның қазіргі туризмдегі ролі79 бет
Жылқы және ту12 бет
Маркетингтің туризм индустриясында маңыздылығы23 бет
Туризм саласындағы маркетингтің ерекшелігі6 бет
Туризмдегі нарықтық механизм және нарықтағы ұсыныс пен сұранысты зерттеу20 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
2011 жылғы «Азиада» ойындарының туризмдегі рөлі78 бет
XX-XXI ғасырдың суда, әуеде, жер бетінде болған ірі зілзалалары14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь