Қызмет көрсетудегі маркетингті жетілдіру

Кіріспе 3
1 Қызмет көрсету аясы . қоғамның әлеуметтік.экономикалық дамуының маңызды факторы
5
1.1 Қызмет көрсету, оның түрлері мен нысандары 5
1.2 Қызмет көрсету маркетингінің ерекшелігі 12


2 «SHARAFA» жарнама.ақпараттық компаниясының шаруашылық қызметін талдау
21
2.1 ҚР жарнаманың қазіргі жағдайы мен болашағы 21
2.2 «SHARAFA» компаниясының жалпы сипаттамасы 27
2.3 «SHARAFA» компаниясының қаржылық.шаруашылық қызметін талдау
33

3 «SHARAFA» жарнама.ақпараттық компаниясының жарнамалық қызметін жетілдіру бағыттары
41
3.1 «SHARAFA» жарнама.ақпараттық компаниясының маркетингтік іс . әрекетін ұйымдастыру жолдары
41
3.2«SHARAFA» жарнама.ақпараттық компаниясының қызметін жетілдіруге арналған бағыттар
52

Қорытынды 65

Қолданылған әдебиеттер тізімі 68
Адамзат тіршілігіндегі әрбір жаңа кезеңнің өзіне тән жетістігі мен мұқтажы болады. Өркениет деңгейіне қарай өсе түскен өмірлік қажеттілік өндіру мен тұтыну арасындағы оралымдылыққа қол жеткізуді алға тартады. Осы талапты жүзеге асыру өмірге маркетингті алып келіп отыр.
Нарық қатынастары шаруашылық қарым-қатынаста жүріп жатқан субьектілерінен экономикалық үдерістерді игеруді, ол үшін оларды терең және жан – жақты талдауды талап етеді. Осы талдау негізінде бар ресурстарды тиімді пайдаланып, тұтынушылардың қажеттерін сапалы және жоғары деңгейде, неғұрлым толық қанағаттандыруды белгілейді. Нарықта қалыптасқан қатаң бәсекелестік күресті жеңіп шығу үшін бұл аса қажетті іс. Соның негізінде фирманы дәл басқару бағыттары және ұтымды шаруашылық бизнес шешімдері іздестіріледі. Ал ол талдауды жүргізу үшін кең көлемде және неғұрлым толық коммерциялық ақпарат қажет болады. Бұл жииналған ақпарат нарықта әрекет жасап жүрген фирмалар және келешекте олардың қатарына жаңадан қосылатын кәсіпорындар, олардың өнімдерінің өзгерісі туралы т.б с.с. болжамдық талдау үшін қолданылады. Осы аса маңызды да күрделі іс маркетингсіз орындалуы мүлде мүмкін емес. Сондықтан фирманы басқару жүйесінде, оның әрекетін ұтымды реттеу ісінде қазіргі кезде маркетинг жетекші рөл атқарады.
Соңғы онжылдықтағы Қазақстан Республикасы әлеуметтік – экономикалық процестерінің динамикалық өзгерістерімен, саяси және әлеуметтік өрістерде институционалды қайта құрумен, қоғамның өміріндегі экология ролінің жағдайда әкімшілік – командалық жүйеден нарықтық экономикаға өту бұл өрістегі әлемдік тәжірибені, қазіргі замандағы бизнестің философиясын игермей мүмкін емес.
Еліміздегі экономикалық реформаны әлем экономикасымен интеграциялау үшін нарық механизмін, нарықты зерттеу әдістерін және принциптерін, экономикалық конъюнктураны, стратегиялық жоспарлаудың негіздерін, кәсіпорындардың нарықтық жағдайдағы бәсекелестік мүмкіншіліктерін терең білу қажет. Мұндай білімді нарықтық басқару концепциясын зерттейтін маркетинг ғылымы береді.
Маркетинг ғылымы қазіргі таңда аса маңыздылардың бірі. Қандай салада не нарықта болмасын XXI ғасырдағы алға, жетістікке жетелейтін тұтқалардың бірі. Өндірістің әлеуметтік–экономикалық тиімділігін қамтамасыз ететін жалпы экономикалық құбылыс пен тетік ретіндегі маркетингтің рөлін отандық кәсіпкерлер енді ғана бағалауда.
Бұл жұмыстың мақсаты – қызмет аясындағы маркетингтік іс– әрекеттің теориялық негіздерін зерттеу және оның нақты компанияда ұйымдастыру ерекшеліктерін қарастыра отырып, келешекте қызмет маркетингін жетілдіру жолдарын анықтау.
Ал осы дипломдық жұмыстың міндеттері келесідей:
 қызмет аясының мазмұны мен маңызын, қызмет көрсету салаларындағы маркетингтің ерекшеліктерін, жарнамалық-ақпараттық қызметтегі маңызын қарастыру;
1 Ф. Котлер «Маркетинг негіздері» – Алматы: «Жазушы», 2000. – 552 бет
2 C. Н. Нысанбаев, Г. А. Садыханова «Маркетинг негіздері» – Алматы: «Қазақ университеті», 2002. – 200 бет.
3 Қ. Хожаназаров «Маркетинг негіздері» – Алматы: «Экономика», 1996. – 288 бет.
4 Песоцкий Е. А. «Реклама» М.: Издательско–торговая корпорация «Дашков и К», 2007.
5 Ф. Котлер, К.Л. Келлер Маркетинг менеджмент. 12-е изд.– СПб.:Питер, 2007. – 816 с.
6 Аникеев С. Методика разработки плана маркетинга –М.: Фолиум, 2003, - 339 с..
7 Болт Г. Практическое руководство по управлению сбытом. –М.: изд. МГУ, 2003, -467 с.
8 Есимжанова С.Р Маркетинг –А.: Экономика, 2005.-365 с.
9 Валовая М.Д., 13 бесед о рекламе. – М.: Нива ХХI век, 2001.-322 с.
10 «SHARAFA» жарнама-ақпараттық компаниясының мәліметтері
11 Ванова А. Маркетинг и реклама: два в одном. –М.: изд. Российкий университет дружбы народов, 2002. –442 с.
12 Ванемейкер Д. Стратегия маркетинга. М: АО «Интерэксперт», Экономика, 1991 . С.43.
13 Голубков Е.П. Маркетинг: стратегия, планы, структуры. –М.: Дело, 2003, - 583 с.
14 Голубков Е.П. Маркетинговые исследования: теория, методология и практика. –М.: Финпресс, 2000. – 461 с.
15 Дихтль Е., Хершген Х. Практический маркетинг. –М.: Высшая школа. 1995. – 225 с.
16 Джефкинс Ф. Реклама. Перевод с английского. – М.: ЮНИТИ, 2002.-501 с.
17 А.Дурович. Маркетинг в предпринимательской среде. Минск, НПЖ «Финансы, учет,аудит».1997.-303с.
18 Котлер Ф.,Армстронг Г., Сондерс Д., Вонг В.,Основы маркетинга. -Москва, Санкт-Петербург, Киев: 1999, -1224 с.
19 Котлер Ф. Маркетинг менеджмент. –СПб.: ПитерКом, 1998. – 876 с.
20 Кретов И.И. Маркетинг на предприятии. –М.: 2003,-422 с.
21 Ламбен Ж.Ж Стратегический маркетинг. Европейская перспектива. Пер. с фр. –СПб.: Наука, 1996 – 589 с.
22 Маслова Т.Д. и др. Маркетинг: Маркетинговые исследования. Товары и цены. Коммуникационная политика. – СПб: Питер, 2002, -448 с.
23 Натан М.Д. Стратегический маркетинг. –СПб: Питер, 2003, - 401 с.
24 Пешкова Е.П. Маркетинговый анализ в деятельности фирмы. –М.: «Ось-89», 1999, -99 с.
25 Питер Р. Диксон. Управление маркетингом. Пер. с англ. –М.: ЗАО «Издательство БИНОМ», 1998. –560 с.
26 Поспелов А.Н. Маркетинг и коммерция. – М.: изд. Книготорговый центр «Маркетинг», 2003, - 399 с.
27 Ривс Р. "Реальность в рекламе". М: Внешторгреклама, 1999, -134с.
28 Сидельников И.С. Реклама за рубежом. –М.: «Высшая школа», 1977.- 229 с.
29 Н. Форстад. Найди свой путь в рекламном деле. –М.: ИНФРА-М, 1995, - 67 с.
30 Стенфилд P. Маркетинг и реклама М.:ИНФРА-М,2004,-334С.
        
        Т.Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті
| ... ... |
| ... және коммерция» кафедрасының |
| ... ... ... |
| ... ... С.А. |
| |№__ ... «__» _____ 2010 ж. ... ... ... ... ... ... ... қызмет және сервис» мамандығы
|Орындаған: | ... ... ... курс, 406 топ студенті|________________ | |
| ... қолы | ... ... | ... ... ... оқытушы |___________________ ... |
| ... қолы | ... ... | |бет |
| ... |3 |
| | | |
|1 ... ... аясы - ... ... | |
| ... маңызды факторы |5 |
| |1.1 ... ... оның ... мен ... |5 |
| |1.2 ... ... ... ерекшелігі |12 |
| | | |
| | | |
|2 ... ... ... ... ... |
| ... |21 |
| | 2.1 ҚР ... ... ... мен ... |21 |
| |2.2 ... ... ... сипаттамасы |27 |
| |2.3 ... ... ... ... | |
| ... |33 |
| | | |
|3 ... ... компаниясының жарнамалық қызметін| |
| |жетілдіру бағыттары |41 |
| |3.1 ... ... ... маркетингтік іс| |
| |– ... ... ... |41 |
| ... ... ... ... | |
| ... ... бағыттар |52 |
| | | |
| ... |65 |
| | | |
| ... ... ... |68 ... ... әрбір жаңа кезеңнің өзіне тән жетістігі мен
мұқтажы болады. Өркениет ... ... өсе ... ... ... мен ... ... оралымдылыққа қол жеткізуді алға тартады. Осы
талапты жүзеге асыру өмірге маркетингті алып келіп отыр.
Нарық қатынастары ... ... ... ... экономикалық үдерістерді игеруді, ол үшін оларды терең және
жан – жақты талдауды талап етеді. Осы ... ... бар ... ... ... ... сапалы және жоғары деңгейде,
неғұрлым толық қанағаттандыруды ... ... ... қатаң
бәсекелестік күресті жеңіп шығу үшін бұл аса ... іс. ... ... дәл басқару бағыттары және ұтымды шаруашылық ... ... Ал ол ... ... үшін кең ... және ... ... ақпарат қажет болады. Бұл жииналған ақпарат нарықта ... ... ... және ... олардың қатарына жаңадан қосылатын
кәсіпорындар, олардың өнімдерінің өзгерісі туралы т.б с.с. ... ... ... Осы аса ... да күрделі іс маркетингсіз орындалуы
мүлде мүмкін емес. Сондықтан фирманы басқару ... оның ... ... ісінде қазіргі кезде маркетинг жетекші рөл атқарады.
Соңғы онжылдықтағы Қазақстан Республикасы ...... ... ... ... және ... өрістерде
институционалды қайта құрумен, қоғамның ... ... ... ...... ... ... экономикаға өту бұл
өрістегі әлемдік тәжірибені, қазіргі замандағы бизнестің философиясын
игермей ... ... ... ... әлем ... интеграциялау
үшін нарық механизмін, нарықты зерттеу әдістерін және ... ... ... ... негіздерін,
кәсіпорындардың нарықтық жағдайдағы бәсекелестік мүмкіншіліктерін терең
білу ... ... ... ... ... ... ... ғылымы береді.
Маркетинг ғылымы қазіргі таңда аса маңыздылардың бірі. Қандай ... ... ... XXI ғасырдағы алға, жетістікке жетелейтін тұтқалардың
бірі. Өндірістің әлеуметтік–экономикалық ... ... ... ... ... пен тетік ретіндегі маркетингтің рөлін отандық
кәсіпкерлер енді ғана бағалауда.
Бұл жұмыстың ...... ... ... іс– ... негіздерін зерттеу және оның нақты компанияда ... ... ... ... ... ... жетілдіру
жолдарын анықтау.
Ал осы дипломдық жұмыстың міндеттері келесідей:
– қызмет аясының мазмұны мен маңызын, ... ... ... ... жарнамалық-ақпараттық қызметтегі маңызын
қарастыру;
– кәсіпорында маркетингтік іс – әрекетті ... ... ... ... маркетингтік іс–әрекетін ұйымдастыру және
басқару жағдайын қарастыру;
– «SHARAFA» компаниясының тауарлық және бағалық саясатын ... ... ... нің маркетингтік қызметін жетілдіру бойынша
ұсыныстарды білдіру.
Зерттеу ... ... ... ... маркетинг әрбір фирма, компания
үшін маңызды. Нарықтағы жарнамалық-ақпараттық қызмет көрсететін компаниялар
баршылық, ... ... ... бірі ... жарнамалық-
ақпараттық қызметтермен қамтамасыз ететін, яғни қызмет көрсететін компания
да маркетинг ... ... ... бұл – ... ... ... және тиімді бағамен жарнама
кампаниясын жүргізіп, ақпараттарды орналастырып беретін ... ...... ... ... ... ... жүйесі.
Ақпараттық-әдістемелік база. Дипломдық жұмысты жазу ... ... ... ҚР-ның Статистика жөніндегі Агенттігінің, «SHARAFA»
компаниясының мәліметтері, қызмет маркетингіне ... ... ... ... ... жұмыстың ғылыми жаңалығы. Дипломдық жұмыста қызмет аясындағы
маркетингті жетілдіру бойынша ... ... ... ... көрсету салаларындағы маркетингтің ... ... ... ... ... ... ... бағыттары анықталды;
– қызмет көрсетуші компанияның ... жету ... ... тәжірибелік маңыздылығы. Дипломдық жұмыста берілген
ғылыми негізделген ұсыныстар кәсіпорын тәжірибесінде қолданылуы мүмкін.
1 ... ... аясы - ... әлеуметтік-экономикалық дамуының
маңызды факторы
1.1 Қызмет көрсету, оның түрлері мен нысандары
Ғылыми-техникалық революция өндірістік және өндірістік емес ... ... бөлу ... ... ... ұйғарады.
Осы салалардың экономикалық көрсеткіштерінің салыстырылуы қоғам дамуының
объективті заңдылықтарын айқындайды, ал ... ... ... ... емес ... ... капитал салымдарының
сәйкес өсімін негіздейді, бұл өз кезегінде ... ... ... оның ... ... кеңейтеді, жұмыс күшінің ұдайы
өндірісін жетілдіреді [1].
Қызмет көрсету аясы экономиканың барлық салалары жұмысшыларының сапалық
сипатына әсер етеді, ... күш ... ... ... және ... ... ... емес салаларда қолдану
үшін босатуға мүмкіндік ... яғни тек ... ... ... қана қоймай, сондай-ақ материалдық өндіріске де өз әсерін тигізеді.
Ол өндіріс құралдары мен тұтыну ... ... ... ... ... ... ... тұтынушыларының бірі болып
табылады, ал материалдық өндіріс өндірістік емес сала ... ... ... ... ... емес ... материалдық өндірісте
өз базасын таба отырып өзінің салаларын дамытуды жеделдетуге ынталы болып
келеді. Екі ... ... ... ... үрдісінің жұмыс жасауы
халықтың материалды және рухани ... ... ... сферасының және оның салаларының жұмысшылары материалды
игіліктердің тек тұтынушылары ғана ... ... Өз ... олар
халыққа қызмет ете отырып материалды емес ... ... ... ... мақсаты – адамдардың түрлі қажеттіліктерін ... және өмір сүру ... ... ... де, ... бұл ... ... шешеді. Қызмет сферасы әлеуметтік, сондай-ақ
экономикалық функцияларды да орындайды. Мысалы ... беру ... ... ... отырып, жұмысшы күшін ұдайы өндіру факторы
болып келеді.
Қазіргі қоғамда қызметтер тұтынудың маңызды элементі және ... сүру ... ... ... ... ... ... көрсету сферасының
салаларын дамыту қоғам мүшелерінің ... ... ... ... әсер ... Және бұл өзгерістер қоғамдық өндіріс
құрылымындағы ... оның ... ... әсер ... ... ... ... айтатын болсақ, онда “қызметтер” түсінігіне
қатысты экономистердің түрлі көзқарастары бар: ... ... ... айрықша еңбегі ретінде қарастырылады, ал басқа жағдайда ол
өндірістік емес тұтыну ретінде ... ... ... оны материалдық
өндіріс сферасындағы өндірілген табысты тұтыну ретінде ... ең ... ... ... ... ... себебі ол
қызметтерді талдау кезінде және оны халыққа ұсыну кезінде ... ... ... құрамдас бөлігі болып табылады. ... мәні ... ... ... ... ... Тұтыну құнын анықтау үшін “қызмет” түсінігін айыру қажет. Мысалы,
материалды қызметтер бұрынғы тұтыну құнының әсер ету ... ... ... ... оның құны өскенде). Егер материалдық емес сипаттағы
игіліктер ... сөз ... ... ... ... таза ... ... болса, “қызмет” түсінігінің мазмұны белгілі бір ... жаңа ... ... ... ... ... ол тек ... үрдісі, іс-әрекет түрінде берілуі.
Менеджмент және маркетинг тұрғысынан қызмет дегеніміз ... ... ... ... барлығы және ол назар
аударту, сатып алу, ... және ... ... ... ұсынылады.
Қызмет болып бірінші жақ екінші жаққа ұсыныла алатын кез келген шара немесе
іс-әрекет, ол ... және ... ... өтпейді. Оның ұсынылуы
материалды өніммен байланысты болуы мүмкін.
Қызметті әлеуметтік-экономикалық категория ретінде зерттей отырып, біз
бұл түсініктің екі ... ... ... тиіс: ерекше тұтыну құны
ретіндегі қызмет және белгілі экономикалық ... ... ... ... ... Бұл ... біз ... оның
өндірілуі, көрсетілуі және тұтынылуы кезінде көрінетін ерекше құн ретінде
қабылдаймыз.
Сонымен, қызмет қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... қарастырылады. Бұл қатынастарды
талдау қызметтерді өндіруші мен ... ... ... және ... сипатталады. Бұл жағдайда қызмет көрсету сферасында
экономикалық мазмұны бойынша ... ... ... салаларға жататын іс-
әрекет түрлері жиналады. Әлеуметтік-экономикалық категория ... мәні ... ... ең ... біз оның негізгі екі түрін ... ... ... (зат, өнім және т.б.) және таза қызмет (іс-
әрекет). Бұл түрлердің екеуі де ... ... ... ... ... ... деп жеке ... сәйкес материалдық, материалдық емес
сипаттағы және әлеуметтік-мәдени мақсаттағы игіліктерді нақты тұтынушыларға
дейін жеткізумен байланысты ... ... ... ... ... ... ... (заттар) еңбек өнімдері бойынша өндірушілер
мен тұтынушылар арасындағы ... ... ... Әлі ... әдебиеттерде жүрген “қызмет” түсінігінің жеткіліксіз толық
және ... ... ... осы ... ... ... тауармен көрсетілетін қызмет – бұл адамның өз ... ... бір ... және рухани игіліктерді қолдануы. Адамға
қызметтерді көптеген тұтыну заттары көрсетеді: тұрғын үй – ... ... ... ... ... ... және т.б. Бұл нақты сезілетін
заттың қызметтері.
Жоғарыда айтылғандай, қызмет материалды және таза ... ... ... ... ... ... ... затында
материализацияланады. Мысалы, материалдық ... – бұл ... ... аяқ киім тігу ... қызметтер және т.б. болып табылады.
Еңбек заты заттандырылған тұтыну құны болып табылады, ол қызметті өндіруші
тұлғаның (немесе ... ... ... ... ... ... сияқты
өзінің объектісіне жылжу жолында барлық сатыдан өтеді: өндіру – айырбас –
бөлу – тұтыну. ... ... ... өндірушімен байланысқа баратын,
яғни қызметті алатын адам болып табылады.
Материалдық қызмет жеке талғамдар мен сұраныстарға сәйкес материалды
тұтыну құндарын ... және ... ... ... ... ... ... қоғамның барлық мүшелерінің қажеттіліктерін
қанағаттандыру дайындығына дейін жеткізудің ұйымдастырушылық сипаты ... ... ... функциялары заттай формадағы жаңа
материалды игіліктерді құруда ... ... ... ... жасау, киімді жеке тапсырыс бойынша тігу ... ... ... және ... ... ... ... құны
ретінде (жылу, газ, жасылдандыру және т.б.), ... ... ... ... ... ... жалғастыру түрінде (сұрыптау бойынша,
орау, тасымалдау бойынша операциялар), материалды игіліктердің тұтыну құнын
қайта ... ... ... үй-шаруашылығын жөндеу, тұрмыс
техникасын жөндеу және т.б.). Қызмет көрсету аясында өндіруші ... ... ... ... ... және ... құны бойынша жалпы
ұлттық өнім және ұлттық табыс құрамына жатқызу осы ... ... ... шамасы туралы толық және нақты көрініс береді.
Таза қызмет көрсету барысында оның ... ... үшін ... іс-әрекет түрінде әсер етеді ... ... ... инфрақұрылым рыногының жұмысшыларының
қызметі және т.б.). Егер материалдық қызмет көрсету кезінде еңбек үрдісінің
үш кезеңі болса: ... өзі, ... заты және ... ... онда таза
(материалды емес) қызмет көрсетуде тек еңбек құралы мен ... ... ... заты бұл ... ... өзі ... отыр). Яғни таза қызмет
көрсеткенде қызметтің заты мен ... бір ... – адам ... ... қызмет жылжудың тек үш ... ... ... Таза ... орындайтын функциясы жоғары текті-рухани,
санаткерлік, мәдени қажеттіліктерді қанағаттандыру болып табылады.
Таза қызметті өндіретін ... ... ... құн ... Таза
қызмет еңбекті тұтынуға байланысты қатынасты білдіреді, және бұл ... түр ... ... ... көрінбейді. Бұл жерде таза қызмет
ретіндегі ... жеке ... ... жалпы қоғамның рухани қажеттіліктерін
қанағаттандыру мақсатында қолданылуы мүмкін.
Қызметтер тек ... ... ... және ... ... ғана емес, ... ... ... мен ... ... ... ... көп қырлы
қоғамдық пайдалықтары болатынын айта кету ... ... ... ... ... ... ... әрекет етеді (мысалы, жоғары және
басқа оқу ... ... ... және ... ... қызметі
және т.б.). Қызметтер, адамды тұлға ретінде ... ... ... ... ... ... қоғамның барлық мүшелерінің қоғамдық қажеттіліктерін
қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... ... ... білдіреді. Таза қызметтер, ... ... ... де қанағаттандырады – әрекет нысанында құрылатын рухани,
интеллектуалды, ... ... ... ... өзгеше, олар тек материалды
өндіріс аясының еңбек ... ғана ... ... ... ... жеке қалауларын ескеріп өндірген
қызметтермен қанағаттандырылады. Қызмет ... ... ... ... ... отырып, іс – ... ... ... ... жетістіктерін, алдыңғы қатарлы тәжірибені,
қызмет көрсетудің прогрессивті ... мен ... ... ... механизмінің жетілдірілуі қамтамасыз етіледі.
Өнімді еңбек дегеніміз жалпы жұмысшылардың еңбегі болып табылады,
олардың әрекет ету ... ... ... өнім және ... ... Ғылыми - техникалық революция, жалғасып келе жатқан қоғамдық
еңбек ... ... ... ... ... ... шеңберін әр
уақытта кеңейтіп отырады. Жалпы жұмысшылар құрамына тек ... ... ... ... ... жұмысшылар ғана емес, сондай-ақ инженерлер,
техниктер, өндіріспен байланысты ғылым өкілдері жатады. ... - ... ... ... ... ... санының азаюы да қатар жүріп
отырады, ал қоғамдық еңбек өнімділігінің тез өсуі өндірістік емес салада
қызмет ... ... ... ... ... береді, яғни өндірістік
емес салада қызмет ететін жұмысшылардың аз санының есебінен көп ... ... ... ... ... үлес ... азаяды,
адамдардың өсіп отырған қажеттіліктерін ... ... емес ... ... ... ету ... қызмет көрсету аясында құрастырылған,
кешендік, бірлескен еңбектің ... ... ... ... ... ... ... жұмыс күшін саналы түрде бөле отырып, осы
қызмет көрсету аясының салаларында жұмыс ... ... ... ... тиімділікпен қолданылуына мүдделі.
Қызмет өндірісі мен саланың дамуы, ең ... ... ... ... ... және сәйкес экономикалық қатынастың ұдайы өндіріске қатысуына
қарай қарастырылады. Осының салдарынан жұмыс күшін ұдайы өндіру үшін ... ... ... қызметтің белгілі-бір бөлігіне жатқызбау мүмкін
болмай отыр.
Халыққа материалдық сипаттағы қызмет көрсету салаларының жоғары ... ... ... экономикалық және әлеуметтік мәселелерді шешудің
қажетті алғы шарты болып отыр. ... ... ... қамтамасыз ету адамдар арасындағы өзара қатынасты жетілдіруге,
тұлғаның қалыптасуына, ... ... ... ... қала ... арасындағы, республиканың түрлі аймақтары ... ... және ... айырмашылықтарды жоюға маңызды әсер
етеді.
Қазіргі жағдайда қызмет аясының салалары және оның ... ... ... бір ... ... ... материалдық өндіріс аясында және қызмет сферасында өндірілген
материалдық және рухани игіліктер ... жеке ... ... ... ... және ... ... осы
игіліктердің болуын айғақтайды;
– заттардың тұтыну құнын қайта құра отырып, ... ... яғни ... ... ... ... өндірісін
толықтырады;
– өмірлік игіліктер тұтыну үрдісінің өзіне қызмет етеді (қоғамдық
тамақтану, ... және ... ... ... ... ... ұдайы өсуіне және қызмет ету дәрежесіне белсенді әсер
етеді;
– саналы демалу үшін, халықтың бос уақытын үнемдеу үшін ... ... үй ... ... ... және ... әрекет етеді,
сондай-ақ халықтың тұрмысын жақсартады және қала мен ауыл ... ... ... алып келеді.
Сонымен, қызмет аясы – жұмыс күшінің ұдайы өндірісіне, тұтынушылардың
материалдық және рухани қажеттіліктерін ... ... ... ... және ... емес ... және адам дамуындағы
әлеуметтік-мәдени ... ... ... ... ... жиынтығы.
Қызмет көрсету аясының еңбек өнімі ретіндегі қызмет ... ... ... яғни ... ... және ... мақсаттағы қызметтер.
Қызмет көрсету сферасы оның ... ... ... ... түрде
келесі сфераларға бөлінеді: өндіріске, халыққа, қоғамға ... ... ... ... сферасының салалары өндіріс функцияларын орындайды -
еңбек өнімдерін дайындап, оны тұтынушыға жеткізу және ... ... және ... ... ... ... көрсету. Қызметтерді топтастыру белгілері сатып алу
себебі мен тәжірибесі, рыноктық сегменттеу, ... ... ... сипаты, реттеулілігі және т.б. болуы мүмкін (1-кесте).
Қазақстан тәжірибесінде Статистика бойынша агенттігі ... ... ... ... ... тұрғын үй-
коммуналдық, білім беру жүйесі, ... ... ... бағу ... мәдени, туристік-экскурсиялық, дене шынықтыру және спорт,
денсаулық сақтау, шипажай-курорттық және ... ... ... ... ... және т.б.
Қызмет көрсету саласында жинақталған әр алуан ... ... ... ... де ... ... ... еңбек сипатына
сәйкес келеді. Соңғы тұтынушы тұрғысынан қызметтердің келесі түрлерін бөліп
көрсетуге болады:
– өндірістік мақсаттағы қызметтер (жүк ... ... ... ... ... материалды-техникалық жабдықтау және т.б.);
– жеке қызметтер:
а) материалды-тұрмыстық немесе тұтынушылық сипаттағы (жолаушы көлік,
сауда, қоғамдық тамақтану, ... ... ... қызмет
көрсету);
б) тұлғаның, адамның қалыптасуымен байланысты әлеуметтік-мәдени
қызметтер ... ... ... ... дене ... және ... және мәдени-ағартушылық);
– әлеуметтік қызметтер (мемлекеттік басқару органдарына және ... ... ... ... ... қызмет көрсету және
т.б.).
Кесте 1 – Қызметтердің топтастырылуы
|Топтастыру белгілері ... ... |
|1 |2 ... алу ... мен |- жеке мұқтаждық үшін ... |- ... ... үшін ... ... көрсету аясының жұмысшыларының |
| ... ... |
| |- ... ... зат ... ... ... |- ... ... ... |
| |- ... үшін ... жабдықтаушылардың |- пайда табуға бағытталған қызметтер; |
|мақсаты |- ... емес ... ... |- ... |
| |- ... ... ... |2 ... |- ... |
| |- ... ... |- ... |
| |- ... ... ... |- ... ... |
| |- ... объектіге бағытталған |
|Байланысу дәрежесі |- ... ... ... |
| |- орта ... ... |
| |- ... ... ... ... және ... |- адам еңбегін қолдануға негізделген; ... |- ... ... негізделген ... ... |- ... жоқ ... |
| ... |
| |- ... жұмысшылармен орындалатын; |
| |- ... ... ... ... ... ... |- ... |
| |- ... жоқ ... |
| ... ... |
| |- ... операторлар көмегімен |
| ... ... ... ... емес қызметтердің сыртқы әсерлері
бар, соның арқасында оларды жеке ... ... ... ... ... ... ретінде қызметтер келесідей сипатталады:
– бөлінбеушілік, яғни оларды жеке тұлғаларға бере ала алмаушылығында;
– қызметтерді қолдану үрдісінен тұлғаны бөліп шығарудың мүмкін ... ... ... ... тұтынуды нормалау күрделілігі [2].
Материалдық игіліктерді және қызметтерді өндіру үрдісінде қай салалар
немесе мекемелер өндірістік, жеке және ... ... ... ... қиын. Оларды кешенді түрде көрсететін салалар да бар.
Мысалы, ғылыми және ... ... ... ... да, сондай-ақ
өндірістік кәсіпорындарға да қызмет көрсетеді. Басқа ... ... ... ... бұл ... ... аясының кеңдігі мен көп қырлылығы
туралы – жеке ... ... адам ... ... ... ... өндірістің өсуі әлеуметтік сипаттағы қызметтерді ... ... ... ... және т.б.) ... қажетті
қаражат бөлу үшін жағдайлар жасайды. Осыған байланысты өндіріс пен қызмет
көрсетуге кететін ... ... ... ... пайда болады, осыдан
келіп олар ... және ... ... бөлінеді. Егер ақысыз қызметтерге
(әлеуметтік қамсыздандыру, ... ... ... және т.б.) ... ... табыстан алынатын субсидиялар, грант, несие түріндегі
тікелей алымдар ... ... ... қорлар есебінен (мысалы,
Сорос қорының, ЮСЭЙД, ТАСИС жобаларының, “Болашақ” мемлекеттік білім беру
бағдарламасының ... және т.б.) ... онда ... ... ... жеке ресурстар есебінен, яғни қызмет ... ... ... өнімінің есебінен қамтамасыз етіледі. ... ... ... ... ... ... ... қалыпты жұмысшы
күшінің әрекет етуіне қажетті ... ... ... ... деңгейіне
тәуелді болып келеді.
1.2 Қызмет көрсету маркетингінің ерекшелігі
Қызмет ... ... ... өткізуді дұрыс ынталандырған
жағдайда тұтынушыларды қажетті уақытында, сәйкес ... және ... ... ... ... бағытталған. Қызметтер маркетингіне
клиенттердің қажеттіліктерін ... және ... ... ... ... және ... ... жатады. Ол екі мақсаттың
жетуіне бағытталған: тұтынушыға қызмет өндірушілерін және оның ... және ... ... көрсету, сондай-ақ тұтынушының
қажеттіліктерін толық ... ... ... қамтамасыз ету [3].
Қызмет саласындағы маркетинг пен дәстүрлі ... ... ... болып табылады:
- өндіре алатынды емес, сата алатынды өндіру;
- жаңа тауар (қызмет) жасай отырып, қажеттіліктерді ынталандыру;
- тиімділік және ... ... ... ... ... сатыларында әлеуметтік факторды ескеру.
Қызмет аясында жетекші орынды әлеуметтік факторларды ескеру қажеттілігі
алады. Бұл мыналармен негізделеді, біріншіден, ... ... ... ортаны қалыптастырады, екіншіден, ... ... ... ... түрі ретінде қарастырыла алады.
Қызметтер маркетингінің маңызды мақсаты – моральды тозған қызметтерді
айқындап және жаңа ... ... ... ... отырып, қызметтерді
өндіру және өткізу бойынша кешенді іс-әрекетті ұйымдастыру. Бұл мәселенің
шешілуі маркетингтің келесі айрықша ... ... ... рыногын зерттеу және зерттеу нәтижелерін талдау;
– тұтынушылардың қызметтерге ... және ... ... ... ... және ... жоспарлау;
– баға саясатын жасау;
– қызметтер сферасындағы кәсіпорындардың имиджінің ... ... ... ... ... ... да ... төрт сипат бар. Бұл сипаттарға келесілер жатады: ... ... ... емес сипаты); бөлінбеушілігі, яғни
қызмет өндірісі мен тұтынуының үзіліссіздігі; сапаның тұрақсыздығы (сапаның
біртексіздігі және ... ... ... ... ... ... қызмет сипаттарын білу қызметті өндірушілерге өзінің
маркетинг қызметінде қызмет пен оның түрлері арасындағы ... ... және ... ... ... бұл табысқа жетудің бөлінбес
шешімі болып табылады. Сонымен ... ... ... ... өндірушіден қызметтің бөлінбейтінділігі жоғары
дәрежелі байланысты талап ететін қызметтерде ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру мүмкіндігіне
байланысты [4].
Жалпы, қызметтер маркетингінің ерекшелігі қызметтер сипатымен және
қызметтер рыногының ... ... ... ... екі айырықша аспекттер кіреді: 1) қызмет оны көрсетуден бұрын
пайда болмайды; 2) ... ... ... ... үшін ... ... ... және шеберлігі талап етіледі, оны
тұтынушыларға бағалау, ал кей ... ... ... 2 – ... материалды өнімнен айырмашылығы
|Қызмет сипаттары |Қызметтердің ерекшелендіретін сипаттарының мазмұны ... емес ... ... ... ... ... ... сатып алуға дейін зерттеуге болмайды. Оларды |
| ... ... ... ... тура ... Бұл жөндеу |
| ... жеке ... ... ... ... қатысты.|
| ... ... ... ... ғана айтуға|
| ... ... ... ... ... ... ... берумен ... беру ... олар ... ... ... |
|мүмкінсіздігі | ... және ... ... сату мақсатымен қызметтерді сақтауға |
|тасымалдау ... ... ... ... бойында (апта, ай |
|мүмкінсіздігі |немесе жыл) тұрақты ... ... ету үшін |
| ... ... қажеттілігі тууы мүмкін. ... ... ... ... асуы және ... бір орында|
| ... ... ... ... ... ұсынатын |
| ... ... ... ... ... |
| ... көрсетудің айырылмас бөлігі ретінде |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... мен клиенттер арасында тікелей |
| ... ... ... тұрақсыздығына |Қызметтердің ерекшелігі, ең алдымен, оларды орындаушы|
| ... ... ... |
| ... ... ... мен ... ... |
| ... ... ... |
| ... байланысты. Сапа әр түрлі болуы |
| ... ... ... бір ұйым ... бір ... |
| ... ... Фирманың проблемаларын анықтауда |
| ... ... ... ... |
| |өз ... ... беру ... |
| ... ... ... стандарттауы мен жаппай |
| ... ... ... тууы ... ... ... басты орынды маркетинг кешенін жасау алады.
Тауар саясатын жасауда қызмет-тауардың төрт ... ... ... қызмет - негізгі өнім, яғни тұтынушының проблемаларын шешетін
түрлі қызметтер жиынтығы;
2) қызмет - жалғастырушы ... яғни ... ... ... ... ... қызмет - толықтырушы тауар, ол негізгі тауарды қолдайды, ... ... алып ... және ... ... ... ... кең мағынада тауар ретіндегі қызметке негізгі, жалғастырушы және
толықтырушы тауарлар мен ... қол ... ... ... тұтынушылардың қатысуы және олардың бір-бірімен
өзара әрекет етуі жатады.
Жаңа қызметтерді ... ... ... ... жатады [5]:
1. Идеяларды жинау.
2. Идеяларды іріктеу.
3. Жаңа қызметтер концепциясын жасау және тексеру.
4. Маркетинг стратегиясын жасау.
5. Бизнес–талдау.
6. ... ... ... ... ... ... ... қызметті өндірушілерге бірқатар факторларды
ескеру қажет:
– қызмет ... ... ... жері ... ... ... ... анықталады;
– клиенттердің қажеттіліктері мен қалаулары әдетте тиімділіктен бұрын
жүреді;
– жұмыстардың күнтізбелік жоспарлануы негізінен тұтынушыларға ... ... ... ... және ... қиындатылған;
– жұмысшылардың тұтынушылармен қарым-қатынас жасаудың ... ... ... өндірістік қуаттар, әдетте, көрсетіліп отырған қызметтерге ... ... ... ... тұрғысынан жоғары сұраныс деңгейімен
есептеледі;
– жоғары сұраныс кезінде пайдалану үшін ... ... ... ... мүмкін емес;
– қызметкерлердің жұмысының тиімділігін өлшеу қиын, себебі төмен өнімділік
қызметкердің ... ... ... ... ... ... ... мүмкін;
– қызмет көрсету саласындағы ірі ... ... емес ... ... ... ... маркетинг пен өндірісті кей кезде айыру қиын.
Аталған факторлардың арасындағы ең маңыздысы ... ... ... ... жақындастыру. Қызметтерді жобалау кезінде ... ... ... қызмет көрсету үрдісін жақсартуға
мүмкіндік береді.
Рынокқа енгізілген кез ... ... ... ... ... екінші бір қызметпен ығыстырылады. Қызметтің
рыноктағы болған кезеңін қызметтің өмірлік циклі деп атайды. ... ... ... және оны ... ... ... ... 6 фазаны бөліп көрсетуге болады. Ең толығы соңғысы болып ... онда ... ... өсу, жандану, толу және құлдырау фазалары болады.
Жасау фазасында ... ... ... ... ... бар жаңа ... түрін рынокқа енгізуге іздеу, өндіру ... ... ... ... рынокқа енгізу кезінде
тұтынушылардың осы қызмет жөнінде хабардар болуын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... Өсу ... жарнама мен үгіттеу,
өткізуді ынталандырудың әдістерін ... ... ... өз ... ... ... бәсекелестіктің әсерінен жеңілдіктерді, сатып
алушыларды премиялауды және т.б. ... ... ... ... қызметтердің бәсекелестерден артықшылықтарын бөліп көрсетуге
бағытталған. Толу фазасында, яғни ... ... ... ... ... өседі, маркетингтік шығындар құрылымында жарнаманың
үлесі өседі. Жарнамалық толу кезеңі ... ... ... ... және ... күрт ... ... бұл құлдырау фазасына тән.
Құлдырау фазасында қызметті өндіруші үш ... ... ... өндірісін тоқтатып, рыноктан кету; қызметті өзгертіп, оған басқа
сипат бере отырып, осы рынокқа қайта шығу; қызметтерді ... ... ... Кейбір ғалымдардың есептеуінше, рынокта бір уақытта келесідей
қызметтер тобы болуы тиіс: негізгі– кәсіпорынға негізгі пайда алып ... өсу ... ... ... ... сатудан түскен табысты
тұрақтандырып отыратын қызметтер; стратегиялық– кәсіпорынның болашақ
пайдасын ... ... ... ... өсу және ... ... ... тауар топтарының сатылуын ынталандыратын
қызметтер. ... ... ... ... А. ... егер өсу сатысында
15-25%, кемелденуде – 50-60%, құлдырауда – 30%, ал енгізуде фирманың ... 5-10% ... өнім ... ... ... ... саналады деп есептейді.
Фирманың ассортименттік саясатында рыноктан шығатын қызметтер ... тобы ... ... ... ... ... айналатын
барлық тауарлар мен қызметтердің 73-85%-ын әдетте тауарлар мен ... тобы ... ... элементі ретіндегі баға саясаты екі кешенді
мәселелерді шешуге ... 1) баға құру ... ... 2) баға
стратегиясын жасау.
Басқа тауарларға сияқты қызметтердің бағаларына үш ... әсер ... ... және ... ... маркетинг практикасында
баға құрудың үш концепциясы ... ... ... және
бәсекелестерге бейімделген.
Кесте 3 – Қызметтердің өмірлік циклінің фазаларының сипаттамасы ... ... |Өсу ... ... ... |Төмен |Жоғары қарқынмен|Тұрақтанады, |Күрт төмендеу |
| ... ... ... ... | |
| | | ... | |
| | | ... ... | ... ... |Бірінші |Күшті және ... |
| |жоқ, ... ... ... ... шығу |
| ... ... болады. |соғысы” ... ... |
| ... ... ... ... |
| | ... | | ... ... ... ... ... |ия |және төмен | | |
| | ... | | ... ... ... ... сүзіп |Жеңілдіктің |“Шығынды лидер” |
| ... ... ... ... ... ... |саясаты |
| ... ... баға ... | |
| | ... ... | |
| | ... | | ... |Жоқ немесе |Өседі ... ... |
| |аз | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | ... ... |Тез өсу ... ... ... |Ақпаратты |Агрессивті, ... және ... |
| | ... |интенсивті | ... баға ... ... мақсатты көздейді [7]:
– рентабельділікті жоғарылату;
– рыноктық үлестің өсуі;
– рынокқа, бәсекелестікке бейімделу;
– пайданы ... ... ... бағалық стратегиялар:
1) беделді баға құру;
2) “қаймақты сүзіп алу” баға саясаты;
3) “рынокқа ену” баға ... ... ... баға ... ... ... ... бұл қызметтер сферасындағы
кәсіпорындардың толығымен жұмыспен жүктелуіне әрекет етеді;
6) дискриминациялық баға құру, бұл ... ... ... максималдауға мүмкіндік береді;
7) психологиялық баға құру;
8) өткізуді бағалық ынталандыру.
Баға саясатының объектісі, сондай-ақ “баға-сапа” жүйелік конструкциясы
болып табылады. Мұндай өзара байланыс ... ... ... ... тағы бір дәлелі. Кері ... ... ... мен ... ... арасында тығыз байланыс бар. Бұл
өзара байланыс сұраныс заңымен және бағалық икемділікпен түсіндіріледі.
Экономикалық ... заңы ... ... алады: егер басқа барлық тең
жағдайларда тауарлар бағасы өссе, онда сұраныс азаяды. Бұл өзара байланысты
рыноктық сұраныс қисығы ретінде көрсетуге болады ... 1 – ... ... ... ... баға мен ... өнім ... кері байланысты
білдіреді және сұраныстың біртіндеп кемуі сияқты маңызды ... Яғни ... ... өскен кезде және басқа шарттар өзгеріссіз
болып қалғанда ... ... ... ... ... ... ... қолайлы етеді. Қызмет сферасындағы
бөлу арнасының негізгі функциялары келесілер болып табылады:
1) ...... ... ... ... жөнінде зерттеу
нәтижелерін жинау және ұсыну;
2) жылжыту-құру – қызметтерді ұсынуға ... ... ... ... ... ... – болжамды тұтынушыларды табу және олармен сәйкес қатынас
орнату;
4) бейімделу – сатып алушыларға қызметтердің ұсынысын ... ... ... – қызметтерге ұсыныс пен сұраныстың үйлесуі;
6) физикалық тарату – тұтынушыларға нақты қызметтерді ұсыну;
7) ...... ... ... ... ... ... жабу үшін ресурстарды қолдану;
8) тәуекелділікті қабылдау – қызметтерді жабдықтаушылардың толық
емес жұмысынан ... ... ... ... ... тәуекелдіктерді алу.
Тарату арналарын таңдаудың ерекшеліктері келесі ... ... ... ... ... ... ... және тұтыну үрдістерінің сәйкестігі;
– қызметтерді жабдықтаушыны таңдау қиындығы;
– қызметтердің сапасын бағалау қиындығы;
– қызметтерді тұтынудағы инерттілік;
... ... мен ... ... ... қызметтерді сатып алу бойынша шешім қабылдауға қатысатын ... ... ... ... қызметтердің сапасын бақылау қиындығы;
– қызметтердің басқа тауарлармен және қызметтермен байланыстылығы.
Осыны ескере отырып, ... ... ... ... ... етуінің негізгі формалары мынадай болуы мүмкін:
1) қоғамдық оңтайландыруға зиян ... ... ... ... әр қатысушыларының
субоңтайландыру жағдайына алып келетін бәсекелестік
қатынастар;
2) қызметтерді ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін
болжамдайтын субстантты қатынастар;
3) қызметтерді өткізудің келіссөзді тік маркетингтік
жүйелері ретінде құрылатын комплементарлы ... ... ... көп арналы маркетингтік
жүйелері ретінде болатын сапалық қатынастар.
Қызметтерді өткізудің арналарын басқару бойынша негізгі ... Арна ... ... ... ... ... ... Арналарды өзгерту.
Қызметтерді рынокқа жылжыту жүйесі (промоушен-микс) – бұл ... ... ... маркетингтік коммуникацияларының
бағдарламасы. Маркетологтар жылжытудың төрт басты құралдарын айтады [8]:
1) жарнама;
2) өткізуді ынталандыру;
3) қоғаммен байланыс;
4) ... ... ... ... құндылықтарды жылжытудан
айырмашылығы, қызметтердің сезілмейтіндік ... ... ... ... формалары мен әдістерін талап етеді:
– материалдық емес ... ... ... мүмкіндігі (мысалы,
несиелік карточка);
– сезілмейтін қызметтерді ... оңай ... ... ... ... ... ... қызметтерді сатушылар мен оларды тұтынушылар арасындағы өзара қатынасқа
ерекше көңіл аудару ... ... ... ... және т.б. ... ... бөлу).
Қызмет көрсету саласындағы тиімді маркетингтік іс-әрекет (4р) –
қызметтер, бағалар, тарату және ...... ... ... ... ... ... маркетингпен қамтамасыз етілмейді. Бұдан
басқа қызметтер маркетингінің тағы екі құрамдас ... ... ... және ... іс-әрекет маркетингі. Маркетингтің бұл ... ... ... ... ... маркетинг кешенімен
негізделеді. Оған келесі үш элементтер жиынтығы (3р) кіреді: персонал
(people), қоршаған орта ... ... және ... ... ... кешенінің элементтерін толығырақ қарастырайық.
Персонал. Маркетингтік қызметтегі персоналдың ескерілу ... ... ... ... ... ... іс-әрекет саласы
болып табылады, себебі көптеген ... ... ... ... ... тікелей беріледі. Сондықтан да ... ... ... бірі ... тұтынушыларына қызмет көрсететін персоналды
дұрыс ... ... ... ... және әр уақытта олардың күшті
және ... ... ... ... ... ... ... белгілі
маман Ф.Котлердің айтуынша, қызмет сферасының жұмысшыларының идеалды
вариантта келесідей қасиеттері ... ... ... ... ... ... [9].
Қоршаған орта. Қызмет маркетингінің бұл қосымша кешеніне қызмет
көрсетілетін жердің ... ... ... ... құру ... құру ... көптеген компоненттердің ескерілуі тиіс, мысалы,
дизайн, тазалық, эстетикалық, жарықтануы, ыңғайлылығы және т.б. Осындай
материалдық ... ... ... оның сапасы жөніндегі түсінікті
толықтырады, белгілі бір шамада клиентке оның сезілетіндігін психологиялық
тұрғыдан жоғарылатуға мүмкіндік ... ... бір ... ... ... ... ... етеді;
Үрдіс, немесе қызметтерді ұсыну әдісі. Бұл құрал қызметтердің сатылуы
қалай жүретінін, тұтынушыларға ... ... ... ... және қызмет
көрсету жылдамдығын белгілейді.
Жоғарыда аталған қызмет маркетингінің қосымша үш кешеніне сәйкес ... ішкі ... және ... ... ... ... Ішкі ... қызмет көрсету сапасын жоғарылатуға бағытталған компанияның
жұмысшыларын оқыту және ынталандыру бойынша жұмысты анықтайды. Өзара ... ... ... ... персоналдың қызмет ету ... ... ... пен ... ... ... көп
немесе аз мөлшерде ерекше, ол қызмет индустриясының ... ... ... ... әр ... ... тұтынудың, қолдану
мен арналудың айрықша ерекшеліктері тән, олар мысалы, сақтандыру қызметін
ақпарттық-кеңестік қызметтен, туристік ... ... ... ... әр түрінің ерекшелігі маркетинг пен ... ...... ... бір түрі бойынша ассортименттік, ... және ... ... ... ... жүйесіндегі
өндірісті, қаржыны, кадрларды басқару жүйелері. Сондықтан да қызметтің жеке
түрінің маркетингі мен ... ... ... ... ... жөн. ... ... техникалық қызмет көрсетудегі басқару
құралдары банктік немесе ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметін талдау
2.1 ҚР жарнаманың қазіргі жағдайы мен ... ... ... ерекшелігі болады. Ол бұқаралық ақпарат құралдарына
өз әсерін тигізбей қоймайды. ... ... ... ... ... ... екінші орынды алады. Баспасөз жарнамасның
екінші орынды ... ... ... ... бір орны мен тұтынушылары,
тиімділігі мен ... бар ... ... ... бойынша жарнама
құралдарының пайыздық көрсеткіштері 2-суретте көрсетілген [10].
Сурет 2 – Республика бойынша 2008-2009 жылдар арасындағы жарнама
құралдарының пайыздық ... ... ... ... кеңінен қолданып жүргеніне халықтың
барлығы куә. Өйткені қағаз бетіне басылған жарнама көшеде, кәсіпорындарда,
дүкендер мен ... ... ... және тағы да сол ... жиі аяқ ... ... жерлерде кездеседі. Ол баспа жарнамасының
қазіргі жарнама нарығында өте ... ... ... ... ... көрсетілгендей, теледидар жарнамасы 2008 жылға қарағанда
1,1% өскен, баспасөз жарнамасы 1,19%, сыртқа жарнама 0,40%, ал ... 0,8% ... Бұл ... ... жайт ... ... ... дамуына өте көп уақыт болмаса да, жарнама қарқынды дамуда деп
айтуымызға болады. Өйткені аз да ... ... жыл ... өсуі –
қазақстандық жарнама нарығының дамуы мен ашық болашағына сендіреді.
Ал енді жарнаманың екі жыл ішінде еліміздің ... ... ... ... ... көрсетілді, ал енді қаражатқа байланысты екі жыл
ішіндегі ... ... ... көруге болады.
Кесте 4 – Республика бойынша 2008-2009 ... ... ... жұмсалған қаражат
|Жарнама құралы |2008 жыл (мың ... |2009 жыл (мың ... ... жарнама |321 335  |418 098 ... ... |92 512 ... ... жарнама |15 005  ... ... ... |27 866 |34 063 ... көрсеткіштеріне қарап көретін болсақ, жарнама респуликамызда
өте жоғары қарқынмен дамып келе жатқанын көре ... ... ... ... ... бір ... ... отырғанын
кестеден көруге болады. Теледидер жарнамасы көшбасшы болып келеді.
Теледидар жарнамасына өте көп қаржы-қаражат жұмсалғанының ... ол ... ... ... ... өте үлкен қаражатты талап
етеді. Ал отандық ... ... ... ... ... ... Ал шетелде түскен жарнама міндетті түрде қымбатқа
соғады. Егер жарнама тиімді және ... ... онда ол ... ... екі ... одан да көп ... ... алып келеді.
Кесте 5 – Республика бойынша баспа жарнамасының 2008-2009 жылдар бюджеті
|Республика бойынша баспа жарнамасының 2008-2009 ... ... ... ... |2008 жыл |2009 жыл ... |
| |(мың ... |(мың ... ... % ... |4 423 |4 962 |112 ... |5 806 |7 412 |127 ... |7 147 |9 429 |131 ... |7 403 |9 237 |124 ... |8 694 |9 561 |110 ... |9 056 |9 109 |101 ... |8 247 |9 171 |111 ... |7 308 |8 770 |120 ... |9 177 |8 662 |94 ... |8 345 |8 987 |108 ... |7 223 |8 785 |122 ... |9 679 |9 979 |103 ... |92 508 |104 064 |112 ... ... ... біздің Қазақстандық кәсіпкерлеріміздің қаражатқа
қысылмағандығын білдіреді. Оған себеп болған қазіргі мемлекетіміздің өте
жоғары қарқынмен дамуы болып ... ... ол ... әр ... ... нарықта жеңіп алу мақсатымен жарнама құралдарын кеңінен
қолданады. Қазақстандық жарнама ... ... ... ... ... ... ... да өз кесірін тигізіп отыр. Баспа жарнамасы
екінші орында, ал оған ҚР-ң шеңберінде баспа жарнамасына жұмсалған төменгі
5-кестеде ... ... ... ... ... ... ... бері мемлекет шеңберінде пайда болған
фирмалар, компаниялар, холдингтер, корпорациялардың және тағы да ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынды жеңудің бірден-бір құралы жарнама болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... барлығы
түсінеді және өз тұтынушысын табуға тырысады.
Кестеде ҚР шеңберінде баспа жарнамасына кеткен шығын толық көрсетілген.
2008 мен 2009 ... ... ... 2008 ... ... 2009 ... жарнамасының жоғарылағанын көреміз. Ол да баспа жарнамасы нарығының
жақсы дамып келе жатқанын көрсетеді. Яғни, жыл ... ... 100% ... деп ... ... Ал жарнама берушілердің көп бөлігін шетелдік
компаниялар алып жатыр ... ... ... ... ... ... ... төменгі 6-кестеде көрсетілген.
Кесте 6 – Қазақстан жарнама нарығының 2008-2009 жылдар бойынша көшбасшы
жарнама берушілері
|2008 жыл | 2009 жыл ... ... ... ... |№ ... ... |Сомасы |
| | ... | ... | |р) | | |) |
|1 |PROCTER & GAMBLE |25 197 |1 |PROCTER & GAMBLE |43 037 |
|2 ... |9 151 |2 |K Cell |22 184 |
|3 |MARS |8 313 |3 ... |18 502 |
|4 ... |7 322 |4 ... |18 161 |
|5 ... |6 827 |5 |HENKEL/SCHWARZKOPF |12 861 |
|6 |LG ... ALMATY|6 650 |6 |KAR-TEL ... |11 556 |
| ... | | |MARS | |
|7 ... БАНК |4 574 |7 |MARS |10 404 |
|8 ... |4 048 |8 ... |9 149 |
|9 |KAR-TEL ... |3 818 |9 |Coca-cola ALMATY |8 968 |
| | | | ... | ... S.A. |3 812 |10|LG ... |8 243 |
| | | | |AL-MATY ... | |
| ... |79 717 | ... |163 070 ... ... ... ... ... ... ... шетелдік
болып табылады. Оның ішіндегі кейбіреулері ғана өзіміздің отанымыздың
компаниялары. Бұндай ... ... ... не ... ... ... ...
қазақстандық компаниялардың соншалықты жарнамаға шығаратын қаражаты көп
емес. Ал жылдарды салыстырып көрсек, 2008 жылы 79 717 млн. ... ал ... 163 070 млн. ... ... Бұл жарнамаға жұмсалған қаражаттың екі
ретке өскенін көрсетеді.
Тележарнаманың ең ... ... ... ... ... ... бағдарламалар арасындағы телезаставкалар болып табылады.
Ал радиожарнаманың негізгі түрлері:
– радиохарландырулар;
– радиожурналдар;
– радиорепортаж;
... ... ... болсақ, көру арқылы қабылданатын ... ... ... ... бұл жарнама түрі, тұтыну тауарлары
үшін ... Оның ... ... ... ... ... ... жазбалар;
– электронды табло;
– экрандар;
– дүкендер сөресі;
– фирмалық жазулар.
Газеттегі жарнамаға қажеттілікті оның үйреншіктілігі ... ... ... ... – оның ... Ол теледидар мен
радиожарнамалар сияқты ақпаратты бұзбайды. Оқырман оны тек ғана өзі ... ... ғана ... ... ... теле және радиожарнамаға қарағанда,
баспасөз жарнамасына ... ... ... ... ... тек ... ғана байланысты емес, сонымен қатар оқу ... ... және оны ... ... ... ғана ... болады. сондықтан
газеттік жарнама әрдайым қайталана бермейді. Газеттегі жарнаманы кез-
келген ... ... ... ... ... ал теледидар мен радиодан адам
алыстап кетсе, ол жарнаманы көре де алмайды, ести де ... ал ... ... алып жүруге болады.
Егер жарнама оқырманға ұнап қалатын болса, онда оқырман оны қиып алып,
бірге алып жүреді, қалаған адамдарына көрсетеді, ... бере де ... ... ... жарнамаларын жылдап сақтауы мүмкін. Ал оқырманды
тек жарнаманың бір түрі қызықтыратын болса, онда ол сол ... ... ... тез ... ... ... ... берушілер өз жарнамалық мақсатына байланысты, әр түрлі
газет түрлері, газеттің оқырман аудиториясы, тиражы, таратылуы және т.б.
ерекшеліктері ... ... ... ... ... келесі
түрлері болады:
– локалды;
– регионалды;
– ұлттық;
– трансұлттық.
Ұлттық газеттер мемлекеттің бар шеңбері бойынша таралады.
Трансұлттық газеттер әлемнің кейбір мемлекеттерінде ... ... ... оның ... көрсеткіштеріне байланысты
болады:
– тиражы;
– таратылу жолдары: жазылу арқылы, ... ... ... ... ақысыз тарату, жеке сеторда тегін тарату;
– тарату жерлері: ... ... ... ... ... ... ... мен жеткізу жиілігі;
Кейбір газеттердің талдаулары келесі көрсеткіштерді көрсетеді:
– түрлі-түсті – 58%;
– суреттерімен – 57%;
– адам ...... ... ... – 11%;
– ақпараттық жарнама – 4%;
– ынталандырушы жарнама – 26%;
– сұраулы ...... ... жасалған жарнама – 4%;
Газеттегі жарнаманың сомасы оның көлеміне ғана емес, сонымен қатар
таратылу ... да ... ... ... ... ... қызметтері де қымбатырақ болуы мүмкін. Ол бірінші және соңғы жолақтар
болып табылады, ... ... ... ... және де ... ... ... осындай жерлерде жарнаманы орналастыру
тиімдірек болады.
Жарнаманың қабылдануына келетін болсақ, жарнама мәтіне міндетті түрде
жақсы ... ... ... ... деген назар ереше болуы керек. Өйткені
газетті оқушы адам шаршаған және жарнамаға қызықпаған болуы мүмкін. Осыған
қоса ... да ... ... ... онда ... ... ... тартуы мұмкін. Оқырман кедергісіз және ешбір ыңғайсыздық сезбей оқуы
керек. ... ... ... ... ... Ал адамдардың көру
қабілеттілігі физиология мен ... ... ... Егер ... ... ... ... оның ықпал етуін жоғарлатар
еді.
Назар аудартуға келетін болсақ, егер жарнаманы тек ғана көріп ... оны оқу үшін өте ... ... керек. Бұған қарсы ... ... ... ... ... аударуға бәсекелес болатын,
басқа жарнамалардың болуы, сапасыз жарнамамен кездескен ... ... ... ... жарнамаға бірінші назар аударту
керек, ал содан ... ғана ... ... ... ... ... үшін
безендіру қолданылады. Жарнаманың жолдары қаншалықты ұзақ болса, соншалықты
оның ... ... ... ... ал ... ... ... болып
көрінбейді. Сонымен қатар бұндай жарнаманы оқу да қиындау ... ... ақ жазу ... 5-7 ... дейін азайтады. Осыған қоса жарнамадағы тым
ақылдылық жарнаманың тиімділігін төмендетеді. Ал енді ... ... ... аса ... ... ... жасы ... сегменттеу
төменгі 4-суретте толығымен көрсетілген [12].
Сурет 3 – ... ... ... ... ... жасы бойынша
сегменттелуі
Жоғарыда жасы бойынша сегменттелген адамдарға қарайтын болсақ, баспа
жарнамасына 48% ... ... ... ... ... ... ... 44% 35-40 жас аралығындағы орта жас тап ... ... ал 16-19 жас ... жастардың 8% ғана баспа жарнамасын
оқиды екен. Сонда да баспа жарнамасының біздің ... өте ... ... ... ... Баспа жарнамасының жоғары ... ... ... ... ... ... бар болғанына дәлел.
Сонымен, бұған дәлел жоғарыда айтылған алғашқы қазақ басылымдарындағы
жарнаманың мақсаттары мен ... ... ... жарнаманың
мақсаттары куә болып отыр. ХХ ... ... ... рухани
қажеттілікті өтеуге арналса, қазіргі жарнаманың басым көпшілігі материалдық
сұранымға бағытталған. Ал мемлекетіміздің ... ... жыл ... ... ... ... ... болашағы мен алатын орны өте
зор деп айтуға болады.
2.2 «SHARAFA» компаниясының жалпы сипаттамасы
«SHARAFA» жарнама-ақпараттық компаниясы нарыққа ... ... ... болып табылады. Компания 2005-жылы қаңтар айында жауапкершілігі
шектеулі серіктестік (ЖШС) ретінде мемлекеттік тіркеуден ... ... ... ... ... тұжырымдамаларын дайындау, кең
спектрлі графикалық дизайн жасау, ... және ... ... ... ... ... Жобаларды дайындауда «SHARAFA» компаниясы
клиенттің қалауы ... ... ... ... ... өндіріп дайын
өнімді клиентке ұсынады. Кейбір жобаларды жүзеге асыруға қажет ... ... ... ... ... қаласындағы
танымал баспалармен әріптестік қарым-қатынас орнатқан ... ... ... барлық сфераларындағы шағын және
орта бизнес субъектілері болып табылады.
Бәсекелестерге ... ... ... ... жарнама нарығында
әрекет етуші компаниялардың барлығы ... ... ... табылады.
Біз қарастырып отырған компания нарыққа жаңадан ... ... ... ... компаниялардан бәсеке күресінде озып шығу үшін мықты
маркетингтік стратегия қажет. Жарнама нарығында әрекет еткен бір жыл ... ... ... ... ... ... Бірақ, компанияның
көрсеткіштері жоғары деңгейде деп ... әлі ... ... ... ... үшін ... өз қызметіне ықпал ететін ішкі және сыртқы орта
факторларны үнемі ... ... ... керек. Кез келген компания
жұмысының сәттілігіне әсер ететін ең ... ... – оның ... ЖШС ... ... ... болса, компания шағын
болғандықтан онда 15 адам ... ... ... ... ... ... ... атқаратын функционалдық міндеттеріне келетін
болсақ, әрбір қызметкердің өз ... ... ... ... компания
өнімділігіне ықпал етеді. Сонымен қатар ... ... ... директор бүкіл компания қызметін жүйелендіріп басқа ... ... ... ... ... ... жұмыстарды жүйелі ұйымдастыру;
– ұйымның микроортасын бақылау;
– әріптестерді іздестіріп, әріптестік қарым-қатынастар орнату;
– стратегиялық және тактикалық жоспарларды қабылдау;
Сурет 4 – «SHARAFA» компаниясының ... ... ... ... ... ... ... бақылау;
– баға саясатын қабылдау;
– басқа да әкімшілік мәселелерді шешу.
Коммерциялық ... ... ... ... ... маркетинг
бөлімі және жобаларды басқару бөлімдерінің жұмысын ұйымдастырып, ... ... ... қызметті ұйымдастыру;
– сұраныс пен ұсыныстың сәйкестігін қамтамасыз ету;
– тапсырыс берушілермен келіссөздер жүргізу;
– жобалардың уақытылы ... ... ... ... атқаратын жұмыстар:
– мүліктердің, міндеттемелердің және шаруашылық операцияларының есебін
жүргізу;
– алғашқы құжаттарды қабылдау және ... ... ... ... ... ақша ... операциялар есебін жүргізіп оларды бухгалтерлік ... ... ... өзіндік құнын есептеп, өзіндік құнды төмендету жолдарына
байланысты басшылыққа ұсыныстар ... ... ... ... бухгалтерлік есеп мәліметтерін пайдаланушыларға шынайы бухгалтерлік
мәліметтер беру.
Сауда менеджері өнімді өткізуге байланысты ... ... ... функциялары:
– клиент іздеу және алғашқы келіссөздерді жүргізу;
– клиенттер базасын жүргізу;
– клиенттер тарту және ұстап ... ... ... және ... ... ... ... бойынша бас маман ұйымдастырып
жүргізеді. Маркетинг ... бас ... ... ... ... ... ... жүйелі ұйымдастыру;
– клиенттермен қарым-қатынас жасау;
– нарықтық ортаны зерттеуді ұйымдастыру;
– сұраныс пе ... ... ... ... жоба үшін ... ... жобалар бойынша жұмыстар графигін жасау.
Жоба менеджері мынадай жұмыстарды атқарады:
– клиентпен жоба шеңберінде келіссөздер жүргізу;
– кері байланыс ... жоба ... ... ... ... ... асырылу мерзімдерін бекіту;
– жобаға қатысты мәліметтерді басшылыққа ұсыну.
Арт директор бас ... ... ... ... ... ... себепші тұлға болып табылады. Өйткені клиенттің
орындалған жұмысқа қанағаттануы арт-директордың басқаруындағы ... ... ... ... ... ... ... клиентпен қарым-қатынас жасау;
– слогандар мен копирайт дайындау;
– жобаны орындау барысында келіссөздер жүргізу;
– жұмфыстардың ... ... ... функционалдық міндеттерін бөлу;
– жобаға қатысты штаттан тыс мамандар тарту және т.б.
Бас дизайнердің жұмыстары:
– дизайнерлер жұмысын қадағалау;
– жобаның ... ... ... команданың «ми шабуылын» ұйымдастыру;
– жоба түсіне байланысты ... ... ... ... жұмыс нәтижесін басшылыққа презентациялау.
Бас дизайнердің ... ... ... жасау, жоба
тұжырымдамаларын жасау, графикалық элементтерді жасау, ... ... ... ... ... орындайды.
Ал енді орналастыру мен әрлеу жұмыстармен айналысатын мамандар да бар.
Сонымен қатар жарнаманы сату бөлімінде міндетті түрде жарнаманы ... ... ... мен ... Олардың басты
міндеттері: жарнама баспасында модельдерді салу, газеттің бетінде ... оны ... ... қатар модельдерді салып, оның қалай көрінуі мен
әрлеуі де шетте қалмауын ойластырады. Жарнама берушілердің ... ... ... ... ... Және ... ... жарнама берушінің
мақсаттары мен міндеттерін ұмытпаған жөн. Сонда да, әр клиенттің талғамын
дәл тауып, бір ... ... ... ... да ... ... үшін
шарт болып табылады.
Кейбір клиенттер ұзақ уақытты креативті проектілерімен де келеді. ... ... тек ғана ... ... ... ... емес, өз бизнесінің
дамуына әсер ететін, нағыз жарнамалық ... ... ... ... ... ... келген клиенттермен де қарым-қатынас жұмыстарын
жасап отырады. Соңғысы ол қазіргі ... өте жиі ... ... ... ... ... табылады. Бұндай қателіктерді жібермеуге тырысатын
қызметкерелер өз жұмысына өте ... 7 – ... ... ... ... ... тізімі ... ... ... ... тегін ... ... ... | ... |
| | ... номерге |Тауар атауы | |
| | | ... | ... ... ... ... |50 ... ... |36 990 |
| |бірінші бетінде|қаптамасының 4 |әр ... | |
| ... ... 50 |бетінде 50 |ақысыз | |
| ... ... ... | | |
| | ... | | ... ... ... |50 ... атауы|68 264 |
|серіктес» |бірінші бетінде|қаптамасының 4 |әр ... | |
| ... ... ... 100 |ақысыз | |
| ... ... ... | | |
| | ... | | ... |50 ... ... ... |27 944 ... ... бетінде |нұсқалы ақысыз |атауы әр | |
| ... ... 50 | ... ақысыз.| |
| ... ... | | ... ... ішіндегі |50 тауар атауы|48 104 |
|қ» ... ... |екі ... 100|әр ... | |
| ... түсті 100|см.кв. ақысыз |ақысыз. | |
| ... ... | | | |
| Бір ... еңгізілуі жарнаманың тиімділігін 40% жоғарлатады. |
Жарнаманы сату ... ... ... ... де ... ... ретінде жүзеге асады. Олар екіге бөлінеді:
– түрлі-түсті жарнама;
– ақ-қара беттегі жарнама;
Түрлі-түсті жарнама бағдарламаларын ... ... ... ... көрсетілген тарифтер тек ғана түрлі-түсті жарнама ... ... ... ... ... онда бұл ... бірінші бетінде толық түсті 50 см.кв. жарнама оған қоса келесі
номердің қаптамасының төртінші бетінде 50 ... ... ... және ... ... әр ... ... шығады.
«Жетістікті серіктес» бағдарламасы бойынша, қаптаманың бірінші бетінде
толық түсті 100 см.кв. жарнама мен келесі номердің ... ... 100 ... жарнама ақысыз және 50 тауар атауы әр номерге ақысыз
басылып ... Ал ... ... ... бағдарламалары төменгі 8-кестеде
көрсетілген.
Кесте 8 – Ақ-қара беттегі жарнама бағдарламалары
|Ақ-қара беттегі жарнама ... ... ... номерге тегін ... ... ... | |( ... | ... ... ... | |
| | | ... саны | ... |20 ... |20 ... ақ-қара|10-15 тауар |14 895 |
| ... ... ... ... |атауы әр | |
| ... ... ... | ... |40 ... |40 ... ақ-қара|25 тауар атауы|18 342 |
|бастау» ... ... ... ... |әр ... | |
| ... |ақысыз | | ... өсу» |50 ... |50 ... ... ... ... 690  |
| |ақ-қара ... ... ... |әр ... | |
| ... ... | | ... өнім әр|«Optovik K» газетінде прайс парақтың 50 атауы бағдарламаға|
|витринада» |кіреді: |
| |-1 ... – 2 000 ... -3 ... – 4 500 ... |
| |-2 ... – 3 500 тенге; -4 ... – 5 000 ... ... өзі ... қолдана отырып құрастырған [14] ... ... ...... ... ... ... 50 см.кв. жарнама оған қоса 50 см.кв. ақ-қара түсті нұсқалы жарнама
ақысыз және 20-30 тауар ... әр ... ... келетін болсақ, қаптаманың екінші бетінде
толық түсті 100 см.кв. жарнама және ... ... екі ... 100 ... оған қоса 50 тауар атауы әр номерге ... ... ... бойынша 20 см.кв. ақ-қара түсті жарнама оған қоса
20 см.кв. ақ-қара түсті жарнама ... ... ... 10-15 тауар атауы әр
номерге басылады.
«Жетістікті бастау» бағдарламасына ... ... 40 ... ... ... қоса 40 ... ... түсті жарнама ақысыз келесі номерде
және 25 тауар атауы әр ... ... өсу» ... – 50 ... ... түсті жарнама оған қоса
50 см.кв. ақ-қара түсті жарнама ақысыз келесі номерде және 50 ... ... ... ... ... өнім әр ... ... бойынша, «Optovik K» газетінде
прайс парақтың 50 атауы бағдарламаға кіреді.
Былайша айтқанда прайс парақ ... ... ... жоқ деп ойлау
болады. Бірақ бәрі солай жәй зат ... ... ... үшін біз
жарнаманы қалай сататынымызды біліп алуымыз қажет. Мүмкін, ол ... ... ... ... ... модульмен сатуға болар.
Негізінен газеттің сатуына байланысты. Ал ...... ... ... сатады. Квадрат сантиметірмен сатылған жарнама
басқа жарнама сату түріне ... ... ... шегерімдерді толығымен ойланып белгілемесе, ол да
өте қауіпті болуы мүмкін. «Optovik k» ... ... өте ... ... өте ... ... ... Өйткені жоғарыда айтып кеткендей,
«Optovik k» газеті республика бойынша компаниялар мен ... ... ... шығарады. Республика бойынша бұндай иелмелі баға ... ... ... ... да, белгілі өз үлесін қосады, яғни
басқа сөзбен айтқанда газеттің форматы оқуға, өзімен бірге алып ... ... ... болса да, жарнаманың түсі өте маңызды рөл атқарады.
Баспа БАҚ-да қолданылатын ... ... өте ... әсер ... яғни
жарнаманың тартымды және көзге тез түсуіне ықпал етуі керек. «Optovik K»
газеттегі безендіру арқылы ... ... ... ... ... болады.
Қазіргі кезде жарнама беретін компаниялардың көбісі жарнаманың түрлі-түсті
безендіруін талап етеді. Мысалы тұрмыстық техника, ... ... ... ... ... ... қалайды және оларды әр
түрлі суреттер, сатылатын тауар мен жануарларлар ... ... сол ... ... ... ... немесе сатып алу мекен жайын жазуға
өте ыңғайлы. Жарнамадағы безендіру ... бен әсер ... үшін ... ... ... ... кейбір жағдайларда тиімсіз болуы мүмкін.
Газеттегі жарнаманың басты мақсаты-жарнамалық ... ... яғни ... ... ... ... ету. Осы басты
мақсаттан функционалды мақсаттар туады: жарнамалық нарықты білу және ... ... ... ... қасиеті бар; құжаттардың барлығының толығымен
жүргізілуі; жарнама берушіге қызықты ... ... ... ... Осы ... негізінде жарнама бөлімінің жұмысы құрылады
2.3 «SHARAFA» компаниясының қаржылық-шаруашылық қызметін талдау
Әр елде ... ... ... ... бөлу әр ... ... Ресейде теледидар мен баспасөздегі жарнаманың үлесі жоғары ... ... ... үлес ... берілген. Жарнама
қызметінің негізгі экономикалық көрсеткіштері ІЖӨ, халықтың саны, ... ... ... ... ... ... және адам ... жарнама шығындары.
Кесте 9 – Қазақстан республикасы бойынша жарнама нарығындағы ... ... |2008 ж |2009 ж ... млрд. теңге |73 434 |74 530 ... ... мың адам |15068,1 |15217,7 ... нарығының көлемі, млн. теңге. | 41976 |45302,4 ... ... ... ... ... % |0,057 | 0,061 ... ... шаққандағы жарнама шығындары, тг |278,6 |297,7 ... кез ... ... ... ... құралдармен таратқанда
халықтың басым бөлігін қамтуға болады, әлуетті кленттер үшін ... ... ... ... ... ... деген сұрақтар қызықтырады.
Бүгінгі күні Қазақстанның жарнам нарығында кең көлемді жарнама құралдары
қолданылады. Қолыңдағы бюджетке ... ... ... жарнама тарату
арналарын талдайды. Зерттеу агенттіктерінің мәліметтері бойынша медиа
тасушылар типтері бойынша ... бөлу ... ... ... ... 6,3%
Радио 3,9%
Сурет 5 – Медиа тасушылар типі бойынша 2009 жылғы жарнама бюджеттерінің
бөлінуі.
Жарнама ... ...... ... мен ... ... қамтамасыз ететін экономикалық тұрғыда неғұрлым тиімді ақпарат
құралдарын іздестіру.
Қазақстан жарнама нарығындағы 2009 жылғы ... ... ... млн ... ... 2008 ... ... 56 % жоғары. Баспасөздегі
жаранм бюджетін талдауда оның да 2005 жылы 37 % ... ... ... ... 2009 жылы 70 млн долларды құраса, 2008 жылы ... млн ... тең ... 2009 жылы ... жарнама бюджеті 2008 жылмен
салыстырғанда 26 % ... 29 млн ... ... ... ... ең
төменгі өсуі радио жарнамада байқалады. 2008 жылмен салыстырғанда ол 2009
жылы 20 % ... 18 млн ... ... ... ... ... ... көлемі 2009 жылы 49 % өскен. Жарнама бюджеті 2008 ... 318 ... ... 2009 жылы 473 млн долларды құраған.
Тұтынушыларды қамту бойынша теледидар бірінші орындағы жарнама құралы
болып ... Теле ... ... ... ... ... көрсету, жарнамаланатын тауарды әр ... ... ... білу.
Кесте 10 – Жарнама бюджеті бойынша 2009 жылғы ірі он жарнама берушілер
|№ ... ... ... |
| | |АҚШ ... |
|1 |PROCTER & GAMBLE |46 717 953 |
|2 ... |15 564 404 |
|3 ... |14 635 611 |
|4 |LG ... ALMATY ... |13 015 352 |
|5 |MARS |12 298 313 |
|6 |K CELL ... CELLULAR) |11 496 875 |
|7 ... |9 264 218 |
|8 |SAMSUNG ... |8 416 083 |
|9 ... |6 956 821 ... |KAR-TEL ... |6 515 458 |
| ... 10 |144 881 088 ... ... ... ... ... тұтынушыны эмоционалдық
сендіру. Бұқаралық сұраныс тауарларын жарнамлауда тележарнама аса тиімді
болып ... ... ... ... ... бар. ... TNS Gallup Media Asia ... мәліметтерінің негізінде үш
көрсеткіш бойынша шолу жасалған: TVR, Share и Reach. TVR – БАҚ ... ... оң ... бергендер санының жалпы ... ... Share – ... ... аудиторияның жалпы аудитория санына
қатынасы. Reach – мақсатты топтағы ... ... бір ... ... ... Gallup Media Asia агенттігінің мәліметтері бойынша үш көшбасшының
қатарында ... ... ... КТК және Хабар бар. Евразия арнасының
бірінші орын алу ... ... ... ... статистикалық телекөрермен
үшін тиімді және бағдарлама жанрлары әр түрлі санаттағы ... мен ... ... 11 – ... ... бойынша телеарналар рейтингі
|Телеарна |TVR ... |25,31 ... |19,78 ... |12,45 ... ... ТВ) |11,08 ... ... |10,98 ... АРНА/ХАБАР 2 |8,59 ... |1,8 ... |1,77 ... TV ... ТВ) |1,74 ... |1,72 ... |1,55 ... ... ТВ) |1,16 ... TV (SHAHAR MEDIA ... |1,05 ... / ЮСА |1,02 ... 6 – ... Республикасы бойынша телеарналар үлесі
Тікелей зерттеу объектісі болып отырған «SHARAFA» ... ... ... ... айында келген жас компания
болғандықтан екі жылдың ішіндегі қаржылық ... ... 12 – ... ... ... технико-экономикалық көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |2008 жыл |2009 жыл |2009 ж. |
| | | |2008 ж. |
| | | ... | | |нда, % ... ... ... көлемі, мың |939026, |775989 |82,6 ... | | | ... ... мың ... |609278 |473618 |77,7 ... ... өнімнің орташа |0,65 |0,61 |93,8 ... ... (2/1) | | | ... ... мың ... |122940 |106450 |86,5 ... ... отырғанымыздай негізгі технико-экономикалық көрсеткіштер
төмендеген. Компанияның таза табысы 2009-жылы 2008-жылмен салыстырғанда
13,5% ... Оның ... ... бағаның өсуіне байланысты өнім ... ... ... ... ... ... ... есепті жылда
пайдалылық көрсеткіштерін жоғарылату жақтарын ... ... ... ... 13 – ... ... ... және орналасуы
|Көрсеткіштер |2008 жыл |2009 жыл |2009 ж. 2008 ж. |
| | | ... |
| ... ... ... |абс, |% |
| |мың ... |мың ... | |
| ... |% ... |ы, % ... | ... ... ... |873819 |100 |1041127 |100 |167308 |+19 ... | | | | | | ... Ұзақ ... |440544 |50,4 |547512 |52,6 |106968 |+24 ... | | | | | | ... ... емес |1152 |0,13 |999 |0,09 |-153 |-13 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |50,3 |546513 |52,5 |107122 |+24 ... құны | | | | | | ... қаржы салымдары |- |- |- |- |- |- ... ұзақ ... |- |- |- |- |- |- ... ... | | | | | | ... Ағымдағы активтер |433275 |49,6 |493615 |47,4 |60340 |+14 ... ... |507590 | |630896 | |123306 |+24,3 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... активтерін талдап, олардың қалай өзгергендігін, ... оның ... ... ... ... ... ... көріп отырғанымыздай «SHARAFA» компаниясының активтерінің нақты
құны 2009-жылы 2008-жылмен салыстырғанда 167308 мың теңгеге немесе 19%
өскен. Бұл ... ... ... оң ... ... оның
қызметі дамып кеңейіп келе жатқандығын көрсетеді.
Активтер құрамында ұзақ мерзімдік активтердің шекті салмағы жоғары.
Осыған ... ... ... ... ... ... жөн.
Келесі суретте компания өндіретін өнімдерінің 2006-жылғы үлес салмағы
көрсетілген.
Сурет 7 – 2009-ж. ... ... ... ... ... көріп отырғанымыздай, «SHARAFA» ... ... ... ... дайындаудың үлесі жоғары (37%),
екінші орында баннерлер жасау (33%), үшінші орында, логотип дайындау – 14%
төртінші ... ... ... 10%, ... ... сайттарды шетел
тіліне аудару 6%.
Келесі кетеде 2009-жылдың шілде-желтоқсан айларындағы тауар айналымының
құрылымы берілген.
Кесте 14 – ... ... ... ... ... ... ... |Баннерлер |Логотип ... ... |
| ... ... ... ... |дизайны |млн.теңге|
| ... ... ... ... ... | |
| | | | ... | | |
| | | | ... | | ... |35 |17 |15 |11 |7 |2,345 ... |31 |22 |18 |9 |5 |3,456 ... |40 |25 |23 |30 |3 |4,567 ... |32 |21 |19 |12 |7 |3,400 ... |23 |16 |17 |9 |3 |2,200 ... |21 |11 |9 |4 |5 |1,900 ... ... ... ... ... ... оған көптеген
факторлар әсер етеді. Ал кейбір қызмет түрлеріне ... ... ... ... да) ... ... әсер етеді және
бәсекелестің ... түрі ... 8 – ... ... ... үрдіс
Суретте «SHARAFA» компаниясындағы өндірістік ... ... ... 8 ... тұрады. Әрбір кезеңді қарастырайық.
1. Клиент немесе оферттің «SHARAFA» компаниясының ... ... ... ... ... ... Бірінші клиенттік бриф жасалады. Бұл кезеңдк клиент
өзінің ... ... өз ... ... ... оның
орындалу мерзімі жоспарланып, бюджетпен келісіледі. Артынан
бастапқы клиенттік бриф ... онда ... ... өзінің
негізгі ұсынысын келесі орындалатын жұмысқа жасайды.
2. Бастапқы келіссөздер. Сауалнама, келісім шарт, жұмыс істеу шарты
келісіліп, мәміле жасалады. Ақысы ... ... ... бриф ... соң, ... келісім шарт немесе сауалнама
тәрізді стандартты түрдегі өзінің қызметін көрсетеді. Бірге
жұмыс ... ... ... ... ... есептеледі
де, оның күрделілігі мен ұзақтығына байланысты 30-80 % ... ... ақы ... Негізгі келіссөздерді бас директор
жүргізеді.
3. Жоба алдындағы зерттеу: клиенттен сауалнама алу, ... ... ... ... Орындаушыларды таңдау. Бұл
кезеңде тапсырыс беруші компанияның мықты жіне ... ... ... ... міндеттер қойылады. Тапсырыс
берушінің талаптарына сәйкес, техникалық тапсырма жасалып, оны
орындаушылар таңдалып, ... ... ... ... командалық бриф жүргізіледі.
4. Дизайн, копирайт тұжырымдамалары ұсынылады. Олар бекітіліп,
жұмыс ... ... ... ми шабуылын өткізіп, 10-15
жарнамалық тұжырымдама ... ... ... ... ... және ... ... ету әдістері
таңдалады. Тұжырымдамалар клиентке көрсетіледі. Клиенттің
пікірінше неғұрлым ... ... ... ... ... толықтырылуы мүмкін. Ең сәтті жіне сәкес келетін
тұжырымдамалар таңдалып, тікелей жұмыс басталады.
5. ... ... ... ... ... ... ... Келісілген мерзім ішінде макет жасалып, ол
тапсырыс берушіге жіберіледі. Жоба ... ... ... ... ... береді. Жағдайға байланысты
клиент түзетулер енгізуі мүмкін.
6. Дизайнды бекіту. Бұл кезең ... ... ... ... ... ... қолын қояды және соңғы мәліметтерді
береді.
7. Верстка, программинг, алғашқы толтыру және презентация дайындау.
Дизайн-макеттер версткадан өтіп, ... ... ... ұсақ ... ... ... ... пилоттық шығарылым жасалады. Одан кейін
техникалық кемшіліктер ... ... ... ... пилоттық нұсқасы клиенке көрсетіледі.
8. Жұмысты презентациялау, клент персоналын оқыту, берілген
материалдарды өткізу және ... ... ... үшін ... Бұл ... ... ... барлық мүмкіндіктері клиентке
көрсетіледі. Жоба барысында қолданылған барлық ... ... есеп ... жүргізіледі.
Жалпы бұл компанияның қаржылық көрсеткіштері жоғары, сату көлемінің
тенденциясы ... ... ... ... ... көрсеткіштері төмендеді,
бұл комапнияның стратегиялық міндетін көрсетеді.
Пайданың төмендеуі –ғаламдық мақсатқа жетіп, оны дамытуға бағытталған
компанияның уақытша тактикалық міндеті.
Қазір ... ... ... мен ... ... компаниялар
саны артқан кезде, оның негізгі міндеті бәсекелестердің артықшылығын
зерттеп, компания үшін ең ... және ... ... ... «SHARAFA» жарнама-ақпараттық компаниясының жарнамалық қызметін
жетілдіру бағыттары
3.1 «SHARAFA» жарнама-ақпараттық компаниясының маркетингтік іс –
әрекетін ұйымдастыру жолдары
Кез ... ... ... ...... ... орталықта
әрекет жасайды. Егер компания өмір сүргісі келсе, түрлі-түрлі тұтынушылар
топтарына қажетті бағалы заттарды шығаруды ұсынуы ... ... ... ... ... қорлармен табыстарды қайтадан жаңартып отырады.
Компания нақтылы нарықта оның ... ... ... ... ... болу ... Кез ... компания
нарықта ашыла бастаған мүмкіншіліктерді айқындай ... ... ашу жаңа іс ... ... ... ... ...
жарамауын анықтау пайдалы іске жатады. Фирманың маркетингілік мүмкіншілігі
– нақтылы фирмаға ... ... ... ... әрекеттердің тартымды бағыты.
Кез келген фирма алдына бірқатар мақсаттар ... ... ... қоятын мақсаттары: жоғары дәрежелі табыс табу, өткізу
дәрежесін жоғарылату, сату көлемін ұлғайту және клиенттерге жағыну. Нарықта
тұрақталып, банкротқа ... және ... ... ... таянбау.
Нарық мүмкіншіліктерін ашу және бағалау процесі көптеген жаңа ойлар
туғызады. Фирманың ... осы ... ... ... өз ... ... сәйкестерінің тәуірін таңдап алу болады. Нарық сегменттерін
игеру керектігін кешенді жоспар шегінде ... ... ... ... алға ... ... жету үшін ... және
бизнесті дамыту» бөлімінің мамандарына біраз жаңа енгізулер не ... ... ... ... озық ... сүйеніп, осы өзгерістерге
байланысты алға ұмтылу.
«Қазіргі маркетингтің жағдайы мәз емес. ... бір ... ... ...... деп Киев – ... бизнес – мектебіндегі
мастер – класын ... ... ... бастады [15]. Филипп Котлер өзінің
теориясын ... ... ... бірақ кейінгі маркетологтар Ф.
Котлердің теориясы ескірген деп сөз айтқан. Ф. ... ... жаңа ... ... маркетингтік ұғымдар, стратегияларды әлемге ... ... ... ... ... ... былай дейді:
«Маркетинг теориясы фундаментті ... ... ... практика
ақсандауда. Маркетинг – принциптер мен ... ... ... ... ... Бірақ компаниялардың көбісі ... ... бір топ ...... жасаумен айналысады, ал біреулері
– өнімді, шығындарды есептеу, ал маркетингке келгенде – ... сату ... ... ... ... өнімді өткізуден ұтылып, маркетинг
бөліміне жіберілген қателікті дұрыстап, тауарды агрессивті сату ... ... ... ... ... ... болады. Біздің ойымызша
маркетинг бөлімінің басты міндеттерінің бірі – қалайда болса ... ... өзі ... ... өндіру. Маркетинг бөлімі өзінің нағыз рөліне еңсе
деймін – бизнес – ... ... ... орай маркетинг өзінің
атқаратын функцияларына қайта оралу керек. Қазіргі таңда маркетинг ... яғни ... не ... ... ... ретінде ғана қабылданады,
бірақ маркетинг тек қана жарнама ғана емес ... ... ... ... ... ... бүкіл жерді жаулап алуда: әуе ұшақтарында,
спорт жарыстарында да, жай автокөліктерде винилді жарнаманы ... ... ... да ... ... ... Тез және жылдам
мобильді жарнама арнасы дамуда. Бұл жарнама ... ... жеке ... ... ... бұл арна түрі одан әрі ... келетіне көзім
жетеді» деп өз ойын білдірді [16].
«Қазіргі таңда бір ғана тарату арнасын таңдауға болмайды. Бұл ... және бір ... ... да ... ... ... сіздің
қадамдарыңызды қуа көшіре бастайды». Бұл көзқарасты Ф. Котлер білдірген.
Маркетинг кәсіпорында басты ролдердің бірінде болуға міндет. ... ... ... бөлімі қызмет етуге көп күш салып,
ынталану керек. Бизнес – ... ... ... ... Ф. ... білуге болады.
Кәсіпорынға тағайындалатын ұсыныстарға тоқталсақ, ең алдымен бизнес –
стратегияны ... ... ...... ... ... және «4Р» ... тиімді қолдану. Бұл саясаттар бір
– біріне қайшы емес екенін ... ... ... ... ... құру және
нәтижелерді байқап, қадағалау. «SHARAFA» кәсіпорынның маркетинг бөлімі көп
уақыт қызмет ... да алға ... ... мен міндеттері іс жүзінде
асырылуда.
Тәжірибеде «Маркетинг» бөлімі мен «Сату департаменті» жақсы қарым –
қатынаста болу ... ... ... ... атап ... Бұл да ... жету жолдарының бірі. «SHARAFA» кәсіпорынның бөлімшелері өзара
қарым – қатынастары ... осы ... ... ... ... ... ... нарықтарды таңдау, маркетинг
кешенін дайындау және іске асыру маркетингтің көмекші басқару ... ... ... Міне ... орай, «Маркетинг және бизнесті дамыту»
бөліміне ұсынылатын ой – жоспар мен бақылауды ... ... ... ... шешімдер іздеп, бір бас болып стратегия, идеяларды жасап, іске
асыру. Қызмет көрсету саласында ... ... ... ... ... ... ... болу керек. Тарату арналарына ... ... және іс – ... ... ... бас ... ... жасайтын
арнамен келіссөздер жүргізу орынды болады. Кәсіпорын маркетингілік ақпарат
жүйесін, маркетингілік жоспарын, маркетингілік ұйымдастыру ... ... ... талап ету керек.
Ең басты ұсыныс «Маркетинг және бизнесті дамыту» ... ... не ... бір рет ... өз ... ... анкеталық сауалнама
не болмаса телефон арқылы сұхбат жүргізуді ұйымдастыру. Бұл ... ... ... бағалауға мүмкіндік береді. Маркетинг
қызметінің мақсатын ... ... ... және ... ... ... ... қолдану [17].
– нарықты зерттеу;
– тауар ассортиментін жасау;
– баға саясатын құру;
– тарату арналарын құру;
– сауданы ұйымдастыру;
– өнімді ынталандыру, жарнама
Кәсіпорынның әлді және ... ... ... мен ... ... ... ... жасау барысында «SHARAFA» кәсіпорынның
келешекте қандай ... ... ... бар ... ... ... ... қандай екенін білуге болады.
Қазіргі кезде сатудан ақша табу ... ең ... ... ол – өзіндік және
қоғамдық аман саулық. Маркетинг адам өмірінің жақсаруына ... ... ... жұмыс істейді екеніне көз жеткізуге болады. Сондықтан «SHARAFA»
өзінің клиенттеріне сапалы өнімді, яғни ... ... ... ұраны ретінде бұл сай келеді – ... үшін сау ... жай ғана ... қана ... ... ... ... білу керек. Бұл
әрбір компанияларға, кәсіпорындарға қойылатын міндеттердің бірі. Осындай
көзқарасты да Ф. ... ... бұл ... ... – өз пайдасына
қарамастан, жәрдемділік не демеушілік көрсете ... ... ЖШС ... ... жәрдем не демеушілік көрсетсе де болады. «Балаларды қорғау
күні» қарсаңында демеушілік көрсетіп, өз беделін және ...... ... ... ... күні ... ... және қайрымдылық
қоғамдық қатынастарда аса маңызды. Бұл іс – әрекеттің де ... ... ... ... және ... арасында танымалдылыққа ие
болады. Міне осындай да маркетингтік іс – әрекеттерді жасауға да ... ... ... ... және ... ... ... екеніне көз жүгіртіп, жаңа өнімге ақпарат жинап,
клиенттермен үнемі байланыста болу және жаңа ... ... ала ... ... және ақпараттандырылғанын білдіреді. Бұл іс шараға
көп көңіл бөлу керек. ... даму ... одан әрі ... ... ... ... ... кезде көптеген жарнама агенттіктері ашылып, жаңадан құралдарды
сатып алу барысымен қатар, келіссөздерге ... ұзақ ... ... қол ... Жаңа ... ... ... өзінің клиенттеріне
озық технологиямен жарнамалық өнім ұсынуға тырысады.
Кәсіпорынның ... іс – ... алға ... ... ... ... жүру ... Жоғарыда аталып кеткен ұсыныстарға
байланысты маркетингтік іс ... ... ... ... ... ... және клиенттерді ұлғайтады деген ой туады.
Қазіргі жағдайдағы маркетингтің басты мақсаты – адам ... ... ... ... келе ... ... басшылары оны жандандыру
мәселесі – фирма мен маркетингтің мұратына жету үшін керек маңыздылардың
бірі деп ... ... ... ... ... нақты орындалатын
маркетингтік стратегиялық және тактикалық мақсаттарын анықтап, ... ... ... ... көрсетуі қажет [19]. ... іс – ... және ... қызметін басқарудың нәтижесінде
өз бақылауы мен өз ... ... ... ... тәжірибелік
қолдауы мемлекет бейнесі мен оның экономикасы, бәсекелестік жағдайы, салт –
дәстүрі, халықтың тұтыну мөлшері және басқада ... ... ... ерекшелігі болады.
Кәсіпорынның маркетингтік іс–әрекетін ... ... ... ең ... ... ... ... тауарлық
ұйымдастыру, яғни нарықты зерттей келе тауар саясатын ... ... ... ... ... және ... болатына сеніммен
қараған жөн.
Маркетинг қызметінің негізгі мақсаты – ... мен ... бір ... тығыз байланыстыру, бір – бірін табуға көмектесу болып табылады.
«SHARAFA» нақты белгіленген ... ... ... ... ... ... арналған мақсатына сәйкес нарық үлесіне жету. Бұл мақсатқа
жету жолының тағы бір ... ... ... одан әрі ... зерттеп отырған «SHARAFA» ЖШС-інің тұтынушылары ... ... ... ... ... таңдауда
қандай критерийлерді басшылыққа алатынын білуіміз ... ... ... ... ... факторларды ескеретіні белгілі. Солардың
ішінде аса маңызды және әмбебап болып келетіндері келесілер:
– қол жетімділік – тұтынушы ... ... ... кез ... ... ала ... білдіреді;
– жабдықтаушының сенімділігі – сапа, көлем, мерзім бойынша ... ... ... ұстап тұру, жұмыстағы нақтылық,
тұтынушылардың ... ... ... ... ... ... ... істеудің ыңғайлылығы – тапсырысты ... ... ... ... ... ... сақтау және т.б.;
– баға – тек тауар мен қызметтің ғана ... ... ... ... ... ... несиелеу;
– сапа – технологиялық талаптарға сәйкестік.
Тұтынушы-ұйымдармен жұмыс істеуде тиімділікке қол жеткізу үшін нарықты
сегменттеу ... В2В ... ... жүргізуде сегменттеу
критерийлері ішінде пайдалылық пен көлемділік бірінші орынға қойылады. Бұл
жерде маркетологтар ......... ... ...... ... ұстануы керек [20].
«SHARAFA» компаниясы үшін нарықты сегменттеу әдістемесі ... ... ... ... ... жүргізілген талдау барысында
компанияның клиенттік базасы үш типтегі клиникалардан тұратыны ... тип – ... алу ... ... ... тип – орташа көлемді «Маңызды»;
3 тип – көлемі аз «Қалғандары»
Сурет 9 – «SHARAFA» компаниясының тұтынушыларын сегменттеу.
Бұл ... әр ... үшін жеке ... ... ... Мысалы, сатып алу көлемі жоғары «VIP» клиенттер үшін ынталандыру
мақсатында қымбат сувенирлер сыйлау және т.б.
Корпоративтік ... ... ... білгеннен кейін сату
процессін қалай тиімді етуге болады деген сұраққа ... ... ... сату ... екі ... ... Дайындық кезеңі – сату маркетингі;
2) Атқару кезеңі – сату.
Бұл кезеңдердің әр қайсысы өз кезегінде ... ... ... маркетингі» деп аталатын бизнес-процесстің мақсаты сату процесін
жүргізу үшін клиент туралы қажет ақпаратты жинау болып ... Ол ... ... ... жинау;
2) қажеттіліктерді талдау;
3) қажеттіліктер мен мүмкіндіктер сәйкестігін бағалау;
4) болашақтағы мүмкіндіктерді бағалау.
Жалпы алғанда бұл ... ... ... ... кестедегі
критерийлерді негізге алған жөн [21].
Кесте 15 – ... үшін ... ... ... ... ... |
|1 |2 ... типі ... ... ... ... ... |
| ... ... өткізуде |
| ... ... ... үшін ... |
| ... – мемлекеттік – ведомстволық» деген |
| ... аса ... ... ... |
| ... көзі ... ... шешім |
| ... да әр ... ... ... орта ... ... саны, олардың |
| ... ... ... ... |
| ... ... әзірлеуде міндетті түрде |
| ... ... ... ... ... ... ... қолдану |
| ... ... ... ... |
|Сатып алуды жүргізу әдісі |Жалпы сатып алу саясаты, сатушы-сатып ... |
| ... ... алу ... ... |
| ... ... құрылымы, сатып алуда |
| ... ... ... ... алу ... ... алу ... мен жиілігі туралы ақпарат |
| ... ... ... ... |
| ... ... қатар, компанияның |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... факторлар |Негізгі фактор ретінде тапсырыстың орындалу |
| ... ... ... ... ... ... тұрақты түрде жүргізіліп тұруы керек. Ақпарат
барлық мүмкін ... ... ... ... ... ... ... қауесеттер, ақпаратшылар және т.б.). көздерден ... ... ... ... ... ... келтіріледі,
электронды архивте сақталады [22].
Клиент туралы келесі ақпарат ... ... ... ... ... қажеттіліктері;
– клиент туралы жалпы мағлұмат (көлемі, даму жоспары, персонал және
т.б.);
– сатып алу ... ... ... ... әлуетті қажеттіліктері.
Қажеттіліктерді талдау операциясы кезінде клиентке келсі ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Кесте 16 – Клиентті бағалау шкаласы
|-- |- |0 |+ |++ ... ... ... ... |өз ... ... |түсінеді, |бағалай алады |бағалап шешу ... шеше |
| ... оны | ... ... |
| ... | ... | |
| ... | | | ... мен ... ... ... клиенттің
қажеттіліктер картасы тұрғызылады және ... ... ... ... ... Бұл талдау мүмкіндіктерді ... ... ... 10 – ... анықтау матрицасы.
Бұл картада келесі параметрлер бағаланады [23]:
1. Қызығушылықтың болмауы (қажеттілік клиент үшін аса ... ... ... ... бұл ... ... ... Тәуекел (клиент үшін мәселе аса маңызды, ... ... ... ... ... ... үшін маңызды емес, бірақ біздің тәжірибеміз оны
шешу үшін жеткілікті, оны біз шеше ... ... ... ... бар, ... оны шешу ... бар).
Бірінші екі жағдайда клиентпен жұмысты ... ... ... кері ... болу ... жоғары. Клиенттің
қанағаттандырылмаған қажеттіліктері біз үшін ... ... ... ... кеңейтумүмкіндігін береді.
Болашақтағы мүмкіндіктерді анықтау ... ... ... ... Бұл ... сол ... ары ... жұмыс істеу
болашағын көрсетеді.
Кесте 17 – Клиентпен жұмыс істеу болашағын бағалау картасы
|КЛИЕНТ ... ... |
|1 ... типі |1 ... ... |1 ... |
|2 ... ... |2 Мүдделер сәйкестігі |2 ... ... |
|3 ... ... |3 Әлуетті көлем |3 ... ... |
|4 ... ... |4 ... ... |4 ... бақылау |
Картада клиент кешенді түрде сипатталуы керек. Клиенттің ... ... ... ... ... ... ... кесте арқылы әрбір тапсырыс берушімен жұмыс істеу болашағын
бағалауға болады Әр ... ... ... әдісі негізінде баға
қойылады [24]:
– 1-3 – нашар;
– 4-6 – қанағаттанарлық;
– 7-9 – жақсы;
– 10 – өте ... ... ... жетуінің бірнеше факторлары:
1. Кәсіби іс – бұл ... және ... ... ... ... ... жетуі қызметкерлердің қаншалықты маманды
және ісжанды ... ... ... ... ... ... жетістігі үшін ... ... және ... ... ... қатысуын қалайды
(сурет 11).
2. Бұл іс – әрекет ... ... іс ... ... Сонымен қатар, «SHARAFA» әр түрлі форумдарда демеушілік қызметін
тағайындайды.
Сурет 11 – ... ... ... семинарлар мен
конференцияларға қатысуы, %
Маркетингтік саясат – тек абстрактілі ұйғарымдар ғана ... ... ... ... ... ... ... жиыны.
Сондықтан маркетингтік саясаттың ... оның ... ... ... ... персоналының қандай құндылықтармен
нормаларды басшылыққа алатындығына байланысты.
Көп жағдайда ... ... мен ... ... ... сұранысынан алшақ жататын критерийлерді ұстанатынын байқауға
болады. ... ... ... ... ... және компания
персоналының бағалауы келтірілген [25].
Кесте 18 – Қызмет сапасын ... және ... ... ... ... ... ... бағалауы |
|көрсеткіштері | | ... ... ... |7 ... |4 |1 ... ... |3 |8 ... ... |8 |3 ... | | ... ... |7 |6 ... | | ... ... |2 |4 ... | | ... ... |6 |5 ... беру | | ... орындау |5 |2 ... ... | | ... ... ... ... персоналы қол ... ... сапа ... ... үшін аса ... емес ... компанияның маркетингтік саясаты компания персоналының қызметінде
тұтынушы сұранысы мен құндылықтарын басшылыққа ... ғана ... ... ... Сапа – ... дәрежелі стандартты жұмыс бабында қолдану, қолдағы бар
ресурстарды максималды пайдалану және жоғары жетістікке жеткен нәтижеге
бағыттану. ... ... ... компаниясында ішкі аудит жүргізіліп
тұрады. Жыл сайын жағдайлық анализ (SWOT – анализ) әр бөлімде ... және ... ... мен ... мен қауіптері анықталып,
бақыланады. Бұл анализ бүгінгі күнгі жағдай жоспарлап және жұмыс ... ... ... [26].
4. Корпоративті мәдениет – құбылмалы, заманға сай бизнес өмірінде адами
капитал ең маңызды фактор. «SHARAFA» ... ... ... ... ... бір ... ... сенімді және білікті, маманды және
мейірімді, креативті және клиентті түсіне ... ... ... адам ... саны да ұлғайды. «SHARAFA» ЖШС-нің құрылған
уақытынан бастап дәстүрлер мен ... іс – ... ... ... ... ... ... және мамандардың біртұтас
екеніне көз жеткізу.
5. Динамикалылық – бір қалыпты, нақты позицияда компания тұру ... алға басу ... ... ... жаңа шешімдер мен
мамандардың іскерлігін жоғарлатып тұру.
6. Ұзақ мерзімді қатынастар – «SHARAFA» компаниясының ... ... – ол ұзақ ... ... әріптестік қарым – қатынас. Бұл жетістікке
жету – партнерді түсіне білу және ... ... ... Маркетинг – бизнес философиясы – нарықтық қатынаста және жаппай
бәсекелестікте ... ете ... ... ... қызмет
нарығында көшбасшы ретінде тағайындап, өз ... ... ... мен ...... ... және клиенттің ойынан шығу.
Әсер ету
Оқып білу ... ... 12 – ... ... ... ... ... бұл факторлар кәсіпорынның жетістікке жетуіне ... ... әрі ... ... жасайды. Әрбір фирма алдына қойған мақсатына жету
үшін міндеттерді орындайды. «SHARAFA» өзінің мақсаттарына жету үшін ... ... ... ... ала ... ... мүмкіншіліктерін
байқап, бизнес – стратегиясын ұйымдастыру керек екеніне көз жүгірту мәнді
болады. Кәсіпорын өзінің ... ... ... анықтай келе,
маркетинг қазіргі бизнестің концепциясы ретінде зерттеу, талдау, ... ... ... ... ... ... әр ... қолданылуын
қамтамасыз етеді. Маркетинг концепциясына сәйкес ... жан – ... ... ... алдын ала реттеу және әлуетті тұтынушылардың
мұқтаждығы мен қажеттіліктерін нақтылы ... ... ... ... ... есепке алынып отырады. «Өндірген тауарды сатудың орнына,
сатылатын затты өндіріңіз», «Тауарды емес клиентті ... ...... ... ... ... Осы ... және аталған
концепцияға көңіл бөлу кәсіпорын үшін маңызды болатын факторлар [27].
Кәсіпорынның маркетингтік іс – ... ... ... ... іс – ... ұйымдастыру. Әрбір орындалатын жұмысқа мұқият
және бар жауапкершілікпен қарау. Қазіргі ... ... ... ... ... бар, бірақ қаншалықты бұл тиімді екені маркетингтің
ұйымдастырылуына байланысты. Егер компания ... ... іс ... ... ... және алға ... ... жету үшін
белсенді күш сала отырып өзінің тұрақтылығына сенімді бола ... ЖШС – нің ... іс – ... одан әрі жетілуіне
маркетинг мамандары күш салып, фирманың беделін жоғарылатады. Қазіргі таңда
кәсіпорынға кәсіби ... яғни ... ... ... ... ... қамтамасыз ете тұрып, маркетингті басқару жеңілге
түседі. Бұған себеп, технология озып, жаңалықтар ... және ... ... ... қамту мүмкін емес болғандықтан, ... ... ... көтеру керек.
Кәсіпорынның алға қойған мақсаттары мен жетістікке жету ... ... ... іс ... ... ... өткізу сапасы да сол
дәрежеге жетеді. ... ... ... бөле ... ұзақ ... ие ... көз жетеді. Бұл факторлар ... іс ... ... ... болып табылады [28].
Маркетингтің даму деңгейі мен сипатты ... ... ... жекелей ішкі жүйелерінің даму деңгейлерімен тығыз байланысты. Осындай
нарықтық және экономикалық өзгерістерге ... ... ... ... ... іс – ... ... де жасалуда. Қазақстан
Президентінің «Қазақстан – 2030» атты халыққа ... ... ... ... пен ұсыныс тепе – ... ... ... ... ... ... басқару шешімдерін
қабылдаудың ... ... ... тұрақты экономикалық ... ... ... ... классикалық түп
нұсқасын енгізу қиыншылық тудырса да ... ... ... ... ... пен ... жағдайын білу шартымен таныс болу үшін қазіргі
уақытта маркетинг өте маңызды.
2. «SHARAFA» жарнама-ақпараттық компаниясының қызметін жетілдіруге
арналған бағыттар
Нарықта тауарлар мен ... ... ... ... артқан сайын
жарнама экономиканың белгілі бір саласына ... ... ... ... ... ... ... шығын (млрд. долл.): АҚШ -
та 80, Жапонияда - 70,Ұлыбританияда – 12, ... – 10, ...... – 5. 1994 жылы ... күнделікті газеттегі жарнамадан
түсетін пайда 10 ... ... ... неміс телеарнасындағы жарнамадан
түскен пайда 5,96 млрд долларды құрап отыр.
Жарнама тауар және фирма туралы сенерлік ақпарат ... ... ... ... ... сатып алуға әкеклетін пропоганда болып
табылады.
Фирма жағынан тұтынушыға толығымен басқару ... ... ... ... ... фирма тауарының артықшылықтарын ... беру ... және ... сол ... ... алу үшін оның ... жойып, оны психолгиялық дайындықтан өткізу керек.
Жарнама тауарды өткізуге көмектеседі, ... ... ... ... ақша ... ... жылдамдатып, оның жақсы аяқталуына
көп септігін тигізеді. Жарнама сұраныс пен ... ... ... ... бар. Жарнамалау объектісіне байланысты екі түрге
бөлінеді:
1. тауарды жарнамалау ( ... ... ... ... ... ... жарнама (престижді жарнама).
Тауарлық жарнаманың басты міндеті – тауарға деген ... және ... ... тауарды үгіттей отырып, жарнама оны
өткізуге көмектеседі. ... ... ... ... ... ... туралы ақпарат беріп, оның тауарға деген қызығушылығын
арттырады, тұтынушы сатушымен өзара ... ... ... ... тауар тұтынушының сатып алу қабілеттілігін арттырып, белсенді
тауарға ... ... ... ... ... ... ... салыстырғандағы көрсеткіштерімен айналысады. ... ... ... және ... ... ... әрі ... тұтынушылар арасында фирманың қызметін жоғарғы деңгейде көсету, сол
арқылы ... оның ... ... ... арттырып,
пайданы жоғарлату [29].
Жарнаманың тура және жанама түрлері болады.
Тура жарнама – коммерциялық жағдайда пайда ... ... ... ... фирмамен салыстырғанда жарнамалық қызметті орындау
барысында тура жарнама ... ... ... – жанама берушіні көрсетпейді, жарнамалық әдістерді
қолдану ... тура ... ... ... ... сатылатын жаңа медициналық препаратты
коммерциялық журналда жарнамалау туран жарнама болып табылады. Ал ... ... ... ... ... емдік қасиеті және емделу
әдістері туралы ғылыми статья, жанама жарнама болып табылады.
Маркетингтегі жарнамалық қызмет негізіне ... ... ... бір ... ... ... ... белгілі уақытқа
негізделгенбірнеше жарнамалық шаралар бірлестігінен тұрады.
Жарнамалық компания ... ... ... ... оның ... ... мүмкін.
- оны дайындау мен жүргізу мен нарықтың ... ... ... ... ... маркетингтік зерттеулер жүргізуге негізделген;
- есте қаларлық ерте ... ... ... әсер ... өнім дайындау;
- жарнаманы тарату әдістернін қолдану.
Бұл аталған ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетудің жарнамалануына байланыссыз болды.
Көптеген фирмалар алдында маркетингтік концепцияны өткізу барысында
ерте ... кеш ... ... ... туындайды: жарнамалық қызметті
кеңейту керек пе, әлде арнайы жарнамалық агенстволардың қызметін ... ... ... ... құру туралы сұраққа жауап беру мүмкін емес.
Оның бәрі жарнамалық мақсатқа бөлінген сумма мен жұмыс ... ... ... жарнамалық агенстволардың қызметін қолданғанбау мүмкін емес.
Жарнамалау кезінде біліктілігі жоғары жарнама жасаушыларды (мамандарды)
талап ... ... ... құрал-жабдықтарды (радио ролик ... щит, ... ... қажет ететіндер де болады [30].
Жарнамалық агенство жаранама берушілердің тапсырыстары ... ... ... ... ол ... ... тығыз байланысты, жаранаманың түп нұсқаларын ... ... ... немесе жекелей шаралар өткізеді, сонымен қатар
тауарды, тұтынушыларды және нарықтыкешенді маркетингтік зерттеу үшін ... ... ... ... ... білу керек. Нигель Форстад
өз кітабында былай деген: ... ... өз ... ... Бірақ
жарнамалық агенствоның қызметі туралы «Мен өз ... ... ... ... ... агенстволарды таңдау кезіндегі
тәуекелділік деңгейінтөмендету үшін келесілерді білу керек:
- агенствоның құрылған уақыты мен тәжірибесі;
- ... ... ... ... мамандану деңгейі;
- көрсетілген қызмет бағасы.
Жарнамалық қызметтәжірибесі құпия емес, керісінше өзін жарнамалау ... ... ... агенствоның жұмыстары мен оның жеткен
жетістіктерінбілуі керек. Сондықтан маманданған агенстволарды ... ... Ал ... ... кірісе кететіндерден аулақ болу ... ...... ... ... мен орналастыруды қамтамасыз
етеді. Жаранама ... ... ... ... ... Егер ... ... кездессе, оған қаражатты аз жұмсаудың қажеті жоқ.
Егер жарнама өте жақсы ... ол ... баға ... ... ... ... жарнаманы қолдану тұтынушыға әсер
ететін күшті құрал болып табылады. Сондықтан оны ... ... ... ... мен ... ... қолданған дұрыс.
Жарнамалық процесс тиімді болу үшін маркетингтік зерттеу, ... ... ... ... ... ... керек.
Жарнама мақсаты кәсіпорында қабылданған жалпы маркетингтік ... оның ... ... бойынша анықталады. Мүмкін болатын әр
түрлі мақсаттарды екі үлкен топқа бөлуге болады:
1) айындау аумағындағы мақсаттар, ол сатудың ... ... ... ... ... ... әкеліп соқтырады.
2) Коммуникациялық мақсаттар, белгілі ойларды жүзеге асырады,
кәсіпорынның ... ... ... ... яғни ұзақ ... ... ... деңгейін арттырады. Оған
қарамастан мақсаттың сипатын анықтау мүмкін емес. Ол жоғарыда аталған
мақсаттардың жоқтығын көрсетеді. Кәсіпорын жарнаманың ... ... ... әр ... ... комбинациясына жүгінеді.
Коммуникация аймағындағы ... ... ... еске ... ... ол ... барысында хабарландыру қызметін атқарады.
Осыған байланысты үш ... ... ... ... ... ... (9- кесте).
Кесте 19 – Жарнаманың типтік мақсаттары
|Жарнама түрі ... ... ... |1. ... ... қалыптастыру |
| |2. ... ... ... |
| |3. ... ... ... ... |
| |4. ... ... ... беру ... ... |1. ... ... ... |
| |2. ... ... ... |
| |3. ... хабар беру ... |1. ... ... ... ... |
| |2. ... үлгі ... қалыптастыру |
| |3. ... ... ... |
| |4. ... ... ... мақсаттар – жарнамалық жолдауды дайындауға көмектеседі. ... ... ... ... ... оның ... ... ескеру керек. Артынан жарнамалық жолдаужы жүзеге асыратын
мақсаттық ... ... ... ... жағдайда таңдалған нарық
сегментіндегі тұтынушының негізгі ... ... ... ... ... ... тұтынушының талабы маңызды
рөл атқарады. Жарнамалық жолдауды ... ... үш ... ... керек:
1) жарнамалық жолдаудың құрылымы;
2) жарнамалық жолдау формасы;
3) жарнамалық жолдау стилі.
Үлкен ақпараттық жарнам ... ... ... ... Ол
тұтынушының жарнаманы аяғына дейін көруіне мүмкіндік береді. Ал ... ... ... ... өту ... ... Сондықтан
жарнаманың басында, тұтынушының қызығушылығын арттыратын «бәр нәрсе» болуы
керек. Маркетингтік тәжірибеде осы аталған «бір ... ... ... ... (УСҰ) ... ... әлемге әйгілі маман ... ... ... атты өз ... УСҰ ... ... жасаған, яғни
«Жарнама аз шығын арқылы көп адамға УСҰ беру өнері». Ең ... ... ... ... ... қажеттілік дәрежесін
бағалауға мүмкіндік береді.
Жарнама жолдаудың құрылымы AIDA ...... Interest ... Desire — ... Action — ... ... сәйкес жүргізіледі.
Егер хабарландыру дұрыс жасалса, ол ... ... де ... ... ... ... тұтынушының қызығушылығын арттырып, ол
газеттегі ... ... ... (кейде қайта оралып оқуы
мүмкін). Потенциалды тұтынушы хабарландырумен танысқан соң жарнам жасалған
объект ... ... ... алады. Жарнаманың бағытына байланысты бұл
әрекеттер белсенді (фирмамен байланыс орнату, сатып алу) және белсенді ... ... емес ... ... ... көзқарас қалыптастыру
жатады.
Жақсы жарнамалық хабарландыру жасау үшін оған сәйкес тақырып пен девиз
таңдап алуы керек.
Жарнама тақырыбы жарнама ... ... мен ... мақсатына сәйкес
болуы керек.
Жарнамалық тақырыпты қалай ... ... Ол үшін ... ... ... кезең. Тақырыпты дайындау тауар өндіруші ұсынатын тізімге
сәйкес бағытталу керек. Бұл кезде өндіруші өз ... ... ... ... себебі жарнамлық компанияның негізі болып табылады ... ... ... ... ... тауарды сатып алуға әкелетін мотивтер мен
пайданы зерттеу қажет. Ол ... ... ... ... талдау кезінде қорытындыны тұтынушылардан пікір ... ... ... ... ... ... ... кейін нарықтың
талабы бойынша тұтынушылық мотивтер мен форманың артықшылықтарын міндетті
түрде бағалау керек. Ол үшін тұтынушының ... ... және оның ... ақпарат қалатындай етіп жасау керек. Осындай жағдайда жарнамалық
ақпарат қалыптасады. Ол жақсы девиз ... ... ол ... деп аталады.
Жарнамалық слогон – ол абстракты формадағы тауардың сапалығын және
көрсетілетін қызметті ... ... ... бағытталған қысқа
лозунг немесе девиз.
Слогон – ... ... ... жақсы немесе жаман болуы мүмкін және
фирмаға үлкен пайда әкелуі немесе ... ... ... тек ... ... ... ғана ... негізгі
жарнама түрінде көрсетуге болады.
Жарнамада қалыптасқан ... оған ... екі ... ... ... ... компанияда негізгі жарнама тақырыбын және
оған сәйкес түрде немесе ... ... ... ... ... ... ... дұрыс шығу үшін оның стилі мен түспен белгіленуі
маңызды рөл ... Түс ... ... әсер ... ... ... ... 20 – Түстің жарнаманы қабылдауы
|Көрінетін-сезілетін символдарды қабылдау ... | | | | | |
| ... ... күйі ... |
| |ы | | | ... |
|Көк |Алыс ... ... ... ... ... ... ... |Бейтарап, |Өте ... |
| | | |өте суық ... | ... ... ... |Жылы |Қауіпті, |- |
| | | | ... | ... |Өте ... ... |Өте жылы ... |- ... | | | | | ... ... |- |Өте жылы |- |- ... |Өте ... |- ... |- |Кір ... |Өте жақын |- ... ... |- ... | | | ... | ... ... ... негізі жарнама ... ... ... ... ... 20- кестеде берілген.
Жарнаманы дайындау барысында оның түсіне назар аудару керек. Егер ол
жақсы ... ... ол ... ... ... ... егер оның түсін таңдау кезінде түстер үйлеспесе ондай жарнаманың
тиімділігі жоғары ... ... әсер етіп қана ... ... ... қалыптастырады. Түс
адамды жақындатады, алыстатады, бір күйге түсіреді, ... және ... яғни ... бір ... ... тұтынушы мен жарнама
арасындағы байланысты реттейді. ... ... ... ... ... ... эмоцияны жасауға болады.
Мұндай форманың артықшылығына адамда жақсы эмоция қалыптастыру және
есте қалдыру жатады. Бұл ... ... ... ... бар: ... ... қалпына келтіреді». Әзілді сюжеттер, әңгімелер, көріністер,
суреттер ... ... ұзақ ... бойы ... ... ... оқиғалармен байланысты болады.Сонда оның тиімділіг одан ... ... ... мультипликациялық көріністер және тағы да ... ... ... ол ... сапасын арттыра түседі,
сонымен бірге оның есте қалу ... ... ... мен ... өз ... ... көріністерді
қолданып жүр. Мысалы: «Казкоммерцбанк».
Егер жарнама гезет-журналдарға жаңалық түрінде берілетін болса, ол
тұтынушылардың ақпарат ... ... ... ... ... жолдау формасы туралы шешім қабылдау кезінде оның мөлшері,
иллюстрациясы, көру мазмұны сияқты параметрлеріне назар аудару керек.
Жарнамалық ... көп ... ... ... міндетті түрде
жарнаманың тиімділігін бағалауды жүргізу керек. Ол төмендегілерге мүмкіндік
береді:
- жарнаманың мақсаты туралы ақпарат алу;
- оны ... үшін жеке ... ... ... тұтынушыларға жарнаманың оптималды әсері.
Жарнаманың тиімділігін абсолютті түрде ... ... ... ... ... ... Джон Ванемейкер былай деген: «Мен
жаранама үшін ... ... ... ... ... білемін. Бірақ оның
қай жартысы екенін білмедім». Бірақ ол өзін ... ... Сол ... ... түрде білу керек:
1) жарнамның экономикалық тиімділігі;
2) жарнаманың адам ... ... әсер ету ... ... аудару, есте сақталу мүмкіндігі).
Жарнаманың экономикалық тиімділігін оның сату көлемін дамытуға әсерін
өлшеуден көруге ... ... ... соң оны ... ... одан ... тиімділігін бірден көруге болады. Бұл күнделікті
сұраныстағы жаңа тауарларды ... үшін өте ... ... ... ұзақ ... қолданылатын болса, ол көп ойлануды және оптималды нұсқаны
қажет етеді. Мұндай ... ... ... ... ... ... тауардың сату көлемін арттыруды анықтауды оперативтіж
есептік берілгендер талданады. Мұндай ... ... ... сатуға
жарнамадан басқакелесідей факторлар әсер ететіндігін ескерген дұрыс: тауар
сапасы, оның ... ... ... ... болуы, кәсіпорынсіпорынның
орналасқан жері, тұтынушыға жоғары сапалы қызмет көрсету.
Жарнаманың психологиялық әсер ету ... ... ... ... деңгейі, олардың таңдану белгісі, жарнаманы есте сақтап
қалуына ... ... ... ... ... жолдау дайындау
кезеңдерінде және оны тарату әдістерін таңдау кезінде керек.
Жарнама тиімділігін алдын-ала, ағында және ... ... ... оның әрекетін арттыру үшін шаралар қолдануға мүмкіндік береді.
Жарнаманың кең таралған жіктемесіне қолданылағн ақпарат әдісі негізінде
жіктеу жатады. ... ... ... ... жарнама, тура жарнама,
сату орындарындағы жарнама, жеке ... және ... сату ... ... оған қосымша жаңа ақпарат құралдарындағы жарнаманы ... ... ... ... классикалық жарнама техникалық
құралдар көмегімен халыққа жетеді. Мұндай жағдайда коммуникация бір ... ... ... жарнама формалары керекті топқа тура жолдауға
негізделген.
Сату орындарындағы жарнама үлгілерді тарату, дисплей ... ... ... ... ... «стоп» белгілері)
жүзеге асырылады.
Тура жарнаманың белгілі формасы – ... хат, топ ... ... жарнаманы икемдейді. Жауап үшін берілген карточка арқылы екі
жақты ... ... ... ... ... ... телефакс, бейне мәтіндер,
кабельді және спутниктік ... ... ... ... ... ... жатады.
Екі жақты коммуникацияны жеке жарнамада қолданған дұрыс, оны беділі
жоғары адамдарөзіне бағынышты адамдар ... ... ... достар
арасында тауардың артықшылықтары тауралы әңгімелер болса, онда коммуникатор
тауардың саплығы ... ... ... ... ... ... мен ... жарнамалаудың айырмашылығы, оның жаранманы жолдау
объектісіне ... ... жеке ... ... қана ... ... қатар фирма
туралы толық жарнама береді. Бірініші жағдайда ... ... ... ал екінші жағдайда көрсету арқылы жүргізіледі. ... ... оның ... ... ... сенімділігіне кіру.
Өнімді жарнамалаудың көптеген формасын келтіруге болады.
Ақпараттық жарнама – ... ... ... ... ... ... ... – тұтынушының өнімге деген қызығушылығын арттыруға
бағытталған. Ол үшін өнім ереже бойынша жақсы ... ... ... ... ... жарнамалануы мүмкін.
Әйгілі жерлерді немесе адамдар арқылы жарнам имиджін ауыстыруға
негізделген. ... ... ғана ... ... ... ... отельдер,
ойынханалар, теннис, гоьф сияқты ... ... ... ... ... тұтынушыны жарнамалау тәжірибеде осы аталған
екі жарнама түрін байланыстырды. Ол үшін атақты адам қарапайым ... ... ...... ... ... өнімге қарсы қояды.
Дискуссия жасау үшін рередакциялық безендірілген жарнама қолданылады,
ол форматы мен сыртқы түріне байланысты ақпараттық ... ... ... ... ... жарнама беруші коммерциялық қызығушылығын
жасырып, оған сенімділігін арттырады.
Арнайы жарнама – ... ... әсер етуі үшін ... Мұндай
жағдайда оның жарамдылығы күмәе туғызатыны рас.
Жарнамалық ... көп ... ... ... ... ... жарнамаға жүгінеді. Мысалы, әр түрлі кәсіпорындарда
өндірілетін тауарды бірге ... ... Бұл ... ... асыру
үшін тауарлар өзара байланысты және жалпы мақсаттық топта болуы керек.
Біртекті өнімдер өндіретін кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... Х, У, С ... өнімдер ғана жарнамаланады.
Топтық жарнама – өндірістік буындары ... ... ... ... ... ... және ... ол туралы
білетін ақпараты.
Жарнаманың экономиканың әр ... ... айта ... ... ... ... өндіретін кәсіпорынның қызметін жарнамалау
гипотезге негізделген, яғни өндірістік каналдар мен құралдарды ... ... ... ... болады, сондықтан ортада ... ... ... эмоционалды жарнаманың алатын орны аз. Жарнаманы
жолдау кәсіби басылымдарда жарық көрді.
Саудалық кәсіпорындар ... мен ... ... ... ... ... материалдар, проспект, каталогпен
айналысады.
Қызмет көрсету саласындағы банк және ... ... ... ... нарықтағы несиелік институттар жарнамаға жүгінеді.
Қызмет көрсету саласындағы кәсіпорындарды жарнамалау газет, журнал,
радио және телеарна ... ... ...... ... қана қоймай, несие-саудалық операциялардың
қызметін арттыруға өз әсерін тигізді.
Пошта, темір жол, мәдени орталықтары, шіркеу, партия, ... ... тағы да ... көптеген мемелекеттік кәсіпорындар кейінгі кездері
жарнаманы қолданып жүр. Мұндай жарнама ... емес ... ... ... ... қана ... сонымен қатар жарнаманы
тарату құралдарын таңдауды бір уақытта ... ... ... ... керек? Телеарна ма әлде жарнамалық газет пе? Мүмкін арнайы журнал
керек ... ... ... буклет, каталог арқылы жарнамалау керек
шығар? Әлде жарнамалық ... ... ... па? ... құралын
таңдау туралы факт бойынша жарнамаға кетекн шығынның 80 % – ы оны ... ... ... таңдау кезінде келесі принциптік
сұрақтарға жауап беру керек:
– біз кімді жаулап алғымыз келеді?
– олар қай ... ... ... ... ... ... деген сқраққа потенциалды тұтынушыларды анықтау жауап болып
табылады. Ол үшін ... ... ... оның негізінде жарнамалау
құралы таңдалады.
«Қайда?» деген сұраққа потенциалды ... ... ... жарнама
беру жауап болып табылады.
Ал «қашан?» деген сұраққа ... беру үшін жыл ... ай, ... күн,
сағат, минутты білуі керек.
Жарнаманы тарату каналдарын таңдау ... ... ... ... ... ... ... тауар ерекшеліктері;
– жарнаманың әрекет ету күші мен жаулап алу кеңдігі;
– жарнаманы ... ... ... ... ... ... ... қызметі;
– сәйкес келетін құралдың болуы;
– ақпаратты тарату құралдарын қолдану ... ... ... таңдау кезінде жарнама бағасына назар
аудару керек. Жарнама бағасын есептеуді пайдасыз ... де ... ... ... – ол ... ... ... болып табылмайтын
жарнама жасалған аудиторияның бір бөлігі.
Қазақстанда банктер арасында бәсекелестік артқан сайын олар жарнаманы
өз ... ... үшін ... ... жыл ... жарнама
шығындары артып келе жатыр. 1997 жылы жарнамаға ... ... 17 ... ... 2007 жылы ол 5 ... ... 90 млн долларды құрады. Ал
2009 жылғы ... ... ... ... ... ... 120 млн
доллардан кем болмаған.
Қазіргі кезде жарнаманың ... ... ... ... ... ... ... тиімділігін бағалау бағыттары – банктегі қызмет
көрсету формасы материалды емес, оның ... ... ... ... ... ... материалдық тауармен салыстырғанда,
психологиялық ... әсер ... ... ... ... ... болады, яғни оның тиімділігін бағалауға өз әсерін ... ... ... ... ... жарнаманың тиімділігін бағалаудың дәстүрлі
әдістері ... ... ... ... жылжыту сияқты шаралардың
барлық аспектілерін толық аша ... Оны әр ... ... ... ... ... ... арықлы ғана жүзеге асыруға
болады. Банктегі жарнаманың ... оның әр ... ... ... әр ... әсер етуі ... анықталады. Кейбір кезде жарнама банктің
қызметіне әкелсе, кейде ол жайғана қызығушылық ... ... ... ... ... ... мерзім ішінде банктегі қызмет көрсетуге
деген сұраныс артуына әсер ететін жарнаманы тиімді деп айтуға ... ... ... потенциалды клиенттің қызығушылығын туғызып, банкке
келу туралы шешім қабылдаса, онда ... ... ... деп ... ... ... ... басқаша сипатта болады. Біріншіден, мерзімі
шектеулі. Екіншіден, ұзақ мерзім ішінде ... ... ... ... әсер етуі ... тиімділігін бағалаудың нақты қорытындысы компания ... % ... ... келетін, масштабты жарнамалық компанияны зерттеу
кезінде алынады. Маркетингтік емес ... ... ... ... ... мүмкіндік бермейді. Бағалау қорытындысына
максималды ... ... үшін ... ... бойынша бастапқы
ақпараттарды жинап, ... ... рет ... ... ... ... ... үшін банкке келген клиенттерден
толық пікір сұрау;
– бухгалтерлік берілгендер ... ... ... ... ... ... көрсетуді жарнамалауға кеткен шығындар динамикасын күн
сайын калькуляциялау.
Жарнамаланған қызмет ... үшін ... ... ... ... ... бастапқы ақпарат жинаудың ең дұрыс және оптималды әдісі болып
табылады. Компаниялық ... ... ... ... ... 1 ... сауалнама түрінде жүргізіледі, яғни клиенттер банк шешімін тосып
отырған ... ... ... ... ... ... жүргізеді.
Сауалнама 3-5 сұрақтан тұруы керек, оның ішінде осы компанияны таңдау
себебі, көрсетілетін ... ... ... ... ... ... жасау,
клиенттің сұранысына сәйкес келетін ... ... ... беру,
жыныстық, жастық және әлеуметтік сипаттамалары.
Мақсатты көрсетуіш құру ... ... ... ... қана ... ... ... жарнамалық компания «online» түрінде
реттеп ... ... ... ... болып табылады. Мысалы, негізгі
мақсаттық көрсеткішке күнде түсіп тұратын қаражат ... ... ... ... ... келетін қызмет көрсетудегі жарнама
шығындарының күнделікті динамикасы жатады. Оны жасау кезінде нақты ... ... ... ... білу ... оның тиімділік рейтингі
жасалады.
Сауалнаманың қорытындысын зерттей келеклиенттің компанияны таңдау
мотивтерінің рейтингі мен ... ... ... ... ақпарат
тасығыштың тиімділік рейтингін анықтауға болады, сонымен қатар жастық,
жыныстық және клиенттердің әлеуметтік ... ... ... ... ... компания қызметінің нәтижесінде оған келген клиенттердің
үлесін білуге болады. Тек ... ... ... бастапқы ақпараттармен
салыстырусыз-ақ болашақта жарнамалық компанияның тиімділігін жоғарылату
үшін қолданылатын болады.
Жарнамалық компанияның тиімділік ...... ... ... ... ... ... төмендегідей тиімділік
көрсеткіштерін анықтауға болады:
1. Жарнама шығындарының динамикасы мен ... ... ... келетін ақша қаражаттары) динамикасы тәуелді
және байланысты болады.
2. Қызмет көрсетуді жылжытудың әр түрлі тиімді әдістері.
3. Жарнамадан ... ... ... ... ... ... әсерінен банкке келген клиенттердің үлесін және жарнама
көмегі арқылы келген әдістер ... біле ... ... ... ... ... ... негізгі тиімділік көрсеткіштерінің бірін
есептеуге болады. Ол үшін жарнамаға кеткен шығындар ... ... ... ... қосады. Бұл көрсетікіш банктегі әр түрлі жарнамалық
компанияның тиімділігін салыстыратын бастапқы ... ... ... ... бағасындағы өзгерістері банктің жарнамаға кеткен шығындары
арқылы анықталады. ... ... ... ... ... сатудан
түскен пайданы төмендету арқылы пайыздық маржаны ... Оны ... ... бойынша жүргізіледі.
Қызмет көрсету нәтижесінде түсетін пайыздық көлем есептелінеді:
2. Алынған бірінші ... ... ... ... қосылады немесе
одан (белсенді операциялар) жарнамалық компанияның шығындардың көлемін алып
тастайды.
3. Пайда болған екінші шама жарнамаға кеткен ... ... ... үшін қолданылады.
Номиналды және тиімділік ставкасы арасындағы айырмашылық банктегі
жарнамалық шығындар әсерінен қызмет көрсету ... ... ... Бұл ... ... ... ... көрсеткіштерін
салыстыру үшін (мысалы, жоспарлық дәрежесі қымбаттап, арзандату ... ... ... ... ... талдау нәтижесінде коммуникативті кешендер ... Бұл ... ... тасымалдағыштарды анықтау маңызды болып
табалады, яғни ... ... ... ... ... жақсы нәтижеге жету үшін жарнаманың шығындарын азайту керек.
Тасымалдаушылардың тиімділік ... ... үшін әр ... шығындары пікір сұраудың берілгендерімен салыстырылып, клиенттердің
осы қызмет көрсету түрі ... ... ... ... ... бір ... ... үшін нақты тасымалдаушыдағы жарнамаға кеткен
шығындар анықталады. Клиентті тартуға кеткен шығын азайған сайын, ... ... ... ... ... маңызды көрсеткіші оның мақсатты көрсеткіш
динамикасына әсері болып табылады. Ол үшін осы ... ... ... Ал ... үшін ... ... ... байланыс көзбен көру арқылы анықталып, артынан
есептеледі. Жарнаманың тиімділігі ... ... ... ... бойынша, потенциалды клиенттердің жарнамаға көңіл аударуы үшін екі
апта қажет. Оны дәлірек анықтау үшін жарнамалық ... ... ... күні мен ... ... ... бірден арту күнімен
салыстырылады. Жарнамалық компанияның жұмысы ... соң ... ... ... бір уақыт бойы жоғары деңгейде сақаталады. Бұл
уақыт жарнаманың тиімділігін сақтау кезеңі деп аталады.
Оның ұзақтығын анықтаудың ... ... зор, яғни ... ... алып ... да, ... көрсеткіш динамикасын өзгермейді,
сонымен қатар жарнаманы жаңарту уақыты анықталады.
Жарнаманың тиімділігін сақтау ... ... әсер ... ... ... жатады:
1. Жарнамалық компания кезеңінің ұзақтығы.
2. Осы кезеңдегі жарнамаға кеткен шығындар сомасы.
Жарнаманың тиімділігін сақтау ... ... үшін ... ... базасын салыстыру керек, яғни ... ... ... ... ... бірінші фактордың маңыздылығы 100 %–дан
20 %, ал қалған екіншісінікі 80 %–ды құрап отыр.
Осымен жарнаманың тиімділігін экономикалық жолмен ... ... ... ... ... компанияға көбірек кетсе, жарнаманың
тиімділігі ... ... ... ... әсер ету ... ... Жарнамалық әдістердің
психологиялық әсер етуі, оның потенциалды клиенттің көз ... ... ... ... ... ... ... жаулап алумен
түсіндіріледі, оның есте қалу және көңіл аудару ... ... ... ... ... ... жарнамалық компаниядан кейін
потенциалды тұтынушының нақты банкке көзқарасы ... Оның ... ... қызметі мен тұтынушының осы банкті ... ... әсер ... ... ... бағалау үшін төмендегідей бірнеше
әдістер қоланылады:
– пікір сұрау әдісі;
– сараптық бағалау әдісі;
– фокустық – топ әдісі.
Сараптық бағалау әдісі – ... ... ... ... ... жеткіліксіз және оны алу өте ... ... ... ... үшін ... ... тиімділікті бағалау
кезінде, жарнамалық компания қызметінен ... ... ... ... ... ... – топ ... қолдану бөлшекті түрде жасалады, ұзақ уақыт бойы
потенциалды ... ... ... Бұл ... ... жағы да бар, ол
іріктеме көлемі аз және ... ... ... ... ... тиімділігін бағалау кезінде пікір сұрау мен
сараптық бағалау нәтижесіне өзгеріс енгізу үшін, ...... ... ... ... ... ... – бұл нақты, бірақ ең қымбат әдіс болып табылады, ... ... ... тура ... алу ... ... ... Бұл әдісті ұйымдастыру мен жүргізу бір жағынан техникалық күрделі
болса да қарапайым болып саналады, яғни бұл ... ... ... сізге салым салу керек болса, қай банкке барасыз?» деген сұраққа
жауап алу ... ... ... ... соң банк ... икемділік
үлесі салыстырылады.
Болған өзгерістер мен осы территориядағы потенциалды клиенттердің жалпы
санын салыстыру клиенттер санының артуын және әрбір клиентті тартуға ... ... ... өз ... ... ... Қазақстан Республикасының экономикасы түбегейлі жүйелі
бағыттары мен шарттарының өзгерісімен сипатталады. Кәсіпорындар ... ... жаңа ... ... келе ... ... бірі ... жүйесі. Маркетинг дегеніміз қазіргі заманғы
істің жаңа әдістерін қолданудың бірі болып есептеледі. ... ... ... ... ... қайта құрылуы және өндірушілер мен тұтынушылар
арасындағы өндірістік – экономикалық байланыстың ... ... ... ... өзекті мәселелерді пайымды шешу ... мен ... ... ... жүзеге асады.
Маркетинг – экономикалық дамудың өзекті ... жан – ... ... бүгінгі таңдағы уақыт талабына сәйкес келетін әрі келешекке
бағыт сілтейтін қызмет түрі болып табылады.
Маркетинг – бұл нарықты жан – ... ... ... ... мен қажеттіліктерін қанағаттандыру жолымен бәсекелестік
қабілеттілігін арттыру арқылы пайда табуға ... ... ... ... ... ... ... әлем экономикасымен
интеграциялау үшін нарық механизмін, нарықты ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың ... ... ... ... білу ... Мұндай білімді нарықтық басқару
концепциясын зерттейтін маркетинг ғылымы береді.
Маркетингтің мақсаты нарықтық экономикалық және шаруашылық ... ... ... сұранысын анықтау мен оларды ... ... ... ... ... ... ... ету, кәсіпорынның жұмыс бағдарламаларының дұрыстығын дәлелдеу.
Қызмет көрсету аясы экономиканың барлық салалары жұмысшыларының сапалық
сипатына әсер ... ... күш ... ... ... және ... ... өндірістік емес салаларда қолдану
үшін босатуға ... ... яғни тек ... ... ... қана ... сондай-ақ материалдық өндіріске де өз әсерін тигізеді.
Ол өндіріс құралдары мен тұтыну заттарының өндірісін дамытуға ... ... ... ... ... бірі болып
табылады, ал материалдық өндіріс ... емес сала ... ... ... ... Өндірістік емес сфера материалдық өндірісте
өз базасын таба отырып өзінің салаларын ... ... ... ... Екі ... ... өзара байланысты үрдісінің жұмыс жасауы
халықтың ... және ... ... ... ... көрсету аясындағы маркетинг өткізуді дұрыс ынталандырған
жағдайда тұтынушыларды қажетті уақытында, сәйкес бағамен және ... ... ... етуге бағытталған. Қызметтер маркетингіне
клиенттердің қажеттіліктерін анықтауға және ... ... ... ... және ... ... ... Ол екі мақсаттың
жетуіне бағытталған: ... ... ... және оның қызметтерін
таңдауға және бағалауға ... ... ... тұтынушының
қажеттіліктерін толық қанағатттандыру ... ... ... ... ... ... орны ... Бұған себеп, компания үшін
әрбір қадамын зерттей және бақылау арқылы қадағалау өте маңызды. Келешекте
өзінің ... іс – ... өз ... әкеледі. «SHARAFA» өзінің
маркетингтік іс – ... ... ... дамытып, жаңашылдыққа
ұмтылуда. Ұсынылған ұсыныстар мен қорытындыларды бір ойға ... ... іс – ... ұйымдастыру щараларын орындау барысында жемісті
қызмет көрсетеді.
Маркетингтік қызметтегі жарнаманың ролі өте жоғары. Жарнама ... ... ... пайда болуын, инвестицияның тартылуына, өткізу
нарығының кеңеюі және ... ... ... ... ... ... экономикалық рөлі.
Жарнаманың маркетингтік рөлі тауар сұранысының өсуіне, өткізу көлемінің
артуына және фирма пайдасының өсуіне әсер етеді. Сонымен қатар, жарнаманың
әлеуметтік және ... рөлі бар. ... ... ... ... ... ... мақсаты тек қана тауар өткізуді ұлғайту деп түсіну дұрыс
емес, ... ... ... ... фирманың нарықтағы үлесін көбейту
маркетинг процесінің негізгі мақсаты, ал жарнама болса – соны ... ... бірі ... ... ... ... ... немесе
сәтсіздікті түгелімен жернама үлесіне жатқызу әділ ... ... ... ... ... ... қатысы болмауы мүмкін. Мысалы,
фирма білімі жоғары мамандарды өз жұмысына тарту үшін де ... ... ... ... ... болады. Әйтсе де жақсы
ұйымдастырылған жарнамалық құлақтандырулар ... ... ... ... фирманың бәсекеге қабілеттілігін арттырып, ... ... әрі ... ... ... ... ... рөлі оның адамдардың санасы, көзқарасы, пікірлері
мен мінез-құлқының қалыптасуына әсерін тигізуде. ... ... ... ... ... (тенденциясын) көрсету арқылы жарнама ... ... әсер ... ... пен ... ... ... пайда болуына, инвестиция
үйіруге, өткізу нарығының кеңеюі мен сайып ... ... ... оның әр ... ... ... әсерін тигізеді. Бұл ... ... ... тек өнім ... ... беріп қана қоймай, оның тұтынушы
санасынада әлдебір бейне ретінде қалыптасуына әсер етеді. ... ... ... ... ... тауар сұранысының, өткізу көлемінің және ... ... әсер ... Бұл оның ... ... көрсетеді.
Біздің елімізге келетін болсақ, социолизм кезіндегі өнімдердің жоспарлы
бөлінісі жарнаманың маңызын ... ... шақ ... Ал ... ... ... келе ... нәтижесінде біздің елде де жарнамалық
қызмет қарыштап дамып келеді.
Жарнама нарығының қалыптасу негізінде ... ... ... ... алғашында жарнаманы өз беттерімен ... ... ... бөлімдерін ашты. Өндірушінің коммуникациялық
функциясының жарнама ... ... көп ... ... талап етті және жарнама мазмұны мен ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге
асырғандықтан жарнаманың тиімділігі аса ... ... ... ... жарнама таратушылардың пайда болуы ... ... ... ... ... ... өндірушілерге) олардан неғұрлым креативті
жарнаманы сатып алып, оны тиімді ... ... ... Жарнама
саласының әрбір қатысушысы нарықтағы тауар-ақша айырбасы үрдісіне ... өз ... ... ... алды. Жарнама саласының субъектілер
арасындағы осындай өзара тиімді ... ... ... нарығы қалыптасты.
Оның басым міндеті жарнама шығындарын қысқарту арқылы өзара пайда алу ... ... ... ... қарым-қатынасының басты субъектілері
жарнама өндіруші және жарнама таратушы. Бұл ... ... ... ... ... тұтынушының болмауында.
Дұрыс ұйымдастырылған жарнама кампаниясы өндірілетін ... ... ... ықпал етеді. Бірақ, жарнама дұрыс жұмыс істеп, пайда
әкелуі үшін ... ... ... ... ... ... ... «бір реттік» жарнама акциясын жүргізіп, одан жедел
оң нәтиже беруін күтеді. Мұндай әдіс ... ... ... ... ... стратегиясын дайындау керек. Ол жарнама
іс-шараларын жүргізуде ... ... ... ... ... байланысты туындайтын тәуекелдерді
төмендетеді, жарнаманың тиімділігін жоғарылатады. Яғни жарнама кампаниясын
жүргізу стратегиясын ... ... ... ... ... ... күресінде жетістіктерге жетуіне жағымды әсер етеді. Нарықта ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігі мәселесі
бірінші орында тұр. Фирма бәсекеге ... ... үшін оның ... ... ... ... керек. Өнім сапасы, құны жағынан бәсекеге
қабілетті болғанымен, тұтынушылардың ол өнім жайла ... ... ... фирма бәсеке күресінде ұтылады. Сондықтан жарнамалық
қызметті фирманың бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... Ф. Котлер «Маркетинг негіздері» – Алматы: «Жазушы», 2000. – 552 бет
2. C. Н. Нысанбаев, Г. А. ... ... ...... ... 2002. – 200 бет.
3. Қ. Хожаназаров «Маркетинг негіздері» – Алматы: «Экономика», 1996. – 288
бет.
4. Песоцкий Е. А. «Реклама» М.: ... ... ... ... ... Ф. ... К.Л. Келлер Маркетинг менеджмент. 12-е изд.– СПб.:Питер,
2007. – 816 с.
6. Аникеев С. Методика ... ... ... –М.: ... 2003, -
339 с..
7. Болт Г. Практическое руководство по управлению ... –М.: изд. ... -467 ... ... С.Р ... –А.: ... ... с.
9. Валовая М.Д., 13 бесед о рекламе. – М.: Нива ХХI век, 2001.-322 ... ... ... ... мәліметтері
11. Ванова А. Маркетинг и реклама: два в одном. –М.: изд. ... ... ... 2002. –442 ... ... Д. ... ... М: АО «Интерэксперт», Экономика,
1991 . С.43.
13. ... Е.П. ... ... ... структуры. –М.: Дело, 2003,
- 583 с.
14. Голубков Е.П. Маркетинговые исследования: ... ... ... –М.: ... 2000. – 461 ... Дихтль Е., Хершген Х. Практический маркетинг. –М.: Высшая школа. 1995.
– 225 с.
16. Джефкинс Ф. Реклама. Перевод с ... – М.: ... ... ... ... ... в ... среде. Минск, НПЖ «Финансы,
учет,аудит».1997.-303с.
18. Котлер ... Г., ... Д., Вонг ... маркетинга.
-Москва, Санкт-Петербург, Киев: 1999, -1224 с.
19. Котлер Ф. Маркетинг менеджмент. –СПб.: ПитерКом, 1998. – 876 ... ... И.И. ... на ... –М.: 2003,-422 с.
21. Ламбен Ж.Ж Стратегический маркетинг. Европейская перспектива. Пер. с
фр. –СПб.: Наука, 1996 – 589 с.
22. ... Т.Д. и др. ... ... ... ... ... Коммуникационная политика. – СПб: Питер, 2002, -448 с.
23. Натан М.Д. Стратегический маркетинг. –СПб: ... 2003, - 401 ... ... Е.П. ... анализ в деятельности фирмы. –М.: «Ось-89»,
1999, -99 с.
25. Питер Р. Диксон. Управление маркетингом. Пер. с ... –М.: ... ... 1998. –560 ... ... А.Н. ... и коммерция. – М.: изд. Книготорговый ... 2003, - 399 ... Ривс Р. ... в ... М: ... 1999, -134с.
28. Сидельников И.С. Реклама за рубежом. –М.: «Высшая школа», 1977.- 229 ... Н. ... ... свой путь в ... ... –М.: ... 1995, - ... Стенфилд P. Маркетинг и реклама М.:ИНФРА-М,2004,-334С.
-----------------------
Б1
Б2
Баға
Сату көлемі
С2 ... ... ... ... директор
Арт-директор
Бухгалтер
Сауда менеджері
Маркетинг бойынша бас маман
Жобалар бойынша менеджер
Бас дизайнер
Веб-дизайнер
Дизайнер-полиграфист
Верстальщик
1. «SHARAFA» компаниясының тарапынан оферт ... ... ... ... мерзімі, бюджеті қарастырлады.
2. Бастапқы келіссөздер. Сауалнама, келісім шарт, жұмыс істеу шарты
келісіліп, ... ... Жоба ... зерттеу: Клиеттен сауалнама алу, мәліметтер жинау,
Техникалық тапсырма дайындау. Орындаушылар таңдау. ккомандалары.
6. Дизайнды бекіту. Толықтыру үшін клиенттен ... ... ... ... келіссөздер дайындау. Түзетудің 3 кезеңі
болады.
4. Копирайт, дизайн концепцияларын дайындау. Оларды бекіту және жұмыс
бағытын таңдау.
7. Верстка, программинг және ... ... ... ... ... ... ... келісу, тиражды жіберуге
дайындалу.
8. Жұмысты презентациялау, клиент пресоналды оқыту, шығу материалдарын
тапсыру және дайын өнімді қолдану үшін ... ... ... басып шығару, баспа сапасын аралық уақытта бақылау, өнімді
клиентке тапсыру, шығу материалдарын беру.
Клиникалар саны
Сатып алу көлемі
VIP, 17%
Маңызды, ... ... ... ... ...

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кітапхананың ақпараттық іс-әрекетіндегі маркетинг74 бет
Көліктегі сервистік қызметті жетілдіру25 бет
Маркетингтік қызмет көрсетудің тиімділігін арттыру27 бет
«Қалаларда қоршаған ортаны құқықтық қорғау»23 бет
Азаматтық құқықтағы өтелмелі қызмет көрсету26 бет
АҚШ-тың жоғары білім беру жүйесіндегі студенттерге академиялық қолдау көрсетудің ерекшеліктері238 бет
Банктің корпоративтік клиенттерімен жүргізетін операцияларын басқарудың ақпараттық жүйесін тұрғызу88 бет
Ет, құс, жұмыртқа және олардың өнімдерінің химиялық қауіпсіздігінің көрсеткіштері15 бет
Жаппай қызмет көрсету жүйелері19 бет
Каспий аймағының экологиялық құқықтық мәртебесі179 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь