Корпоративтiк табыс салығының бухгалтерлiк есебi мен салықтық есебiн ұйымдастыру ерекшелiктерi

КIРIСПЕ
1 КОРПОРАТИВТIК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ БУХГАЛТЕРЛIК ЖӘНЕ САЛЫҚТЫҚ ЕСЕБIНIҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГIЗДЕРI
1.1 Салықтардың экономикалық мәнi және теориялық негiздерi
1.2 Кәсiпорынның шаруашылық.қаржылық қызметiнiң жалпы сипаттамасы
1.3 «Үштөбе.Айдын» ЖШС.нiң есеп саясаты
2 КОРПОРАТИВТIК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ БУХГАЛТЕРЛIК ЕСЕБIНIҢ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛУЫ
2.1 Салық алынатын жылдық жиынтық табыс есебi
2.2 Уақытша айырма сомасының тиiмдiлiгiнiң есебi.
2.3 Экономикалық қызметтен зиян шеккендегi салық есебi
3 КОРПОРАТИВТIК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ САЛЫҚТЫҚ ЕСЕБIНIҢ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛУЫ.
3.1 Жылдық жиынтық табыстың құрылуы
3.2 Корпоративтiк табыс салығы бойынша шегерiмдерi мен есептелуi, төлеу мерзiмi
3.3 Корпоративтiк табыс салығының салықтық және бухгалтерлiк есебiнiң жетiлдiру жолдары
ҚОРЫТЫНДЫ
Салықтар, мемлекеттiң қаржылық ресурстарын қалыптастыра отырып, шаруашылық субъектiлердiң экономикалық қызметiне әсер етiп отыруы қажет, сонымен бiрге, экономикалық өсу мен өнiмдердiң сапасын жақсартуға мүмкiндiк жасауы тиiс. Тарихи тәжiрибе көрсетiп отырғанындай, салықтар мақсатты түрде қолданылса өндiрiстiң тиiмдiлiгiне алып келедi, ал тиiмсiз түрде қолданылатын болса, орны толмас зиян әкеледi. Мемлекет ұйымдардың түрлi қызметтерiне iшкi және сыртқы саясаттары арқылы араласып отырады, мысалы әлеуметтiк, мәдениет, қорғаныс, қоршаған ортаны қорғау, қаржылық және техникалық. Осылардың iшiндегi маңыздысы, қаржылық саясат болып табылады, өйткенi қаржылық ресурстармен олардың дамуы қаржыландырылады.
Жалпы елiмiздiң экономикасын жан-жақты дамыту, оны тек қана бiр салаға ғана тәуелдi етiп қоймай, әртараптандыру және сол арқылы әлемдiк экономикаға ойдағыдай кiру бүгiнгi күннiң басты талабы болып табылады. Қазақстандық кәсiпорындар өздерiнiң таза табыстарының 20 пайызын бюджетке бередi. Айыппұлдар мен өсiмпұлдарды есептеуге дейiнгi түрде артық төлемеу үшiн салықтарды дұрыс есептеу мен төлемдiк тәртiптi сақтау және салықтық есептi уақытында ұсыну керек. Салықтарды дұрыс және сауатты есептеу бухгалтерлiк есеп пен салықтық заңнаманың терең бiлiмдерiн талап етедi. Сонымен қатар, салық заңнамасы мен бухгалтерлiк есептің кейбір талаптары сәйкес келмегендiктен салық салудың әдістемелік базасын жетiлдiруге байланысты көптеген мәселелер де туындайды.
Салықтар есебiн жүргiзу мен төлеу – барлық жеке және заңды тұлғалар алдындағы аса маңызды мәселелердiң бiрi болып табылады. Өйткенi салықтар әрбiр өркениеттi мемлекеттiң бюджетiнiң негiзгi кiрiсiн құраушы көзi болып есептеледi. Салықтық түсiмдердiң мәндi үлесi заңды тұлғалардан алынатын корпоративтiк табыс салығына келедi. Ол салықтардың iшiндегi ең көлемдiсi және салық төлеушi кәсiпорын қызметiнiң соңғы нәтижесiне толықтай байланысты болып келедi. Сондай-ақ корпоративтiк табыс салығы басқа салықтармен қатар, Қазақстан Республикасының салықтық жүйесiнiң құрамдас элементi болып табылады және ұлттық табысты қайта бөлу құралының қызметiн атқарады. Негiзiнен, корпоративтiк табыс салығын Ұлттық банк пен мемлекеттiк мекемелердi қоспағанда, Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары, сондай-ақ Қазақстанда қызметiн тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе республикадағы көздерден табыс алатын резидент емес заңды тұлғалар төлейдi. Арнаулы салық режимiн қолданушы заңды тұлғалар – шағын бизнес субъектiлерi, шаруа қожалықтары, заңды тұлға – ауыл шаруашылығы өнiмдерiн өндiрушiлер, кәсiпкерлiк қызметтiң жекелеген түрлерi корпоративтiк табыс салығын төлейдi. Корпоративтiк табыс салығын салу механизмi заңды тұлғалар салықты есептеу, төлеу тәртiбiн, алу шарттарын жеңiлдiктер мен санкцияларды, төлеу уақытын айқындайды. Негiзгi шектерде бұл механизм заңнамаға сәйкес мынаған саяды. Салықты табыс алатын заңды тұлғалар, резиденттер мен резидент емес заңды тұлғалар, соның iшiнде кәсiпкерлiк қызметтен алатын табыстары бойынша коммерциялық емес ұйымдар да, бюджет ұйымдары да төлейдi. Салықты салудың объектiсi салық салынатын табыс болып табылады, ол жылдық жиынтық табыс пен заңда бекiтiлген шегерiм арасындағы айырма арқылы анықталады. Егер жылдық жиынтық табыс сомасынан шегерiмдер сомасы асып кететiн болса, онда зиян орын алады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI

1. Все начиналось с десятины: этот многоликий налоговый мир: Сб.ст.: Пер. С нем./ Ред.: Ю.И.Куколев, О.М.Фролова. – М.: Универс, 1992 г. – 406 с.
2. Ермекбаева Б.Ж. Салық салу негiздерi: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi – 2013 – 196 б.
3. Үмбеталиев А.Д., Керiмбек Ғ.Е. Салық және салық салу: Оқулық. – Алматы: Экономика – 2006 – 864 б.
4. Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық. – Алматы: Экономика – 2011 – 540 б.
5. Худяков А.И., Бродский Г.М. Теория налогообложения : Оқулық. – Алматы: Норма-К. – 2002 – 392 б.
6. Муравицкая Н.К., Лукьяненко Г.И. Бухгалтерский учет. Финансовый учет. Управленческий учет. Финансовая отчетность: Учебное пособие. – М.: КНОРУС – 2005 – 528 с.
7. Швецкая В.М., Головко Н.А. Бухгалтерский учет: Учеб. для ВУЗов. – М.: Дашков и Ко – 2007 – 512 с.
8. Слабинская И.А. Методология и организация учета налогов в системе бухгалтерского учета: Учебное пособие. – М.: Экономисть – 2003 – 298 с.
9. Попонова Н.А. и др. Организация налогового учета и налогового контроля: Учебное пособие. – М.: Эксмо – 2006 – 624 с.
10. Толпаков Ж.С. Бухгалтерлiк есеп: Оқулық. – Қарағанды: Қарағанды полиграфиясы, 2009 – 568 б.
11. Коваль Л.С. Налоговый учет в организации: Учебно-методическое пособие. – М.: Гелиос АРВ, 2003 г. – 224 с.
12. Шарипов А.Қ. Салық есебi: Оқу құралы. – Алматы: Экономика – 2009 – 334 б.
13. http://ru.wikipedia.org/wiki
14. 12 ХҚЕС «Пайдаға салынатын салықтар»
15. Проскурина В.П. Бухгалтерский учет от азов до баланса: Практическое пособие. – Алматы: Издательство LEM, 2012 – 372 с.
16. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Ғабдуллин Т.Ғ., Шмидт О.И. Кәсiпорындағы бухгалтерлiк есеп: Оқулық. – Алматы: Қазақстан аудит орталығы, 2002 – 656 б.
17. Макарьева В.И. Бухгалтерский учет для целей налогообложения: Методология. – Ярославль: Подати, 1997г. – 276 с.
18. Дүйсембаев К.Ш. Қаржы есептiлiгiн талдау: Оқулық. – Алматы: Экономика, 2011 – 348 б.
19. Касьянова Г.Ю. раздельный учет: бухгалтерский и налоговый – М.: Финансы и статистика, 2000 г. – 563 с.
20. Ф.С.Сейдахметова. Қазiргi заманауи бухгалтерлiк есеп: Оқу құралы. – Алматы: LEM баспасы, 2008 – 500 б.
21. Л.А.Попова. Қаржылық есеп:Оқу құралы. – Шымкент: Нұрлы бейне, 2010 – 232 б.
22. Методические рекомендации по применению Типового плана счетов бухгалтерского учета. Алматы: - БИКО, 2004 г. – 126 с.
23. Мырзалиев Б.С., Сәтмырзаев А.А., Әбдiшүкiров Р.С. Бухгалтерлiк есеп теориясы және тәжiрибесi: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2008.
24. Б.Нидлз, Х.Андерсон, Д.Колдуэлл. Принципы бухгалтерского учета: Пер.с англ./Гл.ред. Я.В. Соколов. – М.: Финансы и статистика, 1999г. – 495 с.
25. Кумисбаев А.Ш. Проблемы и тенденции совершенствования налогового учета в Казахстане / под ред. В.К.Радостовца. Алматы: Экономика, 1997 г. – 69 с.
26. Скала В. И., Скала Н.В. Командировочные и представительские расходы субъектов Республики Казахстан. – Алматы: LEM,2002 г. – 362 с.
27. Сапелкина А.А. Налоговая отчетность как инструмент налогового контроля: автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата экономических наук. – М.: МЭСИ, 2004 г. – 31 с.
28. Евстигнеев Е.Н. Основы налогообложения и налогового права: Учеб.пособие – М.: Аналитика-Пресс, 2000 г. – 119 с.
29. Жақыпбеков Д.С. Қазақстандық кәсiпорындардағы салық салу, салық есебi мен есептiлiгiн ұйымдастыру: Оқу құралы. –Алматы: Экономика, 2009 -354 б.
30. Юткина Т.Ф. Налоги и налогообложение: Учеб. для ВУЗов – М.: Инфра – М, 2001 г. – 427 с.
31. Жақыпбеков Д.С. Қазақстандық кәсiпорындардағы салық салу, салық есебi мен есептiлiгiн ұйымдастыру: Оқу құралы. –Алматы: Экономика, 2009 -354 б.
32. Курс лекций по налоговому учету./ Сост. Б.Б.Султанова, Ж.А.Абишева. – Алматы: LEM, 2004 г. – 136 с.
        
        КIРIСПЕ
Салықтар, мемлекеттiң қаржылық ресурстарын қалыптастыра отырып,
шаруашылық субъектiлердiң экономикалық қызметiне әсер етiп ... ... ... ... өсу мен ... ... жақсартуға мүмкiндiк
жасауы тиiс. Тарихи тәжiрибе көрсетiп отырғанындай, салықтар мақсатты түрде
қолданылса өндiрiстiң ... алып ... ал ... ... ... орны ... зиян ... Мемлекет ұйымдардың түрлi
қызметтерiне iшкi және сыртқы саясаттары арқылы араласып отырады, ... ... ... ... ... қорғау, қаржылық және
техникалық. Осылардың iшiндегi маңыздысы, қаржылық саясат ... ... ... ... ... ... қаржыландырылады.
Жалпы елiмiздiң экономикасын жан-жақты дамыту, оны тек қана бiр салаға
ғана тәуелдi етiп ... ... және сол ... ... ... кiру ... күннiң басты талабы болып табылады.
Қазақстандық кәсiпорындар өздерiнiң таза табыстарының 20 ... ... ... мен өсiмпұлдарды есептеуге дейiнгi түрде артық төлемеу
үшiн салықтарды дұрыс есептеу мен төлемдiк тәртiптi ... және ... ... ... ... Салықтарды дұрыс және ... ... есеп пен ... ... ... бiлiмдерiн талап етедi.
Сонымен қатар, салық заңнамасы мен бухгалтерлiк ... ... ... ... ... салудың әдістемелік базасын жетiлдiруге
байланысты көптеген мәселелер де туындайды.
Салықтар есебiн жүргiзу мен төлеу – ... жеке және ... ... аса ... ... бiрi болып табылады. Өйткенi салықтар
әрбiр өркениеттi мемлекеттiң бюджетiнiң ... ... ... көзi ... ... түсiмдердiң мәндi үлесi заңды ... ... ... ... ... Ол ... ... ең көлемдiсi
және салық төлеушi кәсiпорын ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ корпоративтiк табыс салығы басқа
салықтармен қатар, Қазақстан ... ... ... ... ... табылады және ұлттық табысты қайта бөлу құралының ... ... ... ... ... ... банк ... мекемелердi қоспағанда, Қазақстан Республикасының резидент
заңды тұлғалары, сондай-ақ Қазақстанда ... ... ... ... ... немесе республикадағы көздерден табыс алатын резидент емес
заңды тұлғалар төлейдi. ... ... ... ... ... ...
шағын бизнес субъектiлерi, шаруа қожалықтары, заңды тұлға – ... ... ... ... ... жекелеген түрлерi
корпоративтiк табыс салығын төлейдi. Корпоративтiк табыс салығын салу
механизмi ... ... ... ... ... ... алу шарттарын
жеңiлдiктер мен санкцияларды, төлеу уақытын айқындайды. Негiзгi шектерде
бұл механизм заңнамаға сәйкес мынаған ... ... ... ... заңды
тұлғалар, резиденттер мен резидент емес ... ... ... iшiнде
кәсiпкерлiк қызметтен алатын табыстары бойынша коммерциялық емес ұйымдар
да, бюджет ұйымдары да ... ... ... объектiсi салық салынатын
табыс болып табылады, ол жылдық ... ... пен ... ... ... ... ... анықталады. Егер жылдық жиынтық табыс сомасынан
шегерiмдер сомасы асып кететiн болса, онда зиян орын ... ... ... ... ... ... ... қаржы жүйесiнде тиiстi реформа жасауға әкеп соқты.
Осыған ... ... есеп және ... салу ... ... болды. Бухгалтерлiк есептiң мақсаты мен ... ... ... ... көшу ... ... есеп қызметi
төмендегiдей екi негiзгi мiндеттiң орындалуына ... ... ... ... және ... да ... ... қаржы-
шаруашылық қызметi туралы толық әрi нақты ақпаратпен қамтамасыз ету;
... ... ... жүйеге асыруы бойынша
Қазақстан Республикасы заңнамаларының ... ... ... ... ... ... ... ету.
Қазақстан Республикасы Президентiнiң Заң күшiне ие «Бухгалтерлiк ... ... ... ... есеп ... ... ... субъектiлердiң заңды мiндетiне айналды. Бұл бағыттағы ең басты
мақсат барлық ... ... ... ... алдындағы тиiстi
салықтық мiндеттемелерiн орындауында болып отыр. Экономиканы мемлекеттiк
реттеу ... ... ... пен шаруашылық жүргiзушi субъектiлердiң
арасындағы өзара қарым-қатынастардың қайта ... ... есеп пен ... салу ... ... болу қағидасы бiрiншi
кезектегi жоспарға шығарылды.
Қарастырылып отырған диплом жұмысының ... ... ... бухгалтерлiк есебi мен салықтық есебiн ұйымдастыру ерекшелiктерi»
болып табылады. Бұл дипломдық жұмыстың мақсаты ... ... ... ... ... ... ... шектеулi
серiктестiгi материалында корпоративтiк табыс салығы бойынша бюджетпен ... ... ... талдау мен танысу негiзiнде есеп пен есеп
берудi жетiлдiру бойынша нақты ... ... мен есеп пен ... ... ... ... жолдарын айқындау.
Осы қойылған мақсатқа байланысты келесiдей мiндеттер қойылды:
- салықтардың мәнi және экономикада ... ... ... ... ... ... жалпы сипаттамасы және
негiзгi экономикалық көрсеткiштерiне талдау ... ... ... есеп саясатын қарастыру;
- жылдық жиынтық табыстың құрылуын қарастыру;
- серiктестiктегi корпоративтiк табыс ... ... ... ... ... корпоративтiк табыс салығының салықтық және бухгалтерлiк есебiнiң
жетiлдiру жолдарын ұсыну;
- ұйымның ... ... ... ... ... ... корпоративтiк табыс салығын есептеу мен төлеу тәртiптерiн қарастыру.
Бұл диплом жұмысының зерттеу жүргiзу ... ... ... Қаратал
ауданы, Үштөбе қаласындағы «Үштөбе-Айдын» жауапкершiлiгi ... ... ... ... ... ... болып Қазақстан Республикасының
бухгалтерлiк және ... есеп ... ... ... ... ... ... стандарттары, Қазақстан Республикасының
салық және бюджетке төленетiн басқа да ... ... ... ... ... ... ... есеп пен салық мәселелерi бойынша отандық
және шетелдiк ғалымдардың еңбектерi алынды.
Дипломдық жұмыстың құрылымы кіріспeдeн, ... ... ... қорытындыдан, қолданылған әдeбиeттeрдeн және қосымшадан тұрады.
Дипломдық ... ... ... ... табыс салығының
бухгалтерлік және салықтық есебінің теориялық негіздері. ... ... ... ... ... ... ... Үшінші
бөлімдe корпоративті табыс салығының бухгалтерлік есебінің ұйымдастырылуы
және салықтық ... ... ... ... ... ... ... БУХГАЛТЕРЛIК ЖӘНЕ САЛЫҚТЫҚ ЕСЕБIНIҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГIЗДЕРI
1.1 Салықтардың экономикалық мәнi және ... ... ... - ... қатынастардың ең маңызды элементi болып
табылады және елiмiздегi экономикалық тұрақтылық көп ... ... ... ... ... мәселесi тәжiрибеде жүзеге
асырылатын аса күрделi экономикалық реформалардың бiрi болып ... ... ... ... ... ... салық мiндеттерiн орнатады. Егер
бұл салықтық мiндеттер орындалмайтын жағдайда қатаң жазалар ... ... ... ... – әкесi» Бенжамин
Франклин: «Өлiм мен салықтар өмiрдегi екi ... ... ... ... ... атап ... [1].
Салық төлемдерi, баждар мен өзге де мiндеттi төлемдер мемлекеттiң
қаржылық ... ... ... ... мазмұны бiр
жағынан, шаруашылық жүргiзушi ... мен ... ... ... ал ... жағынан, мемлекет – мемлекеттiк табысты қалыптастыру
түрiнде сипатталады.
Макроэкономикалық деңгейде салықтың мазмұны өз қызметiн жүзеге ... ... ... iшкi өнiм ... ... ... қатар экономиканың, аймақтың жекелеген салаларын ... ... ... және ... ... ... ... салада қызмет ететiн – бiлiм беру,
денсаулық сақтау, басқарма, құқықтық ... ... ... ... ... ... [2].
Салықтар каржының бастапқы категориясы және олар мемлекетпен бiрге
пайда болып, мемлекеттiң өмiр сүрiп, дамуының ... ... ... әлемдегi бүкiл елдерде, олардың қоғамдық-экономикалық кұрылысы мен
саяси iс-бағытына қарамастан, ұлттық табысты қайта бөлудiң басты ... ... және ... ... ... аса ... болып табылады. Салықтарда мемлекеттiң экономикалық мазмұны нақты
түрде көрiнедi, ал ... ... мәнi, ... мен рөлi ... экономикалық кұрылысымен, мемлекеттiң табиғатымен
және функцияларымен айқындалады. Салықтар мемлекеттiң қаржылық ресурстарын
қалыптастыруда заңды және жеке тұлғалардың қатысу мiндеттiлiгiн ... ... ... ... салықтарды төлеу - әрбiр азаматтың қасиеттi
борышы ... едi. ... ... ... ... ... ... белгiленген салықтарды, алымдарды және өзге мiндеттi төлемдердi
төлеу әркiмнiң борышы әрi ... ... ... - деп ... Қайта
бөлудiң тетiгi бола отырып, салықтар бөлу ... ... ... «өшiрудi» және экономикалық субъектiлер кызметiн ынталандыруды
немесе тежеудi талап етедi [3].
Салықтардың мәнi ... ... ... ... каржылар
категориясы тұрғысынан салық қосалқы категория болып табылады, сондықтан
қаржыларға ... ... ... ... ... ... қосалқы функциялары ретiнде қарастыруды ескерген жөн.
Осыларға сәйкес қазiргi кезде салықтар фискалдық, реттеушi және қайта ... ... үш ... ... ... әрқайсысы осы қаржылық
категорияның iшкi ... мен ... ... ... ... - барлық мемлекеттерге тән тарихи және негiзгi
функция. Оның көмегiмен бюджеттiк қор ... ... өзi ... ... арттыра түседi. Өйткенi салықтар мемлекеттiк бюджеттiң
кiрiстерiн ... ... ... ... ... ... камтамасыз етедi. Тауар-ақшалай қатынастардың, өндiрiстiң
дамуына карай бұл ... ... ... ... ... ... түсiмдерiн айқындайды.
Реттеушiлiк функциясы мемлекеттiң экономикалық кызметiнiң ұлғаюымен
байланысты ... ... Ол ... ... дамуына кабылданатын
бағдарламаларға сәйкес ықпал етедi. Бұл ретте салықтардың нысандарын
таңдау, ... ... алу ... өзгеруi, жеңiлдiктер мен
шегерiмдер пайдаланылады. Бұл реттеуiштер коғамдық ... ... мен ... ... мен ... көлемiне ықпал етедi. Солайша,
соңғы жылдары Қазақстан үшiн ... және ... ... ... үлес ... ... болып отыр, бұл ... ...... ... ... ... ... функция арқылы түрлi субъектiлер табысының бiр бөлiгi
мемлекеттiң ... ... Бұл ... ... ... ... өнiмде салықтардың алатын үлесi арқылы анықталады; ол ұлттық
табыстың мемлекеттендiрiлу ... ... бұл үлес 1998 ... - ... 2008 жылы 22 пайызға дейiн болды (Ұлттық корды ... ... ... ... ... да ... қаржыларға сияқты бақылау функциясы тән, ол
қаржылық көрсеткiштердi сандық бейнелеу аркылы ... ... ... ... ... ... мен ... тексерудi
қамтамасыз етуге жағдай жасайды. Салықтардың аталған функциялары олардың
әлеуметтiк-экономикалық мәнi мен мазмұнын ... аша ... ... салықтар салық салу объектiсiне байланысты тiкелей және жанама
болып ... ... ... ... ... ... ... салық
түрiне жатады. Яғни тiкелей салықтар ... ... ... кiрiсi
мен мүлкiнен алынатын салықтар болып табылады. Тiкелей салықтардың ең ... ... не ... иесi ... ... ... ... салықтың түрлерiнiң құрылымы көрсетiлген.
1 – сурет. Тiкелей салық түрлерi
Бұл салықтар өз кезегiнде нақты және жеке салықтарға жiктеледi. ... ... ... мүлкiнiң кейбiр түрлерiне салынады. Жеке
тiкелей ... – бұл жеке ... мен ... ... ... ... ... салықтардан айырмашылығы жеке салық салу әрбiр
салық төлеушiнiң жеке табысы мен ... де, оның ... ... ... ... 2-суретте жанама салықтың түрлерi сипатталған.
2-сурет. Жанама салық түрлерi
Жанама салықтар – бағаға не тарифке үстеме түрiнде белгiленген ... ... мен ... ... байланысты емес салықтар. Жанама
салықтарға қосылған ... ... ... ... ... ... сондай-ақ сыртқы экономикалық қызметтен түсетiн түсiмдер де
жатады. Жанама ... ... ... ... ... Бұл
салықтардың ең соңғы төлеушiсi болып тауарды ... ... ... ... мәнi ... ... бағасына қосылатындығында.
Диплом жұмысының тақырыбына сай Қазақстан ... ... ... корпоративтiк табыс салығына толығырақ тоқталып өтудi
қажет етедi. Корпоративтiк табыс салығын ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында өз қызметiн тұрақты мекеме арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... резидент емес заңды
тұлғалар табылады. Корпоративтiк табыс салығын салу объектiлерiне мыналар:
1) салық салынатын табыс;
2) ... ... ... ... ... ... ... қызметiн тұрақты мекеме арқылы жүзеге
асырушы ... емес ... ... таза табысы жатады [5].
Соның iшiндегi салық салынатын ... ... ... ... ... ... = ... жиынтық табыс – шегерiмдер ... ... ... ... ... 6-шот ... 7- ... ... 5610 ... = ... ... ... ... ... ... ... ... төлеушiлердiң жеке санаттары үшiн салық
ставкалары да әртүрлi болып келедi. Оны келесi ... ... ... табыс салығының салықтық ставкалары
|Корпоративтiк табыс |Салық ... ... ... |Салықтық |
|салығының субъектiлерi|объектiлерi | ... ... ... заңды |Салық салынатын табыс |2011 ж – 15% |Күнтiзбелiк |
|тұлғалары | |2012 ж – 20% |жыл |
| | |2013 ж – 20 % | |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | ... шаруашылығымен |Салық салынатын табыс |10% ... ... ... | | |жыл ... | | | ... ... ... ... |15 % ... ... ... ... | | |жыл ... ... ... | | ... ... | | | ...... ... ықшамдалып берiлген.
Төмендегi кестеде корпоративтiк табыс салығының мемлекет ... ... ... ... ... бюджет кiрiстерiнiң 2005-2014 жылдары аралығындағы
динамикасы және ... КТС ... ... бюджет | | ... ... ... ... түсiмдер|Оның |КТС-ның ... |
| | ... ... % |салықтық түсiмдер |
| | | | | |
| | | | ... |% |
| ... ... ... ... |29345784 |0,07 |
| |түсiм,мың.тенге | | | | |
| ... ... |92 |92 |- |- |
| ... саны | | | | |
| ... ... ... ... |67860248 |11527802 |20,4 |
| |жылдық құны, мың. Тенге | | | | |
| ... ... ... ... ... |7,25 |
| ... тг | | | | |
| |Қор ... (1жол/3 |7,1 |6,3 |-0,8 |-11,2 |
| |жол) | | | | |
| |Қор ... ... |0,13 |0,15 |0,02 |15,3 |
| ... өзiндiк құны, мың. |376656546 |416396985 |39740439 |10,5 |
| |Тг | | | | |
| ... ... мың тг ... ... ... |
| ... ... мың тг |22249043 |17038308 |-4964767 |22,3 |
| ... ... ... ... |23925063 |12487222 |109,1 |
| |табыс | | | | |
| ... ... ... |2948342 |3317325 |368983 |12,5 |
| ... ... мың тг |8489499 ... ... |142,7 |
| |Дебиторлық ... мың тг | |5686953 |5686953 |- |
| ... ... |0,02 |0,04 |0,02 | |
| ... жол)% | | | | |
| ... рентабельдiлiгi |0,92 |0,05 |-0,87 | |
| ... ... % | | | | |
| ... ... |0,05 |0,06 |0,01 | |
| ... (Таза табыс/| | | | |
| |МК), % | | | | ...... ... ... ... ... тарапынан
құрылған.
Жоғарыдағы кесте мәлiметтерiне сүйене отырып келесiдей қорытынды
жасауға болады: ... ... қор ... жылы 2013 ... салыстырғанда 0,08 мың теңгеге азайды. Сонымен қатар
2014 жылы жалпы ағымдағы активтердiң айналымдылығы %-ға ... ... ... ... есеп ... ... ... мерзiмi
өткен қарыздарды үнемi бақылап отырады. Дебиторлық берешек 2014 ... 5686953 ... ... ... ... ... ықпал ететiн кредиторлық және дебиторлық берешектердiң
соммалары контрагенттермен салыстыру ... ... ... ... жылдағы қалдық құны 67 860 248 теңгенi
құрады. Серiктестiк негiзгi құралдардың пайдалы қызмет ету ... ... бiр ... жою ... пайдаланады.
Қорлардың қалдығы 49 583 233 теңгенi құрады. ... әдiл ... ... ... ... құны және мүмкiн болатын таза сату құны
арасындағы ең төменгi мәнi ... ... ... ... құны ... ... анықталады. Егер қорлар бүлiнген, бөлшектеп немесе толығымен
ескiрген немесе оларға деген сұраныс азайған ... таза сату ... ... жылы өзге де ұзақ мерзiмдi мiндеттемелердiң ... ... ... ... ... әрбiр қайтарымсыз
алынған активтерге пропорционалды түрде есептелген ... ... ... ... ... есептен шығарылады.
Серiктестiктiң өзге табыстарына келесiлер кiредi: ұзақ ... ... ... қорларды сатудан түскен табыстар, қайтарымсыз
алынған негiзгi құралдары, жеке есебiн ... ... ... басқа да қызметтен түскен табыстары және өзге де кiрiстер.
Есептi 2014 жылы Серiктестiктiң барлық табыстары – 433 681 261 ... ... құны – 416 396 985 ... ... ...... мың
теңге. Әкiмшiлiк шығындар – 16 928 847 теңге. Негiзгi емес қызметтен түскен
табыстар – 25 309 897 теңге, ... ... – 109 461 ... ... ... ... қызметтен түскен қорытынды пайда – 23 925
063 теңге.
Корпоративтi ... ... ... шығындар – 3 317 325 теңге. Салық
салынғаннан кейiнгi табыс – 20 607 738 ... ... ... ... ... ... ... есепке алынады және салықтық әсерi активтер
мен мiндеттемелер және олардың ... ... ... ... ... ... ... табады. Кейiнге қалдырылған табыс салығының
ағымдағы бөлiгi әрбiр есептi ... үшiн ... ... және ... қалдырылған активтi бүтiндей немесе бөлшектеп ... ... ... ... ... ... ... алынатын ықтималдылық
болмағанда сол сомаға кеми бередi.
Ендiгi кезекте есептi кезеңдегi ұйымның ... ... ... ... ... жағдай кәсiпорынның iскерлiк белсендiлiгi ... ... ... ... ... ... ... қолда бар мүлiктерi мен оларды қаржыландыру көздерiнен, сондай-
ақ кәсiпорын қызметiнiң қаржылық нәтижелерiмен ... ... ... ЖШС -нiң қызметiне талдау жасалып, ... ... ... ... ... аралығындағы мәлiметтерiн
қолданылды. Талдау барысында келесi нәтижелерге қол жеткiзiлдi. (Қосымша А)
4-кесте
«Үштөбе-Айдын» ЖШС-нiң ... ... ... активтерiнiң
құрамы мен құрылымын талдау
|№ |Көрсеткiш |2013 жыл |2014 жыл ... ... |
| | | | ... |
| | ... |Өзiн ... |
| | ... |дiк ... |
| | | |Сал | |
| | | |мақ, | |
| | | |%, | |
| | ... мың ... ... ... ... мың ... |
| | | |% | |
| | ... ... ... мың теңге |
| | |мың ... % | |
| | ... | | |
| ... |0,92 |0,87 |0,9 ... өтiмдi активтерiн|
|өтiмдiлiк | | | ... ... ... | | | | |
| ... |0,5 |0,4 |0,5 ... ... |
|қаражаттармен | | | ... ... ... ... | | | ... ... өте ... |
|коэффициентi | | | | |
| ... |1,2 |1,4 |1 |Жыл ... ... ... | | | ... жақсарып, төлем |
|қалпына келтiру | | | ... ... ... | | | | ...... ... ... ... автор тарапынан
құрылған.
1.3 «Үштөбе-Айдын» ЖШС-нiң есеп саясаты
«Үштөбе-Айдын» серiктестiгi 8 ХҚЕС «Есеп саясаты, бухгалтерлік есеп
бағалауларында болатын өзгерістер мен ... және ҚР ... ... қаржылық есептiлiк туралы» Заңына сәйкес өз қызметiнiң есеп жазбаларын
жүргiзуде және қaржылық eсeптiлiгiн дaйындаудa ҚР-ғы бухгалтерлiк есеп ... ... ... рeттеушi нормативтi құқықтық актiлердiң
негiзiнде жасaлған.
Есеп сaясатын қaбылдаудағы ең ... ...... ... ... және ... ... aқпараттарды шынайы ұсынуғa
болатындaй бухгалтерлiк есеп жүйесiн құру, ... ... ... ... ... ... ... заңнамаларына қaйшы
келетiн жағдайларды қоспағанда, барлық аспектiлерiн Халықаралық қаржылық
есептiлiк стандарттарымен сәйкестендiру.
Нaқты Хaлықаралық қaржылық ... ... ... ... ... Есeп сaясатын құрудa қaржылық есептiлiктi
пaйдаланушыларға пaйдалы aқпараттарды қaмтамасыз ... ... ... ... Мұндaй пaйымдауларды ... ... ... немесе бaйланысты мәсeлелердi ... ... ... ... ... мен талаптарын;
– активтер, мiндeттемелер, тaбыс және шығысты анықтау, тану және
бағалау критерилерiн;
– қaржылық ... ... және ... ... ... мен жоғарыда аталған пунктeрге сәйкес салалық
тәжiрибенi бекiтетiн басқа органдардың шешiмдерiн ... ... ... бас ... тек Серiктестiк басшылығының шешiмi
бойынша шынайылыққа қол жеткiзуге қажеттi деп ... ... ғана ... ... ... бiр ... бас тaртудың қaжеттiлiгiн бaғалауда:
- тaлаптың мaқсаты, нeлiктен бұл мaқсатқа қол ... ... ... ... ... ... тaлапқа сәйкeс жүргiзетiн ... ... ... ... ... ... қол ... талап етiлетiн ХҚЕС-нан бас тартқан
жағдайда, есептiлiк ... ... ... ... ала ... бiрақ ескертпелерде келесiдей ақпараттар ашылып көрсетiледi:
– Стандарттың талаптарын бұрмалаушылыққа алып келетiн ХҚЕС атауы
немесе басшылықтың ... ... ... ... ... талаптарына қарама-қайшылыққа алып
келетiн себептер;
– Әрбiр ұсынылатын кезең үшiн – ... ... ... ... ... есептiлiктiң әрбiр компонентiне
түзетулер.
Есеп саясаты ұзақ уақыт бойы қолданысқа ие ... және ... ... ... есеп ... ... талабына сәйкес,
қолданыстағы Есеп саясатын өзгерту қажет болса немесе бұл ... ... ... ... мен ... ... жағдайларда ресми түрде өзгертiлуi мүмкiн:
Серiктестiктiң Есеп саясатына сәйкес, кәсiпорындағы жалпы бухгалтерлiк
есептi жүргiзуге уәкiлеттi тұлға ретiнде бас ... ... ... ... Бас директорға бағынады.
Бас бухгалтер:
– бухгалтерлiк ... ... ... және ... бухгалтерлiк есептiң жүргiзiлуiне, қаржылық есептiлiк нысандарын
құру мен салықпен есеп айырысуға;
– ҚР «Бухгалтерлiк есеп және қаржылық есептiлiк туралы» ... ... ... ... құқықтық және
басқа да актiлердiң, ... Есеп ... ... ... ... ... басшысы мен бас бухгалтерiнiң жауапкершiлiгi
олардың өкiлеттi ... ... ... қызметiнiң кез келген кезеңiнде
пайда болады. Бас бухгалтердi лауазымынан босатқан ... ... ... бас ... (егер ол болмаса, Серiктестiктiң басшылығының
бұйрығына сәйкес тағайындалған жұмысшыға) тапсырады.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС -де бухгалтерлiк есеп және ... ... ҚР ... есеп және ... ... ... Заңның
талаптарына сәйкес ұйымдастырылады. Серiктестiктiң бухгалтерлiк есебiн
ұйымдастыру, операциялар мен ... ... ... ... ... ... басшылығына жүктеледi. Бухгалтериядағы
қызметкерлердiң функционалды мiндеттерi «Бухгалтерия туралы ... ... ... сай ... бухгалтерлiк есептi ұйымдастыруды жүзеге асыра отырып,
қызметтiң түрiне, масштабына ... және ... ... нақты
шарттарында:
- бухгалтерлiк жұмыстың ұйымдастырушылық формасын өз бетiнше орнатады;
- Есеп ... ... ... ... ... ... есептi функционалды өндiрiстiк
және қаржылық түрлерге бөледi;
- операциялар мен оқиғаларды бақылау тәртiбiн ... ... ... ... қажеттi басқа да шешiмдердi
қабылдайды.
Уәкiлеттi органмен бекiтiлмеген қағаз ... ... ... ... Серiктестiк өз бетiнше әзiрлейдi және келесiдей
мiндеттi реквизиттердi қамтуы тиiс:
- ... ... ... ... ... ұйымның атауы;
- операцияның немесе оқиғаның мазмұны;
- операцияның немесе оқиғаның өлшем бiрлiгi ... және ... ... жүргiзiлуiне (оқиғаның расталуына) және оны
рәсiмдеудiң дұрыстығына жауапты тұлғалардың ... ... ... құжаттар мен бухгалтерлiк есептiң регистрлерi электронды
үлгiде құрастырылатын ... ... ... басқа қатысушылары,
сондай-ақ ҚР заңдарына сәйкес талап етуге құқығы бар ... ... үшiн ... ... қағаз үлгiсiндегi көшiрмелерi
дайындалады. Бастапқы құжаттар операцияны жүзеге асыру сәтiнде ... бұл ... ... ... ... аяқталысымен жасалады.
Серiктестiкте бухгалтерлiк есеп жүргiзудiң ... ... ...... және ... ... мен қаржылық есептiлiктер персоналды компьютерлерде
жүргiзiледi;
- автоматтандырылмаған (қолмен) – шаруашылық операцияларды жүзеге
асыру ... ... ... қағаз түрiнде рәсiмдеу.
Автоматтандырылған бухгалтерлiк есепте ... ... ... ... ... ... құжаттарды
уақытылы және сапалы толтыруға, ондағы мәлiметтердiң шынайылығы ... ... ... табу үшiн құжаттарды уақытылы жеткiзуге құжатқа
қол ... ... ... ... ... басшысы ұйымдастырушылық-өкiмгерлiк және
қаржылық-есеп айырысу құжаттарына қол ... ... бар ... тiзiмiн
анықтайды. Сонымен қатар, Серiктестiктiң коммерциялық құпиясын құрайтын
құжаттар тiзiмi де бiрiншi басшысының бұйрығымен бекiтiледi.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС -нiң ... ... ... ... ... ... iшкi бақылау iшкi аудиторларлық ... ... ... ... ... есеп ... алуға
мүмкiндiгi бар аудиторлар және басқа да тексерушi тұлғалар меншiк ... оны жеке ... үшiн ... ... жоқ.
Серiктестiктiң жалпы есеп жүйесi келесiдей бөлiнедi:
a) қаржылық есеп есептiлiкке қосылады және қадағалаушы ... ... үшiн ашық ... ... ... жоспары Есеп саясатының
ажыратылмас бөлшегi болып ... ... ... жағдайда шоттардың
жұмыс жоспары өзгертiлiп, толықтырылуы ... ... есеп ... есеп ... ... ... ... құрамы мен мезгiлi Ұлттық статистикалық ... ... ... ... ... қорытынды нәтижелерiнiң салық
заңнамаларына сәйкес құрылуына ... және ... ... қарастырмайды.
d) басқару есебi – бұл қаржылық, статистикалық және салық есебiнен келiп
туындайтын Серiктестiктiң ... ... ... ... ақпарат.
Бұл ақпараттар ағымдағы және ... ... ... ... ... шешiм қабылдау үшiн қажет.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС операциялық, бухгалтерлiк және ... ... ... ... ... ... асырады. Бухгалтерлiк
және статистикалық есептi кәсiпорынның бас бухгалтерi ... ... ... ... ... ... меншiктi капиталға, мiндеттемелерге, табыстар
мен шығыстарға әсер ететiн барлық шаруашылық ... мен ... ... ... ... ... шаруашылық операцияларына жиынтық бухгалтерлiк ... ... ... ... ... күшi ... ... тiркеген жағдайда ғана сақталады.
Ұйымның қаржылық есептiлiгi: ... мен ... ... қаржылық есептiлiгi Қазақстан Республикасы қаржы Министрлiгi
бекiткен формалардан, соның iшiнде:
- Қаржылық жағдай туралы есептiлiк (1-нысан)
- Жылдық жиынтық табыс туралы ... ... Ақша ... ... туралы есептiлiк (3-нысан)
- Меншiктi капиталдағы өзгерiстер туралы есептiлiк (4-нысан)
- Түсiндiрме хат пен есеп саясаты туралы ақпараттардан тұрады.
Қаржылық ... ... ... белгiлi уақыт iшiнде Серiктестiктiң
қаржылық жағдайын сипаттайды. Бұл нысанда Серiктестiк қысқа мерзiмдi және
ұзақ мерзiмдi активтердi, ... ... ... жеке ... ... ... активтер. Актив мынандай жағдайда қысқа мерзiмдi актив
ретiнде жiктеледi: оны сату ... ... үшiн ... отыру немесе
операциондық циклдың қалыпты жағдайында қолдануға ұсынылатын болса;
- ол ең бастысы коммерциялық мақсатта құрылады;
- оны ... ... 12 ай ... ... ... деп күтiледi;
немесе
- ол қолдануына шектеу қойылмаған ақша немесе олардың эквивалентi
түрiндегi актив болып ... ... ... оларды есептiк мерзiм кезiнен 12 ай уақыт
iшiнде жұмсалуы күтiлмеген жағдайда да күнделiктi операциондық циклдiң ... ... ... ... ... ... ... берушiлердiң
және сатып алушылардың қарыз қаражаттары жатады.Қысқа ... ... ... мерзiмдi болып сыныпталады егер;
- оны Серiктестiктiң операциондық циклiнiң қалыпты жағдайында ... ... ары ... ... ... мақсатында ұсталынып тұрады;
- есептiк мерзiмнен кейiн 12 ай ... ... ... ... ... ... ... 12 ай өткеннен кейiн мiндеттеменi
өтеудi кейiнге қалдыруға шартты түрде ... ... ... ... мен ... ... ... мiндеттемелер, Серiктестiктiң жұмысшыларға есептеген еңбекақылары
және басқа да операционды шығындар қалыпты операциондық циклде қолданылатын
айналым ... бiр ... ... ... ... ... мерзiмнен бастап 12 ай болғаннан кейiн өтелуге жататын болса да
қысқа мерзiмдi ... ... ... өзге ... ұзақ ... ... ... Бiрқатар жағдайларда
қаржылық ... ... ... ... тиiс , ... ... есептiк мерзiм күнiнде немесе оған дейiн қаржылық келiсiм
шарттарын бұзды. Бұл ... ... ... ... ... кейiн
де ағымдағы болып классификацияланады, бiрақ есептiлiк бекiтiлген күнге
дейiн ... өзi ... ... ... ... ... мiндеттеме егер кредитор жалға алушыға төлемдi кемiнде 12 ... ... ... келiссе ұзақ мерзiмдi болып жiктелiнедi.
Қаржылық нәтиже туралы есептiлiк. Кiрiстер мен ... ... ... ... ... ... қызметiнiң тиiмдiлiгiн көрсетедi.
Серiктестiк Қазақстан ... ... ... ... бекiтiлген қаржылық нәтиже туралы есептiлiк формасын қабылдайды.
Қосымша баптар мен аралық сомалар қаржылық нәтиже туралы есептiлiкте мұндай
көрсеткiштер Серiктестiк ... ... ... ... ... ... беру үшiн ... бөлiмшесi бiрнеше баптарға бөлiнедi. ... ... ... ... бойынша» әдiсiмен көрсетiп, ... ... ... сатылған өнiмнiң (тауар, жұмыс, ... ... ... бiр ... сату бойынша шығындар, әкiмшiлiк
және қаржылық ... ... ... ... ... ... есеп Серiктестiктiң таза
активiндегi қаржылық ... және ақша ... мен ... ... әсер ету ... сияқты өзгерiстердi бағалауға
мүмкiндiк беретiн ақпаратты көрсетедi. Есеп ХҚЕС «Ақша қозғалысы туралы
есеп» (IAS-7) ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Қаржы Министрлiгiнiң заңдылықтар тәртiбiмен бекiтiлген ақша
қаражаттарының ... ... ... ... ... ... өзiнiң қызмет түрлерiне қатынасы бойынша
ақша қаражаттарының қозғалысы ашып көрсетiледi.
- операциондық қызмет – осы үшiн ... ... және ... алыа ... ... инвестициялық қызмет – ұзақ мерзiмдi активтердi және ... ... алу және ... ... ... ... ... қаржылық қызмет – бұл меншiктi капитал мен ... ... ... мен ... ... ... ... .
Операциондық қызметке Серiктестiкте инвестициялық және қаржылық
қызмет болып табылмайтын ... ... түрi ... ... ақша ... қозғалысы мыналарды қамтиды: тауарды
өткiзуден, жұмысты орындау және ... ... ... ... жалға
беруден, комиссиялық сыйақы және ... ... ... ... ... жұмыс және көрсетiлген қызметке ... ... және ... атынан ақшалай төлемдер; пайдаға
салынатын салыққа компенсация немесе ақшалай төлемдер, егерде олар қаржылық
және инвестициялық ... ... ... ... ... үшiн жасалған келiмi бойынша ақшалай түсiмдер мен төлемдер;
Операциондық қызметтегi ақша қозғалысының ашылуы ... ... ... ... мен ... негiзгi түрлерi туралы
ақпаратты ашу ... ... ... ... ... ... қызметтегi ақша қаражаттарының қозғалысы келешекте
табыстар мен айналымнан ... ... ақша ... алу ... ... ... жүргiзiлетiн шығындарды көрсетедi.
Инвестициялық қызметтегi ақша ... ... ... ... ... құралдарды, материалдық емес және басқа ұзақ ... ... ... ақшалай төлемдер;
- негiзгi құралдарды, материалдық емес және ұзақ мерзiмдi активтердi
сатудан түскен ақшалай түсiмдер;
-басқа ұйымдарға және бiрiккен ұйымдардың ... ... бұл ... үшiн ақша эквивалентi ретiнде қарастырылатын
коммерциялық мақсаттар үшiн ... ... және ұзақ ... ... алу үшiн ... ... басқа тараптармен берiлген аванстық ақшалай төлемдер мен займдар;
- басқа ... ... ... ... мен займдардың
өтелуiнен ақшалай түсiмдер;
- инвестициялық қызметпен байланысты басқа да ақшалай ... ... ... ... қаржылық қызметтiң ақша қозғалысына
келесiлердi жатқызады:
- қысқа мерзiмдi және ұзақ мерзiмдi займдардың ақшалай ... ... ... өтеу;
- қаржылық қызметпен байланысты басқа да ақшалай түсiмдер мен
төлемдер.
Меншiктi ... ... ... ... ... ... ... Министрлiгiнiң тәртiбiмен орнатылған Меншiктi
капиталдың өзгерiсi туралы есеп формасын ... ... ... ... туралы есепте көрсетедi:
- кезең iшiндегi жиынтық пайда (залал)
- меншiктi капиталда танылатын әрбiр кiрiс және ... ... ... баптардың сомасы;
- Есеп саясатындағы және маңызды қателiктердi түзетуде ... ... ... ... ... маңызды операциялар мен оқиғалар үшiн серiктестiкпен таңдалған ... есеп ... және ... ... ... негiзi туралы
ақпаратты ашып көрсетедi;
-қаржылық есептiлiктiң кейбiр жерлерiнде көрсетiлмей кеткен ХҚЕС-ның
талаптарына сай ақпаратты ашып көрсетедi.
-Серiктестiк шеңберiнде ... ... ... ... шығыс және кiрiстер талдауын көрсетiп бередi;
-қаржылық есептiлiктiң шынайылығын қамтамасыз ету үшiн қажет қосымша
ақпаратты қамтиды.
Есеп саясатының ... ... ... ... ... саясаты бөлiмiн Серiктестiк қаржылық ... ... ... ... негiзi, қажет болған жағдайда - ... ... ... үшiн ... ... ... есеп саясатының
әрбiр нақты сұрағы қарастырылады. Серiктестiк үшiн есептi кезең ... ... ... 31 ... ... күнтiзбелiк жыл болып табылады.
Аралық ... ... ... ... әсер ... ... сәйкес уақытта жеткiзiлiп отырады.
Бухгалтерлiк есеп серiктестiкпен Қазақстан Республикасының валютасы–
теңгемен жүргiзiледi. ... ... – мың ... ... ... ... ... Серiктестiктiң бас директоры мен бас
бухгалтерiнiң қолдары қойылады (немесе соған ... бар ... ... есептiлiгi салық,статистика органдарына және басқа
да құзiреттi бақылаушы ұйымдарға көрсетiледi.
Қаржылық есептiлiктi құрудың ... мен оның ... ... ... ... орындылық,
салыстырмалылық, маңыздылық, сенiмдiлiк, толықтылық, шынайылық.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС –нiң қаржылық ... оның ... ... уақытында және дұрыс жеткiзiлуiне жауап беретiн бас директор және ... ... ... ... ... қызметi
процесiнде есептiк саясатқа жекелеген iшкi нормативтiк ... және т.б.) ... ... ... ... ... алады.
2. КОРПОРАТИВТIК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ БУХГАЛТЕРЛIК ЕСЕБIНIҢ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛУЫ
2.1 ... ... ... жиынтық табыс есебi
Салық базасы салық салу объектiсiнiң құн, физикалық ... өзге ... ... ... ... ... және ... төленуге
жататын басқа да мiндеттi төлемдердiң ... ... ... ... ХҚЕС (IAS12) ... ... ... базасы - ұйым
активтiң қаржылық жағдай туралы есептiк құнын өтегеннен ... ... ... ... салынатын экономикалық пайдадан ... салу ... ... Егер де осы ... ... салық салынбайтын болса,
активтiң салық базасы оның қаржылық жағдай ... ... ... ... Мiндеттеменiң салық базасы оның қаржылық жағдай туралы ... тең ... ... ... ... осы ... ... салық салу
мақсатында шегерiлетiн кез келген сома қосылмайды. Аванс ... ... ... ... ... ... мiндеттеменiң салық базасы оның
қаржылық жағдай туралы есептiк құнына тең ... ... ... уақытта
салық салынбайтын түсiмнiң кез келген сомасы қосылмайды.
Салық салынатын ... - ... ... ... ... ... кезең iшiндегi пайда, осыған байланысты пайдаға салынатын салық
төленедi.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС-нiң салық саясатына сәйкес салық ... ... ... ... пен ... арасындағы айырмаға тең болып
табылады. КТС бойынша салық салу ҚР-ның Салық ... ... ... ... ... ... Серiктестiктiң жылдық жиынтық табысына
Қазақстан Республикасында есептi ... ... ... ... ... ... ... 6-бөлiмнiң шоттары арқылы жүргiзiлiп отырады. Бұл
бөлiмде келесiдей бөлiмшелер бар:
6000 «Өнiмдердi өткiзу мен ... ... ... кiрiс», онда
өнiмдердi сатудан және қызметтер көрсетуден түсетiн кiрiстердi алумен
байланысты ... ... және ... ... ... ... ... байланысты операциялар көрсетiледi. Бағадан немесе
сатудан берiлетiн жеңiлдiкпен байланысты операциялар қарастырылады;
6100 «Қаржыландырудан түскен ... онда ... ... ... ... ... ... депозиттер, берiлген қарыздар.
Дивидендтер боынша кiрiстер, активтерге қаржылық ... ... ... ... әдiл ... ... ... көрсетiледi.
6200 «Өзге кiрiстер», басқа да кiрiстердi есепке алуға арналған.
6300 «Тоқтатылған қызметке байланысты кiрiстер», онда мiндеттемелер
бойынша сатылған активтер ... есеп ... ... ... ... «Үлестiк қатысу әдiсi бойынша ... ... ... ... онда ... ... бiрлескен ұйымдардың пайда үлесi
ескерiледi. Есептi кезең ... бұл ... ... 5610 «Қорытынды
пайда(қорытынды залал)» шотымен жабылады. «Үштөбе-Айдын» ... ... ... ... ... ... есептi кезеңдегi алынған
табыстарының келесi түрлерi жатады.
Ең ... ... ... ... кiрiске жататын қызмет
көрсетуден түсетiн табыстар болып ... ... ... ... ... ... анықталады, яғни тапсырыс берушi қол қойған орындалған
қызмет актiсi ... ... қол ... күн ... тану күнi болып
табылады. Қызмет көрсетуден түсетiн табыстарға ... ... ... ... кәсiпорындар, ұйымдар мен мекемелердi сүт өнiмдерiмен
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... сәйкес, жеткiзушiлерден табиғи сүт өнiмдерiн
қабылдап алуды ұйымдастыру және оны Қаратал ауданы, ... ... ... қамтамасыз етуден түсетiн табыстар;
«Үштөбе-Айдын» ЖШС-нде жоғарыда айтылған кiрiс ... ... ... ... ... ... асырылады. 6000 «Өнiмдердi өткiзу мен
қызметтердi көрсетуден түскен кiрiс» бөлiмшесi 6010 «Өнiмдердi өткiзу ... ... ... 6020 ... ... ... 6030 «Бағадан
және сатудан жеңiлдiктер» шоттар тобын қамтиды. Сатудан немесе ... ... ... ... ... ... ... сипатталған.
8-кесте
Сатудан немесе қызмет көрсетуден түскен кiрiстiң бухгалтерлiк жазбасы
|№ |Операция мазмұны ... ... |
| | |Дт |Кт |
| |1 |2 |3 |
|1 ... ... немесе қызмет көрсетуден |1210-1240, |6010 |
| ... ... ... ... | |
|2 ... ... мен ... берушiлерге |6030 ... |
| ... және ... ... ... | ... |
|3 ... құны ... тауарлар |6020 ... |
| ... ... |2110-2140 |
| | ... |6030 |
| ... ... ... | | |
|4 ... ... ... кiрiстерiне жатқызылған|3520, 4420 |6010 |
| |соманы осы ... ... ... тану | | |
|5 ... соңында шотты жабу: | | |
| |-6010 ... ... мен ... |6010 |5610 |
| ... кiрiс» шоттары | | |
| |-6020 ... ... ... ... |5610 |6020 |
| |-6030 ... және ... ... |5610 |6030 |
| ... | | ... – Әдебиеттер негiзiнде автор тарапынан құрылды [15].
Негiзгi қызметтен түсетiн табыстардың талдамалы есебi 6010 «Өнiмдердi
сатудан және ... ... ... ... ... ... бойынша
№13 журнал-ордерде, ал бухгалтерлiк есептi компьютеризациялағанда бiр
айдағы алынған табыстардың ... мен жыл ... берi ... ... ... жүргiзiледi [10].
Негiзгi емес қызметтен табыстарының бiрi мiндеттемелердi ... ... ... ... жатады:
1) серiктестiктiң мiндеттемелерiн оның кредиторының есептен шығаруы;
2) серiктестiк таратылған кезде тарату ... ... ... талап етпеген мiндеттемелер;
3) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiнде белгiленген талап
қою мерзiмiнiң өтуiне байланысты мiндеттемелердi есептен шығару;
4) ... ... ... ... ... бойынша мiндеттемелердi есептен
шығару бойынша табыстар.Мiндеттемелердi есептен шығарудан түсетiн табысқа
кәсiпорынды мүлiктiк кешен ретiнде сатып ... ... ... олардың
мөлшерiн азайту жатпайды [11].
Күмәндi мiндеттемелер бойынша түсетiн табыс. ... ... есеп ... ... ... алынған тауарлар жұмыстар,
көрсетiлетiн қызметтер бойынша, сондай-ақ ... ... ... ... ... және 3 ... кезең iшiнде қанағаттандырылмаған
мiндеттемелер күмәндi деп танылады. Алынған қарыздар жөнiндегi ... ... ... алынған кредиттiң сомасы қосылмайды.
Өтеусiз алынған мүлiк түрiндегi табыс. ... ... ... кез
келген мүлiктiң, оның iшiнде жұмыстар мен көрсетiлетiн қызметтердiң ... ... ... табылады, сондай-ақ оның құны халықаралық қаржылық
есептiлiк стандарттарына және ... ... ... есеп
және қаржылық есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына сәйкес бухгалтерлiк
есеп ... ... ... Ол ... ... ... кезеңiнде
танылады.
Құн өсiмiнен түсетiн табыс түрлерiне:
1)Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне сәйкес мемлекет
мұқтажы үшiн ... ... ... ... амортизацияға жатпайтын
активтердi өткiзу;
2) амортизацияға жатпайтын ... ... ... ... ... ... ... бөлiну немесе бөлiнiп шығу жолымен ... ... ... жатпайтын активтердiң шығып қалуы
кезiнде құралады. Яғни ондай активтерге:
– жер учаскелерi;
– аяқталмаған құрылыс объектiлерi;
... ... ... ... ... ... ... бiр жылдан
астам қызмет мерзiмi бар активтер;
– бағалы қағаздар;
– қатысу үлесi;
– құны Қазақстан Республикасының 2000 ... 1 ... ... ... салық заңнамасына сәйкес толығымен шегерiмге
жатқызылған негiзгi құралдар жатады [12].
Талап ету құқығын басқаға беруден түсетiн табыстар:
1) ... ету ... ... ... ... үшiн - ... борышты талап
ету бойынша борышкерден алынуға жататын сома, оның iшiнде талап ету құқығын
басқаға берген күнгi негiзгi ... тыс сома мен ... ету ... ... арасындағы оң айырма;
2) талап ету құқығын басқаға ... ... ... үшiн - салық
төлеушiнiң бастапқы құжаттарына сәйкес басқаға беру жүргiзiлген талап ету
құқығының құны мен ... ... ету ... ... беру күнi ... ... ету құны арасындағы оң ... ету ... ... ... ... ... ету құқығын басқаға беру ... ... ... ... көрсетiлгендер салық салу мақсатына орай табыс ретiнде
қарастырылмайды:
– жарғылық капиталға салым ретiнде алынған мүлiктiң ... ... өзi ... ... ... алған ақша
қаражаттардың сомасы;
... ... ... ... ... ... үшiн берiлген
мүлiктiң құны;
– салық мiндеттемесiнiң мөлшерiн азайту сомасы;
– басқа тұлғадан алынғаннан басқа, халықаралық қаржылық ... және ... ... есеп және ... ... ... ... сәйкес бухгалтерлiк
есепте табыс деп танылатын активтердiң және мiндеттемелердiң құнын
өзгертуге байланысты туындайтын табыс;
– халықаралық қаржылық ... ... және ... ... есеп және ... ... туралы
заңнамасының талаптарына сәйкес активтердi қайта бағалауға арналған
резервтердi азайту ... ... ... ... ... ... ... есептiлiк стандарттарына және ... есеп және ... ... ... ... ...... орындалуға тиiс мiндеттеме мен
бухгалтерлiк есепте танылған осы мiндеттеменiң құны арасындағы оң
айырма ... ... ... ... ... ... табыс.
Келесi кестеде ұйымның жалпы қаржылық есебi бойынша негiзгi емес
қызмет түрiнен түсетiн табыстары ... ... ... ... ... ... ... шоттар корреспонденциясы
|№ |Операция мазмұны ... |
| | ... |
| | |Дт |Кт |
| |1 |2 |3 |
|1 ... МЕА, НҚ, ... және т.б.активтердi |1210-1240 |6210 |
| |сатудан түскен кiрiс | | |
|2 ... МЕА, НҚ, ... және ... |2120-2140 |6210 |
| |төлем ... ... ... бойынша сатудан | | |
| ... кiрiс | | |
|3 ... және ... ... ... ... |2410 |6220 |
| ... ... ... ... | | |
|4 ... және ... тұлғалардан өтеусiз негiзде МЕА |2730 |6220 |
| ... ... | | |
|5 ... және ... ... ... негiзде |1310,1330, |6220 |
| ... ... ... |1350 | |
|6 ... банктiк шотқа мемлекеттен субсидия келiп|1030 |6230 |
| |түстi | | |
|7 ... ... ұзақ ... ... |1510, 1520 |6240 |
| ... ... ... қалпына келтiру | | |
|8 ... ... ... ... ... мен |1110-1150 |6250 |
| |қаржылық инвестициялар бойынша бағамдық айырмадан| | |
| ... кiрiс | | |
|9 ... ... өзгерiсiнен кассадағы және ағымдағы|1020, 1030 |6250 |
| |банк шотындағы ақша ... ... ... | |
| ... ... кiрiс | | ... ... және ұзақ мерзiмдi берiлген аванстар |1610, 2010 |6250 |
| ... оң ... ... | | ... ... ... ... ... және ұзақ |3010, ... |
| ... несиелер бойынша мiндеттеменiң, валюта |4010, 4020 | |
| ... ... ... ... | | ... ... ... сатып алушылардың, еншiлес |1210,1220, |6250 |
| ... ... және ... |1230, 1240 | |
| ... ... мен құрылымдық | | |
| ... ... ... артуына | | ... ... ету ... өтiп кеткен жабдықтаушылардың, |3310-3330, |6280 |
| ... ... ... және ... | |
| ... ... кредиторлық берешек сомасын| | |
| ... ... | | ... ... ету мерзiмi өтiп кеткен алынған аванстар |3510,4410 |6280 |
| |бойынша ... ... ... ... | | |
| ... | | ... ... ету ... өтiп ... ... және ұзақ |3390, 4170 |6280 |
| |мерзiмдi кредиторлық берешек сомасын есептен | | |
| ... | | ... ... ... ... ... ұзақ |4220 |6280 |
| ... резервтiң қалпына келуi | | ... ... ... ... ... есепке алынуы |1260 |6260 |
|18 |Есептi кезең ... 6200 ... ... ... |5610 |
| ... ... | | ...... ... автор тарапынан құрылды [15].
Ал ендi «Үштөбе-Айдын» ЖШС-де жүзеге асырылған ... ... ... ... ... түскен табыстың бухгалтерлiк
есебi қарастырылған.
Сонымен серiктестiктiң негiзгi емес ... ... ... алу ... жоғарыда қарастырылған шоттары жыл соңында 5610
«Қорытынды пайда ... ... ... ... тиiс. Сондай-ақ мұндай
кiрiс түрлерi бойынша ... есеп № 12 ... мен ... немесе машинограммада табыстардың номенклатуралық баптары
бойынша жүзеге асырылады.
Жылдық жиынтық табысты ... үшiн ... ... ... ... ... алынып тасталады:
– дивидендтер, жеке тұлғалардың депозиттерiне мiндеттi кепiлдiк берудi
жүзеге асыратын ұйым алған банктердiң мiндеттi ... ... ... ... ... Сақтандыру төлемдерiне кепiлдiк беру қоры ... ... ... ... және ... жарналарының сомасы;
– жеке тұлғалардың депозиттерiне мiндеттi кепiлдiк берудi ... ұйым мен ... ... ... беру қоры ... ... мен төленген кепiлдiктi және өтемақылық төлемдер
бойынша талаптарын қанағаттандыру тәртiбiмен алған ақша сомасы;
... ... ... ... ... сәйкес алынған және жеке зейнетақы шоттарына бағытталған
инвестициялық ... ... ... қалуынан түсетiн табыс егер кiшi топтың
(I топ) немесе топтың (II, III және IV ... ... ... тiркелген
активтерiнiң құны салық кезеңiнiң басындағы кiшi ... (I топ) ... (II, III және IV ... ... кезеңiнде түскен тiркелген активтер
құны ескерiлген құндық ... ... ... ... ... және
ескерiлетiн кейiнгi шығыстардан асып кетсе, асып кету шамасы жылдық жиынтық
табысқа енгiзiлуге ... Кiшi I ... ... II, III және IV ... балансы салық кезеңi соңында 0-ге тең болады.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС-нде оң бағамдық айырма сомасының терiс бағамдық
айырма сомасынан асып ... ... ... ... ... ... ... қаржылық есептiлiк стандарттарына және Қазақстан
Республикасының ... есеп және ... ... ... ... ... ... Барлық валюталық операциялар
уәкiлеттi банктер арқылы жүргiзiледi.
2.2 Уақытша ... ... ... ... ХҚЕС ... ... ... сәйкес уақытша айырмашылықтар -
активтiң немесе ... ... ... ... ... құны ... ... базасы арасындағы айырмашылық. Уақытша айырмашылықтар
мынадай болуы мүмкiн:
– Салық салынатын уақытша айырмашылықтар, активтiң немесе
мiндеттеменiң қаржылық ... ... ... құнының орны
толатын немесе өтелетiн алдағы кезеңдердегi салық ... ... ... ... ... ... салынатын соманың
пайда болуына және туындауына әкелiп соқтыратын ... ... ... ... ... ... ... уақытша айырмашылыцтар, тиiстi активтiң немесе
мiндеттеменiң қаржылық жағдай туралы есептiк құнының ... ... ... ... кезеңдердегi салық салынатын
пайданы (салық салу кезiнде есептелетiн залалды) анықтаған кезде
нәтижесi ... қалу ... ... ... ... сонымен қатар:
– 3-шi ХҚЕС «Бизнес бiрлестiктерi» сәйкес сатып алу болып табылатын
бизнестi бiрiктiру жөнiндегi ... ... ... ... ... ... ... әдiл құнымен, бiрақ салық салу
мақсаты үшiн эквиваленттiк ... ... ... салу ... үшiн эквиваленттiк түзетусiз активтер қайта
бағаланады;
– бизнестi бiрiктiрген кезде гудвилл пайда болады;
– активтiң немесе мiндеттеменiң салықтық базасы бастапқы мойындалған
кезде оның ... ... ... туралы есептiк құнынан өзгеше
болады;
– еншiлес ұйымдарға, филиалдар мен қауымдастырылған ұйымдарға
салынатын инвестициялармен және бiрлескен қызметке қатысу үлесiмен
байланысты ... ... ... ... ... ... салық базасынан немесе қатысу үлесiнен өзгеше
болғанда пайда болады.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС-нде 1 ХҚЕС-ның «Қаржы есептiлiгiн ұсыну»
стандартына сәйкес қандай ұсынудың ... ... ... және ... ... беретiнiне байланысты не шығыстарының сипатына, не ұйым
iшiндегi олардың мақсатына негiзделген сыныптауды пайдалана ... ... ... ... ... ... жайлы есептiлiктiң пайда және зиян бөлiмiнде
функциялар бойынша шығындардың жiктелуi келесi баптарды қамтиды:
– Сатудан түскен түсiм
– Сатылған тауардың өзiндiк құны
... ... ... ... Басқа да пайда
– Өткiзуге кеткен шығындар
– Әкiмшiлiк шығыстар
– Басқа да шығыстар
– Салық салынғанға ... ... ... ... ... Таза ... ... өзiнiң қаржылық есептiлiгiнде келесi пайда түрлерiн
көрсете алады:
– Жиынтық пайда
– Операциялық ... ... ... дейiнгi пайда
– Таза пайда
Жиынтық пайда дегенiмiз бұл жұмыс, қызмет көрсетуден, ... ... ... мен ... ... ... ... болып табылады.
Жиынтық пайда = сатудан түскен таза пайда –
– Сатылған өнiмнiң өзiндiк құны.
(6)
Осыдан сатудан түскен таза ... ... ... ... таза пайда = жалпы сатудан түскен табыс – табыстан
шегерiмдер (ҚҚС, қайтарылған тауарлар құны, көрсетiлген жеңiлдiктер)
(7)
Операциялық пайда дегенiмiз қаржылық ... мен ... ... ... пайда болып табылады. Ол формула бойынша
анықталады:
Операциялық пайда = жиынтық пайда – операциялық ... ... ... ... пайданы есептеу үшiн келесi формула
қолданылады:
Салық салынғанға дейiнгi пайда = операциялық пайда + инвестициялық
табыс – қаржылық шығындар [13].
(9)
12 ХҚЕС «Пайдаға салынатын ... ... ... ... ... ... ... пайда деп қарастырылған. Бухгалтерлiк
пайда бұл салық шығындарын шегергенге дейiнгi кезеңдегi пайда немесе зиян.
Таза пайданы келесiдей анықтаймыз:
Таза ... = ... ... ... пайда – табысқа салынатын салық
шығындары
(10)
Корпоративтiк табыс салығын есептеу барысында ең ... ... ... ... ... соң одан шығыстар шегерiледi. ... ... ... шектеулi серiктестiгiнiң шығыстарының
бухгалтерлiк есебiнiң жүргiзiлуiн қарастырамыз. ... ... ... ... шығыстары сипатталған.
10-кесте
«Үштөбе-Айдын» ЖШС корпоративтiк табыс салығының есебi
| | ... тг ... ... ... ... ... |2014 жыл ... |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... ... ... |7010 |1310 |
| ... қызметтер), соның iшiнде: | | | |
| | | | | |
| |- ... ... ... басындағы |44340000 | | |
| ... | | | |
| | ... | | |
| |- ... салық кезеңi соңындағы | | | |
| ... ... | | |
| | ... | | |
| |- ... ... ... ... ... |1899988 | | |
| |А) ... ... материалдар |12907968 | | |
| |В) ... ... | | | |
| |С) ... да ... мен ... ... | | |
| |- ... есептелген табыстар | | | |
| |мен ... жеке ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
|2 ... төлемдер бойынша шығыстар |1774355 |7210 |3150 |
|3 ... ... ... |109461 |7310 |3380, 4160 |
|4 ... мен ... ... басқа |3933468 |7210 |3190 |
| |да ... ... | | | |
|5 ... ... ... ... ... |7110, 7210|2420, 2740 |
| ... ... | | | |
| ... кезеңiнiң басындағы топтардың |83455532 | | |
| ... ... | | | |
| ... ... тiркелген активтер құны |23116322 | | |
| |- ... ... ... ... ... | | |
| ... ... | | | |
| |- ... ... ... ... | | |
| ... ... | | | |
| |- ... ... ... ... | | | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
|6 ... ... ... | | ...... салық декларациясы негiзiнде автор тарапынан
құрылды.
Қаржылық есепте 2013 жыл үшiн ... ... ... ... ... ... 2014 жыл үшiн компанияның ... ... - ... ... ... ... 2013 жыл ... – 422785733= 16586625
Корпоративтiк табыс салығы (ағымдағы салық) 2013 жыл үшiн:
16586625*20% = 3317325
Ал ендi ... ... ... 7710 «Корпоративтiк табыс салығы бойынша шығыстар»
3317325
Кт 3110 «Төленуге тиiстi корпоративтiк табыс салығы»
2013 жылдағы компанияның таза ... ... 20607738 ... сома ... «Жиынтық табыс жөнiндегi есептiлiгiнде» көрiнiс
табады.
Салықтарды есепке алу бухгалтерлiк есеп шоттарының жұмыс жоспарының
«Қысқа мерзiмдi ... ... 3100 ... бойынша
мiндеттемелер» бөлiмшесiнде жүргiзiледi. Оның iшiнде 3110 «Корпоративтi
табыс салығы» шоты ... оның ... ... ... ... ХҚЕС-ына сәйкес салық салынатын пайда немесе салықтың залал – салық
органдары белгiлеген ережелерге сәйкес ... ... ... ... ... ... байланысты пайдаға салынатын салық төленедi.
12 ХҚЕС-ына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... кiрiс – ағымдағы ... ... ... ... ... кезең iшiндегi таза пайданы немесе залалды ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлiк
есебiн жүргiзу тәртiбi 12 ХҚЕС ... ... ... ... анықталады. Пайдаға салынатын салықтарды есептеудегi басты мәселе
қазiргi және келешектегi салық ... ... алу ... табылады. 12 ХҚЕС-
ның талабына сәйкес бухгалтерлiк есеп пен ... ... ... ... ... кезiнде айырмашылықтар пайда болады. Яғни ... ... ... ... пен ... ... арасында айырмашылық
болады. Себебi кейбiр кiрiс және ... ... ... салынатын табысқа
жатқызылатын есептi кезең бухгалтерлiк пайдаға ... ... ... Бұл ... ... мәнi ... ... орындарына
байланысты тұрақты және уақытша айырмашылық болып бөлiнедi [14].
Кейiнге қалдырылған ... ... және ... ... ... Кейiнге қалдырылған салықтың есебi үшiн 4310 "Корпорациялық
табыс салығы бойынша кейiнге қалдырылған ... ... ... Бұл ... ... және салық есебiнiң талаптарындағы
айырманың нәтижесiнде пайда ... ... ... ... ... салықтық және бухгалтерлiк есептiң кiрiстерi мен
шығыстары бойынша туындайтын ... ... мен ... ... ... ... ... асырылатыны сипатталған.
11-кесте
Салықтық және бухгалтерлiк есептiң кiрiстерi мен ... ... ... ... мен ... ... ... табуы
|Туындайтын |Туындайтын активтердiң|Салықтық активтер мен мiндеттемелердiң |
|айырмалардың |немесе ... ... ... ... ... | |
| ... | ... ... ... |Дт–Кейiнге қалдырылған салықтық актив |
|тасталынатын |салықтық актив ... ... ... ... ... | ... ... | | |
| |Жыл бойы ... | |
| ... ... |– |
| ... | |
| |Жыл ... ... |Дт ... қалдырылған салық бойынша |
| ... ... ... |
| ... ... |Кт ... қалдырылған салықтық актив |
|Салық |Кейiнге қалдырылған |Дт -кейiнге ... ... ... ... ... ... |шығыстар ... | ... ... ... ... | ... |
| ... ... |Дт–Кейiнге қалдырылған салықтық |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... бойынша |
| | ... ... ... ... |Ағымдағы салық бойынша шығыстар ... ... ... |Түсiндiрме хатта ашып көрсетiледi ... ... ... ... ... айырмашылықтар – бұл ағымдағы есептi кезеңде ... ... ... ... кезеңдерде жойылмайтын, салық салынатын ... ... ... ... ... ... ... мысалды келтiруге болады:
– жылдық жиынтық табыспен де, шаруашылық жүргiзушi субъектiнiң
кәсiпкерлiк қызметiмен де ... емес ... ... ... алу, ... ... алу, ... кұрал-
жабдықтарын алу және т.б.), бұл аталған шығыстар бухгалтерлiк
есепте шығысқа жатқызылады, ал ... ... олар ... ... ... төленетiн айыппұл санкциялары бухгалтерлiк есепте
жылдық табыстан ... ал ... ... ол ... нормадан жоғары белгiленген iс-сапар мен өкiлдiк шығындары
бухгалтерлiк есепте ... ... ... ал ... ол ... құрамына енгiзiлмейдi;
– қоршаған ортаны ластаудан тазартуға кеткен шығындар ... ... ... ... ал салық есебiнде ол жылдық
жиынтық табыстан шегеруге жатпайды;
– сыйақы бойынша ... ... ... бухгалтерлiк есепте
шығысқа жатқызылады, ал салық есебiнде – белгiленген шектеулер
шегiнде ғана ескерiледi;
– несие бойынша, соның ... ... ... ... да, ... ... сондай-ақ сенiмдi басқаруға алынған мүлiктер бойынша да ҚР-ның ... ... ... ... коэффициентiнiң 1,5-ке
еселенген ресми мөлшерлемесiнiң шегiндегi сомасымен есептейдi. Ал егер де
ол шетелдiк ... ... онда ... ... ... ... еселенген мөлшерлемесiнiң негiзiнде есептелiнедi. Жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... сомасы, келесiдей шектеледi:
Төлем көзiнен ұсталатын
Шегеруге ... ... ... ... және ... ... ... ... резидент = марапаттау х КТС ... ... ... ... ... ... бухгалтерлiк есепте ешқандай ... ... ал ... ... — ол ... ... ол шегеруге жатқызылған жағдайда сыныпталуы бойынша өкiлеттi
органдардың белгiлеген шегiнде ғана жүзеге асуы ... ... ... ... ... пайдалануы
мен күтiп-ұстау шығыстары бухгалтерлiк есепте толық көлемiнде
шығыс ... ... ал ол ... ... ... ... айырма – бухгалтерлiк табысты есептеген кезде кейбiр табыс пен
шығыс ... бiр ... бiр ... ... ал салық салынатын табысты
есептеген кезде баска есептiк кезенде есептелiнедi. Сондықтан бiрiнде
болған айырма, екiншiде жойылады. ... ... емес ... ... ... бойынша жасалатын амортизациялық аударымдар.
Бухгалтерлiк есепте амортизациялық аударымдар үшiн әртүрлi тәсiлдер
мен ... ... және ... ... сома ... ... ... есебiнде тек қалдығын азайту тәсiлi пайдаланылады.
Сондай-ақ екi есептiң ... ... да ... ... ... ... ... бойынша объектi толық амортизациялануы мүмкiн, ал
бухгалтерлiк есепте ол жалғасуы мүмкiн.
– бухгалтерлiк есепте негiзгi құралды ... ... ... ... ал ... ... оның құндық балансының 15% тең
сомасын ғана алады;
– 15% асқан сомасы негiзгi кұралдың құндық балансына қосылып, одан
амортизация ... ... яғни ... ... ... ... ... көрiнiс таппайды.
– бағалы қағаздарды сатудан жабылмаған зиян оларды сату кезiнде
пайда ... сол ... ... ... ... ... әдiсi ... көрiнiс табады. Салық ... ... ... ... ... ... немесе компенсацияланады,
ал егер де ол жабылмаса, онда оның жабу ... үш ... ... ... бойынша шығыстар, оның iшiнде корпоративтiк салығын, табыс
салығын коспағанда ... ... ... ... бойынша көрiнiс
табады, ал салық есебiнде — шегерiмге тек төленген салық қана алынады;
– терiс бағамдық айырма бухгалтерлiк ... ... ... ... ... ... ... үшiн шектеулер қойылады, ал
шектеулердiң сомасын мынадай жолмен анықтайды:
Салық салынатын ... ... ал ол ... ... ... бағамдық + ... ... пен ... бағамдық
айырмасы ... ... ... ... ... ... ... шектеудiң салдарынан пайда болады, ал ол
келесi ... ... ... ... ... Құрылыс
салуға алған несие бойынша бағамның терiс ... оны ... ... ... ... ... және салық есебiнде оның объективтiк құны
ескерiлсе, бухгалтерлiк есепте ол шығыс ретiнде танылады [18].
Тұрақты және уақытша айырма шаруашылық ... ... ... ... ... де, ... ... де енгiзген
өзгерiстерiнiң не түзетулерiнiң салдарынан болуы мүмкiн. Бұл арада ... ... ... ... ... болмайды, ал уақытша айырма жойылады.
Егер де тиесiлi бухгалтерлiк регистрлерiне ... есеп ... ... ... ... да, ... ... да өте жеңiл
түрде табуға болады. Уақытша айырма сомасынан салықтық ... ... ... және ... жолымен оның уақытша айырмасын
табады. Салық тиімділігі төлеуге жататын немесе кейiнге қалдырылатын төлем
болып ... ... ... ... кабылданған пiкiр бойынша
табыстан алынатын салықты сол табысты табу мақсатында жұмсалған ... ... ал ол ... ... ... ... өз кезеңiне қарап,
тиесiлi пайда болған табыстармен бiрге танылады [19].
Есептiк кезеңде ... ... ... ... ... ... ... қалдырылған табыс салығы" шотында көрiнiс табады.
Салықтық төлем мiндеттемесiнiң әдiсiне сәйкес, олар кезең барысында,
өзiне мынаны енгiзедi:
– салық салынатын ... ... ... ... ... ал ол ... тұрған заңға сәйкес есептелiнедi, оның деңгейi ... ± ... ± ... ... ... уақытша айырманың салықтық тиімділігі сол ... ... ... не жойылады, оның мөлшерiн ағымдағы кезеңнiң салықтық
мөлшерлемесi бойынша жалпы уақытша ... ... ... ... ... ... корпоративтiк табыс салығының мөлшерлемесi өзгеретiн
болса, онда ол сол өзгерген мөлшерлемесi бойынша алынады.
... ... ... осы ... ... сәйкес келетiндей
етiп түзетедi [20].
Кейiнге қалдырылған табыс салығының ... ... үшiн ... ... бойынша жеке аналитикалық негiздеме жүргiзiледi.
Аналитикалық тiзiмдеменiң ... ... ... нысанда жасалады. Уақытша
айырмасының сомасының таңбасын салық салынатын табысқа ... ... ... ... олар салық салынатын табысты азайтуы да, көбейтуi
де мүмкiн. Бiздiң мысалда ... ... ... айырманы "—" таңбасымен
белгiлеген, өйткенi салық есебiндегi қосымша шегерiмдер салық салынатын
табысты ... ... және ... ... ... ... ... шығыстар мен салықтар) "+" белгiлеген, өйткенi салық есебiнде барлық
шығыстар таныла бермейдi, ... ... олар ... ... ... салық салынатын табыс салығы жоғары болған,
бухгалтерлiк есептегiсiне қарағанда. Сондықтан таңбаны дұрыс қою үшiн, ... ... ... ... ... ... ... отыру
керек. Егер де уақытша айырма жойылған кезде, онда оған қарама-қарсы
таңбасы қойылады да, оған ... ... ... ... ... шоты дебеттелiп, 3110 шоты кредиттеледi. 4310 шоты бойынша ... ... ... қалады, демек ол келешекте төленетiн салықтын
мiндеттемесiн ... ... ... оның ... ... да ... егер де күн ... төлем жасалса. Бұл кезде оң айырма қалыптасады
және ондағы салық тиімділігі 2810 шоттың дебетi және 7710 ... ... ... ... ... де ... дебеттiк сальдо күмән туғызатын болса, онда олар шығын
ретiңде танылады, демек ол 7710 ... ... мен 4310 ... ... ... ... баланста кейiнге қалдырылған табыс салығын көрсету ... ... және ұзақ ... ... ... ... ... жiктеу активтердiң немесе мiндеттемелердiң негiзiнде жүзеге асады.
Егер де уақытша айырма тауарлы-материалдық қорларға қатысты болса, онда ... ... ... есептелiнедi, ал егер де ол негiзгi құралға қатысты
болса, онда ол ұзақ ... ... ... Егер де ... айырмасын
активтермен де, мiндеттемелермен де байланыстыруға болмаса, онда олардың
жойылатын уақытын негiзге алады [22].
Қазақстан Республикасының Салық ... ... ... ... ... ... ... шеккен зиянды алдағы үш жылдың
салық салынатын табысынан өтеуге рұқсат ... ... ... ... ... есепке алынуы
кәсiпорынның экономикалық потенциалына жол ашады. Осындай операцияның
есебiнен алынған ... ... ... таза табысына енедi, бiрақ ол
жағдайда өзгеруi мүмкiн. ... ... ... ... экономия таза
табысқа енедi, мына жағдайларды қоспағанда:
1. Салық төлемдерi ... ... ... ... есептiк кезенде
өтелуi күмәндi болса және ол кезде алынатын табыс зиянды жабуға жеткiлiксiз
болса, онда ... ... ... ... ... ... ... алынған экономия, 4310 шоттың кредиттiк
сальдосынан асып кетсе, онда бұндай зияңдар есепке жатқызылмайды.
Ұзақ мерзiмдi активтердi қайта ... ... ол ... ... әсер ... ... ... бағалаудың нәтижесiнде салық салынатын
және бухгалтерлiк табыстың арасында айырма болуы ... ... орын ... салық есебiнде көрiнiс таппайды, ол тек ... ... ... ... ... айырма тұрақты да, уакытша да болуы ... ... де, ... есебiнде де амортизацияны есептеу ... ... ... ... ... ал ... бағалаудың
нәтижесiңдегi кұндық өсiмi — тұрақты айырманы туғызады [23].
Айырманың бұндай типi қабылданған есеп ... ... ... Осындай айырманың болуына қарап, ондай айырма бухгалтерлiк есепте
«Кейiнге қалдырылған КТС» шотына жатқызылады, бiрақ ол салықтық ... ... ... жағдайда қайта бағалаумен байланысты салық
тиімділігінiң ... ... ... есеп ... түсiнiктеме
жазбасында ашып көрсетiлуi керек [24].
3. Экономикалық қызметтен зиян шеккендегi салық ... ... ... ... қызметтен шегетiн залал деп:
1) шегерiмдердiң жылдық жиынтық табыстан асып ... ... ... кешен ретiнде сатудан шегетiн зиян танылады.
Бағалы қағаздарды өткiзуден шегетiн залал:
– борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда, бағалы қағаздар бойынша ... құны мен ... алу құны ... ... ... ... бағалы қағаздар бойынша - өткiзу күнiндегi ... және ... ... ... ... құны мен
сатып алу құны арасындағы терiс айырма болып табылады.
Туынды қаржы құралы бойынша залал шығыстардың ... асып ... ... Своп ... ... қолданылу мерзiмi оның
жасалған күнiнен ... он екi ... асып ... ... ... қолданылу мерзiмi аяқталғанға ... ... ... ... ... ... көрсеткiштерiнiң, индекстердiң және осындай
туынды қаржы құралы белгiлеген көрсеткiштiң өзгеруiне ... ... ... ... ... өзге де ... ... құралы бойынша
залал асып түсу ... ... ... салық кезеңiнде танылады.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС-нiң салықтық есеп саясатына сәйкес корпоративтiк
табыс салығы салық кезеңi үшiн ... ... ... = (ЖЖТ – шегерiмдер) * салық ставкасы %
(14)
Бюджетке төлеуге жататын корпоративтiк табыс салығының сомасы ... ... ... ... ... ... болған кезде төлем
көзiнен ұтыс, сыйақы түрiндегi табыстан ұсталған ... ... ... ... № 242-IV ... ... өзгертілді (2011 жылғы 1
қаңтардан бастап қолданысқа ... ... ... ... «Үштөбе-Айдын» ЖШС корпоративтiк табыс салығы бойынша
аванстық төлемдердi Салық Кодексiнде белгiленген тәртiппен ... ... ... ... есептейдi және төлейдi:2009.30.12 № 234-IV Заңымен
2-тармақ өзгертілді (2010 ... 1 ... ... ... түзетулер ескерiле отырып, алдыңғы салық кезеңiнiң ... ... ... ... ... ... ... туралы Заңда
белгiленген және алдыңғы қаржы жылының алдындағы қаржы жылының ... ... ... ... ... көрсеткiштiң 325000
еселенген мөлшерiне тең сомадан аспайтын салық ... ... 200-ІV ҚР ... 2) ... өзгертілді (2010 ж. 1 қаңтардан бастап
қолданысқа енгiзiлді) (бұр.ред.қара)
– салық төлеушiлер ретiнде салық органдарында ... ... ... ... ... ... құрмай, тұрақты
мекеме арқылы жүзеге асыратын резидент емес заңды тұлғалар - салық
органдарында тiркеу жүзеге асырылған ... ... ... ... ... кезеңi iшiнде корпоративтiк ... ... ... ... ... және ... оның ... алдыңғы
салық кезеңi үшiн корпоративтiк табыс салығы жөнiндегi декларацияны
тапсырғанға дейiнгi және кейiнгi кезеңдерi үшiн ... ... ... ... ... ... төлемдер сомасының есеп-
қисабын табыс етпейдi.2008.10.12  № 100-IV ҚР Заңның 16 ... ... ... ... 2012 ... 1 ... ... салық кезеңi үшiн корпоративтiк табыс салығы ... ... ... ... ... ... ... жататын
корпоративтiк табыс салығы бойынша аванстық төлемдер сомасының есеп-қисабы
есептi салық ... ... ... үшiн ... ... ... ... кешiктiрiлмей, салық төлеушi орналасқан жердегi салық
органына табыс етiледi. Онда есептелген ... ... ... ... бiрi ... есептеледi. 2009.30.12 № 234-IV Заңымен 4-
1-тармақпен толықтырылды (2010 жылғы 1 ... ... ... ... ... аванстық төлемдер сомасының
қосымша есеп-қисаптарында көрсетiлген ... ... ... ... ... үшiн ... ... салығы бойынша декларацияны табыс
еткеннен кейiнгi ... үшiн ... ... ... ... ... мәнi ... керек.
Пайда мен залал есептерiнде көрсетiлген салық операциялары мен басқа
да жағдайлардың салдары пайда мен ... ... де ... ... тiкелей көрсетiлген барлық операциялар мен басқа да жағдайлардың
салық салдары да капиталда ... ... ... Сол ... ... ... активтерi мен мiндеттемелерiн бизнестердi ... тану да осы ... ... ... болған оң немесе терiс
гудвиллiнiң мөлшерiне немесе бизнес бiрiктiру құнының ... ... ... ... ... және шартты
мiндеттемелердiң таза әдiл ... ... ... кез ... арту ... әсер ... есепте табыс пен зиян есеп саясатында қаралған және есеп
стандарттарымен қарастырылған ... ... ... нәтижесi анықталады. Салықтық есепте табыс пен зиянның сомасы
бухгалтерлiк есепте көрсетiлген ... ... ... ... ... ... көмегiмен анықталады. Бұл жағдайда ... жөн: ... ... ... ... ... (негiзгi құрал-
жабдықтарды амортизациялау, негiзгi кұрал-жабдыктарды ... ... ... ... ... ... ... туралы, сондай-ақ табыстар туралы
сату кезiндегi құнын, ... ақша ... ... ... ала
отырып амортизациялауға жатпайтын дебиторлық берешектердiң ... ... ... келiскенi және кәсiпорынды жапқаны үшiн тағы
басқалары жөнiнде хабарлама калыптасады; бұл хабарламада салық салынатын
табыс сомалары және бюджетке ... ... ... ... ... салығының сомалары туралы бухгалтерлiк әрi ... ... ... ... әкеп ... ... және салық есебi арасындағы
мәлiметтердiң теңдiгiн сақтау оңай шара ... ... ... ... және уақытша сипаттағы айырмашылықтары болады. Осының нәтижесiнде
уақытша және тұрақты айырмашылықтар, сондай-ақ уақытша айырмашылықтардан
салықтық тиiмдiлiк туындайды ... ХҚЕС ... ... ... ... кейiнге қалдырылған салық
активi пайдаланылмаған салық шығындары мен пайдаланылмаған салық ... ... ... ... мен ... салық
несиелерi пайдаланылуы мүмкiн салық салынатын пайда болу ... ... ... ... ... ... мен пайдаланылмаған салық несиелерiн алдағы кезеңдерге көшiру
нәтижесiнде ... ... ... ... салық активiн танудың
өлшемдерi ... ... ... ... ... ... қалдырылған салық активiн танудың өлшемдерi сияқты. Алайда
пайдаланылмаған салық ... бар ... ... ... салық салынатын
пайданың болмауы мүмкiндiгiне нақты негiз болады. Сонымен ұйым бiраз уақыт
бойы зиян шегiп келген болса, ол ... ... ... ... ... ... ... болатын кейiнге қалдырылған салық
активiн қаншалықты дәрежеде жеткiлiктi салық салынатын ... ... ... ол ... ... ... мен пайдаланылмаған
салық несиелерiн iске асыра ... ... ... ... ... алуына
негiз боларлық басқа дәлелдер барына қарай мойындайды. Мұндай жағдайда
кейiнге қалдырылған салық ... ... және оны ... ... негiз
сипатын ашуды талап етедi.Салық салынатын пайданың болу ... ұйым ... ... ... ... ... кредиттерiне қатысты мынадай өлшемдердi ескередi:
a) ұйымның белгiлi бiр салық органына және де белгiлi бiр ... ... ... ... нәтижесi пайдаланылмаған салық шығындары мен
пайдаланылмаған салық кредиттерi қолданылу мерзiмi ... ... ... ... салық салынатын пайда болып табылатын жеткiлiктi
салық салынатын уақытша айырмашылықтары бар не жоқ екенiн;
b) ұйымда салық шығындары мен ... ... ... ... ... iске ... мүмкiн салық салынатын пайда болу
ықтималдығы бар не жоқ екенiн;
c) ... бiр ... ... ... ... ... ... ма; және
d) ұйымның пайдаланылмаған салық шығындары немесе салық кредиттерi
пайдаланылуы ... ... ... ... ... ... салықты
жоспарлау мүмкiндiгi бола ма
Ұйымда пайдаланылмаған салық шығындары немесе салық кредиттерi
пайдаланылуы мүмкiн ... ... ... ... болу ... ... кейiнге қалдырылған салық активi мойындалмайды.
Салықты жоспарлау мүмкiндiктерi - тиiстi кезеңде салық шығынын ... ... ... ... кезеңнен көшiру мерзiмi бiткенге дейiн салық
салынатын пайда жасау немесе көбейту үшiн ұйым жасайтын әрекеттер. ... ... ... ... ... мыналардың көмегiмен жасалуы
немесе көбейтiлуi мүмкiн: пайыздық табысқа салық ... екi ... ... алынған сома бойынша немесе алынатын сома бойынша; ... ... ... бiр ... ... талап мерзiмiн ұзарту;
қымбаттаған, бiрақ салық базасы құнның ... ... ... ... активтердi, сатулар, қайта жалға беру ... ... ... түсiретiн басқа инвестицияны сатып алу үшiн салық
салынбайтын пайда әкелетiн активтi ... ... ... салық салынатын пайданы неғұрлым
бұрынғы кезеңнен ертерек ... ... ... ... ... немесе
салық кредитiн көшiрудi пайдалану әлi де ... ... ... ... ... өзгеше болатын болашақтағы салық салынатын
пайданың болуына байланысты болады.
Ағымдағы және ... ... ... кiрiс ... ... ретiнде
мойындалуға және кезеңдегi таза пайдаға немесе залалға қосылуы тиiс, ... сол ... ... кезеңде меншiктi капиталының тiкелей шотында
танитын операциялар немесе оқиғалар.
2) ұйымдар бiрлестiктерi.
Кейiнге қалдырылған ... ... мен ... ... кiрiс ... шығыс бухгалтерлiк пайдаға бiр кезеңде, ал ... ... ... шығыны) басқа кезеңде ... ... ... ... ... ... салық пайда мен шығын туралы есепте
мойындалады. Мұның мысалдары:
... ... ... ... ... ... кешiгiп келетiн
және бухгалтерлiк пайдаға 18 «Табыс» ХҚЕС-ына ... ... ... ... ... пайдаға (салық шығыны) - кассалық негiзде қосылатын;
және
– материалдық емес активтер сатып алуға ... ... ... емес ... ... ... капиталдандырылатын, олардың
амортизациялары пайда мен шығын туралы есепте көрсетiлетiн, бiрақ сонымен
бiрге олар пайда болған сәтте салық салу ... үшiн ... ... табылады.
Кейiнге қалдырылған салық активтерi мен мiндеттемелерiнiң қаржылық
жағдай туралы есептiк құны, тiптi тиiстi уақыт ... ... ... ... ... ... салық мөлшерлемесiнiң немесе салық заңнамасының өзгеруi;
– кейiнге қалдырылған салық активi ... ... ... ... активтi өтеудiң болжамды әдiсiнiң өзгертiлуi нәтижесiнде болуы мүмкiн.
Пайда болатын кейiнге қалдырылған салық, ... ... ... дебеттелетiн немесе кредиттелетiн баптарға жататын
сомалардан басқалары, ... мен ... ... ... мойындалады.
Ағымдағы салық және кейiнге қалдырылған салық, егер салық, сол кезеңде
немесе басқа кезеңде пайда немесе залалдан тыс танылған ... ... ... ... залалдан тыс танылуы тиiс. Сондықтан, сол ... ... ... ... баптарға қатысты ағымдағы салық және кейiнге
қалдырылған салық басқа толық табыс ... және ... үлес ... ... ... ... ... жұмсалмаған (бөлiнбеген)
таза пайдасы оның капиталы болып саналады. Кез келген кәсiпорынның меншiктi
капиталының жалпы сомасы, яғни барлық активтерiнiң сомаларының қосындысынан
мiндеттемелерi ... ... ... ... ... ... акционерлiк қоғамның жарғысында көрсетiлiп белгiленген
жарғылық капиталының ... кем ... тиiс. ... активiнiң
нетто сомасы қоғамның жарғысында белгiленген жарғылық қордан кем болған
жағдайда ұйымның ... ... ... екендiгiн көрсетедi.
Бұндай жағдайда кәсiпорынның жарғылық қорының мөлшерi ... ... ... ... ... САЛЫҚТЫҚ ЕСЕБIНIҢ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛУЫ.
3.1 Жылдық жиынтық табыстың құрылуы
Кейбiр ... ... ... ... ... ... ... түсiне бермейдi . Табыс терминi ... АҚШ ... ... әр ... ... қолданылады. Коммерциялық iс-әрекет
ерекшелiктерiне қарай Ұлыбританияда табыс қолданылмайды.Мұның ... ... ... ... ... ... ... жалпы табыс,таза
пайда, түскен пайда ұғымдары есеп жүргiзу тәжiрибесiне енгiзiлген. Ал
АҚШ-та ... ... ... ... ... жиi ... жағдайда болмасын «табыстар» мен «шығындар» терминi ... ... ... мен ... ... ... Пайда – есептi
жылдағы түскен табыстар ... ... ... сомасынан артық
дәрежесiн айтамыз. Егер шығындар көлемi ... ... ... ... онда ... зиян ... жиынтық табыс - резидент заңды тұлғаның жылдық жиынтық табысы
осы тұлғаның Қазақстан Республикасында және одан ... ... ... ... ... жататын табыстарынан тұрады. Мыналар салық ... орай ... ... ... ... ... салым ретiнде алынған мүлiктiң құны;
2) эмитент өзi шығарған акцияларды орналастырудан алған ақша сомасы;
3) мүлiктi ... ... ... ... төлеушi үшiн өтеусiз берiлген
мүлiктiң құны. Өтеусiз орындалған жұмыстардың, көрсетiлген қызметтердiң
құны осындай ... ... ... ... байланысты шеккен
шығыстар мөлшерiнде айқындалады;
4) Кодексте көзделген ... ... ... ... ... ... тұлғадан алынуға жататыннан ... ... ... ... және ... Республикасының бухгалтерлiк есеп
және қаржылық есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына сәйкес ... ... деп ... ... және ... ... ... туындайтын табыс;
6) халықаралық қаржылық ... ... және ... ... есеп және ... ... ... талаптарына сәйкес активтердi қайта бағалауға ... ... ... бөлiнбеген пайданы арттыру. 2009.12.02. № ... ҚР ... бап 7) ... ... (2009 жылғы 1 қаңтардан
бастап қолданысқа енді)
7) халықаралық ... ... ... және ... ... есеп және қаржылық есептiлiк туралы
заңнамасының талаптарына сәйкес iс ... ... тиiс ... ... есепте танылған осы мiндеттеменiң құны арасындағы оң айырма
түрiнде бухгалтерлiк есептегi мiндеттеменiң танылуына байланысты туындайтын
табыс.2012.09.01. № 535-IV ҚР ... 8) ... ... ... 1 ... ... ... енгізілді) 
Жылдық жиынтық табысқа енгiзiлетiн табыстар:
1) өткiзуден түсетiн табыс;
2) құн өсiмiнен түсетiн табыс;
3) ... ... ... ... ... ... ... шығарудан түсетiн табыс;
5) күмәндi мiндеттемелер бойынша табыс;
6)сәйкес провизияларды шегеруге құқығы бар салық ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымдары құрған сақтандыру резервтерiн азайтудан түсетiн
табыс;
8) талап ету құқығын басқаға ... ... ... ... ... ... немесе тоқтатуға келiсiм бергенi үшiн
алған табыс;
10) тiркелген активтердiң шығып қалуынан түсетiн табыс;
11) табиғи ... ... ... және өндiруге дайындық
жұмыстарына арналған шығыстарды, сондай-ақ жер ... ... да ... түзетуден түсетiн табыс;
12) кен орындарын әзiрлеу салдарын жою қорына аударымдар сомасының кен
орындарын әзiрлеу салдарын жою жөнiндегi iс жүзiндегi ... ... ... түсетiн табыс;
13) бiрлескен қызметтi жүзеге асырудан түсетiн табыс;
14) егер бұрын бұл сома ... ... ... ... қайтарылған айыппұлдардан басқа, таңылған немесе борышкер таныған
айыппұлдар, өсiмпұлдар және басқа санкция түрлерi;
15) бұрын жүргiзiлген ... ... ... ... ... ... мүлiк түрiндегi табыс;
17) дивидендтер;
18) депозит, борыштық бағалы қағаз, вексель бойынша сыйақылар, ислам
жалдау сертификаты; 2011.21.07. № 467-ІV ҚР ... 19) ... ... (2012 ... 1 ... ... ... енгізілді)
(бұр.ред.қара)
19) оң бағамдық айырма сомасының терiс бағамдық айырма сомасынан ... ... ... ... ... қаржылық есептiлiк стандарттарына
және Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп және қаржылық есептiлiк
туралы заңнамасының талаптарына сәйкес ... ... ... сала объектiлерiн пайдалану кезiнде алынған табыс;
22) кәсiпорынды мүлiктiк кешен ретiнде сатудан түсетiн табыс;
23) сенiмгерлiкпен басқару шарты ... ... ... ... ... басқару туындайтын өзге жағдайларда
пайда алушы алатын, мүлiктi сенiмгерлiкпен басқарудан түсетiн таза ... ... ... болып табылатын салық төлеушiге мүлiктi
сенiмгерлiкпен басқаруды құру ... ... ... ... ... ... пайда алушы үшiн салық мiндеттемесiн орындау жүктелсе,
мүлiктi сенiмгерлiкпен басқару шарты бойынша ... ... ... сенiмгерлiкпен басқару туындайтын өзге жағдайларда
пайда алушының табыстары осы ... ... осы ... ... ... табысына қосылады.
Салық төлеушiнiң ҚР-ның Салық Кодексiнiң 131 және 132-баптарына сәйкес
табыстарын түзетуге құқығы бар.
Өткiзiлген тауарлардың, жұмыстардың, көрсетiлген қызметтердiң ... құн ... және ... ... ... Қызметтер
көрсетуден түсетiн табысқа осы бөлiмнiң мақсатында, сондай-ақ:
1) кредит (қарыз, микрокредит) бойынша, репо ... ... ... ... ... ... лизингiне беру бойынша сыйақылар түрiндегi табыс;
3) роялти;
4) мүлiктi жалға беруден түсетiн табыс жатады. 
Ал құн өсiмiнен түсетiн табыстарға:
1) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... үшiн ... ... ... қоспағанда, амортизацияға жатпайтын
активтердi өткiзу;
2) амортизацияға жатпайтын активтердi жарғылық капиталға салым ... ... ... ... ... ... шығу ... қайта
ұйымдастыру нәтижесiнде амортизацияға жатпайтын активтердiң ... ... ... ... ... жер учаскелерi;
2) аяқталмаған құрылыс объектiлерi;
3) орнатылмаған жабдық;
4) табыс алуға бағытталған қызметте пайдаланылмайтын, бiр жылдан ... ... бар ... бағалы қағаздар;
6) қатысу үлесi;
7) құны Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 1 қаңтарға ... ... ... ... сәйкес толығымен шегерiмге жатқызылған
негiзгi құралдар.
2011.21.07. № 467-ІV ҚР Заңымен 4-тармақ ... (2012 ... 1 ... қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара); 2012.26.12. № 61-V ҚР Заңымен
4-тармақ жаңа редакцияда (2013 ж. 1 қаңтардан бастап қолданысқа ... ... ... ... ... ... қағаздар,
сондай-ақ қатысу үлесi бойынша:
1) өткiзу кезiнде - өткiзiлу құны мен ... құн ... ... ... капиталға салым ретiнде беру кезiнде - ... ... ... ... ... құны ... ... отырып
айқындалған бағалы қағаз, қатысу үлесi құны мен бағалы қағаздардың, қатысу
үлесiнiң бастапқы құны арасындағы оң айырма;
3) ... ... ... ... ... шығу ... заңды тұлғаны
қайта ұйымдастыру нәтижесiнде шығып қалу кезiнде - беру актiсiнде немесе
бөлiну балансында көрсетiлген құн мен ... құн ... оң ... ... ... ... ... бойынша құн өсiмi болып танылады.
Борыштық бағалы қағаздар бойынша:
• өткiзу кезiнде - ... ... және ... ... ... ... өткiзiлу құны мен бастапқы құн арасындағы
купон ескерiлмеген оң ... ... ... ... ... беру ... - дисконттың
амортизациясы және берiлген күнгi сыйлықақы ескерiле отырып, ... ... ... ... ... құны ... алына
отырып айқындалған борыштық бағалы қағаз құны мен бастапқы құн
арасындағы купон ... оң ... ... ... ... немесе бөлiнiп шығу жолымен заңды тұлғаны
қайта ұйымдастыру нәтижесiнде ... қалу ... - ... және ... күнгi сыйлықақы ескерiле отырып, беру
актiсiнде немесе бөлiну балансында көрсетiлген құн мен бастапқы құн
арасындағы купон ... оң ... ... бағалы қағаз бойынша
құн өсiмi болып танылады.
Қаржылық есептiлiктiң халықаралық стандарттарында және ... ... есеп және ... ... туралы
заңнамасының талаптарында көзделген жағдайларда бағалы қағаздар мен қатысу
үлестерiнiң құнын арттыратын ... ... ... ... ... алуға арналған iс жүзiндегi шығындардың жиынтығы, сондай-ақ жарғылық
капиталға салымның құны осы баптың мақсатында ... ... мен ... ... құны ... табылады.
2011.21.07. № 467-ІV ҚР Заңымен 8-тармақ ... (2012 ... ... ... ... ... ... 2012.26.12. № 61-V
ҚР Заңымен 8-тармақ жаңа редакцияда (2013 ж. 1 ... ... ... ... № 467-ІV ҚР ... ... (2012 жылғы 1 ... ... ... есептен шығарудан түсетiн табысқа:
1) салық төлеушiнiң мiндеттемелерiн оның ... ... ... ... ... ... ... тарату балансы бекiтiлген кезде
кредитор талап етпеген мiндеттемелер;
3) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiнде ... ... ... өтуiне байланысты мiндеттемелердi есептен шығару;
4) соттың заңды күшiне енген шешiмi бойынша ... ... ... ... ... ... ... кәсiпорынды мүлiктiк
кешен ретiнде сатып алу-сату шарты бойынша мiндеттемелердiң берiлуiне
байланысты олардың ... ... ... ... бойынша түсетiн табыс - сатып алынған тауарлар
(жұмыстар, көрсетiлетiн қызметтер) бойынша қызметкерлердiң ... ... ... үш ... кезең iшiнде қанағаттандырылмаған мiндеттемелер
күмәндi деп танылады. ... ... ... ... ... ... ... кредиттiң сомасы қосылмайды.
Күмәндi мiндеттеме бойынша табыстарға:
1) кредит шарттары бойынша туындаған күмәндi мiндеттемелер бойынша ... ... ... ... ... ... ... басталған күннен
кейiнгi күннен бастап;
2) лизинг шарттары бойынша туындаған ... ... ... ... ... ... сәйкес лизингтiк төлемдi төлеу мерзiмi
басталған күннен кейiнгi күннен бастап;
3) қызметкерлердiң есепке ... ... ... ... ... бойынша;
Сатып алынған тауарлар бойынша ... ... ... ... ... берген, жұмыстарды орындаған, қызметтердi
көрсеткен күннен ... ... үш ... ... аяқталған салық
кезеңiнде танылады.
Сақтандыру, қайта сақтандыру ... ... ... сiңiрiлмеген сыйлықақылар, болмаған залалдар, мәлiмделген, бiрақ
реттелмеген залалдар, болған, бiрақ мәлiмделмеген залалдар бойынша құрылған
қайта сақтандыру активтерi; сақтандыру төлемдерi бойынша ... ... ... ... ... ... қайта сақтандыру ұйымының
табыстары деп танылады.
Есептi салық кезеңiнiң соңында Қазақстан Республикасының сақтандыру
және ... ... ... ... сәйкес еңбек сiңiрiлмеген
сыйлықақылар, болмаған залалдар, мәлiмделген, бiрақ реттелмеген залалдар,
болған, ... ... ... ... құрылған қайта сақтандыру
активтерiнiң мөлшерi мен алдыңғы салық кезеңiнiң ... ... ... ... оң ... ... қайта сақтандыру
ұйымының еңбек сiңiрiлмеген сыйлықақылар, болмаған залалдар, мәлiмделген,
бiрақ ... ... ... ... ... ... ... қайта сақтандыру активтерi түрiндегi табысы деп танылады.
2009.13.02. № 135-ІV ҚР ... ... ... ... құқығын басқаға беруден түсетiн табысқа жататындар:
1) талап ету құқығын алатын салық төлеушi үшiн - негiзгi борышты ... ... ... ... жататын сома, оның iшiнде талап ету құқығын
басқаға берген күнгi ... ... тыс сома мен ... ету ... алу
құны арасындағы оң айырма;
2) талап ету құқығын басқаға беретiн салық төлеушi үшiн - ... ... ... сәйкес басқаға беру жүргiзiлген талап ету
құқығының құны мен борышкерден талап ету құқығын басқаға беру күнi ... ... ету құны ... оң ... талап ету құқығын басқаға
беруден түсетiн ... ... ... ету ... ... ... түсетiн табыс талап ету құқығын
басқаға беру ... ... ... ... ... ... алған кез келген мүлiктiң, оның iшiнде жұмыстар
мен көрсетiлетiн қызметтердiң құны оның табысы болып табылады.
Өтеусiз алынған ... оның ... ... мен ... құны ... қаржылық есептiлiк стандарттарына және
Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп және қаржылық есептiлiк туралы
заңнамасының ... ... ... есеп деректерi бойынша
айқындалады.
Жылдық жиынтық табысты түзетуге ... ... ... ... жылдық жиынтық табысынан тәуекелдiк
инвестициялаудың жабық пайлық ... ... мен ... ... ... ... ... дивидендтер;
2) Жеке тұлғалардың депозиттерiне мiндеттi кепiлдiк берудi жүзеге
асыратын ұйым алған банктердiң ... ... ... және ... ... ... ... кепiлдiк беру қоры алған сақтандыру
ұйымдарының ... ... және ... жарналарының сомасы;
4) Жеке тұлғалардың депозиттерiне мiндеттi кепiлдiк берудi ... ұйым мен ... ... кепiлдiк беру қоры өздерiнiң
өтелген депозиттер мен төленген ... және ... ... ... қанағаттандыру тәртiбiмен алған ақша сомасы;
5) Қазақстан Республикасының зейнетақымен ... ... ... алынған және жеке зейнетақы шоттарына бағытталған
инвестициялық табыстар;
6) ... ... ... ... ... туралы
заңнамасына сәйкес алынған және Мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру қорының
активтерiн ұлғайтуға бағытталған инвестициялық ... ...... ҚР ... 7) тармақша жаңа редакцияда (2012 жылғы 1 қаңтардан бастап
қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
7) Қазақстан Республикасының инвестициялық қорлар ... ... ... ... акционерлiк инвестициялық қорлар алған және
акционерлiк инвестициялық қордың ... ... ... № 539-ІV ҚР ... 8) ... ... ... Республикасының жобалық қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... қаржы компаниясы алған, борышты талап ету құқығын басқаға
беруден алынған табыстар;
9) мүлiктi сенiмгерлiкпен басқару ... ... ... ... ... ... ... туындайтын өзге жағдайларда
пайда алушы алатын, ... ... ... ... таза ... Мақта қолхаттары бойынша мiндеттемелердiң орындалуына кепiлдiк
беру қоры ... ... ... ... жыл ... мiндеттi жарналардың
сомасы;
11) Астық қолхаттары бойынша мiндеттемелердi орындауға кепiлдiк беру
қоры астық қабылдау кәсiпорындарынан ... жыл ... ... ... ... қолхаттары бойынша мiндеттемелердiң орындалуына кепiлдiк
беру қоры кепiлдiк төлемдерiн ... ... ... ... тәртiбiмен алатын ақша сомасы;
13) Инвестициялық депозиттер түрiнде алынған ақшаны басқару процесiнде
ислам банкi алған, осы инвестициялық депозиттер депозиторларының ... және ... ... ... алып ... ... ... ислам банкiнiң сыйақылары қосылмайды;
14) Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығы ... ... ... ... ... ... ... алған борышты
талап ету құқығын беруден ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге
асыратын резидент емес заңды тұлға, Қазақстан Республикасындағы табысы аз
азаматтарды қолдауға бағытталған, ... ... ... ... ... ... ... грант қаражаты есебiнен алғанды
өткiзуден түскен табыс;
16) жеке тұлғалардың депозиттерiне мiндеттi кепiлдiк берудi жүзеге
асыратын ұйымның арнайы ... ... ... ... және ... ... инвестициялық табыстары алып тасталуға жатады.
Бас банктiң күмәндi және үмiтсiз актвитерiн ... ... ... ... ... жиынтық табысынан Қазақстан Республикасының банктер
және банк қызметi туралы заңнамасында көзделген ... ... ... ... ... ұйымның жылдық жиынтық табысына ... ... ... ... және ... ... бойынша талап ету құқықтарын
берген банкке аударылған табыстар алып тасталады.
Бұл ... ... ... ... Қазақстан Республикасының банктер
және банк қызметi туралы заңнамасында көзделген қызмет түрлерiн жүзеге
асырудан түсетiн ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкi белгiлеген тәртiппен жүргiзiледi.
Банктiң жылдық жиынтық табысынан талап ету құқықтарын беруден түсетiн,
екiншi ... ... ... ... ... жақсартуға
маманданған, дауыс беретiн акцияларының жүз ... ... ... ... ... ... ... талап ету
құқықтары мұндай ұйымға бұрын берiлген ұйымнан сатып алуына ... ... алып ... ... бағалаудың салық төлеушi осының
алдындағы салық ... ... ... өзге ... ауысқан кезде
салық төлеушiнiң жылдық жиынтық ... ... жаңа ... ... ... оң ... сомасына ұлғайтылуға және терiс ... ... ... ... ... ... бағалаудың өзге әдiсiне
ауысуды салық кезеңiнiң басынан бастап жүргiзедi.
3.2 Корпоративтiк табыс салығы бойынша шегерiмдерi мен ... ... ... табыс алуға бағытталған қызметтi жүзеге асыруға
байланысты шығыстары ... ... ... айқындау кезiнде шегерiмге
жатады. Шегерiмге жатқызылған ... ... ... ... ... ... тиiс. ... салық төлеушi өзiнiң
табыс алуға бағытталған қызметiне ... ... ... ... кезде ғана жүргiзедi. Бұл шығыстар, халықаралық ... ... және ... ... ... есеп ... есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын
болашақтағы кезеңдердiң шығыстарын қоспағанда, олар iс ... ... ... ... жатады. Ал болашақтағы кезеңдердiң ... ... ... ... ... ... жатады. Қызметтiк iссапарлар
кезiндегi шегерiмдерге:
1) жол жүру мен броньға, ... ... ... ... ... ... iссапарға баратын жерге жетуге және керi
қайтуға iс жүзiнде жүргiзiлген ... ... ... ... және ... ... шығыстарды
растайтын құжаттардың негiзiндегi шығыстар;2011.21.07. № 467-ІV ҚР Заңымен
3) тармақша өзгертілді  (2009 ... 1 ... ... ... ... қызметкерге iссапарда болған уақытта ... ... ... ... ... төленетiн тәулiкақы жатады. ... ... ... ... ... ... ... жiберу туралы
бұйрығы немесе жазбаша өкiмi. Сондай-ақ жол жүрудi растайтын ... ... ... кету күнi мен керi ... келу ... негiзге
ала отырып iссапар күндерiнiң саны негiзiнде айқындалады. Мұндай құжаттар
болмаған кезде iссапар күндерiнiң саны салық төлеушiнiң ... ... ... ... ... ... кету күнi мен керi ... келу күнiн
растайтын басқа да құжаттар негiзге алына отырып айқындалады [26].
4) Серiктестiк келу визасын ... ... ... ... ... ... ... медициналық сақтандырудың құны)
оны растайтын құжаттар ... ... Егер ... ... ... ... ... жағдайда, онда берiлген аванс оның
еңбекақысынан ... ... ... ... ... ... ... «Үштөбе-Айдын»
ЖШС-нiң директорының шешiмi бойынша ... ... ... ... ол ... кодексiнде белгiленген нормадан аспайды.
Өкiлдiк шығыстар сомасының шегерiмiне келесiлер:
1) өзара ынтымақтастықты орнату немесе ... ... ... төлеушiнiң атқарушы ... ... ... өзге де ... органының отырыстарын ұйымдастыру және ... ... ... өткiзу кезiнде олардың өткiзiлу орнына
қарамай ... ... оның ... ... ... ... жеке ... қабылдау және оларға қызмет көрсету жөнiндегi
шығыстар;
3) өкiлдiк iс-шараларға ... ... ... ... ... ... ... ұйымның штатында тұрмайтын аудармашылар
көрсететiн қызметтерге ақы төлеуге;
4) өкiлдiк iс-шараларды өткiзу үшiн ... ... ... арналған шығыстар да жатады.
12-кесте
Жол жүру шығыны нормасы
|Iссапар бағыты |Жол жүру ... ... ... Республикасы |6 АЕК ... ... тыс ... |8 АЕК ...... ... ... автор тарапынан құрастырылды.
Шақырылған адамдардың тұруына, мұндай тұлғалар үшiн ... бос ... ... ... ұйымдастыруға арналған
шығыстар, сондай-ақ осы тармаққа сәйкес өкiлдiк iс-шараларға қатысушы
тұлғаларды ... ... ету ... ... ... шығыстарына кiрмейдi және шегерiмге жатпайды. Өкiлдiк iс-шараларға
қатысушылардың темiржол, теңiз және әуе ... жүру ... ... ету ... жатпайды [27].
Оларды мынадай құжаттарбойынша көрсетеді:
– салық төлеушiнiң өкiлдiк iс-шараны өткiзу мақсатын және оны өткiзуге
жауапты тұлғаларды көрсете ... оны ... ... ... бұйрығы
немесе жазбаша өкiмi;
– салық төлеушi бекiткен ... ... ... ... жауапты тұлғалардың өткiзiлген өкiлдiк iс-шара туралы оның өткiзiлген
күнi мен орны, жүргiзiлген iс-шараның нәтижелерi, қатысушылар құрамы,
iс-шаралар бағдарламасы, iс ... ... ... ... ... ... негiздерi мен жүзеге асырылуын растайтын бастапқы
және өзге де құжаттар өкiлдiк шығыстардың шегерiмiн жүзеге асыру үшiн
негiз ... ... ... қызметкерлердiң салық салуға жататын ... ... ... ... ... ... ... сомасының 1%-нан аспайтын мөлшерде шегерiмге жатады.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС-iнде ... ... ... ... ... ... арасындағы қарыз шарты бойынша айыппұл,
өсiмпұл;
3) өзара байланысты тарапқа берiлетiн ... үшiн ... ... ... салықтық есеп саясатына сәйкес сыйақыны шегеру мынадай
формула бойынша есептелетiн сома шегiнде жүргiзiледi:
(А+Д)+(ЖК/МС)*(ШК)*(Б+В+Г)
(15)
мұндағы:
А – Б, В, Г, Д ... ... ... ... ... – Д ... енгiзiлген соманы қоспағанда, өзара байланысты
тарапқа төленетiн сыйақы сомасы;
В – Б көрсеткiшiне енгiзiлген соманы ... ... ... ... ... тұлғаларға төленетiн сыйақы сомасы;
Г – В көрсеткiшiне енгiзiлген ... ... ... ... ... ... өзге ... орындаған жағдайда
депозитке немесе қамтамасыз етiлген кепiлдiкке, кепiлгерлiкке немесе ... ... ... етуiнiң өзге нысанына берiлген қарыздар
бойынша тәуелсiз тарапқа төленетiн сыйақы сомасы;
Д - Қазақстан ... ... ... ... ... үшiн ... ... - шектi коэффициент;
ЖК - жеке капиталдың орташа жылдық сомасы;
МС - мiндеттемелердiң ... ... ... Б, В, Г, Д ... ... кезiнде құрылысқа алынған және құрылыс
кезеңiне есепке жазылған сыйақылар алып тасталады.
2011.21.07. № 467-ІV ҚР ... 1)  ... ... (2009 ... 1
қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) Жеке капиталдың
орташа ... ... ... салық кезеңiнiң әрбiр айының ... ... ... ... сомасына тең. Жеке капиталдың орташа жылдық
сомасының терiс мәнi осы баптың ... үшiн ... тең деп ... ... ... ... есептi салық кезеңiнiң әрбiр айындағы
мiндеттемелердiң орташа арифметикалық ең көп сомасына тең. Мiндеттемелердiң
орташа ... ... ... ... мыналар:
– салықтар, алымдар, бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер;
– қызметкерлердiң жалақысы және өзге де табыстары;
... ... ... алынатын табыстарды қоспағанда, ... ... ... мен ... ... ... ... жазылған мiндеттемелер есеп-қисапқа
алынбайды.
Шектi коэффицент 4-ке ... ... ... ... ... Егер ... ... табыс деп танылған күмәндi мiндеттемелердi кредиторға төлесе,
онда жүргiзiлген төлемнiң шамасында шегерiм ... жол ... ... төлем жасалған салық кезеңiнде бұрын ... ... ... ... ... ... шегерiм. Заңды тұлғалар мен ... ... ... ... ... ... арқылы Қазақстан
Республикасында қызметiн жүзеге асыратын резидент емес заңды ... ... ... ... ... ... ... және
талаптар туындаған кезден бастап 3 жыл iшiнде қанағаттандырылмаған талаптар
күмәндi талаптар болып танылады. ... ... ... ... ... және ... ЖШС дебиторды ... ... ... банкрот деп ... ... ... да ... ... ... ... [28].
Келесiлер:
– депозиттер бойынша сыйақыларды;
– басқа банктер мен клиенттерге берiлген кредиттер бойынша сыйақыларды;
– құжаттамалық есеп-қисаптар мен ... ... ... ... ... шығарылған немесе расталған кепiлдiктер
бойынша шартты мiндеттемелердi төлеу ... ... ... ... ... ... ... талаптарды шегерiмге жатқызуы бiр мезгiлде
мынадай талаптар сақталған кезде жүргiзiледi:
– талаптар туындауын растайтын құжаттардың болуы;
... ... ... ... есепте талаптардың
көрсетiлуi не осындай талаптарды алдыңғы кезеңдердегi бухгалтерлiк есептегi
шығыстарға ... ... ... ... оң ... айырма сомасынан асып
кетуiн ... ... ... ... ... оң ... ... асып кеткен жағдайда асып кету шамасы шегерiмге жатады. ... ... ... ... ... ... және
Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп және қаржылық есептiлiк туралы
заңнамасының ... ... ... 2009.16.11. № 200-ІV ҚР
Заңымен 114-бап өзгертілді (2009 ж. 1 ... ... ... ... ... № 467-ІV ҚР ... ... жаңа
редакцияда (2012 жылғы 1 қаңтардан бастап ... ... ... және ... ... ... да мiндеттi
төлемдердiң шегерiмi. Есептi салық кезеңi және ... ... ... ... кезеңдерi үшiн есепке жазылған және есептелген шекте
Қазақстан Республикасының немесе өзге мемлекеттiң ... ... ... ... төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер шегерiмге жатады.
Мыналар:
– жылдық жиынтық табыс айқындалғанға дейiн алып тасталатын салықтар;
– Қазақстан ... ... және ... мемлекеттерде төленген
корпоративтiк табыс салығы мен заңды тұлғалардың табыстарына салынатын
салықтар;
– жеңiлдiктi ... ... ... ... ... үстеме пайдаға салынатын салық шегерiмге жатпайды.
Шегерiмге жатпайтын шығындар:
1) табыс ... ... ... ... емес ... № 467-ІV ҚР ... 2) ... өзгертілді  (2009 жылғы 1
қаңтардан ... ... ... (бұр.ред.қара)
2) сот жарамды деп таныған мәмiлелер бойынша шығыстарды ... ... ... ... ... ... қаулысының негiзiнде жалған
кәсiпорын деп танылған салық төлеушiмен жасалған ... ... ... ... ... басталған күннен бастап жүргiзiлген шығыстар;
3) әрекетсiз деп танылған салық төлеушiмен уәкiлеттi органның ресми
сайтында ... ... ... ... ... операциялар бойынша
шығыстар;
4) сот жеке кәсiпкерлiк субъектiсi кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыру
ниетiнсiз ... деп ... ... ... ... бюджетке енгiзiлуге жататын тұрақсыздық айыппұлдар, өсiмпұлдар;
6) шегерiмге жатқызу нормаларынан шегерiмнiң асып кету ... № 467-ІV ҚР ... 7) ... ... (2012 жылғы 1
қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
«Үштөбе-Айдын» ЖШС ... ... ... ... ... ... жоғарылату, мамандығы бойынша қайта
даярлауға байланысты шығындары шегерiмге жатады. Яғни ... оқу ... жол ... тұру мен ... кететiн шығындар.
Төмендегi кестеде жоғарыда айтылған шығындар мөлшерi «Үштөбе-Айдын»
ЖШС-нiң ... ... есеп ... ... белгiленедi.
13-кесте
Бiр қызметкер үшiн бiр тәулiкке арналған шығындар нормасы
| ... ... ... шығындарының |
| ... ... ... ... |8 АЕК |10 АҚШ ... ... ... мемлекеттерi |8 АЕК |15 АҚШ ... ... ... Қытай, Батыс және |8 АЕК |30 АҚШ ... ... ... | | ... ... ... |6 АЕК |4 АЕК ... ... |6 АЕК |5 АЕК ... | | ... – Салық кодексiне сәйкес автор тарапынан құрастырылды.
Төменде көрсетiлген кестеде 2014 жылдағы «Үштөбе-Айдын» ... ... ... ... Айтып өтетiн болсақ, ... ... ... ... ... ... 2014 жылы ... болды. Әлеуметтiк төлемдер бойынша шығыстар 2014 жылы 1774355 құрады.
Ал ... ... ... 109461 ... ... ... мен бюджетке
төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер бойынша шығыстар сомасы 2014 жылы
3933468 теңгенi ... ... ... бойынша шығындар сомасы ... ... Ал ... ... ... ... 2014 жылы 422785733.
14-кесте
2014 жылғы «Үштөбе-Айдын» ЖШС –нiң шегерiмге жататын шығыстары
| | ... тг ... ... ... ... |жыл |
| | | |
|1 ... ... бойынша шығындар (жұмыстар, |404045450 |
| ... ... ... | |
| | | |
| |- ... ... ... ... қорлар ... |
| | | |
| |- ... ... ... соңындағы қорлар ... |
| | | |
| |- ... ... ... ... ... ... |
| |А) ... ... ... ... |
| |В) ... қызметтер |1899988 |
| |С) ... да ... мен ... ... |
| | | |
| |- ... есептелген табыстар мен басқа жеке |41533229 |
| ... ... ... бойынша шығыстар | |
|2 ... ... ... ... |1774355 |
|3 ... бойынша шығыстар |109461 |
|4 ... мен ... ... ... да мiндеттi |3933468 |
| ... | |
|5 ... ... ... шығындар, оның iшiнде: |12922999 |
| | | |
| ... ... ... топтардың құндық балансы |83455532 |
| | | |
| ... ... ... ... құны ... |
| | | |
| |- ... ... соңындағы топтардың құндық балансы |103401404 |
| | | |
| |- ... ... ... ... аударымдар |12922999 |
| | | |
| |- ... ... ... ... ... (СК-нiң |- |
| ... ... ... ... | |
|6 ... ... ... ...... салық декларациясы негiзiнде автор тарапынан
құрылды.
Тiркелген активтер бойынша шегерiмдер. Тiркелген активтерге ... ... ... есеп ... ... есепке алынған, табыс
алуға бағытталған ... ... ... негiзгi құралдар,
жылжымайтын мүлiкке инвестициялар, материалдық емес және ... ... ... ... ... тану ... бастапқы құны
бойынша бағаланады. Оның ... ... ... алу мен iске ... ... ... жатады. Яғни: сатып алу құны, ... ... ... ... ... ... ... ЖШС-дан тыс ұйымдарда келесiдей шегерiмдер
жүзеге асырылады. Сақтандыру, қайта сақтандыру ұйымының шегерiмдерi:
1) ... ... ... шарттары бойынша сақтандыру төлемдерi;
2) Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес қайтаруға
жататын сатып алу ... мен ... ... ... ... шарттары бойынша қайта сақтандырушыға ... ... ... сақтандыру, қайта сақтандыру ... ... ... құру ... ... ... қайта сақтандыру шарттары ... ... және ... ... ... сақтандыру, қайта сақтандыру ұйымының табыс алуға бағытталған
қызметiне байланысты өзге шығыстары ... ... 1 ... ... ... ... жинақтаушы сақтандыру, қайта
сақтандыру шарты, жинақтаушы емес сақтандыру, өмiрдi қайта сақтандыру шарты
бойынша сақтандыру жарналары түрiндегi ... ... ... стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп
пен қаржылық есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына сәйкес, оның iшiнде
2011 жылғы 31 ... ... ... ... ... бойынша, осындай
шығыстарды шегеру мынадай формула бойынша айқындалады:
Р * (А/Б)
(16)
мұндағы:
Р – есептi салық кезеңiнде төлеуге жататын ... – 2011 ... 31 ... ... ... ... ... шығыстарды
есептеу күнiне дейiн алуға жататын сақтандыру жарналары;
Б – шарттың күшiне енген ... ... ... ... кезеңiнде
шығыстарды есептеу күнiне дейiн алуға жататын ... ... ... ... ... шегерiмдер. Акцияларының бақылау
пакетi ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi ... даму ... ... ... ... ... ... қаржылық есептiлiк
стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп ... ... ... ... ... сәйкес және уәкiлеттi
органның келiсiмi ... ... ... ... ... бекiткен
тәртiппен құрылған провизиялар бойынша шығыстар ... ... ... ... және ... қамтамасыз етудiң құнын ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi
белгiлейдi.
Өзара байланысты тараптардың пайдасына не ... ... ... ... ... ... ... активтер мен шартты
мiндеттемелердi қоспағанда, ... ... ... ... ... ... ... корреспонденттiк шоттардағы
қалдықтарды қоса алғанда, депозиттерге, ... ... ... 2013 ... 31 ... ... ... сыйақыларға;
2) басқа банктер мен клиенттерге берiлген кредиттерге (қаржы лизингiн
қоспағанда), сондай-ақ осындай кредиттер ... 2013 ... 31 ... ... ... ... ... мен кепiлдiктер бойынша дeбиторлық
берешекке;
4) өтелмеген ... ... ... расталған кeпiлдiктерге
қарсы провизиялар бойынша қолданылады.2012 жылғы 1 қаңтардан бастап 2018
жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңінде ...  № 100-IV ҚР ... ... ... ... ... есепке жазылған табыстары және жеке  тұлғаларға өзге
төлемдер бойынша шығыстарды шегеру. Жұмыс берушiнiң:
... ... ... объектiлерiнiң,
амортизациялауға жатпайтын активтердiң ... ... ... ... ... ... енгiзiлетiндердi;
– салық салынуға жататын қызметкер табысы бойынша шығыстары
шегерiмге ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы
қағидалары бойынша төлеген мiндеттi кәсiптiк зейнетақы ... ... ... ... ... заңнамасында белгiленген
шекте шегерiмге жатады.
Түзету бiр мезгiлде мынадай талаптарды сақтаған ... ... ... ... ... құжаттар болғанда;
2) талап бухгалтерлiк есепте табысты түзету күнiне көрсетiлгенде не
алдыңғы кезеңдердегi ... ... ... ... ... ... Табысты түзету есептен шығарылған талаптың және
осындай талап бойынша ... ... ... сомасы шегiнде жүргiзiледi.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС корпоративтiк табыс салығын төлеудi орналасқан жерi
бойынша жүзеге асырады. Ал ... ... ... ... ... ... ... резидент емес заңды тұлғалар ... ... ... ... мекеменiң орналасқан жерi бойынша жүргiзедi.
ССалық ... ... ... ... ... ... ... салық кезеңi iшiнде, әр айдың 25-iнен кешiктiрмей, әрбiр ай үшiн
енгiзуге мiндеттi. Салық кезеңi ... ... ... ... ... есептi салық кезеңi үшiн корпоративтiк табыс салығы
жөнiндегi декларация бойынша есептелген корпоративтiк ... ... ... есепке жатқызылады. Салық төлеушi салық кезеңiнiң қорытындысы
бойынша корпоративтiк табыс салығы бойынша ... ... ... ... белгiленген мерзiмнен кейiн күнтiзбелiк он күннен кешiктiрмей жүзеге
асырады.
Төмендегi кестеде 2014 жылғы кәсiпорында ... ... ... ... ... ... ... салықтық есеп саясаты бойынша
корпоративтiк табыс салығының есебi
|Көрсеткiштер ... тг |
| |2014 жыл ... ... ... ... ... есептен шығарудан түскен табыс |- ... ... ... табыс |- ... ... ... ... ... |696429 ... ... мүлiк бойынша табыс |- ... де ... |5691045 ... ... ... ... ... бойынша шығындар (жұмыстар, |404045450 ... | ... ... ... шығыстар |1774355 ... ... ... |109461 ... ... ... ... |- ... сыйақылары бойынша шығыстар |- ... мен ... ... ... да ... |3933468 ... | ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... табыс ... ... ... |- ... ... ... |3317325 ...... ... ... негiзiнде автор тарапынан
құрылды.
«Үштөбе-Айдын» ЖШС-i 2014 жылы 3317325 теңге көлемiнде корпоративтiк
табыс салығы есептелдi және ... ... ... түскен
кiрiстердiң ең жоғарысы 433681313 теңге сатудан түскен түсiм, ... ... ... кiрiс ... ... Ал ... негiзгi қызмет бойынша, яғни көрсетiлген қызметтер бойынша шығындар
404045450 теңгенi құрады.
Салық ставкалары. «Үштөбе-Айдын» ЖШС ... мен ... ... ... ... ... азайтылған салық салынатын табысы 20
пайыздық ставка бойынша салық салуға ... ... ... ... 1 қаңтар - 31 желтоқсан ... ... жыл ... ... табылады. «Үштөбе-Айдын» ЖШС ... ... ... ... табыс салығы бойынша декларацияны орналасқан
жерiндегi салық органына есептiк салық кезеңiнен кейiнгi ... ... ... табыс етедi. Серiктестiк корпоративтiк табыс салығы
бойынша аванстық төлемдердi бюджетке белгiленген салық кезеңi iшiнде, ... ... ... мөлшерде әр айдың 25-iнен кешiктiрмей, әрбiр
ай үшiн енгiзуге мiндеттi болып табылады. ... ... ... ... ... төлемдер сомасы есептi салық кезеңi үшiн ... ... ... ... ... ... төлеу есебiне есепке жатқызылады. «Үштөбе-Айдын» ЖШС салық
кезеңiнiң қорытындысы бойынша ... ... ... ... ... ... ету үшiн белгiленген мерзiмнен кейiн күнтiзбелiк он күннен
кешiктiрмей жүзеге асырады. Корпоративтiк табыс салығы ... ... салу ... және салық салумен байланысты объектiлер туралы
ақпаратты ашып ... ... ... және оған ... және ... ... арналған шығыстар
бойынша шегерiм. Тiркелген ... ... ... ... ... ... және ... сипатындағы басқа шығыстардан басқа,
ғылыми-зерттеу және ... ... ... шығыстар
шегерiмдерге жaтaды. Осындай шығыстарды шегерiмге жатқызуға ғылыми-зерттеу
және ғылыми-техникалық жұмысқа арналған техникалық ... және ... ... кезеңдерiн қабылдап алу актiлерi негiз болып
табылады.
3.3 ... ... ... ... және ... ... ... табыс салығының салық ... ... ... ... ... ... салу мақсатында заңнама белгiлеген
лимиттер, нормалар мен нормативтерге сәйкес түзету енгiзiлуi ... ... ... ... ... ... ... iссапар
шығындары, өкiлдiк шығындар, ұлттық және шетел валютасында алынған ... ... ... ... ... жатады. Барлық шығындар
бухгалтерлiк есепте толығымен есепке алынады, ал ... ... ... ... ... ... ... кемидi. Бухгалтерлiк
есеп пен салық есебi ... ... ... аударымдар
тәртiбiн де анықтайды. Салық кодексiнде негiзгi құралдар мен ... ... ... активтерге бiрiктiрiлген. Негiзгi құралдар
амортизациясын есептеу үшiн ... ... ... ... амортизация
құндық балансына есептеледi. Екi есеп жүйесiнде тағы да басқа өзгешелiктер
бар ... ... жою үшiн, ... ... қызмет
бойынша шығындардың нақтыланған тұжырымы, ... ... ... ... көрсеткiштiң жеке ерекшелеу қажеттiлiгi ... ... ... бұл ... ... ... ... байланысты
мiндеттемелердi тану, сондай-ақ айналымнан тыс активтердi iске ... ... яғни ... ... кеткен шығындар болып табылады.
Шығындарды «Есептi кезең шығындары» деп жеке ... етiп ... ... Яғни оған ... ... ... қызмет көрсетуге
байланысты жиынтық шығындары жатады. Осы шығындарды ... ... ... есеп талаптарын қанағаттандыратын бiрыңғай есеп жүйесiне
келтірсе дұрыс болған болар еді. Мұндай жүйенi ... ... ... ... ... негiз болды.
4-сурет. Бухгалтерлiк және салықтық есептегi шығыстарды бақылау
барысындағы ақпарат көздерiнiң үйлесiмдiлiгi
Суреттердiң мазмұны, ең ... ... ... ... ... ... ... шегерiмге жататын және жатпайтын шығындар тұрғысынан есептi
ұйымдастыру қажеттiгiн көрсетiп тұр, ... ... ... ... ... ... ... керек. Шығындардың бухгалтерлiк және
салықтық есебiнiң бiрыңғай жүйесiнiң тәжiрибеде iске асырылуы кешендi ... ... ... ... ақпараттың техникалық тiркеуiнiң
қалыптасуында болу ... ... ... ... ... ... ықпал ету керек. Осыған байланысты, дипломдық
жұмыста, ең алдымен, ... және ... есеп ... ... ... мен қаржылық нәтиженiң бiрыңғай есеп саясатында ... ... ... ... алудың бiрыңғай жүйесi
Бухгалтерлiк және салықтық есептегi ақпаратты есептiк тiркеу маңызды
болып ... ... ... ... мен кiрiстердi есепке ... ... ... ... ... ... ... туындады. Мұндай формалар шығындардың тек пайда болу мезетiнде
ғана емес, сонымен қатар қаржылық нәтиженiң аналитикалық және синтетикалық
есепте ... ... де ... ... мүмкiндiк бередi. «Жиынтық пайда
(зиян)», «Сатылған өнiмнiң өзiндiк құны», «Негiзгi емес қызмет бойынша ... ... ... жүргізілсе дұрыс болған болар еді. Мұндай әдiс,
Жиынтық табыс жөнiндегi ... ... ... ... ... ... суретте жүргiзiлген операцияларда
жiберiлген қателер мен ... ... ... ... ... ... есептеулердi салыстыру сипатталған.
Салықтық
есеп
Бухгалтерлiк
синтетикалық
есеп
Бухгалтерлiк және
салықтық
аналитикалық есеп,
Жиынтық табыс
жөнiндегi есептiлiк
6-сурет. Бiрыңғай есеп жүйесiндегi шығыстардың жiктелуi
Бұл суреттерде шығындардың бухгалтерлiк және ... ... ... ... iске асырылуы кешендi есеп саясатының,
шоттарда шығындар жайлы ... ... ... ... ... сонымен қатар есептiң бақылау-аналитикалық функцияларын
күшейтуге ықпал ету ... ... ең ... және ... есеп ... ... келетiн шығыстар мен
қаржылық нәтиженiң бiрыңғай есеп саясатында негiзгi әдiстемелiк ... ... ... ... және ... ... аналитикалық және бақылау-ақпараттық байланыстарды
қалыптастыру iшкi және сыртқы бақылау ... ... ... және ... ... тiкелей салыстыру тек бастапқы
құжаттар негiзiнде жүзеге асырылу ... ... да бұл өте ... ... қажет етедi. Ал бiрыңғай есеп жүйесiнде бухгалтерлiк
шоттар, салықтық база есебi мен Жиынтық табыс жөнiндегi ... ... ... бұл ... жеңiлдетедi. Сондай-ақ 4310 «Кейiнге
қалдырылған КТС» шотында уақытша айырмалады есепке алуда да ... салу ... ... ... ... ... жалпылау үшiн
«Негiзгi қызмет шығындарының қалыптасуы» шоты және ... ... ... ... қолданудың тиімділігі жоғары болар еді.
Амортизация есебi үшiн ... яғни ... ... ... жеке шоттарға бөлудi ұсынамыз «Норма шегiндегi негiзгi ... ... ... ... ... ... «Норма
шегiндегi шаруашылық мақсаттағы объектiлер амортизациясы», «Нормадан асқан
шаруашылық мақсаттағы ... ... ... қоса ... ... ... шотын қолдану керектігі дұрыс болар еді.
Салық заңнамасына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... табысты азайтатын сатылған өнiмнiң
өзiндiк құны», «Салық салынатын табысты азайтатын өзге шығыстар», «Салық
салынатын ... ... ... «Салық салынатын табысты
азайтпайтын өзге ... ... салу ... ... жататын және
жатпайтын шығындардың қалыптасуына мүмкiндiктер туғызады. Бұл ... ... ... ... ... алуға көмектеседi, алайда ағымдағы
кезеңдегi түрлi ... ... да ... тыс ... керек.
Олардың есебi үшiн келесi субшоттарды қолдану керек, яғни «Салық салынатын
сатудан түскен кiрiстiң артуы (азаюы)», ... емес ... ... ... ... артуы (азаюы)», сонымен қатар ұйымның қаржылық
нәтижесi ... ... ... ... ... (зиян)» шотын да айтып
өту керек. Бұл ... екi есеп ... де ... жасап, қателердi және
ауытқуларды тiкелей, әрi тез анықтап, қажет болса дер кезiнде жою үшiн өте
ыңғайлы ... ... С ... ... ... мен субшоттар бойынша жүзеге
асырылатын корреспонденциялар ... және ... ... ... ... ақпараттың қалыптасуына ықпал етедi.
Бiздiң ойымызша, бухгалтерлiк және салықтық есеп жүйелерiнiң
арасындағы ... ... болу үшiн, ... ... ... де ... ... қажет. Сонымен қатар, нормаға сәйкес
шегерiмге жататын шығыстардың есебiн жеңiлдету ... ... ... ... ... жыл үшiн ... ... шегерiмдер жасалуы керек. Бұл
жағдайда шығындар көлемiнiң икемдiлiгi сақталады және нормадан ... ... ... ... ... ... ... Оның үстiне
ұйым шығындардың нормадан асқан сомасын бiлiп, есептi жылы оны ... ... және ... есеп бойынша амортизацияны есептеу
барысында өзгешелiктер туындауы салдарынан түзетулер енгiзбеу мақсатында,
қаржылық есепке ... ... ... ... май ... Алматы облысындағы ең көне кәсiпорын болып табылады.
1998 жылдан бастап өндiрiстiк кооператив «Айдын», ал 2002 ... ... ... ... болып өзгертiлдi.
«Үштөбе-Айдын» серiктестiгi 8 ХҚЕС «Есеп саясаты, ... ... ... өзгерістер мен қателер» және ҚР «Бухгалтерлiк есеп
және қаржылық есептiлiк туралы» Заңына сәйкес өз қызметiнiң есеп ... және ... ... ... ҚР-ғы бухгалтерлiк есеп және
қаржылық eсептiлiк жүйесiн рeттеушi ... ... ... ... ... ... жазу ... келесідей қорытындылар мен
ұсыныстар жасалды:
1. «Үштөбе-Айдын» ЖШС-нің корпоративтік табыс салығы ... ... ... ... ... ... келдік.
Ұйымда салық есебін жүргізу тәртібін регламенттейтін құжат ... яғни ... ... ... ... ... және есепке алатын мамандардың қызметтік міндеттерін,
сондай-ақ арнайы дайындалған кадрлар жоқ. Мұның ... ... ... ... ... және салықты есептеу мен төлеуде
түрлі қателіктерге әкеп соғады. Негізгі көп ... ... ... ... төлемінің сомасының дұрыс емес есептелуі,
салық ставкаларын дұрыс емес ... ... ... ... ... ... ... кешіктіріп
ұсыну, салық төлеу мерзімін кешіктіру. Мұның нәтижесі – ұйымға салық
органдары тарапынан салықтық және бухгалтерлік заңнаманың ... ... ... ... ... ... ... қаржылық санкциялардың туындауының
себебі салықтық төлемдер есебіндегі заң бұзушылықтар болып табылатындығын
көрсетті. Бұл ... ... ... ... және ... де ... ... есебі типтік бухгалтерлік есеп формаларында емес,
шаруашылық операциялардың ... және ... ... ... ... барлық реквизиттерді қамтымайтын бейімделген немесе ескірген
бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... есеп айналымдары мен қалдықтарына сәйкес келмеуі
сияқты қарапайым заң бұзушылықтар да анықталған.
Негізінде салықтық төлемдерді ... алу мен ... ... ету ішкі ... ... байланысты. Көптеген ұйымдар ішкі
салықтық ... ... ... ... мен ... ... үлкен рол алатынына жете мән бермейді. Мұның дәлелі, ... ... ішкі ... ... ... ... мен оны жүргізуші арнайы
комиссияның жоқтығы. Тексеру жұмыстарының мерзімі мен ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі жоқ.
Басқарушылар мен бас бухгалтердің ... ... ... ... ... бола ... ... жағдайда салықтық төлемдердің есебі мен
бақылауы бойынша мәселелер ерекше өзекті болып табылады.
Бұл жұмысты, ең алдымен, негізгі құжат қалыптастырудан, яғни ... ... ... ... жасаудан бастау керек. Мұндай
құжат салық салу мақсатына сәйкес салықтық төлемдер есебінің қағидаларын
бекітуші ... ... ... ... жағдай» құжаты болу керек.
Салықтық есептеулер көрсеткіштерінің бухгалтерлік есептілік ... ... ... ... ... аударуды талап етеді.
Барлық салықтық төлемдердің есебінің дұрыс және сенімді жүргізілуіне
бақылау жасау үшін ... ... ... ... сводтық ведомость»
қолдану ұсынылады. Салық базасының есебін, салық ставкаларын ... ... ... және ... есебінің жағдайын
тексеретін кешенді салықтық бақылау жүргізу ... ... ... Тексеру
барысында алынған сомаларды бухгалтерлік есеп мәліметтерімен салыстыру
үшін ... ... ... ... ... қажет. Жеке салық есебі
көрсеткіштерін тексеріс барысында алынған мәліметтермен салыстыру. Бастапқы
және талдамалық есеп ... ... Ішкі ... ... операцияларын толық бағдарламасы қамтылмаған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... дейін, заң
бұзушылықтар мен қателерді дербес анықтап, ... ... ... береді. Яғни айппұл санкция көлемінің қысқаруына әкеледі.
2. Салық есебінің мәселесінің әдістемелік ... ... ... қозғалысы мен есептіліктің құрылуы тұрғысынан салық есебін
жүргізу нұсқаларын таңдауға негізінделу ... ... ... ... ... ... деңгейге шығару
үшін салық салудың қазіргі жағдайына көңіл аудару ... ... ... Мұндай жағдайда қалыптасқан қайшылықты шешу
үшін, қаржылық есеп ... ... есеп пен ... ... сақтайтын салық есебін ... ... ... Оның ... ... есеп ... салық салу
талаптарына сай толықтырылып және түзетілген бюджетпен есеп айырысу
жүйесі болып табылады.
3. ... ... ... ... тек ... ... сондай-ақ
салықтық есептің де маңызды объектілерінің бірі болып табылады.
Бухгалтерлік есеп жүргізу мен салық салу ... ... ... ... ... ... есеп жүйесінің дамуын,
бақылау-аналитикалық мүмкіндіктерінің жоғарылауы мен бір мезгілде
салықтық есептеулердің көлемі мен еңбек шығынының ... ... ... ... ... қалыптастыруға негізгі сілтеме
болған олардың замануи жіктелуі болып табылады. Бұл жүйе ... ... есеп ... ... Онда ... ... ... ұсынылған
«Салық салынатын пайда (залал)», «Негізгі қызмет шығындарының қалыптасуы»
және амортизация ... үшін ... ... ... келесі жеке
шоттарға бөлуді ұсынамыз «Норма шегіндегі ... ... ... асқан негізгі құралдар амортизациясы», «Норма шегіндегі
шаруашылық ... ... ... ... ... асқан
шаруашылық мақсаттағы негізгі құралдар ... ... ... ойымызша, құнды бағалау қағидасын бұзбау үшін ... ... ... мен ... ... ... ... ақпараттар
бухгалтерлік есептің тұйықталған жүйесінде ... ... ... және ... салынатын қаржылық нәтижелерді анықтау ... жеке ... ... ... ... табыс туралы
есептілікті ұқсас етіп құрастыру қажеттілігін ... ... ... ... шығыстардың әрбір бабы салық салуда қабылданатын
және қабылданбайтын кескінде ... ... ... кезеңнің салық
салынатын табысы ... жеке ... ... Мұндай тәсіл есеп,
есептілік және салықтық есептеулердің салыстырмалылығына бақылауды жүзеге
асыруға көмектеседі.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI
1. Все ... с ... этот ... ... мир: Сб.ст.:
Пер. С нем./ Ред.: Ю.И.Куколев, О.М.Фролова. – М.: ... 1992 ... 406 ... ... Б.Ж. Салық салу негiздерi: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ
университетi – 2013 – 196 ... ... А.Д., ... Ғ.Е. Салық және салық салу: ... ... ... – 2006 – 864 ... Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық. –
Алматы: Экономика – 2011 – 540 ... ... А.И., ... Г.М. ... ... : Оқулық. –
Алматы: Норма-К. – 2002 – 392 б.
6. ... Н.К., ... Г.И. ... ... ... ... ... Финансовая отчетность: Учебное пособие. –
М.: КНОРУС – 2005 – 528 с.
7. Швецкая В.М., ... Н.А. ... ... Учеб. для ВУЗов. –
М.: Дашков и Ко – 2007 – 512 с.
8. ... И.А. ... и ... учета налогов в системе
бухгалтерского учета: Учебное пособие. – М.: Экономисть – 2003 – 298
с.
9. Попонова Н.А. и др. ... ... ... и ... ... ... – М.: ... – 2006 – 624 с.
10. Толпаков Ж.С. Бухгалтерлiк есеп: Оқулық. – Қарағанды: Қарағанды
полиграфиясы, 2009 – 568 ... ... Л.С. ... учет в ... Учебно-методическое
пособие. – М.: Гелиос АРВ, 2003 г. – 224 с.
12. Шарипов А.Қ. Салық есебi: Оқу құралы. – ... ... – 2009 ... ... ... 12 ХҚЕС «Пайдаға салынатын салықтар»
15. Проскурина В.П. Бухгалтерский учет от азов до ... ...... Издательство LEM, 2012 – 372 с.
16. Радостовец В.К., ... В.В., ... Т.Ғ., ... ... бухгалтерлiк есеп: Оқулық. – Алматы: Қазақстан аудит
орталығы, 2002 – 656 б.
17. ... В.И. ... учет для ... ...... Подати, 1997г. – 276 с.
18. Дүйсембаев К.Ш. Қаржы есептiлiгiн талдау: Оқулық. – ... 2011 – 348 ... ... Г.Ю. ... ... ... и налоговый – М.:
Финансы и статистика, 2000 г. – 563 ... ... ... ... ... есеп: Оқу құралы. –
Алматы: LEM баспасы, 2008 – 500 б.
21. Л.А.Попова. Қаржылық есеп:Оқу құралы. – Шымкент: Нұрлы бейне, 2010 ... ... ... ... по ... Типового плана счетов
бухгалтерского учета. Алматы: - БИКО, 2004 г. – 126 с.
23. Мырзалиев Б.С., ... А.А., ... Р.С. ... ... және ... Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2008.
24. Б.Нидлз, Х.Андерсон, ... ... ... ... ... Я.В. ... – М.: ... и статистика, 1999г.
– 495 с.
25. Кумисбаев А.Ш. Проблемы и тенденции совершенствования налогового
учета в ... / под ред. ... ... Экономика,
1997 г. – 69 с.
26. Скала В. И., Скала Н.В. Командировочные и представительские расходы
субъектов Республики Казахстан. – ... LEM,2002 г. – 362 ... ... А.А. ... отчетность как инструмент налогового
контроля: автореферат диссертации на соискание ученой ... ... ... – М.: МЭСИ, 2004 г. – 31 с.
28. ... Е.Н. ... ... и ... ... – М.: ... 2000 г. – 119 с.
29. Жақыпбеков Д.С. ... ... ... ... ... мен ... ... Оқу құралы. –Алматы: Экономика,
2009 -354 ... ... Т.Ф. ... и налогообложение: Учеб. для ВУЗов – М.: Инфра –
М, 2001 г. – 427 с.
31. Жақыпбеков Д.С. Қазақстандық ... ... ... ... мен ... ұйымдастыру: Оқу құралы. –Алматы: Экономика,
2009 -354 б.
32. Курс лекций по налоговому учету./ Сост. Б.Б.Султанова, Ж.А.Абишева.
– Алматы: LEM, 2004 г. – 136 ... ... ... есебiнiң шоттар айналымы (субшоттары)
Карточкалар, ведомостар, бухг.есептiң шоттар айналымы
Қаржылық есептiлiк
Статистикалық есептiлiк
Салықтық ... есеп беру ... ... есеп беру ... ӨҚ ... Т ... 1 ... инвест. нысан
Салықтық есеп беру нысандары:
Декларациялар
Салық есептiлiктерi
Бастапқы құжаттар
«Салық салынатын ... ... ... ... ... «Салық салынатын
табысты кемiтушi өзге шығыстар» шоттарының айналымы
«Салық салынатын табысты кемiтушi өнiмнiң өзiндiк құны», «Салық салынатын
табысты кемiтушi өзге шығыстар» ... ... ... ... аналитикалық регистрлерi
Салық базасының есептелуi
Жиынтық табыс жөнiндегi есептiлiк
«Салық салынатын табыс» шотының айналымы
«Салық салынатын табысты ... ... ... құны», «Салық
салынатын табысты азайтпайтын өзге шығыстар» шоттарына аналитикалық
мәлiметтер
Бастапқы құжаттар
Салықтық есептiң аналитикалық регистрлерi
«Салық салынатын табысты азайтушы ... ... ... ... ... азайтушы өзге шығыстар», «Сатудан түскен табысты азайту», «Негiзгi
емес қызмет бойынша салық салынатын табысты азайту» шоттарына аналитикалық
мәлiметтер
«Салық салынатын табыс (зиян)» шотының ... ... ... ... ... пайда (зиян)» шотының айналымы
Салық базасының есептелуi
«Салық салынатын табысты азайтпайтын шығыстар», «Салық салынатын табысты
азайтпайтын өзге шығыстар» шоттарының айналымы
«Салық ... ... ... өнiмнiң өзiндiк құны», «Салық салынатын
табысты азайтушы өзге шығыстар» шоттарының айналымы
«Салық салынатын табысты азайтпайтын шығыстар», «Салық салынатын табысты
азайтпайтын өзге ... ... ... салу ... есепке алынбайтын
Салық салу барысында есепке алынатын
Нормативтен асатын шығыстар
Өзге шығыстар
Өзге шығыстар
Сатылған өнiмнiң өзiндiк құны
Өткiзуден тыс шығыстар
Операциялық шығыстар
Өткiзуден тыс ... ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«TASTOBE RESOURCES» ЖШС42 бет
Еліміздегі корпоративтік табыс салығының мемлекеттік бюджет табыстарын қалыптастырудағы, сондай-ақ жалпы экономикадағы ролі33 бет
Корпоративтік табыс салығы65 бет
Корпоративтік табыс салығы туралы61 бет
Корпоративтік табыс салығы: алыну механизмі және жетілдіру мәселелері84 бет
Корпоративтік табыс салығы: мәні, маңызы және қызмет ету механизмі80 бет
Корпоративтік табыс салығының мәні, маңызы және қызметі77 бет
Мемлекетке төленуі тиіс міндетті төлемдер мен түсімдердің теориялық негізі, оның ішінде корпоративтік табыс салығының алыну механизмі, осы салық түрін салудың ерекшелігі83 бет
"Мемлекеттің салықтық қызметінің құқықтық негіздері."13 бет
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь