Қаржы нарығының теориялық негiздерi және оның ұғымы

ЖОСПАР

Кіріспе

1. Қаржы нарығының теориялық негiздерi және оның ұғымы
1.1. Қаржы нарығының экономикалық мәнi және қызметтерi
1.2.Қаржы нарығы туралы ұғым
1.3. Қазақстан Республикасының қаржы нарығының ерекшелiктерi

2. Қаржы нарығының құрылымы және олардың
атқаратын қызметтері
2.1. Қаржы нарығының құрылымы
2.2. Бағалы қағаздар нарығы және оның түрлері
2.3. Валюта нарығы және валюталық қорлар

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Қазақстан Республикасының қатаң түрде орталықтандырылған жоспарлы экономикадан қағидалы жаңа, мемлекет тарапынан реттелініп отыратын нарықтық экономикаға көшуі елімізде оған қызмет көрсететін барлық институттармен бірге қаржы рыногінің құрылуын талап етеді.Қазақстанда қаржы рыногі бұрың – соңды болған емес.
Қаржы рыногі – бұл ең алдымен дербес экономикалық категория ретінде бағалы қағаздарды сату мен қайт сату жөніндегі операцияларды жүзеге асыру жолымен кәсіпорындардың, фирмалардың, банктердің, жинақтаушы зейнетақы қорларының, сақтық инсттуттарының, мемлекттің және халықтың уақытша бос ақшасын жұмылдыруды, бөлуді және қайта бөлуді қамтамсыз ететіннарықтық қатынастардың жиынтығы.
Кез келген экономикалық игілікке тек нарықтық экономика арқылы жетуге болатындығын дүниежүзілік тәжірибе көрсетіп отыр.
ҚР экономикасының шаруашылық жүргізудің нарықтық қатынастарына көшуі сатып алу-сатудың нақты объектісі-ақшаның рөлін арттыруды шұғыл қажет етеді.
Ақшаның сатып алу-сату төлем қаражаттарының, несие ресурстарының және сан алуан бағалы қағаздарының ауқымы зор айналымдарына қызмет ететін нарық шаруашылығының айрықша секторының пайда болуына себепші болады.
ҚР қатан түрде орталықтанған жоспарлы экономикадан жаңа, мемлекет тарапынан реттеліп отыратын нарықтық экономикаға көшуі елімізде оған қызмет көрсететін барлық құралдармен бірге қаржы және валюта нарығының құрылуын талап етті.
Қаржы нарығындағы болып жатқан өзгерістер валюта нарығына тікелей әсер етуде. Ең алдымен қаржы және валюта нарығының мәнің мен мазмұнынң түсініп, валюта нарығын қаржы нарығының құрама бөлігі ретінде қарастыруға болады.
Жалпы, валюта нарығы дегеніміз шетелдік валютаны және шетелдік валютадағы төлем құжаттарын сату-сатып алу жөніндегі әлеуметтік-экономикалық және ұйымдық қатынастар жүйесі.
Ал, қаржы нарығы – құнды қағаздар айналысына байланысты экономикалық қатынастар және мемлекеттің бүкіл акша қорының жиынтығы. Ол нарық қатынастарының құрамда бөлігі болып табылады және тауар, ақша, несие, валюта, сақтық және т.б. капитал, жұмыс күші, тұрғын үй, алтын нарықтарымен байланысты болады. Қазіргі кезде дүние жүзінде АҚШ, Еуропа бірлестігі мен Жапония қаржы нарығының ең үлкен қорларын иемденуде. Ал Қазақстанның нарықтық экономикаға өтпелі кезеңінде оның қаржы нарығының қоры мол, өзінің өркендеуіне жетеді деуге әзірше ерте. Қаржы нарығы біріне-бірі байланысты және бірін-бірі толықтырып тұратын, бірақ әрқайсысы өз алдына қызмет жасайтын үш нарықтан тұрады: қолма-қол ақша нарығы, несие капиталының нарығы, бағалы қағаздар нарығы.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының Қаржы рыногін мемлекеттік реттеудің бірыңғай жүйесін ұйымдастыру мәселелері» туралы Жарлығы (2002 жылғы 17 мамыр, № 872)
2. ҚР Президенті Н.Назарбаевтің Қазақстан халқына жолдауы //Егемен Қазақстан, 2006-2 наурыз
3. Валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамын анықтау тәртібін белгілеу-Актілер жинағы,2003 N8.
4. «ҚР ұлттық банкі туралы» ҚР заңы.-Егемен Қазақстан, 1995,5шілде.
5.Банковское дело / Под ред. Колесникова В.И. — М., 1995.
6.Шеденов Ө.Қ.Жалпы экономикалық теормя.-Ақтөбе,2004.
7.Ақша,несие,банктер.-Алматы,2001.
8. Мамыров Н. Макроэкономика Алматы, 2003 ж
9. Райымқұлұлы С. Экономикалық теория негіздері. Шымкент, 2005 ж.
10.Агапова Т. Макроэкономика. МГУ, 1997 г.
11.Валюта түсінігі.-"Банки Казахстана", 2005-ж., N6.
12. Сейтқасымов Ғ. «Қаржы, несие, банк». Алматы, 2002 ж
13. Байгісиев М. Халықаралық экономикалық қатынастар. Алматы 1998
14.Қазақстандағы депозиттер нарығы –Қаржы-Қаражат,2001,N
15."Ұлттық банктің статистикалық бюллетені"-1999-2004жж-Ақиқат,1999,N5.
16. Коммерциялық банк құрылымы.- "АльПари" 2002ж, 6.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
1. Қаржы нарығының теориялық негiздерi және оның ұғымы
1.1. Қаржы нарығының экономикалық мәнi және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының қаржы нарығының ерекшелiктерi
2. Қаржы нарығының құрылымы және ... ... ... нарығының құрылымы
2.2. Бағалы қағаздар нарығы және оның түрлері
2.3. Валюта нарығы және валюталық ... ... ... Республикасының қатаң түрде орталықтандырылған жоспарлы
экономикадан қағидалы жаңа, мемлекет тарапынан реттелініп отыратын нарықтық
экономикаға көшуі елімізде оған ... ... ... ... ... ... құрылуын талап етеді.Қазақстанда қаржы рыногі бұрың –
соңды болған емес.
Қаржы ... – бұл ең ... ... ... ... ... ... сату мен қайт сату жөніндегі операцияларды ... ... ... ... ... ... ... сақтық инсттуттарының, мемлекттің және халықтың уақытша бос
ақшасын жұмылдыруды, бөлуді және ... ... ... ... ... ... ... игілікке тек нарықтық экономика арқылы жетуге
болатындығын дүниежүзілік тәжірибе көрсетіп отыр.
ҚР экономикасының шаруашылық жүргізудің нарықтық қатынастарына көшуі ... ... ... ... арттыруды шұғыл қажет етеді.
Ақшаның сатып алу-сату төлем қаражаттарының, несие ресурстарының және сан
алуан бағалы қағаздарының ауқымы зор ... ... ... нарық
шаруашылығының айрықша секторының пайда болуына себепші болады.
ҚР қатан түрде ... ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикаға көшуі елімізде оған ... ... ... ... ... және валюта нарығының құрылуын
талап етті.
Қаржы ... ... ... ... ... нарығына тікелей әсер
етуде. Ең алдымен қаржы және валюта нарығының мәнің мен ... ... ... ... нарығының құрама бөлігі ретінде қарастыруға болады.
Жалпы, валюта ... ... ... ... және ... ... ... сату-сатып алу жөніндегі әлеуметтік-экономикалық және
ұйымдық қатынастар жүйесі.
Ал, ... ...... ... ... байланысты экономикалық
қатынастар және мемлекеттің бүкіл акша қорының ... Ол ... ... ... ... ... және ... ақша, несие,
валюта, сақтық және т.б. капитал, жұмыс күші, тұрғын үй, алтын нарықтарымен
байланысты болады. Қазіргі кезде дүние жүзінде АҚШ, ... ... ... қаржы нарығының ең үлкен қорларын иемденуде. Ал ... ... ... ... оның ... ... қоры мол, өзінің
өркендеуіне жетеді деуге әзірше ерте. Қаржы нарығы біріне-бірі ... ... ... ... ... әрқайсысы өз алдына қызмет
жасайтын үш нарықтан тұрады: қолма-қол ақша ... ... ... ... ... ... Қаржы нарығының теориялық негiздерi және оның ұғымы
1.1. Қаржы нарығының экономикалық мәнi және ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Қаржылық ресурстардың айналымы мен қайта бөлiнуi, олардың өзiндiк
айналым саласын құрайтын, қаржы нарығын ... ... ... қаржы нарығы, елдiң толық нарықтық қатынастар жүйесiнiң құрама
бөлiгiн құрайды. "Қаржы нарығы" түсiнiгi әртүрлi бағытта ... ... ... ... ... және әрбiр мемлекет экономикасының
даму ерекшелiктерiне байланысты.
Егерде, қаржы нарығына, кеңiрек түсiнiк беретiн болсақ, көп ... ... бiр ... ... несие, валюта және сақтандыру, бағалы қағаздар
нарығымен байланыстырылады.
В.Д.Мельников, ... ... ... ... ... - бұл ... дербес экономикалық категория ретiнде бағалы қағаздарды сату ... сату ... ... ... асыру жолымен кәсiпорындардың
фирмалардың банктердiң, жинақтаушы ... ақы ... ... ... және халықтың уақытша бос ақшасын жұмылдыруды,
бөлудi және ... ... ... ... ... ... пiкiрi бойынша "Қаржы нарығы - ақшалай, депозиттiк, ... қор, ... және ... ... ... құралдарының
ұйымдастырылған сауда жүйесiн көрсетедi. Бұл жерде негiзгi ролдi ... ... ... ... ... ... бағыттаушы қаржылық
құралдар атқарады және бұл жерде ... ... ... ... мен ... ... Кез-келген нарық сияқты қаржы нарығы қаржы ресурстарын
сатып алушы мен сатушылар арасындағы ... ... ... ... жүргiзудiң қазiргi жағдайында қаржы нарығы қаржы ресурстарын
үздiксiз қалыптастырып отырудың, оларды неғұрлым тиiмдi ... ... ақша ... ұтымды ұйымдастырудың айырықша формасы
болып табылады және ... ... ... ... ... нарығы түрiнде
iс-әрекет етедi. Қаржы нарығы экономиканың түрлi ... ... ... ... ... ... ... әр түрлi формада реттейтiн
нарықтық қатынастардың бүкiл жиынтығын бiрiктiретiн жалпы ұғым ... ... ... - бұл ... ... ... пен ұсыныстың қалыптасу
шеңберiнде делдалдар көмегiмен, несие берушiлер мен қарыз алушылар арасында
капиталды қайта бөлу ... ... ... ... қызметтерi мыналар (1 сурет ):
• реттеушiлiк - осы қызмет көмегiмен, мемлекеттiк басқару органы тарапынан
да, және де ... ... ... ... да ... ... ... ақпараттық, бұл өз кезегiнде қаржы нарығының барлық қатысушыларының
ақпаратты алуға теңдей және ... ... ... ... бөлiнушiлiк - бұл қаржы нарығындағы құралдардың айналымы ақшалай қаражат
ағымының бiр саладан, ... ... бiр ... ... ... бiр ... саласынан, екiншi айналым саласына бөлiнуiн
қамтамасыз етiп, қаржылық ресурстардың бөлiгуне мүмкiндiк бередi.
• Коммерциялық, бұл өз ... ... ... ... ... ... ... қатысушылардың бәрiне табыс әкеледi.
• Баға құраушы - бұл өз кезегiнде еркiн бәкеке ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныстың әсерiнен қалыптасады.
Қаржы жүйесiнде жүзеге асырылатын әр ... ... ... ... қалыптасу процесi - тiкелей қаржы нарықтарының қызмет етумен
және қаржылық институттардың қызметiмен ... ... ... жинақтау және орналастыру процесiнде қаржылық институттардың
негiзгi ролi меншiк иелерiнен қарызалушыларға қаражаттарды ... ... ... ... ал ... нарығының мiндетiне қаржы
ресурстарын сатып алушылар мен сатушылар арасында қаржылық активтер ... ... ... ... ... ... ... алушылар
мен сатушылар болып, экономикалық субъектiлердiң үш тобы жатады:
• Үй шаруашылықтары (жеке тұлғалар);
• Меншiк түрiне қарамастан, ... ... ... ... басқрау органдары.
Осылардың кез келгенi нақты кезең уақытында өз ... ... ... ... ... ... болуы мүмкiн. Мемлекетте де,
шаруашылық субъектiлерiнде де ... ... ... алу
қажеттiлiгi, немесе уақытша бос ақша қаражаттарын өздерiне пайдалы ... ... ... ... тұрмысында, қаржы нарығы потенциалды сатушылар, сатыпалушылар және
делдал-институттардың мүдделерiн ... ... алу және ... ... нарықты экономика өндiрiстi ұйымдастырудың ... ... ... әлем ... даму тәжiрбиесiмен дәлелденген. Қазақстан үшiн
шаруашылықты жүргiзудiң жаңа әдiстерi, өз кезегiнде ... ... ... ... ... бұл ... жан-жақты өсiмiн қамтамасыз ету үшiн
қаржы нарығының потенциалды мүмкiндiктерiн қолдануды талап ... ... ... техникалық прогресс ... ... ... ... ... ... дамуында олардың жеке
инициатива мен бәсеке үшiн ... ... ... ... ... ... игiлiктi өмiр сүрудiң қажеттi деңгейiне жету үшiн барлық
салаларды экономикалық ресурстармен қамтамасыз етуге жағдайы келедi.
Бiздiң көз ... ... ... нарығы елдiң барлық ... ... ... және олар ... әр түрлi
субъектiлер тарапынан, осы ресурстардың сұранысы мен ... ... ... ... ... Бiр ақ ... ... және
шаруашылық субъектiлерi - бұл қаржы нарығы ... Бұл ... ... арасындағы қатынастарда тiкелей қалыптасып ... ... ... ... бұрын уақытша бос бөлудi ақша ... ... ... мен ... ... және ... әр түрлi
субъектiлерi арасында келiсiм жасау жолымен ... ... ... бiлiдредi.
Жоғарыда айтып өткен, тұжырымдарға сәйкес қаржы нарығының қызметi ... ... ... ... ... бөлудегi мемлекеттiң ролiн максимальдi қысқарту;
• Бәсекелестiктi дамыту және монополизмдi шектеу мақсатында барлық меншiк
тұрлерiндегi шаруашылық ... ... ... ... тапшылығын қаржыландыру үшiн елдiң орталық (ұлттық) банкiнiң қарыз
қорларын қолдануды тоқтату, бұл мәселенi мемлекетiтк ... ... және ... ... ... ... шешу қажет;
• Шаруашылық субъектiлерi мен тұрғындардың ... ... ... бұлар бағалы қағаздарға инвестициялануы мүмкiн.
1.2.Қаржы нарығы туралы ұғым
Қазақстан Республикасының қатаң ... ... ... ... ... ... тарапынан реттелініп отыратын нарықтық
экономикаға көшуі елімізде оған қызмет көрсететін барлық институттармен
бірге қаржы ... ... ... ... ... ... нарығы бұрын –
соңды болған емес.
Қаржы нарығы – бұл, ең алдымен дербес экономикалық категория ... ... сату мен ... сату ... операцияларды жүзеге асыру жолымен
кәсіпорындардың, фирмалардың, банктредің, жинақтаушы ... ... ... ... және ... ... бос ақшасын
жұмылдыруды, бөлуді және қайта бөлуді ... ... ... ... Ол ... ... ... құрамды бөлігі
болып табылады және ... ... ... ... ... және ... (капитал, жұмыс күші, тұрғын үй, жер, алтын және ... ... ... ... қазіргі жағдайындағы қаржы рыногі қаржы ... ... ... ... неғұрлым тиімді пайдаланудың,
ұлттық шаруашылықта ақша қозғалысына ұтымды ұйымдастырудың айырықша ... ... және ... ... ... ... – ақ кредит рыногі
түрінде де іс - әрекет етеді. ... ... ... ... шаруашылық
жүргізуші субъектілері арасында қайта бөлуді ... әр ... ... ... ... бүкіл жиынтығын біріктіретін неғұрлым
жалпы (ортақ) ұғым болып табылады.
Экономикалық әдебиеттерде және шаруашылық ... ... ... ... ... кредит, капитал рыноктерін қоса отырып кеңінен түсіндіріледі.
Бұл қаржыны жалпы ақша мен күн категорияларына бара – бар категория ... ... ... ... практикамен байланысты,
өйткені экономикалық ресурстардың кез келген түрі ... ... ... ... ... тиісті бағалы қағаздармен, басқа құжаттармен
ортақтастырылуы мүмкін.
Ақша нарығы дегеніміз ... – қол ақша ғана ... ...... ... да ... ... қаражаттарының рыногі.
Кредит нарығы несие бойынша банктердің кредит операцияларымен байланысты.
Ақша мен ... ... ... ... активтерінің қозғалысына
қызмет етеді.
Капитал нарығында ... ... ... ... және ... ... қозғалысы жүзеге асырылады.
Қаржы нарығында сатып алу – ... ... ... тауарлар – ақша
және бағалы (ақша) қағаздар болып ... ... онда ... ... ... ... қатынастар болып
табылатын бағалы қағаздар нарығы маңызды орын алады. Қор құндылықтарының –
бағалы ... мен ... ... ... ... ... оны қор нарығы деп атайды. «Қор ... ... ... ... мәміле жасалынатын және ресімделінетін мекеменің – қор
биржасының атымен байланысты.
Функционалдық ... ... ... – бұл ... ... ... мемлекеттің уақытша бос ақша ... және ... ... қамтамасыз ететін нарықтық қатынастардың
жүйесі. Бұл рыноктің жұмыс ... ... ... ... процесстері тәртіпке (ретке) келтіріп, олардың тиімділігін
арттыруға мүмкіндік береді. Бұған осы ... қор ... ең ... ... сан ... қол ... барлық тұрпаттарының өзара байланысты қаржы рыногінің жұмыс істеу
шарттарын айшықтайды. Оған мыналар жатады.
1) реттелінген тауар рыногінің болуы, яғни кез ... ... ... ... мен ... ... бойынша сұраным мен
ұсынымның теңгерімдігі;
2) Ұлттық (орталық) банк тарапынан ақша айналысын ... ... ... ... – қол және қолма – қолсыз айналым ... ... ... ... ... ... оның толық коммерциялануы, яғни
кредит ресурстарын еркін рынокке орналастыру; кредит ... ... ... пайыздық есептік мөлшерлемесін,
коммерциялық банктердің міндеттері резервтерінің нормасын, ... ... ... ... белгілеу арқылы реттелінеді.
Кезкелген субъектінің қаржы ... ... және ... ... ... тура келмеуі қаржы рыногінің ... ... ... ... ... нарығының жұмыс істеуінің негізгі алғышарттарына мыналар жатады:
1) бәсекені дамыту мен ... ... ... ... өндіріс
сферасының бастапқы шаруашылық буындарының – ... ... ... ... ... ... сектордың да кең дербестігі;
2) қаржы ресурстарының ... ... ... рөлінің қысқаруы:
өндірістік күрделі жұмсалымдары орталықтан ... ... ... ... ... бөлудің азаюы;
3) шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халықтың бағалы қағаздарға және
басқа ... ... ... ... ... ... тапшылықтарының қаржыландыру үшін несие қорын пайдалануын
тоқтату; республикалық, сондай – ақ ... ... ... ... ... арқылы жабылуы тиіс.
Қаржы нарығының маңызы бос ақша қаражаттарын алу және оларды қайта бөлу
есебінен ... ... ... ... ... ғана ... қоймайды.
Оның жұмыс істеуі әкімшіл - әміршіл экономикаға тән «сатылас» ... ... ... ... ресурстарды қайта бөлуге мүмкіндік
береді. ... ... ... ... жүргізуші субъектілер
арасында қаржы ресурстарын өтеусіз қайта бөлу түрінде төте байланыстар іс ... ... Бұл ... ... сфералар мен және жалпы экономиканың
қаржылық жағдайын тұрақтандырады.
Қаржы рыногі бағалы қағаздардың бағасын ... ... ... ... бағалауға мүмкіндік береді: тиімді жұмыс ... ... ... ... ... ... бағасы белгіленеді.
Қаржы рыногінің болуы инфляцияны тежейді, өйткені бюджет тапшылығын ... ... ақша ... ... рынокте еркін жүретін, бағасы
сұраным мен ұсыным арқылы анықталатын ... ... ... ... процесінде қаржы рыногінің қалыптасып, жұмыс істеуі
экономиканың ... ... және оның ... ...... және ... кезігеді.
Инфляция бағалы қағаздарға айтарлықтай шектеу жасайды – олар қысқа мерзімді
немесе құны жоғалмай жеңіл ... ... ... ... үнемі өсіп отырған
жағдайында инвесторлар қаражаттарды өтімі аз бағалы қағаздарға ... ... ... ... кезінде ұзақ мерзімді инвестициялар үшін
жылжымайтын дүние – ... ... ... ... ... ... ... тартымды болып табылады.
Қаржы нарығының дамуы ... ... ... ... ... ... отыр, мұның өзі жеке инвесторлардың санын азайтады.
Кәсіпорындардың ... ... ... ... ... бағалы қағаздарға салуы екі талай. Ақша қаражаттарының
тапшылығы қысқа ... ... мен ... ... пайыздық
мөлшерлемелердің өсуіне жеткізеді, мұның нәтижесінде бағалы қағаздардың
табыстылығы банктердің ақша – ... ... ... ... бәсекелесе алмайды.
Қаржы нарығының жұмыс істеуінің маңызды факторы сонымен қатар саяси
тұрақтылық ... ... ал ... ... ... ... елдердің
экономикалық кеңістігінің қамтуы мүмкін. ТМД елдерінің саяси болмыстары не
ол, не бұл кәсіпорынның рентабелдігіне ... ұзақ ... ... ... ... және ... ... соң бағалы қағаздарды сатып
алу ықыласын шектейді.
Қаржы нарығының жандануы корпоративтік бағалы қағаздарды – ... ... ... ... мен облигацияларын шығару және
олардың айналасын жандандыру кезінде ... ... ... уақытқа
дейін қаржы рыногінің бұл сегменті жақсы дамымады, бұл жалпыэкономикалық
әлуетті тежейді.
Инвестициялық институттар, қор ... ... тыс ... ... ... құрамды элементтерді қамтитын ұлттық қор жүйесін
қалыптастыру бір мезгілде басқа нарықтық ... ең ... әр ... ... қоғамдардың қалыптасуымен, бұл жүйенің қызметін
мемлекеттің экономикадағы оң ... ... рөлі ... ... ... ету ... ... тиіс.
1.3. Қазақстан Республикасының қаржы нарығының ерекшелiктерi
ҚР бекiтiлген тәртiбiне қалай ... ... ... ... ... ... қаржы нарығының құрлымын келесi сызбада көрсетуге
болады (сурет 1).
Сурет ... ... ... ... ... әр ... қысқаша тоқталатын болсақ. Ақша ... ... ... ... ... та ақша ... болады,
сондықтанда, ақша нарығы ең бiрiншi ... ие. ... өмiр ... ... әр ... ... ... нарығында жасалатын барлық
айнамға қызмет етедi және кез-келген қаржы нарығының бастапқы нүктесi болып
саналады.
Депозиттiк нарық. ... ... екi ... бөлiктен тұрады: тұтыну және
жинақтау. Уақытша бос ақшалай ... ... мен ... және ... ... ... (тартылған
қаражаттар) тартылады, осының негiзiнде әр түрлi салымдар жүзеге ... ... ... ... ... оларды банктер қолданғаны
үшiн, олардың иелерiне, соған сәйкес ақшалай сыйақы - пайыздар төлейдi.
Несие нарығы. Депозит ... ... ... ... бiр ... ... ... несиелер сапасында алады. Коммерциялық банктер
уақытша бос ақша қаражаттарын жинақтап ... әр ... ... үшiн ... жеке ... несие есебiнде бередi. Сонымен, ақшалар нарықта
несиелер сапасында айналады, ал оны ... үшiн ... ... банкке
соған сәйкес пайыздар төлейдi.
Валюталық нарық. Қазақстан ... ... ... бiр ... ... жасалады, ал қалған екiншi бөлiгi шетел ... ... ... ... ... айналымы, екi валюта
түрiнде де болады. Ұлкен рольдi валюталарды ... ... ... ... ... ... қағаздар, басқада қаржылық құралдар сияқты,
қаржы нарығына толығымен позитивтi әсер етедi.
Бағалы қағаздар ақшалай ресурстарды қайта бөлудiң ... ... ... ... ... ... ... айналымын алады, егерде оған банк
сертификаты рәсiмделген болса. Айналым қаражаттарын толтыру үшiн мiндеттi
түрде несиелеуге ... ... ... оны жаңа келiсiм шартты ... ... ... ... ... ... шығаруға келетiн болсақ
жеткiлiктi, олар қарыздың мiндеттеме болып, нарықта ... ... ... ... өзгертуi мүмкiн. Қаржылық тәуекелдердi сақтандыру үшiн туынды
бағалы қағаздар болады. Сонымен бағалы қағаздар, ақшала ... ... ... ... ... және зейнетақы қызметтерiнiң нарығы. Бүгiнгi күнi бiздiң елдегi
нарықта өз ... ... ... ... ... ... болып
жинақтаушы зейнетақы қорларымен сақтандыру компаниялары болып саналады.
Оларда жинақталатын ... ... ... ... ... ... тәуекелi батыс қаржы теориялары- кез-келген
кәсiпорынның ... ... ... ... бiр-ақ осы теорияны
негiздеу келесi түрде болады: әрбiр субъектi өз тәуекелдерiн сақтандырады,
бұл ... ... ... ... ... ... ... ықтималдардың
орнын толтыру көзi.
Қазіргі уақытта Қазақстанда ипотекалық несиелеудің негізі туындап ... ... ... ... модельдің қалыптасуы мен даму процесі жүріп
жатыр.
Қазақстанда 2001 ж бастап осы ... ... ... ... үйді ... ... жүйесі енгізіліп отыр. Біздің
жүйеміз екі деңгейлі болып табылады. Бірінші деңгейге бастапқы кредиторлар,
яғни ипотекалық несие беретін банктік және ... емес ... ... ... ... Fannie Mae және ... Cagamas Berhad
компаниялардың негізінде құрылған Қазақстан Ипотекалық ... ... ... ... және ... емес ... ... ипотекалық
несиелері бойынша кепіл құқықтарын, талап ету құқықтарын қайта сатып алуды
жүзеге асырады. Қазақстан ... ... ... мақсаты-
ипотекалық несиелендіру көлемін ұлғайту, сыйақы ставкасын ... ... үйді ... ... ... жағдай жасау Компанияның қызметінің негізгі
бағыты – бұл ұзақ мерзімді ... ... ... ... ету ... алу және ипотекалық несиелеу үшін ұзақ мерзімді ... ... олар ... ... ... ... ... арқылы жүзеге
асырады.
Бұл жобаға келесі серіктес банктер қатысты: ААҚ “АТФ”, ААҚ “Астана –
Финанс”, ААҚ ... ААҚ ...... және Қазақстандағы
бірінші ипотекалық компания ААҚ “БанкЦентрКредит”. Ипотекалық енсие беру
бойынша ААҚ “БТА – ... ... ... Оның ... ... ... несиелік
портфельдің 69 пайызын құрады және 291264 мың теңгені құрады.
Қазіргі уақытта компания өзінің ... ету ... ... Қазақстанның
13 қаласында жобаны жүзеге асырып жатыр. Олар: Астана, Алматы, Ақтөбе,
Атырау, Жезқазған, ... ... ... және ... ... ... Ипотекалық Компаниясы жалпы активтерінің ... 2002 ж ... ... 1108665 мың теңгені құрады. Оның ішінде көп бөлігін
мемлекеттік бағалы қағаздар алды, олардың соммасы 653457 мың ... ... % ... Сонымен бірге ипотекалық несие бойынша талап ету құқықтары
416530 мың теңгені құрады.
Қазақстан Ипотекалық Компаниясы ипотекалық несиелеу жүйесін ... 4 ... ... ... және 2 ... емес ұйымдармен
бірлесіп қызмет ету ... ... ... ... ... серіктес банктерінің саны ұлғайып, олардың қатарына ААҚ
“Нурбанк” және ААҚ ... ... ... ... алушылар барлық серіктес банктерде несие ала алады.
Астанада ААҚ ... және ААҚ ...... филиалдарында ала
алады.
2002 ж қаңтарда ҚИК–мен номиналдық құны 10 мың теңге, жалпы соммасы
1500 млн ... ... ... ... 3 жылдан аспайтын жалпы 150 мың
экземплярмен ипотекалық облигациялар шығарылды. Бастапқы ... ... ... бір преференциялар берілді. Кейін нарықтағы қаржылық
құралдар жеткілікті көлемге ... ... ... ... ... шығын келтірмей біртіндеп бұл ... ... ... ... Ипотекалық компаниясы жұмыс жүргізу барысында қызмет етіп
тұрған заңдылық жағынан кейбір қиындықтар туындады. Мұның себебі ... ... ... заңдар бүкіл ел масштабында ипотекалық несиелеу
жүйесін ... ... жоқ ... ... және ипотекалық нарықтың
субьектілері жекелей қызмет еткен кезде ... ... ... ... ... ... ... келісім-шарттарының жетілмегендігі,
тіркеу үшін төлем ақысының жоғары болды. Бұның өзі ... үшін ... ... үйді ... алып ... азаматтар үшін салық
жеңілдіктерінің болмауына алып келді.
Қазіргі уақытта қаржы нарығы ... ... ... ... ... ... ... қаржы құралдарының жетіспеушілігі сезіліп отырады.
Республикалық бюджеттің жағдайын жақсарту мемлекетке қарыздардың көлемін
және соммасын ... ... ... да ... ... ... жағынан салымдардың альтернативті құралы ретінде қарастырылады.
Бұл дәстүрлі құрал әлемнің көптеген ... ... ... арасында
үлкен сұранысқа ие, себебі ол тұрақтылық, ... ... ... табылады. Бірінші кезекте бағалы қағаздардың бұл түрімен зейнетақы
қорлары қызығушылық білдіруі қажет.
Ипотекалық ... ... ... ең ... ... бірі
болып табылады. Өйткені осыған байланысты ҚИК ... ... ... ставкасы өзгереді. Қазіргі уақытта ипотекалық бағалы қағаздар басқа
да ... ... ... ... ... алмайды.
Қазіргі уақытта банктердің несиелендіру шарттары тартылған қаражаттардың
құрамымен байланысты. ... ... ... ... 3 жыл ... ... болғандықтан, халықты ұлттық валютада ұзақ ... ... ... ... ... халық амал жоқтан
ипотекалық несие алады. Себебі ұлттық валюта бағамының тұрақты ... олар ... ... ... табысты ұлттық валютада алады.
Сонымен бірге қысқа мерзімді несиелер үлкен ... ай ... ... ... және бұл өмір сүру ... мен жеке ... кері әсер етеді.
Қаржылық оператордың рөлінде екінші деңгейлі банктер немесе ссудалық
операцияларды жүзеге асыратын ұйымдар бола ... ... ... ... ... қаражаттарды тұрғын үйді қаржыландыруға жұмсай алады.
Экономикасы дамып келе жатқан келе ... ... ... инвестиция
үшін қаражат қажет.Қазіргі жағдайда әрдайым екінші деңгейлі банктердің
несиелік қызметінің ... ... ... несиелік қызметін
елдің барлық аудандарында жүзеге асырады.
2. Қаржы нарығының құрылымы және олардың
атқаратын қызметтері
2.1. Қаржы ... ... елге оның ... мен ... толық көрсететiн, өзiнiң
қаржылық нарығы тән. Әрине, талдау мақсаты мен қандайда бiр ... ... жеке ... даму ... мен ... нарығының жiктелуi мен
алғы шарттарына байланысты. Осы ... ... ... ... ... ... оның ... түрлерiн
қарастырып, содан кейiн Қазақстан үшiн тән келетiн қаржы нарығының құрлымын
анықтаймыз.
Өз құрлымы ... Г.С. ... ... ... тобы "Қаржы нарығы бiрiн-бiрi толықтыратын және ... ... ... ... ... ... деп ... Олар
және негiзгi бағытты келесi құраушыларға бұрады:
1. Нақты ақшалар және осы сияқты ... ... ... құралдарының
(вексельдер, чектер т.б.) айналым нарығы: Бәрiмiзге, белгiлiсi ақша
нарығы инфляция әсерiмен өзгередi, егерде осы ... ... ... ... ... ойнайды. Сонымен, егерде жалпы ұлттық өнiм жыл
сайын 5 ... ... ал ... ақша саны 6-7 пайызға ұлғайған, бұл
өсiп отырған ... ... ... ... ... экономиканың позитивтi
процесiне мүмкiндiк бередi. Егерде жыл сайын жалпы ұлттық өнiм сол ... ал ... ақша саны 10 ... ... бiр ... ... бұзатын, ұшқыр инфляция алыптасады.
2. Қарыз капиталының нарығы, яғни қысқа және ұзақ мерзiмдi банк несиелерi.
Осы кезеңге дейiн Қазақстанда қысқа ... ... ... болмаған.
Елдегi қызмет ететiн коммерциялық банктер оны сенiмдi қамтамасыз етiлген
және ... ... ... ±зақ мерзiмдi несиенi негiзгi қорларды
жаңалау және құру үшiн ... және оны ... ... ... ... ... ставкасымен алады.
3. Бағалы қағаздар нарығы Қазақстанда көптеген жылдар бұрын соңғы ... оның ... 90 ... ... ... ... барлық
қаржылық саясатының сипаты өзгеруiне және меншiк қатынастарының ... мен ... мен ... ... ... айналуы) тiкелей байланысты болғандықтан, оның дамуы өз тарапында
әлi бiршама уақытты талап етедi. Қазiргi кезде ... ... ... үшiн бiрiншi кезекте, ақша белгiлерiн ... ... ... қағаздар шығарады, мысалы қысқа мерзiмдi қазынашылық
мiндеттемелер. Бағалы қағаздар нарығын екi көзқараста ... ... ... ақша ... ... тарту көзқарасында, және
бос ақша қаражаттарын қандай да бiр ... ... ... ... ақша қаражаттары, көптеген салаларды инвестициялау үшiн ... атап ... ... ... қандай да шаруашылық қызметiне
(өнеркәсiп, құрылыс, ... ... ... мүлiкке,
антиквариаттарға, құнды бағалы металдарға ... ... ... зейнетақы және сақтандыру қорларына, әртүрлi бағалы қағаздар
түрлерiне және банктiк ... ... ... мүмкiн.
Сонымен, бағалы қағаздар нарығы - бұл бос капиталдарды ұсынудың көптеген
салаларының бiрi, ... ... ... ... ... ... ... 2).
Қаржы нарығын талдау олардың ... ету ... ... ... ... бөледi. 3 суретте С.Ковалев көз
қарасына сәйкес қаржы нарығының жiктемесi келтiрiлген және ... ... ... ... ... (сурет 3).
Сурет 2.
Қаржы нарығының басқа нарықтармен байланыс моделi (үлгiсi).
С.Ковалев трактовкасы бойынша валюталық нарық - ... бұл ... бар ... ... ... шетел валютасы (банкноталар, қазынашылық билеттер, монеталар - бұл заңды
төлем құралдары немесе шетел мемлекттерiнде, халықаралық немесе ... ... ... ақшалай белгiлер);
• бағалы қағаздар (чектер, вексельдер, акциялар, облигациялар) және басқада
қарыздық мiндеттемелер;
• бағалы металдар (алтын, күмiс, платина, ... ... ... ... және ... бағалы тастар (алмаздар, рубиндер, изумруд, сапфир
т.б.).
Сурет 3.
С.Ковалев бойынша қаржы нарығының құрлымы.
Валюта нарығының субъектiсi сапасында банктер, ... ... ... қаржылық және инвестициялық мекемелер, өкiметтiк ұйымдар
болады.
Алтын нарығы - бұл елдiң алтын қорын ... және ... ... ... ... өнеркәсiп өндiрiсiнiң тұтынумен байланысты:
алтынды сату сатып алу кезiндегi экономикалық атынастар саласы.
Капитал ... бұл өз ... ... ... ... және ... қағаздар нарығына бөлiнедi. Мұндай бөлiнiс тауар (қаржылық құралдар)
сатып алушылар, осы ... ... және ... ... ... қатынастар сипатын көрсетедi.
Егерде қаржылық құралдар үлестiк негiздегi бағалы қағаздар түрiнде ... ... ... ... ... ... ал ... бұл несиелiк қатынастар.
Қарыз капиталының нарығында мерзiмге, қайтарымдылыққа және ... ұзақ ... ... ... ... ... Олар өзiне
ұзақ мерзiмдi банк қарыздарынан және ... ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығында, олар өз бағалы қағаздар санасында немесе олардың
орнын ауыстырушылар (сертификаттар, купондар т.б.) ... ... және сiңiп ... ... ... ... ... - бұл оларға қажеттi
ақшалай қаражаттарды тарту мақсатында, бағалы қағаздарды шығарушы тұлғалар,
инвесторлар - бұл ... алу, ... және ... емес ... алу
үшiн бағаны қағазды сатып алушы тұлғалар, делдалдар - бұл ... ... ... ... мақсатқа жетуi үшiн қызмет ... ... ... үшiн ... ... ... және ... нарықтарды енгiзу тиiмдi деп санайды.
Сақтандыру полистерi мен зейнетақылық шоттар нарығы, ипотекалық нарықтар ... ... ... ... мен келiсiм-шарт негiзiнде өз iс әрекетiн
жүргiзетiн жинақтаушы мекеме-институттары бар ... ... ... ... кезде артуда, атап айтсақ, АҚШ-да жиынтық қаржылық
активтер көлемi ... олар ... ... жинақ
институттарының және несие ... ... ... ... ... бiр ... есе артық.
Ипотекалық нарықты, капитал нарығы құрамынан бөлiп көрсету қажеттiлiгi, бiр
қатар жағдайларға байлаты??? дамыған ... тән ... ... ... ... жер ... ... ғимарат (пәтерлер, жеке
үйлер т.б.) түрлерiндегi нақты кепiлдемен қамтамасыз етiледi. ... ... ... ... ... онда ... ... қарыз берушiге өтедi. Екiншiден, ипотекалық несиелердiң
стандартты өлшемдерi (әртүрлi номиналдары, өтеу ... және т.б.) ... ... ... олар қиын ... Мұндай жағдады келесi фактi
растайды: ипотеканың қайтама нарығының көлемi ұзақ мерзiмдi капиталдар
нарығында ... ... ... ... ... бiршама төмен. Ішiншiден ипотекалық нарықтардың басада ұзақ
мерзiмдi капиталдар нарығынан ... ... ... ... ... ... реттеледi.
Дамыған елдердiң тәжiрбиесiнде, егерде қаржылық құралдың айналым мерзiмi
бiр жыл болса, онда бұл ақша ... ... ±зақ ... және ... ... капиталдар нарығына жатады. Әр түрлi елдерде қаржылық
құралдарды қысқа, орта, ұзақ мерзiмдерге бөлу әр ... ... ... ... ... ... ақша ... құралыма жатқызады,
ал орта және ұзақ мерзiмдi қаржылық құралдаруы капитал нарығына жатқызады.
Сонымен, ұзақ мерзiмдi және ... ... ... құралдардың арасынан
шекара өткiзуге болмайды, себебi, бұл ақша ... мен ... ... ... тең. ... ... ... бөлiнiстiң терең
экономикалық мағынасы бар. Ақша ... ... ... кезекте
мемлекетiтк ұйымдар мен бизнес саласын өтiмдi қаражаттармен қамтамасыз ету
үшiн ... ... ал ... нарығының құралдары жинақтау және
инвестициялау процесiмен байланысты. Ақша нарығының құралдарына ... ... ... ... ... ... және басқалар
шығады. Ал капитал нарығына, мысалы, облигация, акция, орта және ... ... ... ... ... нарығы және оның түрлері
Жоғарыда баяндалғандардан туындағанындай, бағалы ... ... ... ... ... мен ... шығарған (айналысқа шығарған)
бағалы қағаздардың сан алуан түрлері сатылатын және сатып ... ... ... Бұл ... ... ... көптеген экономикалық, әсіресе
инвестициялық процестерді реттеп, олардың ... ... ... ... осы ... қор құрылымдарының – бағалы қағаздардың ... қол ... ... ... экономиканың барлық субъектілерінің өздеріне қажетті
ақша ресурстарын ... кең ... ... және ... ... Ол ... экономикадағы көптеген стихиялы түрде өтіп жатқан
процесстердің реттеушісі ... ... Бұл ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығы мүлдем болған емес. Оны ... ... ... ... ... ол ... қатынасты қайта құрумен (ең алдымен
мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіру және акционерлеу) және мемлекеттік
қаржы саясатының сипатын өзгертумен тікелей байланысты.
Бағалы қағаздар ... ... ... ... экономикасында жалған емес
нағыз дербестігі бар ... ... ... ... түрде алдын ала
анықталады. Тек ... ... ... ... ғана ... ... қаржы ресурстарына деген сұранымды көрсете отырып әрі оларды әр
түрлі шығындарға тиімді етіп жұмсауға ... ... ... мәмілелерін
жасай алады. Сонымен бірге бағалы қағаздар рыногінің жұмыс істеуі тиісті
құқықтық негіздерсіз де ... ... ... ... тұралы» заңның қабылдануы қор рыногінде қалыптасқан
қатынастарды одан әрі дамыту қажеттігінен туып отыр. Бұл заңның ... ... ... бір ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы
бағалы қағаздармен жасалған мәмілелерді тіркеу туралы» ... ... ... ... ... ... заң күші бар жарлыққа
түзетулер мен толықтырулар енгізіліп, «Акционерлік қоғамдар туралы» ... ... ... ... ... ететін сферасы болып табылатын
бағалы қағаздар рыногінің толыққанды жұмыс істеуіне кең жол ашылып отыр.
Қазақстанда бағалы қағаздар нарығы 1991 ... ... ... ... ... мемлекеттік кәсіп орындардың жекешелендірілуі ... ... роль ... ... ... ... күллі ұлттық
шауашылық кешені заңды түрде экономикалық жағынан өзгеше кәсіп орындарға
айналды, ... ... ... иесі бар ... ... ... ... нәтижесінде 1991 - 1993 жылдары 200 акционерлік қоғамның,
соның ішінде 30 – ға жұық ... ... ... ... Бұл ... ... жалпы соммасы 110 миллиард сом болы.
Соның ішінде банктердің үлесі 80 % құрады.
Бағалы ... ... ... жүйесінде ақшаны жұмылдыру, жұмсау және
айырбастау процесіндегі ынғайлы әрі ... ... ... ... ... бір кәсіп орынның табыстарына ортақтасуға мүмкіндік бере отырып,
бағалы қағаздар іскерлік белсенділікті арттыра түседі және ... ... ... ... айналысқа шығарылуы әдетте нақтылы шаруашылық
келісімшарттарға негізделеді.
Әлемдік ... ... және ... ... ... ... тұындаған сыртқы және ішкі факторлардың еліміздің
бағалы қағаздар рыногіне тигізген ... ... ... ол даму
үстінде. Республиканың бағалы қағаздар рыногінде жасалып жатқан қадамдар
соңғы кездері айтарлықтай белсенді бола ... ...... құқықты растайтын ақшалай құжаттар немесе мұндай
құжаттарды шығарған ұйымға олардың иелері қарызының қатысы.
Бағалы ... бір ... ... олардың мүліктік сипатын айтуға
болады. Яғни бағалы қағаздар міндетті түрде оның ... ... ... ... ... куәландыруға тиіс. Бұл белгілі бір тауар немесе
нақта акция сомасын алуға мүмкіндік береді. ... – ақ ... ... бір ... ... фирманың, ұйымның меншігіне қатысуға
және басқаруға құқық береді.
Бағалы қағаздардың түрлері сан ... ... ... облигациялар,
мемлекеттің борышқорлық міндеттемелері, ... ... және ... ... ... мерзімді ноттары жатады. Бағалы қағаздарға
банк кредитін ... ... ... ... ... ... ... билеттері, сақтық полистері жатпайды.
1930 жылғы Женева конвенциясына сәйкес вексель бағалы ... ... ол – ... ... ... Бірақ басқа жағынан, ақша сатып
алу – сату процестеріне тартылғандықтан вексельді ... ... ... ... ... қағаздар бойынша олардың иелеріне дивидендтер немесе пайыздар
түрінде табыстар ... ... – ақ бұл ... тұындайтын ақшалай
немесе өзге құқықтарды басқа тұлғаларға берудің мүмкіндігі қарастырылады.
Бағалы қағаздар ... ... және ... ... мүмкін.
Атаулы бағалы қағазбен куәландырылған құқықтар онда аталған адамға тиесілі
болады.
Ұсынбалы бағалы қағазбен куәландырылған құқықтар бағалы ... ... ... ... ... ... құқықтар онда аталған адамға
тиесілі болады.
Акция – ... ... және ... ... түрі мен ... ... ... қоғамды басқаруға қатысуға және қоғам жойылғаннан кейін
оның қалған мүлкінің бір бөлігіне ... ... ... ... ұстаушының оны шығарған адамнан онда көзделген мерзімде нақты
құнымен облигация немесе басқа мүліктік ... ... ... ... ... ... деп аталады. Облигация өзінің ... ... ... онда ... сыйақыны (мүддені) не өзге де
мүліктік құқықты алуына құқық ... ... ... ... және ... ... ... облигациялары.
Ішкімемлекеттік жіне жергілікті қарыздарды өткізуден алынған қаражаттар
тиісті бюджеттерге ... Бұл ... ... ... ... ... ішкі және ... қарыздардың
облигазиялары бойынша табыс облигациялардың номиналына сыйақы (мүдде)
есептеу ... ... ... ... жолымен қарыздарды өтегенде
төленеді.
Кәсіпорындардың ... ... ... және қолданыстағы
заңдарға сәйкес шығарылады және таратылады.
Облигациялар ... ... – ақ ... ... және ... ... ... немесе айналысы шектеулі болып шығарылуы
мүмкін. Кәсіпорындар облигациялардың ... ... ... ал азаматтар жеке қаражаттары есесбінен сатып алады.
Коносамент – жеке тұлғаның немесе заңды ұйымның жүк жөнелтушіге берген ... ... ... ... ... қағаздар құрамында мемлекет тарапынан, халықтан және ... ... ... ... куәландыратын мемлекеттік бағалы
қағаздар ерекше болып келеді. Олар әр ... ... ... ... қазынашылық бондар, облигациялар және басқалар.
Ұлттық банктің қасқа ... ... әр ... айналыс мерзіміндегі
мемлекеттік бағалы қағаздар болып табылады. Олар ақша – ... ... іске ... және ... ақша массасын жедел реттеу үшін
пайдаланылады. Айналысқа 1995 жылдан бері шығарылып ... орта ... ... ... міндеттемелер (МЕОКАВМ)
Қазақстан Республикасының эмиссиялық ... ... ... ... республикалық бюджеттің ағымдағы ... ... ... ... ... ... шығарады және бағалы қағаздар
рыногінде еркін айналыста болады.
Қазынашылық валюталық міндеттемелер ұстаушыларға өтеу ... ... ... ... және ... ... құнға пайызбен сыйақы ... ... ... валюталық міндеттеменің бстапқы құны 100 АҚШ доллары.
Республикалық бюджеттың ... ... үшін ... ... ... ... ... мақсатында
Қазақстан Республикасының аумағында айналым мерзімі бір жыл және бір жылдан
астам мемлекеттік индекстелген қазынашылық міндеттемелер ... ... ... ... ... мемлекеттік бағалы қағаздар
болып табылады, ... ... ... ... ... мақсатында Үкіметтің атынан ... ... ... ... және Қазақстан ... ... ... сәйкес Қазақстанның бағалы қағаздар рыногінде еркін айналымда
болады.
Индекстелен қазынашылық міндеттеменің бастапқы құны 1000 теңге және ... ... ... ... ... ... 7 жыл және өтеу күні 2007 ... 11 мамыр, бастапқы құны
1000 АҚШ ... ... ... ... орналастырылған
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бағалы қағаздарды (Еурооблигациялар)
шығарылды.
Дамыған экономикалық жүйелердің қаржы ... ... ... басқа негізгілерден шығатын туынды бағалы қағаздар болады, олар
басқа бағалы қағаздар арқылы білдіріліп, құнға ие ... ... ... ... қағаздарға әдетте варранттар, опциондар, фьючестер жатады.
Туынды бағалы қағаздар рынокте айналыста жүрген корпоративтік ... ... ... ... қағаздарды пайдалану белгілі бір қажеттіліктерге: қаржы және
баға тәуекелдерін сақтандыруға ... ... ... ... ... ... ... рынокке шығу мүмкіндігін алуға байланысты.
Бағалы қағаздардың эмиссиясы.
Бағлы қағаздар рыногінің қатысушылары
Бағалы қағаздарды айналысқа шығару – ... – бұл ... ... ... ...... яғни ... тұлғаларға және азаматтарға
сату.
Бағалы қағаздардың эмиссиясы:
1) ... ... ... ... және ... олардың құрылтайшылары
арасында орналастарған кезде;
2) акциялар шығару жолымен акционерлік қоғамның бастапқы ... ... ... ... облигациялар және басқа борыштық міндеттемелер шығару жолымен мемлекет,
заңды тұғалар, ... ... ... ... қаражаттарын тартқан кезде
жүзеге асырылады.
Эмиссиялық бағалы қағаздар – бұл эмиссия шегінде біртектес белгілері ... ие ... осы ... ... бірыңғай ережелер
негізінде орналастырылатын және айналысқа түсетін бағалы қағаздар.
Эмиссиялық бағалы ... ... ... ... ... ... құру және өзінің қызметін ... ... ... ... эмитент жүргізеді.
Бағалы қағаздардың эмиссиясы бағалы қағаздардың бастапқы рыногінде жүзеге
асырылады. Онда ... ... ... және ... ... бір ... ... немесе олардың тапсыруы бойынша
бағалы қағаздар рыногінің ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады.
Мемлекеттік бағалы қағаздар эмиссиясын жүзеге асыру тәртібі және эмиссия
көлемі арнаулы заңдармен ... емес ... ... ... ... ... ... туралы эмитенттік шешім қабылдауын; уәкілетті органда ... ... ... ... үшін ... ... ақпараттарды ашуды; бағалы қағаздарды шығаруды және орналастыруды;
бағалы қағаздарды орналастыру қорытындылары ... ... ... етуді
қамтиды.
Ашық орналастыруды жүзеге асыратын ашық ... ... ... ... ... сондай – ақ акциялары шығару және
орналастыру қорытындысы туралы есеп беру ... мен ... ... ... қоғамдардың – банктердің және банк ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымдарының, бағалы
қағаздар рыногінің әуесқой ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы
қорларының, зейнетақы активтерін басқару жөніндегі компаниялардың және
Орталық ... ... ... ... ... ... жатады.
Эмиссиялық бағалы қағаздар құжаттандырылған (документарлық) ... ... ... мүмкін. Бағалы қағаздардың
шығарудың құжаттандырылған нысаны – бағалы қағаздарға мүліктік ... ... ... ... тіркелетін шығару нысаны. Эмиссиялық
бағалы қағаздарды шығару нысанын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... отырып, эмитенттің жоғарғы басқару
органының шешімі бойынша эмитент өзгертуі мүмкін.
Құжаттандырылған нысанда шығарылған бағалы ... ... ... осы
бағалы қағаздарды көрсету арқылы расталады. Құжатсыздандырылған нысанда
шығарылған бағалы қағаздар меншік иелерінің ... ... ... ... ... ... қағаздарды иелерінің талап етуі бойынша
тіркеуші ... ... ... оларға бағалы қағаздарға өздерінің
құқықтарын растайтын құжаттар беруге міндетті.
Бағалы қағаздармен мәмілелер ұйымдасқан және ... ... ...... рынокте жасалады. Бағалы қағаздарды сатып алу – сату
шарты тараптардың бірінің талап етуі бойынша нотариалдық куәландыруға тиіс.
Кәсіпқой ... ... ... ... ... мәмілелерді өз
атынан немесе клиенттің атынан, өз есебінен немесе клиенттің есебінен
бағалы қағаздарды ... алу ... сату ... ... ... қағаздардың
ұйымдаспаған рыногінде жасалатын мәмілелерді инвесторлардың өздері де,
бағалы ... ... ... ... ... пайдалана
отырып та жүзеге асыруы мүмкін.
Кәсіпқой қатысушының ... ... ... ... ... ... ... мәмілелерді жасау және орындау үшін қажетті ... ... ... ... және ... ... бағалы қағаздар деп таныған
оның басқ да ... ... ... ... ... ... айналысында уәкілетті орган белгіленген ... ... ... ... ... ... ... куәліктер,
коносаменттер және заңдарға сәйкес құжаттардың ... да ... ... қағаздар рыногінің объектілері болып табылады.
Бағалы қағаздар рыногінің ... ... ... ... ... ... ... қатысушылары, өзін - өзі
реттейтін ұйымдар болып табылады.
Инвесторлар - өз қаражаттарын бағалы ... ... ... ... ... ... ... инвесторлар құрамында бағалы қағаздар қоржынын
қалыптастыру үшін өздері тартқан қаржыны пайдаланушы ... ... ... ...... ... ... мемлекеттік емес зейнетақы қорларына сақтандыру
компанияларына және қызметінің сипатына қарай айтарлықтай ақша ... ... ... ... ... ... орын ... Ұлттық банк немесе Қаржы ... ... ... ... ... ... іс – қимыл жасайды.
Эмитенттер – қолданылып жүрген заңдарға сәйкес бағалы ... ... ... бір ... бірнеше түрін жүзеге асыруға лицензиясы бар
заңды тұлғалар.
Бағалы ... ... ... - ... ... ... ... бір немесе бірнеше түрін жүзеге асыруға ... ... ... қағаздар рыногі кәсіпқой қатысушыларының өзін - өзі реттейтін ұйымы
- бағалы қағаздар рыногінің кәсіпқой қатысушылары құрған, ... ... ... және ... ... – ақ ... қағаздар рыногі
инфрақұрылымының неғұрлым тиімді ... үшін ... ... мақсатымен,
олардың ерікті қатысуы негізінде әрекет ететін ұйым.
Бағалы қағаздар рыногінің ... ... ... дилерлер,
кастодиан, депозитарийлер, андеррайтерлер және басқалары жатады.
Брокер – сыйақы үшін шарт ... ... ... ... ... және ... ... бағалы қағаздармен жасалатын
мәмілелерді жүзеге асырушы делдал. Ол өз клиенттерінің ... ... ... ... арнаулы шоттарда ... ... ... қағаздарының нақты ұстаушысы ретінде болуы мүмкін.
Дилер – бағалы қағаздарды кейін қайта сату немесе олармен өзге де ... ... ... табу ... өз ... және өз есебінен бағалы
қағаздармен мәмілелер жасайтын кәсіпқой қатысушы.
Кастодиан – клиенттердің сеніп тапсырған ... ... мен ... және ... алу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын кәсіпқой қатысушы
болып табылады. Ол клиенттердің бағалы қағаздарымен жасалатын мәмілелердің
орындалуын бақылау және осы ... ... ... агенті
міндеттемелерін орындау, бағалы қағаздардың ... ... ... және басқа қызметтер көрсету міндеттерін жүзеге асырады.
Бағалы қағаздар депозитарийі – ... ... ... мәмілелерді
есепке алу және ... ... ... – ақ бағалы қағаздарды
биматериалдандыру жөніндегі ... ... ... ... ... депозитарий – коммерциялық емес ұйым болып ... ... ... ... құрылады. Орталық депозитарий алатын пайда оған
қатысушылар арасында бөлініске ... ол оның ... ... ... ... ... ... – дилерлер мен
кастодиандар болып табылады.
Андеррайтер – бағалы қағаздар рыногінде ... және ... ... бар және эмитенттің бағалы ... ... ... сай ... ... асыратын заңды тулға. Компаниялардың
басшылығымен бірге андеррайтерлер жаңа ... ... ... және ... ... рыногінде оларды жүзеге асыру кезінде
эмитенттің мүдделерін білдіреді.
Өзін - өзі реттейтін ұйымдар коммерциялық емес ... ... ... ... бағалы қағаздар рыногінің кәсіпқой қатысушылары қауымдастық
нысанында құрады. ... ... ... ... ... ... қатысушыларының тиімді қызмет ету жағдайларын қамтамасыз ету ... ... ... ету ... ... ... қағаздар иеленушіліре мен
кәсіпқой қатысушылар клиенттерінің мүдделерін қорғау, бағалы қағаздармен
операциялар ... ... мен ... ... және ... бақылау болып табылады.
Еліміздің қаржы рыногінде орныға бастаған қатынастарды реттеудің және
қадағалау ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының
Қаржы рыногін ... ... ... жүйесін ұйымдастыру
мәселелері» туралы Жарлығы (2002 жылғы 17 ... № 872) ... ... ... ... және халықты әлеуметтік ... ... ... ... қызметін реттеу жөніндегі комитетінің
функциялары мен өкілеттіктері Ұлттық банкке берілді.
Еліміздің есептік төлем ... ... ... қалыптастыру, неғұрлым
пәрменді валюталық реттеу мен бақылау жүргізу үшін Ұлттық ... ... - ... ... мен валюталық реттеу департаментін және Ұлттық
банк басшылығының қызметін қамтамасыз ету ... ... ... ... қаржы қызметін мемлекеттік реттеу мен
қадағалаудың біртұтас ... ...... көшу ... ... ... сауданы қор биржасы, биржадан тыс рыноктің баға ... ... ... өзге де ұйымдар ұйымдастырады. Бағалы қағаздармен
сауданы ұйымдастырушылар қызметін уәкілетті орган лицензиялауға тиіс.
Қор биржасы – ... ... ... ... ... ... жабық
акционерлік қоғам нысанындағы өзін - өзі реттейтін коммерциялық емес ұйым.
Қор биржасының қызметі өзін - өзі өтеу ... ... және ... ... кірістер биржаны материалдық – техникалық дамытуға
пайдаланылады.
Қор биржасы қаржы ... ... ... ... үй – жай ... ... ... сауда алаңын береді және қаржы құралдарымен
сауда жасауды ұйымдастырады, қаржы құралдарына баға кесуді жүзеге асырады,
мүшелеріне ... ... ... ... көрсетеді және
заңнамада көрсетілген өзге де функцияларды жүзеге асырады.
Биржада орны бар және ... ... ... ... ... ... кәсіпқой қатысушылары қор биржаларының мүшелері болып табылады.
Қор биржасының кемінде он ... ... ... ... өзінің бағалы қағаздар рыногіндегі қызметінде ... ... ... Қор ... ... істеуі айырықша болып келеді
және кез келген қызмет түрлерін жүзеге асырумен сыйыспайды, оның ... ... ... ... жоқ. Қор ... ... ... тәртіппен лицензиясы уәкілетті орган береді.
Қор биржасының кірістері негізінен биржалық саудаға қатысушылар төлейтін
жарналар мен ... ... ... ... ... қаражаттан,
оның ақпараттық, консультациялық және өзге де қызмет көрсетуінен алынған
қаражаттарынан құрылады. Олар ... ... ... ... асырумен,
оның қызметінің кеңеюімен және жетілдіруімен байланысты шығыстарын ... ... баға кесу және ... тыс ... бағалы қағаздармен
сауда жасуды ұйымдастыру жөніндегі ... ... өзін - ... ұйым болып ... ... ... ... кәсіби
қатысушыларының қауымдастығы емес ұйым жүзеге асырады.
«Бағалы қағаздар рыногінің инфрақұрылымы» ұғымы қолданылады, ол осы рынокті
құқықтық қамтамасыз ... ... ... ... ... және т.т.), ақпаратты, депозитарлық және есептік – ... ... ... қамтиды.
Жоғары ұйымдастырылған қаржы рыногінің дамуына бағалы қағаздар рыногінің
кәсіпқой қатысушыларының – ассоциациялар мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеуді талап етеді. Ол бағалы
қағаздар рыногінің субъектілері қызметіне міндетті ... ... ... актілер шығару, эмиссиялық бағалы қағаздар ... мен ... ... ... мен ... ... ... жүзеге асыру, бағалы қағаздар рыногінің кәсіпқой қатысушылар және
олардың өзін - өзі реттейтін ұйымдар қызметін ... және ... ... ... және т.с.с. жолымен жүзеге асырылады.
2.3. Валюта нарығы және валюталық қорлар
Валюталық нарықтарда шетел валютасына деген сұраныс пен ... ең ... ... және ... қызметтер үшін валюталық түсім алған
экспортерлардан; сатып алған тауарлары мен көлік және кеме ... ... үшін ... ... импортерден; сондай-ақ көрсеткен
қызметтері үшін фрахты, сақтандыру сыйақысы, брокерлік және ... ... ... ... ... ... мен банктерден;
дивидент төлеуге, займды, несиені және оған есептелген пайызды және т.б.
қайтаруға міндеттемесі бар занды және жеке ... ... ... ... ... операцияларды жүргізуге халықаралық
сауда мен оған байланысты көрсетілген қызметтер және халықаралық капиталдар
мен несиелер қозғалысы негіз болып табылады.
Валюталық ... - ... пен ... негізінде ондағы айналатын
валюталарға сауда-саттық жүргізілетін ресми орталықты сипаттайды. ... ... ... ... бөліп қарауға болады:
шарушылық байланыстардың интернационалдануы не-
гізінде валюталық нарықтардың интернационалдануының күшеюі;
байланыстың жаңа жүйелерін пайдалану;
әлемнің барлық ... ... ... ... ... жасау;
банктердің корреспонденттік шоттары бойынша жазбаша түрде ... ... ... ... біртұтастандыру;
коммерциялық валюталық мәмілелермен салыстырғанда алыпсатарлық және
арбитраждық ... ... ... ... ... көлеміне, сипатына және пайдаланылатын валюталар
тобына қарай қазіргі валюталық нарықтар халықаралық, аймақтық және ұлттық
(жергілікті) ... ... ... ... ірі ... ... ... Олардың ішінде: Лондондағы, ... ... ... ... ... Сингапурдағы, Гонконгтағы валюталық
нарықтарды бөліп айтуға болады. Бұл ... ... ... ... қолданылатын валюталармен операциялар жүзеге асырылады.
Аймақтық және жергілікті нарықтарда, белгілі бір ... ... ... Оның ... сингапур доллары, сауд
риалы, кувейт динары және т.б. бар.
Ұлттық валюталық ... деп, ... ... ... ... ... өз клиенттеріне (олардың қатарында компаниялар,
жеке ... және ... ... ... ... ... ... көрсететін
сол елдің аумағында орналасқан банктердің жүзеге асыратын ... ... ... ... ішкі ... ... ... компаниялар арасында жасалатын операцияларды, жеке тұлғалар
арасындағы операцияларды, сондай-ақ ... ... ... да ... ... келтірілген сипаттамаға қарап,
Қазақстанда ұлттық нарықтың ... ... ... болады. 2001 ж.
операциялар көлемі - 1124735 мың, ОЕМ - 11165 ... ... ... ... ... ішкі ... заңдылықтарының ырықтандырылуына
байланысты ресми валюталық нарық "қара нарықпен" толықтырылуы мүмкін. "Қара
нарықтың" болуы ... ТМД ... тән ... ... ... ... банкінің жүргізетін саясаты, айырбас орындарының көптеп
ашылуы пайда массасын өсіру үшін банктер арасында бәсекені ұлғайта ... ... ... ... ... және соның нәти-жееінде
"қара нарықтың" әрекет ету аясының қысқаруына әкелді.
Институтциональдық ... ... ... ... ... үйін, брокерлік фирма және ірі корпорациялардың жиынтығын
білдіреді.
Қалған банктер мен брокерлік ... ... ... ... ... ... жетекшілік етуімен, ережеге сәйкес олардың
қарамағында ... ... ... ... ... ... ... банктер мен брокерлік фирмалардың үлесіне ... ... ... ... ... ... ... сипаттауға мүмкіндік
береді.
Банктердің валютамен жасалатын операциялары клиенттердің ... ... ... ... де ... ... ... халықаралық төлем айналымында әдетте ақшалай белгілер
түрінде болмайды, ол банктік және несиелік айналыс ... ... ... ... сәйкес телеграфтық және пошталық аударым, чек, ... ... жылы ... ... (АҚШ) халықаралық қаржы конференциясы
өткен болатын, осы конференцияда Халықаралық валюталық қор (ХВҚ) ... ... ... Алғашында мүшелерінің саны 35 мемлекет болса, 1993
жылы олардың саны 174-ке ... ... ... ... да ... валюталық қордың мүшесі болып табылады.
ХВҚ-ға кіргенде, әрбір мемлекет квота (жазылу бойынша салым), мүшелік жарна
сияқты белгілі бір ақша ... ... Қор ... ... екі ... 1) сол ... ... 25% сомасы көлемінде немесе
оның алтын мен доллар запастарының 10% сомасы көлемін-дегі алтын түрінде;
2) ... ... ... ұлттық валюта түріндегі жарнадан тұрады.
Квотаның маңызы әр ... ... ... ... олар біріккен ақшалай
запастарын құрайды, ХВҚ оларды қаржылық қиыншылықтарға түскен өз мүшелеріне
займдар беру үшін пайдаланады. ... ... ... жарна төлеген
мүшесі ХВҚ-дан қарызға алатын немесе СДР деп ... ... ... ... ... ... соманың мөлшері анықталады. Жарна ... ... ... ... ... ... көлемі де үлкен болады.
Үшіншіден, олар әрбір мүшенің дауыс ... ... Ел бай ... оның ... ... ... болады. Квота көлемі ел экономикасының
жұмыс істеуін және ... ... ... ... ... бес
жыл сайын квотаның мөлшері қайта қаралып ... әрі ХВҚ ... ... ... ... ... көбейтілуі немесе азайтылуы
мүмкін. 1945 ж. ХВҚ-ның 35 мүшесі 7,6 млрд. $ ... ... 156 ... 130 млрд. $-ға жуық және
ж. 174 ел - 140 млрд. $ төлеген.
ХВҚ ... ... ... ... ... көп ... көп ақша ... алады. ХВҚ-дағы басшылық орынды АҚШ алады, оған барлық дауыстың ... ... ... Жапония - 7%, әрі қарай - Германия, Франция,
Ұлыбритания - 5-6%.
Атқарушы кеңестің шешімді ... мына ... ... тек қана ... ... ... көмектесетін өнімді мақсаттарға
беріледі;
займ сәйкес үкіметтермен кепілдендірілуі тиіс;
займ беру ... ... ... ... тиіс.
ХВҚ-ның қызметкерлері 2 мыңға жуық адамнан тұрады және ... ... ол ... ... атқарушы кеңестің басшысы
болады, оны кеңес сайлайды. Дәстүр бойынша директор-басқарушы - еуропалық
немесе ары ... ... емес ... ... 100-ге жуық ... интернационалдық құрамы, негізінен экономистерден тұрады,
сонымен қатар, онда статистер, ғылыми ... ... ... ... салу бойынша сарапшылар бар. ... ... ... негізінде
жүргізіледі. Негізгі қызметкерлер ХВҚ-ның Вашингтондағы штаб-пәтерінде
орналасқан, бірақ шағын бөлігі Париждегі, ... және ... ... ... ... немесе ХВҚ-ның мүшесі болып табылатын елдерде
қызмет көрсетеді.
Алғашқыда ХВҚ-ды құрған кезде оның ... ... оған ... ... мен ... бағамдарын жүзеге асыру, оның жағдайына
бақылау жасау ... ... ... Бұл ХВҚ-қа мүше-елдердің өз
валютасының паритетін алтынмен немесе АҚШ ... ... және ... оны ... астам мөлшерге өзгертпеуге, ал ағымдағы операциялар
жүргізгенде бұл паритет мөлшері төмен немесе ... ... ... ... келісім бергендерімен байланысты болып отыр.
Қазіргі уақытта, Бреттон-Вудс ыдырағаннан соң, яғни ... ... ... ... мүше-елдердің төлем баланстарының ... ... ... ... үшін ... ... сонымен қатар, қажетті
жағдайда қысқа мерзімді несиелерді беру, ... ... ... ... ... ... болып табылады. ХВҚ-қа мүше-елдердің көбі
өздерінің ... ... бір ... келтірудегі қиындықтарға үнемі
жолығып отыруына байланысты, ХВҚ ... ... ... ... ... ... ... қатар, СДР жүйесінің қатысушысы болып табылады
және бұл валюталық бірлікте несиелер ала алады. СДР ХВҚ ... ... жазу ... ... бірақ оларды кез келген ұлттық
валютаға айырбастауға болады. ХВҚ қатысушыларының қаншалықты тырысқанымен
СДР ... ... бола ... ... алудың арнайы құқықтары халықаралық
валюталық резервтердің 5-6%-ын құрайды. Бүгінгі таңда 30 млрд.$ құнына тең
21,4 млрд. СДР ... ... ... ... бойынша жазыдғаң сомадан бірнеше есе
көп сомада несие алу ... ... да ... ... ... өсу ... ... өздерінің мүшелерш қолма-қол қаражаттарға
деген талаптарын қамтамасыз ете алмайды. Осындай жағдайға байланысты ХВҚ
1962 жылдан бастап, ... ... және ... ... ... ... (қазіргі кезде 25 млрд. $-ға жуық сомаға). Бұл ... ... ... ... деп ... несиелік желі әрбір 5 жыл сайын
жаңартылып отырады. ХВҚ осы ... ... ... несиелер бойынша
пайыздар төлейді және займдарды 5 жылдан ... ... ... ... ... жүзеге асыру бойынша ХВҚ-ның құқықтары квоталардың жалпы
көлемінің 60%-дай мөлшерімен шектелген.
Қорытынды
Нарықтық экономика – ... ... ... ... ... ұйымдастырудың тиімді түрі екендігі дүние жүзі ... ... ... ... ... ... Ал ... үшін шаруашылықты жүргізудің жаңа әдістеріне өту – ... өту ғана ... ... ... ... экономикалық саясаттағы
субъективизмнен бас тарту.
Сонымен қорыта айтқанда қаржы нарығы болашақ пен ... ... үй ... мен ... қор ... мен ... алу
туралы шешім қабылдау ақпарат жинау қажеттілігінен басталады. ... ... – бұл ... ... ... мен ірі, ... ... ... ... ... ... ... Сол
себептен оларды біз басқа нарықтардағы ағын ретінде емес, қор ... ... ... ... тепе-теңдік осы нарыққа ұсыныс
және сұраныс көлемдері арасында орнатылады. Қорлардың ... ... ... активтердің сапалылығы мен табыстылығы бірдей болуы керек. Ешқандай
тәуекелсіз ... ... ... түрі арбитаж деп аталады. Алайда,
арбитражды тәуекелді ұстаумен шатастыруға болмайды, біріншісі ... ... ... ал ... ... ... ... есепке
алады. Нарық тиімді болу үшін, ол бар ... ... ... ... ... қажет және әр актив өз тәуекелдігі бойынша дұрыс бағалануы
қажет. Қазақстандағы қаржы нарығы ... ... ... ... мен қорлары бойынша операциялар жүргізуде.
Өкінішке орай, еліміздегі ... ... мен ... қор нарығына
белсенді араласуға және оның ... ... ... қаржы
көздерін таруға дайын емес болып шықты. Тапшылық ... ... өз ... басқарудағы икемсіздігі де елеулі кедергі
клтіруде. Осы ... ... ... компаниялардың мемлекеттік емес
облигациялардың эмитенттері ретінде қуатын да ... ... ... ... емес ... қағаздарыдың тартымдылығын арттыру мәселесі
де шешілген жоқ. Көптеген эмитенттер ... ... ... бойынша
кірісті уақытылы есептеу мен ақша ... ... ... басқарудың тиісті нормаларын өз деңгейінде сақтамайды. Мұның
ұсақ акционерлердің құқықтары мен ... ... ... ... ... ақпарларды ішкі және сыртқы инвесторлардың сұранысына
сай тиісті деңгейде ашық көрсете алмауына әкеліп соқтыруда.
Валюта нарығының сауда ... - әр ... ... яғни ... ... ... ... Қазақстанда көбінесі төрт валюта (АҚШ
доллары, жапон иенасы, еуро, ресей рублі) бойнша сауда жүргізіледі. ... ... ... ... ... ол екі валюта
бағамдарының үшінші валютаға – АҚШ долларына қатысты арақатынасы.
Валюта нарығында ... ... ... ... ... ... арасында
әр түрлі формалды емес телефон жүйелері арқылы жасалады. Ірі мәмілелер
жасасқанда ... ... ... ... Бұл әлеуетті сатушыны
үлкен шығындардан құтқарады.
Форвардты мәмілелер, фьючерс, опцион және басқа да қаржы ... ... ... валюта бағамының ауытқуына байланыст ... ... ... ... береді. Бірақ жиынтық тәуекел
тұрақты, сондықтан ол нарық ішінде қайта бөліне ... ... ... яғни ... ... көп ... ... бағамының тұрақтандырылуына
әкеледі де бәсекелестікті өршелендіре түседі. Бұл да макроэкономикалық
тұрғыдан ... ... ... ... орнығуына әкеледі.
Сондықтан стратегиялық тұрғыдан келгенде экономиканы сауықтыру, қазір жұмыс
істеп тұрған ... ... ... және жаңаларын құру үшін қажетті
алғышарттар жасау, халықтың әлеуметтік жағдайын ... ... ... шешуге мүмкіндік береді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру мәселелері»
туралы Жарлығы (2002 жылғы 17 мамыр, № 872)
2. ҚР Президенті Н.Назарбаевтің Қазақстан халқына жолдауы //Егемен
Қазақстан, 2006-2 ... ... ... ... ... анықтау тәртібін белгілеу-
Актілер жинағы,2003 N8.
4. «ҚР ұлттық банкі ... ҚР ... ... ... дело / Под ред. Колесникова В.И. — М., 1995.
6.Шеденов Ө.Қ.Жалпы экономикалық теормя.-Ақтөбе,2004.
7.Ақша,несие,банктер.-Алматы,2001.
8. Мамыров Н. Макроэкономика Алматы, 2003 ... ... С. ... ... ... ... 2005 ... Т. Макроэкономика. МГУ, 1997 г.
11.Валюта түсінігі.-"Банки Казахстана", 2005-ж., N6.
12. Сейтқасымов Ғ. «Қаржы, несие, банк». ... 2002 ... ... М. Халықаралық экономикалық қатынастар. Алматы 1998
14.Қазақстандағы депозиттер нарығы –Қаржы-Қаражат,2001,N
15."Ұлттық банктің статистикалық бюллетені"-1999-2004жж-Ақиқат,1999,N5.
16. Коммерциялық банк құрылымы.- "АльПари" 2002ж, ... ... ... ... ... ... ... капита-лының нарығы
Тауар-лық фью-черстiк шарт-тар және опцион-дар
Тауарлық век-сельдер, көпсо-менттер вариант-тар
Қор нарығы
Ақша ... ... ... ... ... ... ... банктiң қордалық негiздерi акция облигация
Туынды бағалы қағаздар: фьючер-стер, оп-циондар вариант-тар
Ақша-лай ба-ғалы қа-ғаздар чектер вексель-дер қол-ма қол емес ... ... ... ақшалар
Депозиттiк сертифи-каттар
Табиғи нарық
Қаржылық ???????? бағалы қағаздары
Бағалы қағаздар нарығы
Қаржы нарығы
Валюталық нарық
Алтын
нарығы
Капитал
нарығы
Ақшалай қаратар
нарығы
Қарыз капиталының ... ... ... ... қағаздар нарығы
Туынды бағалы қағаздар нарығы
Қарыздық бағалы қағаздар нарығы
Бағалы қағаздар нарығы (кер ... ... ... ... ... нарығы
Зейнет ақы нарығы
Бағалы қағаздар нарығы
Ақшалай нарық
Депозит нарығы
Несие нарығы
Валюта
нарығы

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
«Мемлекеттік қызметтегі мемлекеттік саясат»96 бет
«Экологиялық қолайсыз аймақтардың құқықтық режимі»25 бет
«Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы»18 бет
Істерді алқалы түрде қарау принципінің сот қызметін ұйымдастыру принциптерінің арасында алатын орны мен мәні55 бет
ААҚ «Гедеон Рихтер» компаниясының тарихы мен дамуы24 бет
Абайдың әдеби ортасы және ақындық мектебі34 бет
Авторлық құқық. Сабақтас құқық туралы жалпы түсінік28 бет
Авторлық құқықты реттеу15 бет
Авторлық құқықтың ұғымы және қатынастардың реттелуі59 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь