Экологиялық қауіпсіздік пен қоршаған ортаның тұрақтылығын сақтау үшін, қалдықтар жүйесін жан-жақты зерделеп, қалдықтарды басқару жүйесін жетілдіру жолдарын қарастыру

КІРІСПЕ

1. ҚОРШАҒАН ОРТА ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ МЕН ҚАУІПСІЗДІГІ

1.1 Қалдық түсінігі, пайда болу көздері, қайта өңдеу және жою
тәсілдері
1.2 Органикалық қалдықтарды биологиялық ыдырату әдістері

2. ҚАЛДЫҚТАРДЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ТАЛДАУ

2.1 Қалдықтарды басқару жүйесінің қазіргі жағдайы
2.2 Қалдықтарды азайту және жою жағдайларын талдау
2.3 Уытты емес қалдықтар
2.4 Өнеркәсіптік қалдықтарды қайта өңдеу әдістері.
2.5 Медициналық қалдықтардың ағымдық жағдайы


ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Дамушы елдердегі пайда болған қалдықтардың жыл сайынғы көлемі бір адамға жылына 15 млн тн деп, ал экономикасы шикізат базасына негізделген елдерде бұл сан 100 тоннаға көтеріледі. Ал біздің Қазақстанда пайда болатын қалдықтар жылына 60 тоннаны құрайды. Қазіргі кездің өзінде республикада 20 миллиард тонна қалдықтар жинақталған, оның ішінде 250 миллион тоннасы радиоактивті қалдықтар.
Өндіру мен тұтыну қалдықтарының жинақталуы елдің экологиялық қауіпсіздігіне зиян әкелетін негізгі факторлардың бірі.
Күн сайын әрбір үйде қалдықтың бірнеше түрлері пайда болады – ескі газет, сынған шыны, бос консерві банкілері, сынған тұрмыстық заттар және т.б. Мұның барлығын адам баласы үйінділерге тастай отырып, табиғаттың қайталанбас заңдылығы, өмірдің негізін қалаушы – «табиғаттағы зат айналымы» үрдісін бұзады. Жоғарыда аталған барлық материалдарға ортақ термин, яғни үйден, ұйымнан, кеңседен шығаратын қоқырсықтарды ғылыми тілде – «қатты тұрмыстық қалдықтар» немесе «қатты мунициальды қалдықтар (Municipal solid waste)» деп атайды.
Дайын өнімге орташа есеппен өңделген табиғи ресурстардың 6-10 пайызы сәйкес келеді, ал қалғандары өндірістің аралық стадияларында пайда болатын қалдықтарға айналады (өндірістік қалдықтар). Соңғы тұтынылған өнімнің өзі қалдыққа айналады (тұтыну қалдығы). Сондықтан да өндіру кезінде де, тұтыну барысында да қалдықтар түзіліп отырады.
Табиғатты пайдалану экономикасы көзқарасы тұрғысынан алып қарасақ, барлық қалдықтарды екі бағытта қарастыруға болады:
Біріншіден, бұл қалдықтар - толық пайдаланылмаған шикізат (мысалы, өндіруші кәсіпорынның қалдық төгетін жерлерінде кен көзіне қарағанда пайдалы қасиеті мол заттар кездессе, үйінділерде қағаз, пластмасса, ағаш, металдың үлкен бөлігі тасталынады.
Екіншіден, қалдықтар зиянды және қауіпті заттарымен қоршаған табиғи ортаны ластаудың негізгі көзі болып табылады.
Адам баласы өзінің күнделікті қажеттілігін қанағаттандыру үшін табиғат байлықтарын үздіксіз пайдалануы табиғат қорының таусылуына, адамға, табиғатқа теріс ықпал ететін зиянды, қауіпті заттардың пайда болуына алып келді. Әртүрлі өндірістік, өнеркәсіптік, тұрмыстық қажеттіліктерді өтеу үшін өндіріліп жатқан бұйымдардың нәтижесінде пайда болған зиянды, қауіпті қалдықтар тек қоршаған ортаға ғана емес, тірі ағзаларда әртүрлі қауіпті аурулардың пайда болуына, жер бетінде өлім-жітімнің көбеюіне де өзіндік әсер етті.
Жер бетіне тасталынып жатқан қалдықтар санының жылдан-жылға артуы қоғамға да үлкен қауіп тудырды. Сондықтан болар, қазіргі таңда қалдықтар мәселесі жергілікті деңгейде ғана емес, ғаламдық деңгейде қарастырылуды қажет етеді.
1. Матросов А.С. Управление отходами. , 2009. 480 с.
2. Крылов О. В. Токсины вокруг нас // Экология и жизнь. 2008. - №2. - С. 69-70.
3. Игнатов В. Г., Кокин А. В. Экологический менеджмент. Учебное пособие. - Изд. И. 26, 2007. - 303 с.
4. Трифонова Т.А. и др. Экологический менеджмент, 2009
5. Упушев Е.М. Экология природопользования, экономика. Учебное пособие. Алматы: НИЦ «Ғылым», 2002.
6. Воронцов А.П. Рациональное природопользования. 2009. 237с.
7. Батурин Л. А., Игнатов В. Г., Кокин А. В. Экономика и управление природопользованием. : СКАГС. 2006. - 125 с.
8. Управление отходами. Заключительный Отчет. А. 2009
9. Қазақстан Республикасының статистикалық агенттігінің мәліметтері 2009 ж.
10. Нестеров П.Н., Нестеров А.П. Экономика природопользование и рынок. 2007.
11. Глухов В. В., Лисочкина Т. В., Некрасова Т. П. Экономические основы экологии. Специальная литература для студентов ВУЗов, 2007.- 2009 гг.
12. Мұқаұлы С., Үпішев Е.М. Табиғатты пайдалану экономикасы.- Алматы: Экономика, 2009.
13. Е.М. Үпішев, С.Мұқаұлы Табиғатты пайдалану және қоршаған ортаны қорғау. – Алматы: «Экономика баспасы» ЖШС, 2006.
14. Мамыров Н.К., Тонкопий М.С., Упушев Е.М., Экономика природопользования.- Алматы: «Экономика» баспасы, 2003.
15. Тонкопий М.С. Экология и экономика природопользования. Учебник. Алматы: Экономикс. 2003.
16. Краммер Дж., Скотт Дж., Ван дер Аккер Ф. Экономические методы стимулирования развития экологически чистых технологий // Экономические проблемы безотходного производства. - М.: «Издательство ПРИОР», 2009. - 238 с.
17. Концепция экологической безопасности Республики Казахстан от 30 апреля 1996 года // Каз. Правда, 2006. – 1 июня.
18. Қазақстан Республикасының Экологиялық Кодексі. Алматы, 2007
19. «Қалдықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заң жобасы, Юрист, №12(54), 2006
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. ҚОРШАҒАН ОРТА ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ МЕН ҚАУІПСІЗДІГІ
1.1 Қалдық түсінігі, пайда болу ... ... ... және ... Органикалық қалдықтарды биологиялық ыдырату әдістері
2. ҚАЛДЫҚТАРДЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ТАЛДАУ
2.1 Қалдықтарды басқару жүйесінің қазіргі жағдайы
2.2 ... ... және жою ... ... ... емес ... ... қалдықтарды қайта өңдеу әдістері.
2.5 Медициналық қалдықтардың ағымдық жағдайы
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Дамушы елдердегі пайда болған қалдықтардың жыл ... ... бір ... 15 млн тн деп, ал ... шикізат базасына негізделген елдерде
бұл сан 100 ... ... Ал ... ... пайда болатын
қалдықтар жылына 60 тоннаны құрайды. Қазіргі кездің өзінде ... ... ... қалдықтар жинақталған, оның ішінде 250 миллион тоннасы
радиоактивті қалдықтар.
Өндіру мен ... ... ... ... экологиялық
қауіпсіздігіне зиян әкелетін негізгі факторлардың бірі.
Күн сайын әрбір үйде қалдықтың бірнеше түрлері пайда болады – ... ... ... бос ... ... ... тұрмыстық заттар және
т.б. Мұның барлығын адам баласы ... ... ... ... ... ... ... қалаушы – «табиғаттағы ... ... ... ... ... барлық материалдарға ортақ
термин, яғни үйден, ұйымнан, кеңседен шығаратын қоқырсықтарды ...... ... ... ... ... мунициальды қалдықтар
(Municipal solid waste)» деп атайды.
Дайын өнімге орташа есеппен өңделген ... ... 6-10 ... келеді, ал қалғандары өндірістің аралық стадияларында пайда болатын
қалдықтарға айналады (өндірістік қалдықтар). Соңғы ... ... ... ... ... қалдығы). Сондықтан да өндіру кезінде де, тұтыну
барысында да қалдықтар түзіліп ... ... ... ... ... алып қарасақ,
барлық қалдықтарды екі бағытта қарастыруға болады:
Біріншіден, бұл қалдықтар - ... ... ... ... ... ... ... жерлерінде кен көзіне қарағанда
пайдалы қасиеті мол заттар кездессе, үйінділерде қағаз, пластмасса, ... ... ... ... қалдықтар зиянды және қауіпті заттарымен қоршаған табиғи
ортаны ластаудың негізгі көзі болып табылады.
Адам баласы өзінің күнделікті ... ... үшін ... ... пайдалануы табиғат қорының таусылуына, адамға,
табиғатқа теріс ықпал ететін зиянды, қауіпті ... ... ... ... Әртүрлі өндірістік, өнеркәсіптік, тұрмыстық ... ... ... ... ... ... пайда болған зиянды, қауіпті
қалдықтар тек қоршаған ортаға ғана ... тірі ... ... ... ... болуына, жер бетінде өлім-жітімнің көбеюіне де өзіндік
әсер етті.
Жер ... ... ... ... ... жылдан-жылға артуы
қоғамға да үлкен қауіп тудырды. Сондықтан болар, қазіргі ... ... ... ... ғана емес, ғаламдық деңгейде қарастырылуды
қажет етеді.
Қатты тұрмыстық қалдықтарды залалсыздандыру технологиясы мен ... қала ... ... ... ықпал ететін экономикалық,
әлеуметтік, экологиялық, ұйымдастырушылық-құқықтық факторларды ескеру
қажет.
Қазақстан Республикасы аумағындағы ... ... ... ... қаржыландырудың жеткіліксіздігіне, тариф құрылымы ... ... ... түбегейлі өзгертуге мүмкіндіктердің
жоқтығына алып келді. Санитарлық тазалау бойынша жұмыстардың өзіндік құнын
жасанды тұрғыдан ... ... ... ... ... жинақталуына, тіркелмеген үйінділердің пайда болуына ... ... ... ... ұтымды бағыты, қалдықтар
мәселесін шешудің ... жолы – ... ... ... ... және ... ... жүйесін ендіру. Қалдықтарды басқару
жүйесі жергілікті орыннан бастау алып, республикалық ... ... ... ... жүйесі қоғамның, елдің тұрақты ... ... ... үлес ... Сол ... ... ұйымдастыру жұмысында қалдықтардың пайда болу ... ... т.б. ... ... ... Міне, осындай ерекшеліктер
дипломдық жұмыс тақырыбының таңдалуына септігін ... ... ...... ... пен ... тұрақтылығын сақтау үшін, қалдықтар жүйесін жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... сәйкес дипломдық жұмыстың алдына келесідей міндеттер
қойылды:
- Қалдық ... ... ... өңдеу тәсілдерін қарастыру;
- Қалдықтарды залалсыздандыру жолдары мен ... ... ... ... ... ... Республикасындағы және Алматы қаласындағы ... ... ... ... ... ... жетілдіру үшін ұсыныстар әзірлеу.
Ұсынылып отырған дипломдық жұмыстың ... ... ... ... мен ... болу ... оны жою мен залалсыздандыру, ... ... ... қалдықтарды басқару жүйесіне сипаттама
берілді.
Дипломдық жұмыстың екінші бөлімінде ... ... ... және ... ... ... ... берілді.
Дипломдық жұмыстың үшінші бөлімінде ... ... ... жолдары көрсетілді.
1. ҚОРШАҒАН ОРТА ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ МЕН ҚАУІПСІЗДІГІ
1. Қалдық ... ... болу ... қайта өңдеу және жою тәсілдері
Адамзат өз өмірін жақсарту мақсатында және ... ... ... ... ... ... өндірістің қарқынын арттыруға ұмтылып
келеді. Дегенмен де, ... ... және ... пайдаланылған
ресурстардың басым бөлігі қайтадан табиғатқа, адам өміріне қауіп тудыратын
қалдық, зиян түрінде ... ... ... өнім ... 2 ... ал қалғаны қалдықтар. Бір адамның өмірлік деңгейін қамтамасыз ету
үшін, жер қойнауынан жыл ... 20 ... ... ... ал ... саны:
АҚШ – 0,6; Англияда – 0,4; ... – 0,6; ... – 0,32 ... құрайды. Төмендегі 1-суретте Жердегі антропогенді зат ... ... ... ... жалпы массасы жылына 24 трлн тоннаға
жетеді.
1. - сызба – Бағытталған ғаламдық антропогенді материалдық баланс
Оның ішінде 120 млрд ... ... ... ... ... әлемдік экономикада 6 млрд т (7,5 %) өндіріс ... ... ... 80 %-ға ... ... ... ... резервтер мен негізгі, айналмалы материалдық қорлар құрамына
кіреді және ... Осы ... ... және ... ... млрд тн ... 94 %-ы ... ортаға қалдық түрінде қайта қайтарылады
[1].
Адамның жеке тұтынуы жылына 1,5 млрд ... ... Осы ... ... тамақ өнімдерінің нетто-тұтынуына кіреді – қалдықтың бұл бөлігі
адамзат ... ... ... ... ... ... аз ғана ... циклді азайтады, яғни тамақ өнімдерін дайындауға қосымша энергия
шығынын қажет ... Су ... мен жер ... 3,9 млрд т ... ... млрд т ... ... қалдықтар түседі (1-сурет).
Тәулігіне бір адамға есептегенде нетто-тұтыну орташа есеппен 40 ... ... 1,9 л ауыз ... 400 л ... және 380 г ... мен ... құрайды. Су, тамақ және оттегі саны климаттық, ұлттық
және әлеуметтік ерекшеліктерге байланысты физиологиялық шектеулікті бірнеше
есе арттырады [2].
Экожүйені ... ... ...... күн ... ... ... өмір сүру. Ал адам баласы өзінің кез-келген ... үшін күн ... ... ... бөлігін ғана пайдалануы
мүмкін. Пайдалы ... жағу ... ... ... ... Күн
энергиясы экологиялық таза энергия болып табылады. Күн энергиясы шектеусіз
және жеткілікті. Күн энергиясының түсуі ... ... ... ... ... бірақ оны жинақтап алу үшін арнайы техникалық
құралдарды жасау керек. Дегенмен адам басқа жолмен ... ... ... ... ... ... газ, ... жағу арқылы алады. Бұл
үрдіс қалдық ... саны ... ... ... ... ... ішінде алдыңғы орында: яғни, көмір мен ... ... ... ... ... ... Тас көмір күлінің бір тоннасында
орташа есеппен 200 г ... 400 г ... 500 г ... 700 г ... т.б. бар. Мұнай күлінде ванадий, молибден, никельдің құрамы көп. ... ... ... мыс, ... ... ... бар. Жыл ... 2,4
млрд тн тас және 0,9 млрд тн қоңыр көмірді жағу барысында оның күлінен
биосфераға ... ... 280 мың тн ... пен 220 мың тн уран түседі.
Қазіргі уақытта жер жүзінде 162 млрд тн ... мен 64 млрд тн ... ... ... ... ... ... бірнеше миллиондаған
тонна металдар түсіп, экожүйе нысандарының химиялық құрамын өзгертті.
Өнеркәсіптік кәсіпорындардың аварияға қарсы тұрақтылығы мен ... ... ... ... ... қысқартқанына қарамастан,
авария деңгейі, созылмалы аурулар, ... ... ... жетістік заманында адамзат баласының қоршаған ортаға
шектеусіз ықпал ету мүмкіндігі туады, ал қалдықсыз ... ... зат пен ... ... тірі материяның құрылымы ... даму ... ... ... мәселелер жүйесімен экология
ғылымы айналысады. Экология – ... тірі ... ... ... мен ... ... құрылымын, дамуын,
көбеюін зерттейтін ғылым.
Қоршаған ортаның материалдық ... ... ... ... ... ... ластаушы өнімдерді өндіру көлемі және қоршаған ортада оны ... ... ... ... мүмкіндігін бағалауға мүмкіндік
береді. Мұнда қолдану сипаты маңызды мәнге ие: ... ол ... ашық ... ... ... ... ортаға таралуы – мұнда негізгі табиғи үрдістер
қолданылады және ... ... ... ... Өндіріс өнімдерінің тұрақтылығы және оның көбею қабілеттілігі;
• Зиянды затттарға айналуы;
• Оның экотоксикологиялық қасиеті.
Адам өмір сүруінінң көп жылдық тәжірибесі ... ... ... ... ... ... алып келеді. ... ... яғни ... ... бірнеше күн ішінде бірнеше гектар
орман алқабын жойып ... ... ... ... ... ... сарымсақ, пиязға қарағанда зиянды микробтарды жедел түрде жоятын
қуатты фильтр ... ... ... қала ... ... ... деп ... табиғи ортаны сандық және сапалық жағынан өзгертеді.
Өнеркәсіптік революция урбанизацияны жеделдету үрдісі болып ... ... ... 1 ... ... ... 80 ... артық жалпы
ішкі өнімді өндіреді. Осы жағдайда ол 80 пайыздан жоғары ... мен ... ... ... және ... ... ... өмірге қарағанда қалдықты технологияға
негізделген. Адам бар жерде қалдық үнемі пайда болып отырады. Қалдық – ... ... өз еркі ... ... ... ... ... мен үрдістер.
Қалдық түрлеріне байланысты келесідей ... ... ... – адамның өмірлік қабілеттілігін арттыру үшін тұрғын пункттерінде
пайда болатын қауіпті және қауіпсіз қалдықтар.
Биологиялық ...... және ... ... ... ... ... пайда болатын биологиялық органдар
және сонымен қатар, биотехнологиялық өнеркәсіп қалдықтары.
Қауіпсіз қалдықтар – қауіпті қалдыққа ... ... ... - өнім ... ... және ... орындау,
энергия, өнім өндіру жағдайында ... ... ... ... ... ... шикізат қалдықтары.
Тұтыну қалдықтары - алғашқы ... ... ... ... ... мен ... қалдықтары.
Ауылшаруашылық қалдықтары – минералдық тыңайтқыштар, ... ... ... ... құраушылар – жер өндіру мен өндірістің басқа
салаларының, ... ... ... ... ... ... ... тұратын қосындылар мен сұйықтықтар, тау
массалары мен минералдық қоспалардың жинақталуы.
Қалдық өндірушілер – ... ... әсер ... ... ... жеке және ... тұлғалар.
Қалдықты жою жинау, сорттау, тасымалдау, қайта өңдеу, қоймаға көму және
қауіпсіз сақтауды қамтамасыз ету негізінде ... ... жою ... өте ерте ... ... Яғни қалдықтардың
пайда болуы ірі өнеркәсіптік қалалармен тікелей байланысты.
Ең алғашқы рет Кнос ... ... ... ... үңгірлерге
тасталынып, біраз уақыт өткеннен кейін үсті топырақпен көміліп отырған.
Дегенмен де, римдіктерде қалдықтарды жоюдың ... ... ... ... да қалдықтар үй маңында, көшеде, қала ... ... ... Бұл ... ... 19 ... ... қалыптасқан болатын.
Германияның бірнеше ортағасырлық мемлекеттерінде ... ... ... үшін ... ... қалаға алып келгендер
өздерімен бірге қалдықтарын қайта алып кетіп отырған.
Жер бетінде халық тығыздығының ... және қала ... ... жетіспеушілігіне байланысты қалдықтарды көшелерде жинау әдісі
қалыптасты. Соған сәйкес күл-қоқысты жою ... де ... ... Үй ... бастап, барлық қалдықтар көше арқылы су каналына
түсіп отырды. Әрбір үйде ... қой, ... тағы ... ... ... қалдықтар тау-тау болып үйілді. 1387 жылы ... ... ... ... құрылды. Күл-қоқыс тастайтын үйінділер қала
шетінде және Темза өзенінің ... ... ... ... күн ... яғни ... бір күні күл-қоқысты есік алдына
шығарып, оны арнайы күл-қоқыс тастайтын машиналарға салып жібереді.
Қалдықтарды жоюдың ... бір ... ... - ... ... Темза өзеніне ағызылып отырды. 1388 жылы өзен, бұлақ, каналдарды
ластауға тиым салынатын арнайы Заң ... жылы 41 ... ... ... ... кірпіштерін алу үшін
қалдықты жаға отырып, оның күлін пайдаланды.
6 ғасырдың басында Лондонда ... ... ... және ... ... 500 жыл өтсе де өз ... әлі де жоя ... таңда планетаның бір тұрғынына орташа есеппен жылына 1 тн ... ... яғни ... ... ... және істен шыққан автомобиль
мен оның бөліктерін қоспағанда.
Қала қалдықтарының ... ... ... болатын заттар
атмосфералық ауаны ластайды. Жаңбырлы су нәтижесінде шіріген қалдықтардан
пайда болған улы заттар ашық су ... мен жер асты ... ... ... ... ... қалдықтарды тастау барысында атмосфералық ауа
бұзылады. Жаңбырлы су тасталынған қалдықтардағы улы ... ... ашық ... мен жер асты ... ... ... ... кең тараған үш
тәсілі бар: ... ... ... ... ... ... ... зауыттарда қайта өңдеу. (1-кесте).
Қоршаған орта мен адам денсаулығы үшін аса қауіпті ... ... ... мен ... ... ... жататындар:
1. Өсімдіктерді қорғаудың химиялық құралдарын өндірудегі қалдықтардағы
пестицидтер;
2. ... ... ... пайда болатын
радиоактивті қалдықтар; сынап және оның ... ... Жылу ... мен ... ... ... зиянды металдар;
4. Мұнай өңдейтін және лак-бояу өнеркәсібіндегі қалдықтарда кездесетін
қорғасын;
5. Электрмен қамтамасыз ... ... ... ... ... қорғау барысындағы
химиялық құралдардың қалдықтары, бояу, лак, ... ... ... ... - ... жою ... салыстырмалы сипаттамасы
|Қалдықты жою |1тн ... ... ... ... қайта |
|тәсілдері |құны, долл ... ... ... |
| | ... ... |
|Арнайы қалдық |35 |30 |Жоқ ... | | | ... ... |70-ке ... |50 ... ... ... ... |70-ке ... |90 ... алу үшін ... | | | ... ... ... үлкен бөлігінің алдын-алу шараларын қатаң қолдана
отырып, оларды жер үстінде ... тура ... ... су өтпейтін қабат 3
м болуы керек, ол кезде барлық грунтты ... мен ағын ... ... ... ... ... ... мәліметтер 1 млн аса тұрғыны бар
ірі қала орталықтарындағы ресурстарды ... мен ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Қалдықтар тұрмыстық және пайдалы қазбаларды өндіру ... ... ... ... ... ... Фазалық жағдайы бойынша қалдықтар
сұйық, қатты және газ тәріздес болып ... ... ... ... газ ... болып есептелінбейді, бірақ өндіріс ... ... ... ... газ ... төмендету үшін, оны қатты
немесе ... ... ... ... ... ... ... Жерден 100 млрд тоннаға дейін кендер, құрылыс
материалдары, отын (4 млрд т ... мен газ, 2 млрд т ... ... 92 ... ... ... ... мен 2 млн т улы химикаттар сіңіріледі.
Атмосфераға 200 млн т көмір оксиді, 53 млн т азот ... 50 млн ... 146 млн т ... 250 млн т шаң ... ... Ал ... жыл сайын 32 млрд м3 тазаланбаған су, ал әлемдік ... ... т –ға ... ... ... Жыл сайын 7 млн га жер жарамсыз болып
табылады.
2. – кесте - Қазіргі ірі ... ... ... мен ... ... ... ортаға тасталынған |
| ... ... ... млн, т ... ... млн т ... |625 ... су |500 ... |2 ... ... |2 ... |4 |Газ ... |0,8 |
| | |(SO2, NO2, CO2, | |
| | ... | ... |2,8 | | ... |2,7 | | ... |1 | | ... ... ... ... ... ... әр ... ... қалдықтары,
қағаз, метал сынықтары, резина, шыны, ағаш кесінділері, мата, синтетикалық
заттар. Ауыл шаруашылығының қауіпті қалдықтары: ... ... ... улы химикаттардың қалдықтары т.с с. қоршаған ... ... ... ... ... және қара ... ... кезінде құрамы мен қасиеті
әртүрлі қалдықтар түзіледі. Пестицидтерді өндіру кезінде ... ... және суда ... ... ... термодинамикалық қалдықтар да
пайда болады. Сұйық қалдықтардың ... кең ... ... ... ... қазбаларды өндіру барысында құрамында токсинді химиялық
элементтер мен ... бар ... ... ... ... массаларды
түзіп, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан ... және ... ... ... ... ... өнімін адамзат баласы дұрыс
пайдаланбайды (негізгі өнімнің 90 пайызы қалдық түрінде ... ... ... ортада инертті немесе ... ... ... ... ... қорғау мәселелерінің екі негізгі
бөлігін көрсетуге болады:
1. Қоғамның өмір сүруіне қажетті табиғи ресурстардың таусылуынан қорғау
(пайдалы өсімдіктер мен ... ... ... бөлігін
үздіксіз алып отыруды қамтамасыз ету мәселелері). Мәселен табиғатты
ұтымды әрі үнемді пайдалану арқылы немесе ... ... ... мен ... қалпына келтіру, табиғаттың өзінің өндіргіш
күштерін ... ... ... болады (белсенді табиғат қорғау
әдісі).
2. Адамның демалуын, эстетикасын, ... ... ... ... ... ... ... сақтау.
Қоғам үшін қажетті табиғи ресурстарды келесідей топтауға болады:
1. Өндірістік іс-әрекеттерге арналған шикізат ресурстары;
2. Тұрмыстық және ... ... ... ... ... Тамақ ресурстары.
Тамақ өнімдері мен азық-түлік шикізатының қауіпсіздігі адам денсаулығын
анықтайтын бірден-бір фактор. Адам денсаулығы үшін ... таза ... ... деп – ... ... ... жоқ, ... мутаген
және тірі ағза үшін ... әсер ... ... да ... жоқ
өнімдерді атаймыз. Осы талаптардың орындалмауы халықтың ... ... әсер ... өмір сүру ұзақтығын қысқартады, аурулар
мен өлім саны артып, ұрпақтардың өмірге деген қабілеті төмендейді.
Тірі ағзалардың заттарды жұтуы мен ... ... ... ... Ағзаға зиянды заттар түскен кезде қану жағдайы сіңіру ... және ... ... ... ... ... асырылады, ағзадағы
қалыптасқан өнім концентрациясы «қану концентрациясы» деп аталады. Егер де
ол қоршаған орта концентрациясынан ... ... онда тірі ... ... аккумляциясы (жинақталуы) жүреді.
Аккумляция сипаты ағза түріне де тәуелді болады. ... су ... ... ... ... кестеден көруге болады.
Байытылу коэффициенті ағзадағы зат концентрациясының ... ... ... сол ... ... қатынасымен анықталады.
Егер ол 1-ден төмен болса, онда ... ... сол ... ... ... ал егер 1-ден жоғары ... онда тірі ... ... ... ... ... байытылуы жоғары, 3-
кесте).
Су жүйесінде әртүрлі қоректену тізбегіндегі экологиялық байытылу
байқала ... ... ... ... ... қоспағанда. Ал жер
беті ағзаларында химиялық заттардың аккумляциясы әртүрлі болып келеді.
Мысалы, жауын ... ... орта және ... ... ... ... қасиеті мен топырақтың еріту қасиеті болғанына байланысты
химикаттардың ағзаларына жинақталуы төменгі ... ... ... ... ... ... бірқатар тәсілдері бар.
Қалдықтарды тазалау әдісі бұрыннан жүзеге асуда. Олар:
1. Егістерді суару көмегімен тазарту, яғни арнайы ... ... ... ... және ... ... ... суларды физико-химиялық тазалау ... ... ... ... – кесте -Теңіз сулары мен шаян ағзасындағы бірқатар химиялық
элементтердің құрамы ... ... ... суы, ... ... ... % ... |
|элементтер | | ... ... |85,966 |79,99 |0,93 ... |10,726 |10,20 |0,95 ... |1,935 |1,05 |0,54 ... |1,075 |0,54 |0,5 ... |0,13 |0,03 |0,23 ... |0,09 |0,14 |1,6 ... |0,042 |0,04 |1 ... |0,039 |0,29 |7,4 ... |0,003 |6,1 |2000 ... |0,001 |1,52 |1500 ... |

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Маркетинг және менеджмент негіздері17 бет
Еңбек қорғау8 бет
«Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы: мәселелері және қамтамасыз ету жолдары»100 бет
Жасанды былғары7 бет
Изопроцесс түрлері жайлы мәлімет5 бет
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету39 бет
Кәспорынның қаржылық тұрақтылығы32 бет
Орталық банктердің ұйымдастырудың жолдары мен операциялары38 бет
Экономика нысандарының тұрақтылығын арттырудың негізгі қағидалары. Экономика нысандары тұрақтылығын арттыру бойынша шаралар, тәсілдер және жолдары. Жалпы ережелер2 бет
Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің монетарлық саясаты25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь