Экономикалық өсудің теориялық және әдістемелік негіздері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І бөлім. Экономикалық өсудің теориялық және әдістемелік негіздері.
1.1. Экономикалық өсу: түсінігі, факторлары мен типтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2. Экономикалық өсудің модельдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
1.3. Экономикалық өсудегі мемлекеттің рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11

ІІ бөлім. Дамыған елдердегі экономикалық өсу ерекшеліктері.
2.1. Америка Құрама Штаттарының экономикалық өсу алғышарттары, қазіргі әлеуметтік.экономикалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.2. Еуропа Одағында экономикалық өсу ерекшеліктері және әлеуметтік.экономикалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.3. Қазақстан мен дамыған елдер арасындағы экономикалық өсу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
Экономикалық өсу қоғамды дамыту мен әлеуметтік мәселелерді шешуде маңызды бола отырып, бірнеше жүз жылдар бойы зерттелуде. Кез келген мемлекет өз халқының тұрмыс-жағдайын, әл-ауқатын жақсартуға және ұлттық қауіпсіздігін қамтамсыз етуге міндетті.
Жалпы экономикалық өсудің түрлі модельдері (неоклассикалық, кейсиандық, неокейсиандық, институционалдық) бар екендігі белгілі. Неоклассикалық модельдің зерттеу обьектісі экономикалық өсу факторлары, яғни еңбек, капитал, ресурстар, ҒТР, уақыт, экологиялық ақпараттық фактор, адам капиталы болып табылады. Ал, Кейнстік бағытты жақтаушылар теориясында өсу әлеуметтік-экономикалық алғышарттардың кешеніне әсер етпейтін, тек технико-экономикалық параметрлердің өзгерісі деп дәлелденген. Ол ең алдымен сапалы емес сандық құбылыс ретінде қарастырылады. Кейнстік және неокейнстік бағыт экономикалық өсудің алғышарттарын жасайды, яғни дағдарыстан қалай шығу керек, дамушы елдердің жүргізетін саясаттарын қарастырады.
У. А. Льюис экономика секторларын өнеркісіп және ауыл шаруашылығына бөле отырып, негізгі екі: 1) қорлану, яғни жинақтарды инвестицияға айналдыру; 2) жұмыспен қамту, яғни жұмыс күші артық сферадан еңбекке қажеттілігі жоғары сфераға еңбекті ауыстыру мәселелері шешілуі тиіс деп көрсетеді. Сонымен Льюистің жаңарту секторлар арасындағы материалдық және еңбек ресурстарын қайта бөлу тәсілі болып табылады.
Неоклассикалық және неокейнстік модельдердің өзара айырмашылығына қарамастан, олар ұқсас методологияға негізделген.
Осылай ХІХ ғасыр басы мен ХХ ғасыр классикалық теориясында үлкен орын экономикалық өсуге берілген. Табиғат, механизм және қорлану тенденциясы «халықтың байлығы» А. Смит, Д. Рикардо, Т. Мальтус, К. Маркс, Дж. Ст. Милльдің негізгі көңіл аударған мәселесі болды. Содан кейін ұзақ уақыт бұл тақырыпқа ешқандай көңіл бөлінбеді. Тек ІІ дүниежүзілік соғыс қарсаңында ғылымдық мақала шығарған, кейнсиандық экономикалық динамиканы талдауға жол ашқан Р. Харродтың арқасында бұл мәселеге қайтадан қызығушылық туындады. Соғыстан кейінгі бірнеше бесжылдықта өсу теориясы көбірек талқыламалы болды. Ұлттық өнімнің өсуі мәселесін қарастыратын үш концепция құрылды: неокейнсиандық (Т. Харрод, Е. Домар, Э. Хамсен), неоклассикалық (Р. Солоу) және посткейнсиандық (Н. Калдор, Дж. Робинсон).
Өзімнің курстық жұмысымда экономикалық өсуге теориялық анықтама бере отырып, оның жетекші мемлекеттердегі көрсеткіштерін анықтауға тырыстым. Мен бұл жұмыста Америка Құрама Штаттарының ІІ дүние жүзілік соғыстан кейінгі экономикалық өсуінің алғы шарттарын, оған әсер ететін факторларды қарастырдым. Қазіргі кездегі АҚШ-тың кейбір әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерін кесте түрінде жаздым. Европа Одағындағы дамыған мемлекеттердің экономикалық өсуіне евроның халықаралық валюта ретінде қалыптасуының мәселелері мен қазіргі экономикасы мен әлеуметтік-экономикалық көрсеткішетерін қарастырдым.
1. Я. Әубәкіров, К. Нәрібаев, М. Есқалиев, Е. Жатқанбаев, Е. Байжұмаев, Ж. Жәйшібеков «Экономикалық теория негіздері», Алматы 1998.
2. В. К. Ломакин «Мировая экономика» учебник, Москва 1998.
3. А. С. Булатов «Мировая экономика», Москва 1999.
4. Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың 2008 жылғы Қазақстан Халқына Жолдауы.
5. www.google.kz
6. www.akorda.kz
7. ҚР-сы статистика агенттігі «ҚР-сы және оның өңірлерінің әлеуметтік-экономикалық дамуының статистикалық көрсеткіштері», Алматы 2007.
8. www.stat.kz
9. www.rambler.ru
10. www.yandex.ru
11. www.economic.narod.ru
        
        Жоспар:
Кіріспе.................................................................
...................................................3
І бөлім. Экономикалық өсудің теориялық және әдістемелік негіздері.
1.1. Экономикалық өсу: ... ... ... ... ... ... өсудегі ... ... ... ... ... өсу ерекшеліктері.
2.1. Америка Құрама Штаттарының экономикалық өсу алғышарттары, ... ... ... ... өсу ... және ... Қазақстан мен дамыған елдер арасындағы экономикалық ... өсу ... ... мен әлеуметтік мәселелерді шешуде
маңызды бола отырып, ... жүз ... бойы ... Кез келген
мемлекет өз халқының тұрмыс-жағдайын, әл-ауқатын жақсартуға және ұлттық
қауіпсіздігін қамтамсыз етуге міндетті.
Жалпы ... ... ... ... ... неокейсиандық, институционалдық) бар ... ... ... ... ... ... өсу факторлары,
яғни еңбек, капитал, ресурстар, ҒТР, уақыт, экологиялық ақпараттық фактор,
адам капиталы болып табылады. Ал, Кейнстік бағытты ... ... ... ... ... әсер етпейтін, тек
технико-экономикалық параметрлердің өзгерісі деп дәлелденген. Ол ең ... емес ... ... ... ... ... және ... экономикалық өсудің алғышарттарын жасайды, яғни ... ... ... ... ... жүргізетін саясаттарын қарастырады.
У. А. Льюис экономика секторларын өнеркісіп және ауыл шаруашылығына
бөле ... ... екі: 1) ... яғни ... ... 2) ... қамту, яғни жұмыс күші артық ... ... ... ... ... ... ... шешілуі тиіс деп
көрсетеді. Сонымен Льюистің жаңарту ... ... ... ... ... ... бөлу ... болып табылады.
Неоклассикалық және неокейнстік модельдердің өзара айырмашылығына
қарамастан, олар ұқсас методологияға негізделген.
Осылай ХІХ ... басы мен ХХ ... ... ... ... орын
экономикалық өсуге берілген. Табиғат, механизм және ... ... ... А. ... Д. Рикардо, Т. Мальтус, К. Маркс, Дж. ... ... ... ... ... ... ... кейін ұзақ уақыт бұл
тақырыпқа ешқандай көңіл бөлінбеді. Тек ІІ дүниежүзілік соғыс қарсаңында
ғылымдық ... ... ... экономикалық динамиканы талдауға жол
ашқан Р. ... ... бұл ... ... қызығушылық туындады.
Соғыстан кейінгі бірнеше бесжылдықта өсу ... ... ... ... ... өсуі мәселесін қарастыратын үш концепция құрылды:
неокейнсиандық (Т. Харрод, Е. Домар, Э. Хамсен), ... (Р. ... ... (Н. ... Дж. ... ... жұмысымда экономикалық өсуге теориялық анықтама бере
отырып, оның жетекші мемлекеттердегі ... ... ... ... жұмыста Америка Құрама Штаттарының ІІ дүние жүзілік соғыстан кейінгі
экономикалық ... алғы ... оған әсер ... ... ... ... АҚШ-тың кейбір ... ... ... жаздым. Европа Одағындағы дамыған
мемлекеттердің экономикалық өсуіне евроның ... ... ... мәселелері мен қазіргі экономикасы мен ... ... ... өсу әр ... ... ... бірі ... табылады. Сол себепті дамыған елдер мен
Қазақстан Республикасының ... ... ... көңіл
бөлдім.
І бөлім. Экономикалық өсудің теориялық және әдістемелік негіздері
1.1. Экономикалық өсу: түсінігі, факторлары мен ... ... ... ... әдетте экономикалық өсу деп,
өндіргіш күштердің ұзақ ... ... ... ... ... табиғи дәрежесінің ұзақ мерзімдегі өзгерістерін атайды. Осы
жағдайда талдаудың пәні ... ... ... өсуі ... Ал осы өсу, ... бір ұзақ ... болмысынан, оның
келесі болмысына қозғалыс деп тұжырымдалады.
Осындай жағдайда экономикалық ... және ... ... ... аударылады. Нақты экономикалық өсуді талдағанда зерттеу пәні ... ... ... ... ... оған ... ... өндірістік пропорциялар, экономикалық өсу ... ... ... өсу ... ... ... мемлекеттік саясаты, өндірістің нақты көлемінің оның потенциялдық
көлемінен аз болуының себептері және т.б. жатады. Нақты экономикалық ...... ... ... жаңа ... шешу және ... ... табылады: өндірістік ресурстардың шектелуі мен қоғамдық қажеттердің
шексіз болуының арасындағы осы ... ... ... екі түрі ... ... ... ... арқылы, екіншіден, бар болған
өндірістік мүмкіндіктерді пайдалану тиімділігін жоғарылату және қоғамдық
қажеттіктерді дамыту арқылы. Бірақ ... ... ... ... әрбір
жаңа кезеңінде өндірістік мүмкіндіктердің ... ... ... ... қамтамасыз етілмейді. Қоғамдық қажеттіктер, оларды
қаматамасыз ететін өнімдердің өндірісін осы елдің ... ... ... ... жеткізушілері игергеннен кейін пайда болады.
Бірақ осыған қарамастан, ... ... ... ... біріншілік, жетекші болып ... ... ... ... ... ... ... ал бұл жағдай өндірістің
үздіксіз дамуын талап етеді.
Экономикалық теорияда экономикалық өсудің көрініс формалары ... ... орын ... ... өсу ... ЖҰӨ (ҰТ) нақты көлемінің өсу
шапшандылығымен өлшенетін немесе осы ... бір ... ... ... ... ... белгілі мерзімде ұлттық
экономиканың дамуының қорытынды ... ... ... кең ... ... өсуді өлшеудің қандай әдісін қолданатыны зерттеудің
мақсаттарымен байланысты болады. ... ... ... әдісі көбінесе
елдің экономикалық ... ... ... ... ... ...... әл-ауқатының динамикасын талдағанда, немесе
әр елдер мен региондардағы тұрмыс дәрежесін салыстырғанда ... күні өсу ... ... ... ... ... ... өсу деп халықтың санының өсу ... ... ... өсу шапшаңдығының артық болуына әкелетін, ұлттық ... деп ... ... ... ... ... өсуі шапшаңдығы жағынан
қарағанда, әдетте экономикада күрделі құрылымдық немесе институционалдық
өзгерістер орын ... деп ... ... ... ... орта ... ... және өзгерістер жоқ, тұрақты ... ... ... сипаты, тұтастық қасиеттері бар және сыртқы
ортамен үйлесімді өзара әсер ететін экономикалық жүйелерге тән ... ... ... деп ... ... ... ... циклына тең уақыт
түсініледі. Осындай тұжырым экономикалық өсудің ... ... ... тән ... ... ... даму, ұдайы өндірістік, индустриалдық және
постиндустриалдық теорияларда қолданылады. Бұл теориялар «тым ... ... ... мәселелерін зерттеп, талдайды. Осы
мерзімде үкіметтің негізгі институттары, басқару, ... ... ... ... ... және оның ... ортамен
байланысы – осылардың барлығы өзгеріске ұшырайды.
Тым ұзақ ... ... ... ... екі ... ... Экономикалық өсу экономикалық дамуының құрамды ... ... Ол, бір ... ... ... сипатына дем береді,
екінші жағынан, өзі құлдырау мен ... ... ... ... ... ... ... негізгі назар
экономикалық өсуге емес, экономикадағы глобалдық өзгерістерге,
осылардың жаңа сапаға айналуының ... ... ... ... Макроэкономикалық өзгермелі көрсеткіштерімен қатар, экономикалық
дамудың микроэкономикалық, салалық және индустриалдық негіздері,
кәсіпкерліктің мәселелері; өндірушілер, ... ... және ... ... қайшылықтары, жаңа
экономикалық құрылымдардың ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету –
экономикалық өсудің негізгі түпкі мақсаттары ... ... ... негізгі мақсаты материалдық әл-ауқаттың жоғарылауы болып табылады,
осының ... Орта ... бір ... ... ... ... ... Бұл мақсатқа
жетуді ұлттық табыстың (ҰТ) жан басына шаққанда келетін өсу
шапшаңдығын ... Бос ... ... Бұл елдің нақты ЖҰӨ немесе ... орын ... ... осы мақсатқа жету
дәрежесін бағалағанда, байқалып отырған мерзімде жұмыс аптасы ... жылы ... ... мен ... ... жалпы ұзақтығына назар аудару керек.
3. ҰТ халықтың әр топтарының арасында бөлінуін жақсарту.
4. Шығарылған тауарлар мен қызметтердің ... ... ... ... ... деген түсінікті құратын жағдайлардың
барлығының жақсартылуы ... ... ... ... ... ... ... мен қызметтердің сапасының жақсаруы, олардың отандық және
әлемдік нарықта бәсекелік қабілетінің жоғарылауы;
• бұрын қанағаттандырылмаған ... ... ... ... оларды тым жақсы қамтуға мүмкіндік ... жаңа ... ... ... ... ... ... елдің территориялық
артықшылығымен есептесе ... ... ... мен
кооперациялануын жетілдіру;
• басқару шеберлігін жоғарылату арқылы және фирманың ішіндегі еңбек
өнімділігін ынталандыру үшін ... ... ... ... ... ... ... өндірістік ресусртардың салалық және ... ... ... жақсарту;
• жаңа технологиялар игеру.
Экономикалық теорияда «экономикалық өсудің сапасы» деген түсінік оның
әлеуметтік бағытталуының күшеюімен байланыстырылады. Экономикалық ... ... ... материалдық әл-ауқатының жақсаруы;
• адамның гармониялық даму негізі деп қаралатын бос уақыттың көбеюі;
• әлеуметтік инфрақұрылым салаларының даму дәрежесінің жоғарылауы;
• адам ... ... ... ... еңбек және өмір жағдайларының қауіпсіздігін қамтамасыз
ету;
• жұмыссыздар мен ... ... ... ... ... ... ... ұсыныс көлемінің өсуі ... ... ... ... ... ... деп өндірістің нақты көлемінің көбею
масштабын белгілейтін ... мен ... ... өсудің
тиімділігі мен сапасының жоғарылау мүмкіндіктерін атайды.
Факторларды ... ... әсер ... ... ... және
жанама деп бөледі. Тікелей факторларға экономикалық өсудің ... ... ... ... осы ... ... ... жатады.
Тікелейді бес негізгі факторлар құрайды, олар ... ... ... динамикасын тікелей белгілейді:
• еңбек ресурстары санының көбеюі және сапасының ... ... ... ... өсуі және ... құрамының жақсаруы;
• өндіріс технологиясы мен ұымдастырылуының жетілдірілуі;
• шаруашылық айналымына тартылған өндіріс ресурстарының саны ... ... ... ... ... ... ... мынадай ұсыныс факторлары жатады: ... ... ... ... салынатын салықтың азаюы, несие
алу мүмкіндіктерінің көбеюі және т.б. Жанамаларға сұраныс пен ... да ... ... өсіп келе ... ... көлемінің өткізу
мүмкіндігін белгілейді. Сұраныс ... ... ... және ... шығындардың өсуі, жаңа ... ... ... ... ... ел ... ... қабілетінің өсуі
нәтижесінде экспорттың кеңеюі.
Егер сұраныстың динамикасы нақты өндіріс көлемінің ... ... ... ... онда экономикада өсу шапшаңдығының құлдырауы немесе
өсудің рецессиясы деген жағдай орын алады.
Экономикалық өсуге әсер ... бөлу ... ... ... ... кәсіпорындар және елдегі аймақтар
бойынша нақты ... ... орын алып ... ... ... жүргізуші
субъектілер арасында бөлу тәртібі.
Бұл ... ... ... өсу қабілетіне және оның
тиімділігіне әсер ... өсу ... ... ... ... бөлу ... де
маңызды рөл атқарады. Ол осы қызметін тек ... ... ... ... ... ... ... сөзбен айтқанда, экономикалық
потенциалдың мүмкін қарқынмен өсуі үшін ... ... ... ... өсу ... ... өнімділігінің өсу шапшаңдығына
тең болуы қажет.
Экономикалық өсудің типіне байланысты, өнімнің өсу шапшаңдығы ... ... ... өзгерістерінің арасындағы сәйкестік әр ... ... ... жағынан экономикалық өсудің негізгі типі болады:
экстенсивтік және интенсивтік.
Экономикалық өсудің экстенсивтік типінде, ... ... ... ... ... ... тікелей факторларының көпшілігін
қолдану арқылы жүреді: жұмыскелерді, еңбек ... ... ... ресурстарын және т.б. Экстенсивтік ... ... ... өсу ... мен оны жасауға жұмсалған жиынтық шығындардың өсу
қарқынының арасындағы пропорциялар тұрақты ... ... ... интенсивті типі керісінше сипатталады - өндірістің
кеңеюі ... ... ... сапасының жетілдірілуі арқылы жүзеге
асырылады: прогрессивтік технологияларды ... ... ... ... ... ... бар жұмысшы күшін пайдалану арқылы және т.б. Осы
жағдайда өндірістің нақты көлемінің өсу қарқыны нақты ... ... ... ... болып отырады.
Экономикалық өсудің типтерге бөлінуіне сәйкес, өсудің ... ... екі ... ...... және ... өмірде экономикалық өсудің экстенсивтік немесе интенсивтік
типтері таза ... ... ҒТП ... ... негізінде жүзеге
асырылатын, өсу факторларын сан жағынан ... ... ... ... және ... күшіне инвестициялар салымын жасауды талап
етеді. Жұмысшы күші мен құрал-жабдықтардың өсуі, ... ... ... енгізеді. Сондықтан нақты экономикалық өсуді
талдағанда, оның теориялық ... ... өсу ... ... және ... ... деп ... заманда экономикалық өсуді типке бөлу, өсудің интенсивтік
факторларының ... ЖҰӨ (ТҰӨ) ... ... ... ... ... ... факторларының нақты ЖҰӨ үлесі 50 % артық болса, онда
экономикаға өсудің басымырақ интенсивтік типі тән ... ... ... ЖҰӨ өсіміндегі интенсивтік факторлардың салмағы ЖҰӨ жалпы өсімінің 50
% ... ... онда ... ... өсудің басымырақ экстенсивті
типі тән болады.
Өндірісте қолданылатын еңбек пен капиталдың ... ... ... ... әсер етуіне байланысты, ҒТП
бірнеше типке бөлінеді.
Егер ҒТП дамуында ... ... ... әрбір белгіленген
шамасына (К/L-const) өндіріс факторларының шекті өнімділігінің ылғи ... ... ... ... келсе, онда Хикс бойынша бейтарап ҒТП орын
алады.
Егер еңбектің капиталмен жабдықталуы белгіленген жағдайда ... ... ... ... өнімділігінен тез өсіп отырса, экономикаға
еңбекті үнемдейтін ... ... тән ... ... ... ... еңбек өнімділігінің өсу қарқыны мен шекті капитал ... ... ... ҒТП ... ... типі орын ... ҒТП ... белгіленген еңбек өнімділігінің орта дәрежесіне
еңбектің шекті өнімділігінің бірдей шамасы ... ... ... ... онда ... тип ... ... бейтарап деп
аталады. Егер капиталдың шекті өнімділігі тұрақты болғанда (DYt/DКt-const)
оның ... ... де (Yt/Кt ... ... ... пікірі бойынша,
техникалық прогресс бейтарап деп аталады.
1.2. Экономикалық өсудің модельдері.
Егер тепе-теңдіктің статикалық үлгісі осы ... жету ... ... ... салыстырмалы статиканың графикалық үлгісі
тепе-тең алғашқы болмысы мен жаңасын сылыстырумен айналысқан ... ... ... үлгісін жасаудың мақсаты даму ... ... ... шарттарын анықтауға болып табылады. Бұлар тренд
траекториялары деп ... ... ... ... ... ... ... үлгілерінде дамудың тепе-теңдік траекторияларын
тұрақты және тұрақты емес деп бөледі. Егер ... ... ... ... ... даму ... кейін қайтып осы тепе-
теңдікке оралған болса, онда осындай ... ... ... Егер бір траекториямен экономика бір сәтте тепе-теңдікке жетіп
шексіз ұзақ мерзім ... ... ... ... ... ... тұрақты болмайды, егер оның ішкі құрылымы немесе бастапқы
даму шарттары өзгермесе қаншама аз ... ... да оның ... болмысы
бұзылады да экономика өз күшімен (өндірушілер мен тұтынушылардың өзара
әсерлерінің негізінде) ешқашан ... ... ... ... одан ... ... өсу ... тепе-теңдік траекториялардың қасиеттерін
(олардың тұрақтылығы және ... ... ... бағытталған және олар
ауытқу жағдайында экономикалық жүйені тепе-теңдік ... ... ... үшін ... Осы үлгілердегі нақты экономикалық
жүйелердің өзгерулерінің ... ... ... бағытталған өсу
үлгілерінен айыра білу керек.
Өсудің жабайы неоклассикалық үлгісі. Өсудің неоклассикалық үлгілері
дамудың стационарлық ... ... ... ... үшін
қолданылады. Дамудың стационарлық тәртібі жетілген бәсеке жағдайында және
өсу процесінде макроэкономикалық статикалық ... ... ... деп тұжырымдайды. Базалық өзгермелі үлгілер бірдей шапшаңдылықпен
өзгереді, ал олардың өзара байланыстары ... ... ... ... ... ... та ... болады. Осы жағдайда әңгіме «динамикалық
статика» туралы ... ... ... ... сипаты оның бүгінгі
сипатында болады. Осылайша, динамикадағы ... те ... ... сияқты жүзеге асырылады.: өндірушілердің өз өнімінің ... ... ... өнімдер мен ресурстардың икемді бағалары икемді
проценттік ставка ... ... ... ... мен инвестицияларды қолма-
қол теңестіру ... ... ... ... ... өндіріс
факторларының шекті өнімділігіне пропорционалды ... ... ... ... ... талдаудың көрсетуі бойынша, жетілген
бәсекенің өзі де ... өсу ... ... ... ... ... ... техникалық прогрестің кез келген типінде жүзеге
асырылуы ... ... ... ... тек ... ... көрсеткен
бейтарап жағдайында ғана пайда болады. ҒТП-тің басқа типтерінде қосымша
шарттар қажет болады.
Динамикалық тепе – ... ... ... Дж. ... ... жұмыспен толық қамтылған жағдайда, макроэкономикалық
тепе – теңдікке жету үшін, егер ЖҰӨ - нің ... ... ... үшін ... ... ... ... бюджеттің тапшылығын көбейту арқылы
және мемлекеттік қарыздың өсуі ... ... ... ... қажет.
Қосымша инвестициялар мультипликатор негізінде қосымша тұтыну заттарына
туынды сұраныс жаратады. Бұл ұлттық өндірістің ... ... ... және ... ... ... ... береді. Осыдан кейінгі
экономиканың жағдайы Дж. Кейнстің назарынан тыс қалған, өйткені ... ... ... ... ... мәселелермен экономикалық өсу теориясы бағытынан ... ... Олар ... ... ... егер инвестициялар
қосымша тұтыну заттарына сұраныс тудырса, онда осы жаңа ... ... ... жаңа ... ...... жаңа ... қосымша сұраныс жаратады. Осы процесте сату көлемінің өсу проценті
маңызды рөл атқарады. Егер көлемі ... ... онда осы ... ... бұдан жоғары шапшаңдықпен өседі. Және керісінше, сатудың
көлемі төмендегенде, инвестициялар ... ... ... Осы жағдай
мультипликатор принципін акселератор принциптерімен толықтыруға ... ... ... ... Е. ... мен Р. Харродтың
үлгілері жатады.
Е.Домардың үлгісі. Өсу теориясына ... ... ... үлесінің
мәні мынада: ол инвестициялардың екі тиімділігін де есепке ... ... ...... ... ... ... бойынша, өндірістік қуаттардың толық ... ету үшін ... ... түрде өсіріп отыру қажет. Бұның
өсу қарқыны капиталдың ... ... ... ... тең болуға тиісті. Ал жұмыспен толық қамтылуды ... ... ... өсу ... ... ... ... шапшаңдығына тең
болу керек. Факторлардың біреуінің қызметін басқасы атқара ... ... ... ... ... ... ... тең болу арқылы қамтамасыз етіледі. Сөйтіп еңбек нарығындағы тепе
– теңдікті еңбек ұсынысының өсу қарқыны ... өсу ... ... ... ... ... бойынша, толық жұмыспен қамтуды және ... тепе – ... ... ... тұру үшін инвестициялар көлемін
берілген шапшаңдықта тұрақты түрде өсіріп отыру керек. Бірақ кәсіпкерлердің
инвестициялық жоспарлары ... ... ... ... ... ... ... көлемінің тепе – теңдікте өсуіне және ... ... ... ... ... ... болса, онда экономикалық
жүйе тепе – теңдік траекториядан одан әрі ... ... ... ... тепе – ... ... емес ... болады. Өйткені мұнда
экономиканы сол тепе – ... ... ... ... ... ... Р. Харрод Е. Домардан гөрі өз ... ... ... Ол ... өсу механизмін анықтау үшін, экономикадағы
функционалдық байланыстарды көрсететін теңдеулерге ғана сүйенбей, ... ... ... ... ... ... енгізген.
Р. Харродтың үлгісіндегі кәсіркерлердің тәртібі былай сипатталады. Егер
өткен мерзімде сұраныс артық болса, онда олар ... ... өсу ... көтереді. Керісінше болса, қалыптасқан өсу қарқыны
сақталады.
Өсудің неокейнстік үлгілерін талдаудың негізінде жасалатын қорытындылар
және ... ... ... қызмет етуінің кейнстік үлгісін
талдаудың негізінде жасалатын қорытындылар бір – ... өте ... ... болады. Бұлардың мәні мынада: тепе – теңдік өсу тұрақты емес,
сондықтан экономиканың өсуіне ... ... ... ... кірісу
қажет.
Осы концепциялардың негізгі мақсаты, ол ... даму ... ... ... ... ... табылады.
Экономикалық теорияда қоғамды өсу сатыларына ... екі ... орын ... ... ... ... ... экономикалық өсуді реттеуде маңызды рөл атқарады. Сондықтан
мемлекет тарапынан реттеудің қандай ... осы ... ең ... ... ... керек:
1. Кейнсиандықтар көзқарасы жағынан экономикалық өсу , ол сұраныс
факторымен байланысты деп ... ... олар ... ... ... ... өнімнің қажетті өсуін қамтамасыз етпейтін ... ... ... ... ... Сондықтан олар проценттің төмен
ставкаларын («арзан ақща»саясатын) капитал жұмсау ынталандырушы ... ... ... ... финанс – бюджеттік саясат жоғары
капитал жұмсау денгейі инфляцияға әкеліп ... үшін ... мен ... ... ... алады.
2. Кейнсиандық бағытты жақтаушыларға қарсы ... ... ... жүйенің өндіріс потенциялын ұлғайтатын факторларға
сүйенеді. Жеке жағдайда олар салықтың төмендетеді. Ал салықтың ... мен ... ... нәтижесінде еңбек жағдайлары мен кәсіпкерлік
белсенділікті ынталандырады. Мысалы, табыс салығын төмендету немесе алып
тастау ... ... ... ... әкеліп соғады. Керісінше, табыс
салынатын салық көлемін үлкейтсек, онда ... ... ... ... ... ... ... тұтынуға біркелкі салықты
енгізуді қолдайды. Яғни бұл ... түрі жеке ... ... ... ... ауыстыруы ретінде болады (жеке тұлғаларға , үй ... ... емес ... ... ... салық ). Бұл
сөйлемнің мағынасы қорды тұтыну мен ынталандыруға ... ... ... ... ... бұл экономистер әдетте инвестицияға
қатысты салық жағынан жеңілдік жасау үшін корпорацияның пайдасына ... ... ... алып ... ... Кейнсиандықтар қысқа
мерзімді мақсаттарға көп көңіл аударатынын айтып кеткен жөн. ... , ... ... әсер ете ... нақты жалпы ұлттық өнімнің
жорғарғы деңгейіне көңіл аударады. Олармен ... , ... ... ... ... ... ... және толық
түрде жұмыс істейтін қоғамдық өнімнің ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді мақсаттарға көңіл аударады.
3. Әр түрлі бағыттағы теорияларды қолдайтын экономистер ... ... ... да ... ... ... Мысалы ,
кейбір ғалымдар жеке саясатты насихаттайды. Оның ... ... ... табу үшін ... ... ... ... өзіне
тікелей белсенді рөл алатын еді. Мемлекет жоғары деңгейде ... ... ... және де төмен деңгейде өндіретін салалардан
ресурстарды тасымалдауға қатысатын шешім қабылдауына болатын еді. ... ... ... ... ... ынталандыра отырып көптеген маңызды
зерттеулерге ... ... ... алар еді. ... ... кеткен
шығындардың үлкеюі де , сондай – ақ жұмыс күшінің сапасының және ... ... ... әсер ... еді.
Экономикалық өсуді ынталандыруға мүмкін ... ... ... қарамастан экономистердің басым бөлігі экономикалық өсудің
қарқындылығын ұлғайту оңай емес екендігі , - ... көп ... ... және кор жинауға талпыныс ынталандыру шараларына оңай берілмейтінін
түсінеді.
ІІ ... ... ... ... ... өсу ... ... Құрама Штаттарының экономикалық өсу алғышарттары, қазіргі
экономикалық-әлеуметтік көрсеткіштері
ІІ дүние жүзілік соғыстан кейін әлемдік ... АҚШ, ... ... ... ... жетекші мемлекеттердің дамуымен байланыста болды.
ІІ дүние жүзілік соғыс АҚШ-қа экономикалық дамуда ... ... ... берді. Оның соғыстан кейінгі әлемдегі негізгі орынды
иеленуге әкелді. Осылай 1938-1948 жж арасында мемлекеттің өндірістік ... 2 есе ... ... болсақ, дүние жүзілік соғыстар
кезеңіндегі, яғни 20 ... өнім ... тек 38 %-ға ғана ... ... ... 1940 жылы 200 млрд ... 1950 жылы 300 ... дейін артты.
Соғыстан кейінгі кезеңде АҚШ басқармасының алдында шешештін ... ... ... ... ... ... ... азайту, өндірістің төмендеуін тоқтату, әлеуметтік бағдарламаларды
жүзеге асыру. Осы мәселелерді шешуге «Маршалл жоспары» ... ... Ол ... ... ... ... мемлекеттері төмендегі шарттарды
орындаған жағдайда оларға көмектесуді көздеді:
1. өндірісті ұлттандырудан бас тарту;
2. жеке ... ... ... Американдық тауарларды кіргізу үшін сауда барьерлерін төмендету.
4. АҚШ-қа тапшылық материалдарды жеткізу.
5. жеке меншік ... ... ... ... ... ... ... мәселелерін шешудегі нақты
салымдарды көрсетеді. АҚШ-та ленд-лиз заңының жаңа жобасы ... ... ... ... ... ... ... қосылды. Бұл
одақтастарына қару-жарақтарды, Европа мемлекеттерінің экономикасын ... үшін ... ... қажетті тауарларды жеткізу процесін өзгертуге
жол ашты. Сол ... ... ... ... ... сәтті әсер етті.
1947-1955 жж АҚШ еуропалық мемлекеттерге 35 млрд доллар көмекке берді,
соның ішінде 11,5 млрд ... ... ... 17 млрд – ... ал ... ұзақ ... ... ретінде берілді.
«Маршалл жоспарын» іске асыру нәтижесінде АҚШ өзінің артық өнімінен
құтылды, сонымен қатар ... ... кең ... еуропалық
мемлекеттер экономикасына инвестициялар өсті.
1960-1970 жж соңында кәсіпкерлікті өндіріс төмендей бастайды. Сол
себепті 1971 ... ... жаңа ... саясат бағдарламасын іске
асыру, долларды алтынға айрбастау ... ... ... құнсызданып,
инфляция өсті. 1980 жылдың қаңтарында ... 18 %, ... ... 13,5 %-ға өсті және ... ... ... тапты.
Сол кезеңдегі мәселелерді шешіп, елдің экономикалық өсуін ... үшін ... ... ... реформасы қолданылды. Бұл
жобада келесідей негізгі жағдайлар қарастырылды:
1. корпарацияларға салық пен жеке табыс салығының ... ... ... ... қатаң емес түрлерін дайындау;
3. феодалдық шығындар мен бюджет тапшылығын қысқарту;
4. ақша-несие саясатын жүргізу;
5. ҒТР-мен байланысты терең құрылымыдық өзгертулер ... жж ... 4 %-ға ... ... ... ... ... 25 %-ға өсті. Бірақ 1980 жж АҚШ-тағы экономикалық өсу тез арада
бәсеңдей бастады. 1989-90 жж ЖІӨ ... 1% ғана ... 1990 жж-ң ... ... ... және мемлекеттік қарыздың өсуі орын алды. ... 1980 ... ... экономикалық қарқыны төмен болғанымен, олар
тұрақты болады. Бұл ... ... ... ... ... ... 1992 жылы ... экономикалық стратегия» қабылданды. Оның
негізгі бағыттары:
1. ұзақ мерзімді мәселелерге көп көңіл ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің дамуына дұрыс әсер ететін шарттарды құру;
3. әлеуметтік ... ... ... ... нығайту;
4. шет елдік капиталды тарту.
АҚШ басқармасы экономикалық стратегияның бағыттарын 1990 жылдың соңына
дейін ұстанды. 1990 ... ... ЖІӨ ... 8 трлн ... ... Ол әлемдік ЖІӨ-ң 21 %-ын құрады және ... ... ... ... болды: Қытай-12%, Япония-7%, ФРГ - 5%
.
1990 жж аяғында АҚШ-та экономикалық ... ... ... ... ... деп ... өз кезегінде АҚШ-тың ХХІ ғасыр басындағы позициясын бекітіп, ... ... ... ... ... уақытта АҚШ басқа
мемлекеттерге қарағанда экономикалық өсу ... өмір сүру ... ... ... ... қатарда.
Әр елдің экономикалық өсуіне әр түрлі факторлар әсер ... ... ... ... ... ... ҒТР ... ҒТР-дың жылдам
дамуының шешуші инструменті капитал салудың ... ... және ... ... ... ... салалары
модернизацияланды; шикізат ресурстарын қолдану мәселелерін шешу ... ... ... ... ... ... ЭЕМ ... қолданыла
бастады.
АҚШ-тың қазіргі кездегі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштері:
|жыл |ЖІӨ ... ... ... |Электроэнергетика |
| ... ... ... ... ... млрд |
| ... баға ... бойынша |млн. тонна |киловатт-сағат |
| ... | | | ... |101,6 |99,8 |283,4 |. . . ... |102,4 |101,5 |280,2 |4051 ... |103,9 |102,5 |268,0 |4081 ... |103,2 |103,2 |252,6 |4152 ... |103,4 |103,7 |253,3 |4252 |
| ... ... ... ... ... |
| ... млн адам |% ... |136,5 |5,8 ... |137,7 |6 ... |139,3 |5,5 ... |141,7 |5,1 ... |144,4 |4,6 ... ... ... экономикалық өсу ерекшеліктері мен әлеуметтік-
экономикалық көрсеткіштері
Әлемдік экономикада Еуропа Одағы ... орын ... Оған ... 28 ... ... 6,4 % келеді.
Қазіргі кезде Еуропа Одағына кіретін елдер оның экономикалық жағдайын
, ... ... ... перспективасын анықтайды. Әдебиетерде
айтылғандай «бірлік валютаның перспективасы, алдын ала болжамдап қойылған
оны ... ... ... ... ... ... артуы, инфляциямен күрестің жеңілдетілуі, интеграциялық
үрдісті жылдамдату және күшті валютаны құру сәйкесінше инфляцияның ... ... ... ... ... және экономикалық
өсудің тез өсуіне әкеледі».
Еуропа Одағындағы елдердің экономикалық болашағын болжау үшін алдымен
орта және ұзақ перспективадағы Еуропалық ... ... ... ... мен қаржыға, әлемдік нарықтағы еуропалық ... ... ... қатар ішкі әлеуметтік-экономикалық аспектілерге –
жұмыссыздық, инфляция деңгейі және т.б. әсер ... ... ... ... ... ... нығайту үрдісін күшейту, евроның
болашақтағы халықаралық валюта ... ... ... ... ... сондай-ақ қаржы нарығының даму үрдісі жатады.
Экономикалық күшейту үрдісін нығайту. ... ... ... экономикалық
күшейту үрдісін айтарлықтай күшейтті. Соңғы жылдары Европа ... ... ... ... ... ... баға ... нақты жетістіктерге жеткізу қамтамасыз етілді,
ұзақ мерзімді пайыздық ... ... ... ... ... ... халықаралық валюта ретіндегі перспективалары. Валютаның
интернализациялық көрсеткіші келесідей факторларға ... ЖІӨ ... ... араласу деңгейі, экономиканың ашықтығы,, төмен инфляция,
макроэкономикалық тұрақтылық, сырқы әсерлерге экономиканың ... ... ... ... ... жылдары Европа Одағы АҚШ-тан
тұрғындардың саны бойынша біршама алда. Ал ЖІӨ ... ... ... ... ... ... АҚШ-қа әлде болса да жетпеген.
|Көрсеткіш ... ... ... |АҚШ ... |
| ... | | | ... |млн |302,2 |272,0 |127,0 ... ... |% |16,0 |22,0 |7,3 ... | | | | ... мен |%ЖІӨ |16,9 |10,3 |10,7 ... | | | | ... | | | | ... мен |%ЖІӨ |15,9 |13,2 |9,1 ... | | | | ... | | | | ... |% |18,9 |15,2 |9,1 ... | | | | ... | | | | ... |% |8,9 |4,6 |4,2 ... |%ЖІӨ |0,3 |2,2 |-12,1 ... балансы | | | | ... |%ЖІӨ |69,7 |44,5 |130,4 ... | | | | ... жж ... Валюта Одағына Орталық және Шығыс Еуропаның
кіруі бір жағынан Еуропа ... ЖІӨ ... ... ... тұрғындар
сияқты көрсеткіштерді көтеруші еді, алайда экономикалық потенциалда кері
әсерін тигізуші еді, әсіресе ... ... ... ... ... және ... ... Валюта Одағындағы елдерінің орта өмір
сүру дейңгейі.
2006 жылдан бастап өзінің экономикалық күшімен Еуропа ... ... ... Бірақ қаржы ... ... екі ... ... ... даму ... Төмендегі кестедегі көрсеткіштерден
көрініп тұрғандай Еуропа Одағының берілген банктік ссудалардың көлемі АҚШ-
пен ... 2 есе көп. Ал осы ... ... ... ... ... көрсеткіштері мен қор нарығының капитализациясы 3 есе
кем. Қазіргі кезде Еуропа ... ... ... ... артта қалуы орасан, ал Еуропа Одағындағы күшті позиция ұстап
тұрған бір ғана қор ... ...... ... ... Одағы |АҚШ |Жапония ... ... ... евро |4752 |4743 |4468 |
| |%ЖІӨ |78 |55 |112 ... ссуда |млрд евро |6136 |4155 |4281 |
| |%ЖІӨ |100 |48 |107 ... ... ... евро |5432 |14141 |5061 ... ... | | | | ... ... | | | | |
| |%ЖІӨ |89 |165 |127 ... |%ЖІӨ |202 |2494 |583 ... ... |%ЖІӨ |1892 |3900 |754 ... ... |3329 |7747 |3724 ... ... ... тек оның қор ... американдық нарықтан
төмен болуы емес, соныен қатар олар көбінде ұлттық болып ... ... ... 8 қор ... бар, олардың екеуі – NYSE және NASDAQ нарықтың
95 % алады. Еуропа Одағында 32 ұлттық қор биржасы бар олардың 2-3 ... ... әлі ... бір әсер ... ... – салық заңы. Ол ұлттық болып табылады
және ұлттық ... ... ... ...... басқару
органдарының қолында қалған, макроэкономикалық реттеу құралдарының бірі,
Еуропалық Валюта Одағын 12-ден 22 ... ... ... ... тек ... ... ... қатар, Орталық Еуропа, Балтия, ... ... мен ... ... ... бөлігі кіретін болады. Осылай
экономикалық жағынан халық саны 500 млн ... және ЖІӨ - 7 трлн ... 5 млн км ... ... алып ... ең ірі ... ... пайда болады.
Бұл жерде мемлекеттердің Еуропалық Валюта Одағына кіруі принципиалдық
нұсқада, себебі Еуропа Валюта Одағына мемелекеттердің қосылуы ... ... ... ... ... дамыған жоқ және Батыс
Еуропалық қауіпсіздік жүйесінде болмаған.
Одаққа мемлекеттердің қосылуы тарихта болмаған ... ... ... ... ... және құқықтық мемлекетке өтуді жүзеге асыратын елдер,
Қосылудағы шешілмейтін мәселелердің біріне Орталық және ... ауыл ... ... ... Бұл ... ... қаржылық ресурстарды алуды күткен. Бірақ Еуропа Одағының біртұтас
ауыл шаруашылық ... ... ... 50 % ... ... ... істегі ауыл шаруашылықты қолдау жүйесі бұрыннан пайдасыз деп
мойындалған. Біртұтас ауыл ... ... ... жж реформалау
нәтижесіз қалды. Бұл кейбір мемлекеттердің қатал позицияларымен байланысты.
Нәтижесінде Еуропа Одағымен ВТО ... ауыл ... ... ... ... да, ... та болмайды деген ойды қалыптастырады. Осылай
Еуропа Одағындағы ауыл ... ... ... ... болып тұр.
Еуропа Одағына Орталық және Шығыс Еуропадағы жаңа мүшелердің қосылуы
ынтымақтастық саясатын Еуропа ... 1990 жж ... ... ... жүргізілуіне күмән тудырады. Ал бұл Еуропа саясатының маңыздысы
болып табылады. Оның құралдыра болып ... ... ... ... ... ... құралатын құрылымдық қор және ұйымдасу қоры ... қор ... 1990 жж 178 млн ... яғни ... ... жартысынан көбі тұратын алушы-райондарға қолдау көрсетілген.
Қазіргі жағдайда Еуропа Одағына қосылайын деп отырған мемлекеттер ө
бетімен нарықта да, ... ... да ... ... ... ... алмайды. Ал бұл Еуропа Одағының клиент типтес мемлекеттермен ... ... ... ... ... ... ... және Шығыс Еуропа мемлекеттерінің қосылуы автоматты
түрде ЖІӨ-нің 1 жан ... ... ... төмендетті. «Жақындасу»
бағдарламасын жүзеге асыра отырып, оған ... ... ... ... ... ... асыра отырып, Еурокомиссия Еуропа Одағына
кірейін деп жатқан мемлекеттердің ерекшеліктерін ескеріп ... ... ... ... ... Еуропа Одағынан Орталық және ... жаңа ... 39,6 млрд евро ... Әр ... Еуропа Одағының экономикалық өсуі 2,5 % ... ... ... ... ... ... ... |Жұмыспен қамтылғандар саны, млн адам ... | |
| |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... |3,8 |3,8 |3,7 |3,8 |3,9 ... |4,1 |4,1 |4,1 |4,2 |4,2 ... |28,4 |27,8 |28,5 |28,7 |28,9 ... |36,5 |36,2 |35,7 |35,8 |. . . ... |4,2 |4,3 |4,3 |4,4 |4,5 ... |2,7 |2,7 |2,7 |2,7 |2,8 ... |1,7 |1,8 |1,9 |2,0 |2,0 ... |16,6 |17,3 |17,1 |19,0 |19,7 ... |21,9 |22,1 |22,4 |22,6 |23,0 ... |7,9 |7,8 |8,1 |8,1 |8,2 ... |5,1 |5,1 |5,1 |5,1 |5,2 ... |2,4 |2,4 |2,4 |2,4 |2,5 ... |23,9 |24,6 |24,4 |24,5 |24,7 ... |4,2 |4,2 |4,2 |4,3 |4,3 ... ... ... ... ... Одағындағы мемлекеттердің өзара сыртқы сауда айналымы
| ... ... ... балансы |
| ... ... |
| ... 2006 ... 2007 |
| | |АҚШ ... |Ұлыбритания ... |8,4 |5,5 |4,7 |4,8 ... |8,1 |5,1 |4,4 |4,8 ... |7,8 |4,6 |4,1 |5,4 ... ... ... ... жалақыдағы айырмашылық кем дегенде
6-7 есені құрайды және ... ... ... ... айқындалады. Жұмыссыздығы бойынша материалдық жәрдем
алатын ... ... ... ... дейін қысқарды. Бұл жұмыссыздық
мәртебесі мен оларға материалдық ... ... ... заңнамалық
өзгерістер енгізумен байланысты болды. Бізде ... ... ... ... ақы ... ... ... аз, бұл экономиканың
жағдайымен байланысты болады. Көптеген елдерде ұлттық табыстағы жалақының
қоғамдық қордағы үлесі ... ... ... жоқ: 60-70%, ... ... ... ... дамыған елдерде жалдамалы қызметкерлердің
жеке жинақ ақшалары өндірісті дамытуға барған сайын ... ... Бұл ... жапондықтар тәжірибесі атап өтерліктей, олар 40-шы
жылдардың аяғынан бастап жеке жинақ ... ... ... ... Осы ... ең ... ... әзірлеумен және пайдаланумен
айналысатын фирмалардың көпшілігі акцияларын ... ... ... сатады. Нәтижесінде барған сайын еңбекшілердің
басым ... ... ... ... Ұлыбританияда өз
корпорацияларының бағалы қағаздар салымдарына тартылған еңбекшілердің саны
2 млн. адамға ... ... ... ... ... ... акционерлік жинақтау қорларына тарту жекешелендіру ... ... ... ... өндірілген бір тонна мұнайдан қандай пайда
алады деген сұрақ ... ... ... ... 2002 ... өндіретін компаниялардың кірістері 2001 жылмен салыстырғанда 16%-ға
өскен, мұнай өндіру көлемі 18%-ға ... ал ... ... ... ... ... жылдар арасындағы кезеңге жасалған ... ... ... ... ... 12 АҚШ ... 1999 жылы – 9; 2000 жылы ... 2001 жылы – 29 АҚШ доллары түскенін, ал 2002 жылы бұл көрсеткіш 22 ... ... ... ... ... ... мен электроэнергетика
өндіруде Қазақстан дамыған елдерден өте артта қалуда. Мұның себебі ... ... жаңа ... ... мен ... ... ... болады. Ондан басқа қажетті мамандардың аз
болуын атап өткен жөн.
|Мұнай өндіру ... ... ... ... |АҚШ ... ... |АҚШ ... | |2005 |59,5 |268,0
|102,5 |66,9 |4081 |587,0 | |2006 |61,5 |252,6 |104,3 |67,9 |4152 |590,4 |
|2007 |65,0 |253,3 |104,7 |71,7 |4252 |616,4 | ... ... ... ... проблемаларының бірі – ... ... ... ... болуы болып табылады. Экономикалық
жүйеде теңгенің статистикалық өзгеруі жеке шаруашылықтар, ... ... ... таңдауына күшті әсер ете алады. Сондықтан тұрақты
ақша жүйесін жүзеге асыруды ... ... ... ... ... міндет
болып табылады.
Ұзақ мерзімді экономикалық өсуді қамтамасыз ету үшін алдымен елдің ішкі
экономикалық жағдайын қалпына келтіру керек, яғни әлеуметтік, табиғи ... ... ... ... қайшылықты жағдайда тұрақты өсуге
жету мүмкін емес. Тұрақты экономикалық ... жету үшін ең ... ... ... өндірістің салалы құрылымындағы
деформацияны түзетуді және тозған негізгі өндірістік ... ... ... ... жол ашу ... ... ... қарқынды экономикалық
өсуді отандық өндірушілер үшін ... ... ... ... өнеркәсіптің
ғылымды қажетсінетін салалары мен өңдеуші салаларында қамтамасыз ету керек
және елдің негізгі қор ... ... ... ... ... ... ... қосымша елдің тұрақсыз қаржылық және ақша-несие жүйесін
реттеп, инвестициялық ... ... ... көп ... өсу ... кең деңгейде қарау қажеттігін талап
етеді: экономикалық іс-әрекеттерді қоғамдық дамудың құрамды ... ... ... екенін тілейді. Осыған байланысты табиғи ресурстарды үнемдеу
мен қоршаған ... ... ... ... ... көбейтпей
қауіпсіздікті қамтамасыз етудің қажеттігі, табыстарды ... ... ... байлықтарды сақтау, еңбектің творчестволық сипатын дамыту және
экономикалық өсудің тиімділігі мен сапасын ... ... да ... анағұрлым жоғарылап отыр.
Қазіргі экономикалық өсу, ол өндірістің ұзақ мерзімді өсу қарқынының
халық санының өсу қарқынын ... ... ... ... экономикалық даму.
Қазіргі экономикалық өсуге тән белгілер: жан басына шыққандағы ЖІӨ өседі,
жоғары дамыған ... ол – 25000 ... ... ... ... ... ... үлесі азаяды; урбанизация процесі жүреді, ЖІӨ-
ң экспорт үлесі өседі; ... ... ... ... өсе ... ... даму ... тығыз байланыс туындайды
(демокротизация процесі).
Қазіргі кезде өндірістің тиімділігін ... ... ... ... фактор – ғылыми-техникалық прогресс жетістіктерін игеру,
тиімді пайдалану техникалық ... ... ... ... ... ... ... үштен бір бөлігін анықтайды. Техника ... ... ... жаңа ... ғана емес, сонымен қатар өндірісті
басқару мен ұйымдастырудың жаңа формаларын да ... ... ... пен инвестиция тығыз байланысты, техникалық прогрессс үнемі
инвестиция тартады. Техникалық ... ... ... өсуге әсер
ететін факторларды да атап өтуге болады: табиғи ресурс, еңбек ресурсы,
мемлекеттің ... ... ... ... және ... ... инфляция қарқыны мен жұмыссыздық деңгейі; экспорт – ... ... ... М.П. ... мен С. Кузнецтің
дамыған ... ... ... ... сипаттамаларынан да көруге
болады: халықтың жоғарғы өсу қарқыны, ... жан ... ... өсуі. ЖҰӨ-ң өсуі, халықтың қажеттіліктерін толық қанағаттандыру,
өндіріс факторының өнімділігінің өсуі, техникалық ... ... ... ... ... ... әлемнің дамыған елдеріне тән
экономикалық өсудің 6 сипатын көрсетеді:
1) халықтың жоғары өсу ... ... жан ... ... табысының жоғары өсу қарқыны;
3) өндіріс факторының өнімділігінің өсуінің жоғарғы қарқыны,
4) ... ... және ... ... ... шет ... ... рыногын және шикі зат көздерін табу
қабілеттілігі;
6) дүние жүзі халқының бестен бір ... тән ... өсу ... ... Я. Әубәкіров, К. Нәрібаев, М. Есқалиев, Е. Жатқанбаев, Е. Байжұмаев,
Ж. Жәйшібеков «Экономикалық теория негіздері», ... ... В. К. ... ... ... учебник, Москва 1998.
3. А. С. Булатов «Мировая экономика», Москва 1999.
4. Қазақстан ... ... Н. Ә. ... 2008 жылғы
Қазақстан Халқына Жолдауы.
5. www.google.kz
6. www.akorda.kz
7. ҚР-сы статистика агенттігі «ҚР-сы және оның өңірлерінің әлеуметтік-
экономикалық дамуының статистикалық ... ... ... ... ... www.yandex.ru
11. www.economic.narod.ru
-----------------------
Экономикалық өсудің факторлары
Экстенсивтік
Интенсивтік
Жұмысшы күшінің санының өсуі
Капитал дың өсуі
Қоданылатын ресурстар сапасының өсуі
Ресурстарды пайдалану әдістерін жақсарту
Жұмысшы күшінің сапасын өсіру
Заттық ... ... ... ... және ... ұйымдастыру мен басқаруды жетілдіру

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банк - экономикалық өсудiң негiзi14 бет
Экономикалық өсудің кейнстік үлгілері26 бет
Экономикалық өсудің математикалық модельдері46 бет
Экономикалық өсудің мәні7 бет
Экономикалық өсудің негізгі модельдері25 бет
Экономикалық өсудің теориялары14 бет
Экономикалық өсудің типтері мен факторлары7 бет
Экономикалық өсудің типтері, тиімділігі мен сапасы10 бет
Экономикалық өсудің факторлары, үлгілері және проблемалары36 бет
Экономикалық өсудің үлгілері2 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь