Көбікті ортада газ молекулаларының сорбциялануы және жоғары дисперсиялы шаң бөлшектерін басу нәтижелілігін зерттеу

2 КӨБІКТІ ОРТАДА ГАЗ МОЛЕКУЛАЛАРЫНЫҢ СОРБЦИЯЛАНУЫ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ДИСПЕРСИЯЛЫ ШАҢ БӨЛШЕКТЕРІН БАСУ НӘТИЖЕЛІЛІГІН ЗЕРТТЕУ

2.1 Шаң.тозаң бөлшектері мен газ молекулаларын көбікті ортада басу аэродинамикасының теориялық негіздерін зерттеу
2.2 Газдар молекулалары мен шаң.тозаңдарды ауалы.механикалық көбік ортасында ылғалдандырып нәтижелі зиянсыздандыруды аналитикалық негіздеу
2.5 Шаң.тозаң бөлшектері мен газ молекулаларын ауалы.механикалық көбікпен басып зиянсыздандырудың нәтижелі тәсілдерін негіздеу
2.6 Шаң бөлшектері мен газ молекулаларын ауалы.механикалық көбікпен басып зиянсыздандыруды негіздейтін аэродинамикалық моделі
2.7 Ауалы.механикалық көбіктің тиімді параметрлерін зертханалық тәжірибелермен анықтау
2.8 Ауалы.механикалық көбікпен шаң бөлшектерін басу нәтижелілігін зертханалық зерттеу моделінде анықтау
Ауланатын ортадағы жоғары дисперсиялы шаң-тозаң бөлшектері мен газ молекулалары броунды қозғалыста болады және көбік массасының барлық көлеміне сіңіріліп ылғалданады. Бөлшектер қабыршық бетінен көбік көпіршіктеріне жақын болғанда диффузиялы процесс жүреді. Көбік массасының біртұтас ортасында жоғары қатынастығына қолайлы жағдайлары туындайды да шаң бөлшектері мен газ молекулалары онымен белсенді түрде араласта болады [25-55].
Әрине, жоғары дисперсиялы бөлшектерді аулау мен газ молекулаларын сіңірілуінің тиімділігі Ленгмюр әдісімен анықталатындағы белгілі. Бұл әдіс есебімен өтілген сіңірілетін бөлшектің орташа қашықтығы және көбік арасында тиімділік қатынасы нәтижесінде зиянды заттектер концентрациясының азаюы анықталады. Ал басқаша тәсілдер бойынша, яғни бөлшектер мен газ молекулаларының диффузиясы жоғарыға шығатын шаңдыгаз қоспа көбік массасын құрайтын көпіршіктер қабығына жақын болғанда, газ молекуласын сіңіру уақыты бойынша шектеулі қабат арқылы диффузия жылдамдығы алмасу теориясы принципіне сәйкес анықтайтын Фик заңымен негіздеу қолайлы болатындығы ақиқат[52,54,55,57,59].
Бірінші жағдайда Ленгмюр «айналым қозғалысы» теориясының негізінде тазартылуға қатысты шаң бөлшектерінің көбік көпіршігінің қабатына енгізілу қалыңдығын (х) мына формула арқылы сипаттауға болады[48]:
        
        2 Көбікті ортада газ молекулаларыНЫҢ СОРБЦИЯЛАНУЫ ЖӘНЕ жоғары дисперсиялы
ШАҢ бөлшектерін басу нәтижелілігін зерттеу
2.1 Шаң-тозаң бөлшектері мен газ ... ... ... басу
аэродинамикасының теориялық негіздерін зерттеу
Ауланатын ортадағы жоғары дисперсиялы шаң-тозаң бөлшектері мен ... ... ... болады және көбік массасының ... ... ... ... қабыршық бетінен ... ... ... диффузиялы процесс жүреді. Көбік массасының
біртұтас ортасында жоғары қатынастығына қолайлы жағдайлары ... ... ... мен газ ... ... ... ... араласта болады
[25-55].
Әрине, жоғары дисперсиялы бөлшектерді аулау мен газ ... ... ... ... анықталатындағы белгілі. Бұл әдіс
есебімен өтілген сіңірілетін бөлшектің орташа қашықтығы және көбік арасында
тиімділік ... ... ... ... ... ... Ал ... тәсілдер бойынша, яғни ... мен ... ... ... шығатын шаңдыгаз қоспа көбік массасын
құрайтын көпіршіктер қабығына жақын болғанда, газ ... ... ... ... ... ... ... жылдамдығы алмасу теориясы
принципіне сәйкес ... Фик ... ... қолайлы болатындығы
ақиқат[52,54,55,57,59].
Бірінші жағдайда Ленгмюр «айналым қозғалысы» теориясының негізінде
тазартылуға қатысты шаң бөлшектерінің көбік көпіршігінің ... ... (х) мына ... ... ... ... Дd – диффузиялық коэффициент, t – енгізілу уақыты.
Шаңдыгаз ағымынан сіңірілетін жоғары дисперсиялы бөлшектер мен ... ... ... сәйкес саралау жолымен жүзеге асатыны белгілі, ал
көбікті ортаның диффузиялық ықпалы мына ... ... ... ... теориясын газ молекуласының орташа
көлемінен өте ұсақ ... және газ ... ... ... ... ... арқылы анықтаймыз:
,
(47)
мұндағы: Т – газдың тұрақтылық коэффициенті; Р – көпіршік құрайтын ... ... ... мен газ ... ... ... ... түрде барлық негізгі көрсеткіштерді, мәселен
Шмид, Рейнольдс, Пекле т.б-дың есебін ескеру қажет .
Sc-Шмид саны ... ... ... ... ... ... =/р – кинематикалық тұтқырлық.
Шаңдыгазды басылуының тиімділігі өлшемсіз көрсеткіш ретінде диффузиялық
Пекле саны ... ол ... ... ... процесін
көрсетеді. Яғни, ... газ ... к ... ... ... ... соған сәйкес Пекле санының мәні былай
жазылады:
.
(49)
Диффузия әсерімен басудың тиімділігін көбік көпіршігі ... ... ... ... ... ... ... есебінен, ілінісу нәтижесі
және саралау әсерімен басу тиімділігінің ... жеке – жеке ... ... сала Стокс, Фруд, Рейнольдс, Пекле, Шмид қағидаларына
сәйкес екендігі негізделген. ... де бұл ... ... ... ... ... бере ... Сондықтан да шаң-
тозаңдарды басудың нәтижелілігіне ең тиімді жол – бөлшектерді бір ... бір ... басу ... ... ... ... шешкен
жөн[59]. Яғни бір ортадағы әсерлі жағдай жалпылама нәтижелілікпен анықталуы
қажет:
,
(51)
мұндағы: Ні – ілінісу нәтижелілігі; Нс – ... ... ... ... ... теңдеулерді қолданып жоғары дисперсиялы шаң мен газ
молекулаларын басу ... ... ... жылу беру ... ... келтірілген.
6-сурет – Шаңдыгаз ағымының әртүрлі жылдамдығында, көбік көпірішігінің
Д=0,0008 диаметріне сәйкес шаң бөлшектерінің диаметрлерінің ... ... басу ... шаң ... ... әсерінен ұсталуы олардың
қозғалыс жылдамдығына, ... ... ... ... байқауға
болады. Мысалы, ең жоғары нәтижелілігі шаңдыгазды ағым жылдамдығы 2м/с
болғанда, ал ең төмен ... 11м/с ... ... ... ... ... өсуіне байланысты нәтижелігі төмендей бастайды.
Есептеу нәтижелері қосымшадағы А.1-кестеде ... ... тосу ... ... ... ... ... ағым жылдамдығының өсуіне байланысты ол да ... 0,7-6,1% ... шаң ... ... 0,0001 мкм – 5мкм 2 м/с ... көпіршігінің 0,0008 м диаметріне сай тиімділігі 79,28 % төмен, ... м ... ... 56,05 % ... ... ... ... үлкейгеніне қарай жоғары дисперсиялы шаң мен газ молекулаларын
көбік ортасында басу төмендейді. Зерттеу нәтижелері ... ... ... шаң ... ... d=5 мкм ... соң, оның ... нәтижесінде басылуы көбік көпіршігі диаметрінің ұлғаюына,
шаңдыгаздыауа ағымының жылдамдығына байланысты, ал ... ... 1 ... күрт төмендейді, себебі шаң-тозаң ... ... ... ... ... оны ... ... де,
ылғалданып үлгермейді (А.1-сурет). Көбік көпіршігінің ұлғаюы ... ... ... тез ... ... және шаң-
тозаңдарды сіңіріп ... шаң ... ... бетпе-бет қақтығысудың, ілінісудің,
саралаудың тиімділігі шаң бөлшектері мен көбік көпіршігі ... ... ... ... ... Шаң ... мен газ
молекулаларын басудың тиімділігін арттыру ... пен су ... ... ... ... көбікті массаны шаңдыгаз ағымымен
араластырып біртұтас көбікті орта жасаумен шаң ... басу ... ... болады.
Осылайша бөлшектер неғұрлым ұсақ болса, соғұрлым оларды басу ... ... Шаң ... ... ... ... төмендеуі
олардың араласуы барысында көбіктің құрғатылуы себебімен көпіршіктер
жарылып бөлшектер ... ... ... еніп ... ... бөлшектердің көбік қабыршағына жылдамдықпен енудің тиімділігі олардың
үздіксіз қозғалуы диффузиялы процестің ... ... ... ... броунды қозғалыс нәтижесінде болатындығымен
түсіндіріледі ...... ... әр ... ... ... ... болғанда шаң бөлшектерінің диаметріне байланысты шаң басу
нәтижелілігі
Сондықтан шаң бөлшектері мен газ ... ... ... ... бетегелі белсенді зат – көбіктендіргіштің
ерітіндісін ... ... ... ... араластырылған қоспасын тор
арқылы өткізіліп алынған ауалы-механикалық орта жасаумен ... ... ... ... ... шаң бөлшектерінің диаметрі dк, газ
молекуларының енгізілуінің диффузиялық коэффициенті Дd, газ ... ... Vк пен ... ... ... Vе, ... К,
көбіктендіргіш диаметрі D.
.
(52)
Сонымен, шаң бөлшектері мен газ молекулаларын тікелей көбікті ... ... ... ... ... және ... қасиеттерін жақсарту мақсатында оның ... ... ... ... ... Газдар молекулалары мен шаң-тозаңдарды ауалы-механикалық көбік
ортасында ылғалдандырып нәтижелі зиянсыздандыруды аналитикалық негіздеу
Ауалы-механикалық көбікті алу үшін ... ... ... ... ... ... ... басуға пайдаланумен
және оны жүзеге асыруда ... ... ... ... ... [48-59].
Газ молекулалары мен шаң ... ... ... ... ... әр ... жағдайда өтеді, ал ... ... ... шаңдыгаз қоспаны көбікпен жақсы араластыру;
- жоғары ... шаң ... мен газ ... сұйық
фазамен өте жоғары деңгейдегі қатыстығы;
- көбік тұрақтығында әсер ... ... ... ... ұзақтығы;
- кератинді көбіктендіргіш ерітіндісінде су байланысы мен химиялық
жекешелендіретін затты абсорбенттердің болуы.
Ауалы-механикалық көбік өз ... ... ... концентрациялы
дисперсиялы газды болып, өз алдына белгілі бір ... ... ... шаң ... өздерінің ең ұнтақ күйлерінде сумен
өте аз ылғандырылады, дәл сол жоғары дисперсиялы шаң ... ... ... ... ... ... су шаң ... газ қабыршығын алып шығара алмайды. Сондықтан қабыршықтың жоғары
дисперсиялы ... ... ... ... және ... ... шаң бөлшектерін ерітіп байланыстыратын көбік көпіршіктерінің
кинетикалық ... ... ... ... белгілі.
Шаңды жібіту процесі өз кезегінде қоспаның беткейлі тартылысына ... ... ... және де оның концентрациясы төмен болған
сайын қоспаның тартылуы да аз болады.
Жүйенің тепе-теңдігі [49,52] төмендегі теңдеуге сәйкес сипатталады.
,
(53)
мұндағы:– ... ... ... ... ... ... ... сұйық-газды, газды-қатты дене.
Шаң бөлшектерінің бетінен ауаны шығару үшін атқарылатын жұмыс деңгейі
төмендегідей анықталады:
.
(54)
(53) ... ... ... ... ... ... (55) ... бойынша шаң бөлшектері бетімен ерітіндінің ... ... ... ... ... ... қатты дененің
үстіңгі тартылыс бағыты арасындағы бұрыш екені белгілі.
Жиегіндегі бұрышпен ол =180–0 қатысымен байланысты, ... ... ... 0-ден 1800 ... ... =0 ... энергияның азаюы нөлге тең. Егерде =900 болса, онда ... =1800 ... W=2-ға тең ... (жоғары дисперсиялы шаң
бөлшектерін ылғалдандыру жағдайы жоғары адсорбциялы белсенді түрінде
жүргізіледі).
Газды ... ... ... ... шығару үшін
жасалатын жұмыстың ауқымы оның көбік көпіршігімен соқтығысында мынаған ... ... ... ... қабыршықтардың сыртымен қатынасында олардың
адгезионды байланысы туындайды, содан кейін шаң ... ... мен ... ... фазаларға байланысты , ендіру жұмысынан
«шаң-газ», «шаң-сұйықтық» қабатында оларды ... ... ... ... ... ауыстыру мүмкіндігі туындайды.
Шаң бөлшектері ағымының кинетикалық энергиясы мынаған тең болуы керек:
,
(57)
мұндағы: u – бөлшектер ... ... ... m –бөлшектер
салмағы.
Бөлшектер мен көбік ... ... ... ... (57)
формуладағы жұмыс нәтижесіне теңестіре отырып, мынаны анықтаймыз:
,
(58)
мұндағы: – бөлшектердің салмақты тығыздығы .
(57) формулада көрсетілгендей қатынасты ортасының тең ... ... ... көпіршіктерімен қақтығысу жылдамдығының әсерінен
газ қабыршағына адсорбциялануын ... ... де ... ... аэрозоль бөлшектерінің тығыздығын әлсіретеді.
Шаң бөлшектерін көбікпен ылғалдандырып жібітудің нәтижелілігі мынадай
жолмен анықталады:
,
(59)
мұндағы: Wк – шаң бөлшектері қозғалысының ... ...... ... ... ортасымен енгізіп жібіту жұмысы; –
шаң бөлшектерінің тығыздығы; r – шаң бөлшектерінің радиусы; u
– шаң бөлшекгі қозғалысының жылдамдығы.
(59) формулада ... шаң ... ... жылдамдығы
мен көлемдерінің ұлғаюымен кинетикалық энергиясы артып, нәтижелілігі де
артатыны ақиқат. Яғни, ... ... жылу ... ... ... жылдамдығы 10 м/с асатын болса (59) ... шаң ... ... ... ал оның ... 8,6 ... ... нәтижелілігі жоғары деңгейге жететіндігін ... ... ... ... – Әр ... ... шаң ... қозғалысы жылдамдығына
байланысты көбік көпіршігімен шаң бөлшектерін ылғалдандыру нәтижелілігі
Сондықтан, шаң-тозаң бөлшектері мен газ молекулаларын бір-бірімен
жабыстырып ... ... ... арттыру үшін тұрақты ылғалды
ортасын таңдау қажет. Осындай ... ... ... орта – ... ... шаңдыгаз ағымы және бүріккішпен бүркілген көбіктендіргіштің
су ерітіндісінен алынған ауалы-механикалық ... ... оның ... уақытының ұзақтылығымен сипатталады. 100-1000 к.б аралығында көбік
еселілікті тұрақтылығымен оның көпіршік диаметріне байланыстылығы белгілі
қатынаспен ... D – тор ... ... см.
Еселілік көбік көлемінің көбіктендіргіш сұйығы көлемінің қатысымен
анықталады:
,
(61)
Көбік еселілігі аз (Е< 400 к.б.); ... (40 200 к.б.) ... ... (200 к.б. -нен аса) ... ... Е, Т және D ... тиімді концентрациясы нақты қолдану
технологиясына байланысты анықталады.
Әр түрлі тиянақты жағдайларда көбік көпіршіктерінің диаметрі ... сай ... ... ... да ... сіңірілуді соңғы кездегі газ бен ... ... ... негізінде қарастыруға болады[52,54,117]. Берілген
жағдайда газ молекуласы сұйықтығы қатты дене ... ... ... ... тұрақталады.
Қазандықтан шығарылатын көбікті ортадағы газдардың химиялық әсері бірге
белгілі жылдамдықта өтеді және оның температурасына, газ ... ... газ ... ... молекуласының тасымалдау жылдамдығы
Фик заңымен сипатталады:
,
(62)
мұндағы: Са – ауалы-механикалық көбік құрамындағы газ концентрациясы;
– ауалы-механикалық көбік әсерінен газ ... Дd ... ... м2/с.
Сұйық фазадағы араласу коэффициенті Эйнштейн болжамына сәйкес есептелуі
ықтимал, өйткені газ молекулаларына еріген зат концентрациясының ... ... күш әсер ... мән ... ... ... ... қозғалысына, Стокс заңына
сәйкес беріледі:
,
(64)
мұндағы: – молекула диаметрі; – ерітінді тұтқырлығы;
–молекула-ның қозғалыс жылдамдығы.
(63) және (64) ... ... ... ... молекулалармен газ концентрациясы
жылдамдығынабайланысты:
.
(66)
Фик заңына ... ... ... мына ... ... диффузия коэффициенті Эйнштейн–Стокс теңдеуімен сипатталады,
болмаса тәжірибе негізінде анықтауды талап ... ... мен ... эмпирлі
теңдеуін қолдануды ұсынады:
,
(68)
мұндағы: – ерітетін заттың 1 молінің көлемі; – динамикалық
тұтқырлық ... ... ... ... көрсеткіштерге сәйкес ауалы-механикалық көбік алу үшін
көбіктендіргішті ... алу ... ... ... ... мал ...... деңгейі жоғары () кератинді көбіктендіргіш ауалы-
механикалық көбік алуға болады.
Сонымен, таңдап ... ... ... ... ... ... ... жібітіп, бір-бірімен ... ... көз ... ... ... ... негізгі
физикалық-механикалық, химиялық қасиеттерін аналитикалық негіздеу қажет.
2.3 Газдарды ауалы-механикалық ... ... ... ... негіздеу
Шаңдыгаз ағымы алдымен бүріккішпен бүркілген көбіктендіргіш
ерітіндісімен араласып, тор ... өтіп ... ... ... ... ... процесінде масса алмасу жүреді.
dх қалыңдықты көбіршік қабыршығы арқылы газ араласу барысындағы ... ... dс/dх тең деп ... .
Сонда, dМ газ мөлшерінің өзгерісі dt уақытында dх ... ... ...... ... қабыршығының газ молекулаларын сіңірген
ауданы, мөлшерлі көлемі, м2/м3.
dМ және ... (78) ... ... ... ... – уақыты аралығындағы газ концентрациясы.
,
(70)
мұндағы: х – көбік көпіршігі қабығының қалыңдығы.
Сонда (69) есеп мынадай қалыпқа келеді:
.
(71)
Көбік көлеміндегі газ ... ... ең ... ... ... ... ... жоғары жылдамдықта химиялық қышқылданудың
нәтижесінде фаза бөлімдері ... ... тең ... ... ... ... ... (71)
теңдеуді ықшамдай келе дан С=0 дейін аралықта:
, ... ... ... ... ... аумағы мынаған тең:
, м2,
(73)
мұндағы: Vк=KVе – ... ... K – ... ... D – ... Vе – көбіктендіргіш ерітіндісі көлемі, газдарды
көбік арқылы жоюда деп ... ... ... ... ... мынаған тең болады:
, мг/м3.
(74)
Ауаны зиянды газдардан тазартудың нәтижелілігі:
,
(75)
немесе Сr мәнін (75) теңдікке ... ... ... ... ... ... теңдік талдаулары газдарды көбік арқылы
зиянсыздандырудың тиімділігін ... ... ... ... еселігіне, көбіктендіргіштің меншікті шығын ерітіндісіне, ... ... ... ... және ... ... байланысты болатындығын 9-13-суреттерден және ... ... ... ... – Көбікпен өзара әсерлесу уақытына байланысты газ концентрациясының
өзгерілуі
|Көбік ... ... ... Сc, мг/м3 ... |ия |әсерлес| ... |К, ... | ... ... ... | ... мм | |Дd |, | |
| | | |c | |
| |К=100 | | |D=1 мм |D=2 мм |D=3 мм |D=4 мм |D=5 мм |
|1 |100 |1E-05 |30 ... ... |
| | | | |1 | | | | |
|2 |100 |1E-05 |60 ... ... |
| | | | |1 | | | | |
|3 |100 |1E-05 |90 ... |0,22349|0,22631|0,22763 |
| | | | |1 | | | | |
|4 |100 |1E-05 |120 ... ... |0,22685 |
| | | | |1 | | | | |
|5 |100 |1E-05 |150 ... |0,21925|0,22389|0,22607 |
| | | | |1 | | | | |
| |К=200 | | | | | | | |
|1 |200 |1E-05 |30 ... ... |
| | | | |1 | | | | |
|2 |200 |1E-05 |60 ... ... |0,22685 |
| | | | |1 | | | | |
|3 |200 |1E-05 |90 ... |0,21716|0,22269|0,22529 |
| | | | |1 | | | | |
|4 |200 |1E-05 |120 ... ... |0,22374 |
| | | | |1 | | | | |
| | | | |D=1 мм |D=2 мм |D=3 мм |D=4 мм |D=5 мм |
|5 |200 |1E-05 |150 ... |0,209 ... |
| | | | |2 | | | | ... – жалғасы
|Көбік |Еселіг|Диффу-з|Өзара |Соңғы концентрация Сc, мг/м3 ... |ия ... ... |К, ... | ... ... ... | ... мм | |Дd |, | |
| | | |c | |
| |К=400 | | | | | | | |
|1 |400 |1E-05 |30 ... ... |0,22685 |
| | | | |1 | | | | |
|2 |400 |1E-05 |60 ... ... |0,22374 |
| | | | |1 | | | | |
|3 |400 |1E-05 |90 ... |0,20503|0,2156 |0,22068 |
| | | | |2 | | | | |
|4 |400 |1E-05 |120 ... ... |
| | | | |2 | | | | |
|5 |400 |1E-05 |150 ... ... |
| | | | |2 | | | | |
| |К=600 | | | | | | | |
|1 |600 |1E-05 |30 ... ... |
| | | | |1 | | | | |
|2 |600 |1E-05 |60 ... ... |0,22068 |
| | | | |2 | | | | |
|3 |600 |1E-05 |90 ... ... |
| | | | |2 | | | | |
|4 |600 |1E-05 |120 ... ... |
| | | | |2 | | | | |
|5 |600 |1E-05 |150 ... ... |
| | | | |2 | | | | ...... ... ... ... ... басу
нәтижелілігі
10-сурет – Көбік көпіршігінің әртүрлі диаметрі жағдайында көбіктендіргіш
қоспасының меншікті шығынына байланысты шаңдыгаз басу нәтижелілігі
11-сурет – Газ бен ... ... ... әсерлесу уақыты әртүрлі
жағдайда көбіктендіргіш қоспасының меншікті шығынына байланысты шаңдыгаз
басу нәтижеліліктің өзгеруі
12-сурет – К=600, Vе=0,18 м3 жағдайында газ бен ... ... ... ... ... шаңдыгаз басу нәтижеліліктің өзгеруі
13-сурет – К=400 жағдайында газ бен көбік көпіршігінің ... ... ... ... басу ... ... NOх, SO2 газдарды зиянсыздандыру үшін қазіргі ... ... әр ... ... ... ... ал дәлірек айтқанда газды
сұйықтықпен абсорбциялау, қатты заттың ... ... ... ... ... ... ... Барлық тәсілдердің ішінде шаңды сулап
басу әдісі мен газдарды ауалы-механикалық көбікпен зиянсыздандыру екені
дәлел.
Осылайша, ... ... алу үшін ... ... ... ... және ... тәжірибелер жүргізу
арқылы олардың тиімді параметрлерін негіздеу керек.
2.4 ... ... ... ... ... ... ... шаңдыгаз қоспаларды көбікпен Nн ... оның ... ... шаң бөлшектерінің концентрациясына
және көбік көлеміне байланысты анықталады:
% ,
(77)
мұндағы: Nб, Nс – шаң ... ... және ... қоспасының
ауалы-механикалық көбікке айналуы ... ... ... ... ... ... және көбіктендіргіштің су ерітіндісінен құралатын көбік
көлеміндегі шаң бөлшектерінің азаюы төмендегіше сипатталады:
, ... N – ... ... шаңның концентрациясы, мг/м3; Vк-
ауалы–механикалық көбіктің көлемі, м3; Vл.а – ... ... ... ... м3,
(79)
мұндағы: nk – көлемдегі көпіршік саны; D – ... ... ... ... – 0,074 көпіршіктердің геометриялық тұлғасын
ескеретін коэффициент, көбіктендіргіш ерітіндісі көлемі мен
еселігі арқылы ... ... ... ... және (79) ... бірге қарастырып көбік ортасындағы шаң
бөлшектері концентрациясының өзгерілуін келесі формуламен анықтаймыз:
, мг/м3.
(81)
Көбік еселігіне байланысты шаң ... азаю ... ... мг/м3.
(82)
Шаң бөлшектерін ауалы-механикалық көбікпен ... ... ... ... ... формулаларды пайдалана отырып, компьютормен ... пен ... ... ... ... ... ауа ... байланыстылығын зерттеп, шаң бөлшектерін ауалы-
механикалық көбік ортасында ылғалдандырып басу нәтижелілігін 14,15, ... ... ... мен 6,7, А.6, А.7, А.8, ... ... ... ... – Көбік еселігі әртүрлі жағдайында ластанған ауа ... ... басу ... ... ауа ... байланысты шаңды басу |
|гіш |К, к.б. ... Vла, м3 ... | | ... Vе | | |
| | |40 |80 |120 |160 |200 |240 ... |100 |0,6681 |0,4239 |0,3076 |0,2410 |0,1979 |0,1679 ... |200 |0,8876 |0,6647 |0,5174 |0,4210 |0,3541 |0,3053 ... |300 |0,9612 |0,8029 |0,6613 |0,5561 |0,4778 |0,4181 ... |400 |0,9863 |0,8830 |0,7608 |0,6579 |0,5761 |0,5109 ... |500 |0,9951 |0,9298 |0,8299 |0,7351 |0,6545 |0,5875 ... |600 |0,9982 |0,9575 |0,8782 |0,7938 |0,7173 |0,6510 ... |700 |0,9998 |0,9846 |0,9380 |0,8757 |0,8114 |0,7510 ... |800 |0,9997 |0,9839 |0,9363 |0,8732 |0,8084 |0,7476 ... – Көбіктендіргіш қоспасының әртүрлі жағдайында ластанған ... ... ... басу ... ... ауа ... ... шаңды басу ... |К, к.б. ... Vла, м3 ... | ... Vе | | |
| | |40 |80 |120 |160 |200 |240 ... |600 |0,9879 |0,8898 |0,7702 |0,6681 |0,5862 |0,5206 ... |600 |0,9958 |0,9349 |0,8382 |0,7449 |0,6647 |0,5977 ... |600 |0,9985 |0,9612 |0,8853 |0,8029 |0,7273 |0,6613 ... |600 |0,9995 |0,9766 |0,9182 |0,8470 |0,7773 |0,7139 ... |600 |0,9998 |0,9857 |0,9412 |0,8806 |0,8174 |0,7575 ... ...... ... әртүрлі шығыны жағдайында ластанған
ауа көлеміне байланысты шаңды басу нәтижелілігі
15-сурет – Көбіктің әртүрлі еселігінде ластанған ауа ... ... басу ... ... ... ... көбікпен шаңды басу
нәтижелілігі оның ... ... ... мен ... ... ... ластанған ауа көлеміне байланысты екенін
көрсетеді. Яғни, көбіктендіргіш ерітіндісінің көлемі Vе=0,12 м3 ... ... ... ... ... шаң басу ... арта түседі, ал
ластанған ауа ... ... ... төмендейді. Бірақ, көбіктің еселігі
К=700 к.б. асқан соң нәтижелілік төмендейді. ... К=600 к.б. ... ... ... ... шаң басу ... арта ... м3, Vла=40 м3 болғанда ауалы-механикалық көбіктің ең ... К=600 к.б., Vр=0,16 ... ... қасиеттерін зертханалық, өндіріс жағдайларында зерттеп
және жоғары дисперсиялы шаң ... ... ... ... мен шаң ... ауалы-механикалық көбік ортасының
тиімді параметрлерін анықтау қажет.
Дәлірек ... ... ... ... ... ... ... механизм арқылы жүзеге аспайды, керісінше бөлшектердің бір-бірімен
бетпе-бет екпінді қақтығысуы, жанамалай тартылуы және ... ... ... ... ... ... ... есебін және газдарды
ауалы-механикалық көбікпен басуды кешенді жалпылама қарастыру ... ... ... ... ... еселенген ауалы-
механикалық ылғалды орта жағдайында өтетін бірыңғай процесс екенін ескеру
қажет.
,
(85)
мұндағы: - газдарды көбікпен ... ... ... ... басудың тиімділігі.
Осы екі формулаларды (94) формулаға сәйкес шаң-газдарды бір көбікті
ортада басылу ... ... ... рет ... ... ... шаңдыгазды
ауалы–механикалық көбікпен зиянсыздандырудың жалпы нәтижелілігін анықтауға
қатысты көрсететін барлық ... ... ... ... ... және ... ... шаңды басу мен
газдарды зиянсыздандыру нәтижелілігін анықтау ... ... және ... ...... ... ... басудың барлық
тиімді параметрлерін 16-20, А.7, А.8, А.9-суреттер мен А.10-кестедегі
нәтижелер ... ... ... ... су ... ... және сыртқы тартылыс ... ... ... ұзақ ... ... етеді. Сыртқы тиімді
тартылысқа 0,5–2% көбіктендіргіш ерітіндісі ... ... ... ... ... ... ... ал
көбіктендіргіштің ерітіндісі көлемінің ұлғаюы ... ... ... ... ... ... және оның
қасиеттерінің тұрақтандырылуы көбіктендіргіштің 2-3% ... ...... ... диаметрі D=1мм жағдайында еселікке байланысты
шаңдыгаз басудың жалпы нәтижелілігінің өзгеруі
17-сурет – ... ... ... көбіктендіргіш ерітіндісі Vе=0,18м3
жағдайында ластанған ауа көлеміне байланысты көбікпен шаңдыгаз басудың
жалпы нәтижелілігінің өзгеруі
18-сурет – ... ... ... ... ерітіндісі Vе=0,18м3,
ластанған ауа көлемі Vла=120м3, көпіршік диаметрі D=1мм жағдайында өзара
әсерлесу уақытының ұзақтығына байланысты көбікпен шаңдыгаз ... ... ... – Көбік еселігі К=400к.б., көпіршік диаметрі D=1мм ... ... ... ... ... ... басудың
жалпы нәтижелілігінің өзгеруі
20-сурет – Көбік еселігі К=300 к.б. жағдайында көбік көпіршігінің
диаметріне байланысты шаңдыгаз басудың жалпы ... ... ... ... мен газ ... ... ... зиянсыздандырудың нәтижелі тәсілдерін негіздеу
Жоғарыда негізделгендей әртүрлі өндіріс жағдайларында шаң-тозаңдармен
күресудің негізгі тәсілі сумен ылғалдандыру. ... ... ... ... басу нәтижесі жеткіліксіз, әртүрлі минералдық заттар
(аэрозольдар), зиянды ... таза суда ери ... ... да ... ... ... мөлшер деңгейіне жеткізу мүмкін емес, олар
қалдық ретінде қоршаған ортаға ... ... ... ... [9-
15].
Өте ұсақ шаң бөлшектері мен газдарды басу үшін нәтижелі орта және
физикалық-химиялық процестер ... ... ... ... ... ... ... мен газдарды зиянсыздандыруға бетегейлі
белсенді заттар (ББЗ) көбік түрінде кеңінен қолданылуда. Шаң-тозаң ... ... ... ... суды үнемдеуге; екіншіден, зиянды
заттектер шығаратын ошақ көздерін оқшаулауға, ұсақ шаң бөлшектері мен ... ... ... коагуляциялауға, сонымен қатар шаң-
тозаңдар мен газ молекулаларын сулы ... ... ... ... ... ... ... ықпалды өтеді.
Көбік-дисперсиялы фаза, жоғарғы концентрациялы эмульсия, ал дисперсиялы
орта – сұйықтық, ол көбік ... үшін ... ... төмендететін
құрауыш ББЗ-ға жатады.
ББЗ-ң көбік құрайтын қасиеті жоғарғы механикалық беріктікпен және ... ... ... Ауалы- механикалық көбік – ауа
қысымына байланысты ... ... ... сәйкес құралу жылдамдығымен
сипатталады, яғни, ауа беру тоқтатылғаннан кейінгі көбік сақталуы үшін ... ... ... ... ... ... ... жағдайларында ББЗ-ң көптеген түрлері сынақтан
өткізілген, олардың арасында нәтижелі көбік құрайтындары ПО-12, ПО-2, ПО-1,
ДС-РАС, Де 17 А, ... (ПАА) ... ... ... 45 ... натрий тұзын
құрайды. Суда жақсы ериді, 0,05 % ... ... ... немесе әлсіз саңылаулы. 0,5 %-сулы ерітіндінің беткейлі ... ... ... қырық екі белсенді заттардан, екі электролиттер
және бір ... ... ... зат ... ... 12-14 атомды
алкильді тізбектегі алкилбензосульфат қоспасын құрайды 0,001 концентрациясы
да ... ... ... тез ... ... ал ... сыртқы
тартылыс көлемі 32 эрг/см2 теңеседі және ... ... ... ... ... ... ... (Башкирстан) Салават, Юлаев химкомбинатында
өндіріледі, ол өрт сөндіруде кеңінен ... Оның ... ... %, ... ... –11%, ... ... 4,5 %, ерітіндісінің
беткейлі тартылысы 32 ... ... ... ... процестерден кейінгі
шаңды басу және газдарды зиянсыздандыру үшін ПО-1 ... ... ... ... ... ... (КMnO4 2 ... қоса және 0,5 % Н2О2 3 % құрамды). Газдарды
жарылыстан 10 минуттан кейін ... ... ... ... нәтижесі СО бойынша 42,3 %, NOx-88,9 %, ал ... ... 94-97 %. ... басу ... өндірістік сынақтарда
ауалы-механикалық көбіктің концентрациясы мен ... ... ПО-1 ... 2-3 % су ... ... ... ... және оның буы ... алу ... әсер етіп ... ... төмендетумен көбіктің еселілігін көбейту ... ... ... ... ... ... таңдап
алу қажет.
Көбіктендіргіш төмендегі талаптарға сай болуы қажет: адам ... және ... ... ... ... үшін ... құрамды, жақсы көбіктендіргіш қасиетті болып тұздарға сезімтал
болмауы, адамның терісін ... ... жас ... ... ... улысыз, аэрозольды болуы және қажет кезінде
тапшылық ... ... ... мен тұрақтылығын жоғарылату және шаңды басу
тиімділігі мен сору ... ... ... басу нәтижелілігі мен енгізу -
арттыру ... ... ... ... ... ... ... заттар және қосымша көбік тұрақтылығын арттыруға және улы ... ... 4х105- 2,1х106 ... массалы полиэтилен-
тотығы Н(С2 Н4)11 ОН және нитрит-нитрат кальциі құрамы бірнеше ... ... ... ... ... ... %;
- ... %;
- нитрит- нитрат-кальция-0,02-0,04 %;
- қалғаны су.
Полиэтилен тотығы ... ... ... алу ... ... ... ... сыртқы бетінің қабыршығының ... ... ... ... ... ... белокпен әрекеттесе отырып ерітіндінің жабысқақтығын көтерумен
қатар, көбіктен судың ажырауын төмендетеді.
Төменде ... ... ... келтірілген. Негізгі
көбіктендіргіш ретінде қолданылатын ерімейтін ... ... ... ... ... ... ... автоклавты өндеуден өткізу
арқылы алынады. ... ауыр ... ... ... ... ... жатады[59,67].
Керотин - белок талшықты жағымды қорғаныс функциясын сақтайды.
Фибриялды белоктар ... ... ... ... ... ... ... бірнеше талшықтардан құралады, ал –
бұрандалы (-керотиндер), ... ... ... ... ... ... құс ... керотин белоктары 3-7 полипептидті
тізбектен тұрып шамамен 100- ... ... ... және ... ... ... тізбек дисульфидті бірге оратылған
көпіршіктермен қосылып сол жақ ірі ... ... ... құрылымдардан шамамен 2 нм диаметрлі микро-фибрил құралады.
А-керотинді ыстық бумен өндеуде әр ... ... ... ... ... ... ... созу барысында жиналмалы
қабат күйіне көшеді. керотинді ... ... жеке ... ... ... полипептидті тізбекті құрайтын белоктар құрылысты болуы керек.
Төрттік құрылыстық түсінігі-тізбектерді бір-біріне орнықтыру ... ... ... әр ... ... ... ... (немесе протомер) белоктар көптеген функцияларды атқарады, мәселен
заттарды тасымалдау мен ... ... ... ... ... ... әр түрлі байланыстар болуы мүмкін: ... ... ... ... және ... байланыстар. Тізбектерді бір-
біріне орнықтыруды бекітетін негізгі байланыс гидрофобты болып табылады.
Гидрофобты аймақтар «жабысады», суббірліктердің ... ... ... ... емес ... ... арасында
туындайды.
Фибрилярлы белоктар ағзада негізінен құрылыс функциясын орындайды. ... ... ... ... ... ... емес аминқышқылын құраумен
ерекшеленеді. Фибриялды белоктар молекулалары көбінесе бірнеше полипептидті
тізбектен тұрады, -спиралі ... - ... ... ... – NH – CH – C – ... | | |
| |O |CH2 ... | | |
| | | |
| | | S |
|S | | |
| | | |
| | | S |
|S | | |
| | | |
| | CH2 ... | ... NH – CH – C – NH – CH ... |
| | | | |
| | || |
| | О | CO | CH2 ... | | | |
| | | | |
| | | | |
| | SO2 | | S…H2S ... | | | |
| | | | |
| | | | S…H2S ... | | | |
| | | | |
| | | | CH2 ... | | | |
| | | | |
| | | | – CH – ... | | | |
| | | | |
| | | | |
|O | | | ... ... ... (СО, NO, NO2, SO2, SO3, H2S…) газдарды ... ... ... ... ... ... арқасында ұстап қалады,
сондай-ақ полипептидті қышқыл құрайтын газдар тобын, сондай-ақ С=О ... ... және Н2S ... т.б. Керотинді зиянды газдар ортасында
ассосацияланған молекулар ... ... ... ... газдардың теріс электрлі атомдары арасындағы сутекті байланыс
құралуына ... ... С=О, NH, SH-COOH ... бар. Осылайша керотин
молекулары зиянды газдар молекуласымен ... ... ... ... үзу мақсатында механикалық әрекет нәтижесінде
құтылуға болады.
Осыдан керотинде – NH- ,-C-, - S-, S ... бар ... ... ... мен ... (NOx, CO, SO2, H2S т.б.) ... ... сутекті байланыс
құралады.
Сутегі байланысы (О, N, S) терісэлектрлі атом мен ... ... ... ... ... S-H, O-H). ... өте әлсіз, оның энергиясы өте төмен 6-8 ... ... ... ... ... активті функционалды сутегі байланысы есебінен зиянды
газдар бөлініп кетеді.
2. ... ... ... арасымен қышқыл қалдықтар
арасында ... ... ... ... ... ... NO3, HCO3 ... нәтижесінде құралады), мысалы;
1) [ ]; 2) [ ... ... ... мен ... ... және ... –Са2 ... топтарды иеленетін қатты фаза бөлшектері сыртынан сутегілі
байланыс қалыптастырылуы мүмкін;
4.Қалыптасу есебінен ... ... ... ... ... болғандықтан электрлі тұрақтылық сипатты байланыс күшейеді
; ... ... ... ... ... ... ... заттармен қатынасы процессінде шаң-газдарды басу нәтижелерін
анықтайтын ыстық лепті түтін ... ... ... тәжірибе жүргізу іс
жүзінде мүмкін емес. Сондықтан, зертханалық ... ... үшін ... лепті газ ағымы арнасының геометриялық параметрлеріне сәйкес
модельдерді таңдау ... Шаң ... мен газ ... ... ... басу ... анықтайтын теориялық принциптер
негізінде дайын аэродинамикалық моделін пайдаланып тәжірибе жүргізу.
Модельдердің артықшылығы шаңдыгаз шығарылу арнасына шаң ... ... ... ... және ... деңгейін үзіліссіз анықтауға ауа
көлемін шексіз өзгертуге мүмкіншіліктердің ... ... ... газ ... ... тікелей тіркеуге мүмкіншілігі. Сонымен
қатар, қазіргі кезеңде қолданылып ... ... ... ... ... және ... ... ауалы-
механикалық көбікпен шаңдыгазды басу процестерін сандық және сапа ... ... ... шаң бөлшектері мен газ молекулаларын ауалы-механикалық
көбікпен ылғалдандырып басу және сіңіріп алу ... ... ... модельде жүргізу керектігі ақиқат. Сипатты уақыт
пен шартты уақыт ... ... ... ағымының көбік ортасында
болуын, көбік ортасында жүру ... ... рет ауа ... Шаң ... мен газ ... ... көбікпен
басып зиянсыздандыруды негіздейтін аэродинамикалық моделі
Ауаның көлемді ... ... ... ... ашылатын
жақтары бар, жай немесе шаңды және газды сынақтарды таңдауда процестің
үздіксіздігі ... кез ... ... ағым ... ... ала алады. Одан басқа қазіргі кезде бақылайтын аппаратура
көмегімен ... ... ... ... алуын және сапа мүмкіндігін,
тау жыныстарын өндеу моделін атмосферада ... ... айта кету ... екі ... ... ... міндетті түрде келесі
негізгі сәйкестілік белгілері ескеріледі, олар ... ... ... ... ... Н0 – көбік ортасындағы шаңдыгаз ағымының шартты уақытына сай
қатыстықты көрсететін стрихалдық, гомохрондық белгісі және
процесс жүру ... ... ... қаншалықты ауысымын
көрсетеді, Н0=(u,t)/l; И– ағым ... ... t – ... ... J– соған тән сызықтық көлемі;
Fr=u2/(ql); q – салмақ күшінің әсерінен ... ... ... ... ... Рейнольдс саны және ол жүйеде
қарастырылатын жабысқақтық пен инерция ... ... ... конвективті қозғалыс тәртібі; Rе=( ul)
/v; v – ағымның кинетикалық тұтқырлығы; Еu – ... ... ... ... ... ... белгісі; Еu=Р/(pu2);
Р - ауырлық күші; – ағымның тығыздығы; Рr– модельденетін
жүйедегі конвективті, температуралы және ... ... ... Дd; а – ... ... коэффициенті; Дd-
диффузия коэффициенті; Ре – ағымдағы жылуды тасымалдаудың
конвективті, молекулярлы, ... ... ... ... ... ... Ре(ul)/ Дd =(ul)/а; Gr –
инерция күшінің және ... ... ... ... көрсететін Грасгоф белгісі; Gr=(; ... ... ... ... орта мен ... әр түрлілігі; Аr – қозғалыстағы ағымдағы
көтеріңкі және инерциалы күш қатыстығын көрсететін ... ... ... ... ... ... ... реттелуін барлық кезде ... ... да ... ... ... ... ... модельдеуді жүргізу қажет, сонда (87)
шарты оған ... ... ... және ... ... ... шартын мынандай етіп жазуға болады:
,
(88)
мұндағы: m – бөлшектер салмағы; r – бөлшектер радиусы; – ортаның
динамикалық тұтқырлығы.
Барлық белгілердің сақталуы (87) ... ... ... дұрыс
таңдауда қиындық туындайды [68].
Модельдерде процестің заңды жүруі үшін осындай бірыңғай кездесетін
мөлшерлікті таңдап алу ... Шаң ... мен газ ... ... басу нәтижелілігін анықтайтын аэродинамикалық модельдің сұлбасы 21-
суретте келтірілген.
1– микроманометр, 2– ағымды түтік; 3- ауа өлшейтін Пито түтікшесі; ... ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ... 9- ... газ концентрациясын анықтайтын құрал ГХ-4м; 11- тор; 12- ... ... ... 13- шаңдатқыш; 14- көбікгенератор торы; 15- бүріккіш; 16-
желдеткіш; 17- көбік генераторы; 18- қаңқа; ... ... ... ... қондырғы; 20- диффузор; 21- автоматты клапан; 22- ... 23- ... 24- ... 25- ... 26- ... газды
баллон; 27- сорап; 28- көбіктендіргіш ыдысы.
21-сурет – Шаң бөлшектері мен газ молекулаларын ауалы көбікпен басу
нәтижелілігін анықтайтын аэродинамикалық модель
Ауалы- механикалық ... ... мен ... басу ... ... өзгеру диапазондағы желдеткішті параметр қатыстығы, яғни (80) шартты
сақталумен ... шаң мен ... ... ... ... ету ... ... - ақ шаңды аэрозольдың біркелкі дисперсиялы
құрамы мен ... ... ... ... физикалық
сипаттамасы арнадағы шаңдыгаз параметрлеріне сай [37]. Модельде шаңдыгаз
ағымын жібергеннен кейін арнаның бойымен ... ... ... ... ... ... қалдықты ұзаққа шығарып тастауды қамтамасыз ететін
имитатор құрылысы шаңдыгаз ... ... үшін ... ... ... ... ұзындығы 30 мм, диаметрі 7 мм
шыны түтікшелер. Түтікшелердің ... ... ... ауа толқынын құрайтын
диффузормен қосылған автоматты клапан арқылы ... ... ... ... ... ... ... баллондағы қысымы
манометрмен анықталып редукторымен реттеледі.
Қазандықтан шығарылатын шаңдыгаз ағымын туындыратын ДН-21ГМ ... ... ... модельде шаң-тозаң басу процесіне
имитациялау әдісін пайдаланамыз. Яғни, ... ... ... ... ағымының барлық геометриялық-физикалық сипаттамалары модельдің
сипаттамаларына белгілі-бір қатынас мөлшерінде сәйкестендірілген.
Шартқа сай қазандық ошағынан кейінгі арнадағы ... ... ... ағымы арнасының гидравликалық диаметрі dm=2,545м, ал имитация
моделінің гидравликалық ... ... ... ... басу ... ... газдың
қажетті қысымы:
.
Яғни, тәжірибе жасау моделіндегі шаңдыгаз ағымының қысымы 0,2048 Па-дан
аспауы керек.
Ауалы-механикалық көбікті қолданумен шаңдыгазды басудағы ... ... ... мен ... үшін ... ... тұлғалы
көлденең қиылыс ... және ... 4,2 м-лі ... модель ойластырылған. Модель ВК-2 типті ... ... ... ... ... кран ... ... ағымы шығынын реттеуді қамтамасыз етуге ... ... ... ... шыныдан жасалған, ал бүйірлі
қабырғалары және негізгі нұсқасына келтіруге оның ... ... ... үшін ортаны қосымша қажағыш қағазымен жапсырылған. ... ... ... беру мен ... ... үшін ... ... Аллонж моделі ұзындығы бойынша зерттеу жұмыстарында шаңды
өңдеп саралау қондырғысы ара ... сай ... ... ... ... ... құру үшін ... жағдайдағы
қазандықтан шығарылатын шаң-тозаң қолданылады.
Моделдегі ауа ағымы қозғалысының қажетті жылдамдығы ВК-2 типті
желдеткіш көмегімен ... ... ... сақтау ережесіне сай ауа
жолындағы жылдам қысымның мөлшері бойынша анықталады:
,
(89)
мұндағы: S және SM – модель мен ауа ... сай ... ... hск – ауа ... жылдам қысым микронометр
көрсеткіші; – модельдегі ауаның меншікті салмағы; q –
еркін түсу екпінділігі.
Моделге қатысты ауа ... және ... ... ... ... ... көмегімен өлшенеді. Шығарылым ... ... ... бастапқы шаңдануы негізгі нұсқасында өлшенгендей
әдіспен анықталады.
Модельдің ішіндегі қажетті шаңдану деңгейі n[68]:
, ... N- ... ... ауаның бастапқы шаңдануы,
мг/м3, болмаса газ концентрациясы ... ... ... ... ... 0,0609 м3 газ ... СО+NO2 ... СОшартты концентрациясының қазандық
шығарылымы есебінен қамтамасыз етіледі.
Арнадағы газдар қоспасының температурасы ... ... ... ... ... ... ... етіледі.
Әр түрлі еселілікті ауалы-механикалық көбікті алу үшін зертханалық
жағдайларда 2% ... ... ... ... ... шаңдату арқылы желдеткіштен келетін көбік ... ... ... сулы ... ... ... ... Көбік генераторы торы 0,8х0,8 мм2 шаршы ұялы елгезер тәріздес.
Модельдегі газданған ортадан аллонж ... ... ... ... ... қоспасын зерттеу үшін алады ... ... оның ... ... жүргізу алдында имитатордан шаңның қажетті мөлшері және газдың
болжамдалған концентрациясы алынады, содан кейін ... ... ... айқындалады, кейін араластыру камерасында есепті
қысым көтерілуі автоматты клапанның іске қосылуымен қамтамасыз ... ... ... ... ... ауалы-механикалық
көбікпен шаң бөлшектері мен газ молекулаларын қоршаған ортаға шығарылуын
болдырмауға зертханалық тәжірибелермен тиімді параметрлерін анықтау ... ... ... ... ... зертханалық
тәжірибелермен анықтау
Көбік тұрақсыз орта екені мәлім, ол құралған мезеттен бастап сұйықтық
көбік ... ... және ... ... арасымен немесе шаң
бөлшектері мен газ молекулаларының қарым–қатынасты ... ... ... қабыршықтарды жұқартып және олардың беріктігін төмендетіп
жарылуға себеп болады. Кейде көбіктердің бұзылуы көлемінің ... ... ... құрғақ жұқа қабыршық жабындысы ретінде толық ... ... тез ... ... ... ... ... бар, мысалы,
алғашқы көбіктендіру кезеңінде бұзылу көлемі 20% құрайды, 50% ... ... ... ... ... оның ... қоспадағы
көбіктендіргіштің су ерітіндісінен концентрациясына және оның ... ... ... ... ... ... ... t – көбік көлемінің толық бұзылу уақыты, мин; Vе – ... ... ... ... м3; Vк – ... алғашқы
көлемі, м3.
Жоғарыда көрсетілген ауалы–механикалық көбіктің физикалық– механикалық
сипаттамалары танымал әдіс бойынша зертханалық жағдайларда алынады.
Міндетті ... ББЗ ... ... ұсақ ... ... ... суландырмайтынын ескеруіміз керек, сондықтан да шаңды
басуда анықталатын факторлар: тұрақтылық, еселілік және көбік ... ... ... физикалық-механикалық сипатын
салыстыруда және ... ... ... ... ПО–1 ... ... ... салыстырмалы түрде зерттейміз,
қоспа ... ... 2 % ... ... (авт. куәлік 956812) көмегімен көбік алынды және
онымен біркелкі өлшемді ыдыстар ... V=2л. ... өз ... қалған Vс көбік көлемінің өзгерілуін әр минут сайын орташа 22
минутқа дейін бақыланды. ... ... ... ... ...... көбіктің физикалық сипаттамаларын ... ... ... ... еселілігі, к.б. |
|байланысты көбік көлемінің |мин | ... м3 | | ... ... | |ПО-1 ... |
| ... | | ... ... |0,002 |- |250 |333 ... ... |2 |225 |278 |
8 ...... ерітіндісіне |Уақыт, ... ... к.б. ... ... көлемінің |мин | ... м3 | | ... ... | |ПО-1 ... |
| ... | | ... ... ... |4 |186 |237 ... ... |6 |151 |219 ... |0,001176 |8 |138 |196 ... ... |10 |122 |156 ... ... |12 |85 |128 ... |0,000552 |14 |78 |92 ... ... |16 |44 |78 ... ... |18 |29 |63 ... ... |20 |26 |41 ... |0,000288 |22 |22 |36 ... ... ... 22– ... ... сипатталады.
22-сурет – Уақытқа байланысты көбіктің еселігінің өзгерісі
8-кестеде көрсетілген ПО–1 көбіктендіргіш қоспасын пайдалану барысында
алынған көбік бір ... t=14 мин ... ... ... тез арада
басылады. Осыдан көбікті тез құрғататын ... ... ... ол ... бұзылатын өте жұқа қабыршықтардан жабынды құрайды.
Зертханалық бақылау нәтижесі бойынша бірдей жағдайлардағы ... ... ... ... ... ... су қоспасымен алынған көбік едәуір тиімді екені 22-суреттен
байқалады. Көбіктің физикалық–механикалық құрамының өзгерілуі 9-кестеде
келтірілген. ... ... ... әр ... ... ... және ... төзімділігінің өзгерістері
23,24-суреттерде келтірілген.
9-кесте – Шаңдыгаз ағымы ... мен ... ... ... ... құрамының өзгерілуі
|Көбіктенд|Көбік-т|Көбі|Көбік|t сәйкес |Өнімділігі м3/с|Көбіктің |
|іргіш ... 0С | ... ... |ң |і | |t ... 0С |, мин. ... |ері-тін|сөну|| | | ... ... м3 | | | |
|, ... | | |
| ... |0 | | | |
| |% | | | | | |
| | |
| |100 |
| |280 |420 |570 |
| |шаң |Е, % |шаң |Е, % |шаң |Е, % |
| ... | ... | ... | ... |127,54 |91,1 |194,67 |92,7 |274,17 |96,2 ... |50,68 |72,4 |78,02 |74,3 |125,97 |88,4 ... |28,47 |61,0 |43,68 |62,4 |80,37 |84,6 ... |19,81 |56,6 |32,45 |61,8 |53,72 |75,4 ... ... ... ... ұлғаюымен шаң басу
нәтижелілігі төмендейді, яғни шаң бөлшектері қалдығы көбейеді. ... ... ... ... ... болады. Соған сәйкес
көбік көпіршігінің диаметрі 8-12 мм болғанда оның ... ... ... тез өшеді. Ал шаң бөлшектерінің қозғалыста болуы көбік көпіршіктерінің
жабысқақ күйін өзгертеді.
12-кестедегі зертханалық талдау нәтижелерінен ... ... ... ... ... ... ... концентрациясына
сәйкес пропорционалдық коэффициентін есептеп табамыз:
,
мұндағы: а, в – ең төменгі квадраттау тәсілімен ... ... ... (82) ... ... шаңның соңғы қалдық концентрациясы
мәнін ... ... ... ... – Ауалы-механикалық көбікпен шаң басу мәндері
|Бастапқы шаңдануы, мг/м3 ... ... ... q, м3/ м3 |
| |0,08 |0,12 |0,24 |0,30 |
| |160,8 |94,3 |6,7 |0,58 |
| | | | | ... | | | | |
| |164,1 |92,1 |6,3 |0,62 |
| |169,9 |90,3 |7,8 |0,60 |
| |167,1 |89,4 |7,6 |0,72 |
| |162,7 |91,7 |6,9 |0,52 ... мәні |162,9 |91,56 |7,06 |0,608 ... |58,4 |67,2 |97,6 |99,8 |
| |212,4 |176,0 |22,1 |18,6 |
| | | | | ... | | | | |
| |208,6 |168,1 |24,3 |17,7 |
| |214,7 |166,3 |20,9 |16,1 |
| |215,2 |162,3 |22,4 |18,3 |
| |209,1 |170,5 |25,6 |15,6 ... мәні |212 |168,64 |23,06 |17,26 ... |50,2 |62,1 |95,4 |98,2 |
| |279,2 |230,1 |33,4 |20,9 |
| | | | | ... | | | | |
| |281,3 |228,4 |38,6 |22,1 |
| |280,6 |230,5 |42,4 |21,0 |
| |279,1 |229,3 |46,8 |22,3 |
| |276,4 |221,2 |44,3 |18,5 ... мәні |279,32 |227,9 |41,1 |20,96 ... |49,6 |58,6 |92,7 |96,3 ... ... ... ... модельде шаңды көбікпен ... ... ... мг/м3,
(95)
мұндағы: Nб, Nс – шаңдыгаз шығарылым құрамындағы ... ... ... ... qк – ... ... шығыны.
Осының барысында шаңды басу нәтижелілігі былайша қарастырылды
.
(96)
(94), (95), (96) формулаларды бірге ... ... ... ... ... ... яғни
(97)
,
(98)
мұндағы: ауалы–механикалық көбіктің шығынын және шаңды басу
нәтижелілігін сипаттайтын тәжірибелік ... ... ... ... ... ... ... кейінгі алынған нәтижелер мәндері бойынша белгілі әдістермен
жүргізіледі.
Осылайша, келесіде жоғары ... шаң ... мен ... ... ... ... ... анықтауда
алынған кератинді көбіктендіргіш қоспасын қолдануда ... ... ... жүргізіп жоғарыда анықталған мәліметтердің
дәлелдігін анықтау қажет.
Бөлім бойынша қорытынды
Компьютерлі бағдарламаны ... ... ... ... пен ... шаң ... ... көпіршіктерімен басу механизмінің
тиімділігі зерттелген:
- шаң ... 5мкм – 20мкм ... ... және одан жоғары
шаңдыгаз ағымының жылдамдығы көбік көпіршігінің диаметрі тұрақты
болғанда ... басу ... ... ... ... 91,7- ... ... диаметрі өскен сайын тиімділік төмендейді (11м/с-жылдамдықта
53,4-0,43%), себебі ... ... ... ... ... қабаттары жұқарады да алдын-ала бөлшектермен соқтығысуға
дейін өздігінен көпіршік жарылып кетеді;
- шаңдыгаз ағымының жылдамдығының өсуімен шаңды ... ... ... басу ... тез ... ... ... диаметрі ұлғаюымен нәтижелілік тез төмен түседі, ал ... ... ... те ... ... ... шаң бөлшектері мен газ молекулаларын көбік
көпіршігімен басу ... ... ... ... ... ... Жылдамдықтың өсуіне қарай жоғары дисперсиялы
бөлшектер броунды ... ... ... көбік көпіршігі
қабыршығына еніп үлгермейді.
Белгілі әдістермен зерттеу нәтижесі бойынша ауалы–механикалық ... ... ... ... түрі ... су қоспасын пайдаланумен
алынған жақсы ерітетін, активті абсорбциялайтын кератинді көбіктендіргіштің
тиімді құрамы негізделген.
Тау жыныстарының ... сулы ... ... көбік қолданумен
шаң басу тиімділігі мен көбіктердің ... ... ... тәжірибелер модельдеуде П.В.Плеханов атындағы
Санкт–Петербург тау ... ... ... әдіс таңдалды.
Зертханалық тәжірибелермен керотинді ... ... ... ... ... ... көбіктендіргіш
қоспасының концентрациясы 2%, көбік тұрақтылығы орташа 14-22минут, көбіктің
тұрақты көлемі 2,05 м3 мен ... ... ... 0,006 ... ... бойынша тиімді өндіріс 2,52 м3/с.
Алынған есептеулер талдауымен және (63), (64), (65) ... ... ... өзгерістер анықталады:
- көбікпен суландыру нәтижелілігі – шаңды бөлшектердің ... және ... ... ... ... ... ... көбікпен зиянсыздандырудың нәтижелілігі
көбіктендіргіш ерітіндісінің меншікті шығынының және ... ...... ... ... ... ал
көбік көпіршігі диаметрі өсуіменен төмендейді;
- шаңдыгазды басудың ... ... ... ... ... ... анықталды: 600 к.б. еселікте, 0,12 м3/с
көбіктендіргішті ... ... ... ... 14 ... ... ... зиянсыздандыру нәтижелілігі Нr =
96,8%; 135 м3 көлемді ластанған ауадағы, көбік еселігі 600 ... ... ... ... 0,18 м3/с ... басу ... Нш = 99,98%.
Теориялық зерттеулер негізінде және аналитикалық есептеулерде алғаш рет
газдарды ... ... ... және ұсақ ... ... ... нәтижелілік теңдеуі алынды. Ал олардың ... ... ... көбікпен басудың жалпы нәтижелілігі
шығарылды.
-----------------------
Көбік көпіршігінің диаметрі, ... басу ... ... ... ... еселігі, к.б.
Көбік көпіршігінің диаметрі, мм
Өзара әсерлесу уақыты, с
Жалпы нәтижелілігі, %
Ластанған ауа көлемі, м3
Жалпы нәтижелілігі, %
Жалпы ... ... ... ... ... ... %
Шаңдыгаз басу нәтижелілігі, %
Шаң бөлшектерінің диаметрі, м
Шаң ... ... ... ... ... ылғалдандыру нәтижелігі, %
Шаңдыгаз басу нәтижелілігі, %
Көбіктендіргіш қоспасының меншікті шығыны, м3
Шаң басу нәтижелілігі, %
Шаң ... ... ... басу ... %
Көпіршік диаметрі, мм
Шаңдыгаз басу нәтижелілігі, %
Шаң басу нәтижелілігі, %
Өзара әсерлесу уақыты, с
Шаңдыгаз басу нәтижелігі, ... ... ... ... ... к.б.
Шаңды басу нәтижелілігі, %
Ластанған ауа көлемі, м3
Ластанған ауа көлемі, м3
Меншікті шығын, м3
Жалпы нәтижелілігі, %
Уақыт, мин
Кератинді көбіктендіргіш
Көбік тұрақтылығы,
мин
Көбік еселігі, к.б.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жылу қазандықтары шығарылымдарын зиянсыздандыру және оларды іске асыру технологияларын негіздеу мен жасау туралы24 бет
"Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау"4 бет
"Шымбұлақ" тау шаңғысы курортында демалушыларды тегін сақтандыру жүйесі енгізіледі16 бет
Fast Ethernet стандартындағы жоғары жылдамдықты жергілікті есептеуіш желісін жобалау64 бет
Gigabit Ethernet жоғары жылдамдықты технологиясы24 бет
Turbo Pascal - жоғары деңгейлі программалау жүйесі22 бет
«Жоғары мектепте тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру бағыттары мен тәрбие жұмыстарын жоспарлау13 бет
«Март» ЖШС-гі қызметкерлердің еңбек нәтижелілігін бағалауды ұйымдастыруды талдау27 бет
Іс қағаздары компьютерде басуда ескерілетін емле ережелері14 бет
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь