Солтүстік Қазақстанның салқын мерзімдегі термикалық режимі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1 ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1.1 Ауа температурасының географиялық таралуы, жарты шарлар
және бүкіл жер шар температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Атмосферада температураның биіктік бойынша таралуы, температу.
раның вертикальдіградиенті, ауа температурасының өзгерісін анық.
тайтын факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3 Виртуалды температураны және минималды, максималды тем.
перату.раны анықтау тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.4 Әртүрлі айлардағы температура аноматлияларының
арасындағы байланыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.5 Солтүстік Қазақстандағы төмен температуралар ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.6 Салқын мерзімдегі Астана және АГМС Астана метеостанциялары.
ның температура режимдерін салыстырмалы сипаттамалары ... ... ..

2 СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ.ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.1 Солтүстік Қазақстан облысының физикалық. географиялық орны ... ...
2.2 Павлодар облысының физикалық. географиялық орналасуы ... ... ... ...
2.3 Қостанай облысының физикалық.географиялық орналасуы ... ... ... ... .
2.4 Ақмола облысының физикалық.географиялық сипаттамасы ... ... ... ...

3 САЛҚЫН МЕРЗІМДЕГІ ТЕМПЕРАТУРА РЕЖИМДЕРІНІҢ
ҒЫЛЫМИ ӘДІСТЕРІНЕ НЕГІЗДЕЛІНГЕН СИПАТТАМАЛАРЫ

3.1 Солтүстік Қазақстанның орташа айлық ауа температурасы
3.2 Солтүстік Қазақстан термикалық режимнің аномалияларын
анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.3 Салқын мерзімнің ұзақтылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Солтүстік Қазақстан аймағының температуралық режимін зерттеудің маңыздылығы өте зор. Өйткені зерттеуге алынған аймақ мемлекетіміздің ауыл шаруашылық өнімдері мен бидай өндіру жағынан ірі територия болып табылады. Бұл аймақ жылдың салқын мерзімдерінде азиаттық антициклоптың батыс жотасының ықпалының астында қалыптасады. Циркуляцияның мұндай ерекшеліктері мен терең континенталдық орналасу қыстың аязды өтуіне әсерін тигізеді. Сондықтан шаруашылық қызметінің сан алуан жағы салқын мерзімдегі термикалық режиміне байланысты.
Салқын температура астында көлік құралдары және құрылыс механизмдері жойылады, аяз кезінде жылу өткізілмеген құрылыс-монтаждық жұмыстың еңбек өнімділігі төмендейді. Температураның минус 10°С кезінде, басқа метеорологиялық параметрлермен сәйкестіліп, қысқа егілген егіндердің өліміне алып келуі мүмкін.
Солтүстік Қазақстандағы суық кезіндегі термикалық режимін зертеуде 1980-1995 жылдар арасындағы ТММ-1 және 1881-1980 жылдар арасындағы температураның орташа жылдық мәліметтері алынған.
1. ХромовС.П., Мамонтова Л.И. Метеорологический словарь. –
Л.: Гидрометеоиздат.
2. Трифонова Е.М., Гашнская Э.Н. Низкие температуры в Северном и Ценральном Казахстане//Географический сборник.-Алма-Ата. 1976. – Вып. 3
151-161 с.
3. Климат Казахстана. Под редакцией Утешова А.С. – Л.: Гидрометеоиздат, 1959. - 364 б.
4. Байдал М.Х. К вопросу о зональной циркуляций. //Труды КазНИГМИ, 1954. - Вып. 3. - 385 б.
5. Матвеев Л.Т. Курс общей метеорологий. Физика атмосферы. –Л.: Гидрометеоиздат, 1984. - 751 б.
6. Бугаев В.А., Джорджио В.А., Козик Е.М., Петросянц М.А., Пшеничный А.Я., Романов Н.И., Чернышев О.И. Синоптические процессы Средней Азии. – Ташкент: Издательство Академии наук Узбекской ССР, 1951. - 457 б.
7. Вангенгейм Г.Я. Долгосрочный прогноз температуры воздуха и в крытые рек //Труды ГГИ, 1940. - Вып. 10. - 387 б.
        
        РЕФЕРАТ
Бітіру жұмысының тақырыбы: «Солтүстік Қазақстанның салқын мерзімдегі
термикалық режимі»
Жұмыстың негізгі мақсаты: Солтүстік Қазақстанның салқын мерзімдегі
термикалық режимінің ... ... ... ... 40 ... тұрады,
сонымен қатар 3 тарау, 15 бөлімнен, корытынды, әдебиеттерге ... ... ... 3 ... ... . ... ... саны - 10.
Негізгі сөздер: температура, және оның тәуліктік, жылдық жүрісі,
вертикалды градиент, температура ... ... ... ... Өте ... ... ... Ауа ... ... ... жарты шарлар
және ... жер ... ... ... ... ... таралуы, температу-
раның вертикальдіградиенті, ауа температурасының өзгерісін анық-
тайтын
факторлар.................................................................
..............
1.3 ... ... және ... ... ... ... Әртүрлі айлардағы температура аноматлияларының
арасындағы
байланыс....................................................................
......
1.5 ... ... ... ... ... ... және АГМС Астана метеостанциялары-
ның температура режимдерін салыстырмалы сипаттамалары..........
2 СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ... ... ... ... физикалық- географиялық орны.......
2.2 Павлодар облысының физикалық- географиялық
орналасуы................
2.3 Қостанай облысының ... ... ... ... ... ... МЕРЗІМДЕГІ ТЕМПЕРАТУРА РЕЖИМДЕРІНІҢ
ҒЫЛЫМИ ӘДІСТЕРІНЕ НЕГІЗДЕЛІНГЕН СИПАТТАМАЛАРЫ
3.1 Солтүстік Қазақстанның орташа ... ауа ... ... ... ... режимнің аномалияларын
анықтау……………………………………………………………………..
3.3 Салқын ... ... ... ... ... ... ... режимін зерттеудің
маңыздылығы өте зор. Өйткені зерттеуге алынған аймақ ... ... ... мен ... ... жағынан ірі територия болып табылады.
Бұл аймақ жылдың салқын мерзімдерінде ... ... ... ... ... ... ... мұндай ерекшеліктері
мен терең континенталдық орналасу ... ... ... ... тигізеді.
Сондықтан шаруашылық қызметінің сан алуан жағы салқын мерзімдегі ... ... ... ... ... ... және ... механизмдері
жойылады, аяз кезінде жылу өткізілмеген құрылыс-монтаждық жұмыстың еңбек
өнімділігі төмендейді. ... ... 10°С ... ... ... сәйкестіліп, қысқа егілген егіндердің
өліміне алып келуі мүмкін.
Солтүстік Қазақстандағы суық кезіндегі термикалық ... ... ... ... ТММ-1 және 1881-1980 жылдар ... ... ... ... ... ... ... температуралың көрсеткіш болып статистикалық сипаттамалары
болып табылады (орташа квадрадттық аутқу, ассметрия коэфиценті, кореляция
функциясы) ... ... ... ... тәулік бойынша. Салтанатты түрде климатолгиялық өңдеуде
негізгі ... ... ... ... ... ... емес ол бөліктер ретінде, яғни ... ... ... ... ... ең ... және орташа
температураның тәуліктік жүрісі кезіндегі өзінің шегінен асуы ... ... және ... өту ... ... ... ... мәліметтер біздің термикалық режим ... ... сол ... ... ... ... ... сипаттамаларының бірнеше негізінде
тоқталсақ: айлық температуралық көрсеткіштер өзінің бірқалыпсыздылығымен
сипаталады, себебі ... ... ... 4 ... немесе 3 кезеңдік
болып бақылайды сондықтан олар ... ... ... ... ... ... олар сағат бойына алынатын бақылаулар.
Осы айырмашылықтар маусымға және географиялық жағдайға ... ... ... ... ендіктерінде орташа тәуліктіктік ... ... ... ... әр ... ... ... температурадан 0,4-
1,0°с, қыста 1,0-0,3° с айырмашылығы болды. 8 мерзімде 1 ... ... де, әр ... ... температуралық өлшем 0,1°с шамасында
айырмашылығы болады.
Негізінде орташа 3 немесе 4 мерзімдік ... ... ... ... ... ... ... деңгейімен
теңестіреді. Шынайы орташа температура 10 жылға ... ... ... ... әр сағаттық орташа температураны береді. Термографы ... ... ... ... ... ... ... көпжылдық декадтың және орташа температураны берілген ... ... ... ... ... Ал ... өңдегенде
гистограммамен, автоматты жағдайда - сплайн интерполяция әдісімен.
Гистограмма бір жыл ... ... ... ... бойынша
жасалады. Горизонталь бойынша жыл күндері, вертикаль бойынша-орташа жылдық
көпжылдық температуралар.
Р. Л. Каган және Е. И.Федорченко температуралық ... ... ... ... ... ... Ол дегеніміз үшінші деңгейлі ... ... ... жыл ... ... олар бөліктік кубтық- функция
ретінде ... Ауа ... ... ... ... айлық ауа температурасының көпжылдық орташа мәндерiнiң
теңiз дейгейiнде таралуын қарастырсақ, оған географиялық ... ... ... көремiз. Ең алдымен ендiктiң әсерi байқалады. Жер бетiнде
радиациялық баланстың ... ... ... ... қарай төмендейдi, әсiресе қыс маусымында. ... та ... ... ... ... тура ... ... әсiресе
солтүстiк жарты шарда. Бұның себебi құрлық пен ... ... ... жалпы айналымы, құрлық ... ... жылы және ... ... қар жамылғысы т.б. әсер етедi. Мысалы,
Евразия континентiнде ең төменгi температура оның ортасында емес ... ... Оған ... ... ... ... ... (батыстан шығысқа қарай). Ал мұхиттарды жеке алып ... ... ... ендiк шеңберлерiне сәйкестеу келедi.
Орташа жылдық ауа ... ... ... (С. П. ... бойынша). Экватордың екi жағында – ... ... ... 25 ... ... ... ... (1-сурет).
Ол аймақтың iшiнде изотерма сызығы тұйықталған жылу ... ... ... бар: Солтүстiк Африкада, Үндістан мен ... ... ... ... және ... ... сызықтары
биiк ендiкке қарай иiлген жылу ... бар. ... тыс ... сызықтары ендiк сызығына жақындау болып келедi, әсiресе бiрiңғай
мұхиттан ... ... ... шарда. Солтүстiк жарты шарда изотерма
сызықтары материктер iшiнде экваторға қарай бiршама иiлiп ... ... ... жыл ... ... ... ... мұхиттарға қарағанда
салқындау болады. Солтүстiк Атлант мұхитында жылы ... ... ... ... тұр ... ... ... бойынша орташа алғанда ең жылы жер ... ... ... ... ... 14,6 0 с.е., 42,8 0 ш.б.) 32,5 0С, ... 15,6 0 с.е., 39,4 0 ш.б) 30,0 0С. Ең ... ...... жылдық орташа температура минус 55 0С шамасында.
Қаңтар айында солтүстiк шарда қыс, оңтүстiк шарда жаз ... ... ... ... ... ... мен ... келедi, ал тропиктен жоғары жерлерде температура ... ... ... (1-сурет). Солтүстiк Америка және Евразия материктерiнде
изотермалар экваторға қарай иiлiп суық тiлдерi байқалады. Солтүстiк ... ... ... жылы ... ... ... жылу тiлi
айрықша байқалады, нөлдік изотерма поляр шеңберiне кiріп тұр. Ондай ... ... ... да ... |
1 ... ... жылдық ауа температурасының теңіз деңгейінде таралуы (0С
)
Азияның солтүстiк-шығысында ... ... және ... ... изотермалы суық аралдары орнығады. Бiрiншiсi, Лена мен
Индигирка өзендерiнiң арасында қаңтардың ... ... ... 48 ... ... ... минус 70 0С-ға дейiн төмендейдi. Бұл ауданды Якут
салқындық ... деп ... Онда ең ... ... ... ... ... Екiншiсi, Гренландия салқындық полюсында жергiлiктi
беткей деңгейiнде қаңтардың орташа температурасы минус 50 0С, ал ... ... 70 0С-ға ... ... ... ... теңiз деңгейi
берiлген).
Гренландия үстiртi теңіз деңгейінен біршама биік болғандықтан,
картада Гренландия салқындық ... ... ... ... ... ... - онда жазда да мұз үстiнде температура төмен болады
(шiлдеде – ... 15 0С). ... ... ... ... ... ... салқындық полюсы тек қыстық болып саналады.
Қыста солтүстiк полюс ауданы Якутия мен Гренландиядан жылы болады,
себебi циклондар солтүстік ... ... және ... ... ... жиi алып келiп тұрады.
Қаңтар айында оңтүстiк шарда жаз болады, сондықтан экваторлық жылу
аралдары оңтүстiк жарты ... ... ... ... ... және Оңтүстiк Африкада (28 0С-дан жоғары), Австралияда
(320С). Максимальдi температура Австралияда 55 0С-ға ... ... ... Африка теңiз деңгейiнен бiршама биiк жатқандықтан жергiлiктi
беткей деңгейiнде температураның абсолюттiк максимумы 45 ... ... ... мен Оңтүстiк Африканың батыс жағалауы мұхиттарында салқын
ағыстарға ... ... ... ... ... ... ... тыс ендiктерiнде температура полюске қарай
жайлап төмендейдi, ал 55 параллельден Антарктиданың жағалауына ... ... (0 – ... 5 0С). Антарктида материгiнiң iшiнде температура
минус 35 0С дейiн төмендейдi.
2 сурет.
Қаңтардың орташа айлық ауа температурасының ... ... ... ... және бүкiл Жердiң температурасы. Алдымен ендiк
шеңберлерi бойынша Жер бетiндегi ауа ... ... ... 1). ... ... ... ең төмен ендiк 90 0 с.е. болса
(минус 41 0С), ең жылы жер ... маңы ... 27 0С). ... ... төмен параллель 900 о.е. (минус 48 0С), ең жылы параллель 100 с.е. (плюс
27 0С). Ал, жылдық орташа температура ең ... ... ... 30 ... жылы параллель 100с.е. (плюс 27 0С). Жыл бойынша ең жылы ... ... деп ... ... ... ... ... шарда орналасу
себебi, онда құрлықтың басым болуы.
1 кесте
Ауа температурасының ендiк шеңберлерi бойынша ... ... шар ... ... |Шілде |Жыл ... |900 |–41 |–1 |–23 ... | | | | |
| |600 |–16 |+13 |–1 |
| |300 |+15 |+28 |+21 |
| |100 |+26 |+27 |+27 |
| ... 00 |+27 |+26 |+26 ... |100 |+26 |+25 |+25 ... | | | | |
| |300 |+23 |+16 |+19 |
| |600 |+2 |–10 |–4 |
| |900 |–14 |–48 |–30 ... ... ... ... орташа алғанда әр ендiк
градусы ... ... ... 0С-ға азайып отырады, ең көп азаюы ... ... ... шардың орта ендiктерiнде қыс маусымы
солтүстiк шардың қысына қарағанда жылырақ, ал жаз ... ... онда ... ... ... да кiшiрек болады.
Оңтүстiк шардың биiк ... ... ... ... барлық маусымда да
бiршама салқынырақ. Оның себебi, атмосфералық қысымы ... ... ... ... ... ... ... ауа температураларын салыстыратын болсақ,
солтүстiк ... ... ... ... ... ... ... амплитудасы солтүстiк шарда 13,4 0С, оңтүстiк шарда 5,0 0С құрайды,
яғни солтүстiк шардың климатының континентальдiгi ... ... ... ... ... ... оңтүстiк шарға қарағанда үлкен және ... ... жаз ... ... ... ... ... жылы. Ал
бүкiл Жер шарының орташа жылдық температурасы 14,2 0С тең. Қаңтар айында
Жердiң Күнге ... ... ... ... (12,7 0С) ... 0С) қарағанда бiршама салқын. Оның негiзгi себебi солтүстiк
жарты шар материктерiнiң (әсiресе Азия) қыста қатты ... және ... ... ... саналады.
2 кесте
Жарты шарлардың, жер шарының орташа ауа ... ... ... |Қаңтар |Шілде |Жыл ... |9,0 |22,4 |15,2 ... | | | ... |16,4 |11,4 |13,8 ... | | | ... шары |12,7 |16,9 |14,2 ... ... ... ... ... ... шекаралық қабатында (температуралық режимi жер бетiнiң
жылу ... ... ... 1500 ... ... ауа температурасының
таралуы тәулiк кезеңiне бағынышты болады. Шекаралық қабаттың ең ... ... ... ... ... градиентi өте жоғары,
күндiз оң таңбалы, түнде терiс таңбалы ... ... ... ... ... ... ... 0,3-0,4 0С/100 м шамасында
болады. Ол ендiкке бағынышты және оның мәнi жыл бойы 30о ... ... ... ... ... Қоңыржай белдеуде
вертикальдi градиент қыста 0,05-0,1 0С/100 м, жазда 0,44 0С/100 м-ге ... ... ... және жоғарғы қабаттарында температураның
вертикальдi градиентi, шекаралық ... ... ... болады.
Қоңыржай белдеуде ортаңғы қабатта 0,4-0,5 0С/100 м, жоғарғы қабатта 0,6-0,7
0С/100 м құрайды. ... ... ... қабатта 0,6-0,7 0С/100м,
жоғарғы қабатта 0,7-0,8 0С/100 м құрайды.
Температураның вертикальдi градиентi (). Әрбiр 100 метр ... ... ... ... ... ... ... (0С/100м):
= –*100,
(1)
бұнда:
t – екi деңгейдiң температура айырмашылығы (0С)
z – екi ... ... ... (м)
Ауа температурасы биiктiк бойынша төмендесе, оның ... оң ... ... Ауа ... ... ... өссе
(инверсиялы), вертикальдi градиент терiс таңбалы ... Ал ... ... биiктiк бойынша өзгермейдi (сурет 3), ... ... және ... ... ... тежегiш қабаттар деп
атайды. Себебi олар конвекцияның ... ... ... олардың астында
су буы және ауадағы басқа да қоспалар ... ... ... және ... орташа алғанда тропосферада температураның вертикальдi ... 0С/100 м ... ... ... мен бiр ... бiле отырып, екiншi деңгейдiң ... ... z, м ... — |
| ... — |
|( ( 0 |
| ... — — — — — — — — — ... ( ( 0 ... — — — — — — — — ... ( ( 0 ... — — — — — — — — |
|( ( 0 ... — |
| |
| ... -5 0 5 10 15 ... 25 t0С ... 3 Ауа ... ... ... ... = tO - ... tO = tZ + z.
(3)
мұнда: z – биiктiк (м).
Жерге жақын ... және ... ... ауа ... ... мен ылғалдылықтың жергілікті өзгеруін анықтайтын
негізгі факторлар болып келесілер ... ... яғни ауа ... ... ... Ауа массаларының трансформациясы, яғни жылы төселме бетке ... оның ... ... ... ... ауа ... өзгеруі негізінен тасымалдау траектория бойында
төселме беттің ылғалдану дәрежесінен және вертикальды ... ... ... ... ... алмасу өз
кезегінде температуралық стратификацияның тұрақсыздығы көбейген сайын және
жел күшейген сайын өседі.
3) ... ... ... ауа ... мен
ылғалдылықтын тәуліктік жүрісі.
Жерге жақын қабатта температура мен ... ... ... және бір бастапқы материалдармен құрастырылады.
Ауа температурасының тәуліктік жүрістің әсерінен өзгеруін болжамды ... ... ... ... ... ... ... бөлімдерінде ылғалдылықтын тәуліктік жүрісі туралы мәліметтер
әрқашанда болмағандықтан, келесі формуламен есептесе де жеткілікті ... ... ауа ... ... ... нәтижелерді алу үшін
биіктікте ауа температурасы алдымен температура алабына ... ... ... ... ... изотерма мен шық нүкте ... ... ... ... ... ... жылдамдығымен
жылжиды деп алынады. Көптеген жағдайларда мұндай болжам стратификацияның
болжамды қисық сызықтарын тұрғызғанда жасалынады.
850, 700, 500 және 300 гПа ... ауа ... 36 ... болжағанда келесілермен қалыптасқан өзгерулерді ескеру керек:
1) ауа массаларының адвективті тасымалдануымен,
2) ... ... ... ... ... ... вертикалды қозғалыстармен.
Тәуліктік жүріске түзетулер аз және биіктеген сайын ол ... ... ... де ... ... өзгеруіне елеулі үлесін адвекция мен
вертикальды ағындарды қосады.
Суық мезгілге 925, 850, 700 және 500 изобарлық ... ... ... ... ... ... ... А. А. Бачурина эмпирикалық графиктерді ұсынған.
Бұлттылықтын қалыптасу, жауынның жауу және конвекциямен байланысты
басқа құбылыстардың пайда болу мүмкіндігі туралы сұрақтарды шешу ... ... ... яғни ... ... ... температура
мен шық нүктенің вертикальды таралуын.
Т мен Тd есептеулері аэрологиялық ... ... ... ... ... ... факторлар келесі жүйелілікпен есептелінеді:
1) Т мен Тd адвективті өзгерулері,
2) жер бетінде (жылдың суық мезгілінде қосымша биіктіктегі
температураның өзгеруін) Т мен Тd ... ... Т мен Тd ... вертикалды қозғалыстардың әсерінен болатын
өзгерулері,
4) конвекция кезінде конденсацияның жасырынған жылынуының бөлінуін
ескеретін, көтеріліп кележатқан ауа көлемінің температурасы мен
ылғалдылығының адиабаттық ... ... ... ... эффектісі нәтижесінде температураның
адиабатсыз өзгерулері.
Егер Т мен Тd адвективті өзгерулері аз, ал нольге жақын болса,
онда болжам ... ... ... ... ... ... болады.
1.3 Виртуалды температураны және минималды, максималды
температураны анықтау тәсілдері
Изобарлық беткейлер арасындағы арақашықтықты анықтау үшін виртуалды
температура ... ... (Тv) – ... қысым кезінде құрғақ ауаның
тығыздығы сулы ауаның тығыздығына тең болғандағы құрғақ ауаның
температурасы.
Виртуалды температураны ... ... ... ΔТv ... Бұл үшін ... ... шық нүктесінің қисық сызығындағы А
нүктесінен изограмма бойымен виртуалды қосындының жақын шкаласына дейін
жылжу қажет және берілген ... ... ... ... оның
мәнін есептеу керек.
ΔТv түзетуін су буының салмақтық үлесі өте жоғары болған кезде
есептеуге болады. Егер су ... ... ... 3 ... аз ... онда ... өте аз ... және оны ескермеуге болады. Тv = Т+ ΔТv
Мұзға қатысты қанығу температурасын анықтау.
0-ден минус 20 0С ... ... ... ... температурасы бақыланатын
деңгейде, барлық нүктелер үшін мұзға қатысты қанығу температурасы (Тнл.)
мына формула бойынша есептелінеді:
Тнл = –8 (Т – Тd) ... ... ... ... қара ... ... ... қанығу қисық сызығы
салынады.
Теріс таңбалы температура кезінде стратификация қисық сызығы мұзға
қатысты қанығу температурасы ... ... ... ... ... ... байқалуы ... ... және ... ... ... ... түнге ауаның минимальды
температурасы және күндізге ауаның максимальды температурасы көрсетіледі.
Пункт бойынша болжағанда ... 2 оС және ... ... болжағанда 5 оС
градациясында беріледі. Температураның күрт өзгеруі күтілетін жағдайларда
өзгеру уақыты мен ... ... ... ... ... ... қажет мерзімдердегі температурасы көрсетіледі.
Ауаның максимальды және минимальды температурасы ауа райы ... ... ... ... ... ... - температураның адвекативті өгерісі
δТтр- ауа температурасының трансформациялық өзгерісі
δТт.ж- ... ... ауа ... өзгерісі
Өтіп баражатқан тәулікке Тmax және Тmin өткен тәуліктің максимальды
және минимальды температуралар картасы бойынша ... ... ... және (Тmax)a – ... траекторияның алғашқы
нүктесіндегі минимальды және максимальды температуралардың мәндері.
δТтр- ауа температурасының трансформациялық ... ... ... ... О. П. ... ... графиктерінің көмегімен анықталады. Өтіп баражатқан күнге таңертеңгі
вертикальды зондылау мәліметтері бойынша Тmax ... үшін кең ... П. ... ... Н. И. ... ... ... табылады. Тmin
болжаудың Н. Е. Берлянд пен А. С. Зверев ... ... ... кең ... ... олар жеңіл және бастапқы мәліметтері
оңай алынады.
1.4 Әртүрлі айлардағы температура аномалияларының ... ... ... тмператураның аномалиясын табу, 1945 жылы,
Л. И. Мамонтова қарастырған. Сол кезде екі ай арасында байланыс бар ... ... ... қорытытындыға келген: бірдей аномалиясы бар
кезеңнің ... 2,7-2,1 айға ... ... ... аудандарында. Бөлек қос
айларда инерция 0,71 (желтоқсан-қарашада) айға дейін ТМД-ң ... және 0,69 ... ... және ... европаға төрт негізгі байланыс алынған алғашқысы
«қазандық» байланыс, бұның белгісі болып оң ... ... ... ... суық ... ... Осы ... айлар жылы болуы мүмкін
егер желтоқсан ... оң ... ... Бұл «желтоқсандық аномалия».
Сонымен бірге «шілде» ... ... ... ... ... 2 °с және одан ... болса, онда қыркүйек-тамыз жылы болады.
«маусым аномалиясы» осы аномалияға ... ... ... екі айы ... ... ... туралы жақсы зерттеген галымдар
болып К. И. ... және С. Т. ... . ... ... ... ... А. Л. Кац ... мағлұматтар берді.
1.5 Солтүстік Қазақстандағы төмен температуралар
Бұл қарастырылып отырған солтүстік Қазақстан аумағының ... ... Т. М және ... Э. Н ... жұмысы болып
табылады.
Төмен температураның адам организміне, құрылыс, көлік, ... ... ... үшін ... шаруашылық әртүрлі салаларын тиімді
жоспарлау және орналастыру мақсатында есепке алуымыз тиіс.
Зерттеуге алынған аумақтың төмен ... ... ... үшін ... ... ж.ж. аралығындағы тармограф жазбалары қолданылды.
Қыстың суық уақыттарында Қазақстанның солтүстік және ... ... ... ... ... болады. Бұл жағдайда радиациялық
салындау ... ... ... жетуін температураның минус 44 – 57 °с
төмендеуіне әкеліп соғады. Негізінде қарастырылып жатқан аймақтағы ≤10 ... ... ... ... ... Қазан және сәуір
айларында бұл температура станциялардың көпшілігінде өте ... ... ... ... ... ... күндерінен 10-22 пайыздан
аспайды. Қыстың суық мезгілінде ауаның ≤10 °с температурасы күн санының ... 124-ке ... ... ... ... ... ... (120-124 күнге
дейін) ең көп республиканың қиыр солтүстік аумағы Ишим даласында ... ... ... ... ашық ... орналасуы және ауаның суық
арктикалық массасының жайылуына ... ... ... ... Қазақстан аумақтары төмен температуралы күндер саны кеміп 100-118
дейін жетеді. Көкшетау және ... ... ... ≤10 °с ... ... санының аздығымен ерекшеленеді.
Солтүстік Қазақстандағы төмен температуралар ... ... ... ... ... материалдарды бердік:
Төмен температураның адам организміне, құрылыс, көлік, байланысқа
қолайсыз әсерін тигізгені үшін халық ... ... ... тиімді
жоспарлау және орналастыру мақсатында есепке лауымыз тиіс.
Зерттеуге алынған ... ... ... ... ... үшін 26
танциясының 1960-1970 ж. ж ... ... ... ... суық ... Қазақстанның солтүстік және орталық аумақтары
Азияның антициклон сілен ықпалында болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... минус 44, 57 ˚с
төмендеуіне әкеліп соғады.
Негізінде қарастырылып жатқан аймақтағы ≤ ... 10 ˚с ... ... ... байқалады. Қазан және сәуір айларында бұл
температура станциялардың көпшілігінде өте ... ... ... ... ... ... ... 10-22 % аспайды.
Қыстың суық мезгілінде ауаның ≤ минус 10 ˚с температурасы күн ... 124-ке ... ... ... ... мұндай температурасы (120-124
күнге дейін) ең көп республиканың қиыр солтүстік аумағы Ишим ... Бұл ... ... ... ашық ... ... және ... арктикалық массасының жайылуына байланысты. Оңтүстікке жақындай ... ... ... ... ... күн саны ... 100-118
дейін жетеді. Көкшетау және Щучинскіде жан-жағындағы ... ... 10 ˚с ... ... санының аздығымен
ерекшеленеді.
3 кесте
Солтүстік және Орталық Қазақстанның берілген деңгейлердегі тепература
көрсеткіші
| | ... ... ... ... |
| |-10 |-15 |-20 |-25 |-30 |-35 |-40 ... |2233 |1380 |756 |382 |166 |45 |5 ... |2185 |1393 |766 |374 |145 |48 |8 ... |1840 |1099 |571 |269 |115 |24 |2 ... |1785 |1385 |782 |395 |156 |47 |5 ... ... |2210 |1565 |1009 |533 |229 |108 |18 ... |2101 |1370 |777 |371 |137 |52 |7 ... |1873 |1393 |909 |545 |176 |82 |3 ... |2246 |1663 |984 |520 |202 |68 |6,0 ... |2093 |1371 |731 |336 |127 |49 |7 ... |2160 |1520 |903 |459 |220 |73 |18 ... |1963 |1268 |703 |305 |110 |32 |4,9 ... |1772 |950 |517 |201 |102 |39 |5 ... |1958 |1385 |851 |425 |150 |41 |9 ... |1561 |768 |302 |89 |31 |5 | ... |2096 |1509 |695 |430 |132 |30 |4 ... |1562 |815 |391 |168 |54 |16 |1,5 ... |1614 |1011 |497 |169 |41 |5 | ... |1550 |960 |531 |211 |64 |22 |0,5 ... |1548 |965 |462 |138 |32 |5 | ... |1614 |856 |350 |109 |22 |0,4 | ... ... жалғасы ... |1239 |699 |316 |93 |24 |4 | ... |1369 |846 |478 |179 |45 |8 | ... |1464 |909 |466 |151 |37 |10 | ... ... ұзақтылығын үлестіруінециркуляциялық және
радиациялық факторлар, сонымен қатар жергілікті жағдайлардың өзгешеліктері
әсер етеді.
1.6 Салқын ... ... және АГМС ... ... режимдерін салыстырмалы сипаттамалары
Аталып отырған тақырып Деева Ю. В. ... ... ... табылады.
Осы жұмыста зерттеліп отырған станцияларда салқын мерзімде температураның
айырмашылықтары байқалынған, ... ... ... ... ... ... ... қолданылды.
Әркімге белгілі температуралық режимнің көбінесе физиклық-географиялық
факторларға байланысты, станциялар ... ... мен ... ... келеді. Бұл жұмыс мақсаты екі станциядағы айырмашылықтарын
зерттеу болып табылады. Мәліметтерге сәйкес АМСГ ... ... ... айтарлықтай Астана метеостанциясына қарағанда. Бұл көрсекіш Қаңтар-
Ақпан айларында байқалған .
5 кесте
Орташа айлық температура метеостанция ... және АМСГ ... ... | ... |Орташа |
| ... | ... |
| | | ... |
| | |1995 |1996 |1997 |1998 |1999 | |
| ... |4,4 |2,8 |10,3 |4,9 |7,5 |6,0 ... | | | | | | | |
| ... |3,3 |2,0 |8,5 |4,5 |6,6 |5,0 |
| ... |-2,2 |-5,6 |-8,1 |-9,7 |-8,2 |-6,7 ... | | | | | | | |
| ... |-3,4 |-6,3 |-9,0 |-10,4 |-8,5 |-7,5 |
| ... |-12,6 |-11,3 |-14,6 |-10,1 |-10,1 |-11,8 ... | | | | | | | |
| ... |-13,2 |-12,4 |-15,9 |-10,7 |-11,3 |-12,7 |
| ... |-14,7 |-20,9 |-12,9 |-17,2 |-11,6 |-15,5 ... | | | | | | | |
| ... |-16,6 |-22,4 |-13,2 |-19,8 |-12,4 |-16,9 |
| ... |-11,6 |-16,4 |-14,2 |-13,8 |-9,3 |-13,1 ... | | | | | | | |
| ... |-12,6 |-18,5 |-15,1 |-14,7 |-11,1 |-14,4 |
| ... |-6,0 |-13,1 |-3,3 |-7,9 |-15,5 |-9,2 ... | | | | | | | |
| ... |-7,1 |-14,7 |-4,7 |-10,3 |-16,8 |-10,7 ... ... ... ... айларында байкалады
(1,4°с және 1,3 °с сәйкесінше ) бұндай айрмашылықтар бұл метеостанциялардың
орналасуымен ... ... ... метеостанциясы 347 метр биіктікте
орналасқан. Ол Теңіз көлінің солтүтік шығысында құрғақ жазығында, қаланың
батыс бөлігінде орналасқан. ... ... 2 ... ... ... ... ... центрінен оңтүстікке таман 11 километр
қашықтықта орналасқан, станцияның биіктігі 353 метр.
Астана ... ... ... ... ол қаланың
әсерінен және ландштафттың биік болып келуімен түсіндірсе болады. Шаң мен
тозаңдар ... жыл бойы ... күс ... 100-200 сағатқа кемітіп
отырады. Осыған байланысты микроклиматтың өзгеруге алып келеді.
Сонымен қатар теріс температуралар жиынтығыда ... Бұл ... ... ... ... ... АМСГ Астанада
айтарлықтай жоғары (қаңтар-ақпан) айларында.
6 Кесте
1995-1999 жылдар арсындағы теріс температуралар жиынтығы
|Айлар |Станця ... |
| ... | |
| | |1 |2 |3 |10 |11 |12 ... ... |-392 |-325,0 |-199,0 |-23,7 |-88,4 |-382,0 |
| ... |-392 |-357,0 |-225,0 |-33,8 |118,0 |-410,0 ... |Метео.С |-649 |-475,0 |-406,0 |-31,3 |172,0 |-351,6 |
| ... |-696 |-537,0 |-456,0 |-35,2 |-192,8 |-383,8 ... ... |-399 |-399,0 |-118,0 |0,0 |-257,0 |-454,0 |
| ... |-411 |-424,0 |-152,0 |0,0 |-286,0 |494,0 ... ... |-533,8 |-386,0 |-250,0 |-2,4 |-326,0 |-312,0 |
| ... |-615,0 |-413,0 |-321,0 |-5,7 |-345,0 |-333,0 ... ... |-360,0 |-259,0 |-482,0 |-6,4 |-266,0 |-315,0 |
| ... |-385,0 |-310,0 |-521,0 |-9,0 |-274,0 |-351,0 ... ... |-467,0 |-369,0 |-291,0 |-12,8 |-221,9 |-364,9 ... | | | | | | | |
| ... |-499,6 |-408,0 |-334,9 |-16,7 |-242,7 |-394,4 ... ... ... ... ... күн саны маңызды
болып келеді. салқын мерзімде солтүстік және орталық Қазақстан аумағы Азият
антициклонының ықпалында болады. Бұл жағдайлар үлкен интенсивтілікке
жетістікке жеткен ... ... ... ... ол ... ... 52 ° с ... салқындауды алып келеді.
Осы көрсетілген жұмыстармен қатар күнделікті өмірге кедергі
келтіретін ... 20 ° с ... ... ... ол ... кестеде (кесте 7)
7 кесте
Көрсетілген деңгейлердегі теріс температуралар жиынтығы
|Станциялар | Ауа ... ° с |
| |

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Солтүстік Қазақстанның салқын мерзімдегі термикалық режимі туралы18 бет
1986 жылдан 2002 жылдар аралығындағы салқын кездегі Алматы және Астана қалалары бойынша ауа температурасының термикалық режимі38 бет
Күйіктер, алғашқы ветеринариялық көмек4 бет
Маркетингтік мазмұны қағидалары3 бет
1926 – 1927 ж.ж. Қытайдың ұлттық- революциялық армиясының Солтүстік жорығы4 бет
IP желілерде нақты уақыт режимінде ICQ хабарлар алмасу жүйесінде ақпараттық сервистерін іске асыру38 бет
XIX ғасырдың соңы XX ғасырдың басындағы Латын және Солтүстік Америкадағы халықаралық қатынас12 бет
«Атмосфераның құқықтық режимі»16 бет
«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»19 бет
«Жануарлар әлемін пайдалану мен қорғаудың құқықтық режимі»25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь