Қаржы нәтижелер есебін ұйымдастыру

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1.бөлім. ЖШС «Игілік . Фининвест» . тің экномикалық ұйымдастыру сипаттамасы
1.1. Қаржы нәтижелерінің теориялық аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2. ЖШС «Игілік . Фининвест» фирмасының экономикалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16

2.бөлім. Қаржы нәтижелер есебін ұйымдастыру
2.1. Негізгі қызметтен түскен табыс есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
2.2. Негізгі қызмет шығындар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
2.3. Жиынтық табыс есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32
2.4. Қаржы есептерін әзірлеп, тапсыруға арналған тұжырымдамалық негіздеме ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41

3.бөлім. Қаржы нәтижелерін талдау

3.1. Нақты және салыстырмалы табыс көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... 60

3.2. Қаржы нәтижелерінің есебін және олардың қолданылуын тексеру ... ... .68

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..74

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...77
Кіріспе
Қазіргі нарықтық жағдайда бухгалтерлік есеп шаруашылық субъектілерінде маңызды орын алады. Ол бухгалтерлік есеп стандарттарындағы жалпы қағидаттар мен ережелер негізінде, субъектілердің қаржы – шаруашылық қызметінің бхгалтерлік есебі шоттарының бас жоспары, Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп туралы», «Салық және басқа да бюджетке міндетті төлемдер» заңына сәйкес, сонымен бірге Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп бойынша білікті органдардың басылымдарындағы нұсқаулар, ережелер және рекомендациялар бойынша құралады. Республикамыздғы бухгалтерлік есеп жүйесі максималды түрде халықаралық бухгалтерлік стандартқа жақын қарастырлған.
Есеп жүргізу мәліметтері шаруашылық субъектілерінің оперативтік /тікелей/ басшылық жұмысы және олардың құрылымдық бөлімдері үшін қоданылады, мемлекеттік қаржылық есеп беруді құрастыру үшін, экономикалық болжамды және ағымдағы жоспарды, қорыта келе, еліміздің экономикасын дамыту заңдылықтарын оқып білу және зерттеу қажет.
Қазіргі заман шартында шаруашылықпен айналысатын шаруашылық субъектілерін заманға сай, толық және дұрыс экономикалық механизммен басқару тәжірибелі түрде мүмкін емес. Яғни, нақты қойылған есеп жүйесін беретін экономикалық қызметтегі жұмысшылар: біріншіден – бухгалтериядағы қызметші, барлық есеп және есеп беру жүйесін жақсы білу қажет, жеңілдетіп және арзандату бухгалтерлік және салық есебін ұйымдастыратын, субъектінің қызметін анықтайтын ереже, нұсқау және басқа да нормативтік актілерді қатаң түрде сақтау қажет.
Кәсіпорын иелері және еңбек ұжымдары экономиканың барлық салаларында шикізатпен материалдарды ұқыпты және анықталған мөлшерде жұмсауды ойлайды. Бәсекелестік өнімдердің өндірісін ұлғайту, оның сапасын жоғарлату, өзіндік бағасын төмендету қоршаған ортаның сақталуын ұқыпсыздық, заңсыз, анықтаусыз материалдық құндылықтарды, ақша қаражаттарын және басқа да кәсіпорынның ресурстарын шығынға шығаруға, ұрлауға қарсы тұратын бухгалтерлік есептің маңызы өте зор.
Қазақстан Республикасының бюджетін, зейнетақы, жол және басқа қорларды қалыптастыру үшін табыс салығын тағы басқа салықтар мен жинақтау, қаржы бөлудің мөлшерін дұрыс анықтауда бухгалтерлік есептің атқаратын қызметы зор. Бұл төлемдердің мөлшерін шаруашылық субъектілері мемлекет бекіткен, нормативтер арқылы анықтап, бухгалтерлік және салық есебінің мәліметтері бойынша өздері қалыптастырады.
Қазақстанда қабылданған жаңа бухгалтерлік есеп жүйесі кәсіпорынның кең түрде ашылуына мүмкіндік береді, сонымен бірге барлық экономиканың жалпы көтерілуіне себебін тигізеді.
Ал, шаруашылық субъектілерінің қызметін зерттеуде қаржы нәтижелері есебі және талдауы өте маңызды рөл атқарады. Себебі, ол қолдаушылардың өз қызметіне шешім қабылдауы үшін үлкен көмегін тигізеді.
Қорыты келе, бұл дипломдық жұмыстың мақсаты ЖШС «Игілік – Фининвест» фирмасының қаржы нәтижелерінің есебі мен талдауын танып білу және алдағы кезеңдегі жағдайын қарастыру болып табылады.
Дипломдық жұмысты жазу кезінде Қазақстан Республиканың Үкімет үйінің қаулылары және заң актілері білімді экономистердің теориялық және тәжірибелік бағыттары, жұмыстары қолданылады. Бұл жұмыста статистикалық экономика математикалық және жеке ауқымды зерттеу әдістерін қолдана отырып ЖШС «Игілік – Фининвест» фирмасының қаржылық есеп беру мәліметтеріне талдау жасалған.
Бірінші бөлімде қаржылық нәтижелер есебін ұйымдастыру, оның ішінде – негізгі қызметтен түскен табыс есебі, негізгі қызмет шығындары есебі жиынтық табыс есептері және қаржы есептерін әзірлеп, табыс есептері тапсыруға арналған тұжырымдамалық негіздемелер қарастырылады.
Дипломдық жұмыстың үшінші бөлімінде қаржы нәтижелеріне талдау жүргізіледі. Ол қаржылардың келіп түсуінен және жұмсалуынан орындалады. Мұнда қаржы көрсеткіштерінің деңгейін және өсіңкілігін талдау, рентабельділік көрсеткштерін кестелер түрінде талдау жасалған. Сонымен бірге тапсырыс берушілер өздерінің шешімдерін қабылдауына, бухгалтерлік есеп пен қаржы отчеттарын одан әрі жақсартуға әсерін тигізетін аудиттің маңыздылығы қарастырылған.
Ќолданылѓан єдебиеттер тізімі:

1. «Бухгалтерлік есеп жєне ќаржылыќ есеп беру туралы» 2007 жылѓы 28 аќпандаѓы Ќазаќстан Республикасыныњ №234-ІІІ зањы
2. Аудиторлыќ ќызмет туралы зањ Алматы,2006 жылѓы 5 мамырдаѓы № 139-№ ІІІ
3. Халыќаралыќ ќаржылыќ есеп берудіњ стандарттары 2006ж
4. Бухгалтерлік есеп стандарттары. Ќазаќстан Республикасыныњ ¦лттыќ комиссиясы. Алматы, 1996-2003ж.
5. Ќазаќстандаѓы аудиттіњ халыќаралыќ стандарттары. «Ішкі аудит ќызметініњ ж±мыстарын ќарастыру» Т.1. Алматы,2001 ж.
6. Ќазаќстан Республикасыныњ азаматтыќ кодексі.Алматы:«Бико»,2004ж.
7. Абленов Д.О. «Аудит негіздері». Алматы: Экономика,2003 ж.
8. Абрютина М.С «Финансовый анализ коммерческой деятельности» Финансовый менеджмент Москва «фин пресс» 2002г.
9. Єбдіманапов Є.Є. «Бухгалтерлік есеп теориясы жєне принциптері»-Алматы: АЙАН, 2001ж.
10. Єжібаева З.Н., Байболтаева Н.Є. Жумагалиева Ж.Ѓ., «Аудит». Алматы, 2006 ж.
11. Байдаулетов М. «Аудит». Алматы,2004 ж.
12. Байм±ханова С.Б. Бухгалтерлік есеп, Маркет Алматы 2005ж.
13. Бочаров В.В. «Финансовый анализ» Питер 2002г.
16.Дуйсенбаев К.Ш., Егенбердиева С.К. «Анализ финансовой устойчивости предприятия»// Библиотека бухгалтера и предпринимателя -2004-№ е 21
18.Дуйсенбаев К.Ш., Егенбердиева С.К., Дюсембаева З.К. «Аудит и анализ финансовой отчетности». Алматы : «Ќаржы-ќаражат», 1998 ж.
19. Жумагалиева Ж.Ѓ., Жаппарханова М.С. «Басќару есебі» Алматы 2006ж
20.Ержанов М.С. «Теория и практика аудита». Алматы,2000 ж.
21. Ефимова О.В. «Финансовый анализ» Москва 2002г.
22. Кеулімжаев Ќ.К., Ќ±дайбергенов Н.А. «Бухгалтерлік есеп теориясы жєне негіздері» Алматы экономика 2006ж.
23. Кеулімжаев Ќ.К., Ќ±дайбергенов Н.А. «Ќаржылыќ есеп» Алматы экономика 2001ж.
24. Ќожамќ±лов Т. «Ењбектi ±йымдастыру мен басќару тєсiлдерi». Алматы, Мектеп,2002
25. Кµкенов У.Ж., Кµкенова Ф.У. « Кєсiпорындардыњ бухгалтерлiк есебi». Алматы, Рауан, 1992.
26. Міржаќыпова С.Т. «Банктегі бухгалтерлік есеп» Алматы: Экономка 2006ж
27. Назарова В.О.«Бухгалтерлік есеп принциптері»Алматы:Экономика 2005ж
28. Сатм±рзаев А.А., Укашев Б.Е. «Аудит теориясы», Алматы,1999 ж.
29. Салина А.П. «Принципы бухгалтерского учета»-Алматы: Экономика, 2003г.
31.Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет: Учебное пособие». Алматы: Экономика,2000ж.
32.Тасмаѓанбетов Т.А. т.б. «Кєсiпорындардаѓы бухгалтерлiк есеп». Алматы, Экономика, 2002.
33. Радостовец В.К. «Бухгалтерский учет на предприятии» Алматы 1998г.
34. Энтони Р.Дж.Рис. «Учет ситуаций и примеры»- М.:Финансы и статистика, 2003г.
35.Чумаченко Н.Г. «Совершенствовать экономический анализ.» //Бухгалтерский учет -1997-№11.
        
        Жоспар
Кіріспе......................................................................................................................3
1-бөлім. ЖШС «Игілік – Фининвест» - тің экномикалық ұйымдастыру
сипаттамасы
1.1. Қаржы нәтижелерінің теориялық
аспектілері..............................................6
1.2. ЖШС ...... ... экономикалық
сипаттамасы...........................................................................................................16
2-бөлім. Қаржы нәтижелер есебін ұйымдастыру
2.1. Негізгі қызметтен түскен табыс
есебі...........................................................25
2.2. Негізгі қызмет шығындар
есебі.....................................................................30
2.3. ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдамалық
негіздеме.................................................................................................................41
3-бөлім. Қаржы нәтижелерін талдау
3.1. Нақты және салыстырмалы табыс көрсеткіштерін
талдау........................60
3.2. Қаржы нәтижелерінің есебін және олардың қолданылуын
тексеру.........68
Қорытынды..........................................................................................................74
Қосымша................................................................................................................
Қолданылған
әдебиеттер...................................................................................77
Кіріспе
Қазіргі нарықтық жағдайда бухгалтерлік есеп шаруашылық
субъектілерінде ... орын ... Ол ... ... жалпы қағидаттар мен ережелер
негізінде, субъектілердің қаржы – ... ... ... ... бас жоспары, Қазақстан
Республикасының «Бухгалтерлік есеп туралы», «Салық
және басқа да бюджетке міндетті төлемдер» заңына сәйкес,
сонымен бірге Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп
бойынша білікті ... ... ... және ... ... ... ... есеп жүйесі максималды
түрде халықаралық бухгалтерлік стандартқа жақын
қарастырлған.
Есеп жүргізу мәліметтері шаруашылық субъектілерінің оперативтік
/тікелей/ басшылық жұмысы және олардың ... ... ... ... ... есеп ... ... үшін,
экономикалық болжамды және ағымдағы жоспарды, қорыта келе,
еліміздің экономикасын дамыту заңдылықтарын оқып білу және
зерттеу қажет.
Қазіргі заман шартында шаруашылықпен айналысатын ... ... сай, ... және дұрыс экономикалық
механизммен басқару тәжірибелі түрде мүмкін емес. Яғни,
нақты қойылған есеп жүйесін беретін экономикалық
қызметтегі жұмысшылар: біріншіден – ... ... есеп және есеп беру ... ... ... ... және ... бухгалтерлік және салық
есебін ұйымдастыратын, субъектінің қызметін анықтайтын ереже,
нұсқау және басқа да нормативтік актілерді қатаң түрде сақтау
қажет.
Кәсіпорын иелері және еңбек ... ... ... шикізатпен материалдарды ұқыпты және
анықталған мөлшерде жұмсауды ойлайды. Бәсекелестік
өнімдердің ... ... оның ... ... ... төмендету қоршаған ортаның сақталуын
ұқыпсыздық, заңсыз, анықтаусыз материалдық құндылықтарды,
ақша қаражаттарын және басқа да кәсіпорынның ресурстарын
шығынға шығаруға, ұрлауға қарсы тұратын бухгалтерлік
есептің ... өте ... ... ... ... жол және ... ... үшін табыс салығын тағы басқа салықтар
мен жинақтау, қаржы бөлудің мөлшерін дұрыс анықтауда
бухгалтерлік есептің атқаратын қызметы зор. Бұл
төлемдердің мөлшерін ... ... ... ... ... ... ... және
салық есебінің мәліметтері бойынша өздері қалыптастырады.
Қазақстанда қабылданған жаңа бухгалтерлік есеп жүйесі
кәсіпорынның кең түрде ... ... ... бірге барлық экономиканың жалпы көтерілуіне себебін
тигізеді.
Ал, шаруашылық субъектілерінің қызметін зерттеуде қаржы
нәтижелері есебі және талдауы өте ... рөл ... ол ... өз ... ... ... ... көмегін тигізеді.
Қорыты келе, бұл дипломдық жұмыстың мақсаты ЖШС «Игілік –
Фининвест» фирмасының қаржы нәтижелерінің есебі мен
талдауын ... білу және ... ... ... болып табылады.
Дипломдық жұмысты жазу кезінде Қазақстан Республиканың Үкімет
үйінің қаулылары және заң актілері білімді экономистердің
теориялық және тәжірибелік бағыттары, жұмыстары
қолданылады. Бұл ... ... ... және жеке ... ... ... қолдана
отырып ЖШС «Игілік – Фининвест» фирмасының қаржылық есеп беру
мәліметтеріне талдау жасалған.
Бірінші бөлімде қаржылық нәтижелер ... ... ...... ... түскен табыс есебі, негізгі
қызмет шығындары есебі жиынтық табыс есептері және қаржы
есептерін әзірлеп, табыс есептері тапсыруға арналған
тұжырымдамалық негіздемелер ... ... ... ... ... ... ... Ол қаржылардың келіп түсуінен және жұмсалуынан
орындалады. Мұнда ... ... ... ... ... рентабельділік көрсеткштерін
кестелер түрінде талдау жасалған. Сонымен бірге
тапсырыс берушілер өздерінің шешімдерін қабылдауына,
бухгалтерлік есеп пен қаржы отчеттарын одан әрі ... ... ... ... ... ЖШС ...... - тің экномикалық ұйымдастыру
сипаттамасы
Қаржы нәтижелерінің теориялық сипаттамасы
Нарықтық экономика шарты бойынша кәсіпорынның экономикалық
мақсаты табыс табумен анықталады. Кәсіпорынның ... және ... ... ... ... ... ... – бұл табыспен пайданың жиынтығы. Шет елдерде
«табыс» ұғымы келесі мағынада анықталады: «Табыс – ... ... өсуі есеп беру ... ұлғаюы немесе акционерлердің жарналарын
қоспағанда пассивтердің азаюынан капиталдың өсуі».
Қазақстан ... ... есеп ... ... бар ... бұл ... өте ... анықтама
берілген: «Табыстар – бұл есеп беру кезеңіндегі
активтердің өсуі ... ... ... ... ... ... шығармай, тілеген табысын алу мүмкін
емес. Ал, табыс болмаған жағдайда, кәсіпорынның дамуы және
әлеуметтік сұрақтарды ... ... ... ... көрсеткіштер жүйесі ең алдымен қаржы нәтижелерінің нақты
көрсеткіштерінен тұрады. Оған мыналар жатады:
дайын өнімді /жұмысты, қызметті/ сатудан алынатын табыс;
жалпы табыс;
негізгі қызметтің ... емес ... ... ... салынғанға дейінгі табыс;
салық салынғаннан кейінгі жай қызметтен түскен табыс;
төтенше жағдайлардан болатын табыстар;
кәсіпорын ... ... ... ... ... танылатын
таза табыс.
Табыс жалпы алғанда тірі және затқа айналған еңбек шығындарының
өнімділігін, шаруашылықтың нәтижелерін ... ... оны ... ... ... экономистер кәсіпорын жұмысы тиімділігіне жатқызады.
Біздің көзқарасымыз бойынша бірінші айтылған сөздер дұрыс.
Қазіргі нарықтық заманға сай табыстың маңызы өте зор. ... ... ... және ... ... ... үш ... бір
бірімен тығыз байланысты мәселелерді шешуді анықтайды.
Табыс, нарықтық экономикада өндірістік және әлеуметтік дамуының
негізгі көзі болғандықтан, кез келген ... ... ... табу болып табылады. Табыстың көлемі
кәсіпорынның шаруашылық қызметінің сәтті болуына, өз
өзін қаржыландыруына әсерін тигізуде. Әр кәсіпорын ағымдағы
және қаржылық ... ... ... ... ... ... ... кезінде қысқа мерзімдік банк
қарызы және коммерциялық несие бойынша ... ... ... ... ... бюджет алдындағы, банктер басқа
да кәсіпорындар мен ұйымдар алдындағы міндеттері орындалады.
Сондықтан табыс, өндірістік және қаржы қызметіне баға берудің
маңызды көрсеткіші ... ... ... ... ... оның ... ... анықталады. Біздің ойымыз
бойынша, ол екі функцияны орындайды: мемлекеттік бюджет
кіріс көздерін бірлестіктер мен кәсіпорындардың өндірістік
және әлеуметтік даму ... ... ... ... тиімді орындау үшін, келесі негізгі
шарттардың орындалуы қажет.
Өнімнің бағасы еңбек шығындарына сәйкес болуын, сонымен бірге
еңбек өнімділігінің жоғарылауын және өзіндік құнының
төмендеуін ескеру ... ... ... ... ... ... ... анықтау ғылыми негізделген болуы
керек.
Табысты бөлу механизмі белсенді орынды алуы тиіс және
өндірістің дамуын, тиімділігінің жоғарылауына
ынталандырушы ... ... ... тиімді пайдалану тек қалған барлық қаржылық рычагтар
жүйесінде ғана мүмкін /амортизациялық ... ... ... шаралары, салық салу акциздер, жол
ақысы, дивиденттер, өсім ақы, салымдар, пай жарнасы, қаржы
салымдары, несие түрлері, валюта және бағалы қағаздардың
құндылығы, тағы басқа/.
Нақты ... ... ... ...... ... емес, экономикалық тиімділік көрсеткішіне жатады.
Бес жүз мың теңгелік табыс қызмет масштабының ... ... ... ... ... ... ... орай салыстырмалы сомасы бірдей болмайды. Сол
себептен, алынатын табысты нақты бағалау үшін салыстырмалы
табыс көрсеткішін қолданады, оған әр ... ... ... ... деңгейін және кәсіпорын
қызметінің тиімділігін сипаттайтын кәсіпорынның табыс
көрсеткішінің дамуына ... ... ... ... ... ... ... әр кәсіпорында нақты және
салыстырмалы табыс көрсеткіштеріне жүйелік талдау
жүргізу өте қажет.
Табыс көрсеткіштерін талдау міндеттеріне:
нақты табыс ... ... ... ... бағасы;
таза табыстың пайда болуының құрамдық элементтерін оқып – ... әсер ... ... ... ... бөлу үшін бағыттарды пропорцияларды, даму бағытын оқып
білу;
табыстың өсуінен резервтердің пайда болуы;
кәсіпорынның келешекте дамуы үшін ... ... ... ... ... әр ... ... және оған әсер ететін
факторларды зерттеу.
Ш. Иманғожин өз еңбегінде өндірістік қызмет нәтижелерін талдау
кезінде келесі пайда көрсеткіштерінің қолданылатындығын
айтады:
- баланстық пайда, яғни тауарларды ... ... ғана ... бірге оның көлемін нақты және салыстырмалы
көрсеткіштер. Қайта өңдеу өнеркәсіптік өнімдерді
сатқандағы нәтижелер, қосалқы ... және ... ... ... ... ... ... операцияларындағы
табыстар мен шығындар. Басқа сөзбен айтқанда, кәсіпорынның
баланстық пайдасы – есеп беру мерзіміндегі әр түрлі
шаруашылық қызметтерінің табыстар мен шығындар
қалдығынан ... ... ... ... ... ... ... субъектінің
есеп беру мерзіміндегі пайданың бастапқы мерзімі мен немесе
басқа шаруашылық субъектінің сол мерзіміндегі өзгерістерін
салыстыру арқылы жеке факторлардың қызметін анықтау осы
талдаудың маңызы ... ... ... ... ... ... жиынтығының
көрсеткіштерімен шектеліп қана қоюға болмайды, себебі нақты
пайда көлемімен – қандай шаруашылықта, қай салада ... ... ... қиынға соғады. Пайда
көлемінің өсуі, ақшаның құнсыздануына әкеліп соғатын
өнімнің өзіндік құнының өсуі ... ... ... ... ең сенімді өндірістің тиімділік көрсеткіші –
пайдалылық /рентабельдік/ болып табылады, ол,
баланстық пайданың өткізілген өнімнің толық өзіндік
құнына ... ... В. ... ... ... ... атайды:
1. Баланстық пайда ол қаржылық нәтижелерде, жұмыс пен ... да ... ... тыс ... бойынша
табыстар мен шығындардан тұрады.
Жұмыс, қызметтің қаржы нәтижелері:
а/ өнімді сатудың көлемі, дайын өнімнің ауыспалы қалдықтарынан,
дайын өнімді шығару, төленбей тиелген өнімнің өзгерістерінен
тұрады;
ә/ ... ... ... ... ... ... ... өткізу нарығы, сату
нарығы мен құнсыздану процесіндегі бағаның өзгеруінен
құралатын сату бағасы;
г/ өнімнің өзіндік құны.
Басқа өткізуден түскен пайда үш факторға ... ... ... ... өнімін сатудан түскен пайда;
негізгі қорларды және материалдық емес активтерді өткізуден
пайда.
Өткізуден тыс қаржы нәтижелері біріккен кәсіпорындарда, ... ... ... ... және жерді жалға беруден пайда;
алынған және төленетін өсім айыбы мен жазалар;
дебиторлық берешектерді есептеп шығарғардағы шығындар;
табиғи ... ... ... ... табыстар;
валюталық операциялар бойынша табыстар мен шығындар.
Салық салынатын пайда баланстық пайда мен мүлікке ... ... ... ... салығы ұсталатын /құнды қағаз
және бірлескен кәсіпорынның үштік қатысы бойынша/ пайдалар,
тек пайдалылық ... ... ... ... ... ... ... салынатын салыққа жеңілдікті
есептеуде қаралатын.
Таза пайда – бұл барлық ... ... ... және ... ... аударымдардан
кейін кәсіпорын басшылығында қалатын пайда.
Талдау процесі кезінде баланстық пайда құрамын, құрылымын,
өзгеруін және есеп беру жылындағы жоспардың орындалуын
оқып – білу ... ... ... ... ... құнсыздану факторының әсерін ескеру қажет. Ал, бұл
үшін, түсімді баға дамуының орташа өлшемдік индексінен сала
бойынша ... ... ... ... ал, ... бойынша болған шығындар талдау жасалатын мерзімдегі
тұтыну ресурстарының бағасының жоғарылауы нәтижесіндегі
олардың артуынан азайтылады. Табыс сомасының өсу қоры ... ... ... ... ... Оның ... ... өткізу көлемінің ұлғаюы, өзіндік құнының
төмендеуі және тауар өнімінің сапасының жоғарылауына
байланысты бағасының өсуі, ең ... ... ... ең ... ... ... В. ... өз еңбегінде белгіленген уақыт мерзіміндегі
кәсіпорын қызметінің қаржы нәтижесі бір – бірімен
байланысты нақты көрсеткіштер жүйесімен сипатталады.
Оларға: түсім ... ... өнім ... ... қызмет/,
нәтиже /табыс немесе шығын/ басқа да өткізулерден, ... ... ... мен ... ... баланстық
пайда немесе зиян, салық салынатын пайда, таза пайда
кәсіпорын басшылығында қалатын.
Ш. Т. Балабановтың еңбегінде шаруашылық субъектісінің қаржылық
нәтижесіне келесі міндеттер көрсетілген:
* ... пен ... ... ... ... ... пайдаланудың тиімділігін зерттеу;
* шаруашылық субъектінің ережесін /жағдайын/ және оның ... мен ... ... ... ... белгілеу;
* жоспарлы қаржы мероприятиясының орындалу деңгейіне,
бағдарламаларға, қаржы көрсеткіштер жоспарына баға
беру;
* пайда болған жетіспеушіліктер мен қаржы ресурстарының
қайтарымдылығының жоғарылауын жоюға ... ... ... ... ... мыналардан тұрады:
табыстылықты талдау;
қаржы тұрақтылығын талдау;
несие өтеу қабілеттілігін талдау;
капиталды қолдануын зерттеу;
өзін -өзі қаржыландыру деңгейін зерттеу;
валюталық өз ... өзі өтеу мен өзін - өзі ... ... нәтижелерін талдауды жүзеге асыратын келесі негізгі
амалдарды бөледі: салыстыру, жиынтық және топтастыру. ... ...... модельдеу әдісі
қолданылуы мүмкін /кері және корреляциялық талдау/.
Сонымен бірге шаруашылық субъектінің табыстылығы ... ... ... ... ... ... – бұл табыстар жиынтығы. Салыстырмалы көрсеткіш –
табыстылықтың деңгейі.
Талдау процесінде таза табыс көлемінің ... ... ... және оған әсер ... ... Таза табысқа әсер ететін негізгі факторлар
болып, өнімді өткізуден түсім көлемі, өзіндік ... ... ... ... тыс ... олар ... шығындар табыс салығы мен басқа да
салықтар көлемі жиынтық табыстан төленетін кәсіпорын
табыстылығын талдау өткен кезеңмен жоспарды салыстырумен
жүргізіледі.
Талдау бір ... ... /4/. ... ... ... өз ... ішкі пайдалануларына
жасалады /4/.
А. П. Шеремет былай белгілейді: қаржылық талдаудың мақсаты -
өткен қызметтеріне, нақты ... ... ... ... ... бағалау. Бірінші
кезеңде талдау жасаудың бағытын анықтау қажет, яғни,
кәсіпорынның өткен көрсеткіштері мен мерзімдегі ... ... ... пе, жоқ ... бәрі ... өз ... көптеген ақпараттар жинағын
қажет етеді. Екінші кезеңде құнсызданудың, табыстың сапалары
бағаланады, сонымен бірге есептеу тәсілдері мен ... ... ... ... әсер ... ... өткізуден түсетін табыс мөлшері үмітсіз
қарыздарды есептен шығару ... ... ... құндылықтардың қабылданған бағалары тозуға қосымша
төлем әдісі. Үшінші кезеңде ... ... ... ... ... – баланстың әр позициясын /өткен кезеңімен салыстыру
немесе басқа есеп беру формасын ... ... ...... ... ... ... әр позициялардың
нәтижелерге әсерін анықтау;
трендалық – тренданы анықтау. Әр есептеме позициясын ... ... ... беру мен салыстыру.
Тренда бойынша келешектегі мүмкін мағыналы көрсеткіштер
негізделеді, содан, бағдарлы талдау жүреді.
Пайда және кірістің ... ... ... тиімділік
көрсеткіші болып табылады. Пайда – бұл, біріншіден,
кәсіпорын қорының негізгі көзі, екіншіден мемлекеттік және
жергілікті бюджет табыстарының көзі.
Табыс деңгейі мен кәсіпорын ... ... және ... ... ... ... ... талдау
үшін әсер етуші факторларды мақсатқа сай топтастыру керек.
Сыртқы факторлар тобына:
табиғи жағдайлар көліктік және басқа да ... ... ... қосымша шығындар шығаратын, екіншіден қосымша
пайда әкелетін;
өзгерістер, кәсіпорын жоспарында қаралмаған өнімнің көтерме
бағасы, қолданылатын шикізат, ... ... ... ... мен ... белгіленген бағалар,
сауда жеңілдігі, амортизацялық аударым жарнасының мөлшері,
еңбек ақы ... және оған ... ... басқа жинақтардың мөлшері кәсіпорын төлейтін салық;
кәсіпорынға әсер ететін шаруашылық ... ... ... - өткізу, жоғарғы
шаруашылық, қаржылық, банктік және басқа мемлекеттік
тәртәп ... мен ... ... ... а) ... факторлар, 1/ еңбек
нәтижелерін анықтайтын және мемлекеттік тәртіпті
бұзумен байланысты факторлар /28/.
А. П. Шеремет пен Р. С. ... ... әр ... ... тұрмыстық және қаржылық
қызметтері соңғы ақшалай бағасын қаржы нәтижелер
көрсеткіші жүйесінде алады. Оған ... ... ... ... басқа да өткізулерден /жұмыс,
қызмет/ пайда /зиян/; өткізуден тыс операциялардан ... ... ... ... ... табыс, таза табыс және
тағы басқалары.
Қаржы нәтижелері көрсеткіші ... ... ... ... ... ... ... қаржыны
қайтарым деңгейі кәсіпорынға салынған активтердің табыстылығы
анықталады. Табыс көрсеткіштерін есептеудің бастапқы кезеңі,
өнімді өткізу ... ... ... ... сатудан /жұмыс,
қызмет/ түскен қаржы кәсіпорынның өндірістік ісінің
аяқталғанын авансыланған қаржының ... Сату ... ... ... нәтижелеріне
маңызды әсер тигізеді /29/.
Сонымен, қаржы нәтижелерін талдаудың негізгі міндеттері болып:
табыс ... ... ... олардың нақты
мөлшерінің ұйымдастырылуы мен бөлінуі; табысқа әсер
ететін әр түрлі факторлардың өлшемі табылады.
Кәсіпорын қызметінің қаржы нәтижелерін экономикалық ... ... ... ... ... ... механизмнің бірыңғай үлгісі /табылады/.
1.2. ЖШС «Игілік – Фининвест» фирмасының ...... ... - ... ... шектеулі серіктестігі 1999 жылы
қыркүйек айында, Алматы қаласында құрылған.
Фирма Қазақстан Республикасы заңдарына белгіленген ... ... ... қадағалай отырып, жарғы мен
құрылтайшылар келісім – шарты, ары қарай «Құрылтай
құжаттары», негізінде құрылған және соны ... ... ... ... Фирма өз аты жазылған дөңгелек мөр
бұрыштама белгімен басқа да заңмен белгіленген ... ... ...... ... мақсаты табыс табу.
Фирма қызметінің арқауы:
полиграфиялық қызмет көрсету.
Фирма заңды тұлға құқығына ие, ... ол ... ... ... емес жеке ... ие бола ... ... түсуге, міндеттерге ие болуға, сот не төрелік
орындар немесе аралық ... ... не ... ... ... ақшалай қаржылар және басқа да мүліктерді
еңгізу жолдарымен құрылып, оның ... ... ... ... ... қызметін жүргізу үшін
құралған жарғылық қордың мөлшері 1257,3 мың теңге / ... жүз елу жеті мың үш жүз / ... ... ... ... ... салықтарды
қызметкерлердің еңбекақыларын төлеуге басқа да міндетті
төлемдерге жұмсалады.
Таза табыс қатысушылар арасында олардың жарғылық қордағы
үлестеріне пропорционал ... ... ... ... ... 25 ... тең резерв
/сақтандыру/қоры құралады. Резерв қоры жыл сайын таза
табыстың 5 проценті жарияланған. Сомаға жеткенге ... ... ... ... ... ... ... резерв қорекжетпесе, шығындарды жабу
көздерін фирманың жоғарғы басқару органы анықтайды.
Фирманың басқару органдары – құрылтайшылардың жалпы жиналысы,
Президент болып табылады. Құрылтайшылардың жиналысы ең
кемінде ... екі рет ... ... тыс ... ... ... Президент немесе жалпы жиналыс
шақыруды фирма мүддесі талап еткенде шақырады.
Президент фирманың атқарушы органы болып табылады. Ол
құрылтайшылардың жалпы жиналысы алдында есепті ... ... ... қадағалайды.
Еңбек ұжымының мүшелері болып, фирмамен жасаған еңбек келісім –
шарттары немесе ... және ... ... ... ... да формасы негізіндереттелетін түрде
өзінің дербес еңбегімен фирманың қызметіне араласатын
тұлғалар есептеледі.
Фирма өзінің қаржылық – ... ... ... ... ... ... керек, ал кезектен тыс тексеру жұмыстары кез –
келген құрылтайшының талабымен жүргізілуі мүмкін.
Оперативті, бухгалтерлік және ... есеп ... және ... есеп пен ... есеп ... реттейтін нормативті құжаттарды басшылыққа ала
отырып ұлттық валюта түрінде жүргізіледі.
Фирманың коммерциялық құпиясы ретінде, мемлекеттік құпия болып
табылмайтын, өндіріспен, ... ... мен ... және ... байланысты, тарап кетсе фирманың
коммерциялық құпиясы болып табылатын ақпараттар түрі мен
құрамы, оларды қорғау тәртібін Президент ұсынысы мен
Құрылтайшылар жиналысы бекітеді. Құпияны бұзғандар
үшін ... зағ ... және ... ... ... ... жиналысының шешімі бойынша;
ә/ тоқтатуға өкілетті мемлекеттік органның шешімі бойынша;
б/ құрылтай құжаттарында қарастырылған басқа да ... ... ... қоса ... ... ... / ... қосылу, бөліну, түрлену/ немесе жойылғанда
тоқтатады.
Қаржылық есеп берудің маңызды элементі болып табылатын
активтерді талдау кезінде олардың ... ... ... ... және ... ... өзгерістер зерттеледі.
Активтердің ұлғаюы, кәсіпорынның алдағы кезеңде дамуын
сипаттайды.
Берілген баланс бойынша активтердің құрамы және орналасуын
талдау үшін аналитикалық кесте құрастырылды. 1.1. ... ... ... ... ... жылмен салыстырғанда
2053,1 мың теңгеден 5792,7 мың теңгеге дейін, яғни, 3739,6 ... ... ... тұр немесе 1,82 процент. Бұл
кәсіпорын жағдайының жақсы жағын куәландырады. Бірақ,
міндетті түрде бұл активтердің қалай орналасқандығы және ... ... қай ... ... көп бөлінгендігін анықтау қажет,
кәсіпорынның өндірістік шама жағдайын негізгі құралдарын
анықтау қажет. Бұл үшін ... ... ... ... көлемін анықтау қажет. Бұл көрсеткіштің
коэфициенті Кn ≥ 0,5 болуы қажет. ... бұл ... ... ... ұзақ ... қарыздарды тарту жөн. Өндіріс
шамасының көлемі жыл басына 1665,5 мың ... жыл ... мың ... ... 3801,2 мың ... ... Барлық баланс
активтері құнының өндірістік шама үлесі 13,3 пункке өсті.
Сондықтан бұл өндіріс шамасының жақсы деңгейін білдіреді.
Осы көрсеткіштен кейін, баланс ... ... ... ... маңызды. Ол коэффициенттің маңызы жоғары
болған сайын үздіксіз жұмысты қамту мүмкіндігі және
кредиторлармен есептесу мүмкіндігі жоғары ... ... оның өсуі ... қарыздарды
қайтару үлесін сипаттауы, алға жылжуы болып табылады.
Мүліктер мобильді болып келеді.
Кәсіпорын активтерінің ісек қосу коэффициентінің жоғарылауы,
кәсіпорын активтерінің барлық ... ... ...... ... ... ... мен
орналасуы
мың теңге
№№
р/р
Көрсеткіштер
Жыл басы
теңге %
Жыл соңы
теңге %
Өзгерістер
теңге %1.Барлық активтер құны
оның ішінде2053,11005792,7100+3739,6Ұзақ ... ... ... ... ... ... ... өндірістік запастар, аяқталмаған
құрылыс, аяқталмаған қаржы салымдар, өндіріске жіберер
алдындағы құны.
ЖШС «Игілік – ... бұл ... жыл ... 0,41; ал жыл соңы /2895,7:5792,7/ 0,50 тең
болады.
Келесі активтерді орналастырудың тиімділігін сипаттайтын
көрсеткіш мобильдік және иммобилизацияланған құралдар
коэфициенті табылады. Ол ... ... ... ... қатынасын білдіреді.
ЖШС «Игілік – Фининвест» фирмасындағы деңгейі жыл басына 0,70
/846,0:1207,1/ жыл соныңда /2895,7:2897/ 1,0 құрайды. Мұнда
коэффициент деңгейінің өсуі ... ... ... артуынан болады. Осыдан кейін негізгі
құралдардың қалдық құн үлес шамасының салмағының
өзгеруіне ерекше ... ... ... ... құнының коэффициент мөлшері барлық кәсіпорын
мүліктері бойынша, барлық баланс активтері сомасынан 50
проценттен төмен болмауы қажет.
Кәсіпорын қызметін экономикалық талдау кезінде меншікті капитал
және ұзақ ... ... ... көп ... бөлінеді
/1,2/.
Берілген кестеде көріп отырғанымыздай ЖШС «Игілік – ... ... ... ... капитал, қосымша
төленген капитал, резервтік капитал, бөліндеген пайдадан
құралған қосымша төленген капитал. Жыл басында болған жоқ, ал
жыл соңында 170,0 ... ... ... жыл ... ... ... ... 745,6 /940,0-194,4/ көбейді.
1.2 кесте
Меншік капитал мен міндеттеменің құрамы және орналасуы 2007ж.
мың теңге
№№
р/рКөрсеткіштерЖыл басы
теңге %Жыл соңы
теңге ... ... ... ... ... ... ... тапсырыс
беруші қарыздар296,914,52771,547,8+2474,6+3,3
Фириадағы кредиторлық қарыздар жыл басына 44,0 мың және жыл
соңында 167,7 мың теңге құрайды. Яғни, 123,7 мың ... Осы ... ... ... себебінен қаржы –
экономикалық қызмет нәтижесіне кері әсерін көрсетеді.
Сонымен бірге Салық бойынша қарыздар 173,1 мың тг /209,8-36,7/
көбейді. Жабдықтаушымен және мердігерлермен есептеулер ... тг ... ... ... ... ... ... кезінде,
кәсіпорын мүліктерінің келіп түсуі, сатып алуы, шығару
меншікті және ... ... ... ... орындалу
мүмкіндігін білу қажет.
Қазіргі нарықтық қатынасқа сай кәсіпорын қызметі және ... өзін - өзі ... ... ... ... ... Тек меншікті қаржы ресурстарының жетіспеушілігі
кезінде ғана қарыз құжаттары тартылады.
Ағымдағы активтерге қосымша қажеттілік туған жағдайда, ол
коммерциялық несие банк иесіне және қарыздық ... ... ... ... ... процесінде меншікті
және тартылған /заем/ капиталдардың нақты мөлшері ... беру ... ... ... ... табылады және
сәйкес келетін баға беріледі.
Бұл жағдайда меншікті капиталға маңызды көңіл бөлінеді, себебі,
меншікті құралдар көзінің қоры – бұл қаржылық тұрақтылық қоры.
Қаржылық есеп ... ... ... көзінің құрылымын
зерттеу үшін келесі аналитикалық кесте құрастырылады /кесте
1.3/.
Авансыланған капиталдың құрамы және ... 2007 ... ... %Жыл соңы
теңге %өзгеріс /+:-/
теңге %1Авансыланған капитал
барлығы соның ... ... ... ... және ... капиталдың қатынас
коэфф.
1.2:1.1-0,2-1,2--
Тәуелсіз коэффициенті осы кезең аралығында 0,8 – ден 0,5 немесе
0,3 пенкке азайды. Бұл кәсіпорын қаржы тұрақтылығының төмендігін
айтады. Сондықтан ... ... ... ... қаржыландыру коэффициенті маңызды көрсеткіш болып
табылады. ЖШС «Игілік – Фининвест» қаржыландыру
коэффициенті жыл басында 4,4 мың, жыл ... 0,8 ... ... 3 ... ... Бұл ... мен ... кепілдікті қамтамассыз етеді.
Меншікті және тартылған капиталдардың қатынас коэффициені
меншікті қаражат активтеріне 1 теңгеге шаққанда қанша
қаражаттар тартылғандығын көрсетеді. ... ... жыл ... 0,2 мың, жыл ... ... теңге, яғни 1 пункке өсті.
2-бөлім. Қаржы нәтижелер есебін ұйымдастыру
2.1. Негізгі қызметтен түскен табыс ... ... ... ... табыстарды есепке алу
тәртібін айқындау үшін, бухгалтерлік есепке алудың 5 ... ... ... Осы ... ...... тану ... сипаттайды, оның көлемін бағалауға
мүмкіндік береді, қаржы есептемелерінің түсініктеме
жазбахатында табысты танудың маңызды аспектілерін ашып
көрсетудің негізгі сәттерін айқындайды.
Табыс – бұл есепті ... ... ... ... ... ... ... алынуға тиіс өткізу құны бойынша
бағаланады.
Өткізу құны субъектінің және активті сатып алушының немесе
пайдаланушының арасындағы келісіммен айқындалады.
Бірдей ... ... ... ... ... ... туындаған табыстар мен шығындар бір мезгілде
танылады.
Табыс мынадай ... ... ... ... ... ... бойынша дұрыс бағаланған жағдайда;
б/ субъектінің мәмілемен байланысты экономикалық пайдаларды алу
ықтималдылығы болған жағдайда.
Ұқсас тауарлар мен қызметтерді айырбастау кезінде табыс алынған
тауарлар мен ... ... құны ... ... ... Егер алынған тауарлар мен қызметтердің өткізу
құны дұрыс ... ... ... ... ... ... қызметтердің өткізу құны мөлшерінде
танылады.
Тауарлар өткізуден алынған табыс жоғарыда айтылған шарттармен
бірге мына шарттар ... ... ... ... алушыға меншік құқығын бергенде;
б/ мәмәле бойыша нақты жұмсалған немесе күтіп отырған шығындар
бойынша дұрыс бағаланғанда танылады.
Егер сатушы меншік иесінің құқықтары мен ... ... ... ... ... ... және ... тауар – материалдық қорларды өткізуден, қызметтер
көрсетуден және субъектіге тиесілі әрі процент, ... ... ... ... пайдалануғаберуден алынатын
табыстарды есепке алу кезінде қолданылады.
Қаржы есептемелерін ... ... ... түсініктеме
жазбахатта мыналарды:
а/ табысты тану үшін қабылданған есеп жүргізу саясатын, соның
ішінде қызметтер көрсету ... ... ... кезеңін
айқындау тәсілдерін;
ә/ есепті кезең үшін танылған табыстардың әрбір маңызды түрінің
сомасын, ... ... ... ... ... ... роялти; дивиденттер нәтижесінде туындайтын
табыстарды, олардың ішінде тауарлар немесе қызметтер
алмасу нәтижесінде туындайтын ... ... ... еңгізілген табыс сомасын ашып көрсетуге тиіс.
Дебиторлық қарыздар тауарлар өткізу және ... ... ... алуға тиісті шоттар мен вексельдер
ретінде айқындалады. Дебиторлық қарыз ... – ақ ... ... және ... ... ... алынатын басқа да сомаларды қамтиды.
Субъект күдікті қарыздардың сомасын шығын ретінде бағалайды
және таниды.
Субъект күдікті қарыздар бойынша резерв шегеріп тасталған
дебиторлық қарыздарды және оны ... ... ... ... өткізуден түскен табыс мына шарттарды сақтаған
жағдайда танылады:
1/ табыс сомасы барынша сенімді бағаланады – бұл ... екі жақ та ... ... сома ... ... алушы қандай сома төленуге тиіс екенін білетіндігін
көрсетеді. Мысал ретінде сағат бойынша ақы төленетін кәсіптік
қызмет көрсетуді ... ... ... байланысты экономикалық пайданы субъектінің алып
қалу мүмкіндігі – бұл клиенттің көрсетілген қызмет немесе
өткізілген ... үшін ... ... соманы
төлейтіндігіне қызмет көрсететін тораптың сенімді
екендігін білдіреді;
3/ субъект сатып алушыға меншік құқығын иеленуге береді;
4/ ... ... ... ... алда ... ... бағалау
барынша сенімді жүргізіледі. Мысалы: Баспахана мекемесі 2007
жылғы жазылу бойынша «Бухгалтер ... ... үшін ... ... ... ақы алды. Журнал айына бір рет шығады.
2007 жыл бойы баспа журналдың әр нөмірін жеткізуіне қарай ай
сайын 50 мың ... ... ... жіберілген есепті кезең
ішінде бірқалыпты есептеу әдісі негізінде танылады.
Жалпы табыстар есептеу үшін ... ... ... ... ... ... және сату жеңілдігі, сондай – ақ
бағаны түсіру», «Негізгі емес қызметтен түскен табыс
бөлімшелері шоттары қолданылады».
Негізгі қызметтен ... ... ... 70 ... ... ... ... есепке алынады. Бұл бөлімшеге
келесі синтетикалық, пассивтік шоттар кіреді:
701 «Дайын өнімді» /жұмыстың, қызметтің/ сатудан алынған табыс»
702 «Сатып алынған тауарларды ... - ... ... ... ...... жобалық – іздестіру, геологиялық барлау,
ғылыми – іздестіру»
704 «көлік ұйымдарының жүк тасымалдау және жолаушылар тасымалдау
қызметтерінен түскен табыстар»
705 «Жолдан түскен ... ... ... ... ... ... «Сақтандыру компанияларының қызметтерінен түскен табыс»
708 «Инвестициялық қызметтен түскен табыс»
709 ... ... ... ... ... ... /жұмыстың, қызметтің/ сатып - өткізуден
түскен табыс шотында: өнімдерді сатудан, жұмыс істеуден,
қызмет көрсетуден ... ... ... Бұл ... өндіріс өрісіндегі өнім өндіретін, жұмыс және
қызмет көрсететін кәсіпорындар қолданылады.
1/ ЖШС «Игілік – Фининвест» 2007 жылдың ... ... ... фирмасына, №1 тапсырыс бойынша 79764 теңге
сомасында плиграфиялық өнімді ... оның ... ... ... 13294 ... ... ... нақты өзіндік құны
43350 теңгені құрайды.
Бұл есепте келесі жазбалар көрсетілген:
Дебет 301 ... ... ... ... 701 ... түскен табыс» 66470тг
Кредит 633 «ҚҚС» 13294тг
Өткізілген өнімнің өзіндік құны:
Дебет 801 «Өнімнің өзіндік құны» 43350тг
Кредит 221 «Дайын ... ... Счет – ... ... ... баға бойынша АҚ «Асем» - ге
600.000 теңге сомасына өнім жіберілді, ондағы қосылған құн
сомасы 100.000 теңге «Түсуге тиісті ... есеп ... ... 301 «Түсуге тиісті қаражат» 600.000тг
Кредит 701 «Өткізуден түскен табыс» 500.000тг
Кредит 633 «ҚҚС» 100.000тг
Дебет 441 «Есеп айырысу шоты» 600.000 ... 301 ... ... ... 600.000 ... ... ... айында, №12 тапсырыс бойынша
жіберу құны 960.000 теңге тұратын дайын өнім жіберді,
ішіндегі қосылған құн салығы 160.000 тг, нақты өзіндік
құны ... ... ... ... ... 301 ... тиісті қаражат» 960.000тг
Кредит 701 «Өткізуден түскен табыс» ... 633 ... ... 441 ... тиісті қаражат» 960.000 тг
Кредит 301 «Өткізуден түскен табыс» 960.000 тг
Дебет 801 «Өнімнің ... ... ... тг
Кредит 221 «Дайын өнім» 627193,46 тг
2.2. Негізгі қызмет шығындар есебі
Жалпы, шығындар есебін жүргізу үшін 80 ... ... ... өзіндік құны, 81 «Тауарларды
/жұмысты, қызметті/ өткізу бойынша шығыстар», 83
«Проценттер бойынша ... 84 ... емес ... ... 85 ... ... ... шығыстар», 86
«Төтенше жағдайлар мен тоқтатылған операциялардан түскен
табыс /залал/», 87 «Басқа ұйымдардағы ... ... ... ... ... шоттары арналған.
Бұл бөлімнің өткізілген өнімнің /жұмыстың, қызметтің/ өзіндік
құны, және осы өнімді /жұмысты, ... ... ... ... ... және ... ... субъектінің өнім /жұмыс, қызмет/ өндіруге жұмсаған
шығыстар, сонымен бірге қызмет көрсететін өндірістер
мен шаруашылықтардың жұмыс ... мен ... ... шығыстары туралы ақпаратты жинақтап қорытуға 90
«Негізгі өндіріс», 91 «Меншікті өндірістің шала фабрикаттары»,
92 «Көмекші өндіріс», 93 «Үстеме шығыстар», 94 ... 95 ... ... ... ... Басқару есебінде комплекстік шот – бұл
жинақтаушы шоттағы жалпы шығыстарды 900 – ші ... Бұл шот ... ... ... ... мерзімнің соңында басқару есебіндегі шығыстар есептен
шығарылып, қаржылық бухгалтерияға өткізіледі.
Сатып - өткізілген дайын өнімнің /жұмыс, қызмет/ өзіндік ... үшін 80 ... ... - ... дайын өнімнің
/жұмыс, қызмет/» тауарлардың өзіндік құны шоттары арналған.
Бұл бөлімшеге синтетикалық 801 – 808 ... ... ... - ... ... өнімнің /жұмыс, қызмет/ өзіндік
құны»
802 «Сату үшін алынған тауарлардың өзіндік құны»
803 ... ...... ...... барлау, ғылыми – іздестіру және т.б.
жұмыстардың өзіндік құны»
804 «Көлік ... жүк және ... ... ... ... ... жөнінде істелінген қызметтердің өзіндік құны»
806 « Байланыс мекемелерінің көрсеткен қызметкелерінің өзіндік
құны»
807 « ... ... ... ... ... ... «Тауарларды /жұмыс, қызмет/ сатып - өткізу шығыстары»
821 «Жалпы және әкімшілік шығыстар»
851 «Табыс салығы ... ... ... - өткізілген дайын өнімнің /жұмыс, қызмет/ өзіндік
құны» шоты, өнім өндіретін жұмыс, ... ... ... ... ... дайын өнім,
орындалған жұмыс және қызметтердің нақты өзіндік құндарын
есептеу үшін арналған.
Осы шот ... ... ... ... құжат бойынша сатып алушыға нақты өзіндік құнымен
дайын өнімді жіберді:
Дебет 801 Кредит 221 300.000 тг
2/ тапсырыс берушілерге жасалған жұмыс және ... акт ... 801 ... 900.920 120.000 ... ай ... ... өнімнің өзіндік құны түгелдей шығысқа
шығарылады:
Дебет 571 Кредит801
Жасалған жұмыс көрсетілген қызметтердің ... ... ... 920 «көмекші өндіріс», 940 «Әлеуметтік сфера»
Шоттарында есептелген нақты өзіндік құны 803, 804, 806, 807,
808 ... ... ... ... Есеп беру ... өткізу бойынша нақты шығындар 571 «жиынтық табыс
/зиян/ шотына» кредиттеледі.
2.3. Жиынтық табыс /зиян/ есебі
Қаржы – шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы есеп баптарын
жіктеу мен ... ... ... ... ... ретімен
әзірлеп, есеп беру мақсатына айқындау үшін бухгалтерлік
есепке алудың 3 – стандарты «Қаржы – шаруашылық
қызметінің нәтижелері туралы ... ... ... – ақ ... ... ... ... пен
шығындардың, төтенше жағдайлардан, тоқтатылған
операциялардан болған табыс пен залалдың әртүрлі
баптарын, есептік ... есеп ... ... ... алу және ... ... ... түзету кезінде ашып көрсету тәртібін
айқындайды.
Айқындамалар:
Төтенше жағдайлар – заңды тұлғаның әдеттегі қызметінен өзгеше
оқиғалар мен операциялар жиі немесе ... ... деп ... ... ...... кезеңде дайқалған, өткен кезеңдердің
қателіктері, ал олардың маңыздылығы соншалық, өткен кезеңдердің
қаржы есептері олар жасалған ... ... ... ... ...... тұлғалардың қызметінің жеке бір
бағыты болып табылатын филиалды сату немесе тарату.
Бұрыңғы кезеңдердің ... ... ... ... ... түзету сомасы есепті кезеңнің табысына немесе
залалына еңгізіледі. ... ... ... ... ... ... ... бөлінбеген табыстың бастапқы сальдосын өзгерту арқылы есепте
көрсетіледі;
б/ есепті кезеңнің таза табысын немесе залалын айқындау кезінде
қосылады.
Бөлінбеген табыстың бастапқы ... ... ... ... түзету кезінде мыналарды:
а/ елеулі қателіктің сипатын;
б/ есепті ... және ... ... есеп ... ... үшін ... сомасы;
в/ салыстырмалы мәліметтерге енгізілген кезеңдерден бұрыңғы
кезеңдерге қатысты түзету сомасы;
г/ қайта саналған салыстырмалы мәліметтерді немесе оларды қайта
санаудың мүмкін болмау ... ашып ... ... ... ... ... қателіктерін есепті кезеңнің
нәтижелеріне қосу арқылы түзету кезінде салыстырмалы мәлімет
осыдан бұрыңғы кезеңеің қаржы есептерінде ол қалай
көрсетілсе, сол күйінде ерілді. ... ... ... жол ... ... ... түзетілуі мүмкін болса, дәл солай
түзетіліп, есепті кезеңнің және кез – келген осыдан бұрыңғы
кезеңнің таза ... ... ... ... үшін ... жекелеген кестелер түрінде берілуі мүмкін.
Бұл кезде ұйым:
а/ елеулі қателіктің сипатын;
б/ есепті кезеңнің таза табысынанемесе залалына ... ... ... ... ... әрбір кезеңге еңгізілген
түзеті сомасы мен қосымша мәліметтерге енгізіліп
кезеңдердің алдындағы кезендерге қатысты түзету
сомасын ашып ... ... ... ... ... ... ... бұл оқиға ашып көрсетілуі тиіс.
Есеп жүргізу саясатындағы өзгерістердің нәтижесінде пайда
болатын түзетулер сомасы: есепте бөлінбеген табыстың
бастапқы сальдосын ... ... ... ... ... таза ... /залалын/ айқындау кезінде
есепке алынады.
Есеп жүргізу саясатындағы өзгеріс есепті кезеңге және қаржы
есептемелерін тапсырудың бұрыңғы кезеңіне елеулі түрде
ықпал ететін және келесі ... ... әсер ... ... ... ... ... жазбахатта
мынадай ақпаратты: өзгеріс себептерін, есепті кезеңдегі
және есептеме тапсырылған әрбір алдыңғы кезеңдеріне
енгізілген түзету сомасын, салыстырмалы мәліметтерге
еңгізілген ... ... ... мәліметтер берілген.
әрбір есепті кезеңгееңгізілген түзету сомасы және қаржы
есептемесіне ... ... ... байланысты түзету сомасын ашып көрсету
керек, қайта есептелген салыстырмалы мәліметтерді немесе
олрды қайта есептеудің қажет еместігінің ... ... ... ... /зиян/ есебін жүргізу үшін 571 жиынтық табыс
/зиян/ шоты қолданылады.
Жыл бойындағы әр түрлі қызмет түрлерінен түскен табыстар 70
«негізгі қызметтен ... ... 72 « ... ... ... ... бөлімшелерінде жиналады.
«Сатып өткізілген /жұмыс, қызмет/ тауарлардың өзіндік құны»
« Тауарларды /жұмыс, қызмет/ сатып - өткізу шығыстары»
«Жалпыжәне әкімшілік шығыстар»
«Негізгі емес ... ... ... ... ... ... ... табуға кеткен шығындар жинақталады.
Жыл соңында алынған табыстарға келесі корреспонденция құралады:
70 «Негізгі қызметтерден түскен табыс» және 72 «негізгі емес
қызмет табыстары» дебиттеліп, 571 ... ... ... кредиттеледі.
Жыл аяғында 80, 81, 82, 84 бөлімшедегі шығындар кредиттеліп,
871 «жиынтық табыс /зиян/ шоты дебиттеледі.
«Жиынтық табыс /зиян/ 571 шот ... шот ... ... ... ... және ... ... яғни, ол таза табыстың немесе зиянның
соммаларын анықтайды.
Егер шыққан нәтиже табысты болса, 571 шот дебиті және ... ... ... зиян/ шотының кредиті
бойынша көрсетіледі.есепті жылда қолданылмаған
бөліндеген табыс /зиян/ соммалары 562 «Өткен
жылдардағы бөлінбеген табыс /зиян/ шотына жатқызылады.
Төменде ... ...... ... ... қарастырамыз.
Қаржы – шаруашылық нәтижелері туралы есеп беруді ұйымдастырудың
тәртібі
КөрсеткіштерқұрамыБЕСЕсеп беру кезіндегі шығарылу
Тәртібі123451.Өнімді/жұмыс,
қызмет/ өткізуден түскен ...... ... ... түсімдер жасалған
жұмыстар көрсетілген қызметтер, сыйақы, пойыздар,
дивиденттер, есеп айырысу табыстары /жанама
салықсыз/; қайтарылған тауарлардың құны, сату және баға
жеңілдіктеріБЕС 5
«Табыс»Кәсіпорынның қызмет түріне байланысты бас ... 7 ... ... ... ... дайын өнімнің /жұмыс, қызмет/ өзіндік құныөнімнің
өзіндік құнына кіретін нақты ... ... ... қорлар есебі»Есептік саясатқа сәйкес
топтастырылған шығындар және Бас шоттар жоспарының 8,9 –
шы бөлімкөрсеткіштері негізінде қалыптасады3.Жиынтық
табысНег.ізгі қызмет нәтижелері бойынша өнімді
/жұмыс, ... ... ... ... ... ... құны айырмашылығы4.Кезең
шығындарыКәсіпорынның жалпы басшылығымен
байланысты жалпы және әкімшілік шығындар7-ші БЕС – нің
әдістемелік ... ... ... және ... ... ... басшылығымен
байланысты жалпы және әкімшілік шығындар7-ші БЕС – нің
әдістемелік ұсынымдарыБас ... ... 82 ... сату ... шығындарТауарлы – материалды
қорларды сатудағы шығындар7-ші БЕС – нің әдістемелік
ұсынымдарыБас шоттар жоспарының 82 бөлімше
көрсеткіштері-пайыз түріндегі
шығыстарАлынғаннесиеге пайыз түріндегі
шығыстар, мүлікті жалға ... үшін және ... да ... БЕС – нің әдістемелік ұсынымдарыБас шоттар
жоспарының 82 ... ... ... ... ... ... табыспен кезендік шығыс
айырмашылықтары6.Негізгі емес қызметтен түскен табыс
/зиян/кәсіпорынға тиісті активтерді қолдануға бергендігі пайыз
түрінде, роялты, дивидент, бағалы ... ... ... т.б. ... ... табыстарНегізгі емес қызмет
бойынша табыс немесе зиянның қалдық нәтижесі. Бас шоттар
жоспарының 7 және 8 бөлімдер көрсеткіштері7.Салық салынғанға
дейіңгі әдеттегі қызмет табыстарыНегізгі және ... ... ... табыс /зиян/ соммасыТабыс немесе зиянның
қалдық нәтижесі8.Табыс салығы бойынша шығындарСалық
заңдылықтарына сәйкес және ... ... ... мен ... ... ... табыс салығыБас шоттар
жоспарының 85 бөлімшесі көрсеткіштері9.Салық салынғаннан
кейінгі әдеттегі қызмет табыстары /зиян/Салық салынғанға
дейінгі ... және ... ... бойынша шығындардың
айырмашылығы10.Төтенше жағдайлар табысы
/зиян/Төтенше жағдайлар бойынша
сақтандыруменқмтамассыз етілмеген табыс
/зиян ... өрт, су ... жер ... және т.б./Бас
шоттар жоспарының 86 бөлімшесі шоттары11.Таза табыс ... ... және ... ... ... ... таза ... салынғаннан кейінгі жай
қызмет табысы /зиян/ және төтенше ... ... ... айырымы
Есепті кезеңдегі таза табыс немесе залал әрқайсысы қаржы –
шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы есепте ашып
көрсетілуге тиіс мынадай ... ... ... ... қызметтен алынған табыс немесе келген залал;
ә) төтенше жағдайлардан ... ... ... ... ... ... ... бойынша:
а) тоқтатылған операция мәнісі;
ә) қаржы есептемесін әзірлеу мақсатында құрамына ... ... ... мен ... ... есепке алу мақстында операцияның нақты тоқтатылу уақыты;
в) тоқтатылған операциядан алынған табыс немесе келген залалды
өлшеу үшін ... есеп ... ... ... ... ... ... алынған
табыс, есепті кезеңде құрылымдық бөлімшенің әдеттегі
қызметінен алынған табыс немесе залал, осының алдыңдағы
әрбір ... ... ... ... ... ... ... бақылаулардағы өзгеріс нәтижесі:
- егер өзгеріс тек осы кезеңге әсер етсе, ... ... ... ... ... ... және егер өзгеріс оларға да әсер
ететін болса келесі есепті кезендерде алынған таза табысты
немесе келген залалды ... ... ... ... ... ... ... жасау кезінде жіберілген
қателіктерді түзету сомасы есепті кезеңнің табысына немесе
залалына еңгізіледі.
Бұрыңғы кезеңдерге қатысты қателіктерді түзету сомасы:
бөлінбеген табыстың бастапқы ... ... ... ... ... кезеңнің табысын немесе залалын
айқындау кезінде қосылады.
Бөлінбеген табыстың юастапқы сальдосын өзгерту арқылы
қателіктерді түзету ... ... ашып ... ... ... сипатын;
б) есепті кезеңдегі және осыдан бұрыңғы есеп ... ... үшін ... ... салыстырмалы мәліметтерге енгізілген кезеңдерден бұрыңғы
кезеңдерге қатысты түзету ... ... ... ... ... ... ... қайта
санаудың мүмкін болмау себептерін ашып көрсету.
Осыдан бұрыңғы кезеңдердің елеулі ... ... ... қосу ... ... ... ... мәлімет
осыдан бұрыңғы кезеңнің қаржы есептерінде ол қалай
көрсетілсе, сол күйінде көрсетіледі. Алайда, елеулі
қателік ол жол берілген кезеңде ... ... ... ... ... ... есепті кезеңнің және кез – келген осыдан
бұрыңғы кезеңнің таза табысын немесе ... ... ... ... жекелеген кестелер түрін де берілуі
мүмкін. Бұл кезде ұйым:
а/ елеулі қателіктің сипаты;
б/ есепті кезеңнің таза табысына немесе залалына қосылған
түзету сомасын;
в/ ... ... ... ... кезеңдерге енгізілген
түзету сомасы мен қосымша мәліметтерге енгізілген кезеңдердің
алдынға кезеңдерге қатысты түзету сомасын ашып көрсету керек.
Қосымша мәліметтердің ... ... ... жағдайда, бұл
оқиға ашып көрсетілуге тиіс.
Есеп жүргізу саясатын Қазақстан Республикасының бухгалтерлік
есепке алу жөніндегі ұлттық комиссиясының талап етуі бойынша
немес ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасайтын болса, өзгертуге
болады.
Есеп жүргізу саясатындағы өзгерістердің нәтижесінде пайда
болатын түзетулер сомасы; есепте бөлінбеген табыстың
бастапқы сальдосын өзгерту жолымен ... ... ... таза ... ... залалын айқындау
кезінде есепке алынады.
Заңды тұлға өзгерістер еңгізсе, тьүсініктеме жазбахатта мынадай
ақпаратты:
өзгеріс себептерін;
есепті кезеңдегі және ... ... ... алдыңғы
кезеңдеріне енгізілген түзету сомасы;
есепті кезеңнің таза табысын немесе ... ... ... ... ... ... ... енгізілген есепті кезеңдердің
алдындағы кезеңдердегі түзету сомасына;
қосымша мәліметтер ... ... ... ... енгізілген
түзету сомасын және қаржы есептемеміне енгізілген
кезеңдердің алдындағы кезеңдермен байланысты түзету
сомасын ашып көрсету қажет;
қайта есептелген салыстырмалы ... ... ... қайта
есептуудің қадет еместігінің себептерін ашып көрсетк керек.
Салық салынатын табысты анықтау жүйесі және бухгалтерлік
табысты анықтаудың ерекшеліктері бар.
Салық ... ... ... ... шығаратын, салық заңдылықтарына сәйкес
табысты қалыптастыру. Мемлекеттің салық ... ... ... ... есеп
саясаты қағидаттарымен және бухгелтерлік стандарттарға
сәйкес табысты қалыптастыру орындаады.Есептеу
бухгултерлік құжаттар негізінде арнайы
регистрлердіқолданбай оындалады.Есептеу арнайы
есептеу регистрлерінде бас кітап, баланс және ... ... ... нәтижелері қорытындыларында
жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептің мәліметтері негізгі болып алынады,
сондықтан, ... ... ... үшін ... ... ... анықтау маңызды орын алады.
2.4. Қаржы есептерін әзірлеп, тапсыруға арналған тұжырымдамалық
негіздеме
Бұл тұжырымдамалық негіздеме мен пайдаланушылар үшін ... ... мен ... ... ... ұғым
дарды айқындайды. Осы негіздеменің мақсаты:
Бухгалтерлік есепке алу стандарттарын /БЕС/ дамытып, оларды
қайта қарауда бухгалтерлік есепке алу мен ... ... ... Қазақстан
Республикасының Бухгалтерлік есеп жөніндегі
комиссиясына;
БЕС – ті пайдалануда қаржы есептемелерін әзірлейтін адамдарға;
Аудиториялардың қаржы есептемесінің БЕС – ке сәйкестігі ... ... ... ... ... ... есептемесін
пайдаланушыларға жәрдемдесу юолып табылады.
Бұл тұжырымдамалық негіздеме БЕС болып ... ... ... ... ... ... ... екенін мойындайды. Мұндай жағдайда БЕС – тің талаптары
тұжырымдамалық негіздеменің талаптарынан басым болады. Ұлттық
комиссия БЕС – ті ... ... және ... ... ... ... негіздемені басшылыққа алып отыратындықтан
тұжырымдамалық негіздеме мен БЕС арасындағы қайшылықтар
біртіндеп азая береді.
Тұжырымдамалық негіздеме Ұлттық комиссияның қызмет тәжірибесін
есепке ала отырып, қайта ... ... ... есепке алу мен қаржы есептемесінің негізгі
қағидаттары;
қаржы есептері ... ... ... ... ... ... қаржы есептемесіне, соның ішінде біріктірілген
қаржы есептемесіне қатысы бар.
Қаржы есептемесі мезгіл – мезгіл әзірленіп тапсырылады және оны
пайдаланушылардың қалың ... ... ... ... ... ... ... қаржы
есептемесіне қаржыға байланысты ақпараттың негізгі қайнар
көзі ретінде сенім артуы тиіс.
Қаржы есептері қаржы есептемесінің бір бөлігі болып табылады
және бухгалтерлік есепке алу ... ... ... есептемесі осы есептерде
негізделген немесе солардан алынған және солармен
бірге ... ... ... ... ... ... ... кестелер мен қосымша ақпарат
өнеркәсіптік және географиялық аймақтардың ... ... ... ... ақпаратты және баға
өзгерісінің әсері туралы түсіндірілмелерді көрсетеді.
Сонымен бірге, ... ... ... ... ... әзірлеп таныстыру
кезінде басылықа алып отырады.
Қаржы есептемесін пайдаланушылар: инвесторлар, кредиторлар,
өнім берушілер, сатып ... ... ... және ... ... ... қажеттіліктердің туындауы:
берілген инвестицияларға қатысты қауіпке байланысты
инвесторларда оларға акцияларды сатып алу, оларды
ұстау немесе сату қажет пе, жоқ па – ... ... ... қажет. Субъектінің дивиденттер
төлеу қабілетін өздерінің бағалауына мүмкіндік беретін
ақпаратқа сондай – ақ акционерлер де ... ... ... мен ... уақытылы төленеме,
жоқ па – осыны айқындауға мүмкіндік беретін ақпаратқа
кредиторларда мүдделі;
өздеріне тиесілі сома уақытылы төлене ме, жоқ па - ... ... ... ... ... ... мен ... да суда – саттық кредиторлрында;
субъект қызметінің толассыздығы туралы ақпаратқа мүдделі сатып
алушыларда, әсіресе оларда ұзақ ... ... ... ... осы ... ... ... отырғанда;
субъект қызметінің тұрақтылығы мен рентабельділігі туралы
ақпаратқа мүдделі қызметкелерде. Олар сондай – ақ субъек
тінің өздерін ... ... ... ету қабілетін
бағалауға мүмкіндік беретін ақпарат алуға және бұдан былайғы
жалданып жұмыс ... ... де ... бөлу және ... ... ... ... үкіметте. Оларға да субъектілердің қызметін реттеу,
салық салу саясатын ... үшін және ... ... пен өзге
де статистикалық дерек терді анқтаудың негізі ретінде ақпарат
қажет;
жұртшылықта, өйткені субъектілер толып ... ... ... ... ... жұмыспен қамту және жергілікті
экономикаға елеулі үлес қоса алады. Қаржы есептемесі
субъектілерді дамыту бағыттары және олардың әл – ... ... ... ... ... ... ете ... оларға көмектесе
алады.
Қаржы есептемесінің мақсаты – субъектінің қаржы жағдайы,
қызметі және оның ... ... ... туралы
ақпарат тапсыру болып табылады. Алайда қаржы есептемесі оны
пайдаланушыларға экономикалық шшешімдер қабылдау үшін қажетті
барлық ақпараттарды ... ... ... негізінен
өткен оқиғалардың қаржы нәтижелерін көрсетеді. Қаржы
есептемесі сондай – ақ мыналар үшін:
инвестициялық шешімдер мен кредиттер беру жөніндегі шешімдер
қабылдау;
субъектінің болашақ ақша ... ... ... тапсырылған ресурстарға байланысты оның
ресурстарын, міндеттемелерін бағалау;
басшы органдардың жұмысына баға беру үшін ... ... ... ... ... ... субъектінің ақша қаражатын жасау қабілетін
бағалап, оларды жасау уақытын есептеп шығаруды және
алынған нәтижеге сенімді болуды қажет етеді. Мысалы,
өзінің ... мен өнім ... ақы ... ... ... ... тьабысты болуы
субъектінің қолынын келе ме, жоқ па – осыны айқындайды.
Егер, пайдаланушылар субъектінің қаржы жағдайын, қызметін және
оның қаржы жағдайындағыөзгерістерді ақпаратпен ... ... олар ақша – ... ... ... бағалай алады.
Субъектінің өзі бақылап отырған экономикалық ресурстар, оның
қаржы құрылымына, өтімділігі, төлем қабілеті және өзі ... ... ... ... ... оның қаржы
жағдайына әсер етеді. Қаржы құрылымы туралы ақпарат
кредиттер ... ... ... ... ... – ақ ... ... мен ақшаларын субъектігк мүдделі
болып отырғандардың арасында бөлген кезде пайдалы. Сонымен
бірге субъект өзінің қаржы ... ... әрі ... алатынын айқындаған кезде де пайдалы. Өтімділік
және төлем ... ... ... ... қаржы
міндеттемелерін өтегеннен кейін таяу болашақтағы қолда
бар қаражатын білдіреді. ... ... ... ... ... арналған қолдағы ақша қаражатын білдіреді.
Субъект қызметінің көрсеткіштрі, ... оның ... ... баға беру үшін ... ... Ол ...
ақ субъектінің қосымша ресурстарының тиімді пайдаланылуы туралы
шешімдер қабылданған кезде де пайдалы.
Ақша қаражатының қозғалысы туралы ақпарат субъектінің ... алу ... ... ... пайдалы және
пайдаланушыларға түрлі субъектілердің ақша қаражатының
болашақтағы қозғалысын бағалау мен салыстыруға арналған жаңа
үлгілерді жасауға мүмкіндік береді.
Қаржы ... ... ... ... ... олар шаруашылық
өмірдің бір ғана актілерінің әтрүрлі қорларын көрсетеді.
Мысалы, қаржы – шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы
есеп, егер ол ... ... және ... ... ... ... ... толық көрінісін бейнелемейді. Қаржы
есептемесінде сондай – ақ түсініктемелік жазбахат,
қосымша кестелер және басқа да ақпараттар болады. Мысалы,
онда пайдаланушылардың қаржы ... ... ... ... ... ... ... Ол
субъектіге ықпал ететін қауіп пен екіұштылық туралы,
сондай – ақ бухгалтерлік баланста ... ... ... ... ... қамуы мүмкін.
Негізгі қағидалар:
Есептеу – қаржы есептері есептеу қағидаты негізінде жасалады,
соған сәйкес кірістер ақша қаражатын ... ... ... олар ... ... ... ал ... мен залалдар –
олар жұмсалғанда танылады. Есептеу қағидатына сәйкес есептеу,
мерзімін кейінге қалдыру және бөлу рәсімдерін бір ғана ... ... ... бар ... оқиғалардың
нәтижесінде алынуы мүмкін есепті кезеңнің кірістері мен
шығыстары сәйкес келтіру үшін пайдалану қажет.
Толассыздық – субъект анықталмаған уақыт кезеңі ішін де ... ... ... және ... таяу болашақта оны
тарату немесе қызметін едәуір қысқырту ... бар ... жоқ деп ... ...... ... ... отырған ақпарат оны
пайдаланушыларға түсінікті болуы тиіс.
Мәнділік – қаржы ақпараты оны пайдаланушылар шешімдер қабылдау
барысында өздерінің қажеттерін қабылдау ... ... ... үшін ... ... ... ... және шаруашылық қызметті
оқиғаларына баға беруге оларға көмектесуі тиіс.
Маңыздылық – ақпарат, егер оның ескерілмеуі ... ... ... ... ... ақпаратты
пайдаланушылар қабылдаған экономикалық шешімдерге ықпал
етуі мүмкін болса, маңызды болып табылады. Ақпараттың маңызды
болуына оның мәні де, сонымен бірге ... да әсер ...... ... қате ... ... ... пайдаланушылар оған сенімді болса, ол сенімді ақпарат
болып табылады.
Әділетті әрі тура ...... ... оны ... ... ... операциялардың нәтижелері, ақша
қаражатының қозғалысы туралы әділеті әрі тура көріністі
бейнелеуі тиіс.
Бейтараптық – қаржы есептемесінде беріліп отырған ақпарат
сенімді болуы үшін бұрмалаудан аулақ ... ...... мен табыстың асыра бағаланбауы үшін
белгісіздік жағдайына баға беруге қажетті шешімдер
қабылданған кезде сақ болған жөн.
Тиянақтылық – сенімділікті ... ету ... ... ... ... ... ... – қаржы ақпараты пайдалы әрі мазмұнды болуы
үшін ақпарат бір есепті кезеңнен екіншісіне салыстырмалы
болуы тиіс. Оны пайдаланушылр қаржы есептемесін әзірлеу
кезінде ... ... есп ... ... осы
саясаттағы барлық өзгерістер және осы өзгерістердің
нәтижелері туралы хабардар болуы тиіс.
Дәйектілік – есеп жүргізу саясаты бір кезеңнен екіншісіне
дәйекті түрде ... ... ... Субъектінің қаржы
жағдайындағы өзгерістер үрдісін айқындау үшін
пкайдаланушылардың әртүрлі есепті
кезеңдердегі оның қаржы есептерін салыстыру
мүмкіндігі болады.
Мезгілділік – есептік ақпарат себепсіө кешіктірілген жағдайда
ол өзінің ... ... ... ... ... ... мәмілелердің немесе басқа да оқиғалардың барлық қырлары
белгілі болғанға дейін кейінге қалдырыла берсе, тіпті өте
сенімді деген ақпараттың өзінің де, оны ... ... ... ... ... ... ... аз болуы мүмкін. Маңыздылық пен сенімділіктің
арасындағы балансқа қол жеткізу мақсатында экономикалық
шешімдер қабылданған кезде пайдаланушылардың қажеттерін
қайткенде ... ... ... ... есептері мәмілелер мен басқа да оқиғалардың қаржы
нәтижелерін көрсетіп, оларды өздерінің экономикалық
сипаттамаларына ... ... ... топтастырып
отырады. Осы ауқымда кластар қаржы есептерінің
элементтері деп аталады. Активтер, меншікті капитал
мен міндеттемелер бухгалтерлік баланстағы субъектінің қаржы
жағдайын айқындауға тікелей байланысты элементтер ... ... мен ... ... ... туралы есептегі көрсеткіштердің өзгеруіне
тікелей байланысы бар элементтер. Ақша қаражатының қозғалысы
туралы есеп қызмет пен бухгалтерлік баланс элементтерін ... ... – бұл ... ... бағаланатын мүлкі, мүліктік
және мүліктік емес жеке игіліктері мен құқықтары. Активте
көрініс тапқан болашақ экономикалық пайда – бұл субъектінің
ақша қаражаты ... ... ... ... ... ... Бұл үлес ... негізгіқызметінің
бір бөлігі ретінде туындау мүмкін. Ол сондай – ақ ... ... ... алуы ... өнімнің
өзіндік құнын арзандатуға мүұмкіндік беретін ақша ақша
қаражатының сыртқа ке туін қысқарту мүмкіндігіне
айналуы мүмкін. Субъектілер активтерді ... ... ... шығара отырып иеленеді, алайда басқа да мәмілелер немесе
оқиғалар активтерді жасауы мүмкін. Мысалы, субъектінің
үкіметтен алған ... ... ... ... меншікті басқару, тауар – материалдық қорлар
шығару немесе қызмет көрсету үшін қолданылады. Активтерде
көрініс тапқан болашақ экономикалық пайдаларды субъект
әртүрлі ... ... іске ... ...... ... ... немесе қызмет көрсетуде
жеке немесе басқа да активтермен ... ... ... айырбасталуы;
міндеттемелерді өтеу үшін пайдаланылуы;
субъектінің меншікті иелері арасында бөліске түсуі мүмкін.
Шығындар шегу мен активтерді жасаудың арасында тығыз байланыс
бар, бірақ бұл ... ... ... ... ... тұспа
– тұс келе бермейді. Субъкет шеккен шығындар болашақ
экономикалық пайдаларды іздестіру жүргізілгендігінің
куәсі болуы мүмкін, бірақ ол айқындалмаған ... ... ... ... ... ... бола
алмайды. Осы секілді, тиісті шығындардың болмауы объектінің
активтік айқындамасына сай болуына кедергі жасай алмайды,
сөйтіп ошл ... ... тану үшін ... – бұл ... ... бір тұлғаның пайдасына
белгілі бір іс әрекет жасау міндеттемесі: мүлікті
тапсыру, жұмыс атқаруы, ақша төлеуі және басқалары
немесе борышқордан оның міндеттемелерін ... ... ... ... бар. ... ... немесе
шарт талаптарының нәтижесі ретін де күшіне енуі мүмкін.
Мысалы, алынған тауар – материалдық қорлармен көрсетілген
қызметтер үшін төленетін сома. Міндеттемелердің ... ... ... ... білу ... ... болашақта активтер сатып алу жөніндегі шешімі
міндеттемелердің пайда болуына себеп бола алмайды.
Міндеттеме әдетте актив алынғанда ... ... ... алу туралы келісімге қосылғанда ғана пайда болады.
Міндеттемені өтеу әртүрлі тәсілдермен:
ақысын төлеу;
басқа активтерді беру;
қызметтер көрсету;
бұл міндеттемені басқасымен ауыс ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Міндеттемелер өткендегі мәмілелердің немесе өткен оқиғалардың
нәтижесі болып табылады. Мысалы, тауар – материалдық қорларды
сатып алу және қызметтерді ... ... ... ... ... ... тудырады, кредиттер алу оларды
қайтару міндеттемесін тудырады.
Меншікті капитал – бұл убъектінің міндеттемелерін шегеріп
тастағаннан кейінгі оның активтері. Меншікті капитал
бухгалтерлік ... ... ... яғни,
акционерлік қоғамдағы капитал, резервтер, бөлінбеген
табыс бөлек көрсетіледі. Мұндай сынаптаулар, олар
субъектінің меншікті капиталды бөлу ... ... ... ... көрсеткіштері немесе басқа
да шектеулер болғанда, шешімдер қабылдаған кезде қаржы
есептемесін пайдаланушылар үшін маңызды болуы мүмкін.
Лоар ... – ақ өз ... ... алу құқығы бар
талаптардың дивиденттер алуға немесе мүліктің бір
бөлігінің құнын төлеугеқатысты әртүрлі құқықтары болып
отырғанын көрсетуі мүмкін. Жарғыда немесе заңда субъектіні және
оның ... ... ... ... ... ету үшін резервтер жасалады. Резервтер құру
және олардың мөлшері туралы ақпарат шешімдер қабылданған ... ... ... ... капиталдың мөлшері
активтер мен міндеттемелердің құнын бағалуға байланысты
болады. Қаржы көрсеткіштерін өлшеуге тікелей байланысты
элементтер мыналар:
табыстар – бұл есепті кезеңдегі активтердің ұлғаюы, болмаса
міндеттемелердің ... - бұл ... ... активтердің кемуі немесе
міндеттемелердің ұлғаюы.
Табыстар мен шығындар қызмет нтижелері туралы есепте шешімдер
қабылдауға қажетті ... беру үшін ... ... ... субъектінің әдеттегі қызметі мен оның
қызметіндегі төтенше жағдайлардың барысында пайда көздердің
ара ... ... ... табылады. Бұл жіктеу субъектінің
болашақта ақша қаражатын жасау қабілетін бағалаған кезде
табыс көздерінің маңызы болатыны негізінде жүргізіледі.
Табыстар мен ... ... ара ... ажырату және
олардың әртүрлі амалдары субъектінің жұмыс нәтижелерін
көрсетуге мүмкіндік ... Бұл ... ... ... ... ... субъектінің негізгі және негізгі емес
қызметтерінен алынған табыстарды қамтиды. Негізгі
қызметтен түсетін ткабыс субъектінің ... ... ...... ... өткізуден, сондай – ақ сыйақы,
проценттер, дивиденттер, қаламақылар мен рента ... ... ... ... ... тыс ... табыстары
табыстың айқындамасына сәйкес келетін табыс көздерін
қамтиды және тұжырымдамалық негіздеменің құрамдас жеке
элементтері ретінде қарастырылмайды. Осы табыстар қызмет
нәтижелері туралы есепте танылғанда ... ... ... өйткені экономикалық шешімдер қабылданған кезде
олар туралы ақпарат ... ... ... дар ... ... ... ... – материалдық
қорларды өндіруге жеке өткізуге, жұмыстар атқарып, қызметтер
көрсетуге ... ... және ... ... ... ақша ... ... қорлар, жылжымайтын мүлік,
ғимараттар мен жабдықтар секілді, активтердің сыртқа кетуі
немесе пайдаланылуы нысанына ие болады. Залалдар экономикалық
пайданың кемігенін көрсетеді және ... ... жоқ ... ... жеке ... ретінде
қарастырылмайды. Залалдар айналымнан тыс активтерді
сату кезінде немесе өрт және су ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бұл залалдар
қызмет нәтижелері туралы есепте танылып, олар жайындағы
ақпарат ... ... ... ... пайдалы
болуы мүмкін болғанда олар бөлек көрсетіледі. Қаржы
есептерінің ... тану – бұл ... сай ... және танудың мынадай
шарттарын қанағаттандыратын баптарды бухгалтерлік
балансқа немесе қызмет нәтижелері туралы есепке еңгізу
процесі:
Бапқа байланысы бар кез – келген экономикалық пайда ... ... ... одан шығып қалуы мүмкін екендігінің
ықтималы бар;
Баптың жоғары сенімділікпен өлшеуге болатын құны ... ... осы ... сөз жүзіндегі сипаттамасына да, оның
ақшамен есептелген көрінісін де және осы солманың
бухгалтерлік баланс пен ... ... ... ... ... есептерінің элементтерін бағалау – бұл активтер мен
міндеттемелер танылып, қаржы есептерінде тіркелетін ақша
сомасын ... ... ... ... ... негіздері
қаржы есептерінде әртүрлі жәрежеде және әрқилы құрамаларды
пайдаланылады. Олар мынадай ұғымдарды қамтиды:
Бастапқы ... ... ақша ... ... бойынша немесе оларды
сатып алу кезіндегі тораптардың қол жеткізген келісімі
бойынша ббелгіленген олардың ... құны ... ... ... ... түсім сомасы бойынша немесе белгілі бір
жағдайларда /мысалы, табыс салықтары/ ... ... ... ... ... ақша қаражаты сомасы бойынша көрсетіледі.
Ағымдағы құн.
Активтер есептерде осы немесе осыған ұқсас ... ... ... ... ... ... төленуге тиісті ақша – қаражаты
сомасы бойын ша көрсетіледі. Міндеттемелер міндеттеменің
ақысын төлеу үшін қажет болатын ақша қаражатының
дисконттелмеген ... ... ... ... ... ... ... мүмкін ақша қаражатының сомасы
бойынша көрсетіледі. Міндеттемелер оларды өтеу үшін қажет
болатын ақша қаражатының дисконттелмеген сомасын
бейнелейтін міндеттемелердің өтеу құны ... ... ... ... ... ... ... тиіс болатын болашақ ақша қаражаты
түсімдерініңдисконттелген құнын бейнелейтін
ағымдағы құны бойынша ... Мін ... ... ... ... ... үшін пайдаланылуы мүмкін ақша қаражатының болашақ таза
аударымдарының дисконттелген құнын бейнелейтін ағымдағы құн
бойынша көрсетіледі.
Баланстық құн.
Активтер мен міндеттемелерді есепті күнгі бухгалтерлік ... ... ... есептерін дайындау кезінде бағалау үшін негіз
етіп бастапқы құнды алады. Әдетте ол бағалаудың басқа негізгі
ұғымдарымен бірге пайдаланылады.
Қаржы ... ... ... ...... ... ... есептен, ақша қаражатының
қозғалысы туралы есептен, оларға берілген түсініктеме
жазбахаттан және басқа да ... ... ... ... ... пайдылынушыларды ұйымның қаржы
жағдайы, оның қызметі және есепте кезеңдегі оның қаржы
жағдайындағы өзгерістер ... ... ... және ... қамтамассыз ету болып табылады.
Қаржы есептерінің ашылымы пайдаланушыларға өздерінің
көрсеткіштерінің дұрыс бағалап, негізделген
экономикалық шешімдер қабылдау үшін қажет. Ұйымдар,
мекемелер ... ... ... және ашу ... ... ... 2- ... бухгалтерлік баланс және қаржы
есептеріндегі негізгі ашылымдар талаптарын орындауы тиіс.
Барлық ... ... ... ... ... үшін ... ... етіп ашылуға тиіс. Қажет болған жағдайда
түсініктеме жазбахатта қаржы ... ... ... мен ақша ... ... мән ... түсіндіретін басқа ақпаратпен толықтырылуға тиіс.
Есептерде ұйымның атауы, орналасқан жері, есепті мерзім мен
есепті кезең көрсетілуі ... ... – ақ, ... ... ... ... оның заң жүзіндегі нысаны және
қаржы есептері беріліп отырған өлшем бірлігі ... ... ... мынадай ақпаратты ашып көрсету қажет:
активтерді иелену құқығындағы шектеулер; мін деттемеге
берілген ке ... ... мен ... ... ... ... ... инвестицияларды қаржыландыруға арналған қаражат.
Баланстың ағымдағы активі мен ағымдағы міндеттемелерінің
бпатары арасында өзара есепке алуларға жол ... ... ... басқа баптарға қосылуға немесе
қосымша нұсқауларсыз тоқтатылуға тиіс емес. Ағымдағы
активтер мен міндеттемелерді баланста айқындау және
олардың жиынтық сомаларын ашып көрсету ұйымының қаржы
жағдайына ... ... ... қаржы есептемелерін
пайдаланушыларға көмектесетін анықтама береді.
Ұзақ мерзімді, ағымдағы активтердің, ... ... ... және ... ... ... ... баланста ашылуы тиіс.
Ұзақ мерзімді активтерге жататын негізгі құрал – жабдықтарда
мынадай баптар ашып көрсетілуі тиіс: жер, үй – ... ... ... мен жабдықтар, сыныптамаға сәйкес
негізгі құрал – жабдықтардың басқа түрлері, қордаланған
тозым, аяқталмаған күрделі құрылыс.
Түсініктеме жазбахатта олардың ішінде ұзақ мерзімге жолға
алынған ... ...... және ... ... құрал – жабдықтар ашып көрсетілуі тиіс.
Ұзақ мерзімді активтердің мынадай баптары жеке ашылып
көрсетіледі:
а) есепті кезеңдегі әдісі, амортизациясы мен ... ... ... ... ... емес ... гудвилл;
- патенттер, тауар белгілері және басқалары;
б) ұзақ мерзімді қаржы инвестициялары:
- еншілес ұйымдарға бөлінген инвестициялар;
- ... ... ... инвестициялар;
- ағымдағы құны көрсетілген өзге де инвестициялар, егер бұл
олардың баланстық құнынан өзгеше болса.
в) ұзақ мерзімді дебиторлық ... ... ... ... ... ... вексельдер;
- фирмааралық дебиторлық қарыз;
- акционерлік қоғамның лауазымды адамдарының дебиторлық қарызы;
- өзге де дебиторлық қарыз.
г) ... ... ... ... ашып ... ... ... баптарды
қамтиды:
а/ өздерінің өңделу және өткізу мерзіміне қарамастан тауар –
материалдық қорлар;
б/ есеп берілген уақыттан кейін бір жыл ішінде есептен
шығарылуы ... ... ... ... ... шектеу қойылған ақша қаражаты, егер оларға
қойылған шектеулер бір жыл ішінде алынатын болса, ... ... ... құны ... ... мерзімді қаржы
инвестициялар, егер бұл олардың баланстық құнынан
өзгеше ... есеп ... ... ... бір жыл ... ... қарыз;
ағымдағы активтерді сатып алу үшін;
алуға берілген шоттар;
алуға берілген вексельдер;
фирмааралық дебиторлық қарыздар;
акционерлік қоғамның лауазымды адамдарының дебиторлық қарызы;
- өзге де ... ... ... ... ... есепті кезеңдегі ұйымның
жарғылық капиталында болған өзгерістер туралы ақпаратты ашып
көрсету қажет.
Акционерлік қоғамдарда акциялардың әрдір түрі бойынша мынадай
мәліметтер ашып көрсетілуі ... ... және ... ... ... ... сомасы /хабарланған, жазылу жүргізілген және құны төленген
капитал/;
құны төленбеген ... ... және ... ... ... ... дивиденттерді бөлу және мүліктің
бір бөлігін төлеу шарттары;
артықшылығы бар акциялар бойынша төленбеген дивиденттер;
ұйым сатып алған меншікті акциялар;
опциондар ... ... ... үшін ... және есепті
кезеңде опциондар бойынша шығарылып, олардың шығарылуы шарттары
мен сомалары көрсетілген акциялар.
Есепті ... ... ... және ... ... жөніндегі
шектеулер көрсетілген өзге де капиталдың мынадай баптары бөлек
ашылып көрсетіледі:
акциялар бойынша сыйақылар;
негізгі ...... ... инвестицияларын қайта
бағалау сомасы;
резервтік капитал;
бөлінбеген табыс.
Ұзақ мерзімді міндеттемелерді ашып көрсету кезінде баланстық
мына ... жеке – жеке ашып ... ... ... ... кредиттер;
б/ қамтамассыз етілмеген кредиттер;
в/ фирмааралық кредиттер;
г/ кейінге қалдырылған салықтар.
Түсініктеме жазбахатта проценттік ставкалар, кредиттерді ... ... ... және ... келісімдер
мен зайым беру шарттарынан туындайтын басқа да ... ... ... ... ... ... ... талап
етуі боынша төленуге тиісті міндеттемелердің ішінде өтелуге
тиісті ұзақ мерзімді міндеттемелердің бір бөлігінің мынадай
баптары ашып көрсетілуі ... ... ... ... ұзақ ... ... ... бөлігі;
в/ кредиторлық қарыз:
төленуге тиісті шоттар мен вексельдер;
сатып алушылар мен тапсырыс берушілерден алынған аванстар;
салықтар бойынша ... ... ... ... ... адамдарына берешек қарыз;
өзге де дебиторлық қарыз.
г/ төленуге тиісті есептелген шығындар;
д/ болашақ кезеңдердің табыстары;
е/ күтпеген жағдайдайлар бойынша есептелген төлемдер.
Ұзақ ... ... ... ... егер ... ... сәйкес міндеттемені ұзақ мерзімді
негізде қайта қаржыландыруды ұйғарса, ағымдағы
міндеттемелерден шығарылып тасталады. Бұл жағдайда
міндеттемелердің сомасы мен қайта қаржыландыру мерзімдері
ашып көрсетілуі ... ... ... ... Нақты және салыстырмалы табыс көрсеткіштерін талдау
Нарықтық заманның шартына сай кәсіпкерлік қызметтің мақсаты –
пайда табу. Пайда, кәсіпорынның өзін - өзі ... және ... ... ... Сонымен бірге пайдаға салынатын салық негізінде
бюджет табысын қалыптастырады. Сол себептен, пайда
кәсіпорынның қызметінің енгізгі ... ... көп ... ... ... ... , ол сатылмаса немесе
пайда түсірмейтін бағамен сатылса, онда, кәсіпорын ауыр
қаржылық жағдайда болады.
Қаржылық талдаудың маңызды құрам бөлігінің бірі – ... ... ... ... оны ... ... ... сомасы /баластық пайда/, кәсіпорынның анықталған
кезеңде алғаны, ол:1 /пайда /зиян/ өнімді /жұмыс, қызмет/
өткізуден түскен; 2 /басқа да ... ... ... ... тыс ... ... пайда /зиян/.
Өнімді /жұмыс, қызмет/ өткізуден түскен пайда ... ... ... ... ... және ... ... құнға кіретін шығындардың айырмашылығы болып
табылады.
Басқа өткізулерден пайда /зиян/ - кәсіпорынның сатылған
мүліктерін, материалды құндылықтарын нарықтық бағамен
олардың ... ... ... құны ... тыс ... ... ... - өткізуден тыс, өнім
өндіруге, жұмыс, қызмет көрсетуге байланыссыз табыстар мен
шығындар айырмашылығы қаралады.
Өткізуден тыс операциялар табысына ... ... ... /бағалы қағаздар, қарызға берілген, басқа
кәсіпорындардың жарғылық капиталына үлес қосуы және
т.б./, мүлікті жалға беруден табыс, алынған және төленген
айыптың қалдығы, айыптөлем; ... шот, ... ... ... оң курстық айырмашылықтар, дебиторлық
қарыздарды сөндіру негізінде өткен жылға, зиянға
жіберілген сомалардың түсуі, есеп беру жылында түскен
өткен жыл пайдасы, сатып алушылардан сатылған ... ... үшін ... ақшалар, несие мекемелерінен алынған
проценттер.
Өткізуден тыс шығындар құрамына тексеру және түгендеу
нәтижесінде табылған материалды ... мен ... ... және ... кіреді; валюталық шот
және шетелдік валюта операциялар бойынша теріс курстық
айырмашылықтар; есеп беру жылында табылған,
өткенжылдың зияндары, үмітсіз дебиторлық ... ... ... ... орнына төлем өтелмейтін
шығындар; соттық ұсталымдар.
Қаржы нәтижелерін талдау екі бағыт бойынша: қаржылардың келіп
түсуін және ... ... ... ... кәсіпорынның
табыстары осы табысты алуға жұмсалған шығындардан жоғары болса,
онда, кәсіпорын табысты болады.
Талдау жасау кезінде қаржы ... ... әдіс ... ... ... ... ... кәсіпорынның жай қызметінің негізгі табыс
көзі болып табылады.
Бұл кестеде ф. №2 мліметтері негізінде, талдаудың салыстырмалы
әдісін қолдана ... ... ... ... ... ... ... кезең мерзімінде 4,6 процент өсті.
Бұл өнімді сатудан, жұмыс істеу, қызмет ... ... ... анықтайды. Бірақ, бұл көрсеткіш ақша
қаражаттар шотына нақты түскен сомаларды көрсете
бермейді. Түсімнің өсу көлемімен бірге өнімнің өзіндік
құн көрсеткішінің өсуі ... Ол ... ... 6,7 ... және дәреже бойынша 23,1
процентке тең болды. Сатудан түскен түсімдегі өзіндік
құнның үлесі 82 процент ... ... ... ... шығындарының 0,1 пройентке өсуі кері әсерін
тигізеді.
өзіндік құнынын алдыңғы көрсеткіштен өсуі жиынтық табыстың
көлеміне әсерін тигізеді, яғни, жиынтық табыстың деңгейі
23,1 процентке ... ... ... дейіңгі пайда жыл
бойына 4,8 процент өсті. Бұл көрсеткіштің нақты көрсеткіші
0,4 процент құрайды. Жай қызмет бойынша пайда мен таза пайданың
нақты деңгейлік ... 1,8 ... ... ... өсу ... алдыңғы жылмен
салыстырғанда 3,5 процент құрайды.
Кәсіпорын қызметінің қаржы нәтижелерін толық көру үшін ... ... түр – ... ... ... қажет. Яғни, табыстар
мен шығындар отчетында көрсетілген қаржы көрсеткіштер
бағалауына қосымша, жай қызмет түрі бойынша шығындарды
талдау жүргізіледі. Бұл шығындар бухгалтерлік ... ... ... ... ... топтастыру және талдау
келесі 2,2 кесте бойынша көрсетіледі.
Кестеде көріп отырғанымыздай кәсіпорынның шығындары есепті жыл
мерзімінде, алдыңғы ... ... 8442 мың ... 6,7 ... ... Сондықтан, шығындар құрамында
бірнеше өзгерістер болды. Яғни, есеп беру мерзімінде өткен
жылмен салыстырғанда материалдық шығындар 12,1 ... ал, ... ... 9,6 ... ... ... ... да шығындар көлемі 9,1 процентке, ал үлесі
11,7 процентке ұлғайды. Еңбек ақы ... 1282 мың ... – 312/ ... 4,1 ... ... ал оның үлес ... процентке қысқарды. Әлеуметтік аударым шығындары 4,1
процентке өсті, үлестік салмағы 2 процентке ... ... ... ... ... ... ... үлестік салмағы 10,9 процентке
төмендеді.
Сатудан түскен пайдаға негізгі кері әсер беретін фактор –
сатудың өзіндік құны болғандықтан, мекемелер бұл
көрсеткіштердің өсу себептеріне ... ... ... ... қаржы нәтижелері нақты және салыстырмалы
көрсеткіштермен бағаланады.
Таза пайда /есеп беру кезеңіндегі бөлнбеген ... ... ... ... ... болып табылады.
Мекемелер пайдасы бар, бірақ, төлем қабілеті жоқ болуы мүмкін,
немесе, керісінше. Экономикалық талдауда рентабельділік
көрсеиткіштер жұйесінің 2 тобы бар: мекеме қызметінің
рентабельділік ... және ... ... ... көрсеиткіштеріне 2.3 кесте келтірілген.
Бухгалтерлік есеп беру мәліметтері бойынша рентабельділік
көрсеиткіштері
КөрсеткіштерФормуласыЭкономикалық маңызыНегізгі қызмет
рентабельділігіСатудан түскен пайда
өзіндік құн+сату
шығындары + ... ... ... ... ... ... ... сатудан түскен табыс сомасын сипаттайды.
Бөлінгіштің мәні бөлгіштен жоғары болған ... ... ... ... ... Сату
қызмет
рентабельділігіСатудан түскен пайда
өнімді өткізуден түскен түсімМекеменің өнімді сату нәтижесінде
1 теңге түсімге қанша теңге пайда алынғанын
көрсетеді.Активтердің ... тыс ... ... ... тыс
активтерМекемелердің айналымнан тыс капиталдарын қолдану
тиімділігін көрсетеді. Айналымнан тыс ... ... ... шыққандағы пайда көлемін анықтайды. Бұл кқрсеткішті
есептеу және талдау ... ... ... айналымнан
тыс активтердің нақты құнын бғалау қажет.Айналымдағы
капиталдардың рентабельділігіТаза пайда айналымдағы
капиталАйналымдағы капиталдарды ... ... ... көрсетеді. Айналымдағы активтерге салынған 1
теңгеге келетін пайда көлемін анықтайды.Жиынтық активтер
рентабельділігіТаза пайда жиынтық активтерМекеменің барлық
активтерін қолданудың тиімділігін және пайдалылығын
сипаттайды. Мекеменің айналымдағы және ... ... ... 1 ... ... ... көлемін
көрсетеді.Меншікті капитал рентабельділігіТаза пайда
меншікті капиталКәсіпорындардың меншікті капиталын тиімді
пайдалануын сипаттайды.
Бұл ... ... ... ... қарағанда меншікті
капиталдың артықшылығын куәландырады.
Екіншіден, коэфициенттің жоғарылауы капиталдың
жетіспеушілігінің себебі болуы мүмкін, қарыз
қаражаттарын артық тарту.
3 кесте
Рентабельділік көрсеткіштерін талдау
КөрсеткіштерЖыл басыЖыл соңыНақты ... ... ... ... тыс ... ... ... капитал
рентабельділігі0,110,330,22
Бухгалтерлік баланс, пайда және шығын отчеты мәліметтер
негізінде рентабельділік көрсеткіштергше талдау жасайық
/кесте3/.
Негізгі қызметтің рентабельділігі жыл басы ... 1 ... тек 11 тиын ... ... Есеп беру жылында бұл
көрсеткіш мәні 1 тиынға өсті, яғни, 12 тиын пайда әкеледі.
Негізгі қызметтің ... ... ... ... де ұлғаяды. Оның мәні
сатудан түскен түсімнің бір теңгесіне 11 тиын пайда
әкелетінін және алдыңғы жылдан бір тиынға өскенін
куәландырады.
Айналымнан тыс ... ... ... есеп беру ... жылмен салыстырғанда 2 еседей көбейді. Айналымдағы
капиталдың рентабельділік коэффициенті мекеме, өзінің
айналымдағы қаражатын тиімді пайдалануын сипаттайды. Ол
таза пайданың қандай көлемі ... ... ... ... ... Осы себептен, есепті
мерзім кезінде алдыңғы жыл көрсеткішінен 7 тиынға жоғары
болатындай пайданың 30 ... ... ... ... ... Таза пайда – бұл
өсіңкілік көрсеткіш. Меншікті капиталдың көлемі ... ... ... кесте көрсеткіштеріне қарай отырып кәсіпорын қызметінің
рентабельді екен дігі бағаланды.
3.2. Қаржы нәтижелер есебін және олардың қолданылуын тексеру
Нарықты экономика кезеңінде аудит ... ... ... бір түрі ... ... рөл ... ... төмендегідей функцияларды орындауға тиіс.
????? ?????????
??????????
????????????
????? ????
?????????? ???????
- есеп беру - талдау - ... - есеп ... есеп ... - ... - есеп ... - жаңа ... ... - ұсыныс - салық туралы - еңгізу
- ішкі тексеру - ... - ... ... - әдіс ... -тағы басқа - менеджмент - декларация
- маркетинг - отчет
жасау
тұрақты
түрде
Келтірілген аудиттің функцияларына қарасақ ең ... ... ... ... ... ... ... құжаттар, мәліметтердің, көрсеткіштердің істелген
жұмыстарға болған операцияларға сәйкес болуы керек.
Қаржылық отчетты толық тексерген соң ... ... оны ... ... ... ... Осы ... бойынша тапсырыс берушілер өздерінің шешімдерін
қабылдауына, бухгалтерлік есеп пен қаржы отчеттарын ... ... ... ... ... ... ролі зор, ... аудитор
қаржы отчетын және қаржылық жобаларын жақсарту жөнінде өз
ұсыныстарын береді және сол кәсіпорынның келешекте дамуы
жөнінде өз пікірін айтады, сонымен ... ... ... ... сол ... әртүрлі сұрақтары
бойынша кеңес беріп отырады.
Ал соңында, бухгалтерлік есеп, салық, табыс, құқ, басқару,
декларация жасау және басқа сұрақтарға жауап беріп,
кәсіпорын тиімділігін жақсарту үшін ... ... орай ... ең негізгі міндеті: қаржы нәтижесі бойынша
жасалған есептікке аудиторлық қорытынды беру және бухгалтерлік
есеппен қаржы ... ... ... ... стандарттарға, нормативтерге сәйкестігін дәлелдеп
көрсету және дұрыстығын анықтау.
Қаржы нәтижелері есебін тексеру кезінде аналитикалық және син
тетикалық есеп 7 мен 8 ... ... ... ... ... есеп ... /ф. №2/ мәліметтері қолданылады.
Кәсіпорын жұмысының қаржы нәтижелері оның ... ... ... ... дайн өнімдерді /жұмыстар мен
қызметтерді/ сатып - өткізуден түскен пайда /зиян/,
басқадай өткізулерден пайда және өткізуден табыстар мен
зияндар сомасы.
Аудитор бәрінен бұрын кәсіпорынның есеп ... да ... - ... ... ... ... ... анықтайды. Көретіоген есеп айырысу құжатымен
бе, әлде, төленген құжат арқылы ма.
Аудитор аналитикалық құжаттарды есепке алу тіркеулерін
тексереді және ... ... мен ... заңдылық,
дұрыстық, нақтылық, анықтылықты орнатады.
Өнімді сатып - өткізудің қаржылық нәтижесі қосылған құн ... ... ... ... ... ... ... нақты өзіндік құнының арасындағы айырмашылығы
болып анықталады. Басқа да сатып - өткізудің қаржы
нәтижелері – негізгі ... ...... материалды емес активтерді, бағалы қағаздар
және тағы басқа сатып - өткізу нәтижелерінен тұрады.
Сатып - өткізуден тыс ... ... ... қызметіне үлестк қатысудан алған табыстар,
кәсіпорынға тиісті акциялардан, дивиденттер, облигация және
басқа ... ... ... ... кәсіпорындардан қайтарымсыз алынған құралдар сомасы;
мүлікті ағымдағы жалға өткізуден табыстар;
өндірістік қорларды қайта бағалаудан табыс;
борышкерлердің белгілі болған ... өсім ... айып ... ... ... алынған пайда;
есеп беру жылында шыққан өткен жыл ... ... ... оң ку рстық айырмашылықтар;
өнімді өндіру және сатумен байланыссыз операциялар бойынша
табыстар.
Өткізуден тыс ... ... ... ... ... ... ... мен арбитаждық жинақтар;
шаруашылық шартының бұзылуына айыптар, өсім айыптары, соымен
бірге келтірілген зиянның орнын толтыру үшін шығындар;
басқа кәсіпорындар мен ... ... ... сомасы;
алашағын талап ету мерзімінің аяқталуынан дебиторлық қарыздарды
есептен шығару ... ... ... ... жыл ... шығыны;
табиғи апаттардың орнына төлем өтелмейтін зияндар;
валюталық шотбойынша теріс курстық айырмашылықтар;
кәсіпорынның заңға ... және ... ... ... жарнама, тұрғын үй қор объектісін қамтамассыз
ету, білім беру мекемелеріне тағы басқаларға жинақтар/.
Жалпы ... ... ... ... ... ... зиян/
есеп берудің /ф. №2/ 14 – ші жолда көрсетіледі.
Таза пайданы ... ... ... ... иелігінде
қалатын баланстық пайданың бөлігі деп түсінуге болады.
Есеп жүргізу кезінде баланстық пайдамен бірге таза қолданылған
пайда, қайтарылып алынған ... ... ... және
жабылмаған зиян, салық салынатын табыс ұғымдары
көрсетіледі.
Қолданылған пайда – ... ... ... ұдайы
өндіріске, өндірістік негізгі құралдарға, әлеуметтік өріс
объектілеріне, әлеуметтік қажеттіліктер және басқа мақсаттарға
шығыны.
Қайтарылып алынған ... – ақша ... ... ... ... ... есеп беру
кезеңінде меншік иесі немесе акционерлік қоғамға
қатысушылырынан алынған, басқа мүлік құны.
Бөлінбеген пайда – ол құрылтайшылар арасында ... ... ... ... ... таза ... ... зиян – есеп беру жылындағы баланстық зиян ... ... және ... ... жабылмаған,
сонымен бірге, бұрынғы жинақталған бөлінбеген пайда
көлемінен баланстық пайда сомасының жоғарылауы.
Ќорытынды
Бірінші бµлімінде Ќаржы нєтижелерініњ теориялыќ аспектілері,
ЖШС ... ... ... ... ... бµлімде ќаржылыќ нєтижелер есебін ±йымдастыру, оныњ
ішінде негізгі ќызметтен т‰скен табыс есебі, негізгі
ќызмет шыѓындары есебі жиынтыќ ... ... жєне ... ... ... ... ... арналѓан
т±жырымдамалыќ негіздемелер ќарастырылды.
Дипломдыќ ж±мыстыњ ‰шінші бµлімінде ќаржы нєтижелеріне талдау
ж‰ргізіледі. Ол ... ... ... жєне ... ... ... ... дењгейін жєне
µсіњкілігін талдау, рентабельділік кµрсеткштерін
кестелер т‰рінде талдау жасалды. Сонымен бірге тапсырыс
берушілер µздерініњ шешімдерін ќабылдауына, бухгалтерлік ... ... есеп беру одан єрі ... ... тигізетін
аудиттіњ мањыздылыѓы ќарастырылѓан.
Ќолданылѓан єдебиеттер тізімі:
«Бухгалтерлік есеп жєне ќаржылыќ есеп беру туралы» 2007 ... ... ... ... №234-ІІІ зањы
Аудиторлыќ ќызмет туралы зањ Алматы,2006 жылѓы 5 мамырдаѓы №
139-№ ІІІ
Халыќаралыќ ќаржылыќ есеп берудіњ стандарттары 2006ж
Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... 1996-2003ж.
Ќазаќстандаѓы аудиттіњ халыќаралыќ стандарттары. «Ішкі аудит
ќызметініњ ж±мыстарын ќарастыру» Т.1. Алматы,2001 ж.
Ќазаќстан Республикасыныњ азаматтыќ
кодексі.Алматы:«Бико»,2004ж.
Абленов Д.О. ... ... ... ... ... М.С «Финансовый анализ коммерческой деятельности»
Финансовый менеджмент Москва «фин пресс» ... Є.Є. ... есеп ... ... ... ... З.Н., ... Н.Є. Жумагалиева Ж.Ѓ., «Аудит».
Алматы, 2006 ж.
Байдаулетов М. «Аудит». Алматы,2004 ж.
Байм±ханова С.Б. Бухгалтерлік есеп, Маркет Алматы 2005ж.
Бочаров В.В. «Финансовый анализ» ... ... К.Ш., ... С.К. «Анализ финансовой
устойчивости предприятия»// Библиотека бухгалтера и
предпринимателя -2004-№ е 21
18.Дуйсенбаев К.Ш., Егенбердиева С.К., Дюсембаева З.К. ... ... ... ... ... : ... 1998
ж.
19. Жумагалиева Ж.Ѓ., Жаппарханова М.С. «Басќару есебі» Алматы
2006ж
20.Ержанов М.С. «Теория и практика аудита». Алматы,2000 ж.
21. Ефимова О.В. «Финансовый ... ... ... Ќ.К., ... Н.А. ... есеп теориясы
жєне негіздері» Алматы экономика 2006ж.
Кеулімжаев Ќ.К., Ќ±дайбергенов Н.А. «Ќаржылыќ есеп» Алматы
экономика 2001ж.
Ќожамќ±лов Т. «Ењбектi ±йымдастыру мен басќару тєсiлдерi».
Алматы, ... У.Ж., ... Ф.У. « ... ... Алматы, Рауан, 1992.
Міржаќыпова С.Т. «Банктегі бухгалтерлік есеп» Алматы: Экономка
2006ж
Назарова В.О.«Бухгалтерлік есеп принциптері»Алматы:Экономика
2005ж
Сатм±рзаев А.А., ... Б.Е. ... ... Алматы,1999 ж.
Салина А.П. «Принципы бухгалтерского учета»-Алматы: Экономика,
2003г.
31.Сейдахметова Ф.С. ... ... ... ... ... ... Т.А. т.б. «Кєсiпорындардаѓы бухгалтерлiк есеп».
Алматы, Экономика, 2002.
33. Радостовец В.К. «Бухгалтерский учет на предприятии» Алматы
1998г.
34. Энтони ... ... ... и ... М.:Финансы и
статистика, 2003г.
35.Чумаченко Н.Г. «Совершенствовать экономический анализ.»
//Бухгалтерский учет -1997-№11.
Ќосымша-1
ЌАРЖЫЛЫЌ ЕСЕПТІЛІК НЫСАНДАРЫН
БЕКІТУ ТУРАЛЫ
Ќазаќстан Республикасы
Ќаржы министрініњ
2005 жылѓы 22 желтоќсандаѓы
№427 б‰йрыгы
«Кейбір акциоперлік ќоѓамдар мен ... ... ... ... басќару мен баќылауды
‰йым-дастыру жµніндегі шаралар туралы» Ќазаќстан
Республикасы ‡кіметініњ 2001 жылѓы 28 аќпандаѓы №290
ќаулысына (б‰дан эрі ќаулы) сэйкес Б¦ЙЫРАМЫН:
Ќаулыныњ ... ... ... ‰шін ќо-са беріліп
отырѓан жылдыќ (тоќсандыќ) ќаржылыќ есептілік нысандары
б‰ќаралыќ ќ‰ралдарында жариялану ... ... ... ... ... ... ... Ќаржы министрініњ 2003 жылѓы 24 маусымдаѓы
№ 241 б‰йрыѓыныњ (Нормативтік ќ‰ќыќтыќ актілердіц мемлекеттік
тіркелімі тізілімінде 2396-нµмірмен тіркелген) к‰ші ... ... есеп жэне ... ... ... ... осы б‰йрыќтыњ Ќазаќстаи Республикасыныњ Єділет
министрлігінде мемлекеттік тіркелуін жэне оныњ кейіннен
зањнамада белгіленген тэртіппен ресми б‰ќаралыќ аќпарат
ќ‰рал-дарында жариялануын ќамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... к‰нінен бастап ќолданысќа
енгізіледі
Министр А. Дунаев
Ќазаќстан Республикасы
Ќаржы министрініњ
2005 жылѓы 22 желтоќсандаѓы
№427 б‰йрыѓымен бекітілген
« » жылѓа арналѓан жай-к‰й бойынша
бухгалтерлік ... ... ... ... т‰рі
¥йымдастыру-ќ‰ќыќтыќ нысан
¥йымныњ занды мекен- жайы
мыњ тењге
АктивтерЖол кодыЕсептік кезецнін соњындаЕсептік кезењнін
басында1. Ќысќа мерзімді активтерАќша ќаражаты жэне
олардыњ эквиваленттері010Ќысќа мерзімді ќаржылыќ
инвестициялар011Ќысќа мерзімді ... ... ... ±заќ ... активтер015¤зге де ќысќа мерзімді
активтер016Ќысќа мерзімді активтердіњ жиыны1002. ¥заќ
мерзімді активтер‡заќ мерзімді ќаржылыќ инвестициялар020¥заќ
мерзімді дебиторлыќ берешек021‡лес ќосу эдісімен есептелінетін
инвестициялар022
Инвестициялыќ жылжымайтын м‰лік023Негізгі
к±ралдар024Биологиялыќ активтер025Барлау
жэне ... ... ... кадцырылѓан салыќтыќ
активтер028¤зге де ±заќ мерзімді активтер029‡заќ
мерзімді акгавтердіњ жиьшы200Тењгерім (100 жол+200
жол)3. Ќысќа мерзімді ... ... ... бойынша
міндеттемелер032Басќа да міндетті жэне ерікті
тµлемдербойынша міндеттемелер033
Ќысќа мерзімді ... ... ... ... де ... ... ... жиыны3004. ¥зак мерзімді
міндеттемелер‡заќ мерзімді каржылык міндетгемелер040¦заќ
мерзімді кредиторлыќ берешек041¥зак мерзімді багалау
міндеттемелері042Кейінге ќалдырылган салыќтыќ
міндеттемелер043¤зге де ±заќ ... ... ... ... капитал050Эмиссиялыќ
кіріс051Сатып алынган жеке меншік ‰лестік
аспаптар052Резервтер053Бµлінбеген пайда (жабылмаѓан
залал)054Аздыќ ... ... (300 ... ... (ќолы)
Бас бухгалтер
(аты-жµні) (ќолы)
Мµр орны
2005 жылѓы 22 ... ... ... » ... ... ... мен шыѓыстар туралы есеп (2-нысан)
¥йымныњ атауы
‡йым ќызметініњ т‰рі
¥йымдастыру-к±ќыктыќ нысан
‡йымныњ зањды мекен-жайы
мыњ тењге
Корсеткіштердін атауыЖол кодыЕсептік кезењніњ соњындаЕссптік
кезењніњ ... сату мен ... ... ... ... мен ... µзіндік к‰ны020Жалпы пайда (010 жол -
020 жол)030Каржыландырудан т‰скен кірістер040¤зге де
кірістер050¤німдерді сату мен ... ... ... шыѓыстар070Ќаржыландыруѓа
арналѓан шыѓыстар080µзге де шыѓыстар090‡лес ќосу эдісімен
есептелетін ±йымдардыњ пайдасы мен ... ... ... ... - ... - ... - 080-жол -
090-жол+/-100жол)110Тоќтатылѓан ќызметтен т‰скен пайда
(залал)120Салыќ салѓанга ... ... ... ... кезењдегі жиынтыќ пайда (залал) (130-жол-
140-жол)150Аздыќ ‰лесі160Кезењдегі жиынтыќ пайда170Акцияѓа
арналѓан пайда
Басшы
(аты-жоні) ... ... ... ... ... министрініњ
2005 жылѓы 22 желтоќсандаѓы
№427 б±йрыѓымен бекітілген
« »_ ... ... ... ќозѓалысы туралы есеп (тура єдіс) (3-нысан)
¥йымныњ атауы
¥йым ... ... ... ... ... ... ... кезецніц соцындаЕсептік
кезењніњ басында12341. Операциялыќ ќызметтен аќша
ќаражаттарыныњ ќозгалысы1. Аќша ќаражаттарыныњ
т‰суі, барлыгы010Оныњ ішінде:Тауарларды сату011Ќызметтер
кµрсету012Алынѓан аванстар013Дивидендтер014¤зге де
т‰сімдер0152. Аќша каражаттарыныњ істен шыѓуы,
Барлыѓы020Оныњ ... мен ... ... ... ... ... ... сыйаќылар
толеу024Корпорациялыќ табыс салыгы025Бюджетке
тµленетін басќа да тµлемдер026¤зге де тµлемдер0273.
Операциялыќ ќызметтен т‰скен аќша ќаражаттарыныњ таза
сомасы (010-жол — 020-жол)0302. Инвестициялыќ ќызметтен
т‰скен аќша ... ... Аќша ... ... ... ... емес ... сату042Басќа ‰заќ
мерзімді активтерді сату043Ќаржы активтерін сату044Басќа
‰йымдарѓа берілетін ќарыздарды µтеу045Фыочерстік жєне
форвардтыќ келісімшарттар, опциондар мен своптар046µзге де
т‰сімдер0472. Аќша ќаражаттарыныњ істен шыѓуы,
барлыѓы050Оныњ ішінде:Негізгі ... ... емес ... ... ... ... ... сатып алу053Ќаржы активтерін сатып
алу054Басќа ‰йымдарѓа ќарыздар беру055Фыочерстік жэне
форвардтыќ келісімшарттар, опциондар мен ... ... ... ќызметтен т‰скен аќша
ќаражаттарыныњ таза сомасы (040-жол — ... ... ... аќша ќаражаттарынын ќозѓалысы1. Аќша
ќаражаттарыныњ т‰суі, барлыѓы070Оныњ ішіњде:Акциялардыњ жэне
басќа да ... ... ... ... ... ... де ... Аќша каражаттарыныњ істен
шыѓуы, барлыѓы080Оныњ ішіњде:Ќарыздарды µтеу081
Меншік акцияларды сатып алу082Дивидендтерді
тµлеу083езгелер0843. Ќаржылык кызметтен т‰скен акша
каражаггарыныњ таза ... - ... ... ... (+)/-азаюы
(030-жол+/-060-жол+/-090)Есептік кезењ басындагы аќша
ќаражаты мен олардыњ эквиваленттеріЕсептік кезењ басындагы
аќша каражаты мен олардыњ эквиваленттері
Басшы
(аты-жоні) (ќолы)
Бас бухгалтер
(аты-жµні) (ќолы)
Мµр орны
Ќазаќстан Ресггубликасы
Ќаржы ... ... 22 ... ... ... » жылѓы жай-к‰й бойынша
меншік капиталындаѓы µзгерістер туралы есеп (4-нысан)
‡йымныњ атауы
‡йым ... ... ... зањды мекен-жайы
мыњ тењге
Жол кодыШыѓарылѓан капиталРезервтік капиталБµлінбеген
пайдаБарлыгыАздыќ ‰лесіКапиталдыњ жиыны12345678Есеп
беру жылыныњ 1 ќањтарына арналѓан ... ... ... ... ... ... аѓындарын
хеджирлеу032Шетелдік ќызметтіњ баѓам
айырмасы033Капиталдыњ µзінде тікелей танылѓан
пайда/ залал (031-жо Л+/-03 2-жол+/-03 3 ... ... ... ... ... ... аспаптар090Есеп беру жылыныњ 31 желтоксанына арналѓан
сальдо (060-жол-070-жол+080-жол-090-жол)100Алдаѓы жылѓа
ауыстырылѓан 1 ќањтарѓа сальдо110Есеп саясатындаѓы
µзгерістер120Ќайта есептелген
сальдо(010-жол+/-020-жол)130Активтерді ќайта
баѓалаудан
т‰скен пайда/ ... ... ... ... ... ... ... таза пайда/ залал (131-жол+/-
132-жол+/-133-жол)140Кезендегі пайда/ залал150
Кезењце танылѓан
пайданыњ/
залалдыњ барлыѓы(140-
жол+150-жол)160Дивидендтер170Акциялардыњ эмиссиясы180Сатьш
алынѓан жеке
меншік
‰лестік аспаптар190Алдаѓы жылдыц 31 желтоќсанына арналган
сальдо200
Басшы
(аты-жоні) (ќолы)
Бас ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің қызметіндегі табыстар мен шығындардың сипаттамасы20 бет
Бизнес жоспардың анықтамасы, мақсаттары мен тапсырмалары3 бет
Стратегиялық басқару есебінің жүйелерін зерттеу, оны қолдану жолдарын анықтау72 бет
Ток функциясы, құйын24 бет
Қаржы нәтижелерiн талдау59 бет
Құрылыс өндірісінің ұйымдастырушылық-техникалық ерекшеліктері, құрлыстағы өндіріс шығындарының қалыптасуы3 бет
Өндіріске деген шығынның жалпы қосындысы мен қорлардың мазмұнын саралауда өнімге деген сұранысты толық және өз уақытында қанағаттандыру шарты бойынша азайтатын бағдарламаны тиімді қолдануды жетілдіруге ұсыныстар енгізу62 бет
«АТФ банк» акционерлік қоғамының қызмет нәтижелерін талдау35 бет
«Март» ЖШС-гі қызметкерлердің еңбек нәтижелілігін бағалауды ұйымдастыруды талдау27 бет
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь