Қаржы

ЖОСПАР

Кiрiспе

1 тарау. Мемлекеттің бюджеттің теориялық негiзi
1.1. Мемлекеттiк бюджеттің экономикалық мәнi
1.2. Мемлекеттік қаржы және мемлекеттік бюджетті қалыптастырудағы мемлекеттік саясат

2. тарау Мемлекеттік бюджеттің қалыптасуын талдау
2.1 Мемлекеттік бюджет түсiмдерiн талдау
2.2. Әлемдiк тәжiрибеде мемлекеттiк бюджеттiң қалыптасуы

3. тарау Мемлекеттік бюджетті қалыптастыруды жетілдіру жолдары
3.1 Бюджет табысындағы салық түсiмдерiнiң қалыптасуындағы мәселелер
3.2 Бюджет табысындағы салық түсiмдерiнiң қалыптасуындағы мәселелердi шешу және қалыптасуын жетiлдiру жолдары

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi
Кiрiспе
Экономикалық категория ретiнде мемлекеттiк бюджет қоғамдық өнiм құнының мемлекеттің орталықтандырылғын қаражат қорын құру жолымен жоспарлы түрде бөлу, қайта бөлу процесiнде және оны ұдайы өндiрiстi ұлғайту, қоғамдық қажеттердi қанағаттандыруға пайдалану барысында мемлекет пен қоғамдық өндiрiске басқа да қатысушылардың арасында қалыптасқан ақша қатынастарын белгiлейдi.
Бюджет экономикаға бюджет механизiмi арқылы ықпал етедi. Мұнда бюджеттің бүкiл экономикаға ықпал құралы ретiндегi рөлi көрiнедi. Бюджет механизiмi -мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорын құру және пайдалану формалары мен әдiстерiнің жиынтығы. Экономиканы реттеу орталықтандырылған қаражат қорының көлемiн белгiлеу, оны құру, пайдалану формалыры мен әдiстерiн реттеу, бюджеттi құру және орындау процесiндегi қаржы ресурстарын қайта бөлiске салу жолымен жүзеге асырылады.
Мемлекеттің негiзгi қаржы жоспарының көрсеткiштерi республика Жоғарғы Кеңесiнің жыл сайын қабылдайтын мемлекеттiк бюджет туралы заңына сәйкес мiндеттi түрде орындалуы тиiс.
Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан барлық меншiк формасындағы кәсiпорындар, бiрлестiктер мен шаруашылық жүргізушi субъектiлер республикалық бюджетке, кеден тарифтерiне сәйкес ұлттық валютамен экспорттық және импорттық баж салықтарын төлейдi.
Мына қорларға түсетiн және олардан аударылатын қаражат республикалық бюджеттің кiрiсi құрамында ескерiледi.
Ал, шығысына келетiн болсақ Қазақстан Республикасының халықтарын әлеуметтiк, экономикалық қорғау мақсатында жұмсалады.
Мемлекеттік қаржы қаржы жүйесінің бір бөлігі болғандықтан, олар мемлекеттік сектордағы мемлекеттік сектордағы өзара байланыстарын қамтитын өндірістік және әлеуметтік қатынастардағы қызметімен байланысты болады.
Мемлекеттік қаржының экономикалық мазмұны мемлекеттің және оның кәсіпорындарының қаржы ресурстарының құру үшін ұлттық байлық пен қоғамның өнім құнын бөлу және қайта бөлумен байланысты ақшалай қатынастар болып табылады. бұл саланың ақша қатынастарының субъектілері бір жағынан мемлекет, яғни жергілкті билік және басқару органдары, екінші жағынан кәсіпорындар, ұйымдар, мемлекет, азаматтар болып табылады. Мемлекеттік қаржының қызметтері қаржылық экономикалық категория ретінде атқаратын қызметтерімен бірдей болады яғни бөлу, бақылау қызметтері. Мемлекеттік қаржы ерекше мақсаты бар маңызды звеноларға жіктеледі. Мемлекеттік қаржының құрамына: мемлекеттік бюджет, бюджеттен тыс қорлар, мемлекеттік несие, мемлекеттік кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржылары кіреді. Мемлекеттік қаржы мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік саланы басқару денгейіне байланысты жалпы мемлекеттік және жергілкті болып бөлінеді.
Осындай қаржылық байланыстардың арқасында мемлекет аумақтық және салалық тұрғылардағы көптеген экономикалық және әлеуметтік үдерістерге әсер ете алады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Бюджет жүйесi туралы: Қазақстан Респубикасының Заңы.-Алматы: Юрист, 2006.- 8 б.
2.Финансы РК: Ежегодный статистический сборник 1990-2005/ Под ред. А.А. Смаилова.-Алматы, 2006.-122с.
3.Ýêîíîìèêàëûº òåîðèÿ: Оқулық/ Я.І. °убәкiров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова Алматы: Қазақ университетi, 1999.-280 бюджет
4.Закон Республики Казахстана o бюджетной ситеме 1.04.99. и нормативные акты по финансам 2005.04
5.А.И. Худяков, Н.Е. Наурызбаев. Налоги: понятие, элементы, установление, виды. Алматы 1998г. ТОО Баспа.
6.Юткина Налоги и налогооблажения. Учебник.- Москва: Инфра, 1999.-224с.
7.Салық жинауда салғырттық болмасын. І. Ашутов. Қаржы-қаражат 1998/8.
8. Салыққа салаутты көзқарас керек Зерде N3 2004ж.
9. Жүнiсова Н.А Бюджет саясаты. Саясат-2005-1.
10 Жанибеков С. Бюджеттiң орындалуын қалай көтеру керек. Қазақстан қаржысы1999 жыл N8 .
11. Мемлекеттiк салық саясаты Заң газетi. 1999 жыл 3 желтоқсан.
12. Бюджетке жаңаша қарау қажет. Қаржы-ақпарат.- N5- 03.2006
13. Салық және бюджет саясаты Қазақстан ХХI ғасырға жол 2004 ж. N2
14. Салық- халық несiбесi Еегемендi Қазақстан, 2004ж.1 қазан
15. Салық бюджеттiң қайнар көзi// Заң газетi 2004 жыл шiлде.
16.Облыс бюджетiнiң басты бағыты. Оңтүстiк Қазақстан N81.29.06.2006.
17.Қазақша - орысша, орысша – қазақша терминологиялық сөздiк: Под общ. Ред. А.К. Кусаинова. – Алматы: Рауан, 2004-288 с.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Дипломдық жұмыс
Тақырыбы:
Қаржы
Орындаған:
Тексерген:
ЖОСПАР
Кiрiспе
1 тарау. Мемлекеттің бюджеттің теориялық негiзi
1. Мемлекеттiк бюджеттің экономикалық мәнi
2. Мемлекеттік ... және ... ... ... ... ... Мемлекеттік бюджеттің қалыптасуын талдау
2.1 Мемлекеттік бюджет түсiмдерiн талдау
2.2. Әлемдiк тәжiрибеде мемлекеттiк бюджеттiң қалыптасуы
тарау Мемлекеттік бюджетті қалыптастыруды жетілдіру ... ... ... ... ... қалыптасуындағы мәселелер
3.2 Бюджет табысындағы салық түсiмдерiнiң қалыптасуындағы мәселелердi
шешу және қалыптасуын жетiлдiру ... ... ... ... ... ... бюджет қоғамдық өнiм құнының
мемлекеттің орталықтандырылғын қаражат қорын құру жолымен жоспарлы ... ... бөлу ... және оны ұдайы өндiрiстi ұлғайту, ... ... ... ... ... пен қоғамдық
өндiрiске басқа да қатысушылардың арасында қалыптасқан ақша ... ... ... механизiмi арқылы ықпал етедi. Мұнда бюджеттің
бүкiл экономикаға ықпал құралы ретiндегi рөлi көрiнедi. (Бюджет механизiмi(
-мемлекеттің ... ... ... ... құру және
пайдалану формалары мен әдiстерiнің жиынтығы. Экономиканы ... ... ... көлемiн белгiлеу, оны құру, пайдалану
формалыры мен әдiстерiн реттеу, бюджеттi құру және ... ... ... қайта бөлiске салу жолымен жүзеге асырылады.
Мемлекеттің негiзгi қаржы жоспарының көрсеткiштерi республика Жоғарғы
Кеңесiнің жыл ... ... ... ... ... заңына сәйкес
мiндеттi түрде орындалуы тиiс.
Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан ... ... ... ... мен ... ... субъектiлер
республикалық бюджетке, кеден тарифтерiне сәйкес ұлттық ... және ... баж ... төлейдi.
Мына қорларға түсетiн және олардан аударылатын қаражат ... ... ... ескерiледi.
Ал, шығысына келетiн болсақ ... ... ... ... қорғау мақсатында жұмсалады.
Мемлекеттік қаржы қаржы жүйесінің бір ... ... ... ... мемлекеттік сектордағы өзара байланыстарын қамтитын
өндірістік және әлеуметтік қатынастардағы қызметімен байланысты болады.
Мемлекеттік ... ... ... ... және оның
кәсіпорындарының қаржы ресурстарының құру үшін ұлттық ... пен ... ... бөлу және ... ... байланысты ақшалай қатынастар болып
табылады. бұл ... ақша ... ... бір ... яғни ... ... және ... органдары, екінші жағынан
кәсіпорындар, ұйымдар, мемлекет, азаматтар болып ... ... ... қаржылық экономикалық категория ретінде ... ... ... яғни бөлу, бақылау қызметтері. ... ... ... бар ... ... ... ... қаржының
құрамына: мемлекеттік бюджет, бюджеттен тыс ... ... ... ... мен ... қаржылары кіреді. Мемлекеттік қаржы
мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... және жергілкті болып бөлінеді.
Осындай қаржылық байланыстардың арқасында мемлекет аумақтық ... ... ... ... және ... ... әсер
ете алады.
(. Мемлекеттің бюджеттің теориялық ... ... ... ... мәнi
Мемлекеттік қаржыладың құрамында бюджеттік қатынастар үлкен орын
алады. ... ... ... мәнi сан ... қаржы
баланстарында жекелеген ерекшелiктерi белгiленетiн айырықша салалары бар.
Мәселен, мемлекеттiк кәсiпорындармен, ... және ... ... ... қоғамдық өнiмдi құндық бөлудiң айырықша
саласын құрайды. Бұл ... ... ... өтеуге арналған,
орталықтандырылған қаражат қорын құрап, пайдалануға байланысты. Бұл ... ... ... жүзеге асырылып ... ... бұл ... (Мемлекеттiк бюджет( деп аталған ұғымның
экономикалық мазмұнын құрайды [1].
Көптеген қаржы байланыс ... ... ... ... ... ... бөлiп алуға болады. ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық субьектiлер мен халық
санымен жасаған қаржы қатынастары құрайды. Бұл ... ... ... ... ... Бұл ... мемлекетте қатысады және олар
қоғамдық сүранысты қанағаттандыру үшiн ... ақша ... ... ... мен ... мен ... ... қаржы қатынастарының
тұтастығы ''Мемлекеттiк бюджет'' деген түсiнiктiнiң ... ... ... ... ... ... ... қасиетi бар. Оның өзiндiк сала болып өмiр сүруi ... ... ... ... ... ... қор қажет. Ақша
қаражатын орталықтандыру ұлттық шаруашылықта ѕнемi айналым болу ... және ... ... үшiн де ... ... үлестiрудiң
бюджеттiк саласының болуы мемлекеттiң өзiне де ... ... ... ... үшiн ... қор қажет. Сонымен қатар
бұл қор мәдени-әлеуметтiк ... ... ... ... шешуге,
мемлекеттiк басқарудың жасаған шығындарын ... ... ... ... ... болуы адамдардың субьективтi қалуының нәтижесi емес,
бұл ... ... ... ... ... дамуы кезеңiнде
орталықтандырылған қаржы қоры мемлекетке ... ... ... үшiн ... ... пропорциялдарын және қарқынын
қамтамасыз етедi, оның салалық және ... ... ... ... ... қажеттi бағдарламаларын дамытуға әсер ететiн қорды
қалыптастырады, әлеуметтiк өзгерiстер өткiзедi.
Қаржы ... ... ақша қоры ... ... ... жұмсалады және мемлекеттiң әлеуметтiк және ... ... ... жағдайлар туғызады.
Осыған орай мемлекеттiк бюджет ... ... ... ... ... ... қызмет атқарады және қоғами мемлекеттiк сүранысты
қанағаттандырады. Обьективтi үлестiру қатынастарының ... ... ... ... ... iс- ... ... түра, мемлекеттiк бюджет
экономикалық санат ретiнде шығады. [2]
Мемлекеттiк бюджетке белгiлi бiр тұтас қаржы қатынастары ... ... ... ... тән, ... ... үлестiру қасиетi
бар, ақшалай түрде жүзеге асады, бағытты ақша қорымен ... ... ... ... ... белгiлi бiр ерекшелiк тән, ол әрине
қаржы тақырыбынан тыс болмайды. Мемлекеттiк ... ... бiр ... ... ... ... ... ол мынадай:
1) мемлекеттiң жалпы қоғамдық өнiмiнiң бөлiгiмен байланысты және оны
қолдануымен, яғни ... ... ... үшiн ... ... ... формасы
2) халық шаруашылығы, аймақтар, экономика секторлары, қоғамдық iс -
әрекеттiң өрiсi ... ... ... үшiн ... ол қоғамдық өнiммен, яғни оның iс- әрекетiмен байланысты емес, ол ... ... ... ... ... ... де қаржы қатынастары тауарлық
ақшалық прцесспен байланысын үзбейдi.
Мемлекеттiк бюджет басқа да экономикалық ... ... ... мен ... тән ... - ... өзгерiстердi көрсетедi.
Бюджеттiк қатынастар мемлекеттiң ақша қорының орталықтандырылған орында
заттандырылады. Осының ... ... ... ... ... iс – ... ... ақша қорында көрсетедi. Бюджеттiк қор бұл
бағамдық үлестiру кезеңiн басынан өткiзген және ... ... ... ... ... және ... өнiмнiң iс- әрекетiнiң
экономикалық формасы.
Экономикалық санат ретiнде мемлекеттiк бюджет – мемлекетпен басқада
жалпы қоғамдық ... ... ... болатын ақша қатынасы. Үлестiру
және қайта үлестiру жолымен мемлекеттiк орталықтандырылған ақша ... өте ... ... ол ... сүранысын қанағаттандыруға, өндiрiстi
ұлғайтуға ѕлкен әсерiн тигiзедi.
Осыған орай Мемлекеттiк бюджет" атты түрлендiрiлген ... ... ... ... ақша ... ... қоры;
- экономикаға әсер ететiн құрал;
- мемлекеттiң негiзгi қаржы жоспары
- қоғамның барлық м үшелерi оны заң ретiнде орындау ... ... ... ... ... бюджет арқылы
ұлттық кiрiстiң 30 пайыз, ... iшкi ... 20 ... жалпы қоғамдық
өнiмнiң 10 пайыз үлестiрiлiп және қайта үлестiрiледi.
Ол ақша қорын ... ... ... ... экономикалық
аудандар мен мемлекет аумағының арасында ... ... ... ... ... әсер ... себебi ол бұл жерде
ұлттық шаруашылықтың бюджет қызметiн ... түр. ... ... ... ... ... ... атқарады, себебi ол бұл жерде өсу
симмуляторының қызметiн атқарып түр. Бюджеттiң қоры ... және ... ... ... ету үшiн де ... Бюджет жүзеге аспай
қалған жоспарларды өз жолын табуға ... ... ... ... және өтiмдi болуын қадағалап отырады. Мемлекеттiң,
бiлiмге, ... ... ... сақтандыруға және әлеуметтiк
қамсыздандыруға, ғылымға, мәдениетке, өнерге, мемлекет шеңберiнде өтiлетiн
мәдени шығынның орнын толтырып отырады.
Қазақстан ... ... ... ... заңы ... ... бюджеттерiн қалыптастыру процессiнде орын алатын қаржы
қатынастарын реттейдi, республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң ... ... ... және бақылану процесiн белгiлейдi.
Бюджет - мемлекеттiң өз ... ... ... ... ... заңдарға сәйкес белгiленген салықтар мен өзге де кiрiс ... ... ... ... орталықтандырылған ақша қоры.
Бюджет жiктелуi - ... ... және ... ... бюджетке түсетiн түсiмдер мен бюджеттен жұмсалатын
шығыстарының топталуы.
Бюджет құрылысы - ... ... оның ... ... ... ... өз ... мен лауазымды адамдары арқылы
барлық денгейдегi бюджеттердi ... ... ... ... атқарылуын
бақылау және олардың атқарылу туралы есептердi ... ... заң ... қызметi.
Мемлекеттiк бюджет – республикалық және ... ... ... ... өтелетiн операциялар есепке алынбайтын
жиынтығы.
Мемлекеттiк кепiлдiктер – ... ... ... ... ... алынатын соманы белгiленген мерзiмде төлемеген жағдайда несие
берушi алдындағы берешектi ... ... ... өтеу ... ... ... барлық денгейдегi бюджеттерiдiң және
бюджеттен тыс барлық ... ... ... ресурстарын есепке алу
тәртiбi.
Бюджет тапшылығы- ѕкiметтiң ... ... ... қоспағанда ,
шығыстар көлемiнiң және бюджеттен қайтарымды негiзгi бөлiнген несиелердiң
бюджетке түсетiн түсiмдердiң жалпы сомасынан асып ... ... ... ... тапшылық мөлшерi ұлттық
валютамен және жалпы iшкi өнiмге ... ... ... кiрiстерi- салық және салықтық емес түсiмдермен алымдардың
сондай-ақ бюджетке қайтарылмайтын ... ... ... ... ... ... ... көлемi.
Мемлекеттiк бiрiктiрiлген қаржы балансы- дербес ... iс- ... және ... ... (соның iшiнде ... ... ... қоса ... бюджеттен тыс қорлардың
бiрiнiң-бiрi арасындағы ... ... ... ... ... ... ... бюджеттер - облыстық, қалалық ( республкалық және облыстық
маңызы бар қалалар) ... ... ... және ... ... бюджеттерi.
Ресми трансферттер - бюджетке тегiн және қайтарылмайтын ... ... мен ... жасалатын шығыстар.
Бюджет профицитi- бюджетке келiп ... ... мен ... ... ... сомасының жалпы шығыстар көлемiнен және
қайтарымды негiзде бөлiнетiн ... асып ... ... ... мөлшерi ұлттық валютамен және жалпы iшкi өнiмге шаққандағы
проценттермен есептелiнедi.
Бюджет шығыстары- бекiтiлген бюджет ... ... ... ... ... қор- бiржолғы сипаттағы тосым шығындарды қаржыландыру ... ... ... ... қор, ... ... республикалық
бюджеттегi табиғи және ... ... ... ... жоюға
арнап орталықтандырылған қаражат.
Ерекшелiк- бюджет қаражатын ... ... ... ... ... ... немесе нысаналы бағдарламаларды
жүзеге асыру үшiн ... ... ... түрған бюджеттерден
бекiтiлген сомалар шегiнде алатын ресми трансферттерi.
Субсидиялар - ... ... ... ... үшiн ... бекiтiлген сомалар шегiнде ... ... ... жаңа ... ... ... кезең, бұл кезең iшiнде өткен
қаржы жылында бекiтiлген ... ... ... ... бойынша қорытынды операциялар жүргiзiледi. Есептi кезеңнiң
Ѕзақтығын Қазақстан ... ... ... ... жылы -күнтiзбелiк жылдың бiрiншi 1 қаңтарында басталып, 31
жетоқсанда аяқталатын түрақты бюджеттiк есепке алу ... ... ... кезең енбейдi.
Функционалдық топ- жалпы мемлекеттiк мiндеттердi орындау мақсатымен
бюджеттен жұмсалатын төлемдер ... ... ... кiрiс және ... бөлiктерiне енгiзiлетiн
және арнайы белгiленген кiрiстер көздерiнiң есебiнен қалыптасытырылатын
қорлар, олар нысаналы ... ... ... ... ... ... және ... несиелердiң жалпы сомасы
арасындағы айырма.
Қазақстан Республикасына жинақтап алғанда мемлекеттiң бiрiктiрiлген
қаржы ... ... ... ... ... ... (арнайы
экономикалық аймақтардың бюджеттерiн қоса алғанда) және ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру, бекiту және олардың атқарылуын
есепке алу ұлттық валютамен жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасы бюджеттiң ... ... ... ... ... ... ... толықтығы,нақтылығы, жариялығы
және дербестiгi принциптерiне негiзделедi. Бюджет ... ... ... ... ... ... ... пайдалану, бюджеттiң
бiр денгейiнен екiншiсiне берiлiп ... ... ... ... ... ... принциптерi, ақша жүйесiнiң
бiрлiгi арқылы қамтамасыз етiледi. Ол барлық ... ... ... ... ... ... ... құру. Оларға iшiнара қайта
бөлу арқылы өзара iс-қимыл жасауына негiзделген.
Экономиканың қазiргi ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететiн салалық және
аумақтық құрылымдар құрып, iрi әлеуметтiк өзгерiстер ... ... ... ... ... көмегiмен қаражат экономиканың басты
аймақтарына шоғырланып, мемлекеттiң экономикалық және ... ... ... жағдай жасайды. Сөйтiп, құндық бөлiнiстiң айырықша бөлiгi
ретiнде (Мемлекеттiк бюджет( ... ... ... ... ... ... ... етедi.
Қазақстан Республикасындағы әкiмшiлiк-әрекеттегi қызметкерлер мен
жұмысшылардың ... ... ... қорғаныс
қызметiндегi iш-шаралардың жүзеге асырылуы осы экономикалық ... ... ... ... құрылуы мемлекеттiң жалпы қызмет етуiнде ... ... ... ... салықтардың маңыздылығын ашу дипломдық
жұмысымның тақырыбын ... ... ... ... ... ... кiрiсiндегi бюджетке төленетiн
салықтар мен ... да ... ... ... ... ... ... жеке табыс салығы;
- қосылған құн салығы;
- акциздер;
- жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдерi;
- әлеуметтiк салық;
- жер ... ... ... салығы;
- мүлiк салығы.
Алымдар:
- заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
- жеке кәсiпкерлердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн ... ... ... ... және ... жасалған мәмiлерлердi
мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
- ... ... және ... ... ... ... үшiн алым;
- механикалық көлiк құралдары мен ... ... үшiн ... ... өзен ... мен ... ... кемелердi мемлекеттiк
тiркегенi үшiн алым;
- азаматтық әуе кемелерiн мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
- ... ... ... ... үшiн ... автокөлiк құралдарының Қазақстан Республикасының аумағы арқылы
жүру алымы;
- аукциондардан алынатын алым;
- елтаңбалық алым;
- ... ... ... ... ... үшiн лицензиялық алым;
- телевизия және радио хабарларын тарату ұйымдарына ... ... ... беру үшiн ... жер ... ... үшiн ... жер бетiндегi көздердiң су ... ... ... ... ... ... үшiн төлемақы;
- жануарлар дѕниесiн пайдаланғаны үшiн ... ... ... үшiн ... ... ... табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшiн төлемақы;
- радиожиiлiк спекторiн ... үшiн ... кеме ... су ... ... үшiн төлемақы;
- сыртқы жарнаманы орналастырғаны үшiн төлемақы.
Мемлекеттiк баж:
- мемлекеттiк баж
Кеден төлемдерi:
- кеден бажы;
- кеден алымдары;
- ... ... ... ақшалай қаражатының қорын жасау
және пайдаланумен бапйланысты бюджеттiң ... ... ...... ... мен ... ... атқарылады. Осы
екi категорияда ... және ... ... ... ... ... бар. ... мемлекеттi қажеттi қаражатпен
қамтамасыз етсе, шығыстар ... ... ... ... қажеттерге бөледi [9].
Бүгiнгi ... ... ... ... және ... ... ... негiзiнен жалпы мемлекеттiк салықтар
есебiнен қалыптастырылатын және ... ... ... Конститутциямен, заңдармен Қазақстан ... ... ... ... ... ... үшiн ... мемлекеттiк бағдарламалар мен шараларды қаржыландыруға ... ақша ... қоры ... табылады.
Жергiлiктi бюджеттер бюджет жүйесiнiң дербес буыны ретiнде ... ... ... Дербес бюджет – аумақтық ... ... Заң ... ... берiлген кiрiстер базасы негiзiнде
бюджеттiң көлемiн, ... ... ... баптарға сәйкес
анықтап, олардың құрылымын белгiлейдi. Олардың ... ... ... ... жергiлiктi бюджеттер облыстық, ... ... ... және ... экономикалық аймақтарының
бюджеттерiнен түрады.
Жергiлiктi бюджеттен жергiлiктi ... ... ... ... және ... ... ... жалпы
мемлекеттiк бағдарламалар мен шаралардың бiр бөлiгiн iске ... ... ... мен ... жергiлiктi бюджеттердiң
кiрiстерiн толтыруға, бекiтiлiп берiлген және ... ... ... ... жеке ... мен
кәсiпорындардың заң жүзiнде белгiленген мiндеттi төлемдерiнен түратын
Қазақстан ... ... ... бiр ... салықтар мен алымдарды құру мен ... ... ... олар өзiн-өзi басқарушы жергiлiктi органдардың аумақтық ... ... ... өтеуге жұмсалады;
– жергiлiктi органдар заң жүзiндегi ... ... ... ... әрi ... ... қамтамасыз етуiн бақылап
отырады;
– жергiлiктi басқару органдары Салық Кодексi ... өз ... ... ... ... ... алымдарды бөлу
объектiсiнiң базасын белгiлеп отырады (мысалы, кәсiпкерлiктi патент
рұқсат ... ... ... ... ... ... тағы ... жергiлiктi салықтар мен алымдар тек қана жергiлiктi ... ... осы ... ... ... ... мен ... тағы бiр ерекшелiгi –
жергiлiктi бюджеттердiң кiрiстерiнде үлес ... ... ... ғана ... ... ... ... бөлiп беру
қатынастарының ... ... ... ... ... ... алудың объектiлерiне жер ... ... ... аукционда жүргiзiлетiн ақша операциялары, ... және жеке ... ... ... құқы үшiн ... және ... ... мен ... бiрден-бiр есебiн
жүргiзiп, осы объектiлердi бақылауға жағдай ... ... ... “Бюджет жүйесi туралы” Заңы негiзiнде
жергiлiктi бюджетке ... ... ... ... түрады:
1.Бекiтiлген кiрiс көздерi – яғни заң жүзiнде ... ... ... ... ... ... мен алымдар.
Оларға заңды ... мен жеке ... жер, ... ... ... ... мен әр ... алымдар жатады.
2.Жергiлiктi бюджеттердiң кiрiс көздерiнiң екiншi түрi ... ... ... ... ... ... даму деңгейiн
ескере отырып, бюджеттердi ... ... мен ... ... бөлiнетiн қаржы салалары жатады. Оның түрi ... бөлу ... әр жыл ... ... ... және заң
жүзiнде республикалық бюджет туралы заңда берiлiп отырады.
3.Жергiлiктi бюджет кiрiс ... ... ...... ... емес түсiмдер жатады. ... ... үшiн ... ... су үшiн ... ... ... мүлiктердi жалға беруден түскен кiрiстер,
әкiмшiлiк айыппЅл ... ... ... жеке ... ... мен ... пайдалану құқығын сатудан (жер учаскелерiн берумен
қоса есептегендегi) ... ... ... ... ... кiрiс көздерiне кейбiр
облыстардың әлеуметтiк – экономикалық даму ... ... ... ... ... сайын кассалық ѕзiлiстi жабу
үшiн төменгi бюджеттердiң ... ... ... ... ... ... ... берiлген несиелердi өтеуден түсетiн
түсiмдер жатады.
Жергiлiктi салықтар мен ... ... ... ... ... ... ... тәртiп бойынша, жергiлiктi
аумақтық қажеттерiне ... ... ... ... ... жергiлiктi бюджеттерден жұмсалатын қаражаттары мыналарды
қамтиды:
–жергiлiктi атқарушы ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
– бiлiм беру мен денсаулықты сақтау;
– әлеуметтiк сақтандыру және ... ... ... ... ... жеңiлдiктердi iске асыру;
– түрғын үй – коммуналдық шаруашылық, ... ... ... ... ... мәдениет, туризм, спорт, жергiлiктi бЅқаралық ақпарат құралдарын
ұстау және ... ... ... ... жер ... ... асыру, ауыл шаруашылық
тауар өндiрушiлерiн қолдау, өсiмдiктердiң аса ... ... мал ... ... ... және ... мақсаттар;
– экология және табиғатты Ѕтымды пайдалануды ұйымдастыру;
– шағын және ... ... ... ... және ... ... төтенше жағдайлардың алдын алу
жөнiндегi бағдарламаларды ... ... ... ... [11]
Бѕгiнде бюджеттi түрдегi қаржылық ... екi ... ... ... ... ... дағарыстан
шығару үшiн қаржы ... ... ... бөлiп беру
болса, ал екiншiден, ... ... ... ... ... және ... байланысты құқыларын арттыру ақылы ... Осы ... ... ... ... ... зор
рол атқарады. Бiрақ ... ... ... ... ... ... ... кезеңдегi аумақтардың әлеуметтiк
экономикалық дамуының деңгейi, елiмiздегi ... ... ... ... ... ... жергiлiктi
бюджеттердiң дербестiгiн iске асыру үшiн ... ... ... ... ... ... кең заң ... қамтамасыз етудi талап ... ... ... ... ... ... ... бiр таптардың мѕдделерiн қорғай отырып, бiр жағынан,
қоғамдық қажеттiлiктi қамтамасыз ету мүмкiндiгiн анықтайды, ал ... осы ... ... ету ... ... жүзеге
асырады.
Мемлекеттiң нарықтық экономикада атқаратын қызметтерiн мына топтарға
бөлуге болады:
-тиiмдiлiктi қамтамасыз ете отырып, монополияға жол ... ... жүйе ... ... ... мен ... қарттарға
мемлекет әлеуметтiк әдiлеттiлiктi қамтамасыз етуге тырысады;
- бағаның өзгеруi мен ... ... ... ... прогрессивтi салық салу;
• зейнеткерлер, еңбекке жарамсыз көп балалы, ... ... ... ... ... ... экономикалық түрақтылықты сақтау;
- шаруашылық жүргiзу туралы ... ... ... ... ... ету;
- несие саясатын жүргiзу, ақша айналымын түрақтандыру.
Жалпы мемлекеттiң саладағы саясаты екi бағытта жүргiзiледi:
- бiлiм ... ... ... ... ... ... ... бағдарлама бекiтiлiп жүзеге асырылуда;
- нарыққа көшуге байланысты халықты әлеуметтiк жағынан қорғау.
Экономиканы реттеуде мемлекет әртүрлi тәсiлдер ... ... ... ... ... ... ... тетiктер (салық,
несие, баға тағы басқалар) мемлекеттiк тапсырыс, лимиттер мен квоталар тағы
басқалар. ... ... ... ... ... тек ... ... құрал ретiнде ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... әсер ... ... ... ретiнде пайдаланады.
Салықтар өте күштi әлеуметтiк құрал болғандықтан оларды тиiмдi және өз
бағыттарында пайдалану керек. ... ... ... сақтау
керек. Ал мұның барлығы салықтық инфрақұрылымды құрайтын салықтар туралы,
салық салу, салық ... ... және тағы да ... ... негiзделген
бiлiмдi қажет етедi.
Мемлекеттiң экономикасын көтеруде оның азаматтарының ақшалай немесе
натуралдық ... ... ... ... ықпалы ѕлкен. Іоғамның
тарихында салықтық формаларымен әдiстерi мемлекеттiк сүранымды ... ... ету, ... ... ... мәселелердi шешу
жолдарына бейiмделiп отырып, әр ... ... ... ... ауқымы арқылы әлеуметтiк және экономикалық процестерге ролi де
өзгерiп отырады. Тауар ... ... ... дамыған елдерде
салықтар да жақсы ... да, ... ... әсер ... ... ... ... түсетiн түсiмнiң негiзгi көзi болып
салықтар табылады. Мемлекет салықтардың көлемi мен түрлерiн жинақтау ... ... ... ... оны ... ... жағдайда ауытқуды
жазалауды заңды түрде бекiтедi.
жүргiзiлiп жатқан экономикалық реформалардың басты ... ... ... ... ... ... жеңiлдету, қолданылып
жүрген салықтар мен төлемдердi реттеу болып табылады. Бұл ... ... ... ... және ... да ... мәнiн
арттыру. µқсас жағдайларда салық салудың ... тең ... ... салу ... кез ... экономикалық жүйенiң кѕрделi
бөлiгiнiң бiрi ... ... ... салу ... ... ... ... орын алып, оның әрекет етуiнiң тиiмдiлiгiн әлеуметтiк және
экономикалық саясатының жетiстiктерiне әкеледi.
Кез- ... ... ... ... мен ... салу мәселелерiне өте
көңiл бөлiнедi.
Нарықты экономикалық ... ... ... және ... ... рол ... да, ... басқарудың к үштi
ынталандырушы құралы болып келедi. ... олар ... ... ... анти ... және құрылымдық саясатты жүзеге
асыруда белсендi орын алады.
Сондықтан салықтарды төлеу- төлеушiлер үшiн онша ...... өте ... де ... iс болып табылады[1].
Дѕние жүзiлiк тәжiрибе көрсетiп отырғандай, бѕкiл ... ... ... ... ... ... ... ғана нарықтық экономканы жүргiзудiң аса ... ... ... Ол нарықтық қатынастардың қалыптасуына ... ... ... ... ... реттеп отырады. Сондай-ақ салықтар
қоғамның экономикасын түрақтандыруын және әлеуметтiк теңдiктi қамтамасыз
ететiн маңызды элементтерi болып келедi.
Қазiргi ... ... ... мәнi мен ролi ... ... ... ... ету шекарасынан шығып отыр.
Ендi, салықтар ұлттық табысты мемлекеттендiрудiң маңызды ... ... Олар ... ... белсендi араласа отырып, iшкi
ұлттық табыстың жалпы көлемiнде ... ... ... өсуiн қамтамасыз етiп отырады.
Салықтар экономикалық ... ... ... ... де әсер ... Бұл әсер ... ... табылады. Салынатын
салықтармен әркет ете отырып, мемлекет капиталының қорлауына ... ... ... ... ... ... әртүрлi салалардың бәсекелесу
мүмкiндiктерiн ... ... ... ... ... ... жасап кәсiпорындардың iс-әрекеттерiнiң ... ... ... тигiзедi [2].
Үкiметiмiздiң алдында түрған мiндет ол түрақты қабылданған ... ... ... тез ... ... ... ондағы салық арқылы
түсетiн түсiмдердi реттеп, олардың дұрыс бөлiнуiн қамтамасыз ету ... және де ... ... ... қана қоймай өндiрiстi әрi қарай
дамытудың белсендi ынталандырушы ролiн атқаруы қажет деп тЅжрымға келемiн.
Олар кәсiпкерлiкке ... ... ... ... болып келемей, керiсiнше
оның тиiмдi әрекет ... ... ... бiр фактордың ролiн атқаруы
қажет. Сондықтан бiздер салықтар жүйесiн жақсартуда әрқашан қарапайым және
баянды ... ... ... ... ... және ... салық төлеу процесiнде белгiлi бiр қарым-
қатынасқа түседi. Бұл ... ... ... ... әрi ... ... ... жиналу денгейi де жоғары болады. Салық ... ... ... және субъективтi жағдайлар бар. ... ... ... кәсiпорындар мен мекемелер ... ... ... ... ... оның ... жауапкершiлiктiң төмендеуi,
салық салу нормаларын бЅзу, салық жүйесiндегi қызметкерлердiң жалақысының
аздығы тағы ... пен таза ... ... жаңа бiр саласына ... ... ... ... жұмсауы, елiмiздiң аз игерген, кейбiр қолайсыз
аймақтарына ... ... ... ... салықтың кей түрiнен
бѕтiндей босату қолданылады. ... ... ... бiр ... салық жүйесiн пайдалану, экономика мемлекеттiк реттеуден
сараланып ... және өте ... әдiс. ... мерзiмдi
амортизациясы жеделдетiлген немесе дифференциялды салық мөлшерi салық төлеу
мерзiмiн созу немесе кейiнге ... ... ... ... әрi басқадай қорлар құру және нақты салық жеңiлдiктерi мен
проперенциялар сияқты түрлi экономикалық және салық ... ... ... ... ... ... жеңiлдiктерi жаппай
iскерлiктi бауырқандырып, экономиканың басым салаларына iрi инвестициялар
әкелуге ... ... ... ... ... ... ... өрлеу
белесiне көтерiле бастағанда мұндай салық жеңiлдiктерiнiң сақталып ... пен ... ... ... ... өз салқынын
тигiзуде. Нәтижесiнде бюджетке өндiрiс көлемiнiң Ѕлғаюына ... ... ... ... елеусiз, салық салмағының коэффициентi әсерсiз
қалуында. Кейiнгi кезде салық жеңiлдiктерiнен ... ... ... ... ... әмiр жүргiзуiне кесiрiн тигiзуде. Ең
бастысы өндiрiс ... ... ... ... барлығы заң алдында
тең деген талапқа салықтық жеңiлдiктi реттеу қайшы ... ... ... кәсiпорындарды алалауда[7].
Нақты салаға салық жеңiлдiгiн орнату ... ... ... пен ... ... бiр тиiмдi әдiсi деуге келмейдi. Жеңiлдiк
берiлiп отырған кәсiпорындар мен жеке ... ... ... ... ... ... ... жѕгендерге салық
әмiрiн пәрмендi қолдануда қиыншылық тудырады. Оның ... ... ... б ... үшiн ... ... да аз ... Преференция
түрiнде жататын салық каникулының ұлттық қорды қолдануда берекесiздiк
тудырып, ... ... ... ... ... ... отыр.
2. тарау Мемлекеттік бюджеттің қалыптасуын талдау
2.1 Мемлекеттік бюджет түсiмдерiн талдау
Мемлекеттiк бюджет бұл мемлекеттiк ... ... ... ету үшiн ... қаражатты қалыптастыру және жұмсалудың
негiзгi қаржы жоспары. Мемлекеттiк бюджет ... және ... ... табысы – салық және салыққа жатпайтын түсiмдер мен алымдар
көлемi, сондай-ақ қайтарылмайтын негiзде ... ... ... ... ... ... ... бюджеттiң табысы:
- Салық түсiмдерiнен:
-заңды тұлғалардан алынатын табыс салығы;
-жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы;
-әлеуметтiк салық;
-қосылған құн ... ... ... салықтары менарнаулы төлемдерi;
-мүлiк салығы;
-жер салығы;
-көлiк құралдар салығы.
Салықтық емес түсiмдерiнен:
- Республиклаық мемлекеттiк кәсiпорындар пайдасының үлесi;
- Қазақстан ... ... ... ... ... түсiм;
- Қазақстан Республикасы ¶кiметiнiң депозиттерi бойынша алынған
сыйақылар;
- респуикалық ... ... ... ... ... түсетiн
дивиденттер;
- жергiлiктi өкiлдi оргондардың шешiмдерi бойынша ... ... ... ... бюджеттен кредиттер берiлгенi үшiн алынған сыйақылар;
- респуликалық меншiктi жалға беруден алынатын түсiмдер;
Капиталмен жүргiзiлетiн операцияларыдан ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының µттық қорынан алынатын ... ... ... ... ... iшiнде Қазақстанның
бюджет жүйесi тѕпкiлiктi өзгертiлдi. Инфляциялық процестердiң Ѕстамдылығын
реттеу, ... ... ... және мемлекеттiк бюджет дифицитiн төмендету
мақсатында жаңа салық жүйесi қалыптасты.
Дербес салық жүйесi үшiн 11 жыл ... көп ... ... ... осы
уақыттың iшiнде ол жүйе ретiнде қалыптасып ѕлгердi.
1 суретте жалпы, республиканың салық қызметiнiң өткен ... ... ... ... ... ... ... жылдар салық жүйесiнiң құрылу
кезеңi, 1995-2004 жылдар оның қалыптасу ... ал 2004 ... ... ... ... кезеңi.
Бiрiншi кезеңде дербес тәуелсiз салық саясатының негiздерi ... және ... ... ... ... ... ... механизмiнiң негiздерiн Ѕғынуға қол жеткiзiлдi. ... ... ... ... жеткiлiксiз едi және бұл ... ... ... ... ... ... де (олар 14
заңнан түратын) айқын көрiндi. Тiптi салық заңының өзiнде ... ... ... ... ... кезеңдi жаңа экономикалық қатынастардың ендi-ендi
қалыптасып жатуымен және ... ... ... сол ... ... ... жете түсiнбегендiгiмен, тiптi оны iс
жүзiнде ... ... ... ... болады.
1992 жылы бағалардың либералдануы, 1993 жылы ... ... ... ... құқығын қолдау, инфляциялық ... ... ... ... ... ... ... мiнездемесiн
алдын- ала айқындайды.
2004 жылы Қазақстанның мемлекеттiк бюджетi 2004 жылы ... ... 7,4 ... ... дәрежеде орындалған. 2004
жылы мемлекттiк бюджеттiң ... 3,3 млрд ... ... ... жылмен салыстырғанда бұл көрсеткiш айқын төмендедi және жалпы ұлттық
өнiм ... 0,1 ... ... Сонымен бiрге, түсiм көлемi (598 млрд
теңге) және шығын көлемi (602 млрд ... ... ... ... ... ... пайыз шамасында құрады.2005 жылы ... ... ... ... шығыс бөлiгiнен артқаны байқалды. Қазақстан ... ... ... ... ... жылы ... байланысты
бюджет профицитi 47,5 млрд теңге сомасында құрылды және ол берiлген кезең
iшiнде ... ... өнiм ... 3,3 ... ... 2004 жылы ... ... түсiм көлемi 41,1 пайызға көбейiп, 375,1 млрд
теңгенi құрады және несиелеу есебiнен шығыстар 327,6 млрд ... ... ... кiрiс ... құрайтын құрылымындағы сапалы өзгерiстер
iшiнде 1995 жылы ... ... ... байланысты болған салық
түсiмдерiнiң жоғарлағанын ... ... Осы ... ... ... ... есептемесiн айқындайтын негiзi '' табыс'' емес ''салық салу
табысы'' көрсеткiшi ... ... 1993 жылы ... ... салық
төлемдерi 50 пайыз құрады. 2004 жылы салықтан түскен ... ... ... ... 89,3 ... құрады және ол өз кезегiнде өндiрiс өсiмiнiң
жоғарлағанын, кәсiпорынның қаржылық ... ... ... ... есеп айырысуының дәлелi болып табылады.
Қазақстан Республикасының 1991-2006 жылдардағы мемлекеттiк ... ... ... ... алынатын салық үлесi 31,2 пайызға ұлғайды. Салық
түсiмдерi құрылымында қосылған құн ... ... ... ... ... ... ... және ол 22 пайыз құрайды.
1998 жылдан бастап арнайы қорларға ... ... бiр ... ... ауыстырылды.
1996-1999 жылдары салық түсiмдерiнiң кем түсуi заңды тұлғалардың табыс
салығының аз түсуiне, өндiрiс көлемiнiң ... ... ... санының көбеюi, экономикадағы өзара есептiң ... ... ... ... ... төлеушiлерге кәсiпкерiк қызметтiң
шығынын аудару және оны жылдық табыстың орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... түспауiнiң басты себебi –
кәсiпорындар мен ... есеп ... ... ... ... ... [10].
Мемекеттiк бюджеттiң 2004-2006 жылдар аралығындағы ... ... ... ... 1) ... жылы ... ... орындалуындағы түсiмi 598746 млн.
тенгенi құраса, 2005 жылы 746612 млн. ... ... ал 2006 ... млн. ... ... Бұл ... бюджет түсiмiнiiң жыдан
жылға артқанын көруiмiзге болады.
Бюджеттiң табыс бөлiгiнiндегi салықтық түсiмдердiң орындалуына келетiн
болсақ, салықтық түсiмдер 2004 жылы ... млн. ... яғни ... 87,5 ... 2005 жылы – 635792 млн. теңгенi, яғни ... 85,2 ... ал 2006 жылы 773780 ... яғни бюджет
түсiмiнiң 91,6 пайызын құраған.
Соңғы жылдардың көрсеткiштерiн салыстыру арқылы ... ... ... болады. Келесi 2 кестеде салық түсiмдерiнiң ауытқуының
және өсу қарқынын көруiмiзге ... ... ... 2) ... ... ... ... жылмен 2006 жылдың көрсеткiштерiн салыстыру арқылы мемлекеттiк
бюджетке түскен түсiмнiң 13,1 ... ... ... ... ... бюджеттiң табыс бөлiгiне келетiн болсақ, салықтық түсiмдер 96611 млн
теңгеге, яғни 13,2 ... оның ... ... ... ... ... 43390 млн. ... яғни 25,6 пайызға; жеке тұлғалардан алынатын
табыс салығы-38440 млн. тенгеге, яғни 56,0 ... ... ... ... яғни 22,9 ... ... құн салығы-40451 млн.
тенгеге, яғни 25,4 пайызға; акциздер-8532 млн. тенгеге, яғни 39,0 ... ... млн. ... яғни 30,0 ... ... ал жер салығы-
3578 млн. тенгеге, яғни 65,8 пайызға кемiген.
Кесте 1
Мемлекеттiк бюджеттiң орындалуы, ... |2004 ж | үлес |2005 ж | үлес |2006 ж | үлес |
| | ... | ... | |салмағы|
| | |% | |% | |% ... |598746 |100,0 |746612 |100,0 |844324 |100,0 ... |587026 |98,1 |733660 |98,3 |830271 |98,3 ... ... iшiнде: | | | | | | ... ... ... табыс | | | | | | ... |524026 |87,5 |635792 |85,2 |773780 |91,6 ... ... ... табыс | | | | | | ... |163529 |27,3 |169048 |22,6 |212438 |25,2 ... ... | | | | | | ... құн ... |51016 |8,5 |68574 |9,2 |107014 |12,7 ... |99082 |16,5 |124284 |16,6 |152770 |18,1 ... ... |115159 |19,2 |159913 |21,5 |200364 |23,7 ... салығы |19285 |3,2 |21830 |2,9 |30362 |3,6 ... ... |14763 |2,5 |20944 |2,8 |27228 |3,1 ... емес ... |5506 |0,9 |5454 |0,7 |9002 |1,1 ... ... ... |55636 |9,2 |65745 |8,8 |35300 |4,1 ... |38602 |6,4 |72505 |9,7 |50386 |6,0 ... ... ... |24379 |4,1 |25363 |3,4 |6105 |0,7 ... ... ... несие |3196 |0,5 |233 |0,0 |0,0 |0,0 ... ... ... өтеу | | | | | | |
| |8511 |1,4 |12719 |1,7 |14063 |1,7 ... ... ... ... талдау, млн.тенге
|Көрсеткiштер ... ... ... |
| |2005 |2006 |+,- |% ... |746612 |844324 |97712 |113,1 ... |733660 |830271 |96611 |113,2 ... ... iшiнде: | | | | ... ... ... ... ... |635792 |773780 |137980 |121,7 ... ... алынатын табыс салығы | | | | ... ... |169048 |212438 |43390 |125,6 ... құн ... | | | | ... |68574 |107014 |38440 |156,0 ... салығы |124284 |152770 |28486 |122,9 ... ... |159913 |200364 |40451 |125,4 ... ... |21830 |30362 |8532 |139,0 ... емес ... |20944 |27228 |6284 |130,0 ... ... ... ... |5454 |9002 |3578 |165,8 ... ... ... |65745 |35300 |30445 |53,7 ... ... берiлген несие бойынша |72505 |50386 |-22119 |69,4 ... ... өтеу |25363 |6105 |-19258 |24,1 |
| |233 |0,0 |-233 |0,0 |
| | | | | |
| |12719 |14063 |1344 |10,5 ... ... ... ... өсу, арту қарқынын, әрбiр
салықтың ... ... ... ... ... (сурет 2)
көрсетiлген.
Түсiмдер, оның iшiнде салық түсiмдерiнiң
салыстырмалы динамикасы
сурет 2
Талдау арқылы бюджетке келiп түсетiн салықтардың ... ... ... ... ... ... бөлiгiнiң орындалуы млн. теңге
|Көрсеткiштер |2004 ж | ... ж | ... ж | ... | |% | |% | |% ... |587026 |100,0 |733660 |100,0 |830271 |100,0 ... ... ... |524026 |89,2 |635792 |86,7 |773780 |93,2 ... ... алынатын табыс салығы |163529 |27,9 |169048 |23,0 |212438 |25,6 ... ... ... табыс салығы |51016 |8,7 |68574 |9,3 |107014 |12,9 ... ... |99082 |16,8 |124284 |16,9 |152770 |18,4 ... құн ... |115159 |19,6 |159913 |21,8 |200364 |24,1 ... |19285 |3,3 |21830 |2,9 |30362 |3,6 ... ... |14763 |2,5 |20944 |2,9 |27228 |3,3 ... ... |5506 |0,9 |5454 |0,7 |9002 |1,1 ... ... |55636 |9,5 |65745 |8,9 |35300 |4,2 ... емес ... |38602 |6,6 |72505 |9,8 |50386 |6,1 ... ... ... ... |24379 |4,2 |25363 |3,5 |6105 |0,7 ... артуына себепшi болған салықты, яғни ... ... ... үлес ... келесiден (кесте 3) көруiмiзге болады.
Салықтық түсiмдер бюджеттiң табыс бөiгiнiң 2004 жылы 89,2 ... ... –86, ... 2006 жылы 93,2 ... ... отыр. Осы жылдарды бұл
салықтардың ең көп ... ... ... ... салығына тиесiлi болып
отырғандығын көруiмiзге ... Ал 2004 жылы ... ... ... ... ... жер ... болып отыр.
2. Әлемдiк тәжiрибеде мемлекеттiк бюджеттiң қалыптасуы
Дәл қазiргi кезеңде Еуропалық экономикалық қоғамдастыққа м үше елдердiң
қатарына ... ... ... ... ... ... ... µлыбритания, Испания, Греция, Португалия, Ирландия.
Еуропалық экономикалық қоғамдастыққа м үше мемлекеттердiң салық жүйесi
өте ... ... ... Бiр салықтың әр түрлi мемлекеттердегi рөлi де ... ... ... ... ... ... бюджетiнiң кiрiс көзiнде
жанама салықтар 62 пайыз алады,ал Нидерландия мемлекетiнде ол тек 41 пайыз
алады. ... ең ... ... ... ... ... жатады. Бұл
салықтардың ставкiлерiнiң көлемi 10 ... 52 ... ... ... ... мемлекетiнде ставканың прогрессивтi әдiсi ... ... 25 ... 35 ... ... ... ... қоғамдастыққа мүше мемлекеттердiң көбiнде жеке
тiкелей салықтардың ... ... – жеке ... ... салығы жатады.
Іоғамдастыққа мүше мемлекеттердiң көбiнде бұл табыс салығының прогрессивтi
ставка жүйесi қолданылады.
Еуропалық экономикалық ... ... ... салығы әр
мемлекеттiң түрғылықты азаматы мен келiп – кетушi азаматтардан бiрдей
көлемде ... ... ... ... екi ... ... салуды болдырмау
үшiн қоғамдастық басқа мемлекеттерде төленген салық өз ... ... өз ... ... ... ... ұстамауы керек.
Еуропалық экономикалық қоғамдастыққа мүше мемлекттердiң салық жүйелерi әр
түрлi ... ... ... ... ... ... экономикалық қоғамдастыққа мүше мемлекеттердегi ... ... сөз ... бiрiншi еуропалық мемлекеттердiң
фискальды саясатының басты элементiнiң бiрi – қосылған құн ... ... ... ... қосылған құн салық еуропалық экономикалық
қоғамдастыққа м үше мемлекеттердiң салық жүйесiнiң ажырамас бiр ... ... ... ... ... құн ... ... экономикалық
қоғамдастыққа м үше мемлекеттердiң салықтық ѕйлесiмдiлiгiнiң бiр ... ... 1991 жылы ... ... ... ... м ... келiсiмiмен қоғамдастыққа қосылған құн салығының 15 пайыздың
минимальды ставкасын белгiлеудi ұйымдастырды.БЅған дейiн қосылған ... ... 9 ... 19 ... ... ... ... әлi
салықтық ѕйлесiмдiлiкке толық қол жеткiздi деген сөз емес. [10]
Салықтық ѕйлесiмдiлiкке қол жеткiзудегi ... ... ... ... ... ... алуға болады. Еуропалық
экономикалық қоғамдастыққа м үше мемлекеттердiң келiсуiмен ... ... ... 30 ... 40 пайызға дейiн белгiленедi. Сондықтан,
Германия, Франция, Греция сияқты ... әлi де ... ... салықтық ставкасын төмендету қажет ... ... бұл ... 42 ... Германияда 50 пайызға дейiн жеттi. Ал, ... ... ... ... ... µлыбритания, Люксембург, Испания,
Нидерланд сияқты мемлекеттер одан әрi салық ... ... ... ... экономикалық қоғамдастыққа м үше мемлекеттердiң салықтық
ѕйлесiмдiлiк бойынша жүргiзген жұмыстар нәтижесiнде соңғы ... ... ... ... ... ... еуропалық экономикалық қоғамдастыққа м үше
мемлекеттердiң ... ... пен ... қол жеткiзу үшiн қажеттiлiгi өте
маңызды болып отыр ... ... ... ... салық жүйесi 1990 жылы 25 шiлдеде қабылданған заңға ... ... Бұл заң ... ... ... және жергiлiктi
түрлерге бөлiнедi. Федеральды ... ... ... ... кеден
баж салығы, капитал қозғалысына салық, сақтандыру салығы, жеке тұлғаның
табыс салығы және қосылған құн ... ... : ... ... жер ... ... салығы,
көлiк құралдар салығы, сыра салығы, жер салығы, ... ... ... ... ... ... ... табыстарын және мәселелерiн бөлу федерациямен
жергiлiктi органдармен ... ... ... және бюджеттiң
жоспарлаумен қолдану қызметтерi де өз қалаулары ... ... ... мемлекетi табыстарды теңестiру қызметiмен айналысатын бiрден бiр
мемлекеттер қатарына жатады. Яғни ... ... ... ... ... ... бiр ... аудару процестерi жиi жүргiзiледi. Бұл
салық жүйесiнiң Ѕзақ уақыттар бойы қалыптасуының нәтижесi ... ... ... ... ... ... мемлекетiнде салықтар мемлекеттiк және ... ... ... ... ... бюджеттiк түсiмдерiнiң 95 пайызна
дейiнгi мөлшерде қосылған құн салық, жеке ... ... ... ... ... салық, кейбiр тауарларға салынатын акциз
салығы.
Жоғарыда көрсетiлген салықтардың iшiнде ең ... ... құн ... болып табылады. Бұл салықтық стандартты сатвкасы –
18,6 пайыз.
Жоғарлатылған ставка 22 ... ... ... ... б ... бағалы мех тауарларға белгiленедi.
Келесi салық – акционерлiк қоғамдарға ... ... Бұл ... ... ... ... ... мекемелер, фирмаларға
салынады. Бұл салықтың ставкасы Франция территориясында орналасқан барлық
акционерлiк қоғамдарға бiрдей мөлшерде белгiленген ... ... - ... ... ... салығы Франция мемлекетiнде ... 0 ... - ... ... ... ... салықтардың
iшiнде келесi салықтар ең негiзгi ... ... ... ... ... құрылыс салынбаған учаскiлердiң жер салығы, түрғын ѕй
салығы, профессионалдық ... ... ... жер ... ... ... ... құрылыс жүрiп жатқан ... және тағы ... ... ... жер ... салығымен жерлер, ормандар жатады.
Түрғын ѕй салығы ... ... ... ... олардың
арендаторларынан да Ѕсталады.
Профессионалдық салық профессионалдық қызметтi ... ... ... жеке тұлғалар төлейдi. Бұл салықты есептеу үшiн 2 элемент ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушiлердi салық қызметi оргондарынан
қорғау, салық салудағы табыстарын жасырғаны үшiн ... ... ... ... Мысалы, кездейсоқ табысын жасыру немесе
декларацияны толтыру кезiнде қате ... ... ... ... және ... 9 пайыздық айыппЅл төленедi. Егер ... ... ... ... екi ... ... салынады. Салық заңдылықтарын
айтарлықтай бЅзған ... заң ... ... жауапкершiлiк
қарастырылып, ол бас бостандығынан айыруға дейiн барады.
Ұлыбритания мемлекетiнiң ... ... ... салық салу 300 жылдан берi әрекет етуде.
Мысалы, 1964 жылды өзiнде бұл мемлекетте ... алым ... ... ... ең ... ... түрi болып табылады. 1780 жылдан ... ... мЅра ... ... ... ал табыс салығы – 1842 жылы пайда
болды.
Ұлыбритания ... ... ... ... ... ... жылы болған салық реформасы болды.
Ұлыбритания мемлекетiнiң қазiргi салық ... ... ... ... ... салықтар.
2) Жергiлiктi салықтар.
Салықтар мемлекеттiк бюджеттiң табыстарын қалыптастыруда зор рөль
атқарады. ... ... ... 64 ... жеке ... ... салығы, корпарация пайдасына салынатын салықтық үлес
салмағы - 19 пайыз.
Англия ... ... ... ең ... ... болып жеке
тұлғалардың табыс салығы, корпарация пайдасына салынатын салық, қосылған
құн салығы, ... ... ... ... Жеке ... ... ... ставкасы 60 пайыз, ал корпарация пайдасына салынатын
салық ставкасы - 35 ... құн ... ... ... баж салықтарын жинаудың
барлық мәселелерiмен кеден басқармасы мойына алған. ... ... ... құн ... мен акциз салығын қарастыратын иелiктi
басқарма бар. Бұл басқарма ... ... ... ... ... орталығы бөлiмiнде салық төлемейтiн тұлғалар жайлы
мәлiметтер жиналады. Бұл басқарма өте ... ... ғана ... құн ... ... ... ... қылмыстық әрекеттерi үшiн
салық заңдылығында бас ... 7 ... ... ... ... жүйе бұл ... территориясында жұмыс iстейтiн бюджет
тұтастығы. µлыбританияда бюджет екi толықтыруы болады: ... ... ... ... Бұл ... ... бюджет жоқ. Жергiлiктi билiк
оргондарының бюджетi формальды түрде жекеленген. Бюджеттiк жүйенiң басты
түрi әсiресе ... бұл ... ... Осы арқылы мемлекеттiң
шамамен жалпы ұлттық кiрiсi үлестiрiледi.
Мемлекеттiк бюджеттiң құрылымы µлыбритания мемлекеттiк ... ... ... де қарастырсада болады, оның iшiнде келе ... ... ... және ... ... ... ықтимал өзгертулер бар. Ол
екi бөлiмнен түрады. Қарыздардың ... ... және ... қор. ... қаржысының негiзгi бөлiмi осы шоғырлау қоры арқылы өтедi, оның
iшiнде ағымдағы кiрiстер мен ... ... ... ... ... бұл ақша ... жұмсайтын бюджет,шоғырлау
қорының шығысқа қарағандағы кiрiс көлемiнiң ұлғайуы ұлттық қордың - табыс
бөлiмiне ... ... ... қорында дефицит болатын болса, ол
қарыздардың ұлттық қордағы ссудаларымен өтеледi. Бұл ... ... ... ұлғайтады.
Бюджеттiң табыс бөлiмiнде салықтары қазiргi уақытта ... ... ... 90 ... салықтар құрайды. Оның үстiне
Ұлыбритания салықтарын қарастыру кезiнде өте мЅқият болу керек, ол ... ... және ... ... ... ... келмейтiн
баптарымен ерекшеледi. µлыбританиядағы кiрiс салығының құрылымы, табыс
көзiне сѕйене отырып бөлiктерге ... ... ... ... мемлекеттiк облигациялар арқылы дивидендтерден алынатын табыс
- шет елде жасалатын операциялар сауда табысы
- зейнетақыдан алынатын табыс
- µлыбритания ... ... ... мен ... ... да бiз шет мемекеттердiң тәжiрибесiн ... ... ... ... асыра бiлуiмiз керек. Шет мемекеттерiнiң жеткен нәтижелерiне
бiздiң де жетуiмiзге болады. ... ғана ... ... ... ... ... деп ... Мемлекеттік бюджетті қалыптастыруды жетілдіру жолдары
3.1 Бюджет табысындағы салық түсiмдерiнiң ... ... ... ... ... ... қатынастарға және
тиiстi құқықтық нормаларға негiзделген әртүрлi денгейдегi ... ... ... бюджет жиынтығында мемлекеттiк бюджеттi
құрайтын респубикалық бюджетпен жергiлiктi бюджеттер дербес жұмыс iстейдi.
Бюджет ... ... ... ... әртүрлi денгейiнiң өзара
байланысына негiзделген және оларды әзiрлеу, қарау, бекiту, атқару, бақылау
тәртiбiмен сондай-ақ ... және ... ... ... ... ... ... процес мемлекеттiк кiрiстерi мен шығыстарын баланстайды,
теңдестiредi. Бiрақ қазiргi ... ... ... ... ... оның ... мен ... қарағанда тез өсуде. ... көп, ... ... ең ... өмiрдiң сан түрлi
салаларындағы мемлекет рөлiнiң ѕздiксiз ... оның ... ... ... ... ... аппараттары көлемiнiң өсуi және
тағы басқа себептер. Бюджеттiк шығындардың көбеюi салық ... ... ... бюджеттiң тапшылығы үдiксiз өсiп, оның көлемi
ұлғаяды. Бюджет тапшылығы барлық мемлекеттерде абсоллюттi ... ... ... ... ... ... да артық көрiнедi.
Мемлекеттiк бюджеттiң түрақты тапшылығының негiзiнде көптеген сабептер
жатыр. Оның ... ... ... ... ... ... ... Ол мемлекеттiң экономикалық және әлеуметтiк ... және осы ... ... ... ... Артық өндiрудiң
кезеңдiк дағдарыстары кезiнде бюджетке түсетiн салықтар азаяды. Бюджеттiк
тапшылық мемлекеттiк қаржылардың ... ... ... ... олар ақша ... ... берекесiз-дiгiмен де
байланысты. Бюджеттiк тапшылықтарды реттеу қазiргi ... ... ең ... ... айналды[17].
Республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуын бақылау кезiнде
бақыаудың мынандай ... ... ... ...... ... ... Қазақстан
Республикасы бюджет заңдарының талаптарына сәйкестiк дәрежесiн бағалау;
2) қаржылық есептiлiктi ... ... ... ... жасауы мен беруiнiң дұрыстығын, негiздiлiгiн және
уақтылығын ... ... ...... ... бюджеттiк бағдарламаны оның
паспортына сәйкес атқаруын бағалау.
3.2 Бюджет табысындағы салық түсiмдерiнiң ... ... және ... ... ... ... ... соңғы жылдардығы,яғни 2006 жылы
артығымен орындалғанымен оның ... ... ... құралдар салықтары
толығымен орындалмаған. Мүлiк және көлiк ... ... ... ... ... жердегi мүлiк салығына тартылуға тиiс, барлық
мүлiк және ... ... ... ... ... тиiс. ... мүлiктi
тiркеу орталығының жұмысын жандандыру керек. Барлық заңды және ... ... ... осы ... түруы тиiс.
Бұрын соңды салыққа қатысты ... бiр ... ... ... ... ... жүйесiнiң тѕгелдей iргетасын қалаудан, яғни бәрiн
жаңадан бастадық. Салық заңдарын ... оны ... кез ... ... ... ... ґйткенi, онда қоғамның барлық тобының
мѕддесiн тепе-тең жағдайда қарастыру талап етiледi. Елiмiздегi ... ... ... ... ... ... мен ... түс
келедi. Осының бәрi жинақталып келiп, салық заңдарының көп жағдайда талас
тартыс шеңберiнде өрбуiне әкеледi.
Салық кодексi ... ... да ... үлес ... ... салықтан жалтарғандар өте көп болғандығы жасырын емес. lшкi ... ... ... ... ... көлеңкелi экономикаға жұмыс iстегенi де
белгiлi. Сол себептен ... ... ... бiр ... ... ... отырады.Салық жинау тәсiлдерiн жетiлдiру
жолдарында енгiзетiн тағы да бiр өте ... ... ... қызметтiң кодтары көзделген және салық төлеушiлер
кәсiпорын ... үш ... ... ... ... ... ... көтеруде оның азаматтарының ақшалай немесе
натуралдық түрақты ... ... ... ... ... Қоғамның
тарихында салықтық формаларымен әдiстерi мемлекеттiк сүранымды және
қажеттiлiктердi қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... ... әр түрлi өзгерiстерге ... ... ... арқылы әлеуметтiк және экономикалық процестерге ролi ... ... ... ... ... дамыған елдерде салықтар да ... да, ... ... әсер ... ... болмасын бюджетке түсетiн түсiмнiң негiзгi көзi болып
салықтар табылады. Мемлекет салықтардың көлемi мен ... ... ... ... ... ... оны төлеуден кейбiр жағдайда ауытқуды
жазалауды заңды түрде бекiтедi.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасының дамуының негiзгi ... ... ... ... ... ... ... бюджет
құрылымындағы өзгерiстермен, кiрiс шығыс арасындағы айырмашылықтарды ескере
отырып, бюджет тапшылығына ... ... мен ... ... ... айналысатын жеке тұлға ... ... ... ... онда өнеркәсiптiң қайта ... ... ... яғни ... ... ... ... көбеюiн, салық
көлемiнiң де нақты өзгерiстерге үшырап, әлемдiғк ... ... ... ... биiктерге жететiндiгiмiзге кѕмәнiм жоқ.
Шегерiстерге салық салу ... ... ... көзқарасынан
қарайтын болсақ, мынаны айтып өткен жөн. Егер де ... ... жеке ... ... ... ... ... бойынша
табысы болмаса да шығындары болады, яғни мемлекетке әрқашанда неден ... ... ... ... ... ... ерекшелiгi кәсiпкерлiк қызметпен
айналысушы тұлғалардың салық ставкаларын ... ... ... ... ... төмендетiлсе бюджетке төленетiн түсiмдердiң бiразы
азаяды, бiрақ ... ... ... ... әкелiп соқтырып, кейiннен
төленетiн салық мөлшерi де көбейедi.
Салық төлеушi және жинаушы салық төлеу процесiнде белгiлi бiр ... ... Бұл ... ... ... ... әрi ... соғұрлым салықтық жиналу денгейi де жоғары болады. Салық ... ... ... және ... ... бар. Олар: кәсiпкерлiк
iс-әрекетпен айналысушы жеке тұлғалардың қаржы көздерiнiң төмендеуi, заңды
бiлмеу немесе оның ... ... ... ... ... бұзу.
Мемлекеттiң экономикасын көтеруде оның азаматтарының ақшалай немесе
натуралдық ... ... ... ... ... ѕлкен. Іоғамның
тарихында салықтық формаларымен әдiстерi мемлекеттiк сүранымды ... ... ету, ... ... ... ... шешу
жолдарына бейiмделiп отырып, әр ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк және экономикалық процестерге ролi де
өзгерiп отырады.
Әрине, мемлекет барысында бюджеттiң кiрiс ... ... ... де ... ... өз ... өз табысының бiр бөлiгiн беруге
қЅлшынбайды. Мiне, сондықтан да әр елдiң өз ... ... бар. Олар ... ... ... саясатының, түрмыс-тiршiлiгiнiң жағдайына
байланысты әр-түрлi болып келедi.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. ... ... ... ... ... ... Юрист,
2006.- 8 б.
2.Финансы РК: Ежегодный статистический сборник 1990-2005/ Под ред. А.А.
Смаилова.-Алматы, 2006.-122с.
3.Ýêîíîìèêàëûº òåîðèÿ: ... Я.І. ... Б.Б. ... ... ... ... университетi, 1999.-280 бюджет
4.Закон Республики Казахстана o бюджетной ситеме 1.04.99. и нормативные
акты по ... ... ... Н.Е. Наурызбаев. Налоги: понятие, элементы, установление,
виды. Алматы 1998г. ТОО ... ... и ... ... ... Инфра, 1999.-
224с.
7.Салық жинауда салғырттық ... І. ... ... ... Салыққа салаутты көзқарас керек Зерде N3 2004ж.
9. Жүнiсова Н.А Бюджет саясаты. Саясат-2005-1.
10 Жанибеков С. Бюджеттiң орындалуын ... ... ... Қазақстан
қаржысы1999 жыл N8 .
11. Мемлекеттiк салық саясаты( Заң газетi. 1999 жыл 3 ... ... ... ... қажет. Қаржы-ақпарат.- N5- 03.2006
13. Салық және бюджет саясаты( Қазақстан ХХI ғасырға жол 2004 ж. N2
14. Салық- халық несiбесi ... ... 2004ж.1 ... Салық бюджеттiң қайнар көзi// Заң газетi 2004 жыл шiлде.
16.Облыс бюджетiнiң ... ... ... ... N81.29.06.2006.
17.Қазақша - орысша, орысша – қазақша терминологиялық сөздiк: Под ... А.К. ...... ... 2004-288 с.
-----------------------

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қаржы саясаты."12 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
21 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты18 бет
8 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты16 бет
«GNPF» акционерлік қоғамның қаржылық – экономикалық жағдайдын талдау11 бет
«АДМА» ЖШС»кәсіпорнының қаржылық- экономикалық көрсеткіштері. Іс-тәжірибе есебі47 бет
«АКА» ЖШС қаржылық жағдайын талдау30 бет
«КазАБЭК» кәсіпорынның қаржы шаруашылық қызметін талдау23 бет
«Казагрофинанс» акционерлік қоғамының қаржы лизингін талдау57 бет
«Казойлсервис» ЖШС-нің қаржылық есебі61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь