Карбонизделген сорбенттің регенерациялық және жара жазушы қасиеттерін зерттеу туралы

КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 Әдебиетке шолу
1.1 Сорбент және оның түрлері
1.2 Сорбциялық әдістердің қолданылу салалары
1.3 Карбонизделген сорбенттер және олардың қасиеттері
1.4 Карбонизделген сорбентті таңғыштар және медицинада қолданылуы
2 ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛДАРЫ МЕН ӘДІСТЕРІ
2.1 Зерттеу материалдары
2.2 Зерттеу әдістері
2.2.1 Iрiңдi инфeкциялaр микрoфлoрacынa қaтыcты ККҚ.ның coрбциялық қacиeттeрiн мoдeльдi экcпeримeнттeрдe зeрттey
2.2.2 In vivo тәжiрибeлeрiндe eгeyқұйрықтaрдaғы iрiңдi жaрaлaр микрoфлoрacынa қaтыcты ККҚ.тың элиминaциялayшы қacиeттeрiн зeрттey
2.2.3 Микрoбиoлoгиялық әдicтeр
3 ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
3.1 ККҚ.ның in vitro жaғдaйындa Staphylococcus spp. жәнe Streptococcus spp. iрiңдi жaрaлaрғa әceрiн зeрттey
3.2 ККҚ.ның in vitro жaғдaйындa Streptococcus spp. дaқылынa әceрiн зeрттey
3.3 ККҚ.ның in vivo жaғдaйындa iрiңдi жaрaлaрдaғы Staphylococcus spp. жәнe Streptococcus spp. бaктeриялaрынa әceрiн зeрттey
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
ҚОСЫМША
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі таңдағы сорбциялық әдістер емдеудің ең маңызды түрі. Сорбциялық әдістердің медицинада теориялық маңыздылығы мен практикалық мәнділігі көрсетілді. Асыра сілтемей-ақ салыстырмалы қысқа уақытта медициналық сорбенттің және терапияның сорбциялық әдістерінің жарыққа шығуы және практикалық денсаулық сақтауда олардың қолданылуы таңғаларлық жетістіктерге жеткен.
Ғылыми жаңалығы. Тәжірибе кезінде карбонизделген сорбенттердің сорбциялық қасиеттеріне жүйелі зерттеу жүргізілді. Нәтижесінде осындай карбонизделген сорбенттің регенерациялық және жара жазушы қабілеттілігін аз уақыт ішінде емдеп жазуға болатындығы анықталды.
Практикалық маңыздылығы. Алынған мәліметтерді Медицина, микробиологияда, биология, нанотехнология, өнеркәсіп салаларында, ветеринария және хирургия практикасында қолданылады.
Ғылыми мәселенің қазіргі таңдағы бағалануы. Тәжірибе кезінде сорбенттердің сорбциялық қасиеттеріне жүйелі зерттеу жүргізілді. Егеуқұйрықтарға жасалынған тәжірибе барысында сорбентті таңғыштармен емдеу жүргізілді. Нәтижесінде осындай карбонизделген сорбенттің регенерациялық және жара жазушы қабілеттілігін аз уақыт ішінде емдеп жазуға болатындығы анықталды.
Зерттеу жұмысының мақсаты: 4 міндет 4 қорытынды, 1 мақсат
 Ауруларды емдеудегі карбонизделген сорбентті таңғыштардың емдік қасиетін зерттеу.
 Карбонизделген сорбенттің регенерациялық қасиеттерін анықтау.
 Карбонизделген сорбенттің жара жазушы қасиеттрін анықтау.
 Сорбенттердің сорбциялау, адсорбциялау және абсорбциялау қабілеттерін және олардың активтілігін ұлғайтатын тәсілдер жасау.
 Карбонизделген сорбенттің маңыздылығы мен әсер ету жағдайын зерттеу.
 Зерттелген карбонизделген сорбенттердің сорбциялану процесінің заңдылығын түсіндіру.
 Қолданылған карбонизделген сорбенттің қасиеті мен қызметі процесінің заңдылығын көрсету.
 Алынған тәжірибелік мәліметтерді іс жүзінде қолдану жолдарын және болашағын көрсету.
Зерттеу жұмысының міндеттері:
 Жарақаттанған теріге сорбентті таңғыштарды таңу және таңғыштардың қасиетін салыстырмалы түрде бақылау
Зерттеу объектісі ретінде биoтeхнoлoгия кaфeдрacындaғы қoлдaнбaлы микрoбиoлoгия зeртхaнacының микрooргaнизмдeрдiң мұрaжaй штaммдaры: S.aureus (aлтын cтaфилoкoкк), S.epidermidis,S.saprophyticus, Streptococcus pyogenes және иммoбилиздeнгeн биoкaтaлизaтoрлaрды aлyғa aрнaлғaн coрбeнттeрдiң oрнынa тaбиғи тaбиғи тacымaлдayшылaрдың нeгiзiндe жaңa нaнoмaтeриaлдaр пaйдaлaнылды.
Теориялық және әдістемелік негізі. Қазіргі таңда түрлі жағдайлармен регенерациялық және түрлі ауруларға шалдығу жиі кездеседі. Осы жұмыс барысында медициналық, микробиологиялық әдебиеттер пайдаланылды. Жүргізілген зерттеу жұмыстарының нәтижесі, сорбентті таңғыштардың емдік қасиеттерінің әсерінен егеуқұйрықтартың түрлі дәрежедегі жарақаттарының жазылуы теориялық негіз болып табылады. Сорбция изотермасы және орта қышқылдығының сорбциялық сыйымдылыққа әсері бойынша алынған мәліметтердің сенімділігі арқасында оларды анықтамалық материал ретінде қолдануға болады.
Практикалық базасы. Дипломдық жұмыс әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің биология және биотехнология факультеті, биотехнология кафедрасындағы зертеханасында орындалды.
1 Сорбенты и их клиническое применение: Пер. с анг./Под ред. К.Джиордано.-К.: Выща шк.Головное изд-во, 1989.-400с.
2 Сорбенты и сорбционные процессы.-Ленинград: ЛТИ, 1989.-179с
3 Сорбенты и сорбционные процессы.-Ленинград: ЛТИ, 1990.-185с
4 Petrov N., Budinova T., Razvigorova M., Ekinci E., Yardim F., Minkova V. Preparation and characterization of carbon adsorbents from furfural // Carbon — 2000. — V. 38, № 15. — P. 2069—2075
5 Polovina M., Babic B., Kaluderovic B., Dekanski A. Surface characterization of oxidized activated carbon cloth // Carbon −1997. — V.35, № 8. — P.1047-1052
6 (Қ.Күзембай., Қ.Досымов Гетерогендік катализге кіріспе оқу құралы алматы «қазақ университеті»2013-176 бет).
7 (Фармокология спорта / Горчакова. А., Гудивок Я.С., Гунина Л.М. под.общ.ред. С.А.Олейника: Олимп. л-ра, 2010. – 640 с.).
8 Николаев В. Г., Михаловский С. В., Николаева В. В., Оле¬щук А. М., Лисничук Н. Е. Энтеросорбция: состояние вопроса и перспективы на будущее // Вестник проблем биологии и медицины. — 2007. — Випуск 4. — С. 7-17.
9 Беляков Н. А., Соломенников А. В. Энтеросорбция (введение в проблему). — Л., 1990. — 35с.
10 Pillet, S.; Souhassou, M.; Lecomte, C.; Schwarz, K. и др. Acta Crystallograica A (39, 1983-) (2001), 57, 209—303
11 Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Химия. Н.Нұрахметов, А.Ниязбаева, Р.Рысқалиева, Н.Далабаева. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 336 бет
12 Кельцев Н.В. Основы адсорбционной техники М.: Химия, 1984.592с.
13 Дзисько В.А // Получение, структура и свойства адсорбционов Л., 1983. С 311-317
14 Сорбенты и их клиническое применение: Указ.лит. 1978-1982гг. / Сост. Иохвидович И.Г.-Харьков:ХГНМБ, 1982.-41с.
15 Природные сорбенты Дальнего Востока/отв.ред. В.Т.Быков.-М.: АН СССР, 1958.-128Сс.)
16 Бузаева М.В., Климов Е.С., Кириллов А.И. Физико-химические свойства природных сорбентов Ульяновской области // Башкирский химический журнал. – 2010. – Т. 17. – № 4. – С. 37–40.
17 Глинка Н.Л. Общая химия. — 22 изд., испр. — Ленинград: Химия, 1977. — 719 с.
18 Природные сорбенты и комплексоны в очистке сточных вод / Е. С. Климов, М. В. Бузаева. – Ульяновск : УлГТУ, 2011. – 201 с.
19 Вирусология, иммунология, генетика, молекулалық биология. Орысша-қазақша сөздік. –Алматы, Ана тілі, 1993.
20 Биохимия человека: В 2-х томах. Т. 1. Пер. с англ.: - М.: Мир, 1993. - 384 с., ил.
21 Сыздықбаев М.І Модификацияланған кальций-магний силикофосфатты сорбенттерін синтездеу үрдісінің технологиялық негіздер» автореферат, Алматы 2010
22 Сыздықбаев М.І Модификацияланған кальций-магний силикофосфатты сорбенттерін синтездеу үрдісінің технологиялық негіздер» автореферат, Алматы 2012
23 Вестник КазГУ, серия химия, Алматы 2005, №1 А.С.Құрманбеков, А.А.Жұбанова, Р.М.Мансурова. Жоғары температурада карбонизделген сары өрік қабығы және микроорганизм клеткалары негізінде алынған биосорбенттердің ауыр металдарды сорбциялау қабілетін зерттеу
24 Вестник КазГУ, серия химия, 2013, №1 Ж.А.Таттибаева, С.М.Тәжібаев, Қ.Б.Мұсабеков, Р.Медетхан, Ж.Мұстапаева, Г.К.Қайырманова Rhodotorula glutinis ашытқы жасушаларының негізінде металл иондарының сорбенттерін алу.
25 Кучин, А.В. Способ получения абсорбента для очистки водных поверхностей от загрянений нефтью, нефтепродуктами и органическими растворителями / М.Ю Магний В.А Демин и др. РФ.- № 96105798/25. Заявлено 26.03.1996 опубл 27.11.1997. Бюл № 3
26 Паронян В. Х. Технология и организация производства жиров и жирозаменителей. – М.: Пищепромиздат, 2007. – С. 512-514.
27 Калошин Ю. А. Технология и оборудование масложировых предприятии. – М.: Академия, 2002. – С. 363-365
28 А.А.Лурье Сорбенты и хроматографические носители москва издательство «химия»1972
29 Карнаухов А.П. Адсорбция. Текстура дисперсных и пористых материалов. — Новосибирск: Наука. 1999. — 470 с.
30 Грег С., Синг К. Адсорбция, удельная поверхность, пористость. - М.: Мир, 1984. - 310 с.*
31 Ә.Қ.Қоқанбаев Сорбциялық құбылыстар оқу құралы алматы «Қазақ университеті»2001
32 Интенсификация двухступенного фильтрования с применением угольно минерального сорбента / Л.А. Кульский, Ю.И. Тарасевич, Е.А. Шевчук, З.Г. Иванова // Химия и технология воды. - 1990. - 12, № 1.-С. 15-18.
33 Еськов А.П. Механизм повреждающего действия бактериального эндотоксина / А.П. Еськов, Р.И. Каюмов, А.Е. Соколов // Эфферентная терапия.-2003.-Т.9, №2. -С. 71-74.
34 Тoлcтых М.П. Тeoрeтичecкиe и прaктичecкиe acпeкты зaживлeния рaн / М.П. Тoлcтых, O.Э. Лyцeвич М.: Дипaк, 2007. -96c.
35 Дaцeнкo Б.М. Гнoйнaя рaнa / Б.М. Дaцeнкo, C.Г. Бeлoв, Т.И. Тaмм. Киeв: Здoрoв’я, 1999. – 136c.
36 Шaпoшникoв Ю. Г. Хирyргичecкaя oбрaбoткa рaн II Диaгнocтикa и лeчeниe рaнeний. М.: Мeдицинa, М.: Мeдицинa, 1998. -C. 176 - 191.
37 Глянцeв C. П. Aдaмян A. A., Гoнчaрoвa З. Г. Cрaвнитeльнoe изyчeниe фeрмeнтo coдeржaщях пeрeвязoчных cрeдcтв при личeнии гнoйных рaн в экcпeримeнтe //Мecтнoe лeчeниe рaн: Мaтeриaлы Вcecoюз. кoнф. М., - 1995. - C. 200 -201
38 Кyлeшoв C.E., Кoлкeр И.И., Caмыкинa Т.Д. Примeнeниe CO2-лaзeрa в гнoйнoй хирyргии// Рaны и рaнeвaя инфeкция: Мaтeриaлы Вcecoюз. кoнф. -М., -1997. -C. 34-36
39 Cтoлярoв E. A., Ивaнoвa В. Д., Кoлcaнoв A. В. Зaживлeниe гнoйных рaн мягких ткaнeй при мecтнoм лeчeнии// Хирyргия. 2003. -№9. -C. 28-32.
40 Кyзин М. И., Кocтючeнoк Б. М. Рaны и рaнeвaя инфeкция. М.: Мeдицинa, 1996. -592 c.
41 Минчeнкo A.Н. Рaны. Лeчeниe и прoфилaктикa ocлoжнeний / A.Н. Минчeнкo. CПб.: CпeцЛит, 2003. -207c.
42 Пaльцeв М.A. Пaтoлoгичecкaя aнaтoмия / М.A. Пaльцeв, Н.М. Aничкoв. –М.: Мeдицинa, 2000. 528c.
43 Ceдлaрик К.М. Aльгинaты для лeчeния рaн: oбзoр / К.М. Ceдлaрик //Хирyргия. 1997. -№1. - C. 62-65.
44 Тoлcтых М.П. Лeчeниe рaн aнтиoкcидaнтaми / М.П. Тoлcтых, Б.A. Aхмeдoв, A.Р. Aтaeв, Ф.E. Шин. Мaхaчкaлa: Изд.дoм «Эпoхa», 2004. -167c.
45 Гoрюнoв C.В. Гнoйнaя хирyргия: Aтлac. / C.В. Гoрюнoв, Д.В. Рoмaшoв, И.A. Бyтивщeнкo. М.: БИНOМ, 2004. -558c.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
әл - Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Кадирбеков ... ... ... ЖӘНЕ ЖАРА ... ҚАСИЕТТЕРІН
ЗЕРТТЕУ
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
5В070100 – «Биотехнология» мамандығы
Алматы, 2015
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
әл - Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Биотехнология кафедрасы
«Қорғауға жіберілді»
__________ Биотехнология
кафедрасының ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ЖАРА ... ЗЕРТТЕУ»
5В070100 – «Биотехнология» мамандығы
|Орындаған: | ... А. |
| | | ... ... Аға ... , PhD Акимбеков Н.
Алматы, 2015
РЕФЕРАТ
Диплом жұмысы 52 беттен, 11 суреттен, 6 кестеден, 45 ... ... ... сорбент, карбонизделген сорбент, абсорбция, адсорбция,
S.aureus ... ... ... ... ... ... мақсаты: Ауруларды емдеудегі карбонизделген
сорбентті таңғыштардың емдік қасиетін зерттеу.
... ... ... қасиеттерін анықтау.
✓ Карбонизделген сорбенттің жара жазушы қасиеттрін анықтау.
... ... ... және ... және ... ... ұлғайтатын тәсілдер жасау.
✓ Карбонизделген сорбенттің ... мен әсер ету ... ... ... сорбенттердің сорбциялану процесінің
заңдылығын түсіндіру.
✓ Қолданылған ... ... ... мен ... ... ... ... тәжірибелік мәліметтерді іс жүзінде қолдану жолдарын
және болашағын көрсету.
Зерттеу ... ... ... ... сорбентті таңғыштарды таңу және таңғыштардың
қасиетін салыстырмалы түрде бақылау
Зерттеу әдістері:микробиологиялық ... In vivo және ... ... ... ... Өсірудің алғашқы 7 күнінде бидай өскіндерінің өсуін ... ... және ... ... өсуін орташа
шамамен 25%-ға арттырады. Кaрбoниздeлгeн күрiш қayызы нeгiзiндe
coрбeнттiң ... spp. ... ... coрбциялық
бeлceндiлiгi 80% құрaйтынын көрceттi.
2. In vitro жaғдaйындa кaрбoниздeлгeн күрiш ... ... ... spp. ... ... coрбциялық
бeлceндiлiгi 70% құрaды.
3. Кaрбoниздeлгeн күрiш қayызы нeгiзiндeгi ... ... ... жaрa ... ... ... ... иe бoлып, oның эпитeлизaцияcын
жылдaмдaтaтыны бeлгiлi бoлды.
Практикалық қолдануы: Алынған мәліметтерді Медицина, микробиологияда,
биология, нанотехнология, өнеркәсіп ... ... және ... ... ... |КІРІСПЕ | |
| ... ... | |
|1 ... шолу | ... |Сорбент және оның түрлері | ... ... ... ... ... | ... |Карбонизделген сорбенттер және олардың қасиеттері | ... ... ... ... және медицинада | |
| ... | |
|2 ... ... МЕН ӘДІСТЕРІ | ... ... ... | ... |Зерттеу әдістері | ... ... ... ... ... ... | |
| ... ... ... ... ... | ... |In vivo тәжiрибeлeрiндe eгeyқұйрықтaрдaғы iрiңдi жaрaлaр | |
| ... ... ... ... ... | |
| ... | ... ... ... | |
|3 ... ... ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ | ... ... in vitro ... ... spp. жәнe | |
| ... spp. ... ... әceрiн зeрттey | ... ... in vitro ... Streptococcus spp. дaқылынa | |
| |әceрiн ... | ... ... in vivo ... iрiңдi жaрaлaрдaғы | |
| ... spp. жәнe ... spp. ... | |
| ... ... | |
| ... | |
| ... ... ... | |
| ... | ... МЕН ... СӨЗДЕР
ПВП – Пoливинилпиррoлидoн
БAЗ – Бeттiк aктивтi зaттaр
ПЭГ – Пoлиэтилeнгликoль
ККҚ –Кaрбoниздeлгeн күрiш қayызы
КТБ – Кoлoния түзyшi бiрлiк
ГЛОССАРИЙ
Сорбент ( латын ... ... ...... ортадан
газдарды, еріткіш заттарды және булардың таңдап ... ... ... ... мен ... ... газдар немесе сұйық ортадағы
(ерітіндідегі) заттарды ... ... ... судан, ауадан иондар мен молекулаларды сорып
алатын сұйық немесе қатты ... ... ... ... ... газ ... ... – оған тиген газдардың немесе сұйықтықтардың (белсендірілген
көмір, цеолиттер, силикагельдер, ... ... ... және ... гидроксиді (негізінен алюминийдің), кеуек металлдар, табиғи
минералдар, саздар) заттардың ... ... ... ... ... табиғи немесе жасанды материалдар.
Силикагель – өндірістік көлемде көп тараған кеуектілігі жоғары дамыған
минералдық адсорбенттердің бірі –кремний оксиді.
Адсорбция - ... тек ... ... ғана жүретін сіңіру.
Табиғи сорбенттер - бүтін, ... ... және ... ие және ... ... ... етпейді.
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі таңдағы сорбциялық әдістер емдеудің ең
маңызды түрі. Сорбциялық әдістердің медицинада теориялық ... ... ... ... Асыра сілтемей-ақ салыстырмалы қысқа
уақытта медициналық сорбенттің және терапияның ... ... ... және ... ... ... олардың қолданылуы
таңғаларлық жетістіктерге жеткен.
Ғылыми жаңалығы. Тәжірибе кезінде ... ... ... ... ... ... Нәтижесінде осындай
карбонизделген сорбенттің регенерациялық және жара жазушы қабілеттілігін аз
уақыт ішінде емдеп жазуға болатындығы анықталды.
Практикалық ... ... ... ... ... ... ... салаларында,
ветеринария және хирургия практикасында ... ... ... ... ... ... кезінде
сорбенттердің сорбциялық қасиеттеріне ... ... ... ... тәжірибе барысында сорбентті таңғыштармен емдеу
жүргізілді. ... ... ... ... ... жара ... қабілеттілігін аз уақыт ішінде емдеп жазуға болатындығы
анықталды.
Зерттеу ... ... 4 ... 4 ... 1 ... ... емдеудегі карбонизделген сорбентті таңғыштардың
емдік қасиетін зерттеу.
✓ Карбонизделген сорбенттің регенерациялық қасиеттерін анықтау.
... ... жара ... ... ... ... сорбциялау, адсорбциялау және абсорбциялау
қабілеттерін және олардың ... ... ... жасау.
✓ Карбонизделген сорбенттің маңыздылығы мен әсер ету ... ... ... сорбенттердің сорбциялану процесінің
заңдылығын түсіндіру.
✓ Қолданылған карбонизделген сорбенттің қасиеті мен ... ... ... Алынған тәжірибелік мәліметтерді іс ... ... ... ... ... ... міндеттері:
✓ Жарақаттанған теріге сорбентті таңғыштарды таңу және таңғыштардың
қасиетін ... ... ... ... ... ... кaфeдрacындaғы қoлдaнбaлы
микрoбиoлoгия зeртхaнacының микрooргaнизмдeрдiң мұрaжaй штaммдaры: S.aureus
(aлтын cтaфилoкoкк), S.epidermidis,S.saprophyticus, Streptococcus pyogenes
және иммoбилиздeнгeн ... aлyғa ... ... ... ... ... нeгiзiндe жaңa нaнoмaтeриaлдaр
пaйдaлaнылды.
Теориялық және әдістемелік негізі. Қазіргі таңда ... ... және ... ... шалдығу жиі кездеседі. Осы жұмыс
барысында ... ... ... ... ... ... ... сорбентті таңғыштардың емдік
қасиеттерінің әсерінен егеуқұйрықтартың түрлі дәрежедегі жарақаттарының
жазылуы ... ... ... табылады. Сорбция изотермасы және орта
қышқылдығының сорбциялық сыйымдылыққа әсері бойынша ... ... ... ... ... материал ретінде қолдануға
болады.
Практикалық ... ... ... ... ... ... Ұлттық
университетінің биология және биотехнология факультеті, биотехнология
кафедрасындағы зертеханасында орындалды.
НЕГІЗГІ ... ... ... ... және оның ... ... тілінен  sorbens — сіңіргіш) – қоршаған ортадан
газдарды, еріткіш заттарды және ... ... ... немесе
сіңіргіш, қатты денелер мен сұйықтықтар.
Ең алғаш сорбенттер ежелгі египеттіктер және ... ... ... халқы қолданды. Сары ауру, дизентерия және ... ... ... мақсатында пайдаланылды. Барлық адамзатқа белгілі,
ертедегі шипагер Авиценаның ... ... ... туралы
керекті мағлұматтар жазып қалдырған. Заманауи медицинаның практикасында
ағзаны ... ... ... көп бола ... жоқ. ... ... өткен ғасырдың 30-шы жылдарында басталды. ... ... ... ... ... тәжірибе жүзінде дәлелдеп
көрсетті. Осы уақытта мамандар адам ағзасы үшін сорбенттерді пайдаланудың
екі ... ... ... ... 2) адам үшін қатерсіз препараттар
дайындады. Бұл жұмыспен шет ел және орыс ғалымдары ... екі түрі ... 1) ... 2) ... ... ... ... сұйық ортадағы
(ерітіндідегі) заттарды өзінің барлық массасымен сіңіруге, соруға қабілетті
және бойына судан, ауадан ... мен ... ... ... ... ... зат. Абсорбент бұл жағдайда абсорбат деп аталатын сорбатты
жұтады. Мұндай спецификалық орындарға ... ... ... беті ... белгілі химиялық байланыстарда жұмыс жасай алады. Абсорбаттың
сұйық ... ... ... физикалық типтердің әрекетінің
нәтижесінде байланысады: диполь-диполь, лизосомалар диполь-индуцирленген
диполь лондоновты ... ... ... ... ... су ... жою қажеттігі ескерілген. Абсорбциялық сұйықтықтың
әрекетінің әсері абсорбаттың су фазасында еруі және абсорбенттің ... ... ... ... ... ... ... сұйық ортада бірдей еруі нәтижесінде ... ... ... ... ... ... гемодиализді абсорбция процесі ретінде
қарастыруға болады. ... ... ... ... ... ... ... мембрана кезінде абсорбцияланған сұйықтық тазаланған
су ... ... ... ... ... ... ... типті
әдіспен қосылғанда фторланған көмірсутектер оксигенация қаны ... Бұл ... ... ауыр (ρ 1,7-1,9 ... өте ... ... байланысқан химиялық инертті ... ... ... басқа да сұйықтықтарда ... ... ... ... көмір қышқыл газын
тазалап, оттекпен қанықтырады. Фтор құрайтын байланыстарда еріп және ... ... ... ... қанға өтеді де көмірқышқыл газының ... ... ... ... жақсы еритін қасиетін байқауымызға
болады [1].
Биологияда абсорбентке: 1) Адам мен ... дене ... ... ... ... жарғақтары (мембраналары),
арнайы (жасушалар микробүрлері) және жалпы органеллалар 2) ...... ... ... ... жатқан
жасушаларының плазмолеммалары жатады.
Абсорбция дегеніміз – сорбент массасына диффузия арқылы газ ... ... Ол ... бір ... ... ... бір затта
(сорбентте) еру құбылысына пара-пар. Фаза араларындағы заттың таралуы Генри
заңына бағынады. ... ... ... ... ... ... ... тұз қышқылын өндіру толығымен хлорлы
сутек газын судың абсорбциялау құбылысына негізделген. Нақ осы ... ... ... сүйеніп газдарды зиянды қоспадан тазартады,
газ қоспасын бөледі.
Химияда: әр абсорбент белгілі бір ... ғана ... су, ... ... сілтілердің сулы ерітінділері) белгілі мөлшерде сіңіре
алады. Мұндай қасиет газ ... ... және ... ... ... ... ... Тау-кен ісінде: абсорбент (лат. absorbens— сіңіргіш зат)
– абсорбент, көлемді сіңіргіш зат — бойына cудан, ... ... ... сорып алатын сұйық немесе кеуекті қатты зат [2].
Адсорбент – оған тиген газдардың ... ... ... цеолиттер, силикагельдер, вермикулит, күйе, оксидтер және кейбір
металлдардың гидроксиді (негізінен ... ... ... ... саздар) заттардың адсорбциясы болатын ... ... ... ... ... жасанды материалдар. Адсорбент дегеніміз – бұл
дене,өзінің қатты дамыған бетіне сіңіргіш зат. ... ... ... ... таралған. Шектік бөлімде адсорбенттер сорбцилық
заттарды құрайды. Бұл заттар шектік бөлімде газ-сұйықты, ... ... ... ... ... таралған: белсендірілген
көмір, алюминийдің белсендірілген оксиді, силикагель, кремний диоксиді [3].
Белсендірілген ...... ең ... сорбент. Ішек-қарын
жолындағы у мен уыттың ... жол ... ... ... ... жақсы көмектеседі.
Белсендірілген көмірдің қолданылуы: ішекте ашу және шіру үдерістерімен
қоса ... ... ... ... ... іштің желденуі,
диспепсия); жоғары ... және ... ... шырыш
секрециясында; іш өткенде; қатты уланғанда (оның ішінде алкалоидтармен,
гликозидтермен, ауыр металл тұздарымен); улану ... бар ... ... және септикотоксемия сатысындағы күйік ауруларында; ХПН
(гиперазотемияда); алкалоидты-абстинентті ... ... ... ... сәуле және химиялық ем қабылдағанда ... ... ... ... ... ... сальмонеллезда; бауыр
циррозында; рентгенмен тексеруге дайындық жасағанда (газдың түзілуін азайту
үшін) [4].
Беткейлік белсенділікті төмендететін заттармен байланысу ... ... ... ... ... болуымен сипатталады
(олардың химиялық табиғатын өзгертпей). Газдарды, ... ... ауыр ... тұздарын, салицилаттарды, барбитураттарды
және басқаларды сіңіріп, олардың асқазан-ішек жолынан сіңуін азайтады және
организмнен нәжіспен бірге шығарылуына ... ... ... ... (оның ішінде темір тұздарын, цианидтерді, малатионды, метанолды,
этиленгликольды) аз сіңіреді[5].
Силикагель – өндірістік көлемде көп ... ... ... ... ... бірі –кремний оксиді. Кремний оксидінің бірнеше
түрлері бар. Ол ... ... және ... ... ... ... қайта түрлену мүмкіншіліктері температуралық диапазонмен
шектеліп, қысымға ... ... ... ... ... ... тетраэдрлік құрылымдарының шыңдарында SI – OH ... ... ... олар ... ... және адсорбциялық
қасиеттеріне ерекше әсерін тигізеді.Өндірісте ... төрт ... ... КСМГ ... ірі силикагель), МСМК (кесек ... ... ШСКГ ... ШМСГ ... ... деп аталады.
Силикагельдің басқа өнеркәсіптік ... ... ... оксиді, цеолиттер), регенерациялануының төменгі температурада
жүргізілуі, қышқылдық ортаға және ... ... мен ... ... әрі ... оның ... тұстарын сипаттайды
[26].
Энтеросорбент (SiO2) – кремний жерде ең көп тараған элементтердің ... де оның ... SiO2 жер ... 50% ... ... Өте таза
кристалдық кварц ретінде (негізінен құм және кремний ... және ... ... ... ... топтың көміртектен соңғы келесі элементі ... ... ... ... ... ... ... оттектен кейін
екінші орын алады. Көміртек органикалық ... ... ... ... ... ... жер ... түзетін минрералдық заттардың
құрамындағы негізгі элемент. Кремний жаратылыста қосылыстар ... ... ол ... ... ... SiO ... құм), жер қыртысының
негізгі массасы ... ... ... ... ... каолин т.б).
Кремнийдің тұрақты үш изотопы бар: 28 Si (92,27%) 29 ... 30 ... алу ... ақ қиыршақ ұсақ құмды магниймен ... ... MgO және ... ... ... тазарту үшін, шыққан
массаны тұз қышқылымен және фторсутек қышқылымен әрекеттейді. Магнийдің
орнына тотықсыздандырғыш ... ... ... ... ... ... амофрты кремний сұр түсті ұнтақ зат, тығыздығы 2.35
г/ см -ке жуық. Кремнийді ... ... ... ... ... ... онда ... кремний түзіледі; бұл болат сияқты сұр, металдық жылтыры
бар, қатты кристалдық зат, тығыздығы 2,4г/см.Кремнийдің ... ... 3s 3p, оның ... sp – ... болады. Кремний түрлі
құймалардың құрамына араластыруға ... ... ... ... антрацит, табиғи көмір, олардың өңделген өнімдерінен,
кокс қабығы, ағаш-өсімдіктер және ... ... ... ... ... ... адсорбенттер белгілі. Активті көмір негізіндегі
адсорбенттер әр ... ... ... ... ... ... ... газдар және сұйық ... ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге активті
көмір ауыз суды ... және ... қан ... т.б. ... ... ... кеуектілігі, механикалық беріктілігімен
ерекшеленетін жаңа көміртекті материалдарды жасау әдістері қолданылуда.
Әртүрлі ... ... ... бетінде көмірсутек пиролизі кезінде
каталитикалық көміртек түзілуі жаңа ... ... ... ... көміртектеу арқылы меншікті беттер сыйымдылығын және
активтілігін жоғарылатуға болады. Бұл ... ... ... ... ... ... жаңа жол ашады, сондай-ақ ... ... ... ... заңдылықтарын зерттеуге
мүмкіндік береді [8].
Нефрологтар хирург-трансплантологтармен жұмыс жасауда ... ... ... ... ұзақ ... қалпына келмейтін бүйректерді емдеу
жолдарын ашты. Европада және ... ... ... ... ... да өлім ... ... АҚШ-та 37100 науқасқа созылмалы уремия ауруына перитонеальді
диализ және гемодиализ немесе бүйрек ... ... ... ... құны 902 млн. ... Соңғы есептеулер бойынша жылдық
құны 2,3 млрд. долларды қамтиды. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек 1976
жылы 74,1% ... 12775 ... ... ... ... бен ... 23,7% құрайтын 4076 науқас үй жағдайында диализбен ... 2,27 % ... 378 ... ... ... арқылы емделді.
Сонымен қатар 1976 жылы 3504 ... ... ... кейін диализбен емдеу әдісі және иммунодепрессанттардың
қолданылуы ... және ... ... алып келеді. Ең ... ... ... ... ... ... түрі бар ... яғни
интраалюминий сұйықтығын жою адам және жануар бүйрегінсіз ішекте өмір сүруі
болып табылады. Бұл бөлімде ... ... ... ... үшін ... ... тоқ ішекті пайдаланудың 4 әдісі ұсынылып отыр: 1)
қышқылды ауыстыра алмайтын кетоаналогтарды пайдалану; 2) ... ... ... ... ... бактерияларының ферменттерін пайдалану;
3) сұйық мембранамен қапталған капсуланы қолдану; 4) ... ... ... ... ... ... ... өзгерістері мен
шығарылу әрекеттерімен уремияны емдеу клиникалық және тәжірибелік модельдер
болып табылады. Асқорыту каналы гипертрофиялық ... ... ... ... ... ... ... токсинді қалдықтарды жою үшін
энтеросорбенттер қолданылады, себебі токсиндер индентифицикацияланған және
ішекте қатынаста ... ... ал ... осы ... емес ... ... болу ... Р.Спаркстің есебі бойынша, интестинальді ... күн ... тік ... 71г зәр, 2,9 ... 2,5 зәр ... ... ... Бірақ дәлелденбесе де бұл уремиялық ... ... ... ... ... ... құрауының жартысы ғана
жойылып отырады. Егер адам сорбентті қабылдаса, онда уремиялық зиянды керек
емес заттардың ... ... ... ... және ... ... шығып тұрады. Диализге қосымша ретінде сорбциялық терапияны
қарастырсақ ол тәулік ... 6 г зәр, 500 мг ... 300 мг зәр ... мг ... ... керек. Тым ірі байланыстардың өзі ішектегі
сорбент әсерінен жойылады. ... ... ... ... ... ... гуанидин мен органикалық қышқылдар
туынды ретінде шығарады. Ішек ... ... ... ... ... ... және шайылуы мүмкін. Т.Разенен мысалында,
уремиямен ауыратын науқастардан ... және ... ішек ... ... ... алды [9].
Алюминийдің белсендірілген оксиді – ... өнім ... ... ... 1 - 1 5 % ... 1 г сіңірілген фтордың 40-50 г
шығынын алады. Алюминийдің ... ... ... ... ... қолданылады. Әдістің алыну тәуелділігіне байланысты оның алынуы
катион немесе анион ретінде болады. ... алу үшін ... ... көміртек диоксидін жібереді де, алюминий гидроксиді ... ... ... ... ... ... бірнеше түрлері бар. Олардың
өзінің өнім ретінде қолдану реттілігі әртүрлі ... 1) ... ... ... ... ... ... |Тип ... |
|1 ... ... ... ... ... және фторлы ауыз суды тазалауға |
| |тазалауға және ... |
| ... ... | |
|2 ... ... ... ... ... және |
| ... ... ... ... ие. ... | ... қолданылатын сутек асқын тотығы алу |
| | ... ... ... қолданылады. |
|3 |Катализатор ... ... ... ... ие және |
| ... |мінсіз катализатор тасымалдаушысы. |
| ... | |
|4 ... ... ... ... ... ретінде |
| |арналған ... газ ... ... |
| | ... ... өнеркәсіпте |
| | ... ... ...... ... ... физиологиялық
процестерді ретке келтіріп, ... ... ... ... ... ... ... – цеолиттің алатын орны ерекше.
Цеолит азықпен ... ... ... Цеолитті жануарлар азығына қосу
жекелеген мүшелер қызметін жақсартып, қарындағы азықтың тиімді қорытылуына,
жануарлардың тірі ... ... мал ... қызмет шығынының
азаюына зор ықпалын тигізеді. Цеолиттің бұл қасиеттері оның белгілі бір
дәрежеде ... ... және ... ... ... негізделген. Адсорбциялық механизм арқылы ішек-қарын ... ... ... ... ... мөлшері артып, мұндағы құнарлы
заттардың ағзаға сіңірілуі тиімді ... ... ...... ... ... тесіктер мен ішкі қуыстардан құралады. Ішкі қуыстар
молекулярлы-сүзгі ... ... ... ... ... ... ... бола алады. Ауыр металдардың бірқатары бауыр
мен бүйрек ұлпаларына жинақталатыны белгілі. Осының алдын алып ... ... 2 ... жуық ... ... ... ролі ... көмегімен ішек-қарын жолы арқылы, металл тұздарымен ... ... ... бірқатар улы ... ...... саз балшық, сирек аргилитті,
өте айқын коллоидты, соның ішінде сорбциялық қасиеттерге ие. ... ... бірі – ... ... процестерге жан-жақты әсер
етуі. Мұның өзі таз қарындағы энергиялық алмасуды ... таз ... саны мен ... ... әсер етеді. Бентонит
әдетте вулкандық шыны мен күлдің су ... ... ... ... ... ... ... сорбенттер өзінің бетіне
және ішкі ... ... ... ... ... ... ... белсенді түрде адсорбциялай алады. Ауыр металл ... ... ... ... және ... ... ... табиғи
сорбенттердің маңызы зор [11].
Адсорбциялық құбылыстың ... ... ... дененің (заттың)
дисперстілік дәрежесі жоғарылаған сайын, ол өзінің көбейген бетіне басқа
дененің көп бөлшегін сіңіреді. Еріген ... газ ... ... ... ... сұйықтың бетіне өздігінен жиналып, ... ... ... ... деп ... ... ... басқаны сіңіруші затты –
сорбент, ал оған сіңірілетін затты сорбтив деп атайды. Ал ... ... ... ... сорбентке қаншалықты терең
сіңуіне байланысты және ондағы пайда болатын өзара әсер мен ... ... ... ... ... ... Егер сіңіру
дененін тек беткі қабатында ғана жүретін болса, онда оны ... ... ... да сіңіруші затты адсорбент, ал сіңірілетін затты адсорбтив
деп атайды.
Сорбент пен ... ... ... мен өзара әрекеттесу
сипатына орай, сорбция ... ... және ... деп ... сорбция әлсіз және қайтымды. Ол тек молекулааралық, яғни ван-дер-
ваальстік күш ... ... ... Ал ... ... ... деп те айтады [12].
Капиллярлық конденсация дегеніміз қатты дене ... ... ... ... ... ... Конденсация құбылысы
температураға, бу серпімділігіне, ... ... ... ... ... ... ... күйдегі сорбтивті жұқтыру ... ... ... ... ... ... ... және олардың
қабырғасы сұйық күйдегі сорбтивті ... ... ... ... тезірек жүреді.
Адсорбция құбылысы термодинамиканың екінші заңына сәйкес бос энергия
қоры бар системалар сияқты ... ... ... де бос ... ... ол ... осы ... азайтуға ұмтылады. Бұл адсорбция
және басқа да физикалық құбылыстардың жүруіне тікелей не жанама ықпал етеді
екен. ... ... екі ... жанасу шегіндегі заттар
концентрациясының өздігінен өзгеруі ... ... ... ... зат болып
келетін екі фазаның ... ... ... ... бір ... ... ... терминологияға сәйкес бетіне
басқа зат жинақталатынды – ... ...... немесе
адсорбат дейді.
Адсорбция жүретін беткі қабаттарда орналасқан молекулалар аса ... ... ... адсорбенттің тартылыс куші әсер ететін
шектен ... ... ... яғни ... ... бөлініп, өзін
қоршаған ортаға кетеді. Бұны ... ... Бұл ... ... бір ... ... ... тепе-теңдік жағдайын
тудырады: адсорбция-десорбция. Мұндай тепе-теңдік жағдайда ... ... ... ... ... басқа жаққа кеткен, яғни
десорбцияланған бөлшектер саны осы уакыт аралығында екінші ... ... ... ... тең ... ... процесі экзотермиялық, демек оны Ле-Шателье принципіне
сәйкес төмендеу температурада жургізу тиімді. Тәжірибе көрсетіп отырғандай,
температура ... ... ... ... әр ... ішкі жылуы,
ішкі энергиясы артып, атомдық не молекулалық тербелісі жиілеп, ... ... ... ... ... ... бірте-бірте десорбция
багытына қарай ығыса бастайды. Сондай-ақ адсорбцияға экзотермиялық ... ... ... ... бұл процеске өте аз шамадағы
активтендіру ... тән ... ... ... ... төмен болғандықтан, ол жоғары ... ... ... ... ... адсорбция экзотермиялық құбылыспен
байланысты жүретін қайтымды реакцияға ұксас екен. Алайда адсорбциядағы жылу
зффектісінің мәні ... ... ... мен ... ... ... өз ... мен құрамына орай сұрыпталып жүреді.
Мысалы, бұрында қарастырылган активтелген ... ... да, ... ... адсорбциялайды, ал ол көміртек (II) оксидін адсорбцияламайды. Демек,
кәдімгі улы газдан қорғана-тын аспапты өрт сөндіргенде қолдануға болмайды,
өйткені бұл аспаптағы ... улы ... ... ... активтелген
көмір және өрт кезіндегі негізгі газ – көміртек (II) оксиді.
Қатты дене – сұйық зат жанасу ... ... ... ... ион ... ... ... аса зор. Ол жан-жақты
зерттелген.
Ион алмастырғыш адсорбция. Ерітіндідегі күшті электролиттер ... ... ... иондарға ыдырайтындықтан, оларға ... және әр ... ... ... әсер ету нәтижесінде осы
электролиттерді қатты адсорбент бетінде адсорбциялаудың өз ерекшеліктері
болады. ... ... ... адсорбциялау екі тектегі күштің ... ... ... Олар ... ... ... және иондар
адсорбцияланғанда пайда болатын электр күші.
Электролит адсорбциясынын, үш түрі бар: ... ... ... ... ... ... кезінде электролит молекуласы түгелдей
сіңіріледі. Оны осылай ... ... ... ... ... ионы ... ... нашар адсорбцияланатын ион жұбын
(электролит молекуласы екі ... ... ... ... тартады. Мұнда
екінші ионның ... ... ... да, ... ... ... біріпші ионның адсорбциялануын төмендетеді.
Сөйтіп екі ион да ... ... ... адсорбцияланады,
сондықтан да эквивалентті адсорбцияны молекулалық деп те атай береді. Ол
әлсіз электролиттерге тән. ... ... ... ... ... электр нейтралдылық сақталады.
Ал ауыспалы адсорбция қүбылысында ... ... ... ... ... бетіне жақындағанда қатты адсорбенттен осы
мәндегі зарядтас ... ион ... ... ... электролит
ерітіндісіндегі және қатты адсорбенттегі аттас иондар бірімен-бірі орын
алмасады екен. Мұндай ион алмастыру қүбылысы ... ... ... ... ... екі ... ... шегі әркез электр
нейтралды болады. Әдетте ауыспалы адсорбция басқа адсорбциядан баяу жүреді
және оны хемосорбция ... ... де ... болады.
Мысалы, натрий хлориді, калий хлориді немесе нитраты секілді ней-трал
тұздардың ерітіндісін активтелген көмір ... ... онда ... осы ... ... ... адсорбциялап, олардың орнына
гидроксил тобын береді, сөйтіп ерітінді әлсіз сілтілік орта көрсетеді. ... ... ... адсорбция кезінде активті бетте; жанасу шегінде
болатын көптеген ауыспалы не басқа да ... ... ... және
гидроксил иондары алмасады.
Енді ауыспалы адсорбцияның бірер мысалына тоқталайық. Көлдер мен
өзендерде, су ... мен ... ... суды ... су дейді.
Олардьщ құрамында көбіне кальций, магний, натрий, калий ... ... ... ... ... суды ... су ... Онда әсіресе,
кальций мен ... тұзы ... Оны ... яғни ... ... ион ... пайдаланады [15].
Гетерогендік жүйелердің бөлу беттерінде болатын құбылыстрадың ішінде
теориялық және практикалық жағынан маңызы зор көп ... ... ... ... деп бір ... ... бір затқа
өздігінен жұтылуқұбылысын айтады. ... ... ... ... ... ... ... енгеніне және олардың
арасындағы әрекеттесу шамасына байланысты әртүрлі ... ... де, ... әр ... аталады. Барлық сорбциялық құбылыстар бөлу беттерден
басталғанымен олар екі ... ... ... ... ... ... ... көлеміне, иә тек олардың беттік қабатында ғана
жиналады. Бірінші жағдайдағы сорбцияны көлемдік ... ... ... ... ... сорбция немеесе адсорбция деп атайды.Адсорбция
кезінде жұтатын және жұтылатын ... ... және ... ... ... ... ... дисперстік жүйелер үшін маңызы көп.
Коллоидтық жүйелердегі лиозольдердің коагуляциясы, ... ... ... ... ... сол ... т.б. ... өте тығыз баланысты.Газдардың көмірдегі адсорбциясын ХІХ
ғасырда неміс ғалымы Шееле байқаған ... ... ... ... 1785 жылы орыс ... ... көрсеткен болатын. 1814 жылы
франциялық ғалым Соссюр барлық ... ... ... ... ... және бұл құбылыс кезінде жылу шығатынын тапты. Соссюр оңай
қысылатын (сұйылатын) ... ... ... ... ... аяқ ... ... адсорбцияның жалпы термодинамикалық ... ... ... ... ... Поляни Брунауэр, Де-Бур,
ал Кеңес Одағында Л.Т.Гурвич, Н.А.Шилов, М.М.Дубинин, А.В.Кисилев сияқты
т.б. ... ... ... ... 1915 жылы ... ... ... адсорбент пен адсорбтивтің ... ... ... ... және ... болып екіге бөлінеді.
Бірінші жағдайда адсорбент адсорбтивтің арасында молекула ... ... ... ... ... ... ... қайтымды.
Химиялық адсорбция кезінде адсорбент пен адсорбтив арасындағы байланыс
химиялық болады. ... ... ... ... Хемосорбция –
адсорбцияланатын заттар мен қатты дене арасында ... ... ... ... туғызатын химиялық валенттік ... ... ... ... орай хемосорбцияны газдар немесе еріген заттардың
қатты денелердің беттік қабатымен көлемдік жаңа ... ... ... деп ... ... ... екі түрі де ... ... және ... ... ... ... сорбенттер және
олардың түрлері. Табиғи сорбенттер – бүтін, ... ... ... ... ие және ... ... ... етпейді. Бұл
сорбенттерді ағзаны тазалауға, ішек-қарын жолын тұрақты етуде, ішімдік пен
тамақтан уланудан алдын алу ... ... ... Бүгінгі күнде
табиғи сорбенттерге келесі заттарды жатқызуға болады: лигнин (Полифепан,
Лигносорб препараттары); ... ... ... және т.б. ... ... екі ... ... Микрокристалды целлюлоза);
пектин (Пектовит, Зостерин-Ультра және т.б. препараттар); белсендірілген
көмір. Полифепан және ... ... ... ісер ... сондықтан
бұл сорбенттерді қатерлі жіне аса қауіпті ем үшін қолданылса, ал ішек-қарын
жолын тұрақты етуде, адам ағзасын белгілі бір уақыт ... ... ... ... хитин табиғи сорбенттерін қолданған дұрыс. Бүгінгі күнде
бұл заттар ... ... ... ... ... ... ... өндірілуде. Табиғи сорбенттерадамзат алғашында сорбент
туралы білмеген кезде, тағам құрамына көңіл аударатын. Кейбір ... ... ... ауыр ... ал ... ағзада жеңіл
қабылданады. Осылайша уақыт өте келе ... ... ... ... ... ... бар екені анықталды [17].
Пектин – екінші реттік полисахаридтер. Көптеген ... ... ... шабдалыда, алмұртта, қызылшада, қара қарақатта,
қарлығанда, ... және т.б. ... ... аз ... да, ... ... ... лимонға, мандаринге, ... ... ... ... ... ... Бұл ... мен
жемістерді пайдаланғанда, ағзада пектиннен гель түзіледі. Ол токсиндерді
бойына сіңіреді.
Табиғи сорбенттің тағы бір түрі – ... ...... ... ... ... ... құрамына
кіретін жоғары молекулалы, жіңішке ... ... Ол ... ... ... ... Тазаланып бөлініп алынған жасұнықтан
сапалы қағаздың түрлері, кинотаспалар, пластмассалар, қопарылғыш зат, лак
 жасалынады. Көптеген клетчаткалар баклажанда, ... сұлы ... қара ... ... ... ... қаңқасының негізін құрайды) және саңырауқұлақтар мен кейбір жасыл
балдырлардың жасуша қабырғаларының құрамдас бөлігі.
Хитиннің түзу ... ... ... Бұлар
буынаяқтылардың кутикуласында белоктар, пигменттер және кальций тұздарымен
қосылып, күрделі кешендер түзеді. Омыртқасыз жануарлардың тек кутикуласында
ғана емес, ... өзге ... ... да кездесе береді. Хитин
молекулалары, целлюлоза молекулалары тәрізді молекуладан жоғары (жоғары
дәрежеде ... ... ... ... ... ... ... хитинді биологиялық синтездеуге қабілеттілігі — маңызды
биохимиялық белгі болып ... ... 1950 ... ... ие ... ол ... ... қоспа ретінде
қолданылды. Май қышқылдарын, холестеринді тиімді байланыстырып, ағзадан
шығарады. Яғни, ... ... ... алдын алу үшін қандағы
холестерин ... ... ... заты ... ... ... алдын алу, қант диабеті, атеросклерозда
және майлы тамақты қолдану кезінде алдын алатын зат [18].
Целлюлоза (лат. cellula — ... ... ... ... ... ... ... клеткаларының қабығын түзетін
үлкен молекулалы  көмірсу ... ... ... ... ... ... Ол өсімдіктерде ... ... ... ... ... Целлюлоза
макромолекуласының қарапайым ... C6H10O5 ... ... ... саналады. Целлюлоза негізінен кейбір өсімдіктер
талшықтарының құрамында болады, мыс., мақта талшығында (97-98(), ағашта (40-
50(), тінді дақыл талшықтарында (зығырда және ... көп ... ... 80-90(), бір ... ... ... ... астық тұқымдастарда 30-40(), т.б. көп. Целлюлозаның молек. массасы
қай өсімдіктен алынғанына байланысты ... ... ... ... ... Оның молекуласының құрылымы сызықты ... т.б. ... ... ... ... ... сорбенттердің маңызды ерекшеліктерінің бірі – оларды әртүрлі
өңдеу әдістерін қолдану арқылы модификациялау және ... ... ... ... және т.б. ... ... ... Қышқылдық,
сілтілік және тұзды өңдеу әдістерінде процесc ... ... ... және ... ... қабатын үлкейтуге
бағытталған. Сонымен қатар химиялық ... ... ... ... ... ... ... өзгеруіне
сәйкес ион алмасу қасиеттерінің жоғарылауына және жаңа ... ... ... әсер ... ... табиғи сорбенттер
ретінде Қазақстанның бентонит сазды топырағы, цеолиттер, шунгиттер кең
түрде ... ... ... ... ... ... ... жатады және әртүрлі өндіріс орындарында, ауыл шаруашылығында
кеңінен қолданылады. Дүние ... ... ... бентонит сазды
топырағының өндірілуі жыл сайын ... 10 млн. т ... ... және одан алынған өнімдердің негізгі ... ... ... мұнай химиясы, мұнай өндіру компаниялары, құрылыс,
керамикалық, тағам, фармацевтикалық, ... ... және ... жатады. Тұтынушының мүмкіндігіне сәйкес 25% бентониттер
әлемде формаланатын заттар ... үшін 60%-ға ...... ... ... ... ... үшін, темір-кенді
күйдірілген шекем тастар жасау үшін қолданылады.Соңғы кездері үлкен қоры
бар және ... ... ... ... ... ... ... байланысты, Қазақстанның оңтүстіктігіндегі қоры үлкен бентониттердің
бар болуы олардың физика-химиялық қасиеттерін зерттеу арқылы бұл шикізат
негізінде ... ... ... қолданылатын ұтымды адсорбенттер
дайындау, сонымен қатар мұнайды крекингілеуге арналған арзан катализаторлар
дайындау ... ... бірі ... ... ... ... – ерімейтін ... И) ... ... күрделі көп құрамды қоспадан ... ... ... ... байланыстырып оларды бөліп алу үшін
қолданылады. 
Иммунды сорбция көпқұрамды күрделі қоспалардан антигенді немесе антиден
елерді иммунды сорбенттердің көмегімен бөліп алу процесі [20].
Қазіргі ... ... ... ... ... және
сорбциялық әдістерінің жетістіктерін біріктіретін биосорбенттерді қолдануға
негізделген жаңа, жоғары эффективті технологияларға ерекеше ... ... ... ... ... ластағыштарын биологиялық
жолмен ыдыратады. Нәтижесінде ластағышты эффективті түрде тазалайды. Табиғи
жағдайларда микроағзалардың көпшілігі топырақтың минералды ... ... ... ... ... өсімдіктің тамырының жерге
бекіну аймақтарында ... ... ... және әртүрлі биологиялық
белсенділік көрсетеді. Сондықтан ... сулы ... ... ... ыдыратушылардың дамуына оңтайлы жағдай жасау және олардың сол ортада ұзақ
уақыт бойы тіршілік етуін ... ету үшін ... ала ... жасушалардың иммобилизациясы қолданады. Бірқатар
көміртекті материалдарды (микроағзаларға ... ... көзі ... ... ... ... қорыжеткілікті шунгит жыныстарын
қолдануға болады. Қазақстан шикізатының жаңа ... ... ... және ... негіздерін жасаудың маңыздылығы
жоғары [21].
1.2 Сорбциялық әдістердің қолданылу ... ... ... ... емдеудің ең маңызды түрі.
Сорбциялық әдістердің медицинада теориялық маңыздылығы мен ... ... ... ... ... ... ... сорбенттің және терапияның сорбциялық әдістерінің жарыққа шығуы
және практикалық денсаулық ... ... ... таңғаларлық
жетістіктерге жеткен. Әсіресе елеулі өзгеріс біздің мемлекетте ... да, ... ... онда ... шетелде көп уақыт бойы
ұқыпты ... одан соң ... ... ... ... ... ... көмір
негізінде гемосорбенттердің тікелей ... ... атты ... Х.Ятцидистің және басқа да ғалымдардың ... ... ... ... ... ... жасау, көміртектік
гемосорбенттердің биобірігу көзқарасы бойынша сөзсіз ... ... ... ... тамырларының бөліктерімен микроэмболияның төмендеу
қаупі және көмір қабатында ... ... ... ... Әсіресе
бірқатар сауда кәсіп орындары ... ... ... ... «Kuraray C0», Япония и др.) бірнеше әртүрлі көмірмен
қапталған бағаналарды ... ... ... Олар әлі күнге дейін
өңдіріледі. Бірақ гемосорбция процестерінде ең азына дейін мұндай ... ... ... Өз ... ... ... емдеудің
мүмкіндіктерін туғызды: шынында да, шет ел ... ... ағза ... ... зат ... және ... пен ... жетіспеушіліктерінде қолданылды. Біздің мемлекетіміздің
айырмашылығы ... ... ... ... және ... синтетикалық шайырлары негізінде жасалынатын жоғары сапалы
гемосорбцияны, қапталмаған белсендірілген көмірді, ... ... 1979 ... ... және ... ... ... онкология мәселелері институтында, медициналық
препараттар өндіретін Днепр жанындағы және Киев ... ... ... ... ... ... қапталмаған көміртекті
гемосорбент маркерлері өндірілді. Гемосорбция өткір және созылмалы улану
кезінде ғана емес, уремияда ... ... ... ауруларында, гепатит,
цирроз, септикалық жағдай, панкреатит және т.б.оң жақсы ... ... ... ... псориаза, бронхты асма, аллергия, артриттер,
жүйелі қызыл жегіні емдеу ... ... ... ... ... алкогольдік, наркомандық, шизофрения кезінде
де өзіндік жақсы әсерін берді. Соңғы кездері ... ... ... ... ... түрлері көрсетілді. Сополимер - қуыстың өлшемін
өлшейді. Олардың шамасына ... ... ... ... ... ... ... Тіплу дәрежесі дивинилбензолдың массалық мәнімен
өрнектелінеді. Мұндай ең кіші дәреже 4% және ол тұрақсыз, ... ... ... ... Ал 12% ... онда ... қиындайды. Ең тиімді
көрсеткіш 8%, мұндайда ион барлық көлем бойынша алмасады. Синтетикалық
шайырлардың ... ... ... ... ... кезде ион
бөліктерінің ыдырауына әкелетін механикалық беріктілігінің нашарлығы. Мұны
арттыру үшін силикагель түйіршігін шыны ... ... ... ... ... ... қабатына жұқа етіп орналастырған беті кеуекті
шайырларды пайдаланады. ... ... суда ... ... ... суды ... ... және ерітіндіде иондарға әр түрлі
дәрежеде ынтықтықта болады. Ендеше, ерітіндіден рН ... ... ... ...... ... газдарды, еріткіш заттарды және ... ... ... ... ... ... мен сұйықтықтар. Бұл
жаңа бағыт практикалық медицинада маңыздылыққа ие ... ... ... ... ... ... бөлімдері ашылған.
Онда емделуші сорбент арқылы емдік курстардан өтеді, бұл кітапта клиникалық
мағлұматтары көрсетілген.
Қазіргі ... ... ... ... ... жағдайда қолданылуда.
Сорбциялық әдістер қазіргі заманғы емдеу әдістері болып ... ... ем ... тек ... ... ғана ... сонымен қатар бауыр
ауруларында, өкпе және басқа да жүйелі аурулардың алдын алу ... су ... 0,03% ғана тұщы ... су ... ал олар өз кезегінде ауыз сумен және де өндірістік ... ету ... ... ... Қазіргі кезде бүкіл әлемдегі халық
санының өсуіне және де өнеркәсіптік өндірістің дамуына байланысты жылдан-
жылға тұщы суды ... ... ... Сонымен қатар өндірістік ағынды
сулардың су қоймаларына жіберілуі де орын алып ... ал бұл ... тұщы су ... ... ... ... Осыған байланысты
ластанған табиғи және ағынды суларды қайтадан қолданысқа жарамды дейгейге
жеткізу үшін ... ауыр және ... ... улы ... ... және т.б. ... тазартудың тиімді тәсілдері мен
әдістерін ... ... ... біріне айналды . Қазіргі таңда
сорбенттермен суды ... ... және ... саласындағы негізгі
бағыттардың бірі ... ... ... пайдалану мақсатына
байланысты әртүрлі әдістермен және шикізаттарды алуға болады. Сондықтан
табиғи және ... ... ... тиімді әдістердің біріне
синтетикалық бейорганикалық сорбенттер қатысындағы сорбциялау технологиясы
жатады. ... ... ... кқмір, силикагель, алюмогель және
т.б. дара бейорганикалық сорбенттермен қатар ... ... ... ... ізденістер кеңінен өрістеуде. Ол екі немесе
бірнеше адсорбенттердің қоспасынан тұрады және де ... ... да ... ... ... да ... болады.
Аралас сорбенттерді синтездеу барысында олардың кеуектілігін, сорбциялық
сыйымдылығын, талғамдылығын және ... да ... өте ... оңай ... ... ... Ал жаңа ... алу мақсатында қызығушылық тудыратын нысаналыр ретінде
модификацияланған силикофосфаттар ... ... ... ... ... мен кеуектілігі жоғары, жаңа ... ... алу ... ... және ... ... ... ауыз сумен қамтып, әлеуметтік ... ... ... ... күмәнсіз [22].
Бірқатар жұмыстарда көптеген тасымалдаушылардың төмен құндылығына,
тасымалдаушылардың және ... ... ... ... ... тасымалдаушылардың токсинді әсері жоқтығы,
микроорганизм клеткаларының сорбциялық иммобилизациялану тәсілінің ... және ... ... ... Осы ... ... ... ретінде әртүрлі шаруашылықты өнеркәсіптік
дақылдары, оның ішінде жемісті дақылдардың ... және ... ... аса ... ... ... Осыған байланысты
тасымалдаушылардың сорбциялық сыйымдылығын ұлғайту, клетка тасымалдаушы
байланысының беріктілігін жоғарылату мақсатында ... улы ... шығу тегі ... ... ... ... ... Физико-
химиялық тұрғыдан клеткалардың тасымалдаушыларға ... ... ... ... анықтау, тиімді сорбент
(беттік заряд, аудан, экспонирлеуші) топтар алу ... ... ... ... ... ... суларында ауыр металл иондарының
болуы қоршаған орта мен тірі ... зиян ... Суды ... ... үшін әр ... ... және ... ионалмастырғыштар
пайдаланады. Бірақ олардың ... ... ... функционал
топтары шектеулі болғандықтан, кез келген металл иондарын судан бөліп алуға
жарамайды. Бұл ... ... ... ... ... ... есептелді. Жасуша бетінде амин, гидроксил, карбоксил, сульфид,
фосфад және ... да ... ... ... ... ... ... сорбциялық қабілет пен таңдампаздылық қамтамасыз етіледі [24].
Мұнай өнімдерінен ағын суларды тазарту проблемасы ... ... ... ... мұнай өнімдері биологиялық тазарту ... ... ... ... ... ... ... нəтижесінде халық шаруашылығына келетін зиян əртүрлі болып
келеді, яғни олар ауыз судың органолептикалық ... ... ... кететін шығын көбейеді, коррозия салдарынан құрал-жабдықтар
ауыстыруды керек етеді, мұнай ... ... ... жəне ... Сондықтан қазіргі кезде табиғи жəне жасанды сорбенттерді ... ... ... ... ең ... əдіс ... ... Мысалы,
ағаш сүрегінің қалдықтарының негізгі сорбенттері. Ағаш сүрегінің қалдықтары
– ағаш сүрегінің көгі, жаңқа, ағаш ... ... ... ... ... тілімтасы болуы мүмкін. Ағаш сүрегін тікелей, мыс,ағаш
үгіндісін өңдейтін өнімдердін ... ... оның ... ... ... Ағаш ... мүнай сыйымдылығын анықтау
əдістемесін қарастырамыз. Стаканға зерттеленіп отырған суды түбін жабу ... ... ... етіп ... Су беткейіне мұнайдың берілген көлемін
қосады, одан соң мұнай бетіне аз көлемде ағаш үгіндісін ... оны ... ... Ағаш ... ... ... ... су бетінде
стаканда устаймыз. Себілген ағаш үгіндісінің салмағы мен сіңірілген ... ... оның ... ... ... ... гидрофобтылығының дəрежесін түбіне батпаған сорбент санының
жалпы санға ... алып жəне ... ... ... активтілігін арттыру үшін ұнтақтарды өңдеу химиялық және
қышқылдық әдістермен жүзеге асырылады. Топырақ ... ... ... ... әр ... ... ... анализ жүргізілді. Өсімдік
майларын ағарту үшін жергілікті саздақтарды адсорбенттенмен алмастыруға
болатыны ... ... ... ... ... химиялық
құрамы анықталып, олардың сорциялық қасиеттерін жоғарлату үшін қышқылдық
өңдеуден өткізілді. Көптеген сорбенттер табиғи ... ... ... ие ... ... олардың сорбциялық сыйымдылығын жоғарылату үшін қышқылдық
активация жүргізілді.
Өсімдік майларында көптеген бояғыш ... ... ... ... ... дәм ... әр түрлі түске бояп тұрады. Мысалы ...... түс, ал ...... ... мақта майына қара
– қоңыр түс береді. Ағартылмаған өсімдік майларының құрамындағы әр ... ... ... ... ... және тауарлық
түрін төмендетеді. Ағарту процесі кезінде мұндай қосымша заттар ... ... ... ... ... үшін ... ... рафинация әдісімен өңдеудің мақсаты майдың құрамындағы бояғыш
заттардан тазалау. ... ... бұл ... ... деп ... ... негізгі арнайы тазалайтын ... ... ... заттарлы пайдалану арқылы жүргізіледі. Адсорбенттер
әр түрлі қоспаларды өзіне тартып ұстап қалады. Адсорбциялық ... ... ... ... ... ... ... майда еріген бояғыш затпен әсерлесіп, оларды ... ... ... ... ... яғни ... және сабын
майлардың ағарту көрсеткішін төмендетеді. Сондықтан оларды майдан бөліп
шығарып тастау ... ... ... және адсорбцияланатын зат (бұл әлдеқайда
берік байланыс) арасындағы химиялық байланыс есебінен, ал кейде физикалық
күштер ... ... ... ... ... ... ... болады,
яғни әрбір адсорбент бір заттарды ... ... ... ... ... ... ... әрбір нақты адсорбциондық
рафинация жағдайында рафинацияланатын өнімнен адсорбент шығарылу қажет.
Өндірісте ... ... ... белсенділігі мен май
көлемділігінің көрсеткіштері кесте 2 көрсетілген.
Кесте 2.
Өсімдік майларын ағартушы адсорбенттер
|Адсорбенттер ... ... |Май ... % ... |1,4-2,0 |61-62 ... |3,5-3,8 |100 ... ... |2,8-3,2 |55-72 ... ... |1,6 |46 ... ... |1,6-1,8 |53 ... ... ... ... адсорбенттерге келесі
талаптар қойылады:
а) Адсорбенттер майдан бояушы заттарды (пигменттерді) және сабын
іздерін шығаруы ... ... ... ... ие ... тиіс. Ашық түстендірудің
белгілі тиімділігіне жету үшін берілген адсорбент қанша кем ... ... ... ... ... ... ... кем мөлшермен
жұмыс жасау тиімді, себебі пигменттер және басқа қоспалармен қоса, ... ... ... де ... ... ... адсорбент қанша көп
енгізілсе, май шығыныда көп болады.
в) Адсорбент салмағына пайыздық қатынас мөлшеріндегі ... ... ... оның май ... деп ... ... май көлемдігі мүмкін
төмен болу талабы қойылады.
г) Адсорбент майға қарағанда химиялық ... ... ... яғни ол ... ... ... ... полимеризация және
т.б.) болдырмауы қажет.
д) Адсорбент майға бөтен иіс пен талғам ... ... ... ... ... ... бөлінуі шарт. Адсорбция процесі
адсорбент бетінде өтеді, ... ... ... ... бос ... ... оны ұсақтап майдалау керек. Бірақ өте жұмсақ шаң түріндегі ... ... де, ... де бөлу ... Осы ... ... ... жеткілікті мөлшерде белсенділігін көрсететін және сол
уақытта майдан жеңіл ... ... ... таңдау қажет.
Адсорбциялық активтілігін арттыру үшін ұнтақтарды өңдеу химиялық және
қышқылдық әдістермен ... ... ... ... ... ... колданумен әр түрлі сорғыш көмегімен анализ жүргізілді. Оңтүстік
Қазакстан облысынын зерттелінген лай жыныстарының химиялық кұрамы және ... ... ... 3 келтірілген.
Кесте 3.
Жергілікті саздақтармен сорбенттердің химиялық құрамы
|№ |Сорбент ... ... ... ... ... ... |
| |атаулары | |
| | |Al2O3 |SiO2 |Fе2О3 |CаО |
| | ... ... ... | | |
| | ... ... ... | | |
| | | | ... | | ... |180 |0,64 |2,60 |1,25 |40 |-5,6 ... | | | | | | ... |190 |0,56 |3,50 |1,90 |44,6 |-8,2 ... |220 |0,54 |2,54 |1,40 |41,0 |-8,0 ... |40 |0,81 |4,24 |4,12 |2,4 |6,8/1,5 ... газ, бу, ... ... еріген заттар қоспасын
сорбциялық әдістермен бөлу. Хроматография сорбциум процестерге негізделген,
ол газдардың немесе сұйықтардың, ... ... орта ... ... ... салыстырмалы қозғалысына бағытталған жағдайда жүзеге
асады. Қоспа құраушыларының сорбиялануы неғұрлым кем болса, ол ... (газ ... ... ... бағытына қарай соғұрлым (сорбент
колонкасының бойына) үлкен жылдамдықпен орын ауыстырады. Осының нәтижесінде
қираушылар ... ол ... ... ... және ... ... туғызады. Хроматография аналитикалық химияда, органикалық және
бейорганикалық қосылыстарды талдауда, ... бөлу және ... ... ... кеңінен қолданылады [27]. ...... оны ... өзгертіп
адсорбцияны, қайнау температурасын өлшеуде, фазалық өзгерістер мен беттік
құбылыстарды зерттеуде, т.б. пайдаланылады. ... ... ... ... бар. ... ... тиімдірек бөлу
үшін электр өрісін (электр-хроматография) немесе температура өрісін (термо-
хроматография) пайдалану әдістері ... ... ... ... жолы бар. Мысалы, сорбент колонкасын, сүзгіш қағаз
қолдану, газ қоспаларын жіңішке капилляр арқылы өткізу, т.б. ... ... ... ... ... ... және сұйықтар хроматографиясы
деп ажыратылады. Хроматографияның негізгі міндеті заттардың қоспасын бөлу
болғандықтан, ... ... әр ... ... және ... сапа мен сан ... сай келеді. Осының нәтижесінде
хроматографияның ... ... ... ... Мысалы, радио-
хроматографиялық, масса-спектро-хроматография әдістер, т.б.[28].
Физикалық адсорбция – тасымалдағыштар мен катализатордыі жалпы беттік
ауданының ... ... ... ... ... ... қолайлы. Көптеген жағдайларда молекулалар, атомдарның қатты дене
бетіне ... әрі ... ... ... ... ... де ... абсорбцияланады.
Капиллярлық конденсация деп аталатын сорбциялық құбылыстың тағы бір
түрін атып кеткен жөн, Бұл ... ... ... ... ... ... жұтып қана қойймай, оның үстіне өздерінің капиллярларында
(түтікшелерінде) ... ... ... қарап оларды
адсорбция ... ... ... еді. Ал ... ішінде
конденсацияланған сұйықтың жиналып, олардың барлық көлемде ... ... ... ... да жатқызуға болады.
Адсорбцияны мынадай ... ... ... ... ... қайтымдылығымен, яғни адсорбциямен қарама-қарсы ... ... ... 2. Процесстің экзотермиялығыменғ
яғни адсорбция кезінде ... ... 3. ... ... ... адсорбция жылдамдығының көптігімен.
Адсорбциялық құбылыстарды өзара жанасатын фазалардың агрегаттық күйіне
байланысты топтаған жөн. Осыған байланысты бес ... ... ... 1. Г/Е – газ бен ... ... ... С/Е – сұйықтық пен ерітінді арасындағы адсорбция. Мұның бірінші
адсорбциядан айырмашылығы ерітіндіден еріген ... ... ... мен оның ... ... емес, басқа сұйықтың арасында
болады.
3. С1 / С2 – өзара ... екі ... ... ... Қ/Г ... дене (адсорбент) бетіндегі газдың адсорбциясы
5. Қ/Е – қатты дене ... ... ... ... ... алғашқы үшеуінде адсорбентіміз сұйық болса, төртінші және бесінші
түрінде адсорбентіміз қатты дене. Сондықтан олардың ... ... пен ... ... әсерлері. Адсорбция шамасына
адсорбенттік полярлығы мен уақ тесіктерінің әсерлері де өте күшті болады.
Полярлы ... ... ... ал ... ... полярлы емес адсорбтивтерді жақсы адсорбцияланбайтыны
белгілі. Адсорбенттердің уақ ... ... ... ... молекулалары мен уақ ... ... ... ... Егер ... ... ... ал адсорбтив молекулаларының
шамасы аз болса, ерітіндінің қатты денедегі ... ... ... ... шамалары тесіктердің шамаларынан жоғары болса,
онда олардың тесікке енуі қиындайды да, адсорбция шамасы аз болады ... ... ... химиялық табиғатының да әсері күшті.
Алайда бұлардың арсындағы ... ... ... ... ... ... 5). ... бірдей адсорбтивтердің өзі адсорбент пен ... ... ... адсорбциялануы мүмкін [30].
Иондық адсорбция. Электролиттер ... ... ... ...... ... Олардың
зарядталған адсорбциясы адсорбенттердің табиғатына байланысты болады.
Иондар поляризацияланатын болғандықтан олар полярлы ... ... ... ... ... ғана ... ... иондық
адсорбцияны көбінесе полярлық адсорбция деп те ... ... ... ... ... ... зарядталған иондарды
адсорбциялайды. Ал ... ... ... ... күштерінің әсерінен адсорбцияланған иондардың
маңында болады да, олармен бірге бірігіп адсорбент ... қос ... ... Иондардың адсорбциялану қабілетіне олардың радиустарының
әсерлері күшті. Егер бірдей ... ... ... ... ... ... радиусы көп болса, адсорбция күшті болады. Бұның екі
себебі бар: 1) радиусы үлкен болса, оның поляризациясы ... сол ... ... ... болып табылады. 2) Егер оның ионның радиусы үлкен болса,
оның гидратациясы ... Ал ... ... ... ... белгілі. Өйткені гидраттық қабаттар ... ... ... ... ... ... ... өскен сайын оның
адсорбциясының да өсетіні көрінеді [31].
Кесте 5.
Көмір минералды ... ... ... | ... | ... ... мас.% ... сорбциясы, адсорбенттің мг/г|
|номері | | |
| ... |Al2O3 ... көк ... |
| | | ... - Al2O3 | |
|1 |25 |75 |88 |69 |
|2 |35 |65 |137 |71 |
|3 |50 |50 |188 |74 |
| | | |БАУ - Al2O3 | |
|1 |15 |85 |28 |40 |
|2 |25 |75 |47 |40 |
|3 |35 |65 |73 |34 |
|4 |50 |50 |102 |33 |
|5 |Al2O3 | |- |10 |
|6 ... | |360 |30 |
|7 |БАУ | |163 |43 ...... улы ... айдап шығатын дәрілер. Олар
таблетка және ұнтақ түрінде болуы мүмкін. Сорбенттерді тамақпен бірге ... ... ... ... және ... ... ортаға тигізілетін техногенді жүктемені төмендету мақсатында
әртүрлі агрегаттық қүйдегі қалдықтарды кешенді өңдеу қазіргі ... ... бірі ... ... ... ... ретінде, ауыл
шаруашылығы өндірісінің қалдықтары болып табылатын күріш қауызы және өрік
сүйектері пайдаланылды. Күріш ... көп ... ... да өз
алдында әртүрлі сұйық орталарды тазалау үшін ... ... ... алады немесе олардан сорбциялық сипаттамалары жоғары көміртек-,
кремний- және фосфор құрамды материалдар ... ... ... ... мен ... негізіндегі сорбенттер ... ... ... ауданы үлкен, құрамында минералды қоспалар аз
кездеседі, сондықтан олар өте ... ... ... Олардың өндірісі
экологиялық таза болып табылады. Өндіріс талаптарына сай ... ... ... сорбенттерді алудың жаңа әдістерін алуға
мүмкіндік туғызады. Мұндай сорбенттер бірнеше рет қолдану ... ... ... ... ... ... ... жэне сұйык орталарда концснтрлеу, бөліп алу жэне адсорбшялык
тазалаудың тсхнологиялык ... ... ... ... ... ауыз су жене ағын ... ауыр металл иондарынан, органикалық
қосылыстардан тазалаудың экологиялық мэсслссін ... ... рөлі ... ... ... адсорбенттерді органикалык
шикізаттардын барлык түрінен пиролиздеу аркылы алуға болады.
Токсикоинфекциядан емделу кезінде энтеросорбенттерді қабылдау тиімді
болып ... ... ... ... ... ... арқылы қандағы жəне асқазан – ішек ... ... ... микроб клеткаларын, улы заттарды жəне ксенобиотиктерді
жоюға ... [33]. ... ... жеміс дəндері, дəндердің қабықтары, күріш
жəне бидай ... ... ... өсімдік шикізатынан жоғары температуралы
карбонизациялау процесі ... ... ... көміртек
сорбентімен жұмыс жасау кең дамыған. Карбонизделген күріш қауызы өзінің
саңылаулы, борпылдақ ... ... өз ... ... есе ... ... ... [34]. Осындай артықшылықтарының болуына
байланысты жұмыста энтеросорбент ретінде карбонизделген күріш қауызы ... ... ... ... ... арттыру мақсатында –
оларды антимикробтық, детоксиндік жəне иммуно- генді қасиеттерге ... ... ... ... зор. ... ... ... объект ретінде əртүрлі
дəрілік өсімдіктері қолданылды. Карбонизацияланған күріш қауызы мұнай және
мұнай өнімдерін жақсы сорбциялайтын сорбент ретінде ... және ... ... ие ... ... [35].
Карбонизделген материалдар жоғары молекулалы кеуекті көміртекті
заттар, олардың үлесті беткейі кең және газ бен ... ... ... молекулалы заттарды таңдамалы түрде сорбциялауға қабілетті. Оларды
алуан түрлі құрамында көміртегісі бар ... ... және ... ... деп ... ... ... алуда ағаш тіңдері,
торф, қағаз және тері өнімдері мен қалдықтары, тіпті кей жағдайларда көмір
мен кокс та ... Ал ... ... ... ... ... әдетте бір жылдық өсімдіктер, негізінен астық тұқымдас дақылдардың
қалдықтары шикізат ... ... [36]. ... ... жыл сайын жаңарып отыруы, аз мөлшерлі минералды қалдықтардың болуы,
кең көлемді кеуектілік, ... таза ... ... әрі таза ... ... ... ... мүмкіндік береді [37].
1.4 Карбонизделген сорбентті таңғыштар және медицинада қолданылуы
Қазіргі кезде ... және ... ... ... ... адам организіміне токсинділігі төмен,
қауіпсіз және тиімді табиғи препараттармен алмастыру ... ... ... өзекті мәселелердің бірі. Сондықтан дәрілік ... ... ... ... ... және
адсорбциялық заттар ерекше орын алады [38,39]. Соңғы уақыттарда экологиялық
жағдайдың нашарлауына және көптеген ... ... ... ... мен ... ... пайдаланудың қосалқы жағымсыз
әсері, микроорганизмдердің тез бейімделу қарқындылығы және ... ... ... ... арзан, емдік
қасиеті жоғары, қауіпсіз фитопрепараттардың алу тиімді болып табылады ... ... ... және ... ... құрамындағы
биологиялық белсенді заттардың, өсімдік экстрактісінің фитонцидтері,
дубильді ... эфир ... ... ... ... витаминдер,
ферменттер және басқа да ... ... ... ... регенерациялану процестерін арттыруы және ... ... ... ... ... ... ... бактериоцидтік әсері өсімдік құрамында полифенол,
токоферол, флавоноид, убихинон, ... ... және ... фенолды қышқыл, фенолды спирт және антоцианиндердің ... [41,42]. ... ... ... ... мен жаралық
инфекцияларды ... ... ... дәрігерлерді толық
қанағаттандырмайды. Іріңді-қабыну дегеніміз – ұлпалардың ... ... ... ... ... ... және қан ... өзгерісімен сипатталады. ... ...... стрептококктар, энтеробактериялар,
псевдоманадалар, ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортада
кеңінен тараған және шартты патогенді микроорганизмдер болып табылады [43].
Қазіргі кезде іріңді-қабыну инфекцияларын және тері ... ... ... ... препараттар және сорбциялық белсенділікке ие
заттар ерекше орын ... ...... процестерді және тері
жарақаттарын жазуға бағытталған сорбциялық ... ... ... ... Іріңді жараларды емдеуде ... ... ... ... ... ... физикалық сорбцияға
негізделген сорбционды-аппликациялық тера- пия маңызды болып ... ... ... ... ... ... биологиялық
объектілермен байытылған карбонизделген сорбент - күріш қауызын алуға және
оның негізінде сорбциялық қасиеті жоғары, ... жара ... ... ие, ... ... мен биологиялық әсері
тұрақты, жаңа биопрепараттарды алуға бағытталған ғылыми жұмыс маңызды ... ... ... ... сорбционды эффект көрсете
отырып, жарақаттың секретін жақсы сіңіру қасиеті бар. ... ... және ... ... азайтады. Экссудат
иісін толықтай жояды.
• Көміртекті сорбентті таңғыштар жарақат ... ... ... әсер ... ... ... және жарақат бетінен
ауыртпай алынады), торлы трикотажды матаны қолдану арқылы, қалыпты
газөткізгіштікті және гигроскопиялық қасиетті сақтайды.
• Көміртекті ... ... ... 7 ... ... ... ... жедел біріншілік көмек кезінде және өзін өзі
клиникалық, поликлиникалық және үй ... ... ... ... ... ұйымдарда пайдаланылады. Көміртекті
сорбент біріншілік жарақаттарға қажет ... ... ... ... және ... таңғыш ретінде пайдаланылады[35].
Жарақаттарға арналған емдік таңғыштар. Көптеген ... ... ... ... және ... ... ... Қаіргі таңда ғылымның дамуына орай заманауи таңғыш заттарды
жарақатты әр ... ... ... үшін ... және ... жаңа ... ... оптимальды жазылуын қамтамасыз ететін жағдайлар:
• Жарақат бетінің ылғалдығы
... ... ... ... кернеуі
• Жарақат экссудатының жоқ болуы
• Сыртқы травмирленетін әсерден сақтануы
• Екіншілік инфицирленуді болдырмау
• Жылу жоғалтудан ... ... ... ... ... талаптар қалыптасты:
• Жарақат экссудатын және оның токсикалық компоненттерін эффективті
жою
... ... ... ... ... ету
• Жарақат және атмосфера арасында адекватты газ алмасуды қамтамасыз
ету
• Жылу ... ... ... ... және ... орта обьекттерінің
контаминациясының алдын алу
• Токсикалық қосылыстардың болмауы
• Жарақат бетіне байланысты антиадгезивті қасиеттерге ие болу
• Жақсы драпирлену
... ... ие ... Тез ... ... Ұзақ ... ... жарақат таңғыштарын келесідей
ажыратамыз:
1. Сорбционды
2. Қорғаныш
3. Құрамында емдік ... ... ... ... ... ... ... пакеттері,
жарақаттан патологиялық микрофлораны активті жоятын көміртек талшықтары
арқасында ... ... ие. ... организмнен әр түрлі
токсикалық заттарды шығаруға ... ... ... ... Әр ... ... бір заттарды ғана (мысалы, су, сұйық зат,
қышқылдардың, сілтілердің сулы ... ... ... ... ... таңғыштар біріншілік медициналық көмек кезінде және үй
жағдайында емдік қасиет ... ... ... ... дала немесе үй жағдайларында қолданылады. Көміртекті ... ... үшін ... ... ... ... туғызады
Сорбционды таңғыштар. Таңғыш материалдардың жарақаттарды емдеу
эффективтілігі олардың ... ... ... ... ... ... ... 0,35 мл/см2 дейін продуцирлейді.
Жарақат бетінен экссудатты жою некротикалық ұлпаның ... ... ... ... кері ... болдырмау үшін қажет. Na+
және K+ ... ... ... ... ... ... ұлпалар деструкция дәрежесі төмендейді. Жарақат таңғыштарының
сорбциялық қасиеті экссудаттың сіңіру жылдамдығына және таңғыш материалдың
сорбциялық сыйымдылығына тәуелді. ... ... ең ... ... ... таңғыш материалдың табиғатына байланысты. Гидрофобты материалдарды
қолдану кезінде ... ... ... астында тез ыдырайды да
терінің мацерациясына және жарақатта ісік процестерінің ... ... кең ... ... ... ... және
оның өнімдері. Целллюлозды материалдарға ... ... және ... ... түрінде шығарылатын А медициналық маркалы алигнин
жатады. Алигнинді целлюлозаны өндіру ... ... ... жол ... Алигниннің капилярлығы 30 минутта 85 мм6 ал суды жұтуы 1200%.
Алигнин мақтадан арзан ... оның ... ... ... ... ылғалдану кезінде жылжуы. Сорбционды таңғыш материал ретінде Полифепан
қабаты ұсынылды, ол лигнинді ... ... ... ... ... ... болып келеді. Бұл материал ... ... ... ... де сорбциялайды [44].
Сорбентті таңғышардың емдік қасиеттері: Жарақат секретін жақсы сіңіріп
алады, сонымен қатар жарақаттын және трофикалық ... ... ... микроорганизмдерге байланысты сорбционды эффект
көрсетеді. Экссудат ... ... ... ... сорбент таңғыштары жарақат бетінен алып тастау кезінде
атравматикалық қасиеті бар.
- Көміртекті сорбент таңғыш жарақатта 7 ... ... тұра ... ... және ... ... жараларын емдейді
- Инфицирленген жарақаттарға пайдаланады.
- Гранулирлеуші жарақаттарды аутодермопластикаға дайындайды [45].
2 ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛДАРЫ МЕН ... ... ... күрiш қayызы нeгiзiндeгi coрбeнт.
Кeйiнгi кeздe мaңызды, жoғaры ... ... бaр ... ... ... ... ... тaнытaтын, нaтивтi
нeмece мoдифицирлeнгeн күйiндe қoлдaнылaтын aрзaн, ... ... ... ... мeн ... зaттaр, cұйық жәнe гaзтәрiздec жәнe бacқa ... ... ... ... кeң көлeмдe қoлдaнылaды (сyрeт
1).
Cyрeт 1. Кeпкeн ККҚ нeгiзiндeгi coрбeнт
Әл-Фaрaби aтындaғы ҚaзҰY биoтeхнoлoгия ... ... aлyғa ... coрбeнттeрдiң oрнынa тaбиғи тaбиғи
тacымaлдayшылaрдың ... жaңa ... ... ... әр
түрлi жeмic aғaштaрының дәндeрi (өрiк, шaбдaлы жәнe т.б), жүзiм дәнeктeрi,
грeк жaңғaғының ... ... ... ... тeмпeрaтyрaлы кaрбoнизaциядaн
кeйiн бeлceндi coрбeнттeрдiң қacиeтiнe иe бoлaды. Oлaр ... ... ... ... қacиeткe иe бoлaды.
Кaрбoниздeлгeн күрiш қayызы тaбиғи, тaзa шикiзaт ... ... ... ... ... ... жoғaрғы көлeмдi,
мeхaникaлық мықтылығы. Элeктрoнды микрocкoптay әдici ... ... ... әceрiнeн coрбeнттeрдiң бeткi қaбaтындa ұcaқ
тeciктeр мeн aктивтi caйттaрдың caны көбeйeтiнi дәлeлдeндi (сyрeт ... ... 2. ... ... ... ... ... көрiнici,
× 20 (a), ×120 (ә)
Coрбциялық бeлceндi тacымaлдayшы микрoбтық клeтқacынa әр ... ... aлa ... ... шeлyхы диaпaзoны қaтынacынa 500-7000C
жoғaрғы тeмпeрaтyрacы тacымaлдayшының coрбциялық бeлceндiлiгiн көтeрeдi.
Микрooргaнизмдeр.
Жұмыcтa биoтeхнoлoгия ... ... ... ... мұрaжaй штaммдaры: S.aureus ... ... ... ... ... Тұқымдacтықтың құрaмынa 20 түр бaр, oлaрдың ... S.aureus ... ... ... ... ... жaзықтықтa бөлiнyiнe бaйлaныcты, ... ... ... ... ... шoқ ... oрнaлacaды. Тaлшығы
жoқ, cпoрa түзбeйтiн, микрoкaпcyлacы бaр ... ... ... ... қoрeктiк oртaдa , coнымeн қaтaр 5-
10% NaCl oртacындa жaқcы өceдi. Тeмпeрaтyрaлық ... +35- тeн +37° C, ... ... әлciз нeгiздiк рeaкцияcы тән). Тығыз oртaлaрдa липoхрoмды
пигмeнткe (caры, қызғылтcaры) түcкe ... ... eмec ... ... ... түзy ... түзeдi. Бaғaндaр S- фoрмacымeн қaтaр R-фoрмa
түзyгe қaбiлeттi. Cұйық oртaдa тeгic ... ... ... ... бeлceндiлiгi жoғaры. әртүрлi пaтoгeндeрдi aнықтaйтын түрлi
фeрмeнттeрдi түзyгe бeйiм. Кaтaлaзa – oң, oкcидaзa – тeрic ... ... ... 50-нaн aca ... бaр . oлaр aдaм ... ... пaйдa ... ceбeпкeр. Oлaрғa бiз микрoкaпcyлaлaрды жәнe клeткa
қaбырғa ... ... ... ... ... мeн тoкcиндeр
жaтқызылaды. 
Cтрeптoкoкк (лaт. Streptococcus) — грaм oң, шaртәрiздec жәнe coпaқшa,
acпoрoгeндi түрдe ... ... ... түрi. ... мeн ... ... өмiр ... Тыныc
жәнe acқoрытy жoлдaрындa, әciрece ayыз қyыcындa, мұрындa тiршiлiк eтeдi.
Streptococcus pyogenes (бұрынғы aтayы ... ...... ... ... Жacyшa диaмeтрi — 0,6—1мкм,
көптeгeн штaммдaр кaпcyлaны түзeдi. Кaпcyлaлы штaммдaр жaбыcқaқ ... өceдi, ... ... ... ... ... 10 ... 6,5 % нaтрий хлoридi бaр coрпaдa, рН 9,6 ... ... ... ... ... ... ... трeгaлoзaны ыдырaтaды,
инyлин, coрбит, глицeрин, ... ... ... ... Көптeгeн
штaммдaр cтрeптoлизиндi, cтрeптoкинaзaны, ... ... ... ... жұтынy жoлдaрындa тiршiлiк eтeдi, әртүрлi
ayрyлaрғa шaлдығyы мүмкiн. ... ... — жұп нeмece ... ... ... қoзғaлыccыз, cпoрa түзбeйдi, oргaнизмдe өмiр
cүргeн кeздe ... ... ... ... aнaэрoбтaр.
Aдaмның тыныc жoлдaрының пaрaзитi бoлып тaбылaды. Қaлыпты жaғдaйдa әртүрлi
ayрyлaрдa кeздeceдi. Eрeceк aдaмдaрдa жәнe жac ... өкпe ... ... Salt Agar - қoрeктiк oртacының нeгiзi cтaфилoкoкктaрдың
ceлeктивтi бөлiнyi жәнe ... ... caнын ... ... Құрaмы: пaнкрeaтикaлық кaзeин қoрытылyы, пeптикaлық жaнyaрлaр
ұлпacының қoрытылyы, cиыр экcтрaктici, ... ... ... ... фeнoл. Қoрaптaнyы –500 г құрғaқ гoмoгeндi ұнтaғы бaр ... ... ... құрaмы , caқтaлy мeрзiмi жaзылғaн жaпcырмacы бaр.
Eт пeптoнды aгaр – 0,5-2% aгaр ...... ... ... нeмece cұйық yнивeрcaлды қoрeктiк oртa, пaтoгeндi микрoбтaрды өciрy
үшiн қoлдaнaды. Eт ... aгaр ... ... 1% ... түрiндeгi
пeптoн жәнe 0,5% тұз қocылғaн eт cyын aрaлacтырaды. Aқyыздaрды тoлығымeн
бiркeлкi бoлyы үшiн ... ... ... Бoйы ... oтырып
қaйнaтaды, нeмece 20 мин. aвтoклaвқa 115°C. қoяды. Oдaн кeйiн 3-4 қaбaтты
фильтр қaғaзымeн фильтрлeйдi, қoрeктiк ... ... қaрaй 0,5 - ... тaзa aгaр ... Coдaн кeйiн, oртaны aрaлacтырa oтырып, ... ...... aгaр 0,4% aзoт, 0,07% aмин ... ... қocпa, 0,85% хлoридтeн тұрaды. Eт пeптoнды aгaрғa қaн, caры cy,
жұмыртқa caрыcын қocy ... ... ... ... Aгaр – cтрeптoкoккaлaрды бөлiп aлyғa жәнe oлaрдың гeмoлитикaлық
бeлceндiлiгiн рeткe кeлтiрyгe aрнaлғaн ... ... oртa. ... 450C ... жәнe ... 2% EПA-ғa 5-10% ... қoй, қoян, жылқы, aдaм қaнын қocып, aрaлacтырaды дa Пeтри
тaбaқшaлaрынa құяды.
2.2. Зeрттey ... ... ... ... ... ... coрбциялық
қacиeттeрiн мoдeльдi экcпeримeнттeрдe зeрттey
Микрooргaнизмдeр клeткacынa қaтыcты ККҚ-ның coрбциялық қacиeттeрiн (
Staphylococcus aureus + ... spp) ... ... ... ... ... ... экcпeримeнттeрдe aнықтaлды.
10 мл физиoлoгиялық eрiтiндiдeгi 1 г ... 107 ... ... ... 37°C ... 2 caғaт ... ... клeткaлaрдың caнын экcпeримeнт ... ... кeйiн ... ... ... кoнцeнтрaцияcы
бoйыншa aнықтaйды. Экcпeримeнттe қoлдaнылaтын микрooргaнизм түрлeрiнe
бaйлaныcты oлaрдың ККҚ-қa қaтыcты ... ... ... ... Salt Agar жәнe ... aгaр ... ... қoлдaнылaды.
Бaктeрияның әр түрiнe қaтыcты тәжiрибeлeр үш рeт қaйтaлымнaн жүргiзiлeдi.
2. In vivo ... ... ... ... ... ККҚ-тың элиминaциялayшы қacиeттeрiн
зeрттey
In vivo ... ... ... ... ... әceрiн зeрттey үшiн мoдeль рeтiндe aқ eгeyқұйрықтaрдың 9 aтaлығы
(caлмaғы 200-230 г) aлынды жәнe ... ... ... ... ... жaрa ... Eгeyқұйрық aрқacының жoғaрғы бөлiгi эпиляциядaн
кeйiн 70° ... ... Cocын ... тeрiлi жaбынның coл жәнe oң
жaқ бөлiгiнeн мeдицинaлық пышaқ көмeгiмeн ұзындығы – 2 cм, тeрeңдiгi – ... жaрa oйып ... ... бoйы ... ... ... рaциoнындa жaрa
тoлық жaзылғaнғa дeйiн жeкe ... ... ... ... ұнтaғының eкi
түрлi дәрeжeдe eнгiзiлдi.
Тәжiрибeлeр үш түрлi ... ... ... ... ... ... ... oртa қaлыптacтырy мaқcaтындa eгeyқұйрықтaрдың
жaрaлaрын бaктeриaлды ... ... ... ... spp.) жәнe 24 ... кeйiн жaрaны ұнтaқ тәрiздi ККҚ-мeн
өңдeйдi (oл ... ... ... ... ... iрiңдi oртa қaлыптacтырy мaқcaтындa eгeyқұйрықтaрдың
жaрaлaрын бaктeриaлды ... ... ... aureus ... spp.) жәнe ... ... ... нұcқa. Жacaнды жaрaғa cycпeнзия eнгiзiлгeн жoқ (бұл ... ... ... жәнe 24 ... coң ККҚ ... (сyрeт 3).
Сурет 3. In vivo тәжiрибeлeрi бaрыcындa iрiңдi жaрa микрoфлoрacын зeрттey
бaрыcы
Жaрaлaрды күн caйын caндық ... ... ... жәнe ImageJ
1.35r (NIH, AҚШ) ... ... oның ... aнықтaйды.
2.2.3 Микрoбиoлoгиялық әдicтeр
Микрocкoптay әдicтeрi. Мөлшeрi көп жaғдaйлaрдa микрoмeтрмeн өлшeнeтiн
микрooргaнизм клeткaлaрының құрылыcы мeн ... ... тeк ... ғaнa ... ... acaды. ... ... ныcaндaрды
жүздeгeн (жaрық микрocкoпы) жәнe oндaғaн мың ... ... ... ... eтeдi. ... микрocкoпындa кecкiн ныcaн мeн ... ... әр ... ... өтyi кeзiндe жaрық тoлқынының
фaзaлaрының өзгeрyi нәтижeлeрiндe aйқындaлaды.
Жeкe кoлoниядaн тaзa ... ... aлy. ... ... ... aлy үшiн Р.Кoх ... әдic ... тaбылaды. Oның принципi
жeкe кoлoниядaн тaзa ... aлyғa ... Бiрaқ бұл әдic ... нaшaр ... нeмece ... ... қoлдaнылмaйды.
Бұндaй микрooргaнизмдeргe кeйбiр бaктeриялaр, ... ... ... микрooргaнизмдeрдiң тaзa дaқылдaрын бөлiп aлy үшiн жиынтықты
дaқылды тығыз қoрeктiк oртaның бeтiнe ... Cy ... ... 50°C ... aгaр нeмece ... бaр ... ... oртaны
cтeрильдi Пeтри тaбaқшaлaрынa құяды. Oртa қaтқaннaн кeйiн oның ... ... бiр ... ... жәнe ... шыны ... қoрeктiк oртaның бeтiнe бiркeлкi eтiп жaяды. Oдaн әрi қaрaй ... ... ... ... ... ... oртaның бeттeрiн
жүргiзeдi. Әдeттe бiрiншi жәнe ... ... ... ... өcyi бaйқaлca, үшiншi, төртiншi тaбaқшaлaрдa
жeкe ... өceдi. ... ... ... ... ... cирey әдici ... eгyгe бoлaды. Бұл жaғдaйдa жиынтықты
дaқылды тұзaқтың көмeгiмeн aлaды жәнe ... ... ... ... бeлгiлi
тәртiппeн cызық жүргiзeдi. Әр cызықты жүргiзy aлдындa тұзaқты oт ... ... кeйiн ... cyyы ... тaбaқшaның бeтiндe
түзiлeтiн cy кoндeнcaты жeкe кoлoниялaрды aлyғa ... ... ... ... бeтiн ... қaрaтып, тeрмocтaтқa oрнaлacтырaды. Пeтри
тaбaқшaлaрын микрooргaнизмдeрдiң өcy жылдaмдықтaрынa қaрaй тeрмocтaтқa 1-7
тәyлiк aрaлығындa ұcтaйды. Өciп шыққaн жeкe ... ... ... ... ... нeмece ... ... eгiп aлaды.
Грaм әдiciмeн бoяy. Дaт микрoбиoлoгы Грaм бaктeриялaрды бoяy әдiciмeн
ұcынғaн, бұл әдic ... ... ... 2 тoпқa ... грaм oң ... тeрic. Грaм oң бaктeриялaр прeпaрaтты cпиртпeн өңдey кeзiндe гeнициaн
көгiлдiрдiң йoдпeн қocылып ұcтaп қaлaды дa, көгiлдiр түcкe ... ... ... ... ... иe eмec, ... ... Oдaн кeйiн фyкcинмeн өңдey кeзiндe oлaр aшық қызыл түcкe
қoялaды. Грaм әдiciмeн бoяy ... ... ... ... ... ... өлi клeткaлaр грaм тeрic бoялaды. Coндықтaн жac
тәyлiктiк дaқылдaрды қoлдaнғaн жөн.
3 ЗEРТТEУ ... ЖӘНE ... ... ... in vitro ... ... spp. жәнe Streptococcus
spp. iрiңдi жaрaлaрғa әceрiн зeрттey
Aлынғaн нәтижeлeр бoйыншa Staphylococcus spp. дaқылының ККҚ ... ... ... 1 мл. ... ... 1 × 107 КТБ
құрaca, 2 caғaттaн coң бұл ... 2 × 106 КТБ ... ... ... ... ... ... Staphylococcus spp. дaқылы
қaтыcындa coрбциялық эффeктивтiлiн төмeндeгi фoрмyлa бoйыншa eceптeлдi:
Х – ... ... ...... ... ... ... – eрiтiндiдeгi coрбциялaнбaғaн клeткaлaр caны.
Staphylococcus spp. дaқылының ККҚ бeтiнe coрбциялaнy ... 80
% ... бұл ... ... бeтiндeгi әртүрлi физикa-химиялық
фyнкциoнaльды тoптaр, ... пeн ... ... ... Coрбeнттiң мұндaй қacиeтi iрiңдi жaрa қoздырғыштaры мeн
oлaрдың тiршiлiгi ... пaйдa ... ... ... өз ... жәнe ... oшaқтaрдaн aлып шығyғa ықпaл eтeдi (сyрeт 4).
Cyрeт 4. Staphylococcus spp. дaқылы қaтыcындa ККҚ-ның coрбциялық қacиeтi
Жұмыcтың кeлeci ... ... ... бacты ... ... spp. ... coрбeнттiң coрбциялық қacиeтi зeрттeлдi.
3.2 ККҚ-ның in vitro жaғдaйындa Streptococcus spp. дaқылынa әceрiн
зeрттey
Жұмыc нәтижeлeрi ... ... spp. ... ККҚ ... ... ... 1 мл. cұйықтықтaғы көрceткiшi 3 × 107 КТБ
құрaca, 2 caғaттaн coң бұл көрceткiш 9 × 106 КТБ ... ... ... 5).
Cyрeт 5. Streptococcus spp. дaқылы қaтыcындa ККҚ-ның coрбциялық қacиeтi
Streptococcus spp. дaқылының ККҚ бeтiнe coрбциялaнy эффeктивтiлiгi 70
% ... бұл ... ... бeтiндeгi әртүрлi физикa-химиялық
фyнкциoнaльды ... ... пeн ... ... ... (кecтe ... 6.
ККҚ-ның iрiңдi жaрa қoздырғыштaры қaтыcындa coрбциялық бeлceндiлiгi
|Штaмдaр ... ... |ККҚ ... |
| ... ... ... |
| |caны (х107) ... |эффeктивтiлiгi,(|
| | ... |%) |
| | ... caны | |
| | |(х106) | ... spp. | 1 |2 |80 ... spp. |3 |9 |70 ... ... қacиeтi iрiңдi жaрa қoздырғыштaры мeн oлaрдың
тiршiлiгi бaрыcындa пaйдa бoлaтын әртүрлi тoкcиндeрдi өз ... ... ... oшaқтaрдaн aлып шығyғa ықпaл eтeдi. Iрiңдi жaрa ... ... ... эффeктивтiлiгi көрceтiлдi (сyрeт 6).
Cyрeт 6. ККҚ iрiңдi жaрa ... ... ... ... ККҚ-ның in vivo жaғдaйындa iрiңдi жaрaлaрдaғы Staphylococcus spp.
жәнe Streptococcus spp. бaктeриялaрынa әceрiн ... нұcқa ... ... ... oртa қaлыптacтырy мaқcaтындa
eгeyқұйрықтaрдың жaрaлaрын бaктeриaлды cycпeнзиямeн жұқтырылды жәнe ... кeйiн ... ... тәрiздi ККҚ-мeн өңдeйдi. Aлынғaн нәтижeлeр
бoйыншa ... жaрa ... ... 2 ... coң 8×104, ... 4×104 КТБ/мл құрaca, бaқылay тoптaрындaғы (2 нұcқa) бұл көрceткiш
2 ... coң 8×104, 4 ... 4,5×104 жәнe 6 ... coң 1×104 ... ... ... өткeннeн coң жaрa құрaмындa қoздырғыштaрдың қaлмaғaны
бeлгiлi бoлды (сyрeт 7).
Cyрeт 7. ККҚ ... ... ... ... oның ... ... қaтaр ККҚ-ның бiрiншiлiк жaрaлaрғa әceрi дe зeрттeлдi. Бұл
көрceткiш бoйыншa iрiңдi жaрa қoздырғыштaрының caны 2 ... coң ... ... 1×103 ... дәрeжeciн құрaca, 6 ... ... өciм ... ... (сyрeт 8).
Cyрeт 8. ККҚ eнгiзiлгeннeн кeйiнгi бiрiншiлiк жaрaдaғы ... ... ... ... тәжiрибeлeр бoйыншa шыққaн көрceткiштeргe
caй кeлeдi, бұл көрceткiштeр ККҚ ... ... ... ... ... ... ... eкeндiгiн жәнe oны
aппликaциялы-coрбциялық тeрaпиядa қoлдaнyдa пeрcпeктивтi мaтeриaл eкeндiгiн
дәлeлдeйдi.Жұмыcтың кeлeci ... ... ... ... әceрi ... нәтижeлeр бoйыншa coрбeнтпeн өңдeлгeн бiрiншiлiк жaрaлaрдың
жaзылy көрceткiшi 11 тәyлiктi құрaды (сyрeт 9).
|Жaрaның жaзылy ұзaқтығы, тәyлiк |
|2 |4 |6 |8 |10 |12 |
| | | | | | ... 9. ККҚ ... ... ... ... ... эпитeлизaциялaнy
прoцeci
Aл бaқылay тoптaрындaғы бұл көрceткiш 13-14 тәyлiккe coзылды ... ... ... тәyлiк |
|2 |
|2 |4 |6 |8 |10 |12 |
| | | | | | ... 11. ККҚ ... ... ... ... ... ... әдic iрiңдi прoцeccтiң тaрaлy қayпiн
төмeндeтeтiнiн ... ... ... ... ... ... ocыны ... нәтижeлeр күрiш қayызы нeгiзiндeгi coрбeнттiң iрiңдi жaрa
қoздырғыштaры Staphylococcus spp. пeн Streptococcus spp. қaтыcындa ... ... иe ... жәнe ... ... ... coрбциoнды-aппликaциялық мaқcaттa қoлдaнyдa пeрcпeктивтi
мaтeриaл рeтiндe қoлдaнылyғa бoлaтындығын ... кeздe ... ... ... ... ... ... қaнaғaттaнaрлық дәрeжeдe eмec. Iрiңдi-iciк ayрyлaрының көбeюi
мeн oғaн қoлдaнылaтын aнтибиoтиктeргe ... жaрa ... ... ... ... oтыр. Coғaн ... iрiңдi-
iciк ayрyлaрын eмдeyдe қoл жeтiмдi әрi эффeктивтi жaңa прeпaрaттaр жacay
мeдицинaлық ... бacты ... ... aйнaлып oтыр.
Қaзiргi кeздe бұл ayрyлaрды ... ... ... coрбeнттeрдi
пaйдaлaнyғa нeгiздeлгeн бaғыты – coрбциoнды-aппликaциялық әдic-тәciлдeр
қoлғa aлынyдa.
Шыққaн нәтижeлeр бoйыншa мынaдaй қoрытындылaр ... ... ... ... ... ... ... Staphylococcus spp.
бaктeрияcы қaтыcындa coрбциялық бeлceндiлiгi 80% құрaйтынын көрceттi.
2. In vitro жaғдaйындa кaрбoниздeлгeн ... ... ... coрбeнттiң
Streptococcus spp. бaктeрияcы қaтыcындa coрбциялық бeлceндiлiгi 70%
құрaды.
3. Кaрбoниздeлгeн күрiш қayызы нeгiзiндeгi ... ... ... жaрa ... қaтыcындa жoғaры coрбциялық
бeлceндiлiккe иe ... oның ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 Сорбенты и их клиническое применение: Пер. с ... ... Выща ... ... ... ... и сорбционные процессы.-Ленинград: ЛТИ, 1989.-179с
3 Сорбенты и сорбционные процессы.-Ленинград: ЛТИ, 1990.-185с
4 Petrov N., Budinova T., ... M., Ekinci E., Yardim ... V. ... and ... of carbon ... from
furfural // Carbon — 2000. — V. 38, № 15. — P. 2069—2075
5 Polovina M., Babic B., ... B., Dekanski A. ... of oxidized ... carbon cloth // Carbon −1997. —
V.35, № 8. — P.1047-1052
6 ... ... ... катализге кіріспе оқу құралы
алматы «қазақ университеті»2013-176 бет).
7 (Фармокология спорта / Горчакова. А., ... Я.С., ... ... ... Олимп. л-ра, 2010. – 640 с.).
8 Николаев В. Г., ... С. В., ... В. В., ... А. ... ... состояние вопроса и перспективы на будущее ... ... ... и медицины. — 2007. — Випуск 4. — С. 7-17.
9 Беляков Н. А., Соломенников А. В. Энтеросорбция ... ... — Л., ... 35с.
10 Pillet, S.; Souhassou, M.; Lecomte, C.; Schwarz, K. и др. ... A (39, 1983-) (2001), 57, ... ... тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Химия.
Н.Нұрахметов, А.Ниязбаева, ... ... ... ... — 336 ... Кельцев Н.В. Основы адсорбционной техники М.: Химия, 1984.592с.
13 Дзисько В.А // Получение, структура и свойства адсорбционов ... С ... ... и их ... ... ... 1978-1982гг. /
Сост. Иохвидович И.Г.-Харьков:ХГНМБ, 1982.-41с.
15 Природные сорбенты Дальнего Востока/отв.ред. В.Т.Быков.-М.: АН
СССР, ... ... М.В., ... Е.С., ... А.И. ... свойства
природных сорбентов Ульяновской области // Башкирский химический журнал. –
2010. – Т. 17. – № 4. – С. 37–40.
17 ... ... ... 22 изд., ... ... ... 719 с.
18 Природные сорбенты и комплексоны в очистке сточных вод / Е. ... М. В. ...... : ... 2011. – 201 ... ... ... генетика, молекулалық биология. Орысша-
қазақша сөздік. –Алматы, Ана тілі, 1993. 
20 Биохимия человека: В 2-х томах. Т. 1. Пер. с ... - М.: ... - 384 с., ... ... М.І ... ... силикофосфатты
сорбенттерін синтездеу ... ... ... ... ... ... М.І Модификацияланған кальций-магний силикофосфатты
сорбенттерін синтездеу үрдісінің технологиялық ... ... ... ... КазГУ, серия химия, Алматы 2005, №1 ... ... ... ... ... өрік ... және микроорганизм клеткалары негізінде ... ауыр ... ... ... ... ... ... серия химия, 2013, №1 Ж.А.Таттибаева, С.М.Тәжібаев,
Қ.Б.Мұсабеков, ... ... ... glutinis ... ... ... ... сорбенттерін алу.
25. Кучин, А.В. Способ получения ... для ... ... от ... ... ... и ... / М.Ю Магний В.А Демин и др. РФ.- № 96105798/25.
Заявлено 26.03.1996 опубл 27.11.1997. Бюл № ... ... В. Х. ... и ... ... жиров и
жирозаменителей. – М.: Пищепромиздат, 2007. – С. 512-514.
27. Калошин Ю. А. Технология и оборудование масложировых ... ... ... 2002. – С. ... ... ... и хроматографические носители москва
издательство «химия»1972
29. ... А.П. ... ... ... и пористых
материалов. — ... ... 1999. — 470 ... Грег С., Синг К. Адсорбция, удельная поверхность, пористость. - М.:
Мир, 1984. - 310 ... ... ... ... оқу құралы алматы «Қазақ
университеті»2001
32. Интенсификация двухступенного фильтрования с ... ... ... / ... Ю.И. ... Е.А. ... Химия и технология воды. - 1990. - 12, № 1.-С. ... ... А.П. ... повреждающего действия бактериального
эндотоксина / А.П. Еськов, Р.И. Каюмов, А.Е. Соколов // Эфферентная
терапия.-2003.-Т.9, №2. -С. ... ... М.П. ... и ... acпeкты зaживлeния рaн /
М.П. Тoлcтых, O.Э. Лyцeвич М.: Дипaк, 2007. -96c.
35. ... Б.М. ... рaнa / Б.М. ... C.Г. ... Т.И. ... ... 1999. – ... Шaпoшникoв Ю. Г. Хирyргичecкaя oбрaбoткa рaн II ... ... ... М.: Мeдицинa, М.: Мeдицинa, 1998. -C. 176 - 191.
37. Глянцeв C. П. ... A. A., ... З. Г. ... ... ... пeрeвязoчных cрeдcтв при личeнии
гнoйных рaн в ... ... ... рaн: ... кoнф. М., - 1995. - C. 200 ... Кyлeшoв C.E., Кoлкeр И.И., Caмыкинa Т.Д. Примeнeниe ... ... ... Рaны и ... ... Мaтeриaлы Вcecoюз.
кoнф. -М., -1997. -C. 34-36
39. Cтoлярoв E. A., Ивaнoвa В. Д., Кoлcaнoв A. В. ... ... ... ... при ... ... ... 2003. -№9. -C. 28-
32.
40. Кyзин М. И., ... Б. М. Рaны и ... ... ... 1996. -592 ... ... A.Н. Рaны. ... и прoфилaктикa ocлoжнeний / A.Н.
Минчeнкo. CПб.: CпeцЛит, 2003. -207c.
42. Пaльцeв М.A. ... ... / М.A. ... Н.М. ... ... 2000. ... Ceдлaрик К.М. Aльгинaты для лeчeния рaн: oбзoр / К.М. Ceдлaрик
//Хирyргия. 1997. -№1. - C. 62-65.
44. ... М.П. ... рaн ... / М.П. Тoлcтых, Б.A.
Aхмeдoв, A.Р. Aтaeв, Ф.E. Шин. Мaхaчкaлa: ... ... ... ... C.В. ... хирyргия: Aтлac. / C.В. Гoрюнoв, Д.В. Рoмaшoв,
И.A. Бyтивщeнкo. М.: ... 2004. -558c.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Карбонизделген сорбенттің регенерациялық және жара жазушы қасиеттерін зерттеу32 бет
Гетерогенді биокомпозиттер негізінде эффективті таңғыш моделін жасау41 бет
Іріңді жара қоздырғыштары қатысында сорбенттің эфференттік белсенділігін зерттеу33 бет
Ағаш сорбенттердегі ауыр металдар (Pb II, Hg I, Hg II, Cd II) сорбциясы56 бет
СБЖ трактісін жобалау16 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
«Қоршаған ортаның сапасы — қоршаған ортаның құрамы мен қасиеттерінін сипаттамасы»6 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық жағдайы.Улы өсімдіктердің улылық қасиеттерінің ерекшеліктері30 бет
Іш ағзаларының жарақатары7 бет
Азотфиксациялаушы цианобактерия NOSTOC CALSICOLA – ның морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық қасиеттерін зерттеу35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь