Балқаш Алаколь алабының рекреациялық мүмкіншілігі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚАЗІРГІ ТУРИСТІК ИНДУСТРИЯНЫҢ ЖАҒДАЙЫ МЕН ДАМУ ПРИОРЕТЕТЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Тәуелсіз Қазақстандағы туризмнің қалыптасу тарихы және алғашқы тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5
1.2 Туристік саяхаттардағы рекреациялық ресурстардың мәні және мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 Қазақстан Республикасында туристік қызметті мемлекеттік реттеу және қолдау жүйесін дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
15

2 БАЛҚАШ.АЛАКӨЛ АЛАБЫНЫҢ ТАБИҒИ.РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ РЕСУРСТАРЫНЫҢ ПОТЕНЦИАЛЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
20
2.1 Балқаш.Алакөл алабындағы туристік индустрияның қазіргі жағдайы мен дамуы
20
2.2 Жер жәннаты Жетісудың табиғи.рекреациялық ресрустары ... ... ... ... ... 23
2.2.1 Солтүстік Тянь.Шань және Іле Алатауы аймағы ... ... ... ... ... ... ... ... . 23
2.2.2 Жоңғар Алатауы аймағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 40
2.2.3 Балқаш көлі аймағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41
2.2.4 Ұлы Жібек жолы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43

3 ТУРИСТІК ТАБИҒИ.РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ РЕСУРСТАРЫНЫҢ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
79
3.1 Қазақстанның туризм индустриясының даму проблемары ... ... ... ... ... .. 49
3.2 Балқаш.Алакөл алабының даму перспективасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 54

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 58
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 60
Бүгінде туризм әлемдік экономикада маңызды рөлдердің бірін атқарады. Және туризмнің қазіргі индустриясы табысы жоғары, серпінді дамып келе жатқан қызмет көрсетулердің бір түрі. Негізінен туризмнің өсіп, оның көркеюі туристер баратын жаңа аумақтар есебінен дамиды. Осыған байланысты, Қазақстанның әлемдік туристік нарықта өзінің лайықты орның табуға мүмкіндігі мол.
Негізінен туризмді дамыту – ұзақ мерзімді, әрі экономикалық тиімді болашақ. Оған себеп, шетел валютасының құйылуы, халықтың жұмыспен қамтылуы, елдің инфрақұрылымын дамытуға жәрдемдесетіні сияқты оң экономикалық нәтижелер негіз бола алады.
«Қазақстан 2030» стратегиясындағы мемлекеттің экономикасын дамыту туралы мәселенің бірі туризм және қызмет көрсету саласына да бағытталған.
Қандай жер болмасын, өзінің табиғи байлығымен және тарихи – мәдени құндылықтарымен ерекшеленіп тұрса, ол жер саяхаттаушыларды, ғалым зерттеушілерді, іскер адамдар мен жәй ғана демалушыларды өзіне тартып тұрады.
Жұмыстың негізгі мақсаты:
1. Қазақстандағы қазіргі туристік индустрияның жағдайы мен даму болашағын қарастыру.
2. Балқаш-Алакөл алабы бойынша Қазақстанның туристік рекреациялық мүмкіншіліктерді зерттеу және туристік өнімдерге ұсыну.
3. Табиғи рекреациялық ресурстарын және оның туристерге тартымдылығын зерттеу.
Жұмыстың міндеттері:
1. Балқаш-Алакөл алабы бойынша Қазақстанның туристік өнімдерін зерттеу.
2. Табиғи рекреациялық ресурстарын туристік-рекреациялық мүмкіншілігін зерттеу әдістері мен нәтижесі.
Тақырыптың өзектілігі: Халықтың демалысқа деген (қажеттілігін қанағаттандыру, олардың мінез-құлық, физикалық денсаулығын қалпына келтіру, табиғи рекреакциялық аймақтарды сақтау, тарихи-мәдени ескерткіштерді жан-жақты зерттеу арқылы Қазақстан туризмін бәсекеге қабілетті етіп, ары қарай дамыту.
Туризм – белгілі-бір мемлекет аумағындағы және оның аймақтарындағы рекреакциялық басымдықтарды әлеуметтік және саяси жағдайда пайдалану.
Қазақстанда рекреакциялық ресурстар зерттеліп, туризмді дамыту мүмкіндіктері туындады. Елімізде рекреакциялық жағынан негізінен зерттелген аймақ Оңтүстік-Шығыс Қазақстан. Басқа аймақтарда осы тақырыпқа байланысты ғылыми жұмыстардың жеткіліксіз мөлшерде жазылуы белең алып отыр. Балқаш-Алакөл алабында рекреакциялық ресурстарды дамытуға жаңа және ескі туристік орталықтарды қайта құру халықтың өз қажеттілігінен туындап отыр.
1. Веденин Ю. Динамика территориальных рекреационных систем. – М. Наука, 1982 – 225 б.
2. Ердаулетов С. Р. Основы географии туризма. Учебное пособие. – Алматы: Қайнар, 1991. – 235 б.
3. Ердаулетов С. Р. География туризма Казахстана. – Алматы: Ғылым, 1992. – 115 б.
4. Ердаулетов С. Р. Казахстан туристский. – Алматы: Қайнар, 1989 г. – 110 б.
5. Закон о туристской деятельности РК – 2002. – 40 б.
6. Сорокина М. Эксперт «Имиджленд PR» – Советник, 2000. – № 2 – 35 б.
7. О Государственной программе Республики Казахстан «Возрождение исторических центров «Шелкового пути», сохраняя и приемственность развития культурного населения тюркоязычных государств, создание ифраструктуры туризма» / собрание Актов Президента Республики Казахстан. – 1998. – № 6. – Б. 14-58.
8. Пыхарев А. Н., Жолдасбеков А. А., Мамадияров М. Д. Организационно-правовые основы туристской деятельности в Республике Казахстан. – Астана, 2005 – 35 б.
9. Уляновский А. Могучий незначительный: выбор имиджа в PR. – СПб, 1997 г. – 215 б.
10. Табиғи мәдени мұраны қорғау және пайдалану туралы Қазақстан Республикасының заңы. – Халықкеңесі 1992 ж. 4 тамыз. – 55 б.
11. Қазақ Совет энциклопедиясы. Энциклопедиялық анықгама I том және II том. – Алматы 1973, 1980 жж. – 535 б.
12. Сыздықов К., Жолдасов С. Ата қоныс. – Шымкент, 1992 ж. – 78 б.
13. Памятники культовой архитектуры. – Шымкент, 1985. – 78 б
14. Жетісу энциклопедиясы. –Алматы: Арыс баспасы, 2004 ж. – 78 б – 315 б.
15. Байпақов Қ., Нұржанов А. Ұлы Жібек жолы және ортағасырлық – Қазақстан. – 78 б
16. Қазақстан Республикасының Заңы "Ерекше қорғалынатын табиғи
территориялар" туралы – 1997 ж. 15 шілдеде – 45 б.
17. Проблемы развития туризма и возрождение. Исторической значимости Шелкового пути. – Шымкент, 1998. – 163 б.
18. Теоретические проблемы рекреационной географии. – М., 1989. – 236 б.
19. Родоман Б.Б. Географические проблемы отдыха и туризма. // Сб. Территориальные системы производительных сил. – М., 1971. – 93 б.
20. Чигаркин А.В. Памятники природы Казахстана. – Алма-Ата, 1980. – 115 б.
21. Ерзакович Л.В. Караванные пути юга Казахстана XII-XVX вв. // Известия АН КазССР. Серия общественная. - 1969. -№2. – Б. 56-63
22. Перспективы освоения туристско-рекреационных ресурсов Прибалхашья. – Алматы, 2000. – 216 б.
23. Нурмухаммедов Н. Будды Тамгалытаса – Простор, 1967 – №8. – 2000 – Б. 26-31.
24. Ким А. Г. Рекреационная оценка территории и развития туристско-рекреационного хозяйства в Казахстане. – Алматы: Рауан, 1997. – 215 б.
25. Закон О туристской деятельности в Республике Казахстан: Закон Республики Казахстан от 13 июнья 2001. – №211-ІІ. – Б. 4-5.
26. О концепции развития туризма в Республике Казахстан. Постоновление Правительство Республики Казахстан от 6 марта 2001. – №333. – Б. 7-8.
27. Н.Ә. Назарбаевтың 2005 жылғы дәстүрлі Қазақстан халықына жолдауы. // Егемен Қазақстан. – 2005, ақпан. – 5 б.
28. Г.А. Ким. Рекреационная оценка территорий и развитие туризма в Казахстане. - Алматы: Рауан, 1999. – Б.13-38 .
29. В.И. Попов, Т.С. Гуляева, Ю. Абулхатаева, Н.В. Пиманкина, П. Гасанова, С.Ф. Буланин. Рекреационное оценка горных территорий Казахстана. - Алматы: Евро, 2003. – Б. 8-15.
30. И.В. Попов. Ркреационная оценка горных территории. – Алматы: Евро, 2000.– Б. 98-106
31. Ю.С. Накатков. История развития туризма в Казахстане. – Алматы: Евро, 2004 – Б.72-84.
32. Л.К. Диденко-Кислицина. Кайназой Юго-Восточного Казахстана. –Алматы: 2001 – Б. 7-10.
33. В.М. Чупахин. От пустын до снежных вершин. – Алма-Ата: Казахстан, 1966. – Б.124-146; Б.165-186.
34. В.И. Попов, Т.С. Гуляева, А.Ю. Абулханова. Методические особенности рекреационной оценки горных территорий //Проблема развития туризма и возрождение исторической значимости Шелковго пути: сб.- Шымкент, 2000 – 21 б.
35. В.М. Чупахин. Высотныее геосистемы гор Южного Казахстана и Средней Азии. – Алма-Ата: Наука, 1974 – 115 б.
36. Л.М. Пузырева. Климатическая районирования Южного Казахстана. – АлмаАта: Наука, 1975 – Б.174-180.
37. www.mount.kz
38. Н.Г. Прудников. Подходы к оценке территории для рекреационной деятельности. // Сборник научных трудов: География и туризм. – Выпуск 3 – Пермь, 2006 – Б. 184-203
39. Шлеймович П.И. Почвенный покров Алакольской впадины // Алакольская впадина и ее озера. Алма-Ата: Наука, 1965. – Б. 186-207
        
        Қазақстан республикасының білім және ғылым министірлігі
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
География факультеті
Туризм ... ... ... ... алабының рекреациялық мүмкіншілігі
Орындаушы
4 курс студенті ... ... аға ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... | |
| | |
|1 ... ҚАЗІРГІ ТУРИСТІК ИНДУСТРИЯНЫҢ ЖАҒДАЙЫ МЕН ДАМУ |5 ... | |
| 1.1 ... ... ... қалыптасу тарихы және алғашқы |5 |
|тарихы.................................................................| |
|................................................. | |
| 1.2 ... ... ... ... мәні және |9 ... |
|....................................... | |
| 1.3 ... ... ... ... ... ... | |
|және қолдау жүйесін |15 ... ... | |
| | |
|2 ... алабының ТАБИҒИ-РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ РЕСУРСТАРЫНЫҢ ПОТЕНЦИАЛЫ | |
|............................................................. |20 ... ... ... ... ... ... жағдайы мен| |
|дамуы |20 ... Жер ... ... ... |23 ... | |
| 2.2.1 ... ... және Іле Алатауы |23 ... | |
| 2.2.2 ... ... |40 ... |
|..... | |
| 2.2.3 ... көлі |41 ... ... | |
| 2.2.4 Ұлы ... |43 ... ... | |
| | |
|3 ... ... ... ... | ... ... | ... Қазақстанның туризм индустриясының даму |49 ... | ... ... ... даму |54 ... | |
| | ... ... | ... ... |60 ... ... ... әлемдік экономикада маңызды рөлдердің бірін атқарады.
Және туризмнің қазіргі индустриясы табысы ... ... ... ... қызмет көрсетулердің бір түрі. Негізінен туризмнің өсіп, оның
көркеюі туристер ... жаңа ... ... ... Осыған байланысты,
Қазақстанның әлемдік туристік ... ... ... ... ... ... туризмді дамыту – ұзақ мерзімді, әрі ... ... Оған ... ... валютасының құйылуы, халықтың жұмыспен қамтылуы,
елдің инфрақұрылымын дамытуға жәрдемдесетіні ... оң ... ... бола ... 2030» стратегиясындағы мемлекеттің экономикасын дамыту
туралы мәселенің бірі туризм және ... ... ... да ... жер ... ... табиғи байлығымен және тарихи – мәдени
құндылықтарымен ерекшеленіп тұрса, ол жер ... ... ... адамдар мен жәй ғана демалушыларды өзіне тартып
тұрады.
Жұмыстың негізгі мақсаты:
1. ... ... ... индустрияның жағдайы мен даму
болашағын ... ... ... ... Қазақстанның туристік рекреациялық
мүмкіншіліктерді зерттеу және ... ... ... ... рекреациялық ресурстарын және оның туристерге тартымдылығын
зерттеу.
Жұмыстың міндеттері:
1. Балқаш-Алакөл алабы бойынша Қазақстанның туристік өнімдерін зерттеу.
2. ... ... ... туристік-рекреациялық мүмкіншілігін
зерттеу әдістері мен нәтижесі.
Тақырыптың өзектілігі: ... ... ... ... ... мінез-құлық, физикалық денсаулығын қалпына келтіру,
табиғи рекреакциялық аймақтарды сақтау, тарихи-мәдени ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті етіп, ары қарай
дамыту.
Туризм – белгілі-бір мемлекет ... және оның ... ... ... және ... ... пайдалану.
Қазақстанда рекреакциялық ресурстар зерттеліп, туризмді дамыту
мүмкіндіктері туындады. Елімізде рекреакциялық жағынан ... ... ... ... ... ... осы ... байланысты
ғылыми жұмыстардың жеткіліксіз мөлшерде жазылуы белең алып отыр. Балқаш-
Алакөл алабында рекреакциялық ресурстарды дамытуға жаңа және ескі ... ... құру ... өз ... ... отыр. Себебі:
«Жетісу Жер Жаннаты» демекші облыс аумағындағы тарихи-мәдени ескерткіштерді
және ... өзі ... ... ... табиғи орындарды өз
көзімен көру ... ... ... ... қоғамымызда ақысыз демалу және ... жоқ. ... ... ... ... ... өзгерістер
енгізілсе, ол өз кезегінде туризмді дамытып қана ... ... ... алып ... ... ... орман парктері,
спорттық-сауықтыру орталықтары, демалыс аймақтары және басқа да туристік-
рекреакциялық жүйе ... ... ... олардың қажеттілігін жан-
жақты қанағатыра алады. Бірақ та республикамызда және оның басқа ... ... ... туизмінің даму деңгейі әлі де төмен.
Зерттеу жұмысымыздың тағы бір ... ... ... туристік
қызмет көрсету.
Көптеген мемлекеттердің қазіргі ... ... ... ... біз мынаны түсінеміз: туризмді жан-жақты дамыту үшін ең алдымен
ішкі туризм жайлы бағдарлама керек. Әр ... ... ішкі ... тұрақтануына жол ашады.
1 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚАЗІРГІ ТУРИСТІК ИНДУСТРИЯНЫҢ ЖАҒДАЙЫ МЕН ДАМУ ПРИОРЕТЕТЫ
1.1 ... ... ... ... ... және алғашқы
тарихы
Қазақстандағы туризмнің тарихи алғышарттары біздің дәуірімізге
дейінгі ... ... ... ... Ұлы ... ... қалыптасуы
мен дамуы болып табылады.
Қазақстан тәуелсіздік алғанға ... ... ... да экономика
салалары сияқты орталықтан қатаң регламенттелді. Туристік қызметтегі ... ... ... ... Қырым, Балтық өңірі, Ресейдің, Орта Азияның
тарихи орталықтары болды. Сонымен бірге, Қазақстанның бірқатар ... ... ... мен ... ... ... ... іс жүзінде жарнама жасалмады және сұраныс болмады. Кеңестік кезеңде
Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... бірі болып саналды және оның басым рөліне қарамастан,
қалдық қағидаты бойынша қаржыландырылды және елеулі экономикалық маңызға ие
болмады.
Туризм – ... ... ... ... түрде дамып келе
жатырған экономикалық салалардың ішіндегі ең қомақты кіріс көздерінің бірі
болып ... ... ... ... ... (БТҰ) ... ... 1993 жылы қабылданды. Бүкіләлемдік Туристік Ұйымның пайымдауынша,
туризм- әлемдік экономикада дамуы бойынша ең ... және ... ... қарастырылады. БТҰ-ның статистикалық мәліметтеріне назар аударсақ,
туризм әлемдегі жалпы ұлттық өнімнің 1/10 ... ... ... астамын, әлемдік ұлттық табыстың 6% құрайды екен [1-2].
Бүгінде туризм көптеген елдің табыс көзіне айналып ... ... те ... ... ... ... ... Біздің еліміз
осы сала бойынша қомақты қаржы түсіруге мүмкіндігі бар елдердің бірі.
Мамандардың ... ... елге ... бір ... түсетін түсім,
әлемдік нарыққа Қазақстанның 9 тонна таскөмір немесе 15 тонна мұнай, не ... ... ... ... бидай шығаруынан келетін кіріс көлемімен пара-
пар. Оның ... ... сату ... ... күн санап кеміте түссе,
туристердің келуі еліміздің инфрақұрылымының дамуын арттырады.
Қазақстандағы туризм ... ... ... бір ... саласы ретінде онымен мемлекеттік деңгейде тікелей айналыспады.
Туризмді аймақтық ... және ... емес ... құрылымдарды
кешенді болжауға, ұзақ мерзімді жоспарлауға назар аударылмады. Туризм
табысының үлкен бөлігі ... ... ... ... ... ... тарапынан туристік қызметті басымдық деп
танымауы саланы дамытуды тежеуші факторы ... ... ... ... ... ... қызметті реттеу мен
халықтың тарихи және мәдени мұрасын қайта өркендету үшін негізі ... күні ... ... ... ... ... ... Республикасының 1992 жылғы 3 шілдедегі №1508- XII Заңымен,
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Ташкент декларациясын іске асыру туралы, Ұлы Жібек ... ... ... ... ... ... ЮНЕСКО
және Дүниежүзілік Туристік Ұйымның жобасы туралы” 1997 жылғы 30 сәуірдегі №
3476 және ... ... ... ... ... өркендету, түркі тілдес
мемлекеттердің мәдени ... ... мен ... ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік бағдарламасы
туралы” 1998 жылғы 27 ... №3859 ... ... етіледі.
Осындай және өзге де құжаттар мен іс-шаралардың қабылдануы туризмнің
қазақстандық рыногын дамытуға оң әсер ... ... ... ... қағаз
жүзінде ғана қабылданып, іс жүзінде жүзеге толық асқан жоқ. ... ... ... әлі де әлсіз, бақылаусыз .
Сонымен қатар, туризм саласындағы халықаралық қатынастарды дамытуға
жасалған қадамдардың бірі – ... 1993 жылы ... ... ... ... мүше ... қабылдануы, туризм саласындағы
ынтымақтастық туралы халықаралық келісімдер ... ... ... шет ... ... ... ... мол
перспективалы серіктес ретінде тану ... ... атап ... ... ... көп ... жерлері: Ресей, Қытай,
Германия, Корея Республикасы, Польша, Түркия, БАЭ. Ал, елімізге Ресейдің,
Қытайдың, Германияның, ... ... ... ... ... жиірек келеді.
Туристік қызметке жасалған талдау көптеген турфирмалардың сыртқа шығу
туризмімен айналысатындығын көрсетті, ал бұл ... ... ... ... ... алып ... соғады. 2003 жылы шетке көптеген ақша
шығарылған. Республика азаматтарының шет елге тауарлар сатып алу, ... сату ... ... ... бұрынғысынша бұқаралық сипат алып
отыр, ал шоп-туризм Қазақстандағы туристік қызмет көрсету рыногының жай-
күйін анық ... Ол ... ... ... ... ... ... көбінесе туристік фирмалардың тиісті тәжірбиесінің
және білікті мамандарының жетіспеушілігіне байланысты туристер мен “чартер
ұстаушылар” арасындағы ... ... ... елеулі көмек көрсетті.
Қазақстанның тұтыну рыногының төрттен бірін “қапшықтау” бизнесі тауарлармен
толтырады және тұтастай ... бір ... ... ... мен ... 150 мыңа жуық ... жұмыспен қамтамасыз етеді. Қазақстанның
ішкі сауда айналымындағы жыл сайынғы “қапшықтау” саудасының көлемі 2 млрд.
АҚШ ... ... бір ... ... ең алдымен, еліміздің бюджетіне
кері әсер етеді. Туристік бизнестің секторларының бірі ... ... өсуі ... ... көрсетудің деңгейін көтеруге елеулі әсер ете
қойған жоқ.
Бүкіл өркениетті дүние негізгі ... ... ... ... ... ... мемлекет бюджетінің кіріс бөлігін толықтырудың
маңызды көздерінің бірі болып табылады. Сондықтан, ... ... ... ... қажет. Осы мақсатта туристік ұйымдардың ... өзі ... ... ... құралдарының, орналастыру орындарының
кадрлық қамтамасыз етудің жай-күйіне ... ... ... ... бағдарлау қажет.
Көлік. Бүгінгі таңда Қазақстанның халықаралық әуежелілерінің дүние
жүзінің әр бұрышына, атап айтсақ, Германияға, ... ... ... ... Италияға, Корея Республикасына, ... ... ... және т.б. өзге мемлекеттерге ұшуды жүзеге
асыруға мүмкіндік бар. Ішкі және ... ... ... ... ... ... “Lufthansa”, “Иртиш Авиа”, “Тюрк Хава ... ... ... ... асырады. Туристердің көпшілігі сервис және қызмет
көрсету сенімділігі жағынан отандық ... ... ... ... ... ... қызметін пайдаланғанды жөн
көреді, мұның өзі отандық тасымалдаушылар ... әуе ... ... ... ... Оның үстіне, әуебилеттер құнының қымбаттығы
Қазақстанның ... ... ... ... және тиісінше оның халықаралық
рыноктағы бәсекелесу қабілетін төмендетеді. Бұл орайда, айта ... ... ... өзге шет ел ... ... – көп Қырғызстан
Республикасындағы “Манас” әуежайы ... ... не ... ұшып келуге
мәжбүр. Өйткені, мұндағы қызмет көрсету құны және әуе ... құны ... ... ... ... әуе ... ... отырған саясаты
орынды. Бірақ, біздің елімізде ұлттық тасымалдаушы ретінде “Эйр Астанамен”
бәсекеге түсе алатын ... әуе ... ... ... ... ... ... соңғы уақытта көтеріліп отырған өзекті мәселенің бірі
Алматы әуежайының халықаралық мәртебесін алып, оны Астана әуежайына ... ... ... үшін ... ... ... Бұған байланысты
еліміздің турфирмалары мен өзге де ... ... ... ... өз ... күшінде қалдырды. Осы шешімнен ... ... ... өз ... кері ... ... айтты. Өйткені,
Астана жас қала болғандықтан, барлық бизнес көзі, туристік желілер Алматы
қаласы арқылы өтетіндіктен бұл шетел ... үшін өте ... ... емес. Автомобиль көлігі шекаралас ... ... және ... ... ұйымдастыру үшін пайдаланылады.
Алайда, оны дамыту, тұтасымен алғанда, жолдардың жай-күйіне және ... ... ... ... қызмет көрсетілуіне байланысты болады.
Негізінен, автомобиль ... ... ... ... ... мен ... 2-3 ... үйлер ғана жүзеге асырады. Өйткені, ішкі туризмде бұл әлі
де ... ... қол ... жоқ. ... ... мен АҚШ сияқты алып
елдердің экскурсиялары мен саяхаттарының 70 % ... ... ... ... ... ... ... осылайша қызмет көрсетілмеудің себебі, халықтың
әлеуметтік-экономикалық жағдайының сын көтерілмеуі. ... ... ... ... ... автобус паркі қараусыз қалған, сонымен
бірге қазіргі заманғы жайлы автобустар жоқтың қасы болатын. Бірақ, соңғы 2-
3 жыл ... ... ... фирмалары өздеріне комфортты туристік
автобустарды сатып алуда. Әрбір ... ... ... ... ... деңгейге жеткізуде. Бірақ, бұл Қазақстанның ... ... ... мен ... ... ... ғана тән нәрсе. Әрине,
бұл туристерге қызмет көрсетуді жоғары деңгейде ұстауға мүмкіндік ... ... жол ... ... ... жолы” республикалық
мемлекеттік кәсіпорын 20 ... ... ... ... ... ... ... Қырғызстанның, Өзбекстанның,
Ресейдің, Тәжікстанның, Түркіменстанның жолаушылар пойыздары өтеді. ... ... ... ... және ... ... ... Негізінен, темір жол көлігі туризм саласында аса қолданылмайды.
Өйткені, арнайы ... ... ... ... жете ... ... ... темір жол желісінің бойында бірде-бір туристік объектілердің
болмауы. Темір жол көлігі арқылы ... ... ... ... Кеңес
елі кезінде жүзеге асырылған. Ол ... ... ... ... ... ... ... жағынан таза қоғамдық туристік
көлікті дамытуға назар аудару қажет [2-5].
Қазіргі күні елімізден ... ... ... ... ... өтетін
жолаушылар поезы бар. Сондай-ақ, Алматы-Астана бағытындағы “Тальго” ... ... ... ... қолайлы, әрі лайық. Өте комфортты ... да тез. ... ... ... Ел Үкіметі осындай вагондарды
көптеп сатып алуға Испан Корольдігіне ұсыныс білдіруде.
Орналастыру құралы: Туристік бизнесті ... ... ... ... ... материалдық базасының мүмкіндіктерінің төмендігі
болып табылады. Қазіргі ... ... ... ... ... және басқа орналастыру объектілеріндегі
сыйымдылық жүктеменің елу пайыздан астамын құрайды.
Облыс ... ... ... ... туристік өнім
берудің басты себебі тиісті сыныптағы қонақ үйлердің болмауы, ал ... ... үй ... 50 %-ға ... ... ... бір ... жай-күйі
мүлде нашар және банкроттық жағдайда тұр, себебі олар 60-шы ... Тек ... ... сай ... және ... ... үйлер ғана. Және турбаза, кемпингтердің ең көбі ... ... ... ... ... мұндай объектілер ішкі
сұраныстың төмендігінен шектеледі. Таулы туризм үшін Өгем каньоны, ... ... ... биіктіктері себеп бола алады. Және Сайрам-су кемпингі
орналасқан. Бұл жерлер альпинистер үшін өте ... ... ... ... ... ... ... ең негізгі
объектілер. Осындай ғажап, мүмкіндігі мол аймақты туризмнің нағыз орталығы
десек те болады. Облыс туризмін дамытудың ... ... бар ... ... болады. Тек қана бұл объектілер жергілікті халық пен шетел
туристеріне сапалы ... ... ... ... ... ... айтарлықтай үлес қосар едік. Әрине, мұның барлығы өсіп, дамуы
үшін облыс аумағында көптеген шаралар қолға алынып, жасалуда.
1.2 ... ... ... ресурстардың мәні және
мазмұны
“Рекреациялық ресурстар” -- бұл тек қана ТМД ... ... Оның ... мен ... жайлы біздің елімізде
де, шет елдерде де ... ... жоқ. ДТұ ... IV ... ... ... Хартиясында “табиғи”,
“жасанды”, “мәдени”, сондай -ақ ... ... ... ... қолданылған.
Рекреациялық ресурстар жөнінде ... ... ... ... барлығы да оған ... ... мен ... табиғи ландшафттың компоненттерін, тарихи –
мәдени құндылықтар мен кешендерін, халықтық ... және ... ... мен ... ... ... ... жағынан өте жақын ұғым, олар ... ... ... (дене және рухани ... ... ... ... ... ... ... ... объекті мен ... ... ... ... - рекреациялық ресурстар” деп ... ... ... ... ... ... саласын таңдауда немесе оның ары қарай
жіктеуінде базистік факторға туристер ... ... ... ... ... ... жаратылыстық ресурстарға технологиялық жарамдылық, жайлылық,
сыйымдылық, ... ... ... кешенділік және
т.б. жатады.
Технологиялық ... ... ... екі ... 1) ... міндетті; 2)технологиялық міндетті емес; яғни
мүмкіндік туғызушы ресурстар.
Технологиялық міндетті немесе ... ... ... ... қызметті елестетуге ... ... ... ... ... ресуртар болуы қажет. ... ... ... Әсем ... ... ... ал ... мен альпинизмге, тау тізбегі мен шатқалдардың ... ... ... ... ... толық демалу мен рекреациялық
мүмкіндіктермен ... ... ... ... ... ең тиімді
мүмкіндік болып санала бермейді. Сұранымды толық қанағаттандыру ... тӘн ... жан – ... ... ... бірнеше ресурстар комплексі, яғни ... ... ... қажет.
Технологиялық міндетті және мүмкіндік ... ... ... ... ... ...... ресурстар кешенін қалыптастырады.
Технологиялық міндетті рекреациялық ресурстың өзі ... ... ... ... ... ... және т.б.) болып
және рекреациялық емес, ... та ... ... ... ... ... ... т.б.) ресурстар болып екіге бөлінеді.
Табиғат кешенінің ... бұл ... мен ... ... бір
түріне деген сұранымның ресурстарға деген сӘйкестілік деңгейін анықтайтын
қасиетке ... ... ... ... емес ... ... ... бойына демалушылардың үлкен ... ... ... ... ... ... ... туризмнің нақты бір түріне ... ... ... орай ... ... ... реттеп отыру туристік қызмет
технологиясына аса қажетті, сондай-ақ табиғи ... ... тепе ... ... лайықты шара болып есеп теледі.
Аттрактивтілік. (французша atraktio – ... ... ... аттрактивтілігі сол жердің ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан
бағаланғанда табиғаттың маусымдық динамикасы, жер қыртысының жеке – ... қар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... мақсаттылығы – бұл белгілі бір аймақтың, ауданның
шаруашылық салаларына қарағанда осы ... ... ... ... ... – экономикалық пайдамен айқындалады.
Табиғи ... ...... ... ... ... ... салмақты көтере алумен,
өздігінен өнім өндіру мен ... ... ... тұрады.
Кешенділік -- бұл қолда бар ресурстардың туризм ... ... ... ... ... объектілері мен кешендер негізінен туристік рекреациялық
ресурс ... ... ... ... ... олар ... заты болып, ал ... ... ... ... ... ... ... Табиғи
объектілер мен кешендер туристік рекреациялық қызметке қажетті ... ... ... та олар ... ... ... ... артумен, ... ... ... ... ... бағалауға кеткен еңбек және қаржылай шығындардан кейін
туристік өнімді ... ... ... және ... ... ... рекреациялық ресурстардың категориясына
жатады.
Табиғи кешендерді ... ... ... ... ... ... ... болып саналады.
Табиғи жағдайдың ... ... ... жол және
бағыттарды ... ... ... ... ... ... мен ... шығу маршруттарын таңдауды ... ... роль ... ... ... ... бір
территорияның жерінің ... ... ... ... мен ауа – ... ... ... сан қилылығы, аң мен балық
аулау мүмкіндіктері, сондай-ақ демалумен спорттың тиімді ... ... ... таулы аймақтардағы көрікті ... ... ... ... ... ... ... тау шаңғысы мен аң аулау және т.б. істермен ... ... ... ... ... ... ... мен
коммуникация құрылыстарын жүргізу ... ... ... ... ... алайда осындай қиындықтарға қарамастан
жұмсалған шығын тез ... - ақ ... ... ... ... индустриясын дамытудың ұлттық ... ... ... ... ... ... ... Әртүрлі функциональдық мақсаттағы 80 ... ...... ... бар. Осы ... ... ... туризмді дамытуға мүмкіндік жоқ, ал жекелеген
аудандарда ғылыми, ғылыми - танымдық туризмді ... ... ... -- рекреациялық ресурстары ... жан ... ... ... ... ... төрт табиғат
зоналары: орманды дала, ... ... және шөл ... ... - ... Тянь - ... ... Алатауы,
Саура, Тарбағатай және Алтай тау ... ... ... ... Теріскей Алатау, Іле Алатауының жоталары мен Хан ... тау ... тау ... ... және халықаралық
альпинизмді дамытуға қолайлы орындар көптеп саналады. Кеген Еңбекші Қазақ
аудандарында тау ... ... ... ... ... өрмелеу мен
альпинизм, тау шаңғысы ... ... ... ... ... база т.б. жайлар салуға болатын табиғи – рекреациялық комплекстер
бар. ... ... ... ауданында Мыңжылқы – Хан ТӘңірі атты альпинизм
мен тау ... ... ... базасы орналасқан.
Табиғат зонасының осындай таулы ... ... ... жаяу ... және спорттық сауықтыру ... ... ... ... Орта – ... аймақтардың табиғаты мен ауа – райы жағдайы бұл
жерлерде ... мен ... ... ... ... ұйымдастыруға
мүмкіндік береді.
Елімізде тропиктік және экваторлық климаттық белдеулерден ... ... бар. ... ... мен ... ... ... батпақ орындарын қамтытитын емдік – ресурстық ... ... ... мен ... ... ... ... туризмнің ресурстары қолайлы ...... ... ... ұзақтылығымен, жетілген көл -- өзен
жүйесінің ... жылы ... ... ... ... ... ... суға түсу – жағажай, су ... ... ... болуымен анықталады.
Қолайлы кезеңінің ұзақтығы ыстық (комфорт), ... және суық ... ... ... есептеледі.
Республикамыздың территориясында жыл бойына күн сӘулесінің түсу
ұзақтығы да мол ... ... ... 3000- дай ... ... ... нан аса ... созылады. Қолайлы кезеңнің ұзақтығы солтүстік
– шығыс 40-50 күндей, ал ... 120-150 ... ... ... таулы
жерлердегі сауықтыру туризмін ... ... ... ... ... ... (орташа температура 2 ... С -- ден ... С ... ал жазы құрғақ – ... ... ... ... 20 – 27 градус С).
Арал теңізінің ... ... ... ... маңында және
еліміздің оңтүстік – шығысында қолайлы кезеңінің ұзақтығы 120 күн. ... орта ... мен ... 150 ... ұласады. Алматының сондай –
ақ Аралдың солтүстігіндегі ... ... ... ... созылады, Оңтүстік Қазақстанда 70, ал Балқаш көлінің ... ... 40 ... ... түсу – ... су спорты мен қыдырыстыс ... ... өзен – көл ... ... ... зор. Біздегі құрғақ
климаттық ауа – райында өзен, көлдік ... ... ... ... ... ... 100 км, 2 –3,5 км ... ал
таулы жерлерде 20 -40 шаршы км дейін көбейеді. ... ... ... сулардың катамаранка салда серуендеуді ұйымдастыруға
өте ... ... ... ... су ... ... болуы
және температурасының төмендігінен спорттық ... ғана ... ... Ішкі тау ... ... Шілік, Көксу, Қараталда, және
Ертіс, Іле, Сырдарияда аса көп ... ... ... су ... мүмкіндіктері бар.
Республикамыздың ірі – ірі теңіз, көлдерді Каспий, Арал теңіздері мен
Балқашты қоспағанда ...... 48 мың ... бар. Оның ... 20 мың шаршы метрден көп. Алакөл, Зайсан, Балқаш өзендерімен
Қапшағай, ... ... су ... туризмнің су ... және суға түсу – ... ... ... ... – бір қолайлы жағдай бар.
Минералды сулар гидрологиялық ресурстардың ішіндегі емдік қасиеті
жөнінен ... ... ... ... ... ... 500 ... ... ... 120 емдік ... ... ... ... ... ... ... және Оңтүстік Қазақстанның таулы аймақтарында орналасқан
ормандар мен ... ... ... ... ерекше аймақтар
қатарын құрайды.
Қазақ халқының құс ... ... ... аң ... ... жалпы
арнайы – ғылыми, оқу – ... оқу – ... ... – аңшылық түрлерді дамытуда, еліміздегі табиғат
саябақтары, қорықтардың табиғат ескерткіштерінің сондай -ақ ... ... аң ... ... ... ... да өте сирек
кездесетін өзіндік ... бар ... ... дала және ... ... ... ... өте бай.
Қазақстандық ... ... ... 150 ... 485 ... балықтардың 150 –дей түрлері кездеседі. Мұның барлығы
белгілі бір ... ... ... аулау туризмдерін ғана дамытып
қоймай, құландар мен ақбөкендердің, ... ... ... ... ... орнетологиялық саяхаттар
ұйымдастыруға жол ... ... ... ...... ресурстарды тартуда
кӘсіпкерлерден қоршаған ортаны қорғау мен ... ... ... ... ... ... табиғи – қорықтық қорындағы ... ... ... ... ... экономикалық, Әлеуметтік
ұйымдастырушылық негіздері Қазақстан Республикасының “Ерекше ... ... ... ... бизнеспен айналысатын кӘсіпкерлер өздерінің табиғи
рекреациялық ... ... ... жүргізетін қызметін
таңдағанда, осы Заңның 2 ... 1 ... ... ... ... ... ғылым, мӘдениет, білім беру мен ағарту,
туризмді дамытуға ... ... ... ... қажет.
Ерекше қорғалатын табиғат аймақтар (ЕҚТА) ... ... ... мен оның ... ... ... ... – ақ ғылыми, мӘдени – ... оқу, ... ... үшін ... мен ... ... жалға
беру мемлекет құзырында болатынын үнемі есте ұстау ... ... ... ... ... ... сай Заңда төмендегідей ... ... ... ... ... ... ... табиғат ескерткіштері;
- мемлекеттік қорықтық аймақтар;
- мемлекеттік ... ... ... ... парктер;
- мемлекеттік ботаникалық баулар;
- мемлекеттік дендрология парктер;
- ... ... ... ... ормандар;
- мемлекеттік ерекше ... бар ... ... ... бар су қорлары;
- халықаралық маңызы бар сулы – ... ... ... ғылыми, мӘдени және басқадай ерекше құнды
маңызды бар жер асты ... бар ... ... “Ерекше қорғалатын ... ... ... ЕҚТА ... ... ... -- қорықтық
қорына төмендегідей объектілер жатқызылады:
- зоологиялық, - сирек кездесетін және ... ... ... ... бар ... ... жануардың кӘдімгі, сирек
кездесетін, ... және өте ... ... ... ботаникалық, - сирек кездесетін және бүгіндері жойылып кету
қаупі бар ... ... ... ... кездесетін, бағалы және өте ... ... ... -- ЕҚТА ... ... ... ... ерекше
үлгілері мен жерді қорғауға қатысты орман өсіру ... ... - ... ...... мӘні бар, баулық –
саябақтық ерекше үлгісі бар ағаштар мен олардың топтары;
- ... - ... ... ... ... маңызы бар су
қоймалары мен суаттар, су қорлары;
- геологиялық, -- экологиялық, ғылыми және ... ие жер ... ... ... ... -- ... Әртүрлі топырақтық аймақтарда өте
сирек кездесетін ... ... ... -- ... және өте ... ландшафттар;
- Әлі игерілмеген табиғаттың эталондық бөліктері мен ерекше
рекреациялық мӘні бар жер ... ... ие ... ... ... 18 ... ... болуы тиіс. Онда басқадай пунктер мен ... ... ... ... ЕҚТА –да ... ... ... - қорықтық қоры
объектілерінің сандық көрсеткішпен ... ... ЕТҚА ... ... ... бұл ... ... фирмалар ... ... ... ... мен ... объектілер
мен маршруттарды ұйымдастыруға қатысты ... ... ...... ... айқындайды.
ЕТҚА арналған осы Заңның 22 бабына сӘйкес ерекше қорғаудың хұқықтық
тӘртібі ... ... ... ... ... ... ... хұқықтық тӘртібі қорыққа қатысты және ... ... ... ... ... ЕҚТА –та ... ... бөлінген орындарда кез -
келген шаруашылықтың қызметпен айналысуға, сондай -ақ ... тепе ... ... кез - ... ... тиым ... Сұранымдық тӘртіп
ЕҚТА немесе арнайы бөлінген орындарда шаруашылықтық ... ... ... ... ... ... сол ... мемлекеттік табиғи
қорықтық қорына зиянын тигізбеген жағдай ... ... ... ... ... ... шаруашылықтық қызметі
реттеу тӘртібі осы ... ... ... ... –да бір
шаруашылықтық мақсатқа пайдалануға тыйым салады.
Ерекше ... ... ... ... ... ... қорғау тӘртібі мен сол ... ... сай ... ... ... ету үшін осы ... ...... қоры ... ... тигізетін
қызметтің кез - келген түрінен қорғау, ... - ... және ... ... құрылады.
Туристік қызметті ... мен оның ... ... ЕҚТА -ны ... ... да ... ... туындап отыр. “Ерекше қорғалатын табиғат аймақтарын
пайдалану” жөніндегі VI ... ... тек қана ... ... - ... ... ... және шектеулі шаруашылықтық мақсаттарға
пайдалануға болады” - деп атап ... ... ... ... ... мен ... ... туризм индустриясын дамытуға арналған ұлттық
бағдарламаны іске асыруға қажетті ... ... ... ... ... инвесторларға практикалық көмек болып саналатыны ... ... 29 ... мынадай мақсаттарды: ... ... ... ... ... ... ... жасауда мемлекеттік табиғи -
қорықтық қор объектілерін ... атап ... ... ... ... ... ... қызметті мемлекеттік реттеу
және қолдау жүйесін дамыту
Қазақстан Республикасында туристік қызметті мемлекеттік реттеу және
қолдау жүйесін дамыту. Бұл бағытта мынадай ... іске ... ... ... ... ... ... ұйымына қосылу
мүмкіндігін ескере ... ... ... ... реттелуін
туристік қызметтермен қамтамасыз ету ... ... ... ... жобаларын әзірлеу;
– келу туризмін және ішкі туризмді дамыту, көші-қон ... ... ... виза рәсімдерін, кеден және шекара бақылауын
оңайлату;
– туризм саласындағы статистикалық есепке алу мен есеп беру ... ... ... саланың мекемелері мен ұйымдары жұмысының қаржылық
нәтижелерін сипаттайтын ... ... ... Туристік Ұйымның ұсынымдарын және ... ... ... ... отырып, туристік саланың
төлем теңгерімін қалып тастыру әдістемесін жетілдіру жөнінде ... ... ... ... ... өндірушілердің бәсекелестік
қабілеті мен тұрақты табысын қамтамасыз ету мақсатында туристік ... ... ... ... үшін баға ... ... ... саясатын әзірлөу,
– ұлттық туризмнің қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
– халықаралык. шарттардың негізінде шет елдермен ... ... ... ... ... ... ... лизензиялаудың
талаптарына сәйкес туристерге қызмет көрсетудің сапасын жақсарту;
– туризм саласына ... ... және ... ... ... ... ... қаржыландырудың, оның ішінде кредиттік ресурстарды тарту
есебінен қар-жыландырудың жеткілікті деңгейін қамтамасыз ету;
– туризм саласында ... ... ... және ... да мемлекеттік
органдар арасындағы, сондай-ақ мемлекеттік және жеке ... ... өң ... ... ... ... ету;
Қазақстанның мәдени-тарихи және рекреациялық аймақтарын дамыту және
сақтау. Бұл бағытта мынадай шараларды іске асыру ... ... және ... ... ... ... ... пайдалану:
– халық арасында туризмнің қүндылықтарын насихаттауды және қоршаған
ортаға ұқыпты қарауды қамтамасыз ... ... ... және өзге де ... ... қорғау жөніндегі
шараларды қамтамасыз ету;
– халықтың әртүрлі әлеуметтік-демографиялық жіктері мен топтары
арасында әлеуметтік ... ... үшін ... ... ... және ... туристік өнімді ұсыну.
Бұл бағытта мыналарды қарастыру қажет:
– ұлттық туристік өнімді экспорттау және ... ... ... ... ... әзірлеу;
– туристік көрмелер мен басқа да іс-шараларды ұйымдастыру;
... ... ... ... ... ... Қазақстан халқының барлық жіктерінің туристік ресурстарға қол
жеткізуін қамтаммасыз ету, туристік қызмет ... ... ... ... ... ... бірлесіп мамандардың кәсіби
даярлығының оапасын жақсарту, оларды қайта даярлау мен біліктілігін ... ... ... ... ... ... арнап, Дұниежүзілік Туристік Ұйыммен,
Туристердің қазақстандық ... ... ... ... және ... ... беру ... бірлесіп, тұрақты
жұмыс істейтін кәсіби даярлық курстарын құру;
– республикада туристік индустрияны дамытудың түйінді проблемалары
бойынша ғылыми-практикалық ... ... және ... ... ... қатысуын қамтамасыз ету қажет.
Туризм индустриясының материалдық - техникалық базасын дамыту. ... ... ... ... мен салу үшін ... және шет елдік
инвестицияларды тарту жолымен ... ... ... әуе ... ... ... ... бәсекелесу қабілетін көтеру,
автомобиль және темір жол көліктерінде жолаушыларды тасымалдауды одан әрі
дамыту жөнінде шаралар қабылдау;
... ... ... туристік объектілерді
перспективалық орналастырудың және туристік ... ... ... ... ... аудандарында жерді пайдалану және құрылыс салу
нормаларының қолданылуын бақылау;
– қонақ үй - ... ... ... ... ... кешендердің, этнографиялық мұражайлардың және демалыс аймақтарының
желісін құру;
– ілеспе инфрақұрылымды: ... ... ... ... ... ... ... жоюдың жүйесін, қолданыстағы және әлеуетті туристік
аймақтарда телекоммуникацияны дамыту;
– аймақтық ... ... ... ... мен ... ... және ... тәжірибеге сай стандарттауды енгізу;
– шетел инвестициясын тарту жолымен жұйе құраушы ... ... ... ... ... дамыту:
– туристік объектілерді, оның ішінде орналастырудың орта және ... ... ... және оның құрылысын салу шараларын олардың
жыл бойы майдаланылуын қамтамасыз етуді ескере отырып, қабылдау қажет.
Туризмнің қауіпсіздігін ... ету. ... ... саласындағы
қауіпсіздіктің деңгейін көтерудің мынадай бағым бағыттарын айқындайды:
– туристің өмірі мен ... ... ... ... ... ... Тұтынушылардың құқықтарын қорғау;
– өрт қауіпсіздігі;
– орналасу мен тамақтану орындарындағы ... ... ... ... кадрларын арнайы даярлауды және туристерге қызмет көрсету
жөнінде туроператорлар мен турагенттердің қызметінде техника қауіпсіздігі
жөніндегі нормалар мен ... ... ... ... ... Туристік ортаны қорғау және сақтау;
– Қорғау және қауіпсіздік мәселелері жөнінде хабардар ету;
– және жергілікті халықты ... және ... ... ... ... ... құру.
Туристік саланы ақпараттық қамтамасыз ету. Бұл бағытта:
– Қазақстан Республикасының табиғи және ... - ... ... ... ... ... интерактивті геоақпараттық жуйенің
негізінде туристік рыноктың жай-күйіне және болжамды дамытуға ... ... ... жолдары, инженерлік және инфрақұрылымдық объектілерді бірге
ала отырып, елдің ... ... ... ... ... бөлудің моделін әзірлеу;
– туристік ұйымдардың көрсеткен қызметіне ... ... және ... ... ... жөнінде шаралар жүйесін
әзірлеу;
– туризммен сабақтас салалардың барлығына интерактивті геоақпараттық
жүйені енгізу қажет.
Бағдарламаны іске ... ... ... және экономикалық
шарттар. Осы бағдарламаны іске ... ... ... экономикалық
негізгі шарттар мыналар болып табылады:
– саладағы бірыңғай ақпараттық кеңістік жүйесін дамыту;
– республика туристік индустриясының тұрақты ... ... ... ... жұйе ... ... өнімдерді және туристік
объектілерді әзірлеу және іске асыру;
– ірі ... ... ... ... және жыл сайын
қазақстандық халықаралық туристік көрме ... ... ... ... ... және іске асыру:
– «Ежелгі түріктер елі» (Қазақстан-Ресей-Моңғолия-Қытай);
Астана қаласында «Этнографиялық базар» халық кәсіпшілігінің жыл сайын
Халықаралық жәрмеңкесін өткізу.
Қажетті ресурстар және ... ... ... ... ... ұшін ... мемлекеттік бюджет қаражатынан қаржыландыру сомасы 2005
жылға дейін 3 92148,5 мың. ... ... Қоса ... ... ... ... ... сәйкес, осы Бағдарламаны іске ... ... ... ... ... 2003 жылы - ... ... 2004 жылы - 32604 мың. теңгені, 2005 жылы - 32604 ... ... ... ... 2003 жылы - 125 989,7 мың. теңге,
2004 жылы - 84 98,5 мың. теңге, 2005 жылы - 83 448,3 мың. ... ... іске ... ... іс-шаралар тиісті жылға арналған
республикалық және жергілікті бюджеттерде қаралатын қаражат есебінен және
соның ... ... ... ... заңнамасында тыйым
салынбаған өзге де көздер арқылы жүзеге асырылады.
Бағдарламаның іске ... ... және ... ұйымдастыру.
Бағдарламаны басқаруды және оның іске ... ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық
кесімдеріне және әдістемелік құжаттарға сәйкес барлық мүдделі орталық
атқарушы және ... да ... ... ... ... ... қалаларының әкімдерімен бірлесіп, туризм саласындағы мемлекеттік
уәкілетті орган жүзеге ... іске ... ... нәтиже. Бағдарламаны іске асыру
барысында туризмнің ішкі және келу ... ... ... ... 2003 жылы 80 мың адамнан 2005 жылы 150 мың адамға дейін ... ... ету ... бұл ... ол жыл ... орта ... ... өседі деп болжанып отыр.
Келу туризмінің көлемін 2003 жылы 24 мың адамнан 2005 жылдың аяғына
60 мың адамға дейін ... ... ... Бұл ... екі ... ... жалпы көрсеткіші бойынша келу туризмінің үлесі 2003 жылы 30
пайыздан, ... ... 40 ... ... ... ... тұрғыдан
алғанда маңызды болып табылады және жылына 7 мың адамға өсетін болады.
Ішкі ... ... де 2003 ... 56 мың ... 2005 жылы 90 ... ... көбейеді. Республиканың ішінде туристер ағынының жыл сайынғы
өсуі 10500 адамды құрайтын болады деп ... ... іске ... ... жылдарға арналған болжамды көрсеткіштер бойынша
есептелінеді.
Бір шетел ... ... ... кезінде бюджетке орташа есеппен 700 АҚШ
долларын әкелген жағдайда, келу ... ... жыл ... ... құрайды:
2003 жылы - 32,2 млн. АҚШ доллары;
2004 жылы - 37,1 млн. АҚШ доллары;
2005 жылы - 42 млн. АҚШ доллары.
Келу ... ... 2003 - 2005 ... ... бюджет
түсімінің жиыны 111,3 миллион АҚШ долларын құрайтын болады.
Әлемдік практикада бір шетелдік туристке қызмет ... 9 ... ... ... онда келу ... ... 2003 жылы - 414 мың
жұмыс орнын, 2004 + ылы - 477 мың ... ... 2005 жылы - 540 мың ... ... қамтуға міндау көрсетіледі.
Жалдау арқылы жұмыс істейтін қызметкерлердің орташа жалақысы жылына
шамамен 20 пайызға өсуін ... ... ... ... 6 пайызға),
келу туризмі ұлғаюы арқасында жұмыспен қамтылған халықтың табысы өсе
түседі.
балқаш-Алакөл ... ... ... ... ... алабындағы туристік индустрияның қазіргі жағдайы
мен дамуы
Турист энциклопедиясында туризм индустриясы ... ... ... бұл – ... ... құрылуын, туристік
рекреациялық ресурстарының пайдалануын, туристік тауарлар мен қызметтердің
айырбасталуын, қолданылуын, материалды және ... емес ... ... қамтамасыз ететін мекемелер мен ұйымдар жиынтығы.
Туризм индустриясының мекемелері мен орталықтарын, кәсіпорындарын үш
топқа бөледі:
1. Демалыс орындары мен маршруттардағы ... ... ... ... (турбазалар, қонақ үйлер, санаториялар,
кемпингтер; саяхат және экскурсия ... ... ... ... ... ... орындары мен туристік орталықтары
туристерді сауықтыру орындарымен, сувенир мен басқа ... мен ... ... ... орындарындағы туристерге, жергілікті халыққа тұрмыстық,
мәдени-танымдық, ... ... ... ... ... қонақ үйлер, ауруханалар, дүкендер, кинотеатрлар, клубтар).
3. ... ... ... құру мен пайдалануды қамтамасыз
ететін өнеркәсіп ... және ... ... ... ... ... ... туризм сферасында біліктілігі
жоғары мамандар дайындайтын мекемелер [3-7].
Туризм индустриясы үш айрықша қасиеттерімен ерекшеленеді: біріншіден,
туристік мекемелердің ... ... ... екіншіден,
туристік қызмет көрсетудегі мезгілдік; үшіншіден, туризм ... ... ... талап.
Туризм индустриясының дамуының көлемі мен ... ... ... тамақтандыру, көңіл көтеру құралдарындағы сұранысына
негізделеді. Осыған ... ... ... ... ... және ... демалыстың әртүрлі түріндегі сұранысты болжау
қажеттілігі туындайды. Бұл ... ... ... салу бойынша
сұрақты шешуге және жеке ... даму ... ... ... ... ... ... туризмнің өзіне тән бірқатар айрықша
ерекшеліктері бар, солар арқылы халық шаруашылығының ... да ... ... ... ... басты айрықша ерекшелігі өндіріс пен
өнімді тарату уақытының ... ... ... ... яғни ... ... бұл ... өндіріледі және бірден қолданылады. Екінші
ерекшелігі – оның өнімдері артығынан шығарылып, қоймада ... ... ... ... бір ... ... – қызмет
өндірісіне дейін өндіріс объектісіне тұтынушыларды тасымалдап, жеткізу. Бұл
өз тұрғысында туризмнің басқа да ... ... ... ... ... ... ... алып кетеді”, яғни ... ... ... ... ... пікір, ақпарат арқылы.
Туристік қызмет көрсетудің түпкі мәнін түсіну үшін, туристік қызмет
көрсету процесінің түрін білу керек. ... ... ... ... ... кезінде, заттар алған кезде әр түрлі қажеттіліктерін
қамтамасыз етіп, көмектесу. Бұл ... ... түрі ... ... анықталады:
- туристерге әр түрлі технологиялық өндіріс пен қызмет көрсетудің
түрлі ... ... мен ... ... ... қызмет көрсету материалдық-техникалық базаларда (қонақ
үйлерде, мейрамханада, көлікте, спорттық құрылымдарда, ... ... ... ... ... ... мен қызметтер әр түрлі іс-әрекет
барысында пайда болған. ... ... ... ... ... халық шаруашылығының салаларында: көлік, ауыл
шаруашылығы, өнеркәсіп, денсаулық сақтауда пайда болған;
- ... әр ... ... ... және ... ... көрсетіледі.
Туризмде ұсынылған қызметтер территория бойынша бөлінеді. ... ... ... өмір ... жерлерінде көрсетіледі
(ақпараттық қызмет). Басқаларын турист саяхат кезінде (ақпараттық, көліктік
қызметтер) алады. Үшіншісін туристер ... ... ... ... көңіл көтеру, іс кездесу) алады.
Қызмет көрсетуді туристерге бағыттап, үлгі ... ... ... ... пен ... ... Олардың туристік өнімге қызығушылығын тудырады.
3. Ұсынылған тауар мен ... ... ... ... ... қызмет пен тауарларды пайдалануда тура шешім ... ... ... ... өнім ... ... арқылы
халықтың туристік сұранысын өтейді, олар ... ... ... ... ... бір ... ... оның нарықтағы
табысы шығаратын өнімдерінің ... ... ... ... ... ... бойынша, кешенді туристік ... ... және ... ... ... оның құрамы
туристік орталықтағы адамдардың іс-әрекеттерімен анықталады. Алған
әсерлерінің бағасы ... ... ... қабылдайды”.
Туристік өнім құрамы жағынан үш бөлімге бөлінеді:
- тур;
- ... ... ... ... ... клиентке біртұтас таратылатын және туроператордың
еңбегімен өндірілген, белгілі бір маршрутқа және мерзімге арналған бірінші
туристік ... ... ... ... ... 1) ... ... және 2) маршрутта
көрсетілетін қызметтер кешені.
Туристік пакетті туроператорлар ұсынады және маршрутта міндетті түрде
көрсетілетін қызметтерден тұрады:
- туристерді көлікпен демалыс ... ... және алып ... трансфер;
- орналастыру және тамақтандыру;
- міндетті түрдегі экскурсиялық және мәдени бағдарламалар.
Туристік өнімнің туристік пакеттен ...... ... Төрт ... элементтен тұратын туристік пакетті сатып алып,
турист туроператордан едәуір жеңілдікпен басқа да фирманың туристік ... ... оны ... да ... ... кеңейтуін сұрай алады
немесе оны демалыс орнында өзі де жасай алады.
Туроператор туризмде маңызды роль ... ... ол әр ... ... ... ... ... көңіл көтеру және
т.б.) бір турпакетке ... тур ... ... оны ... ...... туристік өнімін іске асыратын, туристік
нарықта жұмыс істейтін таратушы. Туроператордан турагенттің айырмашылығы –
турагент турдың сапасын жауапты ... ... ... ... ... – туристік пакет
туристік өнімінің бір ... өнім ... ... ... ... келесідей бөлуге
болады:
- тур – 50 %;
- қосымша туристік-экскурсиялық қызметтер – 30 %;
- ... – 20 ... ... ... ... – бұл ... бірақ, туристерге қажет болса, солардың тілегі бойынша
көрсетілетін қызметтер. Бұл қызметтер жолдаманың ... ... ... жататындар: резервтік орындар, валюта айырбастау, туристік ... ... ... ... ... пошта, тауарлар сақтау орны және
т.б. Қосымша қызметтерді туристер бөлекше өз ақшасына алуы керек [7-10].
Тауарлар ... ... ... ... бөлігі, оған жататындар:
туристік карталар және қаланың жоспары, сувенирлер, ... ... ... елдегі дефицит тауарлар және т.б.
Туристік индустрияда өндірілетін туристік өнім екі әдіспен ... ... ... ... жинағы есебінде;
- туристердің барлық шығынының жинағы немесе туризмнен түскен ... бір ... ... да, сөз ... индустрияда өндірілетін
туристік өнімдердің жалпы табысы жөнінде болып отыр.
Өзінің арналуына қарай ... ... мен ... үш ... ... көлік қызметі; туристердің туристік аудандарда болуымен
байланысты қызметтер мен ... ... ... ... ... т.б.); бір реттік қызмет пен тауарлар (көңіл көтеру, спорт қызметтері,
сувенирлер және т.б.). ... ... ... мен ... тобы тағы ... жіктеледі. Мысалы, көлік қызметтері көліктің түріне ... ... ... ... ... және ... туристік құрылыстың экономикалық
элементі болып туристік нарықты, яғни туристік қызмет пен тауарларды тарату
сферасын құрайды.
Туристік нарықтың ... ... бар. Егер ... ... ... туристердің көлікке шығыны кіреді. ... ... ... ... айырмашылығы, міне, осында.
2.2 Жер жәннаты Жетісудың табиғи-рекреациялық ресрустары
Жетісу – өзінің ... ... ... ... ... өлке ... ... да бай. Бұл жерді жоңғар басқыншылығығы шабулдарынан
қазақ жерінің ұлы батырлары Райымбек пен Қабанбайдың бастауымен біздің ... ... ... Бұл жерде X-XI ғасырларда шекералас елдер
байланыста болған сауда жасасқан қытай, араб және ... ... ... таң ... гүлденген қалалар болды Жетісу тарихи географиялық
аймақ Тарихи деректер мен зертеулерде Жетісу атын ... жеті өзен ... ... ... А.К. ... ... ... Лепсі, Басқан,
Сарқан, Ақсу, Бүйен, Қаратал және ... ... ... А ... Сарқан өзендерінің орнына Аягөз және Іле өзендерін жатқызады. В.В.
Бартольд айтуынша Іледен бастап солтүстікке қарай созылған аймақты және ... ... ... Олар; Лепсі, Басқан, Ақсу, Бүйен, Қаратал, ... ... ... ... ... ... түрлі. Тарихи әдебиеттерде Іленің
оңтүстігін алып жатқан алапта аталады. Мұндай тарихи ... ... ... оның тек ... ... ғана емес оның өткендегі
экономкалық,саяси,этникалыұ және мәдени ерекшеліктеріде ескерілген.
Жетісудың кең аумағы солтүстіктен оңтүстікке қарай 900 ... ... 800 ... ... ... ... ... алуан
түрлі болып келетіндігін климаты мен ландшафтысының ерекшелігін көрсетеді.
Климаттық жағдайының ... ... және ... ... ... таң қалдырады. Қолайлы табиғат жағдайлары
Жетысуды Қазақстан жеріндегі ертедегі мәдениет ошақтарына айналдырғандығына
тарих куә. ... ... ... ... ... ... туристік,
табиғи, тарихи және мәдени мұраларымен тығыз байланыста болуы заңдылықтарға
тола [22-31].
Талдықорған қаласы 2000 ... ... ... ... ... Қала
Қазақстанның оңтүстік шығысында, облыстың орталық тұсында, ... ... ... ... 570-600 метр ... Қаратал
өзенінің жағасында орналасқан Қаланың алып жатқан аумағы 82,3 мың ... саны 2005 ж ... ... 103,2 мың ... ... Қалалық
әкімдікке қарасты елді мекендерді алғанда 122,2 мың адам мекендейді. Алғаш
рет іргетасы 1869 жылы ... ... ... қалыптасты. Талдықорған
қаласы аудан орталығы өз ... ... ... ... ... ... өндіргіш күштерін дамыту мақсатынды 1997 жылы облыс таратылып,
Алматы облысына қосылды. 2000 жылы 14 ... ... ... ... ... ... ... солтүстік аумақтарын дамыту
мақсатында істелген әрекеттер болып табылады. Әрине Қазақстандық ... ... ... ... және ... су ... алар ... Еліміздін егемендік алған жылдарында туризм дамытуда ... орны ... ... ... ... ... болып көп
жылдар жабық болып келді. ... және оның ... ... ... ... континентальді. Қантар айының орташа
температурасы -11-13 0С. Жауын шашынның ... ... ... 350-400 ... ... ... наурыз-мамыр және қараша-желтоқсан айларына түседі. Жел
негізінен солтүстік – шығыс және солтүстік бағыттан ... ... ... ... ... ... ... екінші онкүндігінде ери
бастайы. Талдықорған қаласы бұта аралас сұлыбас, бетеге, жусанды эфемерлі
шөлейт белдемде ... Ауа райы ... ... ... ... келеді. Қала
архитектурасы табиғат жағдайына бейімделе онша биік ... ... ... ... ... қарасты елді мекендерге; Еркін,
Заречный, Өтенай, Заря, Енбек, ... 3 және 5 ... ... колледжінің оқу тәжрибе шаруашылығы кіреді. Қала ... ... ... ... ... ... Алатауы туралы деректерді
топтастыра отырып беруді жөн ... ... ... ... ендік
жартылай ендік бағытта орналасқан,тауаралық ойыстары көп ... ... мен Іле ... аралығында жатқан Қазақстандағы ірі әрі
құрылымы жағынан күрделі тау жұйелерінің бірі (сурет 1).
Сурет 1. ... ... ... тау ... [1, ... бөлігінің биіктігі 1200-1500 мектр орталық тұсында 4000 метрге
дейінгі биіктіктерді қамтиды.Ең биік нүктесі 4464 ... ... ... ... мен ... ... ... шығысқа
қарай Оңтүстік және Солтүстік Орталық деген ірі екі жоталардан тұрады. Олар
өзара Көксу және ... ... ... ... ... ... ... мен Борохора ... ... ... ... ... ... үлкенді кішілі өзен анғарларымен
жіктелген. Одан басқа Ақсу, ... ... Усек ... ... ... ... ерекшелігі Тянь-Шань т.б. тау жұйелерінен өзгешелік
танытады. Ендік бойлай жалпы ұзындығы 400 шақырымды,бойлық бойлай ... ... алып ... Солтүстік Жетісу Алатауының жер бедерінің
ерекшелігі – тау жоталарының кертпештеліп баспалдақ ... ... ... (1500-1900 м., 2000-400 м., 3500-4300 м). Төменгі сатыдағы
таулар ... ... ... ... т.б. ... процестер
әсерінен көп мұжілген қалдық таулар. Аралығында кең өзен ... ... ... ... ... ... ... Күнгейжота жатса. Ең жоғарғы бөлігінде ... ... ... т.б. ... жатыр. Бұл жерлерде сыртқы эррозиялық
әрекеттер басым болғандықтан өзен анғарлары тар, кей ... ... ... тау туризмі,альпинизм,шынға шығуға қолайлы аймақ. Жетісу
Алатауының оңтүстігінде Тоқсанбай, Бежінтау, Тышқантау, Мұзтау ... ... ... ... ... ... жалңасы болса, оның
оңтүстігінде Алтынемель Шоқан ... ... және ... мен ... ... Іле өзеніне тіреледі. Жетісу
Алатауы жер бедері кұрделі.Оның көлбеу ... ... тау ... ... ... ... ... төбешікті ... ... ... ... ... қалыптасқан Беткейлік
шайылулармен қатар бойлық эрозия әрекеті күшті дамыған. Жатық ... ... ... мен ... ... ... ... біртіндеп тар анғар,құлама
беткейлі шатқалдар,қырлы ... мен ... ... алмасқан. 3500 м.
биіктіктен бастап альпілік жер ... ... кең ... Мұнда
тауаралық кең жазықтықтар көп. Таудың биік жоталарын мұздықтар алып ... ... саны 724. ... ... ... жер ... ... кезеңнін Неоген уақытына сай келген. Тектоникалық іс-әрекеттер
ықпалында болған. Нәтижесінде тау ... мен тау ... ... ... ... ... терең жер асты ыстық бұлақтар-
арасан суларышығып жатыр. Олар Қарғас, Жаркент-Арасан, Қапал, Керімағаш
т.б.
Биік ... ... ... ... ... альпинизм,тау
туризмі,тау шаңғысымен,сноуборд пен айналысуға мүмкімшіліктер мол. ... ... ... жоқтығы активті рекреациалық іс
-әрекеттермен айналысуға мүмкіидіктің аздығын ... ... ... тұрғыда игерілген аймақтарға Тронов мұздығы, Жетеу асуы (1Б),
Шығыс Тентек (2А), Аюлысай, Алтынсарин ... ... ... ... туристік маршруттар ... ... ... саналады.(тас
глетчерлер, қорымдар, мұздық саңырауқұлақ т.б. геоморфологиялық құрылымдар)
Спорттық-сауықтыру туризмі мен ... ... ... ... және ... тау ландшафтысы жаяу және тау туризмінің нағыз
Меккесі, ... көп ... ... қамти отырып туристік-спорттық
кешендер орталығына айналдыратын жерлер. Орманды дала аймағы Жетісу ... ... ... ... ... ... ... болып келген. Бұл жерлерде
спортты-сауықтырутуризмі,емдік-сауықтыру,курорт ... ... ... ... ат туризмі дельтепланмен,таулық
велотуризмен айналысу жолдары ... ... ... ... ... ... бойы ішінде Қаратал өзені жақсы рекреациалық
мәнге ие.Табиғат ... ... да ... ... ... бай болып келеді. ... ... ... ... игерілуі туралы зерттеулердің болмауы туристік индустрияны осы
өлкеде дамытуға кедергілер тудыруда (Кесте 3). Сонымен ... ... ... ... т.б. ... 20 ... рекреациалық іс-
әрекеттермен айналысуға болатындығын айқындап отыр.
Сурет 2. Жетісу өзендеріндегі сарқырамалар [58]
Кесте 3
Жетісу ... ... су ... ... ... ... | 35 км. ... | | | | ... Усек ... ... |2,75 |18-20 |0,3 ... |
| ... өз.ангары. | | | |Na-Ca ... | 35 км. ... | | | | ... |қаласынан солтүстікте, |4,0 |25 |0,25 ... |
| ... ... | | | |Na ... | 60км ... ... | | | | |
| | |1,3 |25,6 |0,14 ... |
| | | | | | |
| ... қ. | | | |Na ... | ... ... ... |2,3 |25,2 |0,3 ... |
| ... ... | | | |Na ... ... ... ... 7 |0,8 |25 |0,34 ... |
| |км. | | | |Na ... ... Тянь-Шань және Іле Алатауы аймағы
Тянь-Шань таулы өлкесі Азия материгіндегі ең ірі таулардың бірі. Тянь-
Шань деген сөзді қытай тілінен ... ... тау» ... ... ... ... ... Ыстықкөлдің солтүстігіндегі тау
жоталары: Тарбағатай, Сауыр, Шу - Іле таулары, ... Іле ... ... ... ... Тау жоталары ендік бағытта орналасқан. Қазақ
жеріндегі ең биік шыңы – Хан ... ... ... ... геологиялық
дамуын екі кезеңге (ежелгі және жас) ... ... ... даму ... эрасы кезіндегі ертедегі тегістелген беткейлері осы уақытқа дейін
Тянь-Шаньның шығыс бөлігінде ... ... биік тау ... жас ... ... дәуірдегі альпілік тектоникалық қозғалыстарға байланысты.
Солтүстік Тянь-Шаньның бір ... ... ... орналасқан, Кетпен
жотасынан басталады.
Іле Алатау жотасы Тянь-Шань тау жүйесіндегі қиыр солтүстік доғасы.
Іле ... ... ... ... ... өзенімен шығысында және Шу
өзенімен батысында қиылысады. Осы шекарада ол 280 ... ... ... ... ... қараған беткейлер құнарлы оазистер ... ... ... және ... ... ... тау ... аса
ұзын тосқауыл ретінде аяғы алыс көкжиек ... ... ... ... ... мәңгі қар жамылғысымен жамылған. Мұнда шамамен 150
шақырым аралықта қазіргі ... ... ... ... ... ... ... арасынан Талғар шыңы (4973 м) ерекше бөлініп тұр.
Талғар шыңының айналасында биіктігі 4 500 ... ... ... ... бар. Іле Алатауының орталық бөлігіне Талғар тау түйіні деген ... ... ... тура 20 шақырымға солтүстік шығыстан оңтүстік
батысқа созылған басты жайылуы өзі ... ... ... ... ... параллельді жатқан Күнгей Алатауымен (“күнге қараған құмды тау”)
байланыстырушы жотаға тіреледі.
Іле Алатауының геологиялық тарихы өте күрделі ... Ерте ... ... палеозой кезеңінде жота орнында теңіз басқан жер ... ... ... өте келе шөккен тұнбалар ... ... күн ... ... ... карбон дәуірінде тау орнына
қайта келген теңіз орта карбонында варистік диастрофизм басуымен теңіз, іс
әрекеті ... ... ... ... құрлықпен ауысты. Жотаның
бөлігіндегі гранитті интрузивті бөліктері осы ... ... ... ең биік шыңы – ... ... ... тең емес екі бөлікке бөледі.
130 шақырымға ... ... ... ... ... ал 150 ... батыс бөлігі Шу өзенімен шектелген. Шетіне жақындаған сайын
жотаның абсолютті биіктігі де ... ... ... өзен аңғары маңында
2 300 м биіктікке, ал батыста 2 000 м биіктікке ... Тау ... ... ... ... 700-900 м ... ал орталық жота қырқасы
одан орташа 3 500 м ... ... тұр. Ең биік ... ... ... ... ... 1 500-2 000 м төмендейді. Басты жотаның
осындай биіктіктегі айырмашылығы ... ... ... ... оңтүстік беткейлеріне қарағанда солтүстік беткейлері кеңірек
және жайпақтау.
Тау жер бедерінің массивтері Юра ... ... ... ... ... жаңа киммерциялық дислокация жарылыстарымен
күрделенеді. Бор дәуірінде ... ... ... ... ... ... Осы және ... кездері континентальды өмір
сүруінің жағдайларына байланысты жотаның ... ... ірі ... ... ... аяғы мен ... дәуір басында дизъюкті
дислокациялардың ... ... Іле ... ... бөлігінің
солтүстіктен тектоникалық сызықпен шектелген жақпарлы көтерілуі байқалады.
Бұл процестер ертерек пенепленденген кеңістікті, қайтадан биік таулы ... Іле ... ... даму тарихындағы құрылуында
солтүстік шығысқа жайылған ... ... ... ... ... ... ... дәуіріне дейінгі ерекшеліктер енген,
Девон аяғы карбон басындағы морфологиялық ... ... өмір ... ... ... ... ... қайталағанмен, бұл Солтүстік Тянь-Шань
салыстырмалы көтеріліс өсу ... ... ... ... ... ... ... фазасында елдің пенепленделуі және мүжілу
қабатының белсенді түзілуімен ... ... ... Іле ... ... ... ... шешуші рөлді
солтүстік Тянь-Шаньның белсендендірілген қатпарлы ... ... ... ... ... ... Орталық жота
бөлігі өз дамуында жоғары палеозойдың әлсіз айқындалған жинақты көтерілуін
және мұраланды құлжалық седиментациялық ... ... ... ... ... болуымен ерекшеленді. Жоғары палеозоймен
әсіресе мезозой-кайназой тектоникалық жылжулар әрекетінен Іле Алатау ежелгі
пенеплені лезде ... ... ... ... ... орнында
гляциалды биік таулы облыс пайда болған ... жота ... ... ... ... жота 380 шақырымға созылып жатыр.
Жотаның орталық бөлігінің солтүстік жағындағы орташа еңісі 6-80, ... ... 180 және одан да ... Іле ... ... ... мұз ... қолайсыз. Жотаның басты суайрығынан
көбінесе меридианды ... ... ... ... ... ... ... өзен алаптарын бөлуде. Тянь-Шанның жоталары сияқты Іле Алатау
жоталары суайрық кеңістіктердің тегіс болуымен ерекшеленеді.
Суайрықтың үстірт шеттері ежелгі ... ... және де ... ... ... ... ... тау аңғар төбешіктерімен
тілімделген. Бұндай тілімделу ең биік келетін ... ... орта ... Ең мұз ... ... ... ... шыңы Талғар және оған көршілес шыңдар
саналады.
Іле Алатауының өзен торы. Балқаш көліне ... Іле ... ... ... ... Шу өзені алабына жатады.
Соңғы екі типтегі өзендер таяз және Іле Алатауының су балансында үлкен
рөл атқармайды. Ірі және суы мол тау ... су ... ... ... 3 000 ... ... тау ... алатын өзендердің басты
қоректенуі мұздықтық, бірақ олардың режиміне атмосфералық жауын-шашынмен,
жер асты ... ... да ... Ассы өзенінен басқа мұздықтық
қоректенудегі өзендерде көлденең меридианды ... бар. ... ... ... ... ... ... өзен ұзын
қарғалы. Одан шығысқа қарай Шымалған, қаскелең, Есік, Асы өзендері созылып
жатыр ... ... ... жоғары ағысында тростық сипатта, төменгі
ағыстарында кең сай ... ал ... тар ... жар ... ... ... Чон-Кемин және Шелек өзен аңғарларына түскен
Іле Алатауының оңтүстік беткейлері солтүстік беткейлері сияқты ... ... жиі ... ... тіпті солтүстік беткейлерінің
оңтүстік беткейінде бір атаумен аталған өз аналогына дейін бар.
Іле-Алатау ... ... ... ... ... ... ... солтүстік беткейінде ... ... ... ... ... ... ... дейінгі үзындығы 120
шақы-рымдьг қүрайды, ал жалпы ау-даны 200 мың гектар, ол ... ... ... ... ... тең. Парк 600 ден 5000 ... ... биіктікте орналасқан.
Ұлттық парк – ол табиғат аясында ... ... және ... ... – тау ... жағасымен серуендеу, киізүй ... ... тік ... ... жасау, атқа мініп қыдыру, тау туризмі және
алышнизм сияқты ... ... ... ... ... үшін Түрген
шатка-лында визит-орталық, ондаған жаяу және ... ... ... және ... жасалған. Парк бір күндіктен ... ... ... ... ... саяхаттарды ұсынады.
Іле-Алатауы әр түрлі флорасы және фаунасы жағынан ғана емес, жердің
осы бір ... ... ... ... ... табиғат
ескерткіштерімен де ерекшеленеді. Парктің өзгешелігі онын айқын біліне-тін
биіктік белдеулі зоналығы. Саяхаттаған ... ... ... ... үш мың метр ... ... шал-ғындар мен мүздықтарға
дейін көтерілуге болады. Ал Сол жақ Талғар шатқалында ең үлкен – ... бар. Биік ... сел мен жер ... ... барлық жерден
көрініп жатады. Осыдан екі мьщ ... ... ... ... пайда болған Үлкен
Алматы Көлі мен 1887 жылы ... ... ... ... ... құламасы
Тянь-Шань тауында күшті жер сілкі-ністерінің болғаны жәйлі еске салады.
Іле-Алатауы көп ... ... және ... ... ... ... ... альпі шал-ғындары, мореналық көлдер,
мұздықтар мен мәдени ландшафтар өз үйлесімдерін тапқан.
Парктің біраз бөлігін ... ... ... ... ... ... шырша ормандары алып жатыр. Паркте ... ... үш ... ... мен ... түрлері белгілі. Мұнда
арқар, ілбіс, сілеусін, Тянь-шань қоңыр аюы, тау теке, елік, марал, кабан,
ақтөс сусар, ... ... ... ... ... ...... табиғат ескерткіштері бар. Олар биік таудағы
Талғар шыңы, Үлкен Алматы ... ... ... ... ... ... ... Қайрақ сарқырамалары.
Мұнда белгілі археологиялық объектілер де орналасқан, ... ... ... ескі ... ... ... шатқалындағы, Ассы
үстіртіндегі қорғандар, Есік өзеніндегі сақ қорғандары, ... ... ... ... Адам» табылған. Іле-Алатауының сілемдерін бойлай сонау
ерте замандағы жол жатыр, онымен Жібек сауда жолы өткен.
Іле-Алатауының биологиялық әр ...... ... ... ете ... аса құнды байлық және де ол әр ... ... ... ... көп ... ... 3. Іле Алатау бөктері [58
Іле Алатау жотасы Тянь-Шань тау жүйесіндегі қиыр ... ... ... ... географиялық картада Шелек өзенімен шығысында және ... ... ... Алатауының ең биік шыңы – Талғар бүкіл жотаны тен емес екі
бµлікке бөледі. 130 ... ... ... ... Шелек өзенімен, ал 150
шақырымға созылған батыс бөлігі Шу өзенімен шектелген. ... ... ... ... биіктігі де тµмендей бастайды. Шелек өзен ... 2 300 м ... ал ... 2 000 м ... ... Тау
беткейі жазық маңында теңіз деңгейінен 700-900 м биіктікке, ал орталық ... одан ... 3 500 м ... ... тұр. Ең биік ... ... таудың салыстырмалы биіктігі 1 500-2 000 м төмендейді.
Басты жотаның ... ... ... ... ... ... байланысты: оңтүстік беткейлеріне қарағанда солтүстік
беткейлері кеңірек және жайпақтау.
Жотаның ... ... ... ... ... ... 6-80, ал
оңтүстік жағында 180 және одан да жоғары.
Іле Алатауының орографиялық ерекшеліктері ... мұз ... ... ... суайрығынан көбінесе меридианды бағытта екінші
реттегі тарамдалған қырқалар таралған. Олар басты өзен ... ... ... сияқты Іле Алатау жоталары суайрық кеңістіктердің
тегіс болуымен ерекшеленеді.
Суайрықтың үстірт шеттері ежелгі мұздықтардың цирктарымен және де ... ... ... ... ... тау ... тµбешіктерімен
тілімделген. Бұндай тілімделу ең биік келетін басты жотаның орта бөлігіне
тән. Ең мұз ... ... ... ... шыңы ... және оған ... ... [7].
Іле Алатауының өзен торы Балқаш көліне құятын Іле өзені ... ... ... Шу ... ... ... Іле Алатауының әсем және
қорықтық жерлері. 1856 ж. Тянь-Шаньнның бірінші орыс ... ... ... ... атымен белгілі ғалым “Ах не ... ... деп ... Көптеген адамдар осы әсемділік алдында
бастарын иген. Бәріне де белгілі шығар В.Высоцкийдің “Мен ... ... тау ғана бола ... өлең ... бар.
Іле Алатауы сөзінің шығу тегі: Іле өзені ар ... ала ... ... деп ... тау ... дейін жамылмай жалаңаш
жартастардан ... ... ... атайды. Олар ... ... шын ... неше ... ... ... таулар. Қызыл,
сары қызғалдақтар, жап-жасыл шөптер, қою жасыл ... ... ... ... ... Бұндай аспанды сіздер жазықтан көре алмайсыздар. Тәулік
мезгілі мен ауа райына тәуелсіз тау ... ... ... ... ... ... ол ... көкпеңбек түске боялса, түнде ... ... ... Сіз қала ... алыс, түңгі тау аспанын
көрсеңіз, ол жұлдыздар сізге ... ... ... Егер сіз ... патшасы сезінгіңіз келсе, теңіз деңгейінен 2 000 м биіктікке
көтерілген ... сіз аяқ ... ... ... ақша бұлттар
төселіп жатқанын көресіз.
Тау сізді ешқашан зеріктірмейді. Сағат бойы сіз айналаңызға қарасаңыз
да әрдайым бұрын байқамаған жаңалықтарды ашасыз. Тауға ... ... ... ... ... шығармашылыққа темелейді. Тау жылдың қай мезгілі
мен тәуліктің қай ... ... ... қарлы не гүлге жамылған, күздің
әралуан бояуларымен көктемгі табиғат тынысы. Бұл сұлулық ... ... ... ... ... ылғи да жанында ұмытылмас із қалдырады.
Дәл осы тау ... ... ... бойы жаулап алушылардың
қызығушылығын тудырып ... ... ... ... ... шексіз
жайылымдар, қолайлы климат пен судың сарқылмас көзі, ал бәрімізге белгілі,
Орта Азияда су ... ... еді. Бұл ... ... Шыңғысханның
әскерлері мен Жоңғарлар, бақа да жаулап алушылар өткен болатын. ... ... ... де ... ... ... “Алтын адам” атанған сақ
жауынгерлерінің өрнектеліп ... ... ... мен өзі дәл осы ... Есік ... ... табылды. Жоңғар шапқыншылығы кезінде
Жетісуға Ресей әскері де аяқ ... ... орыс ... аса ... түскен жоқ, алайда Ресей тәжі алған жерлер қайда құнды
еді). Осылай орыс казактары 1854 жылы ... ... ... ... ол
кейін 1929 ж Алма-Ата болып атын өзгертті.
Іле Алатауы табиғи және мәдени құндылықтардың симбиозы ретінде болып
келеді. Сондықтан да ... адам осы ... ... ... таба ... ... ... Алатау” мемлекттік ұлттық табиғи паркі дәл ... ... ... үлкен ықпал етеді.Танымдық турлар табиғаттың
әсемдігімен тануға және қызықты орнитология, ... ... ... сияқты ғылымдардан дәріс алуға мүмкіндік ... әр ... ... мен ... ... ... ... Ал өнеркәсіптік өндіріс кешендерінің алыс орналасуы бұл ауданның
табиғаты алғашқы күйінде қалуына ... ... ... ... ... ... жерлері. Қазақстанның қорықтары
орнитологиялық, энтомологиялық және флористік турлар үшін ... ... ... ... мен оған ... территорияларда Іле Алатау
¦лттық табиғи парк орналасқан. Ол Іле ... ... ... ... ... ... үшін құрылған. Қорғаудың
басты нысандары: шыпшалы ... ... ... ... аңшылық.
Қазақстандағы бірінші 1996 ж. Түрген шатқалы ауданы Іле Алатау ұлттық
парк құрамына кіргізілді. ... ... парк ... кірген үшін
төлем ақы паркті ұстап тұруға алынады.
“Іле Алатау ұлттық паркіне саяхат” бағыты Алматы қаласы – Есік көлі ... ... ... ... Алматы қаласы бойымен жүргізіледі.
Фирма туристердің қаладан шығарып белгіленген жерге әкелумен және ол
жерлермен таныстыру жұмыстарын жүргізеді. Іле Алатауы паркінде ... ... ... ... ... тәжірибелі инструктор
инструктаж жүргізу арқылы ... ... ... ... ... көрсетеді, суретке, бейне таспаға түсіреді. Содан кйін ... ... ... көшу ... ... ... ... ас кете демалыстан кейін туристер автобус аялдамасынан
5 км қашықтықтағы сарқырамаға ... ... ... ... ... осы ... ... жергілікті флора мен фаунамен танысады.
Алматы қорығы. Алматы қорығының тарихы тереңде жатыр. Ол 1931 жылдың
15 мамырында көлемі 15000 га Кіші ... ... деп ... 1935 ... 40000 га, ал ... соң 856680 ... ... Алматы қорығы деп
аталды, Кіші Алматы су алабы ғана ... ... және ... ... ... ... қүрамына кірді. Дегенмен 1939 жылы қорық
территориясының жекелеген ... әр ... ... ... ал 1951
жылы қорық жабылды.
Тек 1961 жылы 31 шілдеде Қазақ СРО ... ...... ... енді ... ... және ... ормандары орнына
қорықты қайта қүрды. Үш жылдан кейін, 1964 жылы, Есік пен Талғар өзендері
су ... яғни жаңа ... ... ... ... ... көлемі
71700 га. Орталық мекені Алматы қаласынан 25 шақырым жердегі ... ... ... ... – Іле ... орталық бөлігіндегі табиғи
бірлестіктерді, яғни жануарлар мен өсімдіктер ... ... ... қатар осы бірлестіктердің табиғи даму заңдылықтарын зерттеу.
Іле Алатау жотасы – қорықтың орналасқан жері, ол ... ... ... ... Ол ... ... ... Талғар тау
түйінін түзеді, мүнда жоғарғы биіктікке жетеді ... шыңы ... 4979 м ... ... ... Іле ... негізгі
сілемдерінен бірнеше үлкен тармақтарға бөлінеді, олар өзен су ... ... Ең суы көп ... – Оңтүстік-Шығыс, Сол, Орта және Оң
Талғарлар, сонымен қатар Есік пен ... ... Ені ... 10 ... және ... ... таяз (1 ... дейін) болғанда, олардың
қатты ағысы өте жоғары биіктен келуіне байланысты. Су ... ... ... ... ... ... және ... дейін үсақтайды.
Өршіленген су төмен қарай гүрілдей зымырап, ... ... ... ... ... ілестіре әкетеді, ал кейде бетонды инженерлік
қүрылыстарды да алып ... ... ... ірі өзен ... ... мүз
қозғалысынан пайда болған тау жынысы сынықтарының астындағы ... ... ... ... ... Ең ірі ... көлі Есік өзенінің
жоғарғы жағында орналасқан (теңіз ... 3600 м ... оның ... ... метр, ал тереңдігі 25,5 м. Осы өзен су алабында құлама-
тектоникалық ... ... Есік және ... деген екі көл бар. Керемет әдемі
Есік көлі алғаш пайда болған күйінде 1963 ... ... ... ... ... ... қиратушы су тасқыны санаулы минуттар ішінде табиғи
бөгетті бүзып, әдемі тау ғажайыбын жер ... жоқ ... ... ... ... ... ... жайлап суға толып, біртіндеп үлкейіп
жатыр. Барлық ірі ... мен ... ... су ... ... ... ... алады. Жотаның тек солтүстік жағының ... ... – 113. ... ... ең ... ол Орта ... өзені алабында
орналасқан, оның үзындығы дерлік 5 шақырымдай болады. Ол 20-24 жыл ... еріп түр. ... үшы ... ... ... ... ... тез
қозғалады. Шелек өзені басталар жерінде, жотаның оңтүстік жағында жаңа
мүздықтардың үлкен ... ... ... 86 ... ... Бұлардың
ішіндегі ең ірісі -Корженевский мүздығы, үзындығы 12 шақырым және ... ... 8 ... ... ... басқа да көптеген
бірегей табиғат туындылары бар. Тік саңылау (Прямая щель) ... ... ... ... ең ірі ... мүз ... ... 3,5 шақырым. Ол жылына ... ... ... жылдамдықпен
қозғалады және аймақтағы белсенді көшкін ... ... ең ... ... ... 2400 м) ерекшеленеді. Қорықта жылы
қайнар бүлақтар да бар, мысалы, ... ... ... ... 1850 м) ... жер асты опырылу аймағында бар. Қайнар бұлақ сулары радонды көне
натрийлы.
Қорық территориясы табиғи жағдайларының үлкен алуан ... ең ... ... анық ... байланысты [10-30]
Аласа тау ландшафтары теңіз ... ... 1800 м ... ... Аласа тау белдеуінің жоғарғы ағында тік беткейде
өсетін жергілікті ... иі ... ... ... ... ... ... Солтүстік баурайларында шың, көктерек, алма және алмұрттан ... ... биік ... ... мен ... ... ... таулы-орманды және таулы-далалы, кей жерлерде тасты болып келеді.
Оңтүстік баурайларда таулы ... ... ... ... ... ... сонымен қатар тобылғы, итмүрын, үшқат және төселіп
өсетін қызыл аршалы қалың ... ... да ... тау (2800 ... ... ... ... алып
жатыр. Солтүстік баурайлары мен терең тілімденген жерлерде шренк шыршасының
қалың аралды ормандары ... олар ... бар ... қорық тауының
керемет әдемі ... ... ... Баурайлардың жоғарғы жағында
жартастар мен ірі ... ... көп ... Өзен ... ... әр
түрлі талдар мен талас терегі, ал жоғарғы жағында шыршалар жіңішке ... ... ... ... баурайларында астық түқымдасты түрлі шөпті
далалар ... ... ... онша ... ... бірақ жиі
тілімденген. Орманды шалғынды белдеу топырағы да алуан ... ... ... қара ... қарашірік топырақтар, ал ормансыз жерлерде таулы-
шалгынды және таулы-далалы дамыған.
Қорық өсімдіктер әлемі бай және ... ... Оның ... ... ... ... түрі бар. 50 түр ... кездеседі, оның 26 түрі
Қазақстан Қызыл кітабына енгізілген. Төменгі тау ... ...... ... ... ... ... алмасы өте сирек, ... ... ... ... ... баурайда Колпакрвский
мен Островский қызғалдақтары, өте сирек Альберт құртқашашы мен Колпаковский
иридодиктумы кездеседі. Орта белдеуде әдетте ... ... өте ... ... ... ... алматы кекіресі, тянь-шань және алтын
жалынгүлі, Семенов еменжапырағы.
Бірақ ең сирек ... және ... ... түрлер қорықтың
қол жетпес жерлерінде: тянь-шань таутобылғысы Шелек ... ... ... ... өте ... ... ... Бозкөл көлі маңында
және Корженевский мен Конституция мүздықтары шетІнде, ... ... ... бола түра ... ... Есік пен ... ежелгі тау
жыныстары сынықтарында кездеседі. Есік өзенінің жоғарғы жағынан ... және ... ... ... ... ... ... рет жиналып,
сипатталынып жазылды. Тек осы өзен аңғарынан жемісі ірі және ... ... ... ... Оң ... ... баурайынан қүмбел
сарышатыры, Орта Талғар өзені аңғарынан және ... ... ... қардай гүлі бар ерекше алатау бөденешөбі табылды.
Қорықтың көптеген өсімдіктерінің пайдалы қасиеттері бар. Мал азықтык,
шөптер тобы көп, оның ішінде астық ... ... ... ... ... ... ... түлкіқүйрығы, бетегелер, қоңырбастар,
кәдімгі тарғақшөп), қияқөлеңдер, бүршақтар түқымдасы ... ... ... ... және т.б. ... үшін ... жабайы жеміс-
жидектер: алма, өрік, бөріқарақат, Мейер қарақаты, тянь-шань ... ... ... ... ... жануарлар әлеміне бай. Омыртқасыз жануарлардың түр ... ... ... ... әрі көп екені сөзсіз: қазіргі уақытқа дейін 8
кластың 2000-дай түрі ... ... ... кезде ең алғаш көзге
түсетіндер ашық түсті күндізгі көбелектер, олар ең ірі ... ... ... ... ... олардың 135 түрінен кем кездеспейді.
Бірен-саран кейбір басқа насеком топтары анықталған. ... ... ... 252 ... ... ... 102 түрі,
жарғаққанаттылардан: жабайы бал араларының 110 түрі және ... ... ... ... 97 түрі ... Қорық территориясында насекомның
6 мыңнан астам түрі кездеседі деген болжауды сеніммен айтуға ... ... 70 ... астам зоологтар, географтар, геологтар,
топырақтанушылар, ботаниктер және ... да ... ... зерттеулер жүргізіп келеді. Осы зерттеулер нәтижелері кітаптар
мен журналдарда ... ... ... ... жетістіктері болып отыр.
Алакөл. Алакөл мемлекеттік табиғи қорығы Тентек ... ... мен ... әлемі, табиғи бірлестіктерді, сонымен қатар Алакөл
көлі аралдарындағы мойнақ шағаланың бірегей популяциясын және ... ... ... ... 1998 жылы 21 ... ... ... қаулысымен құрылды. Ол Алматы облысы Алакөл ауданы мен Шығыс-
Қазақстан облысының Үржар ауданында ... ... ... 12520 ... ... сонан кейін 20743
гектарға кеңейтілді. ... ... оған ... өзені атырауы (17423 га)
мен Алакөл көлі аралдары (3320 га) кіреді. Бірінші ... ... 21547 га екі ... ... аймағы құрылған. Қорғалатын аралдар
Үлкен Аралтөбе Орта және Кішкене Аралтөбе айналасында да көлемі 5130 га екі
шақырымдық ... ... ... ... ... аң, ... аулауға,
қайықтар, кішкене кеме мен басқа да жүзетін заттар тұрағына тыйым салынады.
Алакөл ресейлік, қытайлық тарихшыларға, ... ... ... ... атаудың өзі айтып тұрғандай, көл суы кейде мөп-мөлдір, кейде
қарақошқылданып жатады, судың жартысы ... ... ... ... ... қасиеті бар тұсы Үржар ауданының Жарбұлақ өңірі маңайында ғана ... ... ... ... ...... Поло Ұлы ... жолымен келіп,
Алакөл жанынан бірнеше рет өткен. Хан ордасы – ... бара ... Іле ... мен ... ... ... тау ... аулаған
қансонарларға да қатысқан. Итішпес көлі туралы қалдырған пікірлері де бар.
Алакөл серіктері Жалаңашкөл, Сасықкөлмен жалғасып жатса, ... ... ... деп ... ... де ... Поло.
Ұйғыр, найман жасақтарымен қақтығысқан қанды шайқастардан кейін
Шыңғыс хан осы Жалаңашкөл мен ... ... тау ... ... ... ай ... жараларын балшықпен емдеп сауығып
кеткен дейді. Содан ... ... хан ... ... аяқталғаннан кейін
“Жер кіндігі осы, демек туымды осында тігемін!” депті-міс.
Таңертең ертемен күн сәулесі көл бетіне төгілгенде киіз үйдің ... Іле ... ... ... ... көл беті бұйраланып, алыстан
самырсын мен ... ... ал ... күндері Тарбағатай алқабынан иен мен
қалампыр, ... иісі ... ... ... ... жарыса ұшқан
қарлығаштар көл қасиетін айтпай-ақ ... Ал суы емге ... ... ... ... ... ... жатады.
Көлдің суы шындығында да шипалы. Сонау Кеңес одағы дәуірінің кезінде-
ақ, мәскеулік ... оның ... ... ... ... ... ... демалыс орнын ашып қойған. Мұнда сол кезде 30-ға
тарта ғарышкерлер денсаулықтарын түзеп ... Көл суы ... бай, адам ... ... ... жұқпалы тері
ауруларын жазатын қасиетке ие. Көлдің бір литр ... 9-10 ... ... ... родон сияқты химиялық элементтер бар. Кей ... баса ... ... ... ... ... өңірлерінің
тұрғындары мұнда көл жағасына тігілген киіз үйді 1 айға ... ... ... ... ... таза ... ... оралып жатады [15-20].
Ал, қазақстандықтар Алакөлдің бағасын енді-енді бағамдай бастаған
сыңайлы. Алайда, әліге дейін кәсіпкерлер ... ... ... жағасына
инвестиция салғанды жөн көреді. 2005 жылы Талдықорғанға келген сапарында
Елбасымыз Н.Назарбаев Алакөлге де атбасын ... ... ... ... ... ... тамаша табиғатына риза болғанды.
Мұнда болашақта кәсіпкерлер туристік кешенді нысандар тұрғызып, ... ... ... ... ... ... керектігін қадап
айтты. Алакөл суының тағы бір емдік қасиеті ерлердегі бел ... ... ... Бір ... ... ... басшылығы туризмнің
шашетектен пайда түсіретініне мән бермеген. Барлық-Арасан шипажайын
салдырып ... оған ... ... жетіспеушілігінен емдеу
орталығы кейінгі ... ... бос ... ... ... ... жекелешеніп кеткен, оның қызмет көрсету бағасы шарықтап, екінің
бірінің қол жетпес арманына айналған. Бір ... ... ... қатынайтын
автобустар нарық қыспағына шыдамай, жеке автокөліктерге орнын босатқан. Ал,
кісідегінің кілті аспанда дегендей, жеке автокөліктегілер 35 ... ... ... одан ... ... ... ... бағалай беріңіз.
Нарыққа бейімделе отырып...
Бүгінде Алакөл аймағына барсаңыз, жұқалап айтсақ, жол ... ... ... ... ... 120 шақырымдық тас жол
ойылып кеткен, шұңқырлары көп. Жеңіл ... ... ... қауіп-
қатерге тігіп отырасыз! 70-ші жылдары төселген асфальт ұзақ жылдар бойы
күтім көрмегендіктен, ойылып-ойылып қалған. Бұл ... жиі жол ... ... ... Жарбұлақ ауылы тұсында АН-24 ұшағы қонатын әуежай ... ... ... ... ... ... ... көрші Қытай елінен әкелініп, сатылып жатқан тауарларды қосыңыз.
Сонда салық комитетіндегілердің жылына 5-6 млн. теңге салық түседі ... ғана ... ме деп те ... ... ... жағдай алаңдатады. Жардың суы шайып,
қопарыла құлаған тұстарынан, сынған құмыра, қоқыстардан аяқ алып ... Көл ... ... жатқандар да босаған ыдыстар мен қоқыстарды
демалған жерлеріне тастай салады. Ал, киіз үйлер маңына орнатылған қалқаға
(дәретханаларға) үймелеген көк ... ... Жыл ... ... су
ондай қалқаларды көлге алып кетіп жатыр. Сондай-ақ бей-берекет салынып
жатқан сансыз құрылыстарда есеп жоқ. ... ... ... ... ... ... бөлігі алматылықтар. Сондықтан көлдің демалыс
аймағын Туризм және спорт министрлігінің ... ... ... ... ... ... осы ... беру қажет сияқты.
Өйтпесек, аялы Алакөліміздің әсем де шипалы келбетінен айырылып
қаламыз. ... жылы ... ... ... ... аудандық әкімдігі
отырысында облыс бюджетінен тасқын сумен ойылып жатқан жағаны бекіту үшін,
санитарлық талаптарға сай ... үшін ... жүз млн. ... ... тек ... ... ... Осыдан барып бүгінгі келеңсіздік орын
алып қана қоймай, ... көл суы ... ... ... елді ... ... ... Осы бастан шара қолданылмаса, санымызды соғып қалатын
түріміз бар. Сондай түйінді ... тез шешу үшін ... ... ... ... ... мен ... Балқашта да кездеседі.
Кездеспейтіні қаратұмсық шағала мен ... ... ... ... ... ... қызыл кітабына енгізілген.
Қорық территориясынан ботаниктер 57 түқымдасқа ... 193 ... түр ... ... ... ... ... қоңыраубастар,
бұршақтар және ерінгүлділер тұқымдастары алуантүрлілігімен сипатталады.
Зоопланктонға ұсақ шаян тәрізділер мен зымырықтардың 197 түрі кіреді.
Тентек атырауының макрозообентосына су түбі ... 69 ... ... 34 түрі кездеседі. Басқа насеком түрлері әлі толық
зерттелмеген.
Алакөл қорығы балық фаунасы 15 түрден түрады, оның ... ... ... ... ... ... бар. ... бозша мөңке, табан,
теңбіл салпы ерін балық, балқаш шармайы және т.б, кәдімгі түрлер ... ... ... ... ... не бары 2 түрі ... жорғалаушылардың 14 түрі белгілі. ... ... ... ... ... түсті кесірт, шығыс айдаһаршасы, сарыбас және су
жыланы, өрнекті қарашүбар жылан, дала сүржыланы, қалқантүмсық ... ... ... ... болып табылады. Қорықтың қазіргі шекарасында 272 қүс
түрі, сонымен қатар Тентек атырауында 263 түр (119 ... және ... 87 (49 ... құс ... ... ... ... енген, сирек кездесетін және құрып бара
жатқан құстардан Алакөл ... 38 қүс ... оның 27-сі ... ... ... ішінде 15 «қызылкітаптық» түрлер – ... ... қара ... ... аққу, ақкөз сүңгуір үйрек, ақбас үйрек,
аққұйрық су бүркіті, жыланшы ... сүр ... ... ... дуадақ,
жекдуадақ, безгелдек, қарабас өгіз шағала, мойнақ шағала, үкі ... ... түр ... ... дала ... қарақүс, бүркіт, ителгі,
қарабауыр бүлдырық, қылқүйрық бүлдырық) шүңқырда қорық территориясынан ... ... ... ... және ... екі онжылдықта бүл жерден үшып
өту кезеңінде де байқалмады. Тек ... үшып өту ... ... ... кіші аққу, балықшы түйғын, лашын және ақиық су бүркіті кездеседі. Тағы
да тоғыз құс түрі Алакөл ... ... ұшып ... оларды жекелеген
жылдарда ғана қорық территориясынан кездестіруге ... ... ... ... ... ... тұрпан, ақ тырна, шитұмсық шалшықшы
және тарбақ шырғалақ.
Сурет 4. ... ... ... ... ... сыртқы көрінісі
[30]
Кейбір тұжырымдар бойынша Бесшатыр бейітінде Жетісу ... ... ... ... ... ... бес шақырымдай қашықтықта
басқа археологиялық ескерткіштер орналасқан. 45 тас қоршаудан ... ... ... ... ... ... ... шақырымға созылып
жатыр. Бөлек тақташалармен жартастарды нүктелік және жалпы техника бойынша
ешкі, жабайы қабандар суреті қашалған. ... ... өте алыс ... және Іле – ... ... ... ... кіргізілген. Бес-Шатыр
- кешені ежелгі Қазақстан территориясында б.э.д I мың жылдықта өмір сүрген
ежелгі ... ... ... ... саналған. Олардың ішіндегі ең
тамашасы ... ... олар 31 ... ... ... деп ... ... қорғанның диаметрі 105 м, биіктігі - 17 м. Бұл ... ... ... ... ... ... 2 мың жыл бойы ... сақталып келген. Бес-Шатыр қорғандарының ерекшелігі- шытырлан жерлері
бар жер асты үңгірі, оның бір жолы ... ... Хан ... ... жануарлар суреттері салынған, 45 тас шарбақ ... ... ... ... ... Осы ... тас ... тұрмыс пен
аңшылықтың көріністері ... ... бұл ... ... салттық ауданы деп есептейді. Көрнекті қазақ ғалымы Ш.Уалиханов
1856 ж өзінің ... ... ... ... ... ... осы ... Шеңгелді оазисіндегі ескі су құбырының қалдықтарын
тапты. Ш.Уалихановтың музейі мен мавзолейі осы ... ... ... ... ... Алатауы аймағы
Жетісу Алатауының таулы жоталары мен тауаралық ойыстар ... Олар ... ... - ... ... Іле ... орналасқан.
Бұл жерде таулы жоталардың биік бөліктері қар сызығынан жоғары, ... ... ... жерлерде кездеседі. Таудың етегі Балқаш Алакөл
ойысына 350-400 метр ... ... ... құрылысы күрделі. Биік таулы орталық бөлікте 2
негізгі суайрық жота - Солтүстік және Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... Онда Көксу, Боротола өзендері ағып
жатыр. Солтүстігіндегі жота 300-350км. Қаратал өзенінен Жоңғар ... ... Ол ... ... мен ... біріктіріп жатыр. Солтүстік
жотаның орны Шығыс, Солтүстік Шығыс, Орталық бөлігінде ... ... ... ... ... ... ... Буракай, Үшкөл) солтүстік батыс
бағытын алып жатыр. Жоңғар қақпасынан ары ... ... ... ... ... ... Уркашар жоталары оңтүстік бөлігі
бөлшектелген Алакөл ойысы орналасқан.
Оңтүстік жота таулы массивтері Суықтөбе, ... ... ... тыс ... жалғасады. Оңтүстік жотаның батысы Ешкіөлмес,
Қотырқайық, Жалғызағаш, Көкшөл, Малайсары, Арқарлы таулары, ... және т.б. ... ... және ... бағытта орналасқан. Оның
орталық ауданы көлемді жерді қамтиды (Тышқантау,Тоқсанбай, Беджинтау
таулары). Шығыстағы ... - Боро Хоро ... ... ... ... атауы солтүстік шығыс және солтүстік батыс бағыттағы таулар қатары
болып табылады. Бұл тау қатары доға тәріздес болып ... Тау ... ... ... ... ауданында Сарқан және Тышқан өзендерінің
меридианында орналасқан. ... тау ... ... ... ... Сол
жерде Жетісу Алатауының ең биік ... ... ... ... ... Солтүстік жотаның көтерілген ауданында (Сарқан, Тентек өзен
аңғарларында) көлемі 305км., биік таулы үстірт ... Ол ... ... ... бөлшегі болып табылады. Үстірттің 1100 ... ... ... ... өзендерінің бастауы орналасқан. Үстірттің
қабатты солтүстігінде Лепсі ойысына террасалық тектоникалық иін биіктігі
1200 метр қиып жатыр. ... ... ... солтүстік жотаның етегінде
Айдаусай ойысы жатыр. Солтүстігінен Желді Қарағай, Ақшақас, Көкжота (3100м)
тауларымен шектелген.Үстірттен шығысқа қарай ... (2000м) және ... ... ... ... (1400м) ... ... Тастау, Аудаусай
ойысы батыс жалғасы Күрүмбел және ... ... ... ... ... және 2000 метр биіктікте орналасқан. Солтүстік шығысында Қапал Арасан
ойысы ... ... ... деп ... ... ... ... және
Аманбұқтыр ойыстары Қоңыртау, ... ... ... ... шектеседі. Таулардың биіктіктері 1500-2100 метр Балқаш ... ... ... ... ... 1100 метр, ал батысында
Қызылағаш ауылы маңында 400 метрге жетеді. Биік таулы үстірттен солтүстікте
1000 метр биіктікте ... және ... ... ... Олар ... ... ... ажыратылған. Лепсі ойысының солтүстік шығыс
жалғасы Голубевск ... 1400 метр ... ... Ойыс солтүстіктен
Шатырбай, Ешкіөлмес, Үшқайық тауларымен шектеседі. Олардың биіктіктері 1400-
2000 метр. Оның етегінде 900-1000 метр ... ... ... ... 200 метр ... ... құламасы, одан шығыста 2000-2400
метр биіктікте Көксуат ... ... ал ... ... ... ... Балқаш көлі аймағы
Балқаш өңірі – әрі жылы, әрі күн сәулесі көп ... ... ... ... ... ... ... болып келетін қуаң дала Балқаш
көлінен нәр алады. Бұл аймақ өзінің әсем ... ... ... ... ... ... сүрет 5.
Cүрет 5. Балхаш көлі
ХХ ғасырдың 50-жылдарына дейін бұл жерде хайуанаттар қожасы жолбарыс
болған. Өтуге ... ... ... ... ... шошқаны да
кездестіруге болады. Іле ... ... ... ... сайғақ пен
қарақүйрық, түлкі мен борсық мекендейді.
Балқаш көлі – Қазақстандағы ең ірі көлдердің бірі. Ертеректе ... ... ... Ақ теңіз және Жұмбақ көл деп екі ... ... ... – деп ... ... ... мекендеген жұрт атаған. Оған
себеп: негізгі өзендер: Іле, Ақсу,Көксу;Тентек және толып жатқан жер асты
сулар ... ... ... құяды да, ондағы көл суының жартысы тұщы ... және сырт ... ... ақ ... ... Ал, көлдік оңтүстік –
шығысын мекендеген ел ... көл» деп ат ... Бұл ... ... ... өзендері құяды, ал жер асты сулары бұл жағынан ... ... ... ... ... ... ішінде бұрыннан айтылып келе жатқан
аңыз көп [15].
Балқаш өңірін әр ... ... ... ... ... ... және ... бірқазан құстар ұя салып бакландармен
бірге үлкен сап түзеп ... ... ... Бұл ... ... әсіресе
елсіз даладағы шабындықтар мен батпақты жерлердегі өсімдіктер ... ... ... ... нәр ... тұрады. Олар: сексеуіл, ... ... мия, ... және ... ... қатар талды ормандары
тораңғы және жыңғылды шағын тоғайлармен ұштасып ... Сулы ... де ... ... құрақтар өседі. Осы ну тоғайлы, ... ... ... ... балықтардың тіршілік алаңы сияқты.
Балқаш өңірінде сасыр, жусандар мен араласа өскен қызғалдақ пен ... ... ... ... ... Осы ... асқақтықпен 1000 метрлік
биіктіктен қарап Бектауата тау алабы созылып жатыр.
Балқаш көлі – Каспий теңізі мен Арал ... ... ірі ... ... су ... ... ... – 614 шықырым, ені – 3,5-нан ... ... ... Ең ... жері 26 ... ... барады. Айдын көлдің
аумағы 18200 шаршы шақырым ... ... ... – 413300 ... ... ерекшелігі – оның жіңішке бұғазбен жалғасып жатқан батыс ... ... ... екі түрлі болып келетіндігінде. Батыс
бассейні бұрын суы көп болған ... ... су тұщы ... ... ... – ащы. Қазір көлге Іле, Қартал және Лепсі өзендері құяды. Кей
жылдары қатты тасыса Аягөз өзенінің суы жетеді. Бұл көл төрт ... ... ... ... және ... Қазақстан облыстарын тоғыстырып тұр.
Батысында ең сусыз және тіршілік иелері аз кездесетін ... ... ... өте таңғаларлық және оның қарама-қайшылықтары да
өте көп. ... – күрт ... ... және көктемгі, күзгі
маусымдарда ағып құйылған су түгелге жуық буланып кетеді де, ... ... ... ... 200 ... километрге дейін ауытқып отырады.Іле –
Балқаш бассейнің биологиялық тіршіліктің ... ... ... ... ... шаруашылығы тұрғысынан алып қарағанда да ... ... бірі ... ... Ихтиофаунаға жататындар ішінде сазан,
Амур балығы, шабақ балық, каяз балығы, шұбаржон балық, ақбалық, ... ... және ... ... ... ... жыл ... 8-10 мың тонна
балық ауланады. Балқаш ақбалығы мен оның ... ... ... ... Аралда өліп қалған шабақ балықтар мен Арал каязы ... ғана ... ... ... ... ... тоғай арасында,
өзен жағалауларында жыл сайын мыңдағын түрлі ... ... ... ... ... ... ... жиырмадан астам құс түрі бар.
Бұл жерде қабандар мен ондатралар, киіктер көптеп саналады.
Көлдің солтүстік жағалауында отандық өндірістің ... ... ... бірі – ... АҚ орын ... Көлдің оңтүстік жағалауын
құнарлы жайлымдар мен егістік алқаптар алып жатыр.
Балқаш көлі демалыс пен саяхат үшін аса бірегей орын. Мұнда жыл ... әр ... ... адам ... демалады.
Бектауата тау массиві. Қызғылт гранитті құздары, саялы көктерек
тоғайлары, шалғындық ... мол ... ... ... ... ... туристерді қызықтырады, еліктіреді. Мың метрден астам биіктікке
бой созып жатқан Бектауата ... ашық ... ... ... ... ... оның Балқаш өңірінің маягы деп аталуы да тегін емес.
Бектауата тауы көлемі жағынан онша үлкен емес (4000 га) ... ... ... келеді, мұнда әр алуан құбылыстағы шыңдар мен жартастар
көп орналасқан. Бұл таудың атына байланысты Әулие ... ... аңыз ... тау ... ... ... ... табиғи құбылыс, өйткені
желдің, жамбырдың әсерінен тау жыныстары әр түрлі өзгерістерге ... ... күн ... ... ... ... сондықтанда
мамандар бұл таудағы үңгірлерді "қоладан жасалған" ... ... деп ... ... ... ... ... осы көріністер және
үңгірге кіретін жол тіктеме жартасты, гранитті құздардың арасында.Бектауата
жерінің қуаңдығына қарамастан әр ... ... бай. ... 500 га ... 300 ... ... және далалық өсімдіктердің
өсетінін анықтаған және оның ішінде 50 түрлісі дәрілік өсімдіктер: ... ... ... ... т.б. Бұл ... ... ... Кесслер
таспашөбі сақталған, "Бектауата тиіні" деп аталатын өсімдік Қызыл кітапқа
енгізілген. Табиғаттың құбылысына таң қалатын тағы бір ... ... ... арша ... Бұл ... ... ... – ол айлап жаңбырсыз күндер
болсада тас қуысынан ... ... ... ... ... ... көртышқан кездеседі, арқар бар. Кең ... ... ... ... бай: кептер, алабұлбұл, сарғалдақ, сандуғаш, ... ... осы ... ... ... ... ... керек.
Бектауата тау қойнауында көгілдір тау хрустальдары (су тас) және сирек
кездесетін ... ... ... Табиғат құбылысынан
өзгеріске ұшыраған тау жыныстары ғажайып формаларға айналып, қазір әр ... ие ... ... ... "Тасбақа", "Үш тіс" және
"Сарықұлжа".
2.2.4 Ұлы Жібек жолы
Ұлы ... жолы - ... ... Орта ... ... еңірімен,
Жерорта теңізімен және Батыс Европамен қосатын ежелгі халықаралық сауда -
дипломатиялық жол болып табылады.
Жетісу және ... ... ... ... ... ... деп
аталатын жол учаскесі VI-VII ғ.ғ құдіретті ... ... ... ХІV-ғасырға дейін Шығыс Түркістан мен Қытай арқылы Тынық мұхит
жағалауына дейін толығымен қалыптастырған халықаралық байланыстың бас ... жолы тек қана ... жолы ... жоқ, ... мәдениет-дәстүрі,
діндарлық наным-сенімдері, ғылыми және техникалық жетістіктері мүлдем бір-
бірінен езғеше Шығыс және Батыс екі ... ... ... ... Ұлы Жібек жолы әртүрлі мемлекеттердеғі кептеғен
саяхатшылардың назарын ... ... ... ... Жібек жол трассасы-ның
Жаркент ұчаскесі Орта Азия халықтарының ... және ... ... ... ... ... керсететін қала салұ
және монұунттік енерлерінің, ... ... ... ... ... керсетеді.
Егер Жібек жолының жекелеғен беліктерінің сыңарлары ... ... ... ... мен зат алмасу байланыстары біздің ... ... ... ... ... байланыстар Бадақшан тауынан
лазурит кені, ал ... ... ...... ... ... кені ашылұына орай жолға қойылды.
Бадақшаннан шығарылған лазұрит ... ... ... пен ... тасылып жатты. Бадахшан лазуриті, І ... ... да ... ... Азия мен Орта Шығысты Жерорта теңізімен және ... ... ... жолымен» қатар дүниеғе келғен «Нефрит жолы» Шығыс
Түркістанды Қытаймен ... ... жол ... белғілі. Біздің
дәуірімізғе дейінғі І ... орта ... ... ... Егер ... Геродоттың жазбаларына жүгінсек, бұл жолдың сорабы мынадай бағытта
болғанын байқаймыз: Қара теңіз жағалауынан Дон ... ... одан ... ... Орал тауы етеғінен Ертіске, Алтайға, сонан Жоғарғы
Ертіс пен Зайсан келін мекендеғен ағриппийлер еліне ... ... ... ... мен ... иран ... ... металдардан жасалған
бұйымдар кең таралып жатты.
Жібек жолы ІІ – V ... еғер ... ... ... ... ... ... еткеліне беттейді, одан әрі Нань-
Шаньның солтүстік сілемдерін құалай Ұлы Қытай ... ... ... «Яшмо қақпалары заставасына» жетеді. Ол жерде жалғыз жол ... ... мен ... орап ... үшке ... Солтүстік
тармағы Хами, Тұрфан, Бесбалық, Шихо алқаптары арқылы Іле езені бойына
жетеді; ортаңғы жол ... ... ... ... және Ыстық келдің
оңтүстік жағалаұына жетеді; оңтүстіктеғі тармағы Дұньхұан, Хотан, ... ... Үнді және ... ... ... ... ... «Солтүстік жолы» Қашқардан Ферғанаға, ал одан әрі Самарқанд,
Бұхара, Мерв арқылы ... ... ... ... ... үстінен етіп баратын бұрынғы қысқа да
қолайлы жолға қарағанда Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан ... ... ... VI–VII ... ... түсті. Жолдардың бұлай алмасұының себептерін
былайша түсіндірұғе болады. Біріншіден, Жетісуда Орта Азия ... ... ... ... ... ... ... отырды. Екіншіден,
Ферғанадан ететін жол VII ғасырдағы езара қырқысұлар салдарынан қаұіпті
жолға айналды [45].
Қазақстанға мына ... ... жиі ... ... ... ... ... Польша, Тұрция, Пакистан.
Туристік қызметтің анализі кешпелі туризммен кептеғен тұрфирмалар
басым шұғылданады, бұл біріншіден, ... ... ... ... 2001 жылы 57,1 ... АҚШ ... респұблика шекарасынан шығарылды.
Респұбликамыздың азаматтары тауарларды алу үшін және оларды іске асырұ
мақсатында ... жол жүру ... кеп, ал ... ... ... тұристік қызмет керсету нарық ... ... ... Ол
экономикалық дағдарыс кезінде сәйкес тәжірбиенің және білікті кадрлардың
жетіспеушілігінен ... ... ... ... ... ... ... туристік қызмет керсетулерге сұранысты жандандырды. «Челноктық»
бизнес Қазақстанның тұтынушы ... бір ... ... ... ... ... және іске асыру жүйесін шамамен 150 мың адам ... ... ... ... ... алдымен елдің бюджетіне негативтік ықпал етті.
Республикамыздың әлеұметтік-экономикалық емірін реформалау туризмғе
және оның ... ... ... ... ... ... ... жыл сайын миллион доларды жоғалтады. Бұл тұристік
салада капиталды салымдарды, сондай-ақ отандық және ... ... ... ... ... туғызады.
Ұлттық туристік өнімнің ерекшеліғін есепке ала отырып, ... ... ... ете ... ... ... инфрақұрылымын
жетілдіру үшін мыналар қажет:
– туристік қажеттіліктерін қанағаттандырұ және жалпы ... ... ... ... ... ... су және ... қамтамасыз етуді,
канализацияны және қатты қалдықтарды жою ... ... ... бар ... ... ... ... энтографиялық мұражайларды және демалу
аймақтарды жасау;
– тарихи-мәдени және этноғрафиялық ескерткіштерді қалпына ... ... жыл бойы ... ету ... ... объектілердің жобасын
және құрылысын, оның ішінде орта және кішкене ... ... ... сегментінде Қазақстанның белгілі бір перспективасы бар.
Бұл біріншіден Алматы, Жаркент қалалары. Геосаясаттық жағдай және ... ... ... ... ... және ... мәселелері
бойынша Қазақстанға келетін бизнес-туристтердің санын арттыруына сүйенуге
рұқсат ... ... ... ... ... ... ... ,Жаркент
республика үшін стратегиялық (әуе, автомобиль, темір жол) қақпа болып
табылады және негізгі миграция тап осы ... ... ... оның ... 500 км қалаға жақын территорияда тамаша үзілістік аймақ орналасқан.
Қазіргі ... және ... бар ... ... жас ... ... ... жаппай өсетін қызығушылық халықаралық және ішкі ... ... ... ... ... өңірі географияльқ орналасуы жағынан Алматы облысыньң оңтұстк
шығыс шекарасын алып жатыр. Оның ұзындығы солтүстктен Жонғар Алатаұынан Іле
өзеніне дейін 150 ... ... ал ... ... ... ... аұданымен, онтұстігінде Іле өзені аркылы ... ... ... ... ... Кытай шекарасы аралығында орналасуы
физикальқ, экономикалык-географиялык, және геосаяси тұрғыдан өте ... ... ... алған жылдардан бастап Қытай елімен арадағы
байланыс Корғас кеден1 аркылы eryi ... ... ... ... ... ceптігін тизді деп есептейміз.
Аудан жерінің теңіз деңгейінен биікте ... ... ... ... ... деңгейінен небары 476 метр биіктікте болса, Жоңғар
Алатауы теңіз деңгейінен 4187 метр биікте жатыр. Ал ... ... мен ... ... шектесет1н орта түсы теңіз деңгейінен 600-1000
метрге дейін. Жер бедерше карай солтүстігі таулы, ... ... ... ... ... ... жазық, болып келеді. Жер бедеріне карай
аұдан территориясыньң климаты да ерекшеленеді Таулы аймактардын, ... ... ал ... ... ... кұрғак. Жазы ыстык әpi ұзак, қысы ... ... ... 8-10° С, ал ... 20-22° С жылы ... ... ... оңтүстік өңірде 150 мм-ден аспайды, ал
солтүст1кке карай таулы өңірлерде 500-800 ... ... ... ... кеп ... жаз ... түседі.
Іле бойында мәлім, ұсақ кемірушілер, қаскыр, кұстардан дуадак,
бедене, жорға-торғай, ... ... ... дала тасбақасы,
камыс арасында жабайы шошка, көл ... ... ... ... шыршалы ормандар өседі. Орман жұйесі демалу мен туризмді
дамытуда ерекше роль ... ... ... кызметін аткарады,
айкай-шу деңгейін темендетеді, таза ауамен қамтамасыз ... ... ... ... ... т.б. ... ... басқа мәдени мүра дамуына назар аударуымыз
керек. Тұрақты дамудың қағидаларын айта отырып, мәдени мұраны сақтауға ... ... ... ... маңыздылығы өте зор. Археологиялық
қазбалар мен тарихи ескерткіштер, ... ... ... ... ырымдар,
музыка, өнер, қолөнер, ұлттық асхана, дәстүрлі ... ... ...... ... осы ... мәдениеттін құрайды. Бұл
мәдени мұра туристтерді қызықтырады. Туризмнің ... және осы ... ... мәдени мұра жартылай сақталуы және қалпына ... ... ... ... Бұл ... ... ... бағалай отырып, атақты француз тарихшы-археолог Кастаньенің
пікіріне сілтеуге болады. Ол өз ... ... ... ... Орта
Азияның оңтүстік жартысында сәнді және аса күрделі болғандықтан (Сарқандық
,Жаркенттік мешіт және т.б.) олар оның ... ... ... ... ... асып ... бірақ, сол ... ... мен ... ... ... ... болып келетіндіктен үлкен
ілтипатқа біріншіге қарағанда ие болуы керек». Бұл толық мәнде ... ... Сол ... ... және мәдени ескерткіштердің күй-
жағдайы жұмсақ тілімен ... ... оның ... ... ... ... Есік және Бесшатыр обалар кешені,
Талкиіз қалашығы, Жаркент аралындағы ғимарат және ... Осы ... жолы – ... ҰК және ... ... ассоциациясы сияқты
ұйымдардың жылжымалы қызметі ... ... ... тарихи
ескерткіштерді қалпына келтіру және мұражайландыру үшін ... ... ... ... және ... әкімдері алу керек.
Табиғи және мәдени ортаны сақтау бойынша жұмыстың ... ... ... алу өте ... Мұны ... қандай қайғылы болса да, бірақ
бүгінгі ұрпақ мектеп оқушылары ... паң арғы ... ... ... ... ... немесе ежелгі Жібек жолындағы керуен
сарайлары Жаркент мешіті мен емдік ... ... ... ... ... ... бар ... біз келесі бөлімде емдік ... ... ... ... ... 2030» стратегиясына енгізілген
ұлттық идеяны іске асыру терең тарихи дәстүрлерде ... ұлт ... ... ғана ... Оған ... және ... Корея елдері
үлгі бола алады, өйткені мұнда ішкі, әсіресе ... ... ... ... негізі болды.
Сол себептен, туристік ресурстардың қол жетерлігі туризм ... ... ... ... ... ... ... мен қызметтерге қол
жеткізу мүмкіншілігін ұлғайту туристтер санының өсуіне әкелер еді, бірақ
бұған қарамастан, ... ... осы ... шара ... әлі түсінбеуді. Сондықтан нақты саясатты және ... қол ... ... ... әрекеттесу стратегиясын өндіру,
туризм индустриясындағы қызметкерлерді арнайы ... ... ... ... және ... ... туризм маңыздылығы
туралы қоғам ақпараттылығын жоғарылату қажет.
Бүгінгі таңда меймандостық индустриясы (туризмді ... жеке ... ... әлемдік экономиканың басқа салаларына қарағанда
серпінді дамып келе ... ... ... бойынша 2020 жылға
дейін туризм әлемдегі ең ірі бизнес болады. Осыған сәйкес, ол ... ... ... және осы ... ... жету ... әкеледі.
Мұның бәрі, туризм Қазақстан экономикасының табысты саласы бола алады
және болу ... ... ... ... қатар, меймандостық
индустриясын дамыту үшін біздің еліміз бай туристік ресурстарға ие. ... ... таң ... ... ... ... шыңы, шапшаң
аққан өзендер, тік құздар, фаунаның бірегей түрлері және құстардың әртүрлі
әлемі. Елімізде 27 мың ... ... бар. Оның ... Ұлы ... ... Жаркент қаласындағы тарихи мәдени ескерткішттер,Есік қаласы
маңындағы сақ қорғанында табылған бірегей «Алтын адам», Бесшатыр қорымының
жерлеу ... және ... Ұлы ... жолы ... жатқан территориясы
бойынша Орталық Азия ... ... ... ... ... деген сергек қызығушылық тартпау мүмкін емес.
Жүз жыл бойы Ұлы ... жолы ... ... көптеген тарихи
оқиғалардың куәгерлері болған Қазақстан жері ... ... мен ... ... ... ... Орталық Азия аймағында туризмнің
ерекшелігі бар.
Жібек жолы және қызық оқиғалы туризмдердің ... ... ... ... көрсетілген барлық аймақтардың шегінде тұрақты
жылжуға көзделген: Қазақстан, Синьцзян-Ұйғыр автономды ... ... ... ... ... ... ортаазиялық
турөнімдерінің құрамында ғана нәтижелі ұсынылуы ... ... ... ... (қажылық және дәстүрлі) және олармен
тығыз байланысты экоқызық оқиғалы туризм (сафари, ... ... ... аңшылық, балық аулау). Емдік сауықтыру туризмге керек
ресурстары бар Жібек жолы маршруты арқылы созылып жатқан ... ... ... ... ... ... шешімінің бірі
қоршаған ортаға зиян келтірмейтін және ... мен ... ... ... шарттарда туризмді дамыту.
|3 туристік ТАБИҒИ-РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ РЕСУРСТАРЫНЫҢ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... даму ... ... ... ... және ... ... соң туризм индустриясын
зерттеуді бастау ... ... ... ... жеке ... ... экономика жағдайында болған жоқ.
Туризм индустриясы терминінің анықтамасын берейік:
«Туризм және туризм индустриясы» түсінігі ұқсас және бір ... ... ... ... бұл ... ... ... береді. «Туризм
индустриясы» түсінігі өте көлемді және қиын. ҚСРО кезінде оған бірінші ... ... ... ... индустриясы туризм қызметін сату және
құруға маманданған қызмет ... ... ... ... ... ... сұранысын қанағаттандыруға мамандырылған
экономиканың бөлек саласы».
С.Р. Ердаулетовтың ойынша туризм индустриясы туризмнің шаруашылық
деңгейіа анықтайды. ... ... - таза ... ... табылады. И.В.Зорин, В.А.Квартальнов туризм индустриясын шаруашылық
құрылымның дербес ... деп ... ... ... мен ... ... жүйе, олардың функциялары демалыс пен көңіл көтерудің
барлық түріне қиын және әртүрлі сұранысты ... ... ... ... ... – бұл ... рекреациялық
байлығына сүйенетін, сервис инфрақұрылымның барлық формалары кіретін ... ... ... ... ... ... қиын, шаруашылық,
өндірістік және әлеуметтік қызметтің көрқырлы жүйесі».
«Туризм және ... ... ... ... ... бірнеше айырмашылығы болу ... ... ... бағыттың «Туризм» терминіне географиялық тұрғыдан қарау. Туризм –
бұл саяхат, ал саяхат – ғасырлардан қалыптасқан түсінік, олар ... ... ... ... ... ... ... – бұл таза
географиялық түсінік.
«Туризм тндустриясының» экономикалық мәні бар. Индустрия сөзі ... ... ... ... (л.т. ... ... «Туризм
индустриясын» экономикалық тұрғыдан қарау бұл саланың масштабтылығы мен
тиімділігіне аз ... ... және ... қаржының тез өтелуіне
байланысты.
«Туризм индустриясының» ерешк қасиеттері:
Туритік мекемелердің ресурстарға байланысты орналасуы, ... және ... ... ... және ... ... инвестицияның міндеттілігі жатыр. Туризм индустриясын дамытуды дұрыс
түсіну үшін экономикалық ... оң және ... ... бөліп көрсету
керек.
Туризм индустриясының оң жақтарына:
– Аудандарда әлеуметтік инфрақұрылымның дамуы;
– Туризм саласында жұмыс істейтіндердің өсуі;
– Экономиканың басқа ... ... ... ... ... және ғылым потенциалының өсуі;
– Агломерацияға антропогенді әсердің азаюы;
– Инвестициялық бағдарламалардың тез өтелуі;
Теріс жақтарына:
– Өндірістік инфрақұрылымның кейбір салаларының стагнациясы;
... ... ... экономика салаларының экономикалық
бағыныштығы;
– Туризм индустриясында техникалық мамандырылған кадрлардың азаюы;
– Игерілмеген ... ... ... ... ... атап өткен туризм индустриясы дамуының оң және теріс жақтары
тұрақты емес, олар біздің ұлттық ... жаңа ... ... ... және ... ... ... оң және теріс жақтары оның экономикадағы және
қоғамдағы орнын анықтайтын факторлардың бір ... ... ... және ... ... оны басқару
құрылымын анықтау қажет.
Қазақстанда В.Г.Волошин ... ... ... 1) . Біз Қазақстанның туризм индустриясының альтернативтік,
бірыңғайландырылған құрылымын ұсынамыз.
Біздің берген нұсқамыздың негізгі айырмашылығы табиғи рекреациялық
потенциалды ... ... үшін ... ... ... ... ... әр түрлілігі және қайталанбайтындылығы жағынан тең
келмейтін байлық. ... ... ... даму ... ... ... қаржының жетіспеушілігі кезінде бұл факторының
құрылымының басты элементі болуы керек.
Көрсетілген құрылым ... ... ... ... ... және
Қазақстан Республикасының жаңа туристік саясаттың ... ... ... Демек, туризм индустриясы қиын экономикалық жүйе. Қазақстанда туризм
индустриясының дамуы мемлекеттің бюджетіне қаржы ... ... және ... экономикасының басқа сасаларына қатысты қиын
әлеуметтік, экологиялық, демографиялық және ... ... ... – 1 ... туризм индустриясының құрылымы
Батыста туризмннің әлеуметтік – экономикалық мәнін бұрыннан түсінген.
Сондықтан да ХХ ғасырдың 80 – ... ... ... ... әр
түрлі эксперттері мен барлық мүмкіндіктегі комиссиялары 2000 жылдар және
одан жа ары 2025 ... ... ... ... – деп ... ... ... оның әсерлі жаму стратегиясын құрастыру қажыет болды. Сол
кезде, 80 – шы жылдары, туризм өзінің мәні ... ... ... ең бір ... ... ... ... деп жазылды. Мұны біз оны
дамытуға жұмсалып, жатқан қаражаттың динамикалық көтерілуінен біле аламыз
және де ... ... ... ... ... ... ... қорымен, қонақ үй комплекстік байланысымен, электронды есептеуіш
және ақпараттық орталықтарыменен ене бастады.
Әлемдік туристік нарықты 2020 ... ... ... ... ... ДСҰ ... клнгресс туризмді, тақырыптық – қалалық
туризм, мәдени туризм, эксклюзивті және ... ... ...... ... ... Ал сол кезде әлемде 2020 жлы болжаған туризмнің
келу саны 156,1млн. адамды құруы мүмкін.
Қазақстан үшін бұл ... ... ... нарықта оқиғалы және
сорттық туризм маңызды сегмент болып табылады, оған Республикада жеткілікті
рекреациялық ресурстары бар.
Әлеуметтік туризм және ... ... ... халықаралық
ассоциациясының президенті Ж. Фошенің ойынша, туризмді дамыту тек ... ... ... ғана ... және де ... мәдени және
гуманитарлық аспетілерді ... ... ... ... ұзаққа бармайды,
адамдар мен оны қоршаған орта үшін келешегі жоқ деген.
Туризм ... ... ... ... әлемде әлеуметтік
мәнге ие, егер де адам дамуының ұзақ мерзімдік болжамын асүйенетін болсақ,
онда туризм дамуының ... дәл ... ... үшін адам ... және ... ұзақ ... болжамдарын анализдеу керек.
Ал мұндай ұқсас болжамдары әр елдің ғаламдары үзбей зерттеп ... «World Watch» ... ... ... ... ... жағдайы 1998» атты баяндамасында мынадай ескертулер бар, яғни
әлемдік ресурстарды (қолдану) ... ... 50 ... ... ... ... жер шарындағы халық 60% - ға көбейеді деп болжануда. Сонда
6миллиардқа жуық адамға тағы да 3,5 ... адам ... Бұл ... ... ... ... көлемін үлкейтеді. Баяндама айтылғандай, соңғы 50
жылда әлем өзінің орман массивінің тең жартысын жоғалтып ... ... ... ... қарыштатып дамыту үшін көп көлемде
табиғи ререациялық ресурстарды қлдануға тура ... Бұл өз ... ... айналып отыр. АҚШ – та, Еуропада, Қытайда, Үндістанда,
Таяу Шығыста және ... су қоры ... ... әлем ... ... ... ... экологияны қарастыруға шақырады. Бұл
қазақстан үшін де көкейтесті мәселенің бірі.
Келесі бір адам дамуындағы маңызды, ұзақ мерзімді ... жер ... ... ... ... 2001 жылы БҰҰ есебі бойынша халықтың
саны ұдайы өсіп отырады деп болжаған, яғни 2050 жылы 9,3 млрд – қа және ... жылы 10 ... ... тұрақталады делінген. Бірақ та кейінгі
кездері демографтар жиі – жиі мүлдем ... ... ... ... бұл ... ... ... индустриясының қарыштап
дамуына үлкен әсер етуі сөзсіз, себебі түсінікті де.
Келесі бір адам дамуындағы ұзақ ... ... ... ... ... Бұл өз ... туризм дамуының
концепциясын нақтылай түсінуге елеулі әсер етеді.
БҰҰ – ның 2002 жылы 21- ... ... ... ... ... атап өту ... егер де дәл ... сол масштабта
әлем суды осылай пайдаланатын болса, 2025 жылы 2,7 ... адам ... ... ... Тағы 2,5 ... ... тұщы суға жетуі
шектелген болады.
Ең бір су жетіспеушілік салдарынан дау – жанжал туындайтын әлемдегі
аумақтардың бірі Орта ... ... да ... өзендерінің суын осы
аумақтарға бұру мәселесі өте актуалды ... ... Бұл ... ... да ... ... ... кейінге ысырылып қойды. Қазіргі
кезде бұл «өзендерде ... ... ... мен Орта ... ... отыр. Егер де бұл жоба іске асыра болса, онда аумақта
тек қана ... ... ... қана қоймай, бірқатар өзекті
мәселелердің шешім табары сөзсіз.
Халықаралық туризмді мамандар ... ... мен ... ... ... ретінде қарастырады. Ол кезегінде халықаралық
сауды –саттық теориясының абсолюттық ... ... ... ... ... ... ... басымдылық халықаралық туризмде маңызды рөль ... ... және ... ... ескерткіштер шығу туризмінен басқа
елдердің алдында ... ... ... басымдылықты табиғи ескерткіштер бойынша мына топтар
иемденеді: Непал, ... ... ... әлемдегі ең биік шыңдар 8
мың метрден жоғары, оның ішінде Эверест те бар), АҚШ ... ... ... ең биік ... және т.б.
Абсолюттық басымдылықты тарихи –мәдени ескерткіштер бойынша мына
топтар иемденеді: Египет(Гиза- ... ... ... ... ... (Афинадағы Акрополь, Бассаедегі Аполло Эникурийдің храмы);
Франция(Версальдағы саябақтар мен сарайлар және ... ... ... Мәскеудегі- Қызыл алаң және Кремль); Қытай (Қытайдың ... және ... ... ... ... ... абсолютты басылымдылықтарын
халықаралық туристік нарықта керемет туристік өнім ... ... ... ... ... ... ... табиғи ескерткіштер кейбір
абсолютті басымдылықты иемденеді. Мысалы, ... ең ... ... Хан – ... ... теңіз деңгейіне жеті мың ... ... ... сияқты мегаполистің қасында орналасқан. ... ... ... Алматыдық турфирмалардың қызметкерлері Алматыдан альпинистерді
верталетпен 3,5 -4,5 сағатта Хан-Тәңірінің астына апрып ... ... ... жеті мың метрлік шыңдары бар елдердің алдыңдағы айқын басымдылық.
ХХ ғасырдың соңғы он жылында ТМД елдерінде туризм индістриясына келген
тікелей ... ... ... ... ... да мамандардың айтуынша
мұндай инвестициялардың нәтижесін әзірге Батыс ... ... ... ... кең тараған түрі жобалы ... біге ... ... ... жасау.
Қазақстан Республикасы шетелдік инвесторларға тартымдылығы келесідей
басты негіздермен анықталады:
1. Потенциалды ... ... ... ... ... потенциалы;
3. Табиғи ресурстарды пайдалану мүмкіндігі;
4. Болашақта Шығыс пен Батысты ... ... ... ... ... жылдар аралығында Қазақстан Республикасының өкілетті ұымдар
мен 171инвестициялық келсім- шарт 1240 млн. ... ... ... ... ... ... 12,21 млн. доллар тартылған.
Туризм саласына мұндай аз көлемдегі ... ... ... ... ... ... ... Жергілікті сервистің және сол жердегі коммуналдық ... ... ... ... көліктік кестенің оптималды
еместігі.
Жаңа инвестициялық ... ... ... – Қазақстандағы өрт
кезенінің жағдайында инвестициялаудың қазіргі моделін ... ... ... ... ... ... бюджеттік емес
көздерінде мобилизациялау. Бұның арқасында дамыған мемелекеттерде капиталды
салымдардың және ұлттық шаруашылықтың негізгі бөлігін қамтамасыз етеді.
3.2 ... ... даму ... әлемнің көптеген елдерінде ... ... ... ... ... ... тірегі, қаржы көзі болып саналады. Сондықтан
да отандастарымыз жылына бір ... ... Қара ... ... орындары мен Ыстықкөлге аттанып, таза ауада ... ... ... жан ... ... өткереді. Қарап отырсақ,
туризмді дамытуға, оның игілігін көруге ... оның ... ... ... бар. ... да ... ... туризм кластерін
дамытуға ең қолайлы аймақ ретінде жерұйығы Жетісу таңдап алынғаны.
Облыстағы қаржылық ... ... тағы бір көзі – ... ... ... ... өзен-көлі, таза ауасы кімді ... ... ... ... шөл дала мен ... ... шыңдары бар 5
климаттық аймақтың өзіндік ерекшеліктерін айтып жеткізу мүмкін ... бері ... ... ... ... тағы басқа атақты елді
мекендері болған байсын өлкеде қазір Алматы, Алакөл мемлекеттік қорықтары
мен Іле ... ... ... ... бар. ... да бір ... Қытайдан шыққан Жібек жолымен Жетісу арқылы Түркия және Еуропа
елдерін шарлауға ... ... ... жерімізде тарихи орындар қаншама
десеңізші!
Облыс аумағында тау және альпинизм саяхатын құруға таптырмайтын таулы
да шатқалды өңірлер жетіп-артылады. Бұған ... ... Іле ... ... Алатауындағы Семенов және Аспантаудағы атақты Хантәңірінің
қарлы шыңдарын ... та ... ... ... ... ... Көксу,
Қаратал, Іле, тағы басқа өзендер мен Алакөл, Балқаш, Сасықкөл көлдерінің,
Қапшағай су қоймасының, ... тас ... ... ... ... аз емес ... ... басым бағыттарының бірі – бәсекелестікке қабілетті туристік
индустрияны қалыптастыру мақсатында елімізде 2007-2011 жылдарға арналған
мемлекеттік ... ... ... ... осыған орай атқарылатын
іс-шара жоспары жасалған. Бағдарламаны жүзеге асыру мақсатында биылғы жылы
жергілікті бюджеттен 18 млн. ... ... ... ... жылдарға
облыстық бюджеттен жалпы 59 млн. теңге көлемінде ... ... ... ... ... мол ... дамыту мақсатында
өткен жылы атқарылған игі істер қатарына – ақпараттық-жарнамалық өнім
шығару, ... ... ... ... ... ... ... имиджін қалыптастыру бағытындағы ұйымдастыру жұмыстарын
жатқызуға болады. Мәселен, 2001 жылдан ... ... ... ... ... ... яғни ... (Германия), Утрехт
(Нидерланд), Мадрид (Испания), Мәскеу (Ресей), Лондон (Ұлыбритания), Шанхай
(Қытай) және Сеул (Корея) ... ... ... ... көрсетілсе,
биылғы жылы Берлин, Шанхай қалаларында өткен биржаларда Қазақстанның стенді
арнайы номинациялар ... ... ... ие болған. Онда ... ... ... ... орын алуы да үлкен іске өзіндік
септігін тигізгенін айтқан жөн.
Туған ... ... ... ... ... ... Алматы және Астана қалаларында өтетін халықаралық, республикалық
туристік көрмелер саланың дамуына ... ... ... және ... ... ... көрсету рыноктарында облыстың
туристік мүмкіндіктерімен таныстыратын жолсілтеме, ... ... ... ... ... ... ... өзгеше табиғат
нысандары мен көруге тұратын орындардың көріністері бар ашық хаттар ... ... ... ... ... ... барысында
облыс бойынша арнайы туристік карта жарық көріп, болашағынан көп ... ... ... ... ... ... таулар асқақтатса, орман-тоғайы
көздің жауын алады. Осы орайда шағын және орта ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымды дамыту, оның
мониторингін және талдауын жүргізу ... ... Азия ... спорттық туризм федерациясы, “Тұран” университетімен бірлесіп,
туризм саласындағы мамандарды ... мен ... ... ... бірқатар жұмыс атқарылса, кәсіпкерлерді әдістемелік-құралдармен
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... оң бастамаға жан-жақты қолдау жасалған.
Аймақтағы туризмнің ... ... ... 2003 жылдан
бастап жинақталған. Жұмыс қорытындысы ... ... ... ... ... ... ... бағыттары анықталып, туристік
маршруттардың ... ... Оның ... ... экологиялық,
орнитологиялық, саяжай-сауықтыру, этнографиялық туризм түрлерін ... ... ... ... жылы ... осы бағыттағы 351 инфрақұрылым объектілері бар
болса, өткен жылы 4,7 млрд.теңгені құрайтын 34 жаңа ... іске ... оң ... пен оның ... ... Ал өткен жылдың
қорытындысы бойынша облыста туристік-сауықтырудағы ... ... ... млн. ... ... облыстық статистика басқармасының мәліметтері бойынша аталған
салада 2005 жылы 153 527 ... ... ... бұл ішкі ... көлемі
32,7 есеге артқанын дәлелдейді. Жалпылама айтқанда, осы жылы облыстағы
әрбір оныншы тұрғын туристік сапарға ... ... жылы бұл цифр 6 ... ... ... мен ... саламатты өмір салтын
қалыптастыруға баулудағы маңызы да ерекше. Жыл ... ... ... ... туған өлкеге деген ... ... ... ... ... ... мен ... арасында
туризмнің белсенді түрлерін дамытуға арналған облыстық ашық чемпионаттың
өткізілуі осының дәлелі.
Ішкі ... ... ... ... слеттер, экспедиция
жорықтары ұйымдастырылады. Сонымен қатар – Дүниежүзілік Туризм күніне
арналған ... ... ... ... ... ән ... ... “Бұрқан-Бұлақ” туристік фестивалі, туристік
көпсайыс, жаяу, тау туризмі бойынша сайыстар, ... және ... да әр ... ... ... ... мол ... атап айтқан
ләзім.
Шетелде тұратын қазақ диаспорасы үшін “Ата жұртқа саяхат” ... ... ... Ш.Уәлиханов экспедициясының бағыты бойынша
ұйымдастырылатын туристік саяхаттардың ... мол. Ал ... ... ... жоқ ... ... ... халықаралық жоба – Іле-
Балқаш регатасы жыл сайын жалау ... оның ... ... ... тереңдей түсуде.
Облыстық мәслихаттың 2006 жылғы 12 желтоқсандағы № 34-258 ... ... құру мен ... ... бекітіліп, іс-шаралар
жоспарын орындау толығымен қолға алынған.
Орталық Азия университетімен бірігіп, 2006 жылы аудандық және қалалық
әкімдік мамандары “Экологиялық ...... ... ... кластері
буындарының бірі” деген тақырыпта өткізілген семинарды да осы бағыттағы игі
істердің қатарына жатқызуға болады.
Мемлекеттік ұлттық парктер мен ... ... ... ... ... ұлттық табиғи паркінде кеңес өткізілсе, қазіргі ... ... ... ... ... ... су ... Балқаш және Алакөл көлдерінің жағалауында
демалыс орындарын ашудың негізгі жоспарын әзірлеуге жергілікті ... ... іске ... ... ... ... басталған.
Аймақтағы туризмнің дамуын тежейтін негізгі мәселе – тартымды
туристік ... және ... ... ... ... ... Дегенмен, туристік нысандарға апаратын жергілікті маңызы бар
жолдар біраз жөндеуден ... қай ... алып ... да ... тұрған әсем
табиғатымен, мәдени-тарихи орындарымен құнды. Іле және ... ... ... ... ... су ... Іле өзені және басқа көптеген
сулы, таулы, ... ... ... ... ... су және
балшық көздері, табиғат ескерткіштері, атап айтқанда қайталанбайтын флорасы
мен фаунасы, соның ішінде ... және ... ... ... (тастағы суреттер), мұражайлар (тақырыптық және атақты
адамдардың), ... ... және ... ... ... ғимараттары туристердің қызыға қарап, таңданыс білдіретін
жәдігерлері. Осы ... ... ... ... ... бөлігі екенін көрсетеді.
Мемлекеттік тарихи-мәдени және табиғи ашық аспан астындағы “Тамғалы”
қорық мұражайы, бір спорт-көңіл көтеру кешені, үш мавзолей, екі аквапарк ... ... ... ... Экологиялық туризмнің негізін “Іле-Алатау
мемлекеттік ұлттық табиғи паркі”, “Алтынемел”, “Шарын”, “Алакөл және ... ... ... ... экологиялық жүйелерді сақтаудың аса
маңызды дәрежесіне ие ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... облыстағы туристік саяхаттардың ... ... ... ... ... ... ем, бальнеологиялық ем, балшықпен
емдеу, экологиялық туризм, соның ішінде оның мамандандырылған флора мен
фауна ... ... ... ... ... ... ... тауға шығу, шаңғы тебу, жағажайда суға шомылу, ... ... ... ... ... түрлері, мәдени-танымдық), соның
ішінде табиғи, мәдени-тарихи ... ... ... ... ... ... сонымен қатар аңшылық-кәсіпқойлық, белгілі
жағдайларға байланысты ... ... ... ... деген демалушының
талап-талғамына жол ашады.
Сонымен бірге жаз-күз, қыс айларында “Алтынемел”, ... ... ... ұлттық табиғи парктеріне экскурсиялық турлар,
Тамғалы ... ... ... Іле ... ... Жаркент
мешітіне және басқа жерлерге экскурсия, Іле және Жоңғар Алатауының таулы
өзендері бойынша ... ... жаяу шығу ... ... ... ... (“Алатау”, “Қапал-Арасан”, “Аққайың”, “Жаркент-
Арасан”, “Керімағаш”) тынығу және емделу, Алакөл ... ... ... ... су ... ... ... көңілінен
шығып, денсаулығын түзеп, күш беретініне, рухани жан рахатына бөлейтініне
еш күмән жоқ.
ҚОРЫТЫНДЫ
Өз ... ... бар ... ... мен ... ... ... өңірінде туризм мен демалысты дамытуға ең қолайлы ауданға жататынын
анықтадық.
Дерек көздерімен жұмыс істеу барысында біз ... ... ... басқа тарихи мәдени ескерткіштерінің Қазақстандық туризмге
қосар үлесі барлығын анықтадық. Қала қонақтарына, шет ел ... ... ... ... ... ... Балқаш, Алакөл рекреациялық
аймағының да өзіндік үлесі барын айта отырып ол тақырыпты жеке өз ... ... ... ... ... аумағындағы кезкелген
туристік жорық немесе экскурсия ... және ... ... ... ... ... ... сүйенсек туристерді ең
алдымен көркем ... ... ... көне ... ... Ол ... ... қаласынан 45-250 шақырым қашықтықта
жеткілікті мөлшерде кездеседі. Өкінішке орай әзірге ... ... ... ... ... ... Қала ... әзірге
жергілікті туристерді қонақ үймен, көлікпен қамтамасыз ете алады. Бірнеше
туристік фирмалар сапалы қызмет ... ... ... ... облыстық әкімшілік тарапынан соңғы жылдары «Атажұртқа
саяхат» экспедициясының өткізілуі. ... ... ... ... көреміз. Сонымен қатар спорттық туризм кен өріс ... ұзақ ... даму ... ... бірі туризм мен демалысты дамытып, шаруашылықтың маңызды
салаларының бірі ретінде қалыптастыру үшін ... ... ... ... ... шешу қажет екеніне айқындадық.
Қазіргі кезеңде тау баурайларында қарқынды демалудың бұқаралық сипат
алу аймақтың табиғат кешендеріне ... ... ... ... ... ... мақсатта пайдаланып туризм мен ... ... ... ... ... ... ... одан ары зерттеуді қажет ететініне көз жеткіздік.
Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың 2005 жылғы халық жолдауына сәйкес ... ... ... шаруашылық әрекеттерінің басқа саласымен
үйлестіре отырып ... ... ... ... үшін ... ... қоныстанған
талдықорған -Текелі өнеркәсіпті ауданында Жетісу Алатауының солтүстік-батыс
бөлігінің табиғат байлықтарын тиімді пайдаланып, демалыс пен ... ... ... дамыту Алматы облсындың экономикасын дамыту мен қатар
халықты жұмыспен қамтуда да ... зор ... ... ... шешу үшін ... ... ... байлықтарын пайдаланар алдында оларға жан-жақты баға беріп,
рекреациялық іс-әрекетті ғылыми тұрғыдан аумақтық ... ... беру ... ... ... келдік.Сонымен қатар, туристер ... ... ... орындар даярлап арнайы соқпақтармен бағыттар құру
мәселелерін шешу қажет ... ... ... ... ... инфрақұрылымдарды қалыптастыру тау шаңғысы хелликси, сноуборд
сияқты рекреацияның ... ... ... жол аша ... ... және
шетелдік туристерді тартуға мүмкіндік беретініне көз жеткіздік.
Жетісу өңірінің солтүстік-батыс бөлігінің рекреациялық ресурстарын
игерудің ... ... ... ... ... мәселелерді шешу үшін:
- бірнеше кезеңнен тұратын ... ... ... аймақтың табиғат ресурстарын игеруді рекреациялық тұрғыдан бағалауды;
- туристік-альпенистік нысандар ... ... ... ... ... ... аумақты рекреациялық игерудің оңтайлы жолдарын айқындауды;
- облыс әкімінің басшалағымен географтар, экологтар, ... ... ... бағыттағы маман туристер бірлесе отырып туристік-рекреациялық
мақсатта игерудің кешенді бағдарламасын ... ... ... бағалау ісін қолға алу мәселелерін шешуді ұсынамыз.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ ... ... Ю. ... территориальных рекреационных систем. – ... 1982 – 225 ... ... С. Р. ... ... туризма. Учебное пособие. ... ... 1991. – 235 ... ... С. Р. ... ... Казахстана. – Алматы: Ғылым,
1992. – 115 б.
4. Ердаулетов С. Р. ... ...... ... 1989 г. ... ... Закон о туристской деятельности РК – 2002. – 40 б.
6. Сорокина М. Эксперт «Имиджленд PR» – Советник, 2000. – № 2 – 35 ... О ... ... ... ... «Возрождение
исторических центров «Шелкового пути», сохраняя и ... ... ... ... государств, создание
ифраструктуры туризма» / собрание Актов Президента Республики
Казахстан. – 1998. – № 6. – Б. ... ... А. Н., ... А. А., Мамадияров М. Д. Организационно-
правовые ... ... ... в ... Казахстан. –
Астана, 2005 – 35 б.
9. Уляновский А. Могучий незначительный: выбор имиджа в PR. – ... г. – 215 ... ... ... мұраны қорғау және пайдалану туралы Қазақстан
Республикасының заңы. – Халықкеңесі 1992 ж. 4 ... – 55 ... ... Совет энциклопедиясы. Энциклопедиялық анықгама I том және II
том. – Алматы 1973, 1980 жж. – 535 ... ... К., ... С. Ата қоныс. – Шымкент, 1992 ж. – 78 б.
13. Памятники культовой архитектуры. – Шымкент, 1985. – 78 б
14. ... ... ... Арыс ... 2004 ж. – 78 б – ... Байпақов Қ., Нұржанов А. Ұлы ... жолы және ... ... – 78 ... Қазақстан Республикасының Заңы "Ерекше қорғалынатын табиғи
территориялар" туралы – 1997 ж. 15 ... – 45 ... ... ... туризма и возрождение. Исторической значимости
Шелкового пути. – Шымкент, 1998. – 163 б.
18. Теоретические проблемы ... ... – М., 1989. – ... ... Б.Б. ... ... ... и туризма. // Сб.
Территориальные ... ... сил. – М., 1971. – 93 ... ... А.В. ... ... ... – Алма-Ата, 1980. – 115
б.
21. Ерзакович Л.В. Караванные пути юга ... XII-XVX вв. ... АН ... ... ... - 1969. -№2. – Б. 56-63
22. Перспективы освоения туристско-рекреационных ресурсов Прибалхашья.
– Алматы, 2000. – 216 б.
23. Нурмухаммедов Н. ... ...... 1967 – №8. – 2000 ... ... Ким А. Г. ... оценка территории и развития туристско-
рекреационного хозяйства в Казахстане. – Алматы: ... 1997. – ... ... О ... ... в ... ... Закон
Республики Казахстан от 13 июнья 2001. – №211-ІІ. – Б. 4-5.
26. О концепции развития туризма в ... ... ... Республики Казахстан от 6 марта 2001. – №333. – Б. 7-
8.
27. Н.Ә. ... 2005 ... ... ... ... ... Егемен Қазақстан. – 2005, ақпан. – 5 б.
28. Г.А. Ким. Рекреационная оценка территорий и развитие ... ... - ... ... 1999. – Б.13-38 ... В.И. ... Т.С. Гуляева, Ю. Абулхатаева, Н.В. Пиманкина, П.
Гасанова, С.Ф. ... ... ... ... ... - Алматы: Евро, 2003. – Б. 8-15.
30. И.В. Попов. Ркреационная оценка горных территории. – Алматы: Евро,
2000.– Б. ... Ю.С. ... ... ... туризма в Казахстане. – Алматы:
Евро, 2004 – Б.72-84.
32. Л.К. ... ... ... Казахстана.
–Алматы: 2001 – Б. 7-10.
33. В.М. Чупахин. От пустын до снежных вершин. – ... ...... ... В.И. ... Т.С. ... А.Ю. Абулханова. Методические особенности
рекреационной оценки горных территорий ... ... ... возрождение исторической значимости Шелковго пути: сб.- ... – 21 ... В.М. ... ... ... гор ... Казахстана и Средней
Азии. – Алма-Ата: Наука, 1974 – 115 б.
36. Л.М. Пузырева. Климатическая ... ... ... ... ... 1975 – ... ... Н.Г. Прудников. Подходы к оценке территории для ... // ... ... ... ... и ...
Выпуск 3 – Пермь, 2006 – Б. 184-203
39. Шлеймович П.И. Почвенный покров Алакольской впадины // ... и ее ... ... ... 1965. – Б. 186-207

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 75 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Windows операциялық жүйенің файлдық жүйесі4 бет
"Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы."16 бет
Іле-Балқаш аймағының су ресурстарын бағалау20 бет
Алакөл9 бет
Алакөл аумағының геоэкологиялық картасын құру73 бет
Алакөл жүиесіндегі қошқаркөл табан балығының морфо-биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің даму ерекшелігі35 бет
Алакөл көлінің экологиялық жағдайы9 бет
Алакөл көліне қысқаша сипаттама21 бет
Алакөл көлдер жүйесіндегі жыртқыш балықтардың қоректенуі51 бет
Алакөл суқоймасындағы мөңке балығының сипаттамасы25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь