Цианобактериямен симбиозды тіршілік ететін бактерия-серіктестерін анықтау

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 4
1 ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Табиғи экожүйелерде цианобактериалды қауымдастықтардың таралуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
5
1.2 Цианобактериялар мен гетеротрофты бактериялардың қарым.қатынасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
9
2 МАТЕРИАЛДАР МЕН ӘДІСТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 19
2.1 Зерттеу материалдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
2.2 Қоректік орталар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 19
2.3 Зерттеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
3 НӘТИЖЕЛЕР МЕН ТАЛДАУЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
3.1 Цианобактериямен симбиозды тіршілік ететін бактерия.серіктестерін сандық анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
24
3.2 Цианобактериялардың серіктес бактерияларын бөлінген алу ... ... ... ... ... ... 25
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 30
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
Аралас дақылдар — күрделі ортаның субстраттарының, соның ішінде гербицидтердің, пестицидтердің, мұнай өнімдерінің толық және жартылай деструкциясын жүзеге ассырады, сондықтан өндірістік қалдықтарды тазартуды бактериялар мен микробалдырлардан түұатын аралас дақылдар көмегімен жүргізіледі. Эдификаторлы цианобактериялар болып табылатын қауымдастықтар ластанған және токсикалық заттарға қатысты ерекше төзімділікке ие. Көптеген органикалық субстраттарды деструкциялауды, күкірт қосылыстарын тотықтыруды, азотты фиксациялауды, гетеротрофты фотоассимляциялауды, оксигенді және аноксигенді фотосинтезді процестерді жүргізетін цианобактериялар сыртқы ортаның өзгермелі жағдайына ерекше бейімделушілік көрсеткен. Олармен симбиозда тіршілік ететін көптеген микроорганизмдердің даму үшін цианобактериялардың клетка сырттық метаболиттері (полиқанттар, витаминдер) және олардың жіпшелі құрылымы қолайлы жағдай туғызады. Газо-химиялық комплекстің тазарту құрылымдарын зерттеу барысында, тазартудың барлық деңгейлерінде (механикалық, физико-химиялық жоне биохимиялық) ағынды сулармен белсенді лайдың құрамына тек микроорганизмдер ғана емес, сондай-ақ судың беттік қабатындағы жамылғы ретінде орналасқан циано-бактериалды қауымдастық та болған.
Цианобактериялар табиғи ортада монокультура ретінде көп кездеспейді, олар басқа цианобактериялардың түрімен, микробалдырлармсн, бактериялармен, микромицеттермен қауымдастық құрады.
Цианобактериялар мен бактериялардың өзара пайдалы әсер етуі туралы көптеген әдебиеттерде келтірілген. Микроорганизмдердің қауымдастықтарында цианобактериялардың метаболизмінің әр түрлі өнімдерін (полипептидтерді, полисахаридтерді, ауксиндері, антибиотиктерді, витаминдерді, аминқышқылдарды) гетеротрофты микроорганизмдер пайдаланады, сонымен қатар цианобактериялар шырышты қабаттарында суды сіңіріп, серіктес микроорганизмдерді кеуіп кетуден сақтайды. Өз кезегінде, микроорганизмдер, цианобактерияларды көмірқышқылмен, витаминдермен қамтамасыз етеді, күрделі органикалық заттарды ыдыратады, фотосинтез процесінде бөлінген оттегіні сіңіреді.
Сондықтан табиғи ортада кездесетін цианобактериялардың серіктес бактерияларын зерттеу қызығушылық тудырады.
1. Сопрунова О.Б. Циано-бактериальные сообщества в биодеградации нефтяных углеводородов в почвах // Электронный журнал “Исследовано в Росии”. 2005. №94. с.991-998. http://zhurnal.ape.relarn.ru/articles/2005/094.pdf.
2. Квасников Е.И., Клюшникова Т.М. Микроорганизмы-деструкторы нефти в водных бассейнах. Киев. ”Наукова Думка”,1981, 132с
3. Гусеев М.В., Минеева Л.А. Микробиология. Изд.: МГУ. 1992. 448с.
4. Ефимова М.В., Ефимов А.А. Синезеленые водоросли или цианобактерии? Вопросы систематики // Научный журнал “Современные проблемы науки и образования”.2007. №6. С.225-230
5. Сиренко Л.А., Кондратьева Н.В. Роль Cyanophyta в природе. //Альгология. 1998. Т.8 №2. С. 193-200.
6. Определитель бактерий Берджи. Под редакций Дж. Хоулта, Н.Крига, П.Снита, Дж.Стейли, С.Уильямса. М. Мир, 1997. 432с.
7. Горбунова Н.П. Альгология. М.; Высшая школа., 1991. 256с.
8. Штина Э.А., Голлербах М.М. Экология почвенных водорослей. М., Наука, 1976. 240с.
9. Шлегель Г. Общая микробиология. М.: Мир, 1987. 567с.
10. Сопрунова О.Б. Функционирование цианобактериальных сообществ в условиях техногенных экосистем. // Вестник МГУ. Сер. 16. Биология. 2006. №2. С.24-29.
11. Сопрунова О.Б. Ипользование цианобактериального комплекса для ремедияции нефтезагрязненных сред. // Биотехнология. 2006. №5. С.52-56.
12. Киреева Н.А., Дубовик З.Р., Закирова З.Р. Консортивные связи цианобактерий типичного чернозема при загрязнении нефтью. // Почвоведение. 2007. №6. С.749-755.
13. Тиберкевич Н.Я. Суточная динамика гетеротрофных бактерий в культурах Cyanophуta. // Альгология. 2000. Т. 10.№2. С. 193-200.
14. Глаголева О.Б., Зенова Г.М., Добровольская Т.Г. Взаимодействие водорослей и бактерий-спутников в ассоциативных культурах. // Альгология. 1992. Т. 1. №1. С. 56-63.
15. Горобец О.Б., Блинкова Л.П., Батуро А.П. Влияние микроводорослей на жизнеспособность микроорганизмов в естественной и искусственной среде обитания. // Микробиология. 2001.№1. С. 104-108.
16. Тиберкевич Н.Я., Сакевич А.И. Бактерии-спутники в культурах цианопрокариот и зеленых водорослей. // Гидробиологический журнал. 2001. Т.37. №1. С. 54-63.
17. Кабиров Р.Р. Формализованное описание сообщественных почвенных водорослей. // Альгология. 1997. Т. 7.№4. С. 365-370.
18. Штина Э.А. Роль водорослей в биогеоценозах суши. // Альгология. 1991. Т. 1. №1. С. 23-35.
19. Сопрунова О.Б. Особенности функционирования альго-бактерияльных сообществ техногенных экосистем. Автореферат дис.... докт.биол.наук. М., 2005. 32с.
20. Омарова Е.О., Зенова Г.М., Орлеанский В.К., Лобкова Е.С. Экспериментальные цианоактиномицетные ассоциации. // Вестник МГУ. Сер. 16. Биология. 2007. №1. С. 3-13.
21. Al - Hasan, R.h., Al - Bader, L.F., Zjrkhoh, N.A., Radwan, S.S., Evidence for n-alkane consumption and oxidation by filamentous cyanobacteria from oil contaminated coasts of the Arabian Gulf Marine Biology, 1998. 130. P. 521-527
22. Зенова Г.М., Орлеанский В.К., Омарова Е.О. Почвенные стрептомицеты–компоненты экспериментальных альгобактериальных ценозов. // Почвоведение. 2005. №10. С. 1251-1254.
23. Judy C. Acreman. The University of Toronto Culture Collection of Algae and Cyanobacteria (UTCC): a Canadian phycological resource centre. – Nova Hedwigia 79. 2004. Р. 135-144.
24. Батаева Ю.В., Дзержинская И.С. Влияние экстремальных гидрохимических условий на видовой состав цианобактерий в водоемах Нижней Волги. // Электронный журнал “Исследовано в России”. 2006. №168. С. 1566-1573. http://zhurnal.ape.relarn.ru/articles/2005/168. pdf.
25. Сопрунова О.Б. Циано-бактериальные консорциумы в очистке сточных вод. // Электронный журнал “Исследовано в России”. 2005. №11. С. 113-120. http://zhurnal.ape.relarn.ru/articles/2005/011. pdf.
26. Глаголева О.Б., Зенова Г.М. Экологическая характеристика бактериального звена альгобактериальных ассоциаций // Вестник МГУ. Сер. 17. Почвоведение. 1992. №3. С. 19-25.
27. Гусев М.В., Вольберг М.М., Лебедева А.Ф., Савальев И.Б. Использование метода диализного культивирования для подбора симбиотических альго-бактериальных пар. // Биологические науки. №1. 1988. С. 103-106.
28. Дзержинская И.С. Альго-бактериальные аспекты интенсификации биогидрохимического круговорота в техногенных экосистемах. Автореферат дис... докт.биолог.наук. М.: Изд-во МГУ. 1993. 30с.
29. Янкевич М.И. Формирование ремедиационных биоценозов для снижения антропогенной нагрузки на водные и почвенные экоситемы. Автореферат дис... докт.биолог.наук. Щелково.2002. 48 с.
30. Гусев М.В., Линькова М.А., Коронелли Т.В. Влияние нефтянных углеводородов на жизнеспособность цианобактерий в ассоциации с нефтеокисляющими бактериями // Микробиология. 1982. Т. 51. Вып.6. С. 932-936.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Биология факультеті
Микробиология кафедрасы
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
Цианобактериямен симбиозды тіршілік ететін бактерия-серіктестерін ... курс ... ... ... ... ... ... ... ... ... Сарсекеева
Қорғауға жіберілді:
кафедра меңгерушісі,
б.ғ.д., профессор ... ... ... 2009 ... ... ... |
| ... | |
|1 ... |5 |
| ... |
| ... | ... ... ... ... | |
| ... |
| ... | ... мен ... ... | |
| ... |
| ... | |
|2 ... МЕН |19 |
| ... | |
|2.1|Зерттеу материалдары |19 |
| ... |
| ... | ... |19 |
| ... |
| ... | ... |20 |
| ... |
| ... | |
|3 ... МЕН |24 |
| ... | ... ... ... ... бактерия-серіктестерін | |
| |сандық |24 |
| ... |
| ... | ... ... бактерияларын бөлінген |25 |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... ... |31 |
| ... | ... ... ... ... ... ... анықтау.
Жұмыс көлемі -34 беттен, 3 кестеден, 13 суреттен, 30 ... ... ... ... ортадағы цианобактериялардың ... ... ... ... ... ... ... бактерия-
серіктестерінің жалпы санын анықтау;
2) Серіктес бактерияларды бөліп алып, түрлік құрамын анықтау.
Кілтті ... ... ... ... ... ... ... микроорганизмдер.
Глоссарий
Экожүйе – зат айналымы жүре алатын организмдер мен ... ... ... ... ... ... ... арендерден (арроматты көмірсутектерден ),
сонымен қатар ... ... ... күкіртті және азотты көмірсутек
туындыларынан құралған күрделі қосылыс.
Шырыш- құрылыссыз түзіліс. Ол клетка бетінен оңай бөлінеді және жеке ... ... ... ... мүмкін.
Қауымдастық – екі немесе бірнеше микроорганизмдердер жиынтығы.
Эдификатор – Микроорганизмдер қауымдастығында құрылым түзушілер.
КІРІСПЕ
Аралас дақылдар — ... ... ... ... ... пестицидтердің, мұнай өнімдерінің толық және жартылай
деструкциясын жүзеге ассырады, сондықтан өндірістік ... ... мен ... ... ... ... көмегімен
жүргізіледі. Эдификаторлы цианобактериялар болып табылатын қауымдастықтар
ластанған және ... ... ... ерекше төзімділікке ие. Көптеген
органикалық субстраттарды деструкциялауды, күкірт қосылыстарын тотықтыруды,
азотты фиксациялауды, гетеротрофты фотоассимляциялауды, ... ... ... ... ... ... сыртқы
ортаның өзгермелі жағдайына ерекше ... ... ... ... ететін көптеген микроорганизмдердің даму үшін
цианобактериялардың клетка ... ... ... ... ... ... құрылымы қолайлы жағдай туғызады. Газо-химиялық
комплекстің тазарту құрылымдарын зерттеу барысында, ... ... ... ... жоне биохимиялық) ағынды
сулармен белсенді лайдың құрамына тек микроорганизмдер ғана емес, сондай-ақ
судың беттік ... ... ... ... циано-бактериалды
қауымдастық та болған.
Цианобактериялар табиғи ортада монокультура ... көп ... ... ... ... ... бактериялармен,
микромицеттермен қауымдастық құрады.
Цианобактериялар мен бактериялардың өзара пайдалы әсер етуі ... ... ... ... ... метаболизмінің әр түрлі өнімдерін ... ... ... ... ... ... пайдаланады, сонымен қатар
цианобактериялар шырышты ... суды ... ... ... ... ... Өз кезегінде, микроорганизмдер,
цианобактерияларды көмірқышқылмен, витаминдермен қамтамасыз ... ... ... ... фотосинтез процесінде бөлінген оттегіні
сіңіреді.
Сондықтан табиғи ... ... ... серіктес
бактерияларын зерттеу қызығушылық тудырады.
1 ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ
1.1 Табиғи экожүйелерде цианобактериалды қауымдастықтардың таралуы
Кейбір топтардың эволюциядағы рөлдері және ... ... ... ... ... ... қазіргі ғылымның мәліметтері бойынша
цианобактериялар жатады. Ұзақ ... бойы ... ... ... ... мен ... негізінде құрылған
биоценоздар ерекше тұрақты болып келеді, әр экожүйе ... және ... ... ауыстырады. Осының нәтижесінде орнына басыңқы продуцент –
фототрофты организмдер тобы пайда ... ... ... ... жаңа ... мозайкалық қосылымдардың болуынан,
барлық ауысулар толық жойылуымен ... ... /8/. ... ... және ... ... өсуі микроорганизмдердің
дамуымен қатар жүреді.
Цианобактериялар экстремальді ортада да кездеседі, ал қорек ... ... ... ... ... төзімсіз болып келеді. Бұның
себебі, цианобактерияларда әр ... ... ... бар, ал ол ... қоршаған ортада дамуына үлес ... ... ... және ... ... ... пигменттер пайда болады;
синтезделген сидерофор темір иондарын байланыстырып, ... ... ... БАЗ - сурфаканттардың синтезі заттарды ... ... ... ... ... ... ... ортада организмдердің өзі де органикалық заттарды бөледі, бірақ
табиғаттың өздігінен тазалану ... ... ... ... ... ... Ластанған сулардың өздігінен қалпына ... ... ... Олар ... ... және биологиялық
факторларға байланысты. Алғашқы екі ... ... ... мен ... ... ... жүрмейді. Биологиялық факторлар
суқоймаларының өздігінен тазалану процесінде алдыңғы орынды иеленеді. ... ... ... тотықтыратын микроорганизмдер атқарады. Олардың әсерінен
мұнай қарапайым қосылыстарға дейін ... одан ... ... ... ... жаңа ... ... жүреді. Қазіргі кезде табиғи ортаны мұнай мен ... ... ... ... ... ... ішіндегі барынша озық әдісі –
микробиологиялық болып есептеледі /11/.
Биообъекттер арқылы тазалау жүйесіне көп ... ... ... альгофлоралары әдебиетте аз кездеседі. Себебі
өздігінен тазалауды бактерия мен ... ... ... ... мен топырақтың тазалану процесі биоценозға ... ... ... ... ... жүреді. Цианобактериялардың
фотосинтетикалық қасиетін және де олардың ... ... ... ... ... процесіне үлкен рөл атқаратындығын
ескеру керек.
Цианобактериялардың ... ... ... қатыса
алатындары да бар. ... ... ... 8 % цианобактериялар
болады. Қыналардағы ... ... ... ... ... ал егер ... ... болса –
саңырауқұлақтарға ассоциация ретінде керек екендігі белгілі /12, 13/.
Цианобактериялар кейбір балдырлар мен талшықтылардың ... ... ... Бұл ... ... ... болу керек, яғни
цианобактериялар өздігінен ... ете ... бұл ... ... деп ... ... – цианобактерия мен клеткалық органелланың
ортасы. Биосфераның эволюция барысында цианобактерияның симбиозға ... ... ... ... су ... ... бөлігіне және планктон организміне
бекітілген бактериялық клеткаларды - ... деп ... ... дақылындағы бактериялардың өсуін зерттеген көп авторлар,
альгобактериялды қауымдастықтардың гетеротрофты компонентін «бактериялық-
серіктестер» ... ... ... деп ... ... мен бактериялардың өзара пайдалы әсер етуі ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі өнімдерін
(полипептидтерді, ... ... ... ... гетеротрофты микроорганизмдер пайдаланады,
сонымен қатар цианобактериялар шырышты қабаттарында суды сіңіріп, ... ... ... ... /2/. Өз ... ... ... витаминдермен
қамтамасыз етеді, ... ... ... ... ... ... ... сіңіреді. Цианобактериялар бөлетін өнімдерді
серіктес ... ... ... ... ... /10/.
Көптеген авторлардың зерттеулері бойынша, микроорганизмдер қауымдастығы
Azotobacter, Azomonas, Thicapsa, Chlorobium, Pseudomonas, ... ... ... ... Nitrozomonas,
Micrococcus, Staphylococcus, ... ... ... ... ... ... Mycobacterium,
Candida, Penicillium, Aspergillus, Mucor, ... ... ... ... және ... ... кездесуі мүмкін /15/.
Жабындылардың микробиологиялық зерттелуі барысында анықталғандай,
қауымдастықтың пішінтүзуші компоненті глипокаликс түзуші ... ... ... ... талшық түріндегі жіпшелі формалар және
хаотикалық тәртіпсіз өрілген трихомдар, бір клеткалы цианобактериялар және
басқа бактериялар. ... ... ... ... ... құрылымы және ... ... ... тігінен таралып орналасуы. Біздің зерттеулеріміз
мұның бәрін растайды. Бөлініп алынған жабындыларда көпқабатты құрылым ... де, ... ... ... да ... Цианобактериялардан
басқа, барлық зерттелген қауымдыстықтардың ... ... және ... ... ... қабатын
сапротрофтар, түссіз және аноксигенді ... ... ... ... аумақта сульфат редукциялаушы бактериялар болатындығын
микробиологиялық зерттеулер көмегімен анықталды /16/.
Ортаның физико-химиялық параметрлерінің өзгеруіне өте тез жауап ... ... ... ... бар ... ... жататын
цианобактериялар барлық жинақы культураларда ... ... ... ... ... ... жинақы
культураларды Synechocystis sp., Synechococcus sp. ... ... ... ... ету ... ... ... су
қоймаларда стратифицирленген жабындылар анықталды, цианобактериялар оларда
пленкалар мен ... ... ... ... ... ... ... су қойма суының жиынтық культураларда стратифицирленген
жабындыларды 3-4 ай дақылдаудан кейін түзеді /13/.
Цианобактериялар табиғи ортада монодақыл ретінде көп ... ... ... ... микробалдырлармен, бактериялармен,
микромицеттермен қауымдастық құрып тіршілік етеді. Цианобактериялар ... ... ... ... заттар үлкен рөл атқарады. ... ... улы ... ... пана ... қызмет атқарады.
Сонымен қатар цианобактериялар бөлген органикалық заттарды бактериялар
қолданады, ал бактериялардың ... ... ... ... ... ... ... қолданады /17/.
Бактериялар мен цианобактериялардың арасындағы қарым-қатынастарға әсер
ететін факторлар туралы бірнеше көзқарастар бар. В.Д.Федоров және басқалар
(1962) бактериялардың өсуі ... ... ... ал ... ... ... антибиотиктермен басылады деп санайды.
А.Х.Тамбиев және басқалар мұхит ... ... ... ... зерттеу кезінде, логарифдік фазада қышқылдық қасиеті жоғары
екендігін көрсеткен, ал ол ... ... ... алмасқан /9/.
Жалпы ағын суларды тазартуда цианобактериялардың жағымды ролін бірнеше
маңызды факторлардың әсері анықтайды: 1) фотосинтетикалық аэрация ... ... ... 2) су ... ... ... 3)
ластаушы заттардың аккумуляциясы немесе клеткаішілік ферменттік жүйелердің
қатысымен токсиканттардың немесе сыртқы ортаға бөлініп шығатын ... ... ... ... екі фактордың әсері жанама
болып табылады. Ал басқалары тазарту ... ... ... ... қатысуымен жүреді /18/.
Адамның тұрмыстық әрекетінен ластанған су мен топырақты биологиялық
тазалау әдісі табиғи экожүйенің ... ... ... ... ... өзін тазалау процесі әр ... ... ... қауымдастықтары: автотрофтылар мен гетеротрофтылар, аэробтар
мен анаэробтылар, хемосинтетиктер мен фотосинтетиктермен жүзеге ... ... ... ... ... ... ... құрайтын
қауымдастықтар табиғатта микрорганизмдердің топтарынан ... ... ... ... және ... ... алмасуда
пайда болған. Бұл қауымдастықтарды су мен топырақты тазалауда қолдану өте
перспективті және ... әдіс ... ... ... ... ... факторларға төзімді, ортаның жағдайына тез бейімделгіш келеді
/11, 19/.
Экожүйелердің барлық жерінде ... ... ... да ... ... су ... ... циано-
бактериалды қауымдастықты құрып, экожүйені нығайтады, биоәртүрлілікті,
өнімділікті, тотығудың дәрежесін жоғарылатады. ... ... ... ... ... Жоғары минералданған техногенді су
қоймаларында цианобактериялардың ерекше маңызы бар, ағынды судағы фосфордың
көбеюіне де осы әдіс ... ... ... ... ... және Phormidium ... ... ... ... ... 60% дейін
тотықтыратындығын ... ... ... ... ... ... бөліп ала ... ... ... ... тіршілік ететін ... ... ... көмірсутектерді биомасасымен қолданылуына
байланысты емес деп ... ... ... ... ... да, ... ... да жақсы өсетіндігі көрсетілген. Осыған
байланысты, ... ... ... ... ... әлі ... ... Сондықтан, қазіргі ... ... ... ыдыратудағы рөлі жайлы үш болжам
бар: мұнайдың ... ... ... ... бұл ... ... болып табылады /21/.
Кей жағдайда мұнай мен көмірсулардың бұзылуы дақылдардың өсуіне сәйкес
келмейді. Мысалы, кейбір ... ... salina және ... екі филоментозды теңіз цианобактериялары мұнайсыз ортада жақсы
өскен, ал бірклеткалы Aphanocapsa sp. цианобактериясы ... бар ... ... ... көрсетілген. Алайда зерттелген үш дақыл да ... ... Осы ... да үш ... гексадеканды, антраценды және
фенантренды деградациялаған. ... - ... salina ... - Aphanocapsa sp. (85,5%), гексодеканды - Plectonema terebrans
(60,1%) пен Aphanocapsa sp. (65,2%) ыдыратқан /22/.
Кувейт Университетінде ... ... Араб ... ... ... ... қабаттардағы Microcoleus chthonoplastes
және Phormidium corium цианобактериялары доминантты екендігі ... ... ... ... ... Екі ... шикі ... ортада жақсы өскен. Зерттеушілердің пайымдауынша, көмірсутектер
цианобактериялармен утилизденеді. Phormidium corium-нің ... ... ... тура ... ... ... өскен
цианобактериялардан алынған, тұтас липидтерден тұратын май қышқылдарының
үлгілерін салыстырғанда, осы ... ... ... ... өскен, екі цианобактерия да н-алкандарды май қышқылына дейін
тотықтандыратынын анықтаған /23/.
1998 жылы жоғарыда келтірілген ... Араб ... ... ластанған жерден бөлініп алынған Microcoleus chthonoplastes ... corium ... ... 60% ... ... Зерттеушілер аксенді дақылдар ала ... ... ... ... үшін, олар тәжірибе
жүргізген. Бұл тәжірибеде ... ... жүру ... ... бактериялардың клетка саны 10000 есе көп ... ... ... көрсеткен. Н-алканның тотығуының соңғы өнімі май
қышқылдары екендігі М.chtonoplastes және ... ... ... көрсеткен. Биоремедияцияға цианобактерияларды
қолдану үшін бұл маңызды мәселе болып табылады. Себебі, мұнайды ... ... ... ... ... (бактериялар мен ашытқылар) ашық теңізде шаюдан қорғау және
оттегімен, азотты қосылыстармен ... ету ... ... ... ... ... ... Chlamydomonas sp.
дақылы 4-хлоро-3,5-динитробензол қышқылын дегалогенерлеген. Метаболит ... ... ... ... ... ал ол ... ыдыратуын көрсеткен. Балдыр аксенді болмаған, алайда балдыр болмаған
жағдайда ... ... ... ... ... нафталинді ыдырау мысалдары көптеген әдебиеттерде
кездеседі. Кейбір жұмыстарда Navicula sp. Kl А, ... sp. К8А ... sp. 4D ... ... штамдары нафталинді 1-нафтолға дейін
(негізгі метаболиті) тотықтыратыны ... ... ... тек 0,7 - 1,4% ... ... көрсетілген.
Цианобактерия және микробалдырлар арқылы нафталиннің төрт негізгі
метаболитке дейін тотығуын C.E.Cemiglia ... ... ... ... ... ... ... дигидродиол
және прянс-нафтален дигидродиол. Зерттеушілердің болжамы бойынша, 1-нафтол
4-гидрокс-4-тетралонмен трансформацияланады. Цис-нафтален дигидродиолдың
эукариоттық ... ... ... рет осы авторлармен көрсетілген. Бұл
метаболиттер саңырауқұлақтағы және жануарлардың ... ... ... ... ... ... нафталиннің деградациялануы 1% -
1,9%-ды ғана құрған /22/.
Цианобактериялар арқылы ароматтық ластаушылардың толық ... ... бұл ... ... ... мысалы, нафталин мен бензапиренді гидроксилендіруге
қабілетті.
Табиғи ... ... ... ... тіршілік
ететіндігі белгілі. Олардың саны ... әр ... ... ... ... және азотобактерден басқа, серіктес
бактериялардың тобында ... ... ... ... ... ... ... токсиканттардың
бактериялогиялық және альгологиялық таза балдырларға ... әр ... ... ... таза ... әр ... ... балдырларға
токсинділік шегін анықтауға мүмкіндік береді /26/.
Қолданылатын субстраттың диапазоны кең және вариабельді метаболизмге ие
болған, ... ... ... ... ... ... жарықтың сапалығына, ауыр ... ... ... ... ... ... ... жарықта да, қараңғыда да фотоавтотрофты, фотогетеротрофты және
миксотрофты жүре алады және сулы ортада да, ылғалды топырақта да ... ... ... ... ... ... мұнай ластағыштарына төзімді
болып келіп, ластағыштардың 0,01 мг/л ... ... ... ... ... ... енгізеді. Сонымен қатар,
олар оттегінің негізгі көзі болғандықтан, теңіз микроорганизмдермен ... ... ... ... және токсинді заттарға қауымдастықтар ерекше төзімді болып
келеді. Физиологиялық ерекшеліктеріне байланысты цианобактериялар ... ... ... ... және ... ... ... жүзеге асырады, молекулярлы азотты
фиксирлейді, ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге, цианобактериялардың клетка
сыртындағы метаболиттері (полисахаридтер, витаминдер ж/е т.б.) және олардың
жіпшелі құрылымы ... ... ... ... әр ... ... ортаны туғызады /28/.
Микробалдырлардың, цианобактериялардың клеткалық қабырғасының
полисахариді және клетка ... ... ... ... ... трофикалық қажеттілікпен қамтамасыз етеді, ал клетка
ішілік полисахариді гетеротрофты микроорганизмдерді сақтауға, экожүйенің
тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... әр ... болып келеді. Серіктес микроорганизмдердің саны мен
құрамы әр түрлі болып келеді. Кейбір бактериялардың түрлері бәсекеге ... ... ... ... кездеседі.
Табиғи ортаның өздігінен тазалану процесі әр түрлі ... ... ... мен ... ... ... хемосинтетик пен фотосинтетиктермен жүзеге асады /5, 29/.
Табиғаттағы циано-бактериалды қауымдастықта аэробты микроорганизмдер
қоректік негіз құрайды және ... ... ... ... ... ... көмір қышқыл газды қолданып, аэробты
бактерияларға керекті ... ... ... ... ... ... ... гетеротрофты организмдер
арасындағы өзара байланысты активті түрде жүргізеді /9/.
О.Б.Сопрунованың зерттеуінде, ... ... ... ... ... сатыларында (механикалық, физико-химиялық,
биохимиялық) ағынды су мен активті ... ... ... ... ғана ... альго-бактериалды қауымдастықтар да кездеседі.
Бұндай қауымдастықтарды топырақ пен суды тазалауда қолдану тиімді ... ... ... ... ... болып келеді,
ортаның жағдайына тез ... ... ... мол ... ... қарай микотрофты: автотрофтылар жәй
органиканы, ... ... ... ... ... және ауыл ... ... құрамында болатын әр түрлі
органикалық және бейорганикалық ... ... ... ... ... және ... жоғары микроорганизмдер
ассоциациясы қабілетті. Үздіксіз культурада клеткалар ... ... ... ... таза ... үшін ... тіршілігі тән, ал
тіршілік әрекеттерінің кейбір еритін ... ... ... мен ... ... ... байқаған. Ал аралас
дақылдарда мұндай құбылыс байқалмаған, өйткені ... ... ... қауымдастықтардың ассоциациялары қолданылып тұрған /29/.
1996 жылы Янкевич балдырлар мен алканды ... шикі ... ... ... ... ... ... Ассоциациялар
суды екі есе тез тазалаған. Балдыр мен бактерия консорциум құру ... sp. CALU 74, ... sp. CALU 75. ... ... мен балдырдың таза дақылдарына тән, ... ... ... мен бактерия үйлесімі ластағыштарға
фототрофтының төзімділігі жоғары болғаны белгілі ... ... ... ... ... ... ... келтірді және толерантты
балдырлардың клекалық ... ... ... ... ... ... бейімді болып
келеді. Мысалы, зерттеуші дизель фракцияларының 0,125% ... ... 11-32 ... ... тоқтатқан, ал одан
жоғары концентрацияда клеткалар ... ... ... ... ... және 2,5 %-ға дейін концентрацияны көтергенде
клеткалар адаптацияланып,фотосинтез бен өсуге әсер етпеді ... ... ... ... ... ... құру кезінде күрделі құрылымды органикалық
заттарды қолдана алады. Көмірсутектердің деструкторлары ретінде Pseudomonas
туысының өкілдері ... ... ... ... көмірсутектің
деструкторлары болып табылатын ... бар ... ... ... ... ... ... ең тиімді биотехнологиялық әдісіне жатады /30/.
1.2 Цианобактериялар мен гетеротрофты бактериялардың қарым-қатынасы
Цианобактериялар мен бактериялардың өзара пайдалы әсер етуі ... ... ... Микроорганизмдердің қауымдастықтарында
цианобактериялардың метаболизмінің әртүрлі өнімдерін (полипептидтерді,
полисахаридтерді, ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар цианобактериялар шырышты
қабаттарында суды сіңіріп, серіктес микроорганизмдерді ... ... /10/. Өз ... ... цианобактсрияларды
көмірқышқылмен, витаминдермен қамтамасыз етеді, күрделі ... ... ... процесінде бөлінген оттегіні сіңіреді.
Цианобактериялар бөлетін өнімдерді серіктес бактериялар ... ... ... ... ... ... ... монокультура ретінде көп кездеспейді,
олар басқа цианобактериялардың ... ... ... ... ... ... ... клетка
сыртындағы полимерлі заттар ... рөл ... Олар ... улы ... ... пана ... ... атқарады.
Бұл жерде цианобактериялар бөлген органикалық заттарды бактериялар
қолданады, ал бактериялардың метоболизм процесі негізінде ... ... ... цианобактенриялар қолданады.
Ал бактериялар мен цианобактериялардың арасындағы қарым-қатынастарға
әсер ететін факторлар туралы бірнеше көз ... бар. ... ... (1962) ... өсуі ... ... ... ал
одан кейін цианобактериялармен бөлінген антибиотиктермен басылады деп
санайды. А.Х.Тамбиев және басқалар ... ... ... әдіс ... зерттегенде, логарифдік фазада ... ... ... ... ал ол ... фазада амииқышқылмен алмасады
/12/.
Адамның тұрмыстық әрекетінен ластанған су мен ... ... ... ... өзін ... ... Бұл ... гетеротрофты организмдер (бактериялар, зең
саңырауқұлақтары, ашытқылар)қолданылады. Табиғи ... өзін ... ... трофикалықдәрежедегі организмдердің қауымдастықтары: автотрофтылар
мен гетеротрофтылар, аэробтар мен анаэробтылар, ... ... ... ... ... құрылымды субстратты ыдырата
алатын микроб комплексін ... ... ... ... құралған, жәй трофикалық тізбектің
дәрежесінде және ... ... ... пайда болған. Бұл
қауымдастықтарды су мен ... ... ... өте ... ... әдіс, себебі биотикалық факторларға төзімді,ортаның ... ... ... ... ... цианобактериялар техногенді
территорияда да таралады. Техногенді су қоймаларында цианобактериялар циано-
бактериалды қауымдастықты құрып, ... ... ... ... дәрежесін жоғарылатады. Мұндай цианобактерияның
қызметі биоремедиация негізінде қаралады. Жоғары
минералданған техногенді су қоймаларында цианобактериялардың ерекше маңызы
бар, ... ... ... көбеюіне де осы әдіс қолданады.
Цианобактериялар микро әлемде уникальды болып саналады, себебі жер
шарында кең таралған. Цианобактериялар және ... ... ... ... табылған. Олар құрғақ жерде де, тұщы және тұзды суда да
кездеседі. ... тек ... ... ... ... су ... ... болады. Ағаштардыц қабығында жартас
пен тастардың арасында тіршілік ете алады. ... ... ... ... рөл ... және ... ... қауымдастықтары болады. Топырақта көбінесе Апаbепа, ... ... ... Азотофиксациялайтын түрлері топырақты азотпен
байытады. Күріш алқаптарында цианобактсриялар көп кездеседі. ... ... ... ... ... ... ... кездестіруге болады./14/
Ластанған экожүйедегі шикі ... ... ... ... және ... ... цианобактериялары, н-алкаидарды 60%
дейін тотықтырған, алайда зерттеушілер цианобактериялардыц аксенді
дақылдарын бөліп ала алмаған. Кейбір зерттеушілер, ... ... ... ... қауымдастықтардыц көбеюі, олардың
көмірсутектерді биомасасымен қолданылуына байланысты емес деп санайды.
Цианобактерия колониялары мұнай ... ... да, ... ... ... ... ... Осыған байланысты. цианобактериялардың
көмірсутектер метаболизмінде ... рөл ... әлі ... ... ... кезде цианобактериалды қауымдастықтың
мұнайды ыдыратудағы рөлі ... үш ... бар: ... деградациясы
бактерия-серіктестерімен жүреді, цианобактериямен, ... ... ... ... ... ... көп ... бактериалды таза дақылдардағы серіктес бактериялардың
қасиеті толық зерттелмеген.
Кей жағдайда мұнай мен көмірсулардың бұзылуы дақылдардың өсуіне сәйкес
келмейді. Мысалы, ... ... ... ... және ... екі филоментозды теңіз цианобактериялары мұнайсыз ортада жақсы
өскен, ал бірклеткалы Арhапосарsa sр. ... ... бар ... ... ... ... ... зерттелген үш дақыл да мұнайды 45-55%
ыдыратқан. Осы ... да үш ... ... ... ... деградациялаған. Антраценды - Оscillatoria sаlіпа ( ... - ... sр. (85,5%), ... ... ... пен ... sp. (65,2%) ыдыратқан./14/
Столбовая А.В. жұмысында көрсетілгендей Chlamydomonas sp. ... ... ... дегалогенерлеген. Метаболит ... ... ... ... ... ал ол мета-16
ыдыратуын көрсеткен. ... ... ... ... балдыр болмаған кезде
бактериялар 4-хлоро-3,5-динитробензол қышқылын ыдырата алмаған.
Микробалдырлармен ... ... ... көп ... ... жұмыстарда Navicula sp. К1 А, Nitzschia sp. К8А ... sp. 4Б ... ... ... ... 1-нафтолға дейін
(негізгі метаболиті) тотықтыратыны ... ... ... тек 0,7 - 1,4% ... ... ... және ... арқылы нафталинніц төрт негізгі
метаболитке дейін ... 8пе11 Т.^. ... ... ... Бұл ... ... ... дигидродиол және прянс-нафтален дигидродиол. Зерттеушілердің
болжамы бойынша, 1-нафтол 4-гидрокс-4-тетралонмен трансформацияланады. Цис-
нафггален дигидродиолдың құрылымы ... ... үшін ... рет ... ... Бұл метаболиттер ... ... ... ... ... ... ... келеді.
Табиғи ортада бактериялар балдырларға серіктес тіршілік етеді. Олардың
саны ... ... ... мүмкін. Нитрификациялайтын және
азотобактерден басқа, серіктес ... ... ... ... ... ... ... токсиканттардың аксенді және альгологиялық
таза балдырларға әсері әртүрлі ... ... ... ... кең және вариабельді метаболизмге ие болған, ... ... ... ... (рН, ... ... сапалығына,
ауыр металға, көмірсутектерге) цианобактериялар төзімдірек болып келеді.
Көптеген цианобактериялардың ... ... да, ... ... фотогетеротрофты және миксотрофты ортада жүреді және сулы
ортада да, ... ... да ... ете ... және токсинді заттарға қауымдастықтар ерекше төзімді болып
келеді. Физиологиялық ... ... ... ... ... ... оксигенді және аноксигенді фотосинтезді,
гетеротрофты фотоассимиляцияны ... ... ... күкірт қосылыстарын тотықтырады, ... ... ... ... ... ... клетка
сыртылық метаболиттері (полисахаридтер, витаминдер ж/е т.б.) және олардың
жіпшелі құрылымы олармен ... ... ... әр ... қолайлы орта туғыздырады.
Микробалдырлардың, цианобактериялардың ... ... және ... ... ... ... серіктес
микрофлораға жоғары трофикалық қажет тілікпен қамтамасыз ... ал ... ... ... ... сақтауға, экожүйенің
тұрақтылығын сақтап тұрады. Балдырларға және ... ... ... ... әртүрлі ... ... ... саны мен құрамы әртүрлі болады. Кейбір бактериялардың
түрлері бәсекелеседі және серіктес түрінде әр ... ... ... өзін тазалау процесі әртүрлі трофикалық организмдердің
қауымдастықтарымен жүзеге асады: автотрофовты мен гетеротрофтылар, аэроб
пен анаэробтылар, ... пен ... ... ... аэробты микроорганизмдер
қоректік негіз құрайды және анаэробттылардың функциясына керекті ... ... ... ... ... ... ... керекті оттегіні бөліп, цианобактериялар, қауымдастықтың
эдификаторы болады. Цианобактериялар гетеротрофнты ... ... ... ... ... ... Цианобактериялардың экожүйені
тазалауда жағымды рөлінде бірнеше факторларға ие болады:
1) фотосинтетикалық аэрацияның арқасында оттегінің режимі ... су ... ... жақсарады, себебі эпифитті түрде де, сулы
ортада да қолайлы жағдай жасайды;
3) ... ... және ... ... клеткадағы токсиканттардың метаболизмі немесе қоршаған ортаға
бөлінген биологиялық ... ... ... екі
фактордыц әсері ... О.Б. ... ... ... тазалау
құрылысында, барлық тазалау сатыларында (механикалық, физико-химиялық,
биохимиялық) ағынды су мен ... ... ... ... ... ғана ... ... қауымдастықтар да
кездеседі./іб/
Мұндай қауымдастықтарды топырақ пен суды тазалауда қолдану эфективті
және преспективті, ... ... ... төзімділігі, ортаның
жағдайына адаптацияланады, қауымдастықтың метаболизмі пластикалық
(қоректену ... ... ... ... жәй органиканы,
гетеротрофтылар циклдық қосылыстарды қолданады)
1996 жылы ... ... мен ... ... шикі ... ыдыратуда ерекше консорциумнің активтілігін тапты. ... есе суды тез ... ... ... құру үшін Сhlоrеllа
sр. САLU 74, Сhlоrеllа sр. САЫІ 75.дақылдары қолданды. Цианобактерия мен
балдырдың таза ... тән, ... ... ... мен бактерия үйлесімі ластағыштарға фототрофтының ... ... ... ... ... болуы мазутқа сезімді штамдардың
көбеюін қалпына келтірді және толерантты балдырлардың клекалық ... ... ... субстрат, мұнайды жеке штамм толық ыдырата
алмайды, өйткені қажет ... ... ... ие ... пайдалану арнайлылығы бар микроорганизмдердің аралас
дақылдарын пайдалану ... ... ... ... береді.
Белсенді микроорганизмдер - ... мен ... ... ... қолдану мұнаймен ластанған табиғи ортаны
биотехнологиялық ремидиациялаудың жаңа әдістемелерін құруға ... ... ... ... ... мен ... организмдермен ассоциацияларын кұру және оларды тәжірибеде
қолдану ... ... ... ... мәселелер
шеңберін кеңейте алады /18/.
Біздің елімізде қоршаған ортаны қорғау және экология мәселелері ... ... ... көптеген өндірістік, тұрмыстық және ауылшаруашылык
ағынды сулар алдын-ала тазартусыз ашық су қоймаларына ... ... су ... адам ... мен табиғатқа қауіп төндіру жағдайында,
өйткені құрамы органикалық заттың, ... ... мен ауыр ... ... концентрацияларынан тұрады. Осыған байланысты ... ... мен ... ... ... өзекті болып отыр.
Балдырларды дақылдау әдісінің дамуы олардың биомассасын ағынды сулардың
өздігінен тазалану процестерін белсендету үшін ... ... ... зерттеулерді орындау үшін негізінен хлорококты балдырлар туысы
Phormidium және ... ... ... ағын ... ... ... ... автохтонты және аллохтонты минерализациясын
жүзеге асыратын микроорганизмдер, қарапайымдылар мен ... ... мен ... ... сатылы өсімдіктер
қатысады. Жасанды биологиялық тазарту процесінің технологиясы табиғи су
қоймаларының өздігінен тазарту принциптеріне ... Тек ... ... ... ... толық қатынаста болу үшін
деструкциялық биомассасын, ... ... және ... /20/. ... және ауыл ... ... ... ор түрлі органикалық және бейорганикалық қосылыстарды, күрделі
қосылыстарды ... ... ... және тұрақтылығы жоғары
микроорганизмдер ассоциациясы қабілетті. Үздіксіз ... ... ... ... ... көптеген таза культуралар үшін
продуценттің тіршілігі тән, ал ... ... ... еритін
өнімдерінің, толық тотыққан субстраттар мен ... ... ... Ал ... ... мұндай құбылыс байқалмаған,
өйткені мұнда жинақталған заттарды бірдей қауымдастықтардың ассоциациялары
қолданылып тұрған ... ...... ... ... соның ішінде
гербицидтердің, пестицидтердің, мұнай ... ... және ... ... ... ... ... қалдықтарды тазартуды
бактериялар мен микробалдырлардан ... ... ... ... ... ... болып табылатын қауымдастықтар
ластанған және токсикалық заттарға қатысты ерекше төзімділікке ие. ... ... ... күкірт қосылыстарын тотықтыруды,
азотты фиксациялауды, гетеротрофты фотоассимляциялауды, оксигенді және
аноксигенді фотосинтезді процестерді ... ... ... өзгермелі жағдайына ерекше бейімделушілік көрсеткен. Олармен
симбиозда тіршілік ... ... ... даму ... ... ... (полиқанттар, витаминдер)
және олардың жіпшелі құрылымы қолайлы жағдай туғызады. Газо-химиялық
комилекстің ... ... ... ... ... барлық
деңгейлерінде (механикалық, физико-химиялық жоне ... ... ... лайдың құрамына тек микроорганизмдер ғана емес, сондай-ақ
судың ... ... ... ... ... ... та болған /21 /.
Ал негізінен, микробалдырлардың қабырғасының полисахаридтері мен сыртқы
полисахаридтері бірге жүретін микрофлораның дамуын ... ... және ... ... ... жалпы саны өте үлкен деңгейге жетіп ... ... ... жетуі мүмкін. Бірге жүретін микроорганизмдердің саны мен
құрамы ... ... ... ... продуценттері - балдырлар мен басқа да фототрофты
организмдердің өсуі — сандық жағынан ... ... ... ... ... ... жүреді. Серіктес-бактериялардың өзгеріп
отыруын лаборатория жағдайында фототрофты организмдерді (цианобактериялар
мен балдырлар) дақылдау кезінде де ... Бұл ... бір ... трофикалық байланыстағы қарым-қатынасын көрсетеді. Соңғы онжылдықта
керсеткен зертттеу нәтижелері, балдырлар мен оған жалғаспалы гетеротрофты
бактериялар өз кезегінде тұйық циклды ... ... ... ... ... және азот ... ... жатыр, және бұл жүйе
оларды метаболиттік ... ... етіп ... ... ... ... ... кең көлемде
фотоассимиляттарды синтездейді және ... ал бұл ... ... ... қолданады. Бактериялар, өз кезегінде ... ... ... үшін ... СО2 бөліп шығарумен
қамтамасыз етеді /22/.
Балдырлар мен ... ... ... ... ... жұмыстарға қарамастан, бұл байланысты айқындайтын
сұрақ төңірегінде нақты жауап әзірге мардамсыз. Мәселен, фототрофты
организмдердің ... ... ... ... ... ... ... белгісіз .
Харьков қаласындағы құрылыс аланына ... ... ... ... ... ондағы алуантүрліліктің қысқаруы мен жойылуына
алып келген. Сол жерден ... ... ... ... ... 5 тобы ғана табылған, олар эвгленалы, жасыл, сарғыш-жасыл,
диатомды және көкжасыл балдырлар. ... ... ... ... ... таксонның 39%-ы) және жасыл (37%) балдырлар құраған.
Биофильтрлерден ... ... ... ... сандық құрамы жыл
мезгілдеріне байланысты ауытқып отырған. Оның ... ... ... көп ... кл/л) эдетте қысқы уақытқа сай келген. Сол кезеңде,
негізінен көк-жасыл (Oscillatoria) және ... ... ... көп ... ... ... ... көбею көрсеткіштері диатомды
балдырларда, кейде көкжасыл балдырларда байқалған. Максимальды көрсеткіш
(100 ... ... кл/л) ... басы мен аяғына қарай диатомды,
протококты, көкжасыл және ... ... ... ... ... ... ... атағандай, көк-жасыл балдырлар,
биосфераның эволюциясында маңызды рөл атқарады. Олар фотосинтездің тиімді
түрін — ... ... ... ... ... ... немесе сульфаттың бөлінуімен жүретін, одан ежелгі ... ... тек ... ... бар ... ғана
іске асқан. Ал күкіртсутек - дефицидті зат. ... ... ... ... ... ... ... өндірісін
қажетті мөлшерде қамтамасыз ете алмады .
Цианобактерияларсыз өсімдік те тіршілік етпеуші еді, ... ... ... фотосинтездемейтін ... ... ... ... Барлық ... ... ... - пластиттердің көмегімен іске асырады, ал
олар, симбиотикалық цианобактериялар болып табылады. Бұл симбиозда ... кім ... әлі ... ... биологтардың айтуынша, өсімдіктер -
тек цианобактериялрдың ... ... ... ... ... ... ... жасап қана қоймай, сонымен
қатар оттекті шығарын, көмірқышқыл газдан органиканы синтездей отырып, әлі
күнге ... оны бір ... ... ... ... әлемдік биосфераның
айналымында олардың міндеттері мұнымен шектеліп қоймайды. Цианобактериялар
атмосфералық ... ... яғни тірі ... үшін ... формаға
айналдыруға қабілетті. Азотфиксация тіршілік үшін өте қажетті, ал оны тек
бактериялар ғана іске асыра алады ... ... ... ... ... - ... нәтижесінде бөлінетін оттектің қатысуымен
жұмыс істей алмайды. Сондықтан олардың клеткалары ... ... ... ... ... ... жіп тәріздес колонияларды
түзеді, олардың бір клеткалары тек фотосинтезді іске асырса, ал басқалары
-қалың ... ... ... азот фиксациясын жүргізеді.
Бұл ... екі типі ... ... ... ... бұл екі ... бір клеткада өтуі мүмкін, тек уақытта ... ... ... олар ... ал ... микроб
қауымдастығында оттек концентрациясы төмендегенде азотфиксацияға көшеді.
Олар ыстық бұлақтарда өмір сүретін, Synechococcus ... ... ... азот ... анықтадық . Жер бетіндегі кез ... ... ... ... орын алады. Оларды зерттеу табиғи
экожүйелердің сақталуы мен тепе-теңдік жағдайын анықтауға мүмкіндік береді.
Бірақ, ... ... ... биосфераның тіршілігі мен
эволюциясындағы рөлі ... ... ... биоценозының құрамы экожүйелер тіршілігі мен
эволюциясы үшін маңызды болып ... ... бірі ... олар ... ... ... ... таралған.
Фототрофты микрорганизмдер жер беті, тұщы немесе теңіз су организмдердінің
құрамында дами отырып, олардың өнімділік деңгейін арттырады . ... екі ... ... ... ... ... ... прокариоттар фотосинтез сипатына, пигмент құрамы мен басқа
да қасиеттері бойынша келесі топтарға бөлінеді: қоңыр-қошқыл және ... ... ... және ... Spirulina, Anabena, Nostoc, Cyanobacterium, Oscillatoria,
Heliobacterium және басқалар) /24/. ... ... ... ... ... ... ... белсенді тіршілік етуі мен
қоршаган ортаға бейімделгіштіктерін көрсеткен. Кейбір зерттеушілердің
мәліметтері бойышпа ... және ... olliquus ... ... ... концентрацияларында төзімділік көрсеткен. Құрамында
мұнай өнімдері бар ағынды суларға аталған балдырлар түрлерін қосу кезінде
мұнай ... ... ... ... ластанған экожүйелерді тазалауда биологиялық
кешендерді қолданылады: ... - ... ... ағынды
сулардағы органикалық қосылыстарды ... ... ... судағы
молекулярлы оттегі құрамын жоғарлатады, басқа да гидрохимиялық қасиеттерін
жақсартып, ішек бактериялар ... ... ... .
Сонымен фототрофты микроорганизмдер халық шаруашылығында қолданылуы
елде бастау алуда. Әртүрлі фототрофты микроорганизмдерді зерттеу жағымсыз
құбылыстарды ... ... ... ... бөлініп алынған жасыл пленкалардың микроскопиялық зерттеуі
цианобактериялардың жіпшелі және коккалы ... бар ... ... ... ... sp және ... solitare деп
анықталды. Теңіз суының ... ... ... ... ... ... ... рһ 6, минерализация 383, 65
г/л, М§ концентрациясы 30,37 г/л, Са 2+ 4,08 г/л , ... 0,004 - ... ... 195,03 г/л ... ... henningii және Spirulina
subtilissima туысына жататын цианобактериялар болып табылады /25/.
Касиий теңізі суының микроскопиялық ... ... ... ... болатындығын көрсетті, оның анықталғаны, жіпше
және кокка формалы цианобактериялар, басым көпшілігі Oscillatoria ornate ,
Рhormidium tenue. ... ... ... ... Phormidium volderiae, Phormidium tenue,
Phormidium tenuissітит, Oscillatoria ornate ... ... ... ... зерттелуі барысында анықталғандай,
қауымдастықтың пішін түзуші компоненті гликокаликс түзуші цианобактериялар.
Олар, негізінен, шырышқа енгізілген талшық ... ... ... ... ... ... трихомдар, бір клеткалы цианобактериялар және
басқа бактериялар. ... ... ... ... ... ... және ... микроорганизмдердің
функционалды топтарының тігінен таралып орналасуы. Біздің зерттеулеріміз
мұның бәрін растайды. ... ... ... ... ... жай
көзбен де, микроскопиялық түрдс қарағанда да байқалды. Цианобактериялардан
басқа, ... ... ... ... аумағында
азотфиксациялаушы және нитрофиксациялаушы бактериялар; екінші қабатын
сапротрофтар, түссіз және ... ... ... ... ... аумақта сульфат редукциялаушы бактсриялар болатындығын
микробиологиялық зерттеулер көмегімен анықталды.
Ортаның физико-химиялық ... ... өте тез ... және ... ... ... бар Phormidium туысына
жататын ... ... ... ... негізгілері
болатындығы анықталды. Гидрохимиялық көрсеткіштерінің ... ... ... ... sp., ... sр. ... ... экстремалды тіршілік ету ортасымен салыстырғанда, техногенді су
қоймаларда стратифицирленген жабындылар анықталды, цианобактериялар оларда
пленкалар мен өсінділер ... ... ... ... қоректі
ортамен ерітілген су қойма суының жиынтық культураларда стратифицирленген
жабындыларды 3-4 ай дақылдаудан кейін ... []
2 ... МЕН ... ... ... объектісі ретінде микробиология ... ...... sp. K-1, ... A-2 ... дақылдары
қолданылды.
2.2 Қоректік орталар
Ет-пептонды сорпа (ЕПС) ортасы - ... ... ... ... ... орта. Бұл ортаны дайындау келесі сатылардан
тұрады: 1л ... ... ... 500 г майдаланған ет 12 сағат ... ... Осы ... ... ... әр ... ... ішінде суда еритін витаминдер бөлініп шығады. Ет сығындысын ... 30 ... ... да, ... ... мөлшерін 1 литрге
жеткізеді. Ортаның қышқылдығы 7-ге теңескенше 30% сілтімен ... ... 1% ... 0,5% NaCl ... ... болған ет
пептонды сорпаны (ЕПС) 1 атм. 30 мин залалсыздандырады.
Ет-пептонды агар (ЕПА) ... Бұл орта ... 2% ... қосу ... және 1 атм. 30 мин бойы залалсыздандырады.
Ет-пептонды желатин (ЕПЖ) ортасы. 100 мл ЕПС-на 10-15 г ... да 20-30 мин ... ... Желатинді толық еріту үшін ... ... ... болған ЕПЖ-ні 8-10 мл-дей пробиркаларға құяды да,
0,5 атм 15 мин ... ... ... ... ... ... (г/л ... су): цианобактерияларды бөліп алуға
арналған орта. КNO3 - 5, ... - 2,5; ... - 1,25; ... ... ЭДТА - 0,037; ... ерітіндісі - 1 мл; агар-агар - 20;
1атм. 30 мин стерилизациялайды. Микроэлементтер ... ... ... H3BO3 - 11,4; ... - 5,1; FeSO4*7H2O - 5,0; CoCL2*6H2O - 1,6;
CuSO4*5H2O - 1,6; ... - 1,1; 1 атм. 30 ... ... ... ... орта (г/л
дистслденген су): глицерин – 10,0; ашытқы экстракты – 5,0; ...... – 10,0; K2HPO4 – 2,0; ... – 0,025; NaCl – 0,5; FeSO4 *7H2O –
0,001; агар – 1,0. ... 5 және 10 ... ... 0,5 ... ... (г/л ... су): ... - 1; (NH4)2HPO4 - 1;
MgSO4 - 0,5; CaCl2 - 0,1; NaCl - ізі; FeSO4 - ізі; агар - 6-7; орта 1 ... мин ... ... ортаны колбаларға құйып, 0,5 % көмірсуды
және индикатор ретінде 1,6 % бромтимол көкті ... түс ... ... ... мл қосылады. 0,5 атм. 20 мин залалсыздандырады.
Псевдоманадтардың пиоцианинін анықтауға арналған агар ... ... су): ... - 20; калий сульфаты - 10; магни хлориді - ... – 15; рН=7; 1,1 атм. 15 мин ... ... ... ... агар ... (г/л
дистелденген су): казеиннің ферментативті гидролизаты – 10; ... – 10; ... ... – 1,5; ... ... – 1,5; агар – ... 1,1 атм. 15 мин ... гидролизін анықтауға арналған орта (г/л дистелденген су):
пептон – 10; КН2РО4 – 5; крахмал – 2; агар – 15; ... 1 атм. ... ... ... әдістері
Цианобактериалды дақылдардың бактерия-серіктестерін бөліп алу
Цианобактериялармен бірге тіршілік ететін бактерияларды анықтау үшін
бактериялар келесі варианттардан бөлініп алынды:
а) ... ... ... ... шырыштағы бактериялардан ажыратылған цианобактериялардан;
Цианобактериялардың шырышындағы бактерияларды ажырату үшін 5 минут 5000
айн/мин центрифугалау жүргізілді.
Гетеротрофты ... ... алу үшін Кох ... ... әдісі
Бұл әдіс бірнеше сатылардан тұрады.
Сұйылтуды дайындау. Жекеленген колониялар алу үшін микроорганизмдер ... ... ... ... ... залалсыздандырылған құбыр
суында, сұйылтудың тұрақты коэффициентін пайдалана ... ... бұл ... 10 ... тең. ... ... ... пробиркаларға 9 мл залалсыздандырылған құбыр суын
құяды. Зерттелетін ... ... ... 1 мл алып ... залалсыздандырылған суға қосады – бұл бірінші сұйылту (10-1). ... жаңа ... ... ... ... да, осы
пипеткамен 1 мл суспензия алып келесі пробиркаға құяды. Бұл екінші ... ... ... сұйылтулар дайындалады (1 - сурет).
1 – сурет. Сұйылтулар дайындау сызба нұсқасы
Егу. ... ... 15-20 мл ... ... ... ... ... сұйылтудан пипеткамен 0,1 мл суспензия тамызып, шыны
шпательмен (Дригальский шпателі) ... ... ... Петри табақшаларын
термостатқа қояды.
Өскен колонияларды санау. Петри табақшасында өскен колониялардың санын
дақылдаудың бір тәулігінен кейін санайды. Табақшадағы колониялардың ... ... да ... ... 1 ... клеткалар санын есептейді:
М=а*10n/v
мұндағы, М – 1 мл-дегі микроорганизм клеткаларының саны; а – Петри
табақшасындағы микроорганизмдер колониясының ... ... 10 – ... n – егу ... ... ... ... v – егуге алынған
суспензияның көлемі.
Дақылдардың ... ... үшін ... ... Грам
бойынша бояу әдісі, қозғалуды тексеру және Ожешка әдістері ... ... ... ... Таза заттық шыныға тамшы су тамызады да, зерртелетін
дақылды тұзақпен енгізеді де жаяды. Жұғындыны бөлмелі ... ... ... ... ... ... ... үшін препаратты от
жалынның үстінен үш рет өткізеді. ... ... ... ... клеткаларды заттық шыныға жабыстыру. Бекітілген
препаратты бояу үшін фуксин, немесе метилен көгін пайдаланады. ... ... ... да, ауада кептіреді.Дайын болған препаратты ... ... ... ... әдәс ... ... ... екі топқа бөлінеді: грамоң және
грамтеріс. Грамоң бактериялар препаратты спиртпен ... ... ... ... ... ... ... да, көгілдір түске боялады.
Грамтеріс бактериялар мұндай қабілетке ие ... ... ... Одан ... фуксинмен өңдеу кезінде олар ашық ... ... ... ... бояу тәртібі:
1. Бекітілген жұғындыны кристалды көгілдірмен бояп, 1-2 мин ұстайды да,
бояуды төгіп тастайды.
2. Люгольдің ерітіндісін тамызып, 1-2 мин кейін ерітіндіні ... ... ... ағуы тоқтағанша 30-60 с аралығында препаратты ... ... ... ... ... Сулы фуксинмен 1 мин бояйды. Грамоң бактериялар қою ... ... ... ... клеткалары ашық қызыл түске боялады.
Микроскопиялық әдісі
Цианобактериялардың бактерия ... ... және ... Leica CME, Compound ... Systems микроскобында жүргізілді.
Бактериялардың қозғалғыштығын анықтау әдісі
Бактериялардың қозғалғыштығын зерттеу үшін зерттелетін ... 5%-ды ... сулы ... ... Бұл ... жылжуы тоқталады да, қозғалмалы микроорганизмдерді
байқауға болады.
Бактериялардың спораларын бақылаудың Ожешко ... ... ... жұқа жұғынды дайындап, ауада кептіріп, 0,5%-ды HCl
ерітіндісін құяды да, от ... ... ... бу ... болғанша 7 мин
ұстап тұрады. Қышқылды төгіп, сумен шаяды. Жұғудың үстіне фильтр ... ... ... ... От ... ... жоғары бу пайда
болғанша 5 мин ұстап тұрады. Препаратты ... ... ... үшін 1%-
дың күкірт қышқыл ерітіндісімен 2 мин өңдейді. Препаратты тағы ... ... ... (1:40) 10-15 мин бояйды. ... ... ... ... ... Бактерия клеткалары көкке, ал споралары қызыл түске
боялады.
Дақылдардың ... ... ... ... ... ... оксидаза мен каталазаның
белсенділіктерін, поли-β-оксимай қышқылының, полифосфаттың ... ... ... пен ... ыдыратуы, денитрификацияға қабілеттілігін
анықтау әдістері қолданылды.
Циль-Нильсен бойынша бактериялардың қышқылға төзімділігін анықтау
Таза заттық шыныға жұқа жұғынды ... ... ... бекітеді.
Жұғындының үстіне фильтр қағаз қойып, үстіне ... ... ... да ... от жалынының үстінен жоғары ұстап, бу пайда болғанша ұстайды. Бу ... ... ... ... ... қағазды алып, бояуды төгеді де,
сумен шаяды. Препаратты 5%-ды H2SO4 ерітіндісімен түссіздендіреді. Ол ... ... ... бар ... 2-3 рет ... ... ... шайып,
Леффлер бойынша метилен көгімен 3-5 мин ... ... ... шайып,
кептіріп, микроскоп арқылы зерттейді. Қышқылға төзімді клеткалар қызыл
түске, ... ... ... көк ... ... ... белсенділігін анықтау әдісі
Фильтр қағазына жаңа ... ... ... ... ... тамызады. Осы қағазға тұзақпен бір ... ... ... ... жағдайда жұғынды көгілдір немесе қара-қошқыл
түске боялады.
Бактериялардағы каталаза белсенділігін анықтау әдісі
Таза ... шыны ... бір ... ... ... ... ... тамызады да, үстіне зерттелетін дақылды енгізіп, ... ... ... 1-2 мин ... ... пайда болады.
Бактериялардың поли-‎β-оксимай қышқылын анықтау
Бекітілген бактерияларды қара суданның 0,3%-ды ерітіндісіне енгізіп, 10-
15 мин бояйды. Бояуды шайып, ... ... ... ... ... ... ... рет шаяды да, фильтр қағазымен кептіреді. ... ... сулы ... ... ... 10-20 ... ... шайып, кептіріп, микроскоп арқылы зерттейді. Поли-‎β-оксимай
қышқылы көк-қара ... ... ... ал ... ... ... ... егілген дақылдардың қышқыл, сілті, газ түзу деңгейін
бақылау әдісі
Арнайы көмірсулы ортаға ... ... 5 апта ... ... ... ... бөлінсе, орта жасылдан сарғыш түске
айналады, егер сілті бөлінсе, көк түске айналады. ... газ ... ... ортаның қабатында ауа көпіршіктері пайда болады.
Желатинді ыдыратуын зерттеу әдісі
10-15%-дық ет-пептонды ... егу ... ... ... 7-10 ... бойы ... Желатиннің ыдырауын визуалды
анықтайды.
Бактериялардың денитрификацияға қабілеттілігін анықтау ... ... 5 мл ... ... (1-ші ... ... егу ... егеді. 24 сағаттан кейін 1-ші пасажды 10 мл бар ортаға
көшіреді. Оны алдын-ала ерітіп, ... ... ... ... егіп ... ... ... араластырып, суытып, анаэробты
жағдай жасау үшін үстіне 2-3 мл 1%-ды сулы агар ... ... ... ... ... және ... лайлануы арқылы
анықтауға болады.
Крахмалдың гидролизін анықтауға арналған әдіс
Петри табақшаларына құйылған агарланған ортаға дақылды штрих ... 7 ... ... ... ... ... үшін ... Люголь ерітіндісін тамызады.
3 НӘТИЖЕЛЕР МЕН ТАЛДАУЛАР
3.1 Цианобактериямен симбиозды тіршілік ететін ... ... ... цианобактериялардың өсуі гетеротрофты бактериялармен
байланысты, цианобактерияның ... ... мен ... шырыш өте тығыз
байланысты,соңғы он жыл көрсеткіші бойынша, бұндай ... орта ... ... ... жасай алатын трофикалық процеспен байланысты.
Белгілі бір ... ... ... өздері танитын
микроорганизмдер – ... және ... ... ассоцианттарын
ілестіреді. Сондай-ақ, экстремальді жағдайда, таза, техногенді факторлар
көптеген иммобилизденген микроорганизм клеткалары ... ... ... ... қатар, әдебиет мәліметтері бойынша, серіктес ... ... ... ... де, ... ... ... жақсы жабысып, нығыз тұрады.
1 кестеде цианобактерия дақылдарының гетеротрофты бактерияларының жалпы
саны ... ... таза ... ... ... ортасынан алынған;
2) шырышынан ажыратылған цианобактерия дақыл;
1 ... ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... | |
| ... ... ... ажыратылған |
| ... ... |
| ... ... ... sp. K-1 |160*106±7,2 ... ... sp. А -2 ... |0,1*106±0,01 ... ... ... ... ... ... ... Phormidium sp.K-1 – 160 млн ... ... sp. А -1 0,8 млн ... ... ... ... ... дақылында микроорганизмдердің көп мөлшері кездеседі.
Цианобактерияның шырышты капсуласында ... ... ... ... ... бекініп орналасқан клеткалар саны
Phormidium sp. K-1 үшін - 50%-ға, Oscillatoria sp. А-1 үшін – ... ... ... ... ... алу
Зреттелген 2 цианобактерия ... Кох ... ... бөлініп алынды. Phormidium sp. цианобактериясынан 9 (А1, А2,
А3, А4, А5, А6, А7, А8, А9) ... және ... ... 7 (Н1, Н2, Н3, Н4, Н5, Н6, Н7) ... штамдары бөлініп
алынды. Бөлінген кейбір бактериялардың колониялары 1 суретте келтірілген.
а
b
с
d
1 – ... ... ... ... ... ... А6, b – Н6, с – Н3, d – ... бактериялардың колонияларына тоқталатын болсақ, А6 штаммының
колонияларының ... ... шеті ... ... ... беті
тегіс, формасы домалақ. Н6 штаммының колонияларының түсі ... ... ... ... беті ... ... ... 1 мм-ге дейін.
Н3 штаммының колониясының формасы домалақ, беті ... ... ... ... түсі ақ. Ал, А7 ... ... ... келер
болсақ, олар домалақ формалы, беті тегіс, валик ... шеті ... түсі сұр (1 - ... ... ... ... ... (2 сурет).
a
b
с
d
2 - Сурет. Көмірсутек тотықтыратын ... ... а – H6, b – A7, c – H3, d – ... (2 - ... ... Н6-дан басқа бактериялар
таяқшалы формалы болып келеді, А7 және Н3 ... ... ... ... А5 ірі ... ... ... морфологиялық-дақылдық және физиологиялық-биохимиялық
қасиеттерін зерттеу ... ... ... ... ... ... спора түзбейтін, қозғалмалы түрлері басым ... ... (2 - ... Осы және ... мен ... ферменттерінің, поли-
β-оксибутираттың, пигменттерінің болуы сияқты қосымша қасиеттеріне сүйеніп,
А1, А2, А3, А4, А5, А7, А8, А9, Н1, Н2 ... ... ... ... ... Н5 ... - Bacillus туысына, Н3, Н4 және Н6 штамдары
- Alcaligenes туысына, А6 және Н7 штаммы –Arthrobacter туысына жатқызылды.
2 ... - ... ... ... диагностикалық қасиеттері
Микроорганизм дақылдары
|қозғалғыштығы |спора түзуі |Грам бойынша боялуы |поли-β-оксибутираттың
болуы |крахмал гидролизі |желатин
гидролизі ... ... ... ... |пигменттің
болуы |флуоресцендеуші пигменттің болуы | |А1 |+ |- |- |- |+ |- |+ |+ |- |-
| |А2 |+ |- |- |+ |+ |+ |+ |+ |- |- | |А3 |+ |- |- |+ |+ |+ |+ |+ |+ |- ... |+ |- |- |- |- |+ |+ |+ |- |+ | |А5 |+ |- |- |- |+ |- |+ |- |+ |+ | ... |- |- |- |+ |- |+ |+ |- |+ | |А7 |+ |- |- |- |- |+ |+ |+ |- |+ | |А8 ... |- |- |- |+ |+ |+ |- |+ | |А9 |+ |- |- |+ |- |- |+ |+ |- |+ | |Н1 |+ ... |- |- |+ |+ |+ |- |+ | |Н2 |+ |- |- |- |- |+ |+ |+ |+ |+ | |Н3 |+ |- ... |+ |+ |+ |+ |- |+ | |Н4 |+ |- |- |- |- |+ |+ |+ |+ |+ | |Н5 |- |+ |+ ... |+ |+ |+ |- |+ | |Н6 |- |- |- |- |- |- |+ |+ |- |+ | |Н7 |+ |- |- |- ... |+ |+ |- |+ | ... ... дақылдарды түрге дейін анықтау үшін ... ... ... ... ... қасиеттері
зерттелінді (3 - кесте). Себебі, көміртектік қоректену қазіргі ... ... ... ... бірі болып табылады. Бұнда
бактериялардың белгілі бір қорек ... ... ... сілтілендіру
қасиеті пайдаланылады (3 - кесте).
3 - Кесте Цианобактериялардың ... ... амин ... ... |фруктоза |мальтоза |Д-ксилоза |L-пролин |L-серин |L-аргинин |L-
арабиноза |L-валин | |А1 |+,қ |+,қ |+,қ |+ |+ |+ |+,с |+,қ |+ | |А2 ... |+,қ |+ |+ |+ |+,с |+,қ |+ | |А3 |+,қ |+,қ |+ |+ |+ |+ |+,с |+ |+ ... |+,қ |+,қ |+,қ |+,қ |+,с |+ |+,с |+,қ |+ | |А5 |+,қ |+,қ |+,қ |+ |+ ... |+ |+ | |А6 |.+,қ |+,қ |+ |+ |+,с |+,с |+,с |+,қ |+,с | |А7 |+,қ |+,қ ... |+,с |+,с |+,с |+,қ |+,с | |А8 |+,қ |+,қ |+ |+,қ |+,с |с |+,с ... | |А9 |+,қ |+,қ |+,қ,г |+,қ,г |+,с |+,с |+,с |+,қ,г |+,с | |Н1 ... |+қ |+ |+ |+,с |+,с |+,қ |+ | |Н2 |+,қ |+,қ |+қ |+ |+,с |+ |+ |+,қ |+
| |Н3 |+,қ |+,қ |+ |+ |+ |+,с |+ |+,қ |+,с | |Н4 |+,қ |+,қ |+,қ |+ |+ ... |+,қ |+,с | |Н5 |+,қ |+,қ,г |+,қ,г |+,қ |+,с |+ |+,с |+,қ,г |+,с | |Н6
|+,қ,г |+,қ,г |+,қ,г |+,қ,г |+,с |+ |+,с |+,қ,г |+,с | |Н7 |+,қ |+,қ ... |+ |+ |+,с |+,қ |+ | ... «қ» - ... түзуі, «с» - сілті түзуі,
«г» - газ бөлу.
Дақылдарды идентификациялау үшін Берги анықтауышы қолданылды.
Зерттеу нәтижесінде, ... және ... ... ... ... белсенділігі сияқты физиолого-
биохимиялық қасиеттері бойынша А1 штаммы Pseudomonas stutzeri түріне
жатқызылды. А4 ... ... ... болғандықтан және крахмал
гидролиздемейтіндіктен Ps. ... ... ... ... бар, поли-β-оксибутиратты жинақтамайтын және ... Н1 ... Ps. ... ... анықталынды. Н2 штаммында
флуоресцендеуші және сыртқа бөлетін ... ... ... болуы,
поли-β-оксибутираттың жинақталмауы оны Ps. putida түріне жатқызуға
мүмкіндік ... ... ... Ps. sp. А2, Ps. sp А3 Ps. sp ... sp. A6, Ps. sp. A7, Ps. sp. A8, Ps. sp. A9, ... ... ... sp. H4, Bacillus sp. H5, Alcaligenes sp. H6, ... Н7 ... ... ... ортада өскен цианобактерия дақылдарымен бірге ... ... ... ... ... ... етуіне қажетті органикалық ... ... ... ... ... ... ... Phormidium sp. K-1 және Oscillatoria A-2 цианобактерия
дақылдарында симбиозды тіршілік ететін гетеротрофты бактериялардың жалпы
микробтық саны ... ... ... клеткаларының бетінен 16
түрге жататын бактерия-серіктестері бөлініп алынды. Олар ... ... ... ... ... ... ... жасауға болады:
1. Phormidium sp. K-1 және ... A-2 ... ... ... ... ... ... – сәйкесінше, 160 млн кл/мл және 0,8 млн кл/мл екендігі
анықталынды.
2. Цианобактерияның шырышты ... ... ... ... ... sp. K-1 үшін 50%, ал ... sp. А-1
үшін – 13% құрайды.
3. Цианобактерия дақылынан серіктес бактериялардың 16 түрі бөлініп
алынды.
4. А1,А2, А3, А5, А7, А8, А9 ... - ... ... ... Н6 ... – Alcaligenes туысына, А6, Н7 – ... Н5 ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
1. Сопрунова О.Б. Циано-бактериальные сообщества в биодеградации
нефтяных углеводородов в почвах // ... ... ... ... 2005. №94. ... ... Е.И., ... Т.М. ... ... в
водных бассейнах. Киев. ”Наукова Думка”,1981, 132с
3. Гусеев М.В., Минеева Л.А. Микробиология. Изд.: МГУ. 1992. 448с.
4. Ефимова М.В., Ефимов А.А. ... ... или ... ... // ... журнал “Современные проблемы науки и
образования”.2007. №6. ... ... Л.А., ... Н.В. Роль ... в ... 1998. Т.8 №2. С. ... Определитель бактерий Берджи. Под редакций Дж. Хоулта, Н.Крига,
П.Снита, Дж.Стейли, С.Уильямса. М. Мир, 1997. ... ... Н.П. ... М.; ... ... 1991. 256с.
8. Штина Э.А., Голлербах М.М. Экология почвенных водорослей. М., Наука,
1976. 240с.
9. Шлегель Г. Общая микробиология. М.: Мир, 1987. ... ... О.Б. ... ... ... ... ... экосистем. // Вестник МГУ. Сер. 16. ... №2. ... ... О.Б. ... цианобактериального комплекса ... ... ... // ... 2006. №5. ... ... Н.А., ... З.Р., Закирова З.Р. Консортивные ... ... ... при ... ... ... 2007. №6. ... Тиберкевич Н.Я. Суточная динамика гетеротрофных бактерий в культурах
Cyanophуta. // Альгология. 2000. Т. 10.№2. С. ... ... О.Б., ... Г.М., ... Т.Г. ... и ... в ассоциативных культурах. //
Альгология. 1992. Т. 1. №1. С. 56-63.
15. Горобец О.Б., ... Л.П., ... А.П. ... ... на
жизнеспособность микроорганизмов в естественной и искусственной среде
обитания. // ... ... С. ... ... Н.Я., ... А.И. ... в культурах
цианопрокариот и зеленых водорослей. // ... ... Т.37. №1. С. ... ... Р.Р. ... ... сообщественных почвенных
водорослей. // Альгология. 1997. Т. 7.№4. С. 365-370.
18. Штина Э.А. Роль водорослей в биогеоценозах суши. // ... ... 1. №1. С. ... ... О.Б. Особенности функционирования альго-бактерияльных
сообществ техногенных экосистем. ... ... ... 2005. ... ... Е.О., Зенова Г.М., Орлеанский В.К., ... ... ... ассоциации. // Вестник МГУ.
Сер. 16. ... 2007. №1. С. ... Al - Hasan, R.h., Al - Bader, L.F., Zjrkhoh, N.A., Radwan, ... for n-alkane consumption and oxidation by filamentous
cyanobacteria from oil contaminated coasts of the Arabian Gulf ... 1998. 130. P. ... ... Г.М., ... В.К., ... Е.О. Почвенные
стрептомицеты–компоненты экспериментальных альгобактериальных
ценозов. // ... 2005. №10. С. ... Judy C. Acreman. The ... of Toronto Culture ... of
Algae and Cyanobacteria (UTCC): a Canadian phycological ... – Nova Hedwigia 79. 2004. Р. ... ... Ю.В., ... И.С. ... ... ... на видовой состав цианобактерий в водоемах Нижней Волги. //
Электронный журнал “Исследовано в России”. 2006. №168. С. ... ... ... О.Б. ... ... в очистке сточных вод.
// Электронный журнал “Исследовано в ... 2005. №11. С. ... ... ... О.Б., ... Г.М. ... характеристика
бактериального звена альгобактериальных ассоциаций // Вестник МГУ.
Сер. 17. Почвоведение. 1992. №3. С. 19-25.
27. ... М.В., ... М.М., ... А.Ф., Савальев И.Б. Использование
метода диализного культивирования для подбора симбиотических альго-
бактериальных пар. // Биологические науки. №1. 1988. С. ... ... И.С. ... ... ... ... в ... ... ... ... М.: ... МГУ. 1993. 30с.
29. Янкевич М.И. Формирование ... ... для ... нагрузки на водные и почвенные экоситемы. Автореферат
дис... докт.биолог.наук. ... 48 ... ... М.В., Линькова М.А., Коронелли Т.В. Влияние нефтянных
углеводородов на ... ... в ... ... бактериями // Микробиология. 1982. Т. 51. Вып.6. ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тірі ағзалардың өзара теріс және оң қарым – қатынас9 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
Cоғыс уақытындағы қауіптер5 бет
« сүтқышқыл өнімдерінің биотехнологиясын әзірлеу және зерттеу»18 бет
«Адал» ЖШС өндіретін сүт өнімдерінің микрофлорасын зерттеу33 бет
«ауыл шаруашылығында қолданатын бактериалды препараттар»17 бет
«Тан» сериясы сусындарының микрофлорасына морфо-биохимиялық сипаттама беру36 бет
Адам ауруын қоздырушы дрожжилар10 бет
Актиномицеттер15 бет
Анаэробты байланысты процесс жайлы мәлімет7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь