Лизинг операциялары жайлы

КІРІСПЕ
1 ЛИЗИНГ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Лизинг туралы түсінік және оның пайда болу тарихы
1.2 Лизингтік операциялардың негізгі түрлері
1.3 Лизингті операцияларды ұйымдастырудың ерекшеліктері
2 ҚР.ДА ЛИЗИНГ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫНА ТАЛДАУ
2.1 ҚР.да лизинг операцияларының даму тенденциялары
2.2 ҚР. дағы банктердің шаруашылық субьектілерін лизингпен қамтамасыз етуінің деңгейлері
2.3 Қазақстанда лизингтік операциялардың дамындағы мәселелері
3 ҚР.ДА ЛИЗИНГТІК ОПЕРАЦИЯЛАРДЫ ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1 Лизингтік операциялардың басым бағыттарымен тиімділіктері
3.2 Қазақстанда лизингтік операцияларды жетілдіру механизмдері
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Мемлекеттің қаржы жүйесінің негізі болып халық шаруашылығы саласындағы кәсіпорындардың қаржысы саналады. Өндіріс саласында барлық экономикалық қатынастардың (қаржы, несие) белгілері кездеседі. Сондықтанда ҚР- ның халық шаруашылығын инвестицияны жоғары тиімділікпен пайдалану арқылы өркендету қажет. ҚР- ның экономика және бюджет министрлігінің айтуынша осы мақсатта қаржылық лизингтің әсері үлкен. ҚР «Лизинг туралы» заңының жобасы ҚР Парламенті мәжілісінің қарауына беріліп, 2005 жылы 5 шілдеде ҚР «Қаржылық лизинг туралы» заңы қабылданды. Жаңа заң лизинг қатынасының жағдайын қалыптастырады және оның экономикалық мазмұнын әрі дамытуға мүмкіндік берді. Тарихта лизингке ұқсас операцияның б.д.д. 2005 жылдай бұрын жасалғандығы белгілі болғаныменде, шет елдік зерттеушілер лизинг операциясының жасалғандығы туралы нақты зерттеулер ретінде 1877 жылы «Белл Телефон Компани» деген американдық компанияның телефондарды сатудың орнына жалға бергендігі дәлел дейді.
Экономикалық тұрғыдан лизингтік операция дегеніміз - жабдық белгіленген мерзімге (лизинг мерзімі) қайтару шартымен беріледі, нәтижесінде меншік иесі сыйақы (лизингтік төлемдер) алады. Бұл несиелік қатынастардың барлық қағидаларының орындалуын көрсетеді: мерзімділік, қайтарымдылық, төлемділік. Лизингтік операцияның негізін ақшалай қаражаттар емес, мүлікті жалға беру құрағандықтан инвестициялық қатынастардың белгілері кездеседі.
Құқықтық жағынан алғанда лизингтік операция дегеніміз- мүлікке меншік құқымен оны пайдалану құқығын ажырату.
Техникалық жағынан лизингтік операция- меншік иесі мүлікті лизингке бере отырып, оның техникалық- технологиялық белгілерін анықтауға қатыспайды. Бұл лизинг алушының міндетіне жүктеледі.
Лизингтің Қазақстанда қалыптасуы және дамуы жабдықтардың төмен тиімділігімен, дұрыс қолданылмауымен, қосымша бөлшектермен қамтамасыз етілуінің жоқтығымен сипатталады. Осы мәселені қарауда ішкі саудалық, несиелік және инвестициялық операцияларды біріктіретін лизингтің маңызы үлкен.
Экономикалық қатынастарда лизинг қаржылық операциялардың жаңа нысаны ретінде күрделі салымдарды жүзеге асыру тәсілі негізінде қарастырылады. Егер лизингті мерзімділік, қайтымдылық және төлемділік шартымен пайдалануға жалдау ретінде түсінсек, онда оны негізгі қорға салынған тауарлық несие ретінде қарастыруға болады Сондықтан, кейде лизингті «несие- жал» (фр.«credit-pail») деп атайды.
Бұл тақырыпты таңдауымдағы себептер: Лизингтің теориялық негіздерін зерттеу: лизинг түсінігі, шығу тарихы, дамуы, түрлері, лизингті ұйымдастыру маңыздылықтары. Лизингтік операциялардағы лизинг беруші банктердің қызметін талдау, коммерциялық банктердің лизинг субьектілеріне қызмет көрсетуі, Қазақстандағы лизингтік процесстің қалыптасуы, Қазақстан Республикасында лизингтің даму тенденциялары, мәселелері.
1. Қазақстан Республикасының « Қаржылық лизинг туралы» заңы 5 шілде 2005 ж, № 78- II
2. ҚР Азаматтық кодексі (жалпы ереже және ерекше бөлімдері) – Алматы,2005. 275-277 б.
3. Қазақстан Республикасының «Шет елдік инвестициялар туралы» заңы 28 желтоқсан 1994 ж. (өзгерістермен)
4. «ҚР- дағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР Президентінің заңдық күші бар жарлығы. 31.08.1995. 2444
5. Послание Президента РК Н.Назарбаева народу Казахстана. Стратегия вхождения Казахстана в число 50-ти наиболее конкурентноспособных стран мира.
6. ҚР- ның Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы Астана, 2012 ж.
7. Налоговый кодекс РК, Алматы,2009
8. Конвенция УНИДРУА «О международном финансовом лизинге» от 28.05.88. (по состоянию на 31.12.94.)
9. Адриасова И.В. Лизинг: быть или не быть? // Бизнес и банки, №2, 1998 55- 57 б.
10. Ажмұқанова Л. «Учет лизинговых операции и его проблемы», Ізденіс 1/2009 81- б.
11. Гладких Р.А., Лизинг как форма инвестиционной деятельности, // Бизнес и банки, №30, 1998 65- 69 б.
12. Исабеков Б., «Лизингалық операцияларды ұйымдастыру және жүргізу техникасы», Ізденіс 3/2008, 49-б.
13. Каренов Р.С. Лизингтік қызметтер. Оның ерекшелігі неде? // Егемен Қазахстан. № 7 2009ж. 2- б.
14. Кожемяков А., Лизинг в Центральной и восточной Европе, // Бизнес и банки, №7, 1996 54-57б.
15. Козлов Д., Лизинг: новые горизонты предпринимательства, // Экономика и жизнь, №29, июнь, 1997 23-25 б.
16. Оралбаева Ж.З. «Лизингті қалыптастыру және тиімді қолданудың
экономикалық негіздері», Экономика и статистика 1/2008, 53- б.
17. Оралбаева Ж.З., «Лизингтік қатынастарды банктік құрылымдар арқылы ұйымдастырудың ерекшеліктері», Банки Казахстана, 6/2009 42- б.
18. Оралбаева Ж., «Қазақстандағы лизингтік қатынастар механизмін жетілдіру жолдары», Қаржы қаражат 2/2009 91-96 б.
19. Панкратов А.Р. «Лизинг в Казахстане», // Панорама, 28. 11. 2011 4-б.
20. А. Сайденов «Операция лизинг», газета «Казахстанская правда» № 209- 210 от 28.09.2007 6- б.
21. Толмачов У.Л. «Развитие лизинга в Казахстане», // Казахстанская правда, 20. 11. 2011 № 332- 333, 3- б.
22. Финансы кредиты № 5 2011 мамыр
23. Мақыш С.Б. “ Ақша айналысы және несие ”. Оқу құралы. - Алматы: Издат Маркет, 2009г. -248 б.
24. Коммерциялық банктер операциялары, С.Б.Мақыш, «Лизинг операциялары»,А., 201- 209 б.
25. Банктегі бухгалтерлік есеп, С.Т.Мақыш, «Лизингтік операциялар»,А., 348- 356 беттер
26. Лизинг- учебное пособие М,. 1992
27. Экономика и бизнес (теория и практика предпринимательства)под ред. В.Д. Камаева М., 1993
28. Учет расчетов организаций по арендной плате // Бухгалтерский учет. Захарова А.В. - 1996 № 8 – 71 бет
29. Учет лизинговых операций // Бухгалтерский учет. Леонтьева Ж..Г. – 1996 № 12- 45 бет
30. Учет арендных обязательств и лизинговых операций // Бухгалтерский учет. Луговой В.А – 1997 №6 – 3 бет
31. Учет операций по договору финансовой аренды (лизингу) //Бухгалтерский учет. Луговой В.А. -1996 №2 58 бет
32. Договор аренды: бухгалтерский учет и налогооблажение // Хозяйство и право. Медведев А. – 1997 №1- 116 бет
33. Учет лизинговых операций // Бухгалтерский учет. Палит В.Ф.- 1996 №9- 13 бет
34. Бухгалтерский учет операций по договору финансовой аренды // Бухгалтерский учет. Пятов М.А. 1997 10- 53 бет
35. Лизинговые услуги для предприятий // Экономика сельскохозяйственных и промышленных предприятий. Касимов А.В. -1992- №9
36. Об экономической сущности лизинга.- М.: сборник научных трудов института экономики и финансов. Лелецкий Д.В. Московский государственный университет экономики, статистики и информатики, 1998
37.Основы лизинга: Учебное пособие.М.:- Лещенко М.И. Финансы и статистика, 2005. 336 бет
38. Лизинг в промышленности.- М.:- Лещенко М.И. МГИУ, 1998- 234 бет
39. Операции международного лизинга / Экономика и управление в зарубежных странах, №9.- 2006, 14-22 беттер
40. Организация лизинговой деятельности / Бизнес для всех, №23.- 2005, 12-19 беттер
41. Лизинг: теория, практика, комментарий. Газман В.Д. М.,1996
42. Школа европейского бизнеса. Балтус П., Майджер Б.,1996, №1
43. Лизинг, бартер, товарообмен с зарубежныим партнерами. М., Сусанян К.Г.1992
44. Лизинг в экономике США. Медведков С.Ю. 1980, №5-101 б.
45. Национальное Статистическое Агентство Республики Казахстан http:// www. kazstat. asdc. kz
46. Национальный Банк Республики Казахстан http://www.national bank.kz
        
        КІРІСПЕ
Мемлекеттің қаржы жүйесінің негізі болып халық шаруашылығы саласындағы
кәсіпорындардың қаржысы саналады. Өндіріс саласында барлық экономикалық
қатынастардың (қаржы, несие) ... ... ... ҚР- ның ... ... ... тиімділікпен пайдалану арқылы өркендету
қажет. ҚР- ның ... және ... ... ... осы мақсатта
қаржылық лизингтің әсері ... ҚР ... ... ... жобасы ҚР
Парламенті мәжілісінің қарауына беріліп, 2005 жылы 5 шілдеде ҚР «Қаржылық
лизинг туралы» заңы ... Жаңа заң ... ... ... және оның экономикалық мазмұнын әрі дамытуға мүмкіндік
берді. Тарихта лизингке ... ... ... 2005 ... ... ... болғаныменде, шет ... ... ... ... ... нақты зерттеулер ретінде 1877 жылы «Белл
Телефон Компани» деген американдық компанияның телефондарды сатудың орнына
жалға бергендігі дәлел ... ... ... ... дегеніміз - жабдық белгіленген
мерзімге (лизинг мерзімі) қайтару шартымен беріледі, ... ... ... ... ... ... Бұл несиелік қатынастардың барлық
қағидаларының орындалуын көрсетеді: мерзімділік, қайтарымдылық, төлемділік.
Лизингтік операцияның ... ... ... ... мүлікті жалға беру
құрағандықтан инвестициялық қатынастардың белгілері ... ... ... ... операция дегеніміз- мүлікке меншік
құқымен оны пайдалану құқығын ажырату.
Техникалық жағынан лизингтік операция- ... иесі ... ... ... оның ... технологиялық белгілерін анықтауға
қатыспайды. Бұл лизинг алушының міндетіне ... ... ... және ... ... ... ... қолданылмауымен, қосымша бөлшектермен қамтамасыз
етілуінің жоқтығымен сипатталады. Осы мәселені ... ішкі ... және ... ... ... лизингтің маңызы
үлкен.
Экономикалық қатынастарда лизинг қаржылық операциялардың жаңа ... ... ... ... ... ... негізінде қарастырылады.
Егер лизингті мерзімділік, қайтымдылық және төлемділік шартымен пайдалануға
жалдау ретінде түсінсек, онда оны ... ... ... ... ... ... болады Сондықтан, кейде лизингті «несие- жал»
(фр.«credit-pail») деп атайды.
Бұл тақырыпты ... ... ... ... ... лизинг түсінігі, шығу тарихы, дамуы, түрлері, лизингті ұйымдастыру
маңыздылықтары. ... ... ... ... ... ... ... банктердің лизинг субьектілеріне қызмет көрсетуі,
Қазақстандағы лизингтік процесстің қалыптасуы, Қазақстан Республикасында
лизингтің даму ... ... дағы ... даму ... анықтау және шет елдік тәжірибені
қолдану: лизингтің ... ... ... лизингті дамытудағы шет елдік тәжірибелер.
Диплом жұмысын ойдағыдай жазу үшiн оқыған алыс-жақын ... ... ... ... ... мен ... ... қатар
ресми құжаттары оқылып, түсiнiлiп, пайдаланылды. Нақты ақпараттарды терең
талдап, оларды мұқият таңдап алу ... Ол үшiн ... ... ... ... ... қолданды.
Диплом жұмысының құрылымы: кіріспеден, 3 тақырыптан, ... ... ... ... ... тұрады.
Бiрiншi бөлiмiнде: «Лизинг операцияларының теориялық негіздері»,
Қазақстан Республикасындағы лизингтік операциялардың даму ... ... ... ... дамуындағы приоритетті бағыттар». ... ... ... ... ... даму
жолдарын,мәселелерін қарастырдым. Қазақстандағы ең алғашқы лизингтік
компания ... ORIX ... және ... компанияларының
қызметтеріне талдау жасадым. «Цеснабанк- ORIX Лизинг» компаниясының
мәліметтерін кесте, ... ... ... және еліміздегі лизинг
нарығының әр ... ... ... ... туралы, лизингтің аймақтық
ерекшеліктері қарастырылады.
Үшiншi бөлiмiнде: “Лизингті қолданудағы шет елдік тәжірибелермен оларды
мемлекетіміздегі лизинг нарығының дамуында ... ... ... ... басымдықтарына байланысты мәліметтері” туралы
баяндалады.
1 ЛИЗИНГ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Лизинг туралы түсінік және оның пайда болу тарихы
Лизинг сөзі «to lease» ... ... ... ... беру» деген
мағынаны білдіреді. Лизингтің жалға беруден (аренда) айырмашылығы- жалға
беруде 2 ... ... ... беруші және жалға алушы болса, ал лизингте 3
жақты қатысушылар болады: лизинг беруші, лизинг алушы және ... ... - бұл ... ... ... ... ... тиесілі құрал-
жабдықтарды, машиналарды, ЭЕМ, ұйымдастыру техникаларын, өндіріске, сауда -
саттыққа және қоймаға арналған ... ... ... ... ... ... шартымен, белгіленген уақыт мерзіміне ... ... ... беру ... беру ... ... ... мерзіміне қарай төмендегі операцияларға
бөлінеді:
- қысқа мерзімді жалға беру (рентинг)- 1 күннен 1 ... ... орта ... ... беру ... – 1 ... 3 ... дейін;
- ұзақ мерзімді жалға беру (лизинг)- 3 жылдан жоғары.
Экономикалық қатынастарда лизинг қаржылық операциялардың жаңа нысаны
ретінде күрделі ... ... ... тәсілі негізінде қарастырылады.
Егер лизингті мерзімділік, қайтымдылық және ... ... ... ... ... онда оны ... қорға салынған тауарлық несие
ретінде ... ... ... ... ... «несие- жал»
(фр.«credit-pail») деп те атайды.
1998 жылы ... ... ... ... ... ... деп жазылған: «Халықаралық тәжірибеде лизинг үш жақты
қатынастар кешенін білдіреді, мұнда лизинг компаниясы (лизинг ... ... мен ... ... оған ... ... ... береді, ал келісім мерзімі аяқталғаннан соң алынған жабдық
сатып ... ... ... мүмкін».
ҚР «Қаржылық лизинг туралы» заңында лизингке мынадай анықтама беріледі:
Лизинг – сатушының ... ... ... берушінің сатып алып,
лизинг келісімі арқылы лизинг алушыға белгіленген шарттарға сәйкес 3 жылдан
кем емес уақытқа пайдалануға беретін инвестициялық қызмет ... П. ... Б. ... ... лизинг мектебі» оқулығында лизингтік
келісімдер б.д.д. 2005 жылы ... ... ... ... ... бар. Шумер мемлекетінің Ур қаласында ауыл шаруашылық ... су ... ... ... беру туралы мәліметтері бар саз
балшықтан жасалған тақтайшалар табылған. 1984 жылы табылған бұл тақтайшалар
жергілікті шаруалармен шіркеу ... ... ... - ... жасалғандығы туралы сыр шертеді. Дегенменде ертедегі құжаттар жалға
берудің тәжірибеде қолданылуын ертедегі Шумер мемлекетімен шектей ... беру ... ... ... ... ... жоққа
шығаруға болмайды, тек бізге ол туралы мәліметтер жетпеген.
Ағылшын тарихшысы Т. Кларк лизинг туралы ... ... 1775- ... ... ... ... заңдарынан кездестіреді. Кларк былай
тұжырымдайды: лизинг біздің дәуірімізге дейін болған институттардың ... ... ... ... ... және ... төлем мөлшері нақтылап
жазылған.
Тарихшылар мен экономистердің көзқарасы ... ... ... ... жылы ... ... ... тек меншік ету құқығына негізделген
мүлікті иеленіп қана қою емес, сонымен ... оны ... ... ... ... Міне осы ... ғана пікір лизингтің негізгі
идеясын сипаттайды: пайда табу үшін міндетті түрде өндіріс ... ... ... ... жоқ ... өз ... өзге ... иелену
емес, жеткілікті түрде мүлікке пайдалану құқығын иелене отырып табыс табу
жеткілікті болып табылады.
Үздік теңізшілер мен ... ... ... финикийліктер
кемелерді жалға берген. Бұл экономикалық - құқықтық жағынан алғанда
жабдықты ... ... ... ... Ұзақ мерзімді келісімдер кемелердің
толық экономикалық құнын ... ... ... ... қоса, жалға
алушыға жалға алған жабдығына байланысты бірнеше міндеттер ... ... осы ... ... екі түрі бар. ... ... ... лизинг затына техникалық қызмет пен жөндеу жұмысына ... ... ... таза ... ... затына техникалық қызмет пен
жөндеу жұмысын лизинг алушы жүргізеді.
Жабдыққа меншік иесі болмай ... ... ... ... ... ... I (483-565ж.ж.) лизингтік қатынастарды
белгілі институтцияларда қарауға нұсқау берген.
Лизинг ертеде меншік объектілерінің ... ... ... ... ауыл шаруашылық жабдықтары ғана емес, сонымен бірге
әскери техникаларда жалға берілген.
1066 жылы ... ... ... ... ... ... кіру ... кеме алпауыттарынан кемелерді жалға алған.
11 ғасырда Венецияда лизингке ұқсас ... ... ... мен кеме иелеріне сол кездегі қымбат зәкірлерді
жалға берді. Жүзудің аяқталу мерзіміне қарай ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі таңда келісімнің бұл түрі
екіншілей лизинг деп аталады.
Орта ғасырларда жалдық қызмет ... ... ... негізінен ауыл
шаруашылық құралдары мен жылқылар берілді. Уақыт өте келе ... ... ... ... ... 1248 жылы Жетінші Крестік шеруге қатысу ... ... ... ... ... ... ... алды. Кейіннен ол
арендалық төлемдер төледі, нәтижесінде төленген төлем көлемі қару- ... ... ... ... жылы ... лизингке қатысты «Лизингтік жалған мәліметке
тыйым салу туралы» заңдық акт қабылданды. Бұл акт ... ... иесі ... иесі кім деген сұрақтарға жауап беру үшін қабылданды.
ХХ ғасырдың ... ... ... ... ... ... ... көбейді. Оған теміржол көлігімен көмір өндіру
өндірісінің дамуы септігін тигізді. ... ... ... көмірді
тасымалдау үшін вагондар сатып ала бастады. Бірақ бұл олар үшін ... ... ... ... жаңа ... ... Нәтижесінде шағын
кәсіпорындар осы жағдайларды өз пайдаларына шешті. Олар ... ... ... жол ... ... берді. Лизинг нәтижесінде
компаниялардың пайдасы өсті, олардың лизингтік қызметінің жалғыз объектісі
болып ... жол ... ... ... олар ... ... аяқталғанда лизинг затын сатып алу құқығын қосты. Пайдаланушылар
болашақта өз меншігінде болуы мүмкін болғандықтан вагондарға ұқыпты қарады.
Мұндай ... ... ... сату деп аталды.
Тарихта лизингке ұқсас операцияның ... 2005 ... ... ... ... шет ... ... лизинг
операциясының жасалғандығы туралы нақты зерттеулер ретінде 1877 жылы ... ... ... ... ... ... ... орнына
жалға бергендігі дәлел дейді.
1930 жылдары көлік құралдарымен байланысты ... ... дами ... ... 30 жылдары Генри Форд өз автомобильдерін өткізу үшін лизингті
қолданды. Бірақ автомобильдік лизинг бизнесінің ... ... ... сауда агенті Золли Фрэнк саналады. Ол ХIХ ғасырдың 40 ... ... ... ... ұзақ мерзімді жалға беруді ұсынды.
«Юнайтед Стейтс Лизинг ... ... ... ... 1952 жылы ... ... Компания басшысы Генри
Шонфельд. Осылайша АҚШ жаңа банктік кәсіптің отаны атанды.
1960 жылы бірінші рет ... ... ... ... ... осы ... ... капиталының ... ал 80% ... ие ... 1962 жылы ... ... ... деген бірінші лизингтік компания
Дюссельдорфта (Германия) пайда болып қызмет атқарды.
1972 жылдан бері ... ... ... ... ... дейін қарқынды
дамып келеді.
1980 жылы жаңа ... ... ... лизинг туралы
халықаралық заң қабылданды.
1982 жыл ... ... ... үшін атаулы жыл болды. Осы жылы Мак-
Доннела Дуглас корпорациясы лизинг көмегімен ... ... ... ... ... ... болды. Дугластың ұсынған концепциясы «fly
before buy» («сатып алудан бұрын ұшу») деп аталды.
1991 жылдың маусымында ... ... ... ... құрылды. Сол жылдың желтоқсанынан бастап компания өз қызметіне
кірісті. Оның ... ... ... ... ... ... ... француздық Европадағы ең ірі банктің бірі «Банк Насиональ ... (Bank National De Paris), ... ... ... ең ... ... «Лифтинанц ГмБХ». Батыс елдерінде жаңа инвестицияларды
тартудың негізі болып қаржылық ... ... ... лизинг табылады. АҚШ-
та лизингтің пайда болуын экономист Г. Лолюн былай сипаттайды: 1952 жылы
Босх мырзаның Калифорнияда ... ... ... ... ... Осы ... ... мекемеден алынған ірі тапсырманы орындауы үшін
фирмадағы машина-аппараттарын көбейту керек болған, бірақ фирманың капиталы
жаңа машина-аппараттарын иелену үшін ... Міне осы ... Босх ... ... кіріскен және осылай машина-аппараттарды алу
үшін қаржыландыру процесін жүзеге асырған. ... ... көре ... Босх ... «ИС ... ... құрған, капиталы
20 мың долларды құрады. Осы фирма екі жылдан кейін машиналарды жалға бере
отырып құрал-саймандар арқылы ... ... ... 3 млн ... ... ... өсуі нәтижесінде Босх мырза «Booth lising Corporation»
деп аталатын екінші фирмасын құрды (капиталы соммасы - 400 мың ... 1959 жылы ... ... ... АҚШ-та өсті, оның көлемі
300 млн. долларды құрады. Ал, 1961 жылы фирманың 2700 клиенті болған, оның
капиталы 8 млн $ ... және 66 млн $ ... ... ... ... АҚШ ... ... отаны болып саналып, әлемде лизингті қолданатын
елдердің алдыңғы орнында тұр. Бұл мемлекеттің үлесіне ... ... 40% ... АҚШ- та ... тез ... әсер ... факторлар:
жылдамдатылған амортизация және инвестициялық салықтық жеңілдіктер (жаңа
инвестицияның 10% құны салықтан алынады). ... ... ... лизингтік компаниялар шет елдік нарыққа қанатын жая ... жылы «Us lising Corp» ... өз ... құрды және Англияда өз
филиалын құруға кіріскен. Осы жылы «Меркантиль ... ... ... ... компаниясының өкілдері АҚШ- та «Us lising Corp» өкілдерімен
келісім шарттарға ... осы ... ... ... лизингтің
дамуына жол ашты. АҚШ-та лизинг экономиканың салаларында несиелеудің басты
түріне айналды. Өз қызметтерін ... жаңа ... ... ... ... экономиканың әр түрлі салаларына инвестициялық
қаражаттарды тартуға ... ... ... өте келе ... ... қауымдастықтар» деп аталды.
1954 жылы ішкі табыс кодексімен лизинг және аренданың алғы ... Ал, 1955 жылы ... ... ал 1960 жылы ... қабылданып,
лизинг белгілері белгіленді және осы ... ... ... ... ... ... қаржы-лизингтік қауымдастықтар ХІХ ғасырдың 50
жылдарының соңымен 60 ... ... ... ... лизинг
оперцияларының дамуына азаматтық, сауда және салық заңдары кедергі ... ... ... лизингтік келісімдер өз көрінісін тапқаннан кейін жоғары
өсу қарқынына ие болды. Осы ... Азия ... да ... дами ... жылы ... ... ... компания нысанында филиалдар құру
жолымен мүлікті жалға беру құқығын иеленді.
1976 жылы «лизингтік операциялар ... ... жылы ... компаниялар үшін салықтық жеңілдіктер беретін,
салық туралы заң қабылданды.
1983 жылы бірінші мемлекеттік халықаралық ... ... ... Қазіргі уақытта әлемдік лизингтік қызмет нарығы «АҚШ - ... - ... үш ... ... Шығыс Еуропада лизинг беруші
болып мамандандырылған лизингтік компаниялар саналады.
Жапония үшін лизингтік ... ... ... бастап, сату-
сатып алу, лизинг пен займды қосатын толық қызметтер жиынынан тұрады. Бұл
қызметтер «кешендік ... ... ... ие болды. Жапонияда тұңғыш
лизингтік компания 1963 жылы құрылған. 1969 жылы ірі лизингтік ... ... ... ... ... ... ... бойынша екінші
орынды иеленеді. Жапониямен қатар 1960 жылдары лизинг Оңтүстік Кореяда да
дами бастады. Оңтүстік Корея лизингтік операциялардың ... ... ... ... 5- ... ... лизингтік компания 1961 жылы 22 ақпанда құрылған.
1966 жылы ... 28-ге жуық ... ... ... етеді, осы жылы
несие-аренда (лизинг) туралы заң қабылданды. Қазіргі кезде ол ... ... ... ... ... ... ... техникасы,
медициналық жабдықтар, полиграфиялық, ауыр ... ... ... жылы ... яғни ... ... лизингтік фирмалар
құрылды, 1970 жылы федералдық қаржылық сот ... ... салу ... ... ... туралы шешім қабылдады. Қазіргі таңда Германияда
көптеген ... ... ... ... ... 57-сі ... ... мүше.
Шығыс Европа елдері Венгриямен Чехияның инвестициядағы лизинг үлесі 15,
бұл ... ... ... басып оза отырып ... ... ... ... 26-27 ... жылы ... мүлік лизингі туралы қаулы қабылданды. ... ... жылы ... ... ... ... құрылды.
Австрияда лизингтің дамығанына 30 жыл. Бұл елде ... ... ... ... ... ... 1963 жылы пайда болған. Қазіргі
таңда Италяндық лизингтік ... ... 50 ... ... ұйымдарға және экономиканың кей салаларына салықтық жеңілдіктер
қарастырылған. Жеңілдік ... ... ... ... ... ... өнеркәсіпті жөндеу, баспа ісі, кеме жасау,
энергетика, сауда, ауыл шаруашылығы, коммуналдық ... іске ... ... ... айналысатын 117 компания тіркелген, оның 20-
сы тәуелсіз, қалғандары банк жанынан ашылған. Ресейде 1990 жылы ... ... ... «Балтийский лизинг» арнайы компаниясы құрылып
қызмет атқарса, одан ... 1992 жылы ... ... ... ... ... ... 1995 жылы РФ Азаматтық кодексі қабылданып,
одан кейін 2004 жылы РФ-нің Президентінің «Инвестициялық қызметтегі қаржы
лизингін дамыту ... ... ... ... ... министрлігінің
бағалауы бойынша 1996 жылы лизингтік операцияның ... ... ... 1% ... ол 630 млн. $ (London Financial Global
Leasing Report). 2005 ... ... ... ... ... лизингтік компаниялардың саны 1400 жетті.
1974 жылы ... ... ... ... ... конвенциясын құруға шешім қабылданды. Бұл ұйымды 1988 жылы ... ... ... 55 ... өкілдері Оттавадағы конференцияда
жұмыс істейтіндігі туралы келісімге келді.
Конвенцияның негізгі мақсаты-халықаралық ... ... ... ... құқықтық қатынастарды реттеу. Конвенцияның реттейтін
мақсаты-лизинг келісімінде лизинг ... ... ... әр ... ... ... затының мерзімі оның амортизациялық мерзімімен сәйкестендіріледі.
Унидруа конвенциясының басты ережелері:
1. Лизинг- ... ... ... Лизинг- аренданың, шартты сатып алу- сату ... бар, ... ... кірмейтін, 2 келісім- сату- сатып алу, лизингтен
тұратын екі жақты келісім.
Экономикалық тұрғыдан лизингтік операция ... ... ... ... ... шартымен беріледі, нәтижесінде меншік
иесі сыйақы (лизингтік төлемдер) алады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... төлемділік.
Лизингтік операцияның негізін ақшалай қаражаттар емес, мүлікті жалға беру
құрағандықтан инвестициялық қатынастардың ... ... ... ... лизингтік операция дегеніміз- мүлікке меншік
құқымен оны пайдалану құқығын бөлу.
Техникалық жағынан лизингтік операция-меншік иесі мүлікті ... ... оның ... белгілерін анықтауға қатыспайды. Бұл
лизинг алушының міндетіне жүктеледі.
Лизинг операциясының жүргізілуі үшін келесі ... ... ... ... ... лизинг алушының меншігіне беру немесе лизинг алушыға
лизинг затын лизинг ... ... ... ... ... құқығы;
2. лизинг мерзімі лизинг затының пайдалану мерзімінен 75% жоғары болуы
шарт;
3. лизинг мерзіміндегі лизинг төлемдерінің дисконттық (ағымдық) ... ... заты ... 90% ... болуы тиіс.
Лизинг операциясының қатысушылары:
- лизинг беруші- тартылған немесе меншікті ... ... ... лизинг затын алатын және оны лизинг ... ... ... ... ... ... шартпен уақытша пайдалануға және
кәсіпкерлік мақсаттар үшін жолдайтын лизингке қатысушы. Лизинг ... ... ... ... ... ... ретінде қызмет етуге құқығы жоқ;
- лизинг алушы-лизинг келісім ... ... ... ... үшін ... ... ... қатысушысы;
- сатушы-лизинг беруші сатып алу-сату келісімі немесе лизинг келісімі
негізінде лизинг затын алатын лизингтік келісімнің ... ... ... ... ... көп ... Бұл ... барлық түрін 2 топқа бөлуге болады:
1.Техникалық қызмет-клиент пайдаланатын объектіні тасымалдауды,
құрастыруды және ... ... ... техникалық қызмет
көрсетуге және ағымды жөндеуге байланысты (жабдық жаңа ... ... ... ... ... және тағы ... мәселелер бойынша
қызметтер.
Лизингтік операцияның объектісі: ... ... ... ... ... ... жер ... және басқа да
тұтынылатын заттар. Бағалы қағаздар және табиғи ресурстар лизинг заты бола
алмайды. Лизинг келісімінің ... ... ету ... ... затына
меншік құқы лизинг берушіде сақталады. Лизинг келісімін мемлекеттік
тіркеуден өзкізгеннен ... ... ... ... заты ... және ... беріледі (1-кесте).
1 2
Коммерциялық банктер ... ... ... ... Кесте. Лизингтік операцияның қатысушылары
Дерек көзі: ҚҚК мәліметтері бойынша
1- Кестеде көрсетілгендей, лизинг ... ... ... ... ... ... ... банкпен лизинг компаниясы арасында несиелік келісім шарт жасалып,
несие беріледі;
2- ... ... ... ... ... үшін ... ... сатушы (жабдықтаушы) лизинг компаниясына құрал-жабдығын сатады;
4-лизинг компаниясымен лизинг алушы кәсіпорын арасында ... ... ... ... ... жабдықтайды;
6- лизингті алушы кәсіпорын пайдаланғаны үшін лизингтік төлемдер
жүргізеді;
7- ... ... ... ... ... ... үшін төлемдерін төлейді.
Лизингтің кеңінен таралуының басты себебі-оның қарапайым несиелерден
мынадай артықшылықтарының болуына байланысты:
- лизинг көмегімен ... ... ... жоқ ұсақ ... болады: лизингтік мәміле жасалған мерзім бойынша ... ... ... ... ... да, ... ... банкротқа
ұшыраған жағдайда несиелік тәуекел деген болмайды (несиелік ... бұл ... ... ... ... ... кәсіпорынды іздестіруге
кетеді);
- лизинг 100% дейін несиелеуді ұсынады, яғни кәсіпорынға қысқа мерзім
ішінде өзінің меншікті ... ... жаңа ... ... ... өнім ... және пайда табуға мүмкіндік
береді;
- кәсіпорынға мүлікті несиеге сатып алғаннан, лизинг ... ... ... бұл ... ол мүлік кепіл ретінде болады;
- құрал-жабдықтың лизинг берушінің меншігінде болатындығына байланысты,
өнімнің құнына лизингтік төлемдер ғана ... ... ... ... ... өзі төлейді. Сөйтіп лизинг алушы салықтық жеңілдіктер
алады;
- несие ... ... ... ... ... ... да ... болмайды.
Лизинг операцияларына тән кемшіліктер мыналар:
- жалға ... ... ... ... ... ... ұтпайды;
- ұйымдастырудың күрделілігі;
- лизинг құны несиеге қарағанда ... ... ... ... ... тәуекелдің лизинг берушінің басында болатынын ұмытпау
қажет, сондықтан да ол осындай шығынның орнын ... үшін ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық өндірушілері комбайн,
трактор және өзге де ауыл ... ... ... ... ... өнімдерін өңдейтін кәсіпорындар, технологиялар үшін шағын және
орта бизнес субъектілері пайдаланады. Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... ... салуға мүмкіндік береді.
Қорытындылай келе, лизинг шет елдік ... ... ... ... ... болады. Батыс елдерінде несиелеудің бұл түрінің
артықшылықтары көп.
Біздің мемлекетімізде лизинг келісімдері жиі ... ол ... ... венчурлық кәсіпорындардың аз болуыда ... ... бұл ... ... ... мемлекетімізге инвесторларды
тарту, төлем жүйесін жақсартуға, мемлекетіміздің ... ... ... ... жүргізуші субъектілерде альтернативті
дәстүрлі әдістерді қолдануда банктік ... ... орын ... ... ... ... ... Лизинг құрал-жабдықтармен дұрыс
жабдықталмаған кәсіпорындар мен оларға несие беретін банк арасындағы қарым-
қатынастар бағытының болмауы да үлкен әсер ... ... ... ... ... операция бүгінгі күні Қазақстандық экономикаға өте қажетті
банктік құрылымның өндірісті қаржыландыру бойынша іскерлік ортамен бірлесе
қызмет ... әсер ... ... ... әр түрлі белгілеріне қарай келесі тәртіппен
топтастыруға болады:
1.Қатысушылар құрамына қарай мынадай болып бөлінеді:
- тура лизинг, бұл ... ... иесі өз ... объектіні лизингке
өткізеді (екі жақты келісім);
- жанама лизинг (үш жақты немесе көп жақты лизинг), бұл кезде мүлікті
беру ... ... ... ... ... жиі ... түрі- қайтымды лизинг, лизинг ... ... ... ... оны оған ... жалға беретін лизинг.
2. Мүлікті типіне қарай бөлуге болады:
- жылжымалы мүлік лизингі;
- жылжымайтын мүлік лизингі;
- бұрын пайдаланылған мүлік лизингі.
3. Өтеу деңгейіне ... ... ... ... бір ... әрекет ету мерзімдеріне мүлік құны ... ... ... ... ... ... ... бойынша былай бөлінеді:
- толық амортизация және соған сәйкес лизинг объектісінің құны толық
төленетін лизинг;
- толық емес ... ... ... ... ... былай бөлінеді:
- егер жалданатын затқа көрсетілетін барлық қызметті лизинг алушы ... ... таза ... қызмет жиынтығы бар лизинг- объектіге толық қызмет көрсету лизнг
берушіге жүктеледі;
- жартылай қызмет жиынтығы бар лизинг.
Операция өткізілетін нарық секторында ішкі және ... ... ... ... қатысушыларының бір елден болып келуімен сипатталады.
Сыртқы лизинг-бір ... ... ... ... әр ... ... ... лизинг экспорттық және импорттық болып бөлінеді.
Экспорттық лизинг кезінде шетел лизинг ... ал ... ... лизинг беруші болып табылады.
6. Салық және амортизациялық жеңілдіктерге ... ... ... болып
бөлінеді:
- жалған лизинг-қызмет алып сатарлық сипатта болады және жеңілдіктер
есебінен пайда табу мақсатында жүргізіледі;
- нағыз ... ... ... ... және ... ... салық жеңілдіктеріне құқы бар, ал жалға алушы салық
төлеу үшін жарияланған кірістер есебінен ... ... алып ... ... төлемдерін сипатына қарай былай бөледі:
- ақша төлемімен жүргізілетін лизинг-барлық төлемдер ақша нысанында
жүргізіледі;
- ... ... ... ... ... ... тауарларды жеткізу немесе қарсы қызмет көрсету нысанында жүзеге
асырылады;
- аралас төлемді ... осы ... ... екі түрге біріктіруге болады: жедел
және қаржылық лизингке.
ҚР «Қаржылық лизинг туралы» заңға сәйкес лизингтің 2 түрі бар: ... ... ... лизинг беруші, лизинг алушы және жабдықтаушы ҚР резиденті
болып табылады. Ішкі лизинг ҚР заңдарымен ... ... ... ... немесе лизинг алушы ҚР бейрезиденті болып келеді. Халықаралық
лизингте ҚР заңдарымен реттеледі. Егер лизинг беруші ҚР резиденті ... ... заты ... ... болады. Егер лизинг беруші ҚР
бейрезиденті болса, онда лизинг заты бейрезиденттің ... ... ... келісімі ішкі экономикалық заңдармен реттеледі.
Қазіргі уақытта дамушы елдердің шаруашылығында лизингтің бірнеше ... Олар ... ... ерекшеліктерімен сипатталады.
Олардың кеңінен таралған түрлері:
1. Жедел (сервистік) лизинг( operating lease)
2. Қаржылық (капиталдық) лизинг(financial lease)
3. Қайтарымды лизинг ( sale and lease ... ... ... ( ... ... Тура ... ( direct ... Сублизинг ( sub- lease).
ҚР «Қаржы лизингі туралы» заңда лизингтің 4 түрі қарастырылады:
1) Қайтымды лизинг;
1-1) екіншілей ... ... ... ... ... ... лизинг затының лизинг берушінің меншігінде қалып, ол ... ... ... ... ... банктік лизинг-лизинг беруші банк болып табылатын лизингтің түрі;
3) толық лизинг-лизинг затына техникалық ... пен ... ... ... ... сублизинг;
4) таза лизинг-лизинг затына техникалық қызмет пен ... ... ... ... ... ... аппаратуралар мен басқа да
техникаларды (компьютерлер және көбейту құрылғылары), күрделі сервистік
қызметті ... ... ... (әуе авиалайнерлері, теміржол және теңіз
көліктері) техникаларды жалға беретін лизинг операциясының бір ... ... ... ... ... ... толық амортизациялық құны өтелу
уақытынан кем болуы. ... ... ... 3-5 ... ... жасалады.
Лизингтің бұл түрі активтің құны жалдау келісімі бойынша ... ... ... ... рет ... ... қажет етеді.
Жедел лизингтің ерекшелігі-лизинг алушының келісімді мерзімінен бұрын
тоқтатуы. Бұл жалға берілетін жабдықтың орнатылуы мен ... ... ... ... мүмкін. Бұл лизинг түрінің жиі ... ... ... ... ... ... ... соң иесіне
қайтарады. Көрсетілетін қызметтер құны жалдау төлеміне ... ... ... ... ... ... жалға алушы үшін қолайлы. Себебі
оның жалды мерзімінен ... ... ... ... жаңа жоғары
технологиялы, бәсекеге қабілетті құрылғымен ауыстыруға мүмкіндігі бар.
Жедел лизингтің ... ... ... ... ... төлемі жоғары; аванспен алдын ала төлемнің талап етілуі; келісімде
жалды мерзімінен бұрын ... үшін ... ... (2- ... беруші Өндіруші
(лизингтік компания) 2
1
3
4
Жалға алушы
2 – Кесте. Жедел лизингтің процесі
Дерек көзі: ҚҚК мәліметтері бойынша
1- жабдыққа ... ... ... ... ... ... ... аяқталу мерзімі бойынша жабдықты қайтару.
Қаржылық (капиталдық) лизинг-жалға алушының жалға алған жабдығының
толық амортизациясын өтейтін ұзақ ... ... ... ... ... ... келісім мерзімі 2-6 жылдан 10 жылға дейін,
кейде 20 ... ... ... ... келісімінде келесі шарттардың
біреуі көрсетілуі қажет:
- ... ... жал ... ... қарай лизинг берушіге көшуі;
- келісім шарттары бәсекелес саудадан мүлікті сатып алу құқығын лизинг
алушыға ... жал ... ... берушіге ең аз төленетін келтірілген құн жабдықтың
нарықтық құнының 90%- на тең ... одан ... ... ... құнды есептеу кезінде қабылданатын дисконттау мөлшерлемесі
ұсынылатын ... ... ... ... % ... және ... бойынша (жалға алушыда) % мөлшерлеменің ең азына тең болуы керек,
онда:
- жалға алушының ең аз ... ... ... ... ... ең ... төлем-жалға алынған мүлікті сатып алу кезіндегі төлем;
- келтірілген құн-ағымдағы жылдағы келтірілген ... ... ... ... ... келісім шарты жоғарыда аталған қағидалардың ең болмаса
біреуіне сәйкес келмесе, онда бұндай жал ... ... ... бұл түрі ... бұрын тоқтатуды қарастырмағандықтан,
лизинг затына төленетін ... ... іске ... ... ... ... төлейді. Лизингтің бұл түрінде жабдықтың пайдалану
мерзімі ... соң, ... ... ол ... ... ... немесе
келісімде көрсетілген жеңілдікпен алуға мүмкіндігі бар (лизинг затының құны
мысалға 1$ болуы мүмкін).
Бұл ... ... ... ... ... ... ... төмендетеді. Бұл келісімде жабдықтың толық құнының ... ... ... орындамағанда банкрот етіп жариялау қарастырылады.
Қаржылық лизингтің объектісі болып мүлік (жер, ғимараттар, құрылыс),
сонымен ... ұзақ ... ... ... ... ... ... лизинг алушы міндетті түрде лизинг келісімінің
шарты бойынша лизинг затын сатып алуы тиіс, АҚШ лизинг келісіміне
қатысушылар өздері шешеді; ал ... ... ... бұл ... тыйым салынады.
2
Жалға беруші ... ... ... ... ... ... лизингтің процесі
Дерек көзі: ҚҚК мәліметтері бойынша
1- жабдыққа сұраныс;
2- жабдыққа төлем;
3- жабдық;
4- арендалық төлемдер.
Түрі мен көлеміне қарай New York ... ... ... 3-ке ... көп ... ... ... мысалы: жеке әуе
компанияларының ... және ... ... скважиналарын бұрғылауға
арналған жабдықтар;
- аралық лизинг, мұндай келісіммен жалға алынатын ... ... $ 10 ... ... лизинг, банк келісімде бір өндірушінің өндірген ... ... ... ... ... ... қаржы жұмсалымын талап еткендіктенде оларды
банктермен бірлесе отырып жүзеге асырады (3-сызба).
Қаржылық лизингтің ұзақ мерзімді екі түрі бар: ... және ... ... ... ... екінші бір жақтың меншігіне
сатып және сатып алушының жабдықты ұзақ мерзімді ... беру ... ... түрі ... ... ... ... коммерциялық
банктер, инвестициялық, сақтандыру немесе лизингтік компаниялар ... ... ... жабдық меншік иесі өзгереді, ал пайдаланушы
қосымша қаржы көздерін тауып сол қалпында қала ... ... ... ... ... оның ... иесі атанады. Мұндай операциялар
өнеркәсіптің құлдыраған кезінде қаржылық жағдайын ... ... ... ... ... Қайтымды лизинг процесі
Дерек көзі: ҚҚК мәліметтері бойынша
1-жабдық құны;
2-арендалық төлемдер
Үлесті лизинг (үшінші жақтың ... ... ... ... қаржылық лизингтің түрі. Үшінші тұлға болып инвестор
немесе, әдетте, банк, сақтандыру және инвестициялық ... ... Бұл ... ... ... ... бірнеше жабдықты ұзақ
мерзімді жалға алу туралы келіседі. Жабдықтың құнының 1 бөлігін ... ... оны өз ... ... ... қаржыны (займды) қайтару
үшін сатып алынған жабдық және инвесторға жалға алушының төлейтін болашақ
арендалық ... ... ... бұл ... ... мысалға пайдалы қазбалар алынатын жерлер, өндіру саласында
қолданылатын жабдықтар (5-кесте).
Жалға беруші ... ... ... ... Жалға алушы
5- Кесте.Үлесті лизинг процессі
Дерек көзі: ҚҚК мәліметтері бойынша
1- жабдыққа сұраныс;
2- ... ... 80% ... ... ... төлеу;
4- ссуда бойынша төлемдер;
5- жабдық;
6- арендалық төлемдер
Тура лизинг- жалға алушы лизингтік фирмамен қажетті жабдықты ... ... ... ... ... бір түрі ... Лизинг туралы
келісім тікелей өндіруші-фирмалармен жасалуы мүмкін. Мысалға лизинг
шарттарына сәйкес өз ... ... ... ... ... IBM, ... және де авиациялық, кеме жасайтын, автомобиль компаниялары. Сонымен
қатар әлемдік автомобиль нарығының көш басшылары- «Даймлер Крайслер» ... ... ... кейбір елдерінде өз ... ... ... ... қатарлы лизингтік компаниялардың
құрылтайшылары қызметін атқарып отыр.
1
Өндір
Жалға алушы
2
6-Кесте. Таза ... ... ... ҚҚК ... ... ... арендалық төлемдер.
Сублизинг- лизинг алушының (сублизинг берушінің) ... ... ... ... затын үшінші ... ... ... мақсаттарға пайдалану үшін келісімде көрсетілген ... ... бір түрі ... Сублизингте лизинг затын 3- тұлғаға
бергенде лизинг берушінің жазбаша келісімі болуы қажет. Сублизинг келісімі
мерзімінен бұрын тоқтатылмайды.
1
Жалға ... ... ... ... ... ... ҚҚК ... бойынша
1- жабдық;
2- арендалық төлемдер.
1.3 Лизингті операцияларды ұйымдастырудың ерекшеліктері
Лизинг бұл ... ... ... ... ... ... 3 келісім шарт жасалады: 1) лизинг беруші мен лизинг
алушы арасында; 2) лизинг беруші мен жабдықтаушы ... 3) ... ... банк ... ... қол ... бұрын клиентті толық қаржылық талдаудан
өткізеді. Лизингте, ең маңыздысы, бұл келісім шарт соңында құрал- жабдықтың
белгілі бір ... ... ... Ол үшін ... жабдықтың қалдық құнының
сақтандыру жүйесі болуға тиіс. Лизингті алушы өзінің қаражаты ... ... әр ... ... ... (өрттен, ұрлықтан және т.б.)
сақтандырады және лизинг берушіге сақтандыру полисінің ... ... ... кез- ... ... шарт мынадай элементтерден тұрады:
1.Лизинг объектісі.
2. Жабдықтау мерзімі.
3. Лизингке алу мерзімі.
4. Лизингке берушінің ... ... ... ... ... ... ... жабдықтарды пайдалану.
7. Күту, жөндеу, жаңарту.
8. Зиян, қолайсыз жағдайлар.
9. Сақтандыру.
10. Лизингтік төлемдер, комиссиялар.
11. Төлемді кешіктіргені үшін төлемақы мөлшері.
12. Сатып алу ... ... ... бұзу шарттары.
14. Құрал- жабдықты қайтару.
15. Салықтар, баждар.
16. Жаңа міндеттемелердің пайда болуы.
17. Тараптардың қосымша құқықтары.
18. Даулармен арбитраждарды қалпына келтіру.
19. ... ... ... шарт ... ... ... ... Қажетті ақпараттарды беру міндеттемесі (баланс).
21. Тараптардың қолдары.
22. Тараптардың орналасқан жері.
23. Қалдық құнын кепілдеу.
24. Банктердің кепілдемесі.
Өндірістік циклде жойылмайтын ... ... кез- ... ... ... ... ... табылады. Мәміле объектісіне тікелей
қатысы бар тараптар ... ... ... саналады. Банктерді лизингтік
қызмет нарығына енгізу, біріншіден лизинг – бизнестің капитал сыйымды ... ал ... – ақша ... ... ... ... Екіншіден, лизингтік қызмет өзінің экономикалық ... ... ... ... байланысты және соңғысына өзіндік балама
ретінде шығуы жатады.
ҚР «Банктер және банктік қызмет туралы» заңына сәйкес ... ... ... асыруға құқылы, соның ішінде Ұлттық банк лицензиясы болған
жағдайда, келісімнің әрекет ету ... ... ... жалға берушінің
берілетін мүлікке меншік құқығын сақтай ... ... ... ... ... ... асырады. Банктік мекемелер лизингтік қызметке
қатысу үшін жоғары деңгейде неғұрлым білікті ұйымдар болып саналады, себебі
олар қаржылық ... жиі ... ... ҚР ... ... ... туралы» жарғысының 42- бабына ... ... ... және ... да ... мен ... сондай- ақ
кейбір деңгейде макроэкономикалық себептер (қарыз көлемінде ... ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыруға
ыңғайлы ұйымдар болып саналады, себебі олар Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... ету мерзімімен түсіндіріледі.
Себебі лизинг- ұзақ мерзімді жалдаудың негізгі ... ... құн ... ... ... ету ... ұзақтығы лизинг кезеңінің
уақытша шектерін анықтайды. Лизингтік келісім мерзімін анықтау кезінде
лизинг ... ... ... келесі қызметтерді ескереді: құрал- жабдықтың
қызмет ету мерзімін, оның амортизациялық ... ... ... ... ... ... ... табу циклдерін, инфляциялық үрдіс
динамикасын, қарыз капиталы нарығының ... және оны ... ... ... лизингтік төлемдер сомасын анықтау, лизинг
операцияларының неғұрлым күрделі тәртібі болып табылады. Лизингтік ... ... ... өнім ... ... ... ... белгіленген
тәртіпте енгізіледі.
Төлемдерді кезеңдеріне қарай былай бөледі:
- ... ... ... ... қатысушы тараптар келісімімен
жасалған кесте бойынша төленетін жылдық, тоқсандық, айлық төлемдер;
- бір мерзімдік төлемдер- егер келісімде лизинг берушіге ... ... ... төлемдермен қатар қолданылады.
Лизинг алушының қаржылық жағдайымен төлем ... ... ... ... төлемдерді төлеудің төмендегідей әр түрлі
тәсілдері белгіленуі мүмкін:
- бірдей үлестермен- бір қалыпты түзу сызықты төлемдер;
- ... ... ... ... ... ... лизингті пайдаланушы лизингтік төлемді аз жарналармен енгізген
ыңғайлы, ал ... соң ... ... және онда өндірілген өнім қарқынын
арттыруға ... ... ... ... ... ... лизинг алушыларға қолданылатын төлем;
- азаймалы өлшемдермен (жеңілдетілген, регрессивті төлемдер) лизингтің
бастапқы кезеңінде пайдаланушы лизинг берушіге өз ... көп ... ... қаржылық жағдайы тұрақты лизинг алушылар ... жал ... ... ... ... көлемі, қалдық
құны, несие үшін пайыз, лизинг компаниясы көрсететін қызмет ... ... ... ... ... көрсетуді, құрастыруды,
салық салу, қызметті рәсімдеу бойынша кеңестерді ұйымдастыру) әсер етеді.
Кез- келген лизингтік төлем ... ... ... элементтер енеді:
- амортизация;
- мәмілені жүзеге асыру үшін лизинг берушінің тартылатын ресурстар үшін
төлемі;
- көрсетілген қызметтер үшін лизинг берушінің кірісіне енетін ... ... ... ... ... ... ... көлемі.
Ресурстар үшін төлем, лизингтік ... және ... ... пайызды құрайды.
Жалгер лизинг компаниясынан қажетті жабдықты алу үшін өтініш жазады,
өтініште жабдық аты, жабдықтаушы, жабдық типі, маркасы, ... және ... ... ... ... ... ақ жалгердің өндірістік және
қаржылық қызмет деректері көрсетілген бизнес- жоспары болады. Әрбір
кәсіпкерге ... ... ... шешу үшін ... ресурстар
қажет. Қаржылық ресурстар өндіріс шаруашылық қызметінің ... ... Бұл ... ... ... ... ... материалдық ресурстар;
- еңбек ресурстары;
- басқа да материалды және материалды емес ... ... ... ... алу 4 ... ... арқылы жүргізіледі:
1. Өндіріс қызметі нәтижесінде алынған ... ... ... ... ... ... ... жеке қаржылары.
3. Бос жабдықтармен материалдық ресурстарды, ... ... ... ... ... емес активтерді сату.
4. Банк, инвестициялық компания, лизингтік компания секілді қаржы-
несиелік ұйымдардан қарызға қаржы ... ... ... ... ... ... ... сызбасы
арқылы лизинг затын ... ... дәл ... ... құжаты. Сонымен қатар бизнес- жоспар алға қойылған мақсаттарға
жетуді және қаржылық- экономикалық ... ... ... ... лизинг алушының жобасының өмірлігін анықтауға мүмкіндік береді,
лизинг берушіден ресурс (жабдық) алу инструменті.
Ұсынылған мәліметтер ... ... соң ... ... ... келеді және оны лизинг алушыға лизинг келісімінің ... ... ... ... ал ... жақ ... компаниясының жабдық алу
жөніндегі ақпаратымен ... ... Бұл ... ... ... ... құнын келіседі, қажет болса ... ... ... ... ... беруші лизинг келісімінің жалпы шартымен танысып, лизинг алушыға
бекітім- міндеттемесі бар хатты, қол қойылған келісімнің жалпы шартының
көшірмесін, оған ... ... ... бланкісін қосып жібереді. ... ... ... дайындайды және лизинг алушымен келісіледі.
Аталған құжаттарды алған соң лизинг беруші тапсырысқа қол қояды және ... ... ... ... ... сату- сатып алу туралы
келісім және ... ... ... ... ... ... ... алушыға жеткізіп береді және қызмет
объектісін жүргізеді. Жұмыс аяқталуымен ... ... ... ... жөніндегі хаттама тапсырылады. Қабылдау жөніндегі
хаттамаға лизингтік қызметке қатысушылардың қолы ... және ... ... ... ... ... лизингтің тиімділігі:
- клиенттік базаның кеңеюі;
- қосымша пайда;
- өз ... ... ... ... келесі жағдайларда лизинг келісімін бұзуды және ... ... ... ... қайтаруды талап ете алады:
- егер лизинг алушы лизинг затын айтарлықтай нашар ұстаса;
- егер лизинг алушы ... ... ... ... ... бұзып
пайдаланса немесе лизинг берушінің жазбаша ескертулерін тыңдамай, лизинг
затын басқаша пайдаланса;
- егер лизинг алушы екі ... одан да көп рет ... ... ... ... ... ... төлемді енгізбесе.
Лизинг алушы лизинг келісімін бұзуды немесе лизинг беруші есебінен
лизинг ... ... ... келесі жағдайларда талап ете алады:
- лизинг беруші лизинг затын жеткізбесе немесе лизинг ... ... ... ... кедергі жасаса;
- егер жалданған ... ... ... ... ... болса;
-егер лизинг беруші лизинг затын жеткізу мерзімдерін бұзса.
Лизинг алушыға лизингтің тиімділігі:
- ұзақ мерзімді қаржыландыру;
- ҚР Үкіметінің бекіткен қаулысымен ҚҚС ... ... ... түрлерін алу мүмкіндігі;
- кепілдіктің болуының міндетті еместігі;
- лизинг төлемдерінің қолайлы графигі;
- кең көлемді бизнес- ... ... ... лизингтік төлемдерді лизинг затында өндірілген өнімді (қызметті) сату
арқылы төлеу мүмкіндігі.
Лизинг жабдықты алу үшін көп қаржыны талап етпейді жәнеде ... ... ... кепілдік бола алады. Өндірістің ескірген материалдық-
техникалық базасын жаңартқанда лизинг басты орынға шығып ... Ол ... ... ... ... ... лизинг алушымен жасалған лизинг келісімінің шарттары бұзылса,
лизинг беруші «Лизинг туралы» заңның 11- бабына ... ... ... ... ... алады.
Лизингтік төлемдердің жалпы сомасының ... мына ... АА+ НТ+ КТ+ ҚТ+ ҚҚС ... ... ... жалпы сомасы;
АА- ағымдағы жылдағы амортизациялық аударымдар;
НТ- лизинг берушінің несиелік ресурсты ... үшін ... ... ... шарт ... мүлікті бергені үшін лизинг берушіге
комиссиондық төлемі;
ҚҚС- лизинг берушінің көрсеткен қызметі үшін лизингті ... ... ... ... ... аударымдар (АА) сомасының формуласы:
БҚ* На
АА= ... ... ... ... ... нормасы (%)
Несиелік ресурс үшін төлем (НТ) формуласы:
НР * НС
НТ= ... ... ... ... несиелік ресурсының шамасы;
НС- несие үшін сыйақы мөлшері
Несиелік ресурс (НР) шамасының анықталу формуласы:
Қб-Қа
НР= ... ... жыл ... ... ... жыл аяғындағы құны
Банктің қосымша көрсеткен қызметтері үшін төлемдер (ҚТ) есебі:
ҚТ= Ші+ Шқ+ Шж+ Шб ... банк ... ... шығындары;
Шқ- көрсетілген қызмет үшін шығыстар;
Шж- банктің жарнамасына кеткен шығыстар;
Шб- басқа да шығыстар.
Қоғамдағы және кәсіпорындардағы ... ... ... және ... ... даму сатысына байланысты жалпы ... әр ... ... субъектілерінің арасындағы лизингтік
қатынастардың ұйымдастыру формаларын анықтау туады. Осы формалардың бірі
лизингтік қатынастарды ... ... ... ұйымдастыру болып
табылады. Бұндай жағдайда лизингтік ... ... ... ... ... лизингтік компаниялары арқылы ұйымдастырылады.
Жалпы банктік тәжірибеде коммерциялық банктермен лизингтік компаниялар
арасындағы несиелік қатынастар әр түрлі формаларда ... ... ... ... ... ... ... операциялары
бойынша клиенттің төлем және несиелік қабілеттілігіне толық талдау
жасалғаннан кейін кепілдендірілген несиелер ... және ... ... әдетте лизингтік келісім шарттың мерзімімен толық
сәйкес келеді.
2. Банктер лизингтік ... кез- ... ... алушыларға
берілетін сияқты кепілдендірілмеген қарапайым банктік несиелер
береді.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... 2 әдісі кездеседі:
1. Тікелей әдіс.
2. Жанама әдіс.
Көптеген лизингтік компаниялар өз қызметтерін іске ... ... ... ... әсіресе банктік несиеге тәуелді болады. Бұндай
жағдай бүгінгі таңда шет елдік тәжірибеде ... ... ... ... қосымша қаражат тартатын лизингтік операция деп атайды. Мысалы,
шет елдердегі лизингтік компаниялардың жалпы ресурстарының ішіндегі банктік
несиенің ... 75 %- ға ... ... ... ... лизингке беретін
активтер құнының 80 %- дай мөлшерінде бір немесе бірнеше несие төлемдермен
құрал- жабдықтың өзі ... ... ету ... ... ... ... өз қызметтерін жүзеге асыру барысында сырттан
тартылған қаражаттарды, яғни, ... ... көп ... ... ... ... ... берілетін банктік несиемен тауар формасында
лизинг алушыға берілетін несиенің ерекше бір формасы болып ... ... ... ... байланысты куәләндырады. Яғни, несиенің
бір формадан басқа бір формаға ауысуы ... ... ... ... банктік несиені көп мөлшерде пайдалануы сол ... осы ... ... көп ... ... ... банктермен
фирмалардың қызметтері бір- біріне байланысты болады. ... ... ... фирманың қызметінің тиімділігі банктен ... ... ... ... өзгеру деңгейіне және банктік саясаттың
анықтаған тағы басқа жалпы белгілеріне тәуелді болады.
Бүгінгі таңда еліміздегі ... ... ... ... ... мүмкіндігі жылдан- жылға ұлғайып келеді деуге болады. Оны
коммерциялық банктерден экономика салаларына бөлінген ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыра
отырып коммерциялық банктер лизингтік операциялардың көлеміне, бағытталуына
және оның ... ... ... әсер ... ... ... экономист Х.Хеймел лизинг туралы өз ... ... ... несиелеуге тікелей қатысуды қаламайды»-
дейді. Сондықтан лизингтік компанияның өзін қаржыландыратын ... ... ... ... капиталдың лизингтік
бизнеске қатысуының жанама әдісі пайда ... ... ... фирмалармен несиелік қатынастарды
ұйымдастыру кезінде несиелеудің ... ... ... тәртіптерін
пайдалану арқылы жүзеге асырады. Сондықтанда бұндай несиелік ... ... беру ... қарапайым активті операциялар ретінде де
қарастыруы мүмкін. Бірақ ... ... ... компаниялар үшін
несиені беру және оны өтеудің ерекше механизмін жасауды да қарастырады.
Яғни, лизингтік компанияларға берілетін ... ... баға ... ... ... қабілеттілігін анықтаудың ерекше қағидалары көрсетілуі
мүмкін. Бүгінгі ... ... ... ... ... дамуы лизинг
шартымен пайдалануға беру мақсатында құрылғыларды сатып алу үшін қажетті
ақша қаражаттарын жинақтау ... ... ... Ал, ... ... ... бірі ... табылатындықтан, лизингтік
операцияларды банктік операциялардың бірі ретінде қарастыру лизингтік
бизнестің дамуы үшін ... ... бірі ... ... ҚР- ... ... ... операцияларды жүргізу үшін заңдылықты
база құрылған, яғни, ҚР- дағы «Банктер және ... ... ... ... 1995 ... 31 ... заңдық күші бар жарлығына сәйкес
банктердің ҚР- ның ҰБ- нің ... ... бар ... ... ... ... бар. ... байланысты елімізде «банктік
мекемелер лизингтік қызметке қатысу үшін біліктілік деңгейі неғұрлым жоғары
ұйым ... ... ... кез- ... ... ... үшін ... жүргізу кезіндегі қаржылық тәуекелділіктің ... ... Осы ... алып ... ҚР- дағы «Банктер және банктік қызмет
туралы» заңның 42- бабында көрсетілген пруденциялық нормативтерге және тағы
басқа ... ... ... ... ҚР- ның ... ... олар лизингтік операциялар жүргізу үшін қолайлы ұйым болып
саналады.
Сонымен, жалпы тәжірибеде коммерциялық банктер ... ... ... ... ... ... ... беруші ретінде көріну арқылы,
банктік капиталдың лизингтік бизнеске қатысуының тікелей ... ... ... бұл әдіс ... ... қаржыландыру үшін бос ақша
қаражаттарын іздестіру мәселелерін жеңілдетеді.
Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... құрылымнан еншілес лизингтік компанияларды
бөліп шығару қажеттілігіне алып келеді. Бұл лизингтік қызмет эволюциясының
одан әрі қарай тереңдеуін ... ... ... компаниялар үшін
лизингтік қызмет бір ғана қызмет түрі ... ... ... ... ... ... себебі, бірдей типтегі келісімдер саны
көбееді.
Мемлекетімізде бірнеше лизингтік компаниялармен «ҚазАгроФинанс» 10 ... ... ... ... ... ... «АТФ лизинг», «ORIX
Лизинг», «Темір лизинг» бар. ТМД елдерінің лизингтік ... ... ... Ассоциациясы құрылып, қызмет көрсетуде.
Лизингтік процестерді ұйымдастырудың бұндай құрылымында ... ... ... лизингтік компаниясына лизингтік келісімдерді жүзеге
асыру үшін тек несиелік ресурстар ғана ... Ал, ... ... үшін ... «басқа мәселелердің барлығымен, яғни, тауар ... ... алу- сату ... ... сервистік қызмет көрсету
және тағы басқа ... ... ... ... ... елдердің
лизингтік қызметтер нарығында негізгі роль атқаратын неғұрлым ірі ... ... ... ... ... жаңа салалар оның
ұйымдастырушылық ... ... ... соғады. Осы жерде
лизингтік компаниялардың ... ... ... ... ескере
отырып, лизингтік бизнестегі алға басушылықты қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... банктер үшін лизингтік операциялардың тартымдылығы осы
операцияны іске асыру кезінде ... ... ... ... бар
екенділігімен түсіндіріледі. Сонымен бірге, лизингтік ... ... ... өз ... ... ұлғайтуға, клиенттерге
қызмет көрсету санын көбейтуге, клиенттермен серіктестік қатынастардың
дәстүрлі ... ... және ... ... ... орнатуға
мүмкіндіктер береді.
Банктік қызметтер нарығындағы бәсекелестіктің тереңдеуі жағдайында
коммерциялық банктердің лизингтік ... іске ... ... ... әсер ету ... ұлғайтудың тиімді әдісі болып табылады.
Коммерциялық банктер мүліктерді сатып алуға өз ... сала ... ... қорларды жаңарту стратегиясы мен ... ... ... даму бағыттарын анықтауға, лизингтік
нарықтағы жалпы жағдайды бақылауға өз үлесін қосады.
Банктер үшін ... ... ... оның ... ... ... ... Яғни, лизингтік төлемдер
арқылы комиссиондық ақы түрінде ... жаңа ... ... ... ... ... тәуекелділігі өте жоғары банктік
операциялар қатарына жатады. Лизингтің негізгі түрлерінің бірі, оперативті
лизинг ... банк ... ... Себебі, бір лизингтік
келісім- шарт мерзімі аяқталғаннан кейін, сол құрылғыға деген ... ... ... ... ... ... өте көп ... толтыру қажеттілігі туады. Сондықтан банктік тәуекелділік тұрғысынан
алып ... ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейде жауап береді.
Сонымен қорыта ... ... ... ... ... ... ... лизингтік қатынастардың дамуының негізгі приоритетті
бағыттарын анықтайды.
- Лизингалық процессте лизингалық мүлікті ... ... ... ... мүлікті сатушы заңды немесе жеке тұлға (жабдықтаушы);
- Сақтандырушы- жаза негізінде өзіне лизингалық ... ... ... ... алатын жақ;
- Несиегер- лизинг берушінің келесіде лизингке беретін мүлікті сатып
алуды қаржыландыратын тұлға- ... ... осы ... ... ... ... тұлғаларға лизингалық
келісіммен байланысты қызмет көрсетуші тұлға.
Лизингалық процессте шартты түрде 3 сатыны ... ... ... (1-4) ... ... шарт қатарларын жасау үшін барлық дайындалған
жұмыстар жүзеге ... және ... ... ... Лизинг объектісін алу үшін лизинг алушының лизинг ... ... ... ... ... және ... ... жөнінде қорытындысы (түйіні):
3. Лизинг объектісін жеткізіп беру жөніндегі ... ... ... ... ... ... растау; 2 данадағы шот;
лизинг алушының қол қойған ... ... ... ... кепілдеме талоны.
Лизинг алушы мен жабдықтаушы арасындағы келісімнің жалпы шарттары: а)
лизинг берушінің жабдықтаушыға лизингтік объектінің құнын төлеу шарты; ... ... ... ... ... ... мен ... лизингтік келісімдер жүргізу үшін
ссуданы алу жөнінде жасасқан несиелік келісім ... ... ... ... ... ... және ол бойынша келесі құжаттар рәсімделеді:
5. Лизингке берілетін мүлікті сату- сатып алу келісім шарты.
6. Лизингтік келісім шарт. Мұнда келесілер көрсетілуі ... ... ... ... ... жеткізіп беру мерзімі, қаржыландыру
сомасы және лизингтік келісімнің заты;
- келісімшарттың іс- әрекет ету мерзімі;
- лизинг берушінің ... ... ... ... ... техникалық кепілдеме;
- жабдықты пайдалану;
- жөндеу модификация және күтіп ұстау;
- кездейсоқ жағдайлар, шығындар;
- таңдау құқығы;
- төлемдерді төлеу әдістері (ай ... ... ... немесе лизингтік
төлемдердің алдын алатындар);
- ставкалар (жабдықтың нақты немесе шартталған құнымен) және шарттар
(клиент ... ... ... ... шығындар);
- салық салу және баждар;
- мәміле объектісін сақтандыру,
- лизинг ... мен ... ... ... мен ... ... ... шартты бұзу тәртібі;
- арбитраж және дауларды шешу;
- ... ... ... шарт тек ... алғаннан кейін
күшіне енеді);
- қосымша мәліметтерді алу міндеттері (баланс);
- жақтардың және ... ... ... ... ... қосымшалар (материалдарды сипаттау);
- қалдық құнның кепілдемесі;
- банктің кепілдемесі.
7. Эксплуатациялауға лизинг объектісін нақты жеткізіп беру, оны құру
және мүлтіксіз ... ... ... ... (жабдықтаушыға талап қойылатын
куәлік);
- мәміле объектісінің жұмыс істеуіне зиян келтірмейтін және лизинг
алушының ... ... ... ... әсер ... ... ... мәліметтер болуы мүмкін. Бұл жағдайда ... ... ... кемшіліктерді жоюға міндетенетін мерзімді
көрсетеді;
- алғашқы лизингтік жарнаны ... күні ... ... қабылдау
хаттамасының мерзімі лизингтік мәміленің іс- ... ... ... ... ... ... алушы рәсімдейді және лизинг беруші, лизинг ... ... қол ... Лизингке берілетін мүліктің техникалық қызмет көрсетуінің келісім
шарты.
9. Лизинг объектісін сақтандыру ... ... ... сатыда (10-12)
лизинг объектісін өзіндік пайдалану басталғаннан кейін, келесі шаралар
орындалады:
10. ... ... ... Мүлікті келешекте пайдалану бойынша қатынастарды рәсімдеу (не
лизинг объектісін ... не ... ... ары ... ... ... ... шарт жасау, не сатып алу ... ... ... ... сатып алу келісім шартын жасау).
12. Лизинг берушінің несиегерге ссуданы қайтаруы және ... ... ... ... кезде лизинг субъектілерінің
құқықтық жағдайына және оның осы келісім шартта көрсетілуіне ерекше ... ... ... ... бұл бөлімінде бүкіл лизингтік мәміленің
жүзеге асу кезеңінде лизинг ... мен ... ... ... ... ... ... қарастырылады. Егер лизингтік келісім ... ... дау ... ... онда олар шаруашылық даулар үшін
құрылған заңдар бойынша шешіледі. Лизинг берушінің лизинг объектісіне деген
меншік құқығы лизингтік ... ... ... ... ... ... ... мәміленің объектісіне зиян келтірген тәуекелді- жоғарғы қауіп-
қатер көздерімен нақты түрде мүлік иесі көтереді. Лизинг ... ... ... ... оны ... ... ... қызмет көрсетуден болған шығындар мен тәуекелдердің және ... ... ... да ... ... өзі ... ... да шығындар лизингтік келісім шартта көрсетілмесе, лизинг объектісін
үшінші мәмілені қамсыздандыру үшін кепіл ... ... құқы ... ... ... ... лизингтік келісім шарттан шығатын талаптардың
құқығын ... құқы бар. ... ... ... ... ... келісім шартта көрсетілген шекте және жағдайда қолдана алады.
Лизинг алушы лизинг ... ... ... шартта көрсетілген
төлемдерді төлеуге міндетті. Келісім шартта ... ... ... өз уақытында төлемеу немесе төлемдер үшін санкциялар
қарастырылуы қажет. ... ... ... болған лизингтік төлемдердің
төлемеуі және өз уақытында төлемеуі лизингтік келісім шартты бұзудың негізі
болып табылады. ... ... ... ... ... ... олар ... шартты бекітілген азаматтық заңдылық тәртіппен
бұзуды талап етуге құқылы.
Лизингтік келісімдер ғылыми- техникалық ... ... ... ... ... сатып алынатын мүліктердің құнын төлеуде
бір мезгілді қаражаттарды аккумуляциялау, қосымша ... ... ... тарту салаларында кең қолданылады. Кәсіпкершілікті дамытуда
ынталандырушы күш: жаңа ... ... ... құралдарды көбейтуге,
әлеуметтік қайшылықтарды бәсеңдетуге ... ... ... ... ... ... ... макроэкономикалық
тұрғыдан алғанда, жалға беру, сату- сатып алу және ... ... ... талап етілетін қаржы құралы. Лизингті инвестициялау
(лизинг берушімен лизинг алушы арасындағы келісім) және ... ... ... ... ... басқада қаржылық институттар
арасында болатын қарым- ... ... ... ... болады:
1. Лизингтік келісім ҚР заңдарына сай жүргізілуі керек.
2. Келісім мерзімі 3 жылдан кем болмауы тиіс.
3. Лизингтік келісімде көрсетілгендей лизинг ... ... ... оны ... құқығын сақтау.
4. Қаржылық лизингтің мерзімі негізгі құралдардың пайдалылық қызметінен
75% - нан ... ... ... ... сәйкес лизинг келісімдері төмендегідей
нормативтік- құқықтық базамен реттеледі:
1. Азаматтық- құқықтық реттеу;
А) ҚР Азаматтық кодексі;
Ә) ... ... ... ҚР ... «ҚР қаржылық лизингке байланысты ... заң ... ... ... ... реттеу:
А) ҚР Салықтық кодексі;
Ә) Қаржылық лизинг келісіміне ... ҚҚС ... ... ... ... Лизингтік операцияларды бухгалтерлік есептеу принциптері.
2 ҚР-ДА ЛИЗИНГ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫНА ТАЛДАУ
2.1 ҚР-да лизинг операцияларының даму ... ... ... физикалық және моральді негізгі
капиталдың тозуы, шағын және орта ... ... және оның ... ... ... ... ... қызығушылықтың өсуіне әкелуде.
Батыс өндірушілерімен бәсекелес қазіргі ... ... сай ... ... қолдана отырып, тауар өндіру ұлттық өндірушілеріміздің
алдына қойған ең басты міндет. Бұл міндеттің іс жүзінде өз ... ... ... Лизингтік бизнестің кең ауқымы Қазақстан ... ... ... ... және ... экономика құрылымын
қайта жабдықтау үшін негізгі күш. Осы ... ... ... ... және ... ... дамытуға әсер етеді.
Қазақстандағы лизинг өзінің алғашқы ... 1989 ... ... ... ... ... заңдарда, соңынан банктік заңдарда
көзделінеді.
1990 ... 6 ... Қаз ССР- нің ... ... ... несие саясаты» бөлімінде банктерге лизинг-
факторинг операциялар ... ... ... түрі ... 1995 жылғы 24
сәуірдегі «Салық және бюджетке төленетін ... ... ... ... 43- ... ... 1995 жылы 31 тамыздағы ҚР Президентінің
«ҚР банкі және банктік қызмет ... заң күші бар ... 30- ... ... операция түрінде сипатталған.
Сонымен, ҚР Азаматтық кодексінің ... ... ... ... шартының ерекшелігін бейнелейтін заң жоқтың қасы болды. Тәжірибеде
лизинг қатынасын рәсімдеу үшін ... ... ... қолданылды.
Еліміздегі лизинг мынадай жолдармен қалыптасқан:
1) аймақтық көтерме- ... ... және ... жүргізілуіндегі жалға беруге байланысты кәсіпорындар және
жұмыс істеп ... ... ... кешеніндегі облыстық, аудандық
жабдықтау кәсіпорындары;
2) екінші деңгейдегі банктердің лизингтік ... ... ... ... ... ... ... формалары- экспорттық, импорттық жәнеде басқа
шет елдік фирмалармен бірлескен кәсіпорындар және республика аумағындағы
шет елдік лизингтік компаниялардың дамуы.
Келесі ... ... ... ... ... ... заң «Қаржы
лизингі туралы» ҚР заңының (05.07.2005) ұзақ ... ... ... ... ... ... бизнестің Қазақстанның экономикасында қолданылу мүмкіндігі
мына себептерге байланысты:
- барлық сала кәсіпорындарындағы моральдық және ... ... ... қорларды ауыстыру қажеттілігі және республикада
машиналармен және жабдықтар ... ... ... ... ... ауыр өнеркәсіп саласына жұмсайтын қаржының
жетіспеушілігі;
- шет аймақтарда ... ... жаңа ... ... қаржының жоқтығы;
- банк несиелері жоғары ставкалармен және қысқа мерзімге берілгендіктен
ол қаржыға машиналармен жабдықтар сатып алудың мүмкін ... ... ... ... 1990 жылы ... тек ... ... құқықтық реттелу негіздері қалыптасты.
Өндірісте техникалық және технологиялық жаңартудың құралы ретінде
лизингті дамыту және мемлекеттік қолдау ... 1995 жылы 29 ... ... № 599 ... «Мемлекеттік мүлікті басқару
жөніндегі мемлекеттік комитет» жағынан ... ... ... ұғымын құрайтын жоғарыда аталған қатынастар жиынтығы қазіргі
қолданыстағы заңдармен толық реттелмеген. ... ... ... үшін ең ... ... ... тарифтер, қамсыздандыру
заңдарына және басқада заң актілеріне өзгерістер енгізу қажет. Лизингтің
артықшылығы осындай операцияларға ... ... ... ... құқық негіз болғанда ғана жүзеге асады.
Қазақстанда лизингтің пайда болуын, қалыптасуын, дамуын төмендегідей
кезеңдерге бөліп қарауға ... ... ... үшін жеке ... пен институттардың
қалыптасуы. Екінші кезең- жеке салаларда лизингті тәжірибе ретінде қолдану.
Үшінші ... ... ... ... құқықтық актілер
қабылдауы.
1994 жыл ... ... ... ... ... ... лизингтік компаниялар саны арта ... ... ... жеңілдік жасайтын нормативтік актілер
қабылданды. ... ... бірі ... 1994 жылы ... № 266 ... ... ... ҚР Үкіметінің қабылдаған заңы саналады. Заңда
отандық нарықта лизингті ... үшін ... ... ... ... ... болатыны жазылған.
- 1995- 96 жылдары мемлекет ірі банктердің ... ... ... ... ... ... негізінен ірі
құрылымдардың тапсырыстары бойынша қаржылық лизинг ... ... ... ... бұл ... дәрежесі мемлекет басымдық берген
салаларда қаржыландыруға жұмсалатын орталықтандырылған қаржының ... ... ... ... ... көлемі жалпы
лизингтік операциялардың 40-50 % сақтай алады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 24 ... ... ... ... өзгеде міндетті төлемдер туралы» заң күші бар
жарлығына орай, ... ... ... ... ... ... ... асырушы кәсіпкерлерге салықтық жеңілдіктер ұсынылады,-
деген қалып сипатталған.
ҚР Президентінің 1995 жылы 30 тамыздағы «Банк және ... ... заң күші бар ... ... банк және ... ... асыратын өзге де заңды тұлғалар «шарттың әрекет ету мерзімінде жалға
берілген ... ... ... меншік құқығы сақталына отырып, мүлікті
жалға беру» құқығы. Сондай- ақ ... ... ҚР ... ... ... ... ... жылы 10 қаңтарда ҚР ... ... ... ... ... ... туралы» қаулысы қабылданды. Лизинг
бойынша пайдалануға алынған көлік құралдары Тараз және ... ... ... ... үшін ... жыл ҚР ... Шұбаркөл көмір бассейнінің негізгі ... Mineral Reserves Inc» ... ... ... ... ... Үкіметімен американдық компания арасында лизинг
шарты жасалынған;
1996 жылы бухгалтерлік есеп бойынша ҚР Ұлттық ... ... ... ... ... Осы ... негізгі белгілері халықаралық
тәжірибеде қолданылатын «лизинг» ұғымына жауап беретін ... ... ... ... 1996-97 жылдары негізінен әріптестер туралы ақпараттар берумен және
отандық, сондай- ақ шет ... ірі ... ... ... ... көрсететін делдал лизингтік ... ... ... ... ... ... операциялардағы үлесі 20 % шамасында болады.
1998 жылы 15 ... ҚР ... ауыл ... «лизингті
ұйымдастыру тәртібі туралы» қаулыны қабылдады. Осы қаулының негізгі
қағидалары Оттава конвенциясы ... ... ... ... және ҚР-
да «Лизинг туралы» арнайы заң қабылданғанға дейін ҚР- ның субъектілері
лизинг шартын ... ... ... басшылыққа алған. Үкімет «ҚР Қаржылық
лизинг туралы» заңның жобасын дайындау үшін ... ... құру ... ... 2004 жылы 1 шілдеде ҚР Азаматтық кодексінің ерекше бөлімі
қабылданды. ҚР Азаматтық кодексінің 566- 572 ... ... ... жылы 15 ... ҚР ... ... сәйкес тұңғыш
мемлекеттік лизингтік компания- «Қазлизинг» құрылды.
2005 жылы 19 мамырда ҚР «Лизинг туралы» заңының жобасы ҚР ... ... ... 2005 жылы 5 шілдеде ҚР «Қаржылық лизинг
туралы» заңы ... Жаңа заң ... ... ... және оның экономикалық мазмұнын әрі дамытуға мүмкіндік
береді.
Лизингті қолдану саласындағы кемшіліктерді жоюға және оны ҚР ... ... ... ету ... «2004 ... ... дамыту бағдарламасы» қабылданды. Бұл бағдарламада заңдық- құқықтық
шарттарды ... ... ... ... ... ... дамытудың
институтционалдық негізін қалау сияқты басты мақсаттар белгіленді. Аталмыш
бағдарламаны орындау барысында 2005 жылы ... ... ҚР ... ... заңы қабылданып, елімізде лизингтің жан- жақты дамуына ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан ынталандыру
мақсатында келесідей бірнеше ... ... ... ҚР ... ... ... № 115-р «ҚР ... орындау», «ҚР лизинг
мәселелері бойынша қабылданған кейбір құқықтық актілерге ... ... ... нұсқаулары және ҚР Үкіметінің 14.03.2006 жылғы
№ 597 ... ... ... ... ... шартты мемлекеттік
тіркеуден өткізу ережелерін бекіту» туралы ... ... үшін ... ... ... ... ... құрылымдар құрған, мемлекет немесе ҚР заңдары бойынша заңды тұлға
болып есептелетін және шетел компаниялары ... ... ... компаниялардың пайда болуына септігін тигізді. ... ... ... ... ... ... арасында «Лизинг- центр»,
ЖШС, «Жалын –лизинг» ЖАҚ, «Спутник» ЖШС, «Алматы- техлизинг» ЖШС, «Алмаз
интернешнл ... ... ЖАҚ, ... ОК, ... ... ЖАҚ,
«Инвестлизинг» ААҚ, «Астана- инвест» ААҚ, ... ЭВО» ОК, ... ... ЖШС, ... ... ... атап өтуге болады.
Сонымен қатар, «ORIX Лизинг», «Валют- транзит ... ... ... ... «Texako bank», ... банк» сынды банктерде лизингтік қызметтерді
ұсынады. Лизингтік операциялар ҚР индустрия және сауда ... ... ... ... компанияларымен қадағаланып
отырады.
2010 жылы мемлекеттік банк «Қазақстан Даму Банкі» ... ... Даму ... ... ... ... компаниялардың басым ... ... ... ... үшін ... көмегімен дербес қаржы көздерін тарту
және өзара бірлестіктермен ... ... ... ... ... ... лизингтік компаниялар тек бір ғана қызметті
көрсетіп ғана қоймай, ... ... ... ... ... Осы ... олар ... шарттарын жабдықтаушыларды іріктеуге,
жабдықты тасымалдауды, сақтандыруды, монтажды, іске ... ... ете ... ... ... ... ... алу үшін келесідей 2
жағдайда шешім қабылдауы мүмкін: біріншіден, егер құрылғыларды лизингке алу
банктік несие есебінен сатып ... ... ... ... ... ... кәсіпкердің банктен несие алуы үшін сенімді несиелік тарихы
болмаса. Осы жерде лизингтік ... ... ... несиелік
тарихы жоқ және соған сәйкес банк ... ... бас ... клиенттермен
қосымша тәуекелділіктерге бара отырып жұмыс істеу мүмкіндіктерінің бар
екендігі көрінеді. Бұл ... ... ... бір ерекшелігін
көрсетеді. Еліміздегі лизингтік қызметтер нарығында ... күні ... ... ... ... біз ... ... жүйесін
жетілдіру үшін неғұрлым перспективті нарықтарды бөліп қарастыруды ұсынамын.
Яғни, осы ұсынылатын ... ... ... ... ... ... ... бір жетістіктерге қол жеткізуі мүмкін. Ол үшін ең
алдымен лизингтік ... ... ... бір ... ... ... Оны төмендегі суреттен көруге болады.
1-Кесте. Лизингтік қызметтер нарығының сегменттері
|1- белгі | |2- ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... | ... 1- ... | ... 1- ... ... 2- орта | ... 2- орта ... 3- ірі | ... 3- ірі ... ... ... ... бір белгісі ретінде лизингтік
келісімдердің алынуына, оның осы ... ... ... ал 2-белгі ретінде лизингке алушылардың алынуына, олардың
сұраныстарының сипатын анықтайтындығы әсер етеді.
Енді осы суретте көрсетілген лизингке алушы ... ... ... ... ... ... 3 конгресінде ҚР-ң Елбасы Н.Ә.Назарбаев ҚР-ң Үкіметіне
және ҚР ҰБ-не индустриалдық саясат шеңберінде ... ... ... ... ... және ... ... жүйесін дамытуды
тапсырғаны белгілі. Әлемдік тәжірибе көрсетіп отырғандай, қоғамдағы
экономикалық, саяси, ... ... ... ... бизнестің ерекше
роль атқаратындығы белгілі. Шағын кәсіпкерлік жалпы ... ... күші бола ... халықты жұмыспен қамту деңгейін қамтамасыз етеді
және қоғам тұрақтылығының негізі- орта класты ... көзі ... осы ... ... ... әсер ... факторлардың бірі
қаржылық қызметтер секторының дамуы ... ... ... ... үшін ... мәселелердің бірі қосымша ақша ... ... ... ... белгілі.
Менің ойымша, бүгінгі күні лизингтік компаниялар шағын бизнес ... ... ... ұмтылулары қажет. Ол үшін лизингтік компаниялардың
ең төменгі шығындармен қамтамасыз етілетін перспективті ... ... ... жүйесін құру арқылы, шағын ... тән ... ... ... ... керек.
Шағын кәсіпкерлер сегментімен лизингтік қатынастар орнатудың міндетті
шарттарының бірі ... ... ... ... жүйесінің болуы.
Әрбір жобаны таңдау лизингтік компания үшін де ... ... ... ... компания өз шығындарын азайту үшін халық шаруашылығының
перспективті салалары мен бағыттарын үнемі қадағалап ... ... ... ол белгілі бір жеткізушіні таңдайды және сол ... ... ... жүргізудің, дамытудың перспективтілігін толық есептейді.
Осындай жұмыстар атқарылғаннан кейін лизингтік ... ... ... ... беру үшін ... ... ... алушы өз міндеттемелерін орындамаған жағдайда лизингтік
компания ... ... ... ... кіріседі. Әдетте,
бұл кезеңде лизингтік операциялар бухгалтерлік есеп пен қорытынды есепте
көрсетіледі, лизингтік компанияға лизингтік төлемдерді ... іске ... ... ... аяқталғаннан кейін мүлікті одан әрі қарай пайдалану
бойынша қатынастар анықталады.
Осы бағыттарды анықтау ... ... ... олар ең ... халыққа
қызмет көрсету саласын дамытуға және сапасы өте жоғары халық тұтынатын
тауарларды шығаруды ұйымдастыруға ... ... ... көп ... ... деп ... ҚР- дағы ... шаруашылық субьектілерін лизингпен қамтамасыз
етуінің деңгейлері
«ORIX Лизинг» - IFC, ORIX PAKISTAN LTD ... ... ... ... бар ... ... ... ішіндегі ең ірі лизингтік компания. 2010 жылы компанияның
лизингтік портфелі 3,2 млн АҚШ $ ... ... ... өсу ... 42%. ... «ORIX ... жүйесі қалыптасқан. Болашақта ТМД елдерінде өкілеттілігін ашу
жоспарланған. ... үшін 5 млн. АҚШ $ ЕБРР ... ... ... ... «ORIX ... 3 жыл ... болатын құны 2 млрд теңгеге бағаланатын
жай купондық облигацияларды эмиссиялады.
IFC мәліметтері бойынша 2009 жылдың соңында республикадағы ... ... 250 млн АҚШ $ ... 2009 жылы ... негізгі
капиталға инвестиция көлеміндегі лизинг үлесі 1,5 %, 2007 жылға қарағанда
5,7 есе көп.
«ORIX Лизинг» АҚ 2005 жылы 31 ... ... ... ... ... ... ... ORIX, IFC, OLP ... ... ... ... халықаралық лизингтік компания деген атауға ие болды.
Республикамыздың ... және ... ... ... ... жаңғыру және қайта құруды қолдау банкінің ... ... ... ... ... мөлшері 2009 жылы 420 млн. АҚШ $, 2008
жылы 900 млн АҚШ $ деңгейіне ... 4 жыл ... ... ... ... жасалатын қаржы
көзі 480 млн АҚШ $ өспек. Бұл біздің мемлекетіміз үшін жоғары ... ... 2011 ... ... ... лизингтік
портфель (%)
Дерек көзі: ҚҚК мәліметтері бойынша
1.57 % - Телекоммуникация
6,83 % - Жолаушылар тасымалы
14,65 % - Жүк тасымалы
15,5 % - Қызметтер
10,31 % - ... % - ... ... % - Құрылыс
4,26 % - Жол құрылысы
2,52 % - ... ... % - Ауыл ... % - Медицина
2,25 % - Баспа
ORIX компаниясы 1964 жылы ... ... ... ... ... 20- дан ... ... нарықта қаржылық қызметтер көрсетеді және
Жапониядағы лизингтік қызметтер көрсету нарығының басшысы. 2011 жылы FORBES
мәліметтері компанияны әлемнің ірі 500 ... ... 249 ... деп мәлімдейді. ORIX компаниясының көрсететін қызметтері: лизинг,
меншікті дамыту және басқару, сақтандыру, ... ... ... бағыты лизинг, жал, авиацияны және теңіз ... ... ... ... ... лизинг Пәкістан компаниясы (OLP) 1986 жылы құрылған. Компанияның
акциялары Лахор және Исламабад қор биржаларында айналыста. (и.с. ...... Банк ... ... ... 1956 жылы ... ... Вашингтон қаласында. «Цеснабанк» АҚ- ның акционері. 2008 жылдың
қазанында IFC АҚШ- тың ... ... ... ... ... ... ... дамыту жобасын» жасауға ұсыныс білдірген. 2 жыл көлемінде
Қазақстандағы лизингтік ... ... ... IFC ... ... ... ... жасады.
Жарғылық капиталдың көлемі 1,3 млрд теңге. Компания ... АҚ- 45 %, ORIX ... ... 35 %, ORIX ... 10 %, IFC ... ... корпорация)- 10 %.
Қазақстан территориясында 10 өкілдігі бар. Олар мына қалаларда: Астана,
Ақтау, Ақтөбе, ... ... ... ... Орал, Өскемен,
Шымкент. Бас- офис- Алматы қаласында. ... ... ... өндіру
саласы, құрылыс, транспорт, ауыл шаруашылығы, ... ... (2 ... ... ... алу үшін ... ... 48 сағатта қаралады. 4
айға жеңілдік беріледі, импорт тауарларға ҚҚС- нан босату, ... ... %, ... ... 3 900 ... 130 000 теңгеге дейін, Лизинг
ставкасы- 14- 18 %, лизинг мерзімі 37 айдан 60 айға дейін, ... ... ... ... ... 0,2 % ... ... міндетті түрде.
(3 және 4 кестелер қосымша)
Халықаралық лизингтік компания «Tұран Әлем Банк ORIX ... ... JCB ... АҚ- ның ... арнайы дилері «JCB Лизинг»
арнайы лизингтік бағдарламасы бар. Бұл бағдарлама арқылы транспортты
қаржылық лизинг арқылы ... ... ... ... 6 500 000- 26 000 ... 16 %, 26 000 000- 65 000 000 ... - 15%, 65 000 000 теңгеден жоғары-
14%. Лизингтік төлемдер ай сайын төленеді, лизингтік келісім мерзімі 37-60
ай.
«Turkuaz Machinery» АҚ- мен «ORIX ... ... ... ... өндірушілерінің өнімін қаржылық лизинг арқылы алуды ұсынады. Лизинг
ставкасы 14- 16 %.
«Техарсенал Агро ПВ» АҚ- мен «ORIX ... ... ... ... ... ... ірі халықаралық компаниялардың
ауыл шаруашылығына ... ... ... ... ... ... 6 500 000- 130 000 000 теңге. Лизинг ... 6 500 000- 26 000 ... 15 %, 26 000 000- 65 000 000 ... 14 %, 65 000 000 ... ... %. ... ... егістікті жинаумен байланысты жылына 3 рет
төленеді (қараша, желтоқсан, қаңтар айларында). (и.с. ... ... ... ... машиналарды, құрал-
жабдықтарды ұзақ мерзімге қолдануға мүмкіндік береді. Лизингтік қызметтің
пайдаланушылары агробизнестің шағын және орта ... ... үшін ... қиын ... ... жаңа машиналармен
жабдықтарды алудың құралы.
Агролизингтің мәні, лизинг беруші (акционерлік ... ... ... (жабдықтаушы) сатып алу- сату келісімі негізінде
өндіріс жабдығын алып оны ... ... ... өндірушісіне жалға
береді. Лизинг беруші осы операцияларды жүргізетін ... ... ... ... ... ссуда алады, жабдықты сатып ... ... ... ... ... Лизингтік компания үшін
лизингтік қызметтер жоғары рентабельді, сенімді бизнес болып ... ... ... үшін ... өзінің техникалық өнімінің нарықта
өтуін, өндіріс көлемінің өсуін көрсетеді.
Лизингті алу соммасын есептеу: лизинг құны 12 000 $, ... ... $, ... ... жылына 15 %, лизинг мерзімі 36 немесе 3 жыл.
Лизинг ... ... ... ... 16,67 % ... 2005$ ... алатын кезде төлейді. Лизинг алушы табыс көлемі 866.63 $ төмен
болмаған жағдайда 40 % ... ол 346.65 %. ... үшін ... ... лизинг мерзімі соңында 12479.52 $ құрайды. 2479.52 $- ... ... ... компаниясының клиенттері «Цеснабанк» АҚ, «АНАКО», «ИТО»,
«Ариадна», «Связьмонтаж», «Гидрогеология» АҚ, ... ... ... ... ... ... ... «Шаншаров Фарм», «Кара», «Темірәлі».
Компанияның серіктестері: «БАТТ ... ... ... ... ... Toyota орталығы», «Bavaria
Center».
Компания қазақстандық және шет елдік жабдықтаушылармен ... ... ... ... ... ... ... «Брянский
Арсенал (Ресей)- жол- құрылыс техникасы, «Ирмаш» (Ресей)- құрылыс
техникасы, «Ростсельмаш» ... ... ... ... ... ... «IPC HANDELS GmbH» ... ... «ІТО ... (Қазақстан)- шағын кәсіпкерлікке
арналған жабдықтар.
Жұмыс ... ... ... ... беру шарттары: лизинг мерзімі 37
ай және одан ... ... ... сомасы 3 900 000 теңгеден жоғары; лизинг
ставкасы: номиналдық ставка жылына 13- 19 %, ... ... ... 10 % ... ... ... одан да ... болуы мүмкін.
Компанияның лизингтік қызметпен айналысуының мақсаты:
1. Республиканың шағын, ... ірі ... ... ... ... ұсыну.
2. Кең клиенттік базаны қалыптастыру. Клиенттік базаның негізі орта
және шағын кәсіпорындар.
3. Компанияның қызметінің ашық болуы- аудит.
4. ... ... ... ... келісімдер.
5. Лизингтік операциялардың санын және сапасын жақсарту.
ORIX Лизинг ... ... ... ... ... баға ... 2009, 2010, 2011 жылдардағы бухгалтерлік балансымен ... ... ... назар аудару керек деп ойлаймын. (8 кесте қосымша)
«ORIX Лизинг» компаниясының лизингтік қызметке байланысты 2009 жылға
арналған табыстар мен ... ... ... 31 ... теңге)
Табыс
Қаржылық лизингтегі сыйақы алумен байланысты табыс 254.850
Факторингтік операцияға сыйақы алумен байланысты табыс 35.071
Қаржылық ... ... ... ... ... ... ... жалдаудан түскен табыс 2.025
Басқа табыс 23.243
Барлығы 370.307
Шығындар
Қаржылық келісіммен жабдықты сатудан болған зиян 3.405
Қызметкерлерге айлық жалақы ... ... ... ... шығындары 4.097
Тозу және амортизация 3.582
Банк комиссиясы 3.509
Байланыс қызметіне шығындар 2.948
Салықтар 1.158
Техникалық қызмет көрсету 195
Айыппұлдар 620
Барлығы 53.168
«ORIX Лизинг» ... ... ... байланысты 2010 жылмен
және 2011 жылдарға арналған табыстар мен шығыстар есебі
2011 жылдың 31 желтоқсанына 2010 жыл 2011 жыл
(мың теңге)
Табыс
Қаржылық ... ... ... байланысты табыс 408.384 763.461
Факторингтік операцияға сыйақы алумен байланысты табыс 25.634 56.808
Қаржылық лизинг келісімімен жабдық сатудан түскен табыс 56.74 ... ... ... ... 2.321 ... ... 22.964 ... 913.172
Шығындар
Қаржылық келісіммен жабдықты сатудан болған зиян – 3.388
Персоналға айлық жалақы төлеу 43.226 83.374
Жалдау шығындары 9.239 23.941
Жарнама шығындары 6.358 ... және ... 6.504 ... ... 4.709 ... ... шығындар 3.488 5.439
Салықтар 713 1.801
Техникалық қызмет көрсету 259 927
Айыппұлдар - 225
Барлығы 74.496 144.183
2009 жылы банк активтерінің көлемі ... ... ... Ал ... бұл ... ... ... дейін өскен. Осыдан кейінгі бір жыл
ішінде, яғни, 2011 жылы 436645 теңгеге ... ... ... ... Осы ... ... біз ... жылдан- жылға өсу процесін байқаймыз. Бұл компанияның лизинг
нарығындағы өз қызметінің дамуына септігін тигізеді. ... ... ... ... ... танымалдығымен, өз
жабдықтаушыларының ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында
алдыңғы орында тұруымен сипатталады. ... ... ... ... ... 23- 25 % ... 2010 жылы 23 % - дан 20 %- ға дейін
төмендетілген. 2011 ... ... ... ... ... 13 % - 19 %.
Компанияның лизинг ставкасының көлемі лизинг ... ... ... ... ... ... ету ... байланысты есептеледі. 2011
жылы лизингтік компаниялар жылдам, қарқынды темпен дамыған. 8 лизингтік
компаниямен ... ... ... ... көлемі 284 млн АҚШ $
құрады. 2011 жылдың 1 шілдесіне дейін ... ... 472 млн АҚШ ... 2010 жылы бұл ... 310 млн АҚШ $ болған. Осы жылдың бастапқы
6 айында жасалған лизингтік келісімдер көлемі 18 млн АҚШ $ ... ... ... ... ... ... ... лизингтік төлемдері
129 млн АҚШ $ құрады. Бұл 2010 жылмен салыстырғанда 55 % өскен. Халықаралық
қаржы корпорациясының ... ... ... зерттеуде нәтижелері
мына мәліметтерді берді: 2009 жылы ... ... 172 млн АҚШ $ ... ішкі ... ... ... 0,4 %, ... қорға инвестиция көлемі 1,5
%.
Жалпы ішкі өнімнің өсу деңгейіне сәйкес 2011 жылы ... ішкі ... ... ... 0,6 %, ... ішкі ... инвестиция көлемі 2 %
өсті. Дамыған елдердегі жалпы ішкі өнімдегі лизинг үлесі 15-30 % ... ... ... бұл ... 3-15 % ... техникасына жасалатын лизинг келісімдері 2009 жылы 8 %, ... 15 % ... ... лизинг келісімдерінің көлемі 2009 жылы 25 %
болса, 2011 жылы осы көрсеткіш 29 % болды. Жүк ... ... ... 70%, ал 2009 жылы 52 % ... ... ... теңіз кемелеріне деген сұранысты да атап
өту қажет. Мұндай ... ... ... 6 %. ... ... ... ... теңізінен Баку – Тбилиси - Джейхан мұнай құбыры арқылы ... ... ... флотқа бағытталған.
Қазақстанның қалаларындағы лизингтік келісімдердің көлеміне ... ... ... ... операциялардың көлемі 204 жылы 34 %-
дан 2011 жылы 37 %- ға ... ... ... ... лизингтік
операциялардың үлкен үлесі «Альянс лизинг», «Халық лизинг», «АТФ лизинг»
компанияларына тиесілі. Осы компаниялардың ... ... ... 59 ... ... «Бипек лизинг», Центр лизинг», «ORIX Лизинг» компаниялары
алдыңғы қатарда, лизинг нарығындағы үлесі 76 %.
Батыс ... ... ... ... ... келісімдер
көлемі екі жыл ішінде 2011 жылы 10 %- дан 23 %- ға ... ... ... ... ... «Вираж лизинг», «ORIX Лизинг» компаниялары
барлық лизингтік келісімдерінің 67 % үлестейді.
Солтүстік- ... ... ... ... Павлодар) «ҚазАгро
финанс», «Центр лизинг», «ORIX Лизинг» компаниялары лизинг ... % ... ауыл ... ... ... ... ... лизинг
портфелінің үлесі 2009 жылы 7 %- дан 2011 жылы 16%- ға дейін өскен. ... ... ... ORIX Лизинг» компанияларының лизинг нарығындағы
үлесі 67,2 %. (и.с. ... ауыл ... ... ... ... көп септігін тигізуде. Бұл компанияның негізгі қызмет ... ... және ... ... ... қажетті
техникаларды алу, машина- техникалық орталықтарды несиелендіру, алыс шет
елдерден техника алып келу ... ... ... 2012 жылы ... ... атаулы купонды облигацияларды шығару жоспарында ... ... ... ... ... ... сомасы 3
млрд теңге, өтеу мерзімі 5 жыл. Атаулы ... ... ... ауылшаруашылық өндірушілерін қаржыландыру. Олардан түскен қаржы
аграрлық компаниялар мен ... ... ... ... үшін
бағытталады. «Қазагрофинанс» АҚ ұсынып отырған лизинг шарттары жылдан-
жылға қолайлы болып ... % ... ... ... 4 %, ... мерзімінің
ұзақтығы 5- 7 жыл лизингке 8,5 мың әр түрлі техника бірліктерін алуға ... ... ... 1 700 ауыл ... ... ... «Ростсельмаш» ААҚ (Ресей), «Агромашхолдинг» АҚ (Ресей),
«John Deere» ... ... ... , ... ... ... (и.с. 4)
2011 жылы республикалық бюджеттен ... 1,5 млрд ... ... ... ... компаниялар портфелінің 70 %-ы өтімділігі
жоғары жылжымалы мүліктер төңірегіндегі жобалар. Ондай жобалар монтаждау,
бөлшектеуге қатысты аса көп шығындарды талап ... ... ... ... ... ... орындарын ашу
мақсаттарында 2011- 2010 жылдары республикалық бюджеттен жыл сайын 7- 9
млрд ... ... ... ... ... лизингтік қызметтер нарығының динамикасымен
өсу болжамы (млн АҚШ $)
Дерек көзі: ҚҚК мәліметтері бойынша
1- 2009 жыл
2- 2010 жыл
3- 2011 ... 2012 ... ... ... операциялардың дамындағы мәселелері
Қазіргі кезде лизинг инвестициялық және кәсіпкершіліктің жаңа ... ... ... Жаңа ... ... негізгі қорларды
жаңартқанда және көбейткенде, қосымша жұмыс орындарын ашқанда, инвестиция
тартқанда тиімді болып саналады. Лизингтің ... ... ... ... ... ... ... әдістерімен
тәсілдері қолданылатындығын көреміз. Инвестициялық белсенділіктің төмендеуі
экономиканың көптеген салаларын жаңа ... ... ... ... ... ... дамыту бағдарламасының барысында
лизингтің дамуын кең түрде қарастырған жөн. Сондықтанда еліміздегі лизингке
байланысты нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... ... лизинг туралы заңға өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... дайындау және оны
барлық аймақтарға, салаларға енгізу.
1. Қаржылық лизинг ... ... ... мемлекеттік бюджеттен
жоғары тиімді жобаларды қаржыландыру. Егер инвестициялық жоба ... ... ... орын ... ... ... ... мүлік
құнының жарты соммасын төлеуге мүмкіндігінің болуы.
2. Лизингтік операциялармен айналысатын ... ... ... ... ... ... ... Лизингтік келісім мүшелерінің мүліктік қызығушылықтарын қамтамасыз
ететін нормативтік- құқықтық базаны ... ҚР ... ... ... жою ... ... ... арналған лизингті дамыту
бағдарламасы» қабылданды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... құру, лизингті дамытудың
институтционалдық негізін ... ... ... ... ... ... субъектілері үшін салық ... ... ... шет ... ... ... дамуына әсер еткен басты
қаржылық құрал. Қаншалықты жеңілдік мөлшері көп болса, соншалықты лизинг
тез ... ... көп ... тартпай- ақ ... ... ... ... болады. Мысалға, көлік құралдары,
мекемелер, құрал- жабдықтар. Бұл ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын үнемдеуге мүмкіндік
береді. Сондықтанда, лизинг кәсіпкерлік қызметпен ... ... ... ... ... және ... ішкі ... өркендетуге, отандық өндірушілердің өнімдерін әлемдік нарыққа
шығаруда басты фактордың бірі болып қала ... ... ... ... ... тек қана ... ... ғана емес, қазіргі
кезеңдегі еліміздің аймақтық экономикалық дамуында әр ... ... ... ... артта қалған немесе дамымай отырған ... жан- ... ... жасай отырып лизингтік қызметтердің әр түрімен
қамтамасыз ету жолдарын қарастыру қажет. ҚР соңғы 3 жыл ... ... өсу ... ... өсім ... сапалы
өзгерістеріне апаратын жол. Әсіресе экономикалық өсімде ескірген,
қолданылған ... ... яғни жаңа ... ... құрал-
жабдықтармен техниканы қолданумен сипатталады. Лизингті қолданудағы басты
экономикалық мәлесе негізінен инвестициялық ... ... ... ... ... ... шешетін мәселесі- лизинг жабдығын
сатып алу үшін тұрақты қаржылық ресурс көздерін іздеу. Лизингтік келісімдер
ғылыми- ... ... ... ... пайдалануға, өндіріс
базасын жедел жаңартуға көмектеседі. Лизингтің механизмі меншіктенушінің
құқын қатаң сақтау, барлық ... ... ... әрі жаңа
коммерциялық ұтымды іс- әрекеттермен ... ету. ... ... ... елімізде лизингте көптеген жетіспеушіліктер бар. Бірақ ... ... ... ... ... және ... ... мамандар жүргізгенде ғана бұл жетіспеушілктерден ... ... ... Республикамызда лизингтің дамуына әсер ететін қаржылық
қорлар жеткілікті. Дегенменде, еліміздің ... өту ... ... ... жабдықтардың тозуы 70-80 %.
Лизингті дамыту ... ... ... ... ... ... ... басқа жолдармен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... лизинг қызметі экономикалық
техникалық қайта ... үшін және ... ... қайта құруда,
инвестициялық процестерді күшейтуде, ... ... ... ... ... жағдайын сауықтыруда, сондай- ақ шағын және орташа
бизнес субъектілерінің бәсекелестік қабілетін ... ... күш ... ... қызмет нарығы инвесторлармен ... ... ... де тиімді бола бастады. Біздің елімізде лизинг даму үстінде,
сондықтанда коммерциялық лизингтік ... ... ... ... транспортты лизингке береді. Ауыл шаруашылық техникасының ... %, ... ... ... ... ... ... коммерциялық лизингтік компаниялар қаржысынан қаржыландырылады.
2 – Кесте. Лизингке ... ... ... ... 2011 ... ... ... |47 % ... ... ... |6 % ... ... (жол- ... |13 % ... автотранспорты |17 % ... ... |11 % ... |6 % ... ... ҚҚК ... бойынша
Лизингті дамытуда біраз қарама- қайшылықтар туындап отыр, мысалға
банктен несиені алған ... ... ... ... ... кепілдігінің жоқтығы. Республикамызда лизингтік операцияларды
қаржыландырудың ... көзі ... ... ... саналады.
Елімізде лизинг нарығы ... ... ... ... ... ... жетіспейді.
Басты мәселенің бірі лизинг компанияларының инвестиция тартуы. Бір
қарыз алушыға келетін тәуекелділіктің жоғарғы мөлшерін ... ҚР ... ... компанияларды қажетті мөлшерде несиелеуіне кедергі
келтіреді. Бұл мәселені шешу нарықтағы лизингтік ... ... ... ... ... ... мөлшердің төмендеуіне әкеледі.
Келесі мәселе, әсіресе ұсақ шаруа қожалықтары үшін ... ... ... лизинг туралы» заңындағы өзгерістер сублизингті қаржылық
лизингтің түрі деп ... ... ... ... ... салық
заңының нормалары сублизинг қатынастарында қолданылмайды және оның дамуына
кері әсер етуде.
Мемлекетімізге инвестиция тартуда халықаралық лизингтің ... ... ... Халықаралық лизингте төлем төлеушінің салықтан босатылуы
лизингтің осы түрінің дамуына ... ... ... ... берілетін мүлік құрылымы
( Leaseurope мәліметтері бойынша)
|Компьютермен ұйымдастыру техникасы |12 % ... ... ... |23 % ... және жолаушы автокөліктері |18 % ... ... |35 % ... теңіз, вагондар |4 % ... |8 % ... ... ҚҚК ... ... жылы ... ... берілетін импорт тауарларына
салынатын ҚҚС жеңілдіктер енгізгеннен кейін лизингке ... ... ... ... Бұл көрсеткіш 6 %, 2008 жылы 2 % болған. ... ... ... ... бойынша Қазақстанда
талап етілетін лизинг бағыттары шектеулі. Leaseurope ассоциациясының
мәліметтері ... ... ... компанияларымен лизингке берілетін
өндіріс жабдықтары 23 % құрайды.
Қаржылық лизингтің айрықша белгісі лизинг затына меншік құқы қаржылық
лизинг ... ... ... ... ... компания)
болады. Ал лизинг алушы лизинг затын ... ... Осы ... ... ... заты ... ... жабдықтарды тіркегенде
қиыншылық туғызады. Тәжірибеде лизинг заты ... ... ... ... атына кейде лизинг ... ... ... ... ... екі түрінің автотранспортты лизинг алушының есебінен
шығарудағы тәуекелділік секілді ... ... ... ... ... деген түрін енгізу қажет.
Лизинг берушімен лизинг алышының маусымдық, сатушылардың көтерме ... ... ... ... ... мүмкіндігі, тапшылық
техникаларына сұраныспен ұсынысты анықтау, ... ... және ... ... ... ... пайда болады.
Соңғысы, лизинг алушы үшін жаңа өндіріс орындарын ашуға және ... ... ... ... ... Бұл ... лизинг алушы үшін
жылдамдатылған амортизациялық саясат арқылы шешуге болады. Мысал ... ... ... ... Бұл елде лизинг арқылы алынатын
жабдықтарды ... 3 ... ... (м.б. 9)
Соңғы жылдары мемлекет шағын бизнеспен ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... жақсартатын
шараларды қолға алуда. Бұл сұрақты шешуде кепіл мүлік болмаған ... ... ... ... үшін материалдық қолдау болатын қаржылық
лизингті пайдалану үлкен роль атқарады.
Бірақ ... ... ... ... ... ... байқалуда. Оның себептері, біріншіден- банктердің
өздерінің несие саясатын жүргізеді, онда ... ... ... ... ... ... ... табысты өндірісті қаржыландырудан
басқа операциялардан алғанды жөн ... ... әр ... ... ұйымдастырумен жүргізу шаралары нақты белгіленбегендіктен,
банктерге лизингтің тиімділігін оны қолдану стандарттарын ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерді талап
етіп отыр. Мысалға, жылжымалы мүлікке лизинг келісімін мемлекеттік
тіркеуден ... шет ... ... жабдықтарға стандарттау және
сертификаттау шарттарын орындау, лизинг объектісінің бухгалтерлік есепте
дұрыс ... ... ... ... ... кездесуіне
қарамастан, өндіруші лизингтік келісімдерге қатысуға қызығушылық ... ... ... ... ... ... өсу тенденциясы байқалады. Банктерден берілетін несиенің көп бөлігі
экономиканың өндіріс және сауда салаларына ... 2007 ... ... ... ... ... 33,4 % және 29,8 %. ... бизнес
субъектілеріне берілген несие көлемі 23,5 %. 2005 жылы ... ... 27717,6 млн. ... 2006 жылы 40954,8 млн. ... 2007 жылы ... 57216,2 млн. теңге несие берілген. Осы жылдары кәсіпорындардағы
айналыс қаржыларын толтыру үшін 61,5 %, 64,4 %, 63,5 % ... ... ... ... ... ... 20- 25% лизинг
операцияларына келеді. АҚШ- тағы 2010 жылғы лизинг ... ... ... АҚШ $ ... ... лизинг көлемі 2010 жылы 0,68 % (74 ... ... ... ... ... инвестициядағы лизинг үлесінің динамикасы,
2005- 2011 жылдар (жыл соңына % )
Дерек көзі: ҚҚК мәліметтері бойынша
Кәсіпорындардағы ... ... ... 40- 70 % және ... жыл ... ... өндірістік негізгі қорлардың 0,8- 1,2 %
жаңартылады, ал дамыған елдерде бұл ... 6- 8 %. ... ... жеке және тартылған қаражаттардан қаржыландырылады. Әлемдік
тәжірибеге сәйкес банктің капитал жүйесі қалыпты өндіріс ... ЖІӨ- нің 6-
7 % ... ... 9 ... қосымша)
Тағыда өзекті мәселелер: көптеген кәсіпорындардың қаржылық қызметінің
жабық ... ... ... ... несие берушілердің
құқығын қорғайтын сенімді ... ... ... ... ... бағалайтын толық,нақты мәліметтерді ала ... ... ... ... ... ... әкеледі.
Банктердің инвестициялық белсенділігіне ... ... ... кәсіпорындардың көшуі, ұйымның меншік иелерімен
менеджерлерінің қаржылық және ... ... ... жүйенің құрылуы
әсерін тигізеді.
Екі жақты ашықтық шарты несие берушімен несие алушыға ... ... ... ... Бюро ... ... ... немесе төмен
несие алушылар туралы нақты мәліметтерді қызығушылық танытқан тұлғаларға
беруі ... Осы ... «ҚР- да ... ... ... мен ... туралы» заң қабылданды.
Қазіргі таңда мемлекетімізде лизинг, қаржылық лизингті қоса ... ие ... ... Бұл ... инструментін қолдану экономика
дамуының көптеген мәселелерін, әлеуметтік саясатты жүргізуде көп көмегі
бар. Басты ... ... ... қызметтер нарығында құқықтық,
институтционалдық, ... ... ... ... ... бар. ... дамуын тоқтатып тұрған фактор лизингтік
келісімдерге байланысты заңдарды жетілдіру, «Лизинг туралы» заң, ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар
лизингтік қызметтер нарығының инфрақұрылымының ... ... ... ... ... ... лизинг операцияларын
жүргізу үшін заманға сай техниканың болмауы. ... ... ... ... ... ... ... төлегенде
қаржыландыру мерзімін шектеу кездеседі. ... ... ... ... ... бағалайтын әдістер жоқ. Лизингтік компаниялар
республиканың аймақтарымен өндірушілердің жабдықпен ... ... ... Шағын және орта бизнес субъектілерінің
лизингтің тиімділігімен пайдалылығы ... ... ... ... ... ... ... оның қатысушыларының бәріне
тиімді болады, егер сапалы бизнес- жоспар жасалынса.
Лизингтік келісімдердің 85 % жоғары ... ... ... ... ... тіркеу: лизинг келісімін тіркеу мемлекеттің лизинг
затына лизинг берушімен лизинг ... ... ... үшін ... ... ... ... міндетті түрде мемлекеттік тіркеуге
жатқызылатын лизинг затын мемлекеттік тіркеу ... ... ... ... қаулысында көрсетілген лизинг заттары ҚР территориясына
уақытша әкелінеді. Бұл қаулыдағы ( № 1092 21 тамыз 2006 жыл) ... көбі ҚР ... ... әкелінетін тауарлардың 80 %
Қазақстанда өндірілмейді).
Міндетті түрде мемлекеттік тіркеуге ... ... «ҚР ... ... ... мүліктік комитеттер орталығы» мемлекеттік
кәсіпорны тіркейді.
Қазақстан Республикасында лизингті дамыту үшін әлеуметтік комплексті
бағдарлама жасалуы қажет:
- ... ... ... ... ... біріктіретін лизингтік қызметтер нарығының дамыған
инфрақұрылымын ойлап табу;
- ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... 100% кепілдіктен арылу мақсатында кепіл жүйесін дамыту;
- лизинг беруде шет мемлекеттерді тарту.
Сақтандыру компаниясы
Банк
6 ... ... 4 ... ... ... ... ... қолдану арқылы лизингті ұйымдастыру
сызбасы
Дерек көзі: ҚҚК мәліметтері бойынша
1- лизингтік компаниямен лизинг алушы арасындағы келісім;
2- лизингтік компаниямен жабдықтаушы- ... ... ... ... ... лизингтік компания- лизинг берушімен банк арасындағы қарыз ... ... ... жабдықты жеткізу;
5- лизинг берушінің жабдықтаушы- кәсіпорынға жабдықтың құнын төлеуі;
6- лизинг берушімен сақтандыру компаниясының сақтандыру келісімі;
7- ... ... ... ... алушының лизинг берушіге кезеңдік төлемдерді төлеуі;
9- лизинг берушінің банктің несиесін ... үшін %– ды ... 2008 - 2015 ... ... ... инновациялық
стратегиялық жобасында Қазақстанның экономикасында ... ... ... ... ... өндіріспен әлеуметтік инфрақұрылымның дамымауы;
- кәсіпорындардың техникалық, технологиялық ескіруі;
- экономиканың шикізатқа бағытталуы;
- ... ... ... ... ... ... ... мамандармен жұмысшы кадрларды заман талабына сай дайындау жүйесінің
болмауы;
- шет елдік инвесторлардың ... ... ... ... мәселелерді шешу үшін Қазақстанның ... ... ... ... бағытталуы қажет: жаңа технологияларды ... ... ... ... ... шет елдік технологиямен
халықаралық стандарттарды енгізу. ... ... ... техникалық
салада мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттары:
- мемлекеттің қатысуымен маманданған венчурлық қорларды құру, венчурлық
капиталды ғылыми- техникалық және инновациялық салаға тарту;
- ... ... ... ... ... түрлерімен
әдістерін жасау;
- инновациялық салаға мамандарды дайындау;
- отандық кәсіпорындардың әлемдік тәжірибедегі жақсы сапа ... ... ... ... ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1 Лизингтік операциялардың басым бағыттарымен тиімділіктері
Лизинг ... ... ... ... да ... ... , ... немесе лизингтік компанияға, экономиканың
приоритетті салаларына инвестицияны бағыттауда лизингті қолдана ... және ... ... ұзақ ... ... ... сенімді
банкке.
Мемлекет үшін:
Қалыптасқан экономикалық жағдайда ... үшін ... ... лизингті дамыту мәселесі қолға алынуда. Бұл
қаржылық құрал инвестициялық қызмет үшін қаржылай қаражаттарды ... ... ... ... ... кепілдік
механизмімен өндірісті жаңартуды қамтамасыз етеді. Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... салалық
құрылымдардың инвестициялау қаржысын тиімді басқаруға, ... ... ... сферасын дамытуға, экспорттық потенциалды ... ... ... қосымша жұмыс орындарын ашуға, басқа да әлеуметтік-
экономикалық мәселелердің ... ... ... бар. ... ... орта кәсіпкерліктің дамуына көмектеседі. Нарықтағы банк несиесіне
бәсекелес болады.
Лизинг алушы үшін:
Рентабельді жобасы болған жағдайда тұтынушы ... ... ... алуға және өндірісті бастауына болады. Бұл жаңадан ... ... орта ... ... ... Кәсіпорынның жабдығына салынатын салықтың
аз көлемі, себебі лизинг объектісінің құны көп болған жағдайда ... ... ... көрсетіледі. Жедел лизингте лизинг заты
міндетті түрде ... ... ... есептелінеді. ҚР «Қаржылық
лизинг туралы» заңына сәйкес лизинг объектісі болып ... ... және ... ... ... бөлігіне кіретін лизинг заттарына
жылдамдатылған амортизациялық коэффицент механизмі 3- тен жоғары ... ... ... ... ... оңай ... себебі негізгі
қаражаттар бойынша салықтың біраз бөлігін төлеу және ... ... ... ... ... Лизинг келісімінде қолайлы төлемді
төлеу схемасын қолдану мүмкіндігі. Лизинг көп ... ... ... ... өзінің қаржысын шикізат сатып алуға жұмсауға,
ал құрал- жабдықты лизинг алуына мүмкіндігі бар. Лизинг лизинг алушы үшін
лизинг затының сомасын тез ... ... ... ... ... ... ... болғандықтанда лизинг төлнмі екі жаққа ... ... ... ... ... ұзақ ... қаржыландыру
болғандықтанда капитал салымдарының көлемін өсіреді. Қосымша қаржы
ресурстарын тартатындықтан ... ... ... процесін жылдамдатады.
Лизинг алушы кәсіпорындарға әр түрлі уақытша шығындардан арылуға, уақытша
иелік етуге жәнеде ... ... сай ... ... ... өндіріс айналысын ұлғайтуға, өндірілген өнімнің бәсекелестік
қабілеттілігін арттыруға лизингтің пайда табуға мүмкіндігі зор.
Лизинг беруші ... ... үшін ... тәуекелділігі төмен жалға беру
түріне капитал салып, пайда әкелуге қолайлы. Төлеу ... ... ... ... жабдықтың заңды меншік иесі болып қалады, егер төлем
төлеу тәртібі бұзылса ол жабдықты қайтаруды талап етіп оны өз ... ... ... алушы банкрот болғанда лизинг заты лизинг ... ... ... ... ... ... ресурстарды бермейді, ол
өндіріске қажетті жабдықтарды береді. Лизинг беруші ... ... ... объектісі болып табылатын жабдықтарды
уақытша әкелгенде кедендік баждармен ... ... ... ... комапниялар өз өнімінің ... кең ... ... Құрал- жабдықпен техниканы лизинг несиесі арқылы сатып алу
кестесі
|Көрсеткіштер |Лизинг арқылы алу $|Банктік несие ... ... | ... алу $ ... алу $ |
|1. Құрал- |10000 |10000 |10000 ... ... | | ... | | | ... ҚҚС |0 |1600 |1600 ... ... ... |Қаржыландыру ... ... |
| ... 480 ... 600 |0 ... ... 8000 | 1000 |0 ... ... | | ... ... $ ... 18 % |2816 |0 ... ... 2356 | | ... ... ... | 12836 |15016 |11600 ... ... ҚҚК ... ... кестеде жабдықты, техниканы лизинг немесе банктік несие немесе
өзіндік қорлар ... алу ... ... ... құны 1000 АҚШ ... ... арқылы алғанда жабдыққа қосымша құн салығы есептелмейді. Ал
банктік ... ... ... ... ... ... алғанда 1600 АҚШ $
төлейді. Сақтандыру үшін лизинг алушы 480 АҚШ $ төлейді. Банктік ... АҚШ $ ... ... 18 % ставкамен есептегенде лизиен алушы 2356 АҚШ$
лизинг затының құнына қосып ... ... ... ... ... ... құнын қоса есептегенде лизинг алушы тұлғаның төлейтін сомасы 20836
АҚШ $ құрайды. Банктік ... ... ... сатып алғанда бұл сома 15016
АҚШ $ ... ... ... банктер қазіргі таңда шағын
кәсіпкерлікті дамыту мақсатында берілетін несиелердің көлемін ұлғайтуда.
Несиелер ... ... жабу үшін ... ... және ұзақ
мерзімді болып бөлінеді. Қысқа мерзімді несиелер мерзімінің қысқалылығымен,
% ... ... ... ... қай түрі ... да ... ... Қысқа мерзімді
несиенің % ставкасы төмен болғанменде, ... ... ... ... ... тапқан табысымен несиені жабу процесі толық орындалатындығы
белгісіз.
Лизинг келісімін жасау ссудаға қарғанда тез және ... ... ... ... заты ... ... Лизингке алушы өз міндеттерін
орындамағанда лизинг беруші өз жабдығын қайтарып алады. Лизинг алынған
лизинг затының ... ... ... ... лизинг заты лизинг
келісімінің кепілі болғандықтан, лизинг төлемі екі жаққада қолайлы, тиімді
тәртіппен жүргізіледі. Ссудада ... ... ... мен ... ... ... ал лизингте төлемдер ай сайын немесе тоқсан сайын
төленеді. ... ... ... ... ... ... ... келісімі жасалмаса, бірақ лизинг заты ескірсе, онда лизинг
алушы ескірген жабдыққа арендалық төлемді төлей береді. ... ... ... жөндеуге кететін қаражатты төлейді. Жедел лизингте ескірген
жабдықтың тәуекелі лизинг ... ... ол ... ... үшін
арендалық төлемдерді өсіреді.
Лизинг көп қаржыны қажет етпей, жаңа үлкен кәсіпті бастауға мүмкіндік
береді. Лизинг алушы өз ... ... ... ... ... жабдықтарды
лизингке алуға қолайлы.
Лизинг алу процесімен банктен несие алу процесін салыстырып ... ... ... ... ... есеп шоты ашылып, несиелік тарихы
болуы керек. Несие үшін төлемдерді банктік ... ... ... ... ... төлемдері арнайы белгіленген тәртіппен белгілі мерзімде
төленуі керек. Лизингте кәсіпорынның лизинг төлемдерін ... ... өнім ... ... ... түскен табыстан төлеуге
мүмкіндігі бар.
Ұзақ мерзімді несиеде несие ұзақ мерзімге берілетіндіктенде % ставкасы
жоғары. Банктен несиені ... ... ... ... қайтаруына
деген сенімділік кепілдігі жоқ. Кәсіпорынның өзіндік қорлары ... ... ... 11600 АҚШ $ жұмсалады. Бірақта жабдықты немесе
техниканы кәсіпорын өзіндік қорлар арқылы алғанда ол ... шет ... ... және ... келетініне күмән бар. Жәнеде өзіндік қорлар
арқылы техниканы алу үшін жол ... ... ... ... ... ең ... және ... түрі. Оны біз жоғарыда келтірілген
кесте түріндегі мысалдан көруімізге болады. Лизинг беруші ... ... ... ... ... ... ... алушылардың
жабдыққа, техникаға деген қажеттіліктерін толығымен ... бар. ... ... ... ... лизинг нарығындағы
қызмет көрсететін компаниялардың қызметкерлерінен лизингке байланысты
барлық мәліметтерді алуына ... ... ... ... ... қорларды жаңартқанда лизингтің орны ерекше. ... ... ... ... ... ... ... базасын
мобильді жаңартуға, сатып алынатын мүліктердің құнын төлеуде бір ... ... ... жұмыс орнын ашуға, инвестиция
тартуда кеңінен қолданылады. Тәжірибе көрсетіп отырғандай ... ... ... түгелімен алғанда жалға беру, сатып алу- сату және
несие беру ... ... ... ... ... құралы.
Экономикалық өсімде жаңа технологияларды қолдануда ... ... ... ... ... мәселелерін шешуде, лизинг
бүкіл дүние жүзінде ... ... яғни ... ... күш: жаңа ... ... негізгі құралдарды көбейтуге
және жаңартуға, әлеуметтік ... ... ... Қазақстанда лизингтік операцияларды жетілдіру механизмдері
Бүкіл әлемде көптеген кәсіпкерлер ... үшін ... ... ... ... алғанды жөн санайды. Жалгерлік бірінші кезекте кепіл
есебімен (кепілдік, ... ... ... ... ... тән әр түрлі қаржылық механизмдер және ... ... есеп ... ... ... ... арнайы қосымша
көзі ретінде енгізілген. Әлемдік тәжірибеде «лизинг» термині ... ... ... ... ... ... тәжірибе көрсетіп отырғандай дамыған елдерде негізгі капиталға
инвестиция құрылымындағы лизинг ... 20 %- дан 30 %- ға ... ... ... ... 1200 ... ... қызығушылықтарын
білдіретін 27 ұлттық ассоциацияны біріктіретін Европалық федерациялық
лизингтік ассоциациясының 2009 жылы жабдықпен ... ... ... 230 ... евро ... Бұл әлемдік лизинг көлемінің 45 % құрайды.
Европада өндіріс қорларына орташа ... 17 % ... ... Негізгі қорларға инвестицияның лизингтік үлесінің көп
бөлігі Ұлыбританиямен ... ... Бұл ол ... ... ... (м.б. ... ... компаниялар ассоциациясының президенті ... ... ... 2010 жылы АҚШ- та ... келісімдердің
көлемі 130 млрд. $, Европада- 123,5 млрд. $, Жапонияда- 39 млрд.$ жеткен.
Европадағы лизинг нарығы 1994 ... 2005 ... ... 4,96 есе ... қатар жылжитын мүлікпен 4,22 есеге, жылжымайтын мүлікпен 1994
жылмен 2005 жыл ... 3,36 ... ... ... лизинг нарығын
Евролизинг асоциациясы қадағалайды. Евролизинг ассоциациясының құрамына
Еуропаның 25 елі кіреді.
Евролизингтің жыл ... ... ... мүше ... ... ... ... басқа да ... ... ... Ол ... ... ... алмасуға,
лизингтік қызметтің тиімді бағыттарын анықтауға көмектеседі.
3-Сурет. Негізгі капиталға инвестициядағы лизинг үлесі 2011 жыл
(мемлекеттер бойынша соңына % )
Дерек көзі: ҚҚК ... ... % – ... және ... % – ... % - Жерорта теңізі
19,36 % - Италия
17,17 % - Германия
10,86 % - Франция
8,05 % - Бенилюкс
14,65 % - ... ... және ... Европа
Әлемдік тәжірибеде лизингтік қызметті ... мол ... ... ... ... елдерде лизингті толық немесе жеке
аумақтарға, салаларда дамыту ... ... ... ... ... ... жазылған сұрақтарды қарастырады:
1. Мемлекеттік мүліктерді пайдалануда лизингке банктік инвестицияны
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... тиімді инвестициялық жобаларды
мемлекеттік бюджеттен қаржыландыру.
3. Жеке мақсатты инвестициялық- лизингтік жобаларды ... ... ... ... қажеттіліктер үшін тауарларға сұраныс беретін лизинг
тұлғалары атынан мемлекеттік тапсырыс.
5. Лизинг операциясына ... ... ... бар ... ... ... үшін ... бар жеке шаруашылық салаларына, соның ішінде
ауыл шаруашылығына лизингті қолданудың үкімет ұсынған бағдарламасын
дайындап, қолдану.
7. Эксперименттік лизингтік компанияларды ... ... ... ... ... өндірген өнімімен (қызметі) лизингтік
төлемдерді жүргізу құқығы.
9. Лизингтік келісім қатысушыларының ... ... ... ететін нормативтік- құқықтық базаны
дамыту.
10. Лизинг субъектілеріне салық жеңілдіктерін енгізу.
Салық жеңілдіктері- дамыған елдердегі лизингтің тез дамуына әсер ... ... ... ... ... төмендегілерді қарастырады:
- Отандық өндіріс өнімдерін пайдаланатын инвесторлардың қаржылық лизинг
операциясы ... ... ... ... ... ... ... белгіленген мерзімге, яғни 3 жылда лизингтік
несие субъектілерін (банктерді) табысқа салынатын салықтан босату;
- 3 жылдық қаржылық ... ... ... табысқа салынатын
салықтан босату;
- шаруашылық субъектілерін лизинг заты ... ... ... ҚҚС ... ... затын алғанда жабдыққа салынатын ҚҚС босату;
- лизинг алушымен лизинг берушіге ... ... ... ... ... ... 0 ставкаға дейін;
- лизингтік компанияларды құрылған мерзімінен 1 жыл ... ... ... ... босату;
- салықтық түсімдер үшін қаржылық нәтижелерді құруға өнімнің өзіндік
құнын қосу (жұмыс, қызмет);
- лизинг алушының ... ... ... ... ... ... ... ҚҚС төлей алмағанда лизингтік ... ... ... ... ... мүмкіндігі.
11. Лизингтік төлемдерді төлеудің қолайлы әдістерін дайындау. Әдістер
лизинг ... ... ... ... ... ... Әдістер-
кәсіпорынның жұмысы үшін ресурстарды ... ... ... ... ... әдістері оны
қолданушыларға түсінікті болу ... ... ... ... көлеміне әсер ететін факторлар;
- лизинг төлемдер құрамының өзгеруі: лизинг заты құнының ... ... ... ... ... ... ... да қосымша шығындары.
12. Лизинг затының баланстан тыс шоттарда көрсетілуі. Бізге ... ... құны ... ... ... ... ... алушының
меншігіне өткен кезде ғана балансында көрсетіледі. Лизинг келісімі
біткенге дейін лизинг берушінің балансында есептелінеді.
13. ... ... ... ... ... ... Үкіметтің жеңілдік беруі.
Егер лизинг заты шағын және орта бизнесті дамыту мақсатында болса, онда
бюджет қаржысынан қаржыландырылады, кепілдік жақсы ... ... ... инвестициялық жобаны бағалау арқылы конкурс негізінде ... ... ... ... ... кепілдік көлемі лизинг
операциясы қаржысының 40 %- ын құрайды.
15. ... ... ... ... ... шет ... әкелінетін лизинг заттарын кедендік баж
салығынан босату;
- барлық шет мемлекеттен әкелінетін лизинг ... ... ... % ... төмендету;
- отандық нарықта жоқ шет мемлекеттен әкелінетін лизинг заттарын
кедендік баж салығынан босату;
- ... ... ... ... ... ... Лизинг қызметінің негіздерін жеке кәсіпкерлерге, оқытушыларға,
студенттерге, мемлекеттік қызметкерлерге үйрету.
17. Лизингке мамандандырылған жаңа ... ашу: жол- ... ... ... жабдықтар, материалдарды ... әр ... ... ... жабдықтар (жол қызметі,
өзен, көл, автомобиль транспортымен жол шаруашылығына, авиациялық
техникаға, мал шаруашылығымен көп ... ... ... басқа да шаруашылық салаларына машиналармен
жабдықтар).
18. ... ... ... енгізу.
19. Мемлекетте шағын және орта бизнесті дамытуды ... ... ... алғы шарты- өндірісте меншік қаржысы бар тап
болуы. Орта ... ... ... ... ... ... ... елдерде бұл тап халықтың көп ... Орта ... ... ... әр ... ... мәселесі,
Қазақстандада.
20. Амортизациялық жеңілдіктер енгізу.
21. Меншік ету құқығын сақтайтын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттегі сақтандыру жүйесін дамыту.
Сақтандыру объектілері:
- лизинг заттары;
- лизинг берушінің өзінің ... ... ... кезде
тәуекелділігі;
- лизинг берушінің лизинг алушы дефольт ... ... ... ... ... ... ... лизинг субъектілері қызметтеріне ... ... ... ... ... өкіметтік және заңдық ұйымдардың шешім табуы;
- лизинг субъектілерінің ... ... ... ... олардың
қызметтерін жақсарту мүмкіндігі;
- «дөңгелек үстел», ... ... ... тәжірибелік
конференциялар өткізу;
- лизинг затының кей түрлеріне тапсырыстарды анықтаумен бағалау;
- дамыған елдердің лизингті дамытудағы тәжірибелері туралы мәлімет;
- лизингті қолдануда ... ... ... келісімдерді қамтамасыз ету үшін басқада қосымша
шаралар.
Жоғарыда аталған шаралардың барлығын немесе оның ... ... ... ... ... ... заңдар бойынша лизингтің талабы төмендегідей:
мүлікті пайдаланушы тек профессионалдық мақсатқа ... ... ... тек ... ... иеленуші емес; лизинг мерзімі
мүліктің пайдалану мерзімінен аспауы тиіс; арендалық төлем мөлшері ... ... ... жалпы құнын жабуға тиіс; шарт мерзімі аяқталған соң
мүлік ... ... ... ... ... ... дамуы тек қатысушы- мемлекеттердің,
өндірістің интенсивті өсуімен ғана емес, ... ... ... ... байланысты. Европалық лизинг ұйымы мәліметтері бойынша
Батыс Европада халықаралық ... ... ... ... 2 ... жүргізіледі.
Лизинг әр мемлекетте сол елдің заңдық базасымен дамиды. Әр елдің салық
салу жүйесі, бухгалтерлік есебі әр ... бұл ... ... ... әсерін тигізеді.
Бізге белгілі лизингтің дамуы 2 концепцияға тәуелді- экономикалық және
заңды. Лизингтің халықаралық көлемде дамуын толық экономикалық, ... ... ... болады. Мысалға, Европалық Одаққа мүше ... ... ... нормалар сәйкестендірілуде. Бұл елдерде:
- салық жүйесінің унификациясы;
- амортизация тәртіптерінің жақындауы;
- лизинг қызметінің бухгалтерлік есеп унификациясы байқалады.
Евро Одақ елдерінде салық салу ... ... ... ... ... принциптерімен салық салу ставкаларында айырмашылықтар бар.
Евро Одақ ... ... ... ... ... жабдықтың
амортизациясында жақындатады. Сондықтанда 1982 жылы ... ... есеп ... ... және жедел лизингпен оның
айырмашылықтары көрсетілген лизингтік ... ... ... ( IAS 17) ... 17 ... ... ... лизинг– жабдықты пайдаланумен оған
байланысты барлық тәуекелділіктермен шығындар лизинг алушыға жүктелетін
лизингтік ... ... ... ... ... құқы берілуіде,
берілмеуіде мүмкін. Қаржылық лизингте лизингтік төлемдер лизинг берушіге
жабдықтың құнын өтеуге, салынған капиталдан ... ... ... ... 17 стандарты бойынша жедел лизинг- ... ... ... шығындар лизинг берушіде болады.
Лизинг заңын, лизингтік операцияларға салық салу тәртібін жақындатумен
қатар Евро Одақ ... ... ... ... ... ... ... затымен оның амортизациясы- ... ... ... ... ... ... балансында көрсетіледі. Бухгалтерлік
есептің осындай жүйесі Бельгия, Ұлыбритания, Ирландия, ... ... ... ... ... ... ... 100 елі қызмет
көрсетеді. Осы елдердің жартысында өндіріс жабдықтарымен транспорт лизингі
дамып ... ... ... ... ... ... мемлекеттерге
жабдықты импорттауға мүмкіндік береді. Лизинг- өндірісі дамыған елдердің
технологияларын дамушы елдерге беруді де қамтамасыз етеді. Лизинг ... ... ... ... әсер еткендігін ескеріп Әлемдік
банк, Европалық Қайта Құру және Қаму ... Евро Одақ ... ... ... жәнеде басқа халықаралық құрылымдар қолдап отыр.
Лизинг қызметі экономикалық техникалық ... ... үшін ... ... ... ... ... процестерді күшейтуде,
лизинг бойынша жалға алушы кәсәпорынның қаржы жағдайын сауықтыруда, ... ... және орта ... ... бәсекелестік қабілетін арттыруда
қуатты күш бола алады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Лизинг инвестицияны тартқанда, ... ... ... ... ... ... ... тартуда, шағын
бизнесті қолдауда, коммерциялық банктерге ұзақ мерзімді және сенімді ... ... ... ... ... ... ... отырып, мынадай тоқтамға келуге болады,
лизинг және лизингтік операциялар біздің елімізде даму ... бұл ... ... жаңа түрі ... қалыптасуда.
Отандық өндірушілердің бәсекелестік қабілетін ... ... ... инвестицияны тарту үшін, өндірісті жаңарту мақсатында қажетті
шарттарды ... ... ... дамыту керек. Ол үшін, бірінші
кезекте мерзімі ұзақ ( 3 жылдан кем емес) ... ... ... жағдай жасау, осындай келісімдер экономикаға нақты инвестицияны
тартуға әкеледі. ... ... ... ... ... қадағалау
жасау. Халықаралық қаржылық лизингтің объектісі болып ... ... ... ... ... ... мен салықтардың
төмендетуді қарастыру.
Жоғарыда көрсетілген ... ... ... ... ... дамытуға септігін тигізеді. Біздің елімізде
лизингтің одан әрі дамып, Қазақстан экономикасында ... ... ... ... ... ... лизинг келісімдері жиі кездеседі, ол банктердің
тәуекелділіктерге бармауынан. Несиелеудің бұл ... ... ... ... тарту, төлем ... ... ... ... ... ... ... субъектілерде альтернативті дәстүрлі әдістерді қолдануда банктік
несиесінде маңызды орын алады және бірнеше басымдықтарға иелікке жеткізеді.
Лизингтің қолайлылығымен ... ... ... ... ... 2015 ... арналған индустриалды инновациялық стратегиялық
бағдарламаны ұсынды. Осы ... ... ... және ... ... ... мемлекетіміздің экономикасын көтере аламыз. ... ... ... орны ... Елімізде лизингтің тиімділіктерін
анықтап, оны шаруашылық субьектілеріне жеткізе білетін мамандар қажет.
Қазіргі таңда көптеген ... ... ... жөн ... ... ... радиоларда, көшелердегі тақтайшаларда несие туралы мәліметтер
көп кездеседі, сонымен ... ... ... ... ең ... құрал. Экономиканың қай саласы болсада лизингтің ... ... ... ... ... ... қоса ... ие болмай отыр. Бұл ... ... ... ... ... мәселелерін, әлеуметтік саясатты жүргізуде көп көмегі
бар. Басты себеп- отандық ... ... ... ... ... техникалық мінездегі шешімін таппаған
мәселелер бар. Лизингтің ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру, «Лизинг туралы» заң, Азаматтық,
Салықтық, Кедендік кодекстерге өзгерістер енгізу қажет. Сонымен қатар
лизингтік ... ... ... жоқтығы: қажетті
ақпараттарды алудағы ... ... ... ... операцияларын
жүргізу үшін заманға сай ... ... ... ... ... құнының жоғары ... ... ... ... ... кездеседі. Лизингтік инвестициялық жобаның
тиімділігін жедел, қарқынды бағалайтын әдістер жоқ. Лизингтік компаниялар
республиканың ... ... ... ... ... анықтамаған. Шағын және орта бизнес субъектілерінің
лизингтің тиімділігімен пайдалылығы туралы ... ... ... ... ... ... оның ... бәріне
тиімді болады, егер сапалы бизнес- жоспар жасалынса.
Жоғарыда жазылған мәселердің шешімін таба отырып, біз лизингтің дамуына
жол ашамыз. Ол үшін ... ... ... ... ... ... ... операцияға қатысты мәліметтерін жинап ... ... ... ... секілді лизинг компанияларының ауыл шаруашылығының өнімділігі
деңгейін арттыра беру, жердің тозуына жол бермеу, еліміздің су және басқа
табиғи ресурстарын пайдалану ... ... ... ... ... технологиялардың қолданылуына тосқауыл қою, аграрлық ғылымның
дамуындағы баяулықты, сондай- ақ ұсақ шаруа қожалықтарының ... ... ... ... шешу керек. «ҚазАгро» экспортты әлеуеті бар
байырғы және ... ауыл ... өнім ... ... әзірлеп, іске асыру керек.
Диплом жұмысын елбасымыздың осы жылғы Қазақстан ... ... ... жаңа ... жолдауынан үзіндімен қорытындылағым келеді:
«Қазақстанның әлемдегі тауарлар, ... ... ... ... осы ... ... ... нарықтарының шын мәнінде
ажырағысыз серпінді бөлігіне айналуы үшін біз он басты міндетті шешуіміз
керек. Бірінші ... ... ... ... қамтамасыз етіп, ұстап
тұрумен ғана шектеліп қалмай, оның өсуін басқаруға қол жеткізу. Біз ендігі
жерде «қолымыз жеткен» экономикалық ... ... ... осы өсуді
шындап басқаруды меңгеруге үйренуіміз, сөйтіп оны сапалық жаңа деңгейдегі
экономикалық дамуға ұластыруымыз керек. ... өзі ... ... ... ... елу елінің қауымдастығына қарай жедел қарқынмен
жылжуымызды және оның тұрақты ... ... ... ... көздейді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының « ... ... заңы 5 ... 2005 ж, № 78- ... ҚР Азаматтық кодексі (жалпы ереже және ерекше
бөлімдері) – Алматы,2005. 275-277 ... ... ... «Шет ... ... заңы 28 желтоқсан 1994 ж.
(өзгерістермен)
4. «ҚР- дағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР ... ... бар ... ... ... ... Президента РК Н.Назарбаева народу Казахстана. Стратегия
вхождения Казахстана в ... 50-ти ... ... ... ҚР- ның ... ... ... халқына жолдауы Астана,
2012 ж.
7. ... ... РК, ... Конвенция УНИДРУА «О международном финансовом лизинге» от 28.05.88. ... на ... ... И.В. ... быть или не ... // ... и ... №2, 1998 55-
57 б.
10. Ажмұқанова Л. «Учет лизинговых операции и его ... ... ... ... Гладких Р.А., Лизинг как форма инвестиционной деятельности, // ... ... №30, 1998 65- 69 ... Исабеков Б., «Лизингалық операцияларды ұйымдастыру және ... ... 3/2008, ... ... Р.С. ... ... Оның ... неде? // Егемен
Қазахстан. № 7 2009ж. 2- б.
14. Кожемяков А., Лизинг в ... и ... ... // ... ... №7, 1996 54-57б.
15. Козлов Д., Лизинг: новые горизонты предпринимательства, // Экономика и
жизнь, №29, июнь, 1997 23-25 ... ... Ж.З. ... қалыптастыру және тиімді қолданудың
экономикалық негіздері», Экономика и статистика 1/2008, 53- б.
17. Оралбаева Ж.З., ... ... ... ... ... ... ... Казахстана, 6/2009 42- б.
18. Оралбаева Ж., «Қазақстандағы лизингтік қатынастар механизмін жетілдіру
жолдары», Қаржы қаражат 2/2009 91-96 ... ... А.Р. ... в ... // ... 28. 11. 2011 4-б.
20. А. Сайденов «Операция лизинг», ... ... ... № 209- ... ... 6- б.
21. Толмачов У.Л. «Развитие лизинга в Казахстане», // Казахстанская правда,
20. 11. 2011 № 332- 333, 3- б.
22. Финансы ... № 5 2011 ... ... С.Б. “ Ақша ... және несие ”. Оқу құралы. - Алматы: Издат
Маркет, 2009г. -248 б.
24. Коммерциялық банктер операциялары, С.Б.Мақыш, «Лизинг операциялары»,А.,
201- 209 ... ... ... ... С.Т.Мақыш, «Лизингтік операциялар»,А., 348-
356 беттер
26. Лизинг- учебное пособие М,. 1992
27. Экономика и бизнес (теория и ... ... ред. ... М., ... Учет расчетов организаций по арендной плате // Бухгалтерский учет.
Захарова А.В. - 1996 № 8 – 71 ... Учет ... ... // ... учет. Леонтьева Ж..Г. – 1996
№ 12- 45 бет
30. Учет арендных обязательств и ... ... // ... ... В.А – 1997 №6 – 3 ... Учет операций по договору финансовой аренды (лизингу) //Бухгалтерский
учет. Луговой В.А. -1996 №2 58 бет
32. Договор ... ... учет и ... // ... ... ... А. – 1997 №1- 116 ... Учет лизинговых операций // Бухгалтерский учет. Палит В.Ф.- 1996 №9- 13
бет
34. Бухгалтерский учет ... по ... ... ... //
Бухгалтерский учет. Пятов М.А. 1997 10- 53 бет
35. ... ... для ... // Экономика сельскохозяйственных и
промышленных предприятий. Касимов А.В. -1992- №9
36. Об экономической ... ... М.: ... ... трудов
института экономики и финансов. Лелецкий Д.В. Московский государственный
университет экономики, статистики и информатики, 1998
37.Основы ... ... ... ... М.И. ... и ... 336 бет
38. Лизинг в промышленности.- М.:- Лещенко М.И. МГИУ, 1998- 234 ... ... ... ... / ... и ... в зарубежных
странах, №9.- 2006, 14-22 беттер
40. Организация лизинговой деятельности / Бизнес для всех, №23.- 2005, ... ... ... ... ... ... Газман В.Д. М.,1996
42. Школа европейского бизнеса. Балтус П., Майджер Б.,1996, №1
43. Лизинг, бартер, ... с ... ... М., Сусанян
К.Г.1992
44. Лизинг в экономике США. Медведков С.Ю. 1980, №5-101 б.
45. Национальное ... ... ... Казахстан http://
www. kazstat. asdc. kz
46. Национальный Банк Республики Казахстан http://www.national bank.kz
47. www. BTA ORIX LEASING. kz
48. www. ... Kz

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары28 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары туралы81 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операцияларының теорилық негізі49 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі лизинг операциялары49 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі лизинг операцияларын дамыту жолдары39 бет
Лизинг операциялары19 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің лизингтік операциялары95 бет
«Лизинг- инвестицияның қысқа мерзімді қаржыландырудың әдісі ретінде»22 бет
Банктің қаржылық операциялары21 бет
Банктегі бухгалтерлік есеп50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь