Проблемалы отбасыларда бала тәрбиесіне байланысты әлеуметтік әлеуметтік жұмыс

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2.3
I. Проблемалы отбасылармен әлеуметтік жұмыстеориялық әдістемелік негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Проблемалы отбасылар ұғымының мәні, пайда болу себептері ... ... 4.7
1.2 Проблемалы отбасыларда жүргізілетін әлеуметтік жұмысмақсаты мен міндеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7.8
II. Проблемалы отбасыларда жүргізілетін әлеуметтік жұмысқазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9.10
2.1 Проблемалы отбасыларда жүргізілетін әлеуметтік жұмысбағыттарын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10.14
2.2 Қиын балалармен әлеуметтік әлеуметтік жұмыс жасау түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14.18
III. Проблемалы отбасыларда бала тәрбиесін әлеуметтік әлеуметтік жұмысты ұйымдастыруды дамыту жолдары ... ... ...19
3.1 ҚР.ғы әлеуметтік әлеуметтік жұмысты ұйымдастыруды жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19.23
3.2 Проблемалы отбасылардағы бала тәрбиесін тиімділігін арттыру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24.27

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28.29

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
Адамның жеке басының алғашқы қалыптасуы отбасынан басталады. Оның ер жетіп өсуі, бойындағы алғашқы адамгершілік белгілер отбасында қалыптасады, сондықтан да туған үйдің жылуы – оның көкірегінде көп жылдар бойы сақталып, мәңгі есінде жүреді. Ақын сөзімен айтқанда: «Отбасы – табиғат сыйлаған кереметтердің бірі», - десек артық емес. Жеке адамның бойындағы ар-ұяты, ақыл-ойы, адамгершілігі, басқа адамдармен қарым-қатынаста, мәдениеттілікті тәрбиелеуде отбасы алғашқы қадам. Сондықтан, отбасы өте қажетті, басқадай ешнәрсемен өзгертуге (ауыстыруға) болмайтын баспалдақ. Отбасы – сыйластық, жарастық орнаған орта. Отбасы – бала тәрбиесінің ең алғашқы ұжымы. Отбасының басты қазығы, алтын тіреу діңгегі – бала. Баланың тәрбиелі болып өсуіне берекелі отбасының әсері мол. Отбасының әрбір мүшесі, өзара сөйлесіп, не болмаса ата-ананың, баланың міндетін атқару ғана емес, береке-бірлік, сүйіспеншілікпен араласса, босағасы берік, шаңырағы биік отбасына айналары сөзсіз.
Әлеуметтік жұмыстың мақсаты: Қоғамдағы проблемалы отбасылардағы бала тәрбиесін жетілдіру.
Әлеуметтік жұмыстың міндеті: Проблемалы отбасылардағы балалармен әлеуметтік әлеуметтік жұмыс жүйесін қолдау, оларға қолданылатын шараларды практикаға енгізу, проблемал отбасыларда қиын балаларды болдырмау үшін тиісті әдіс-тәсілдер қолдану.
Тағдыр таразысының қалай қарай ауатыны-бесіктің қалай тербелетіне байланысты денендей, бүгінгі ұрпақ ертең мемлекттің тұтқасын ұстар бір-бір азамат. Жігері жалын боп жанып, өрелі өрге талпынған бүгінгі жаста, балада мемлекет еңсесінің биік, тұғырының берік қалауына сүбелі үлес қосып жатса, қазақтығы қанында, азаттығы жанында буырқанған Бөрі тәңірлі еліміз рухының мықты екендігінің айғағы емес пе?
Бүгінгі жас толқынның қалай тыныстап, қай бағытқа қарай бет алып бара жатқандығы турасында ата-анамызбен, мектеп қабырғасындағы тәрбиеге, балалар үйіндегі тәрбиешілерімізге байланысты. Ол жердегі балаларымыздың дамып, әлеуметтік өмірге бейімделуі турасында отбасы үлгісіндегі балалар үйінде, балалар ауылдарында болып тұр.
Баланың өзін қоршаған объективті нақтылықта өзін-өзі танытуы үшін тек отбасылық орта ғана мүмкіндік бере алады. Сондықтанда бұл мәселе өте өзекті. Басқа балалар қалай отбасында тұрса, жетім, тастанды балаларымызда отбасы үлгісіндегі үйлерде тұруы қажет, сонымен қатар өзінің отбасы махабатты сезіне алмаған жетім балаларымызға сол ыстық отбасы махабатын сезіндіру, олардың өмірлерін қызылды -жасыл өрнектерге, баяуымыз қажет. Онысыз да тағдырдың тәлкегіне ұшыраған, ата-анасының безбүйрек, қатыкез болғаны үшін, өз отаны бұйыртпаған сахаббатты жат елдерден тауып, мұхит асып кетіп жатыр.
1. М.Т.Баймұқанова “Отбасымен әлеуметтік – педагогикалық әлеуметтік жұмыс” – Астана – 2005 ж.
2. А.Н. Агафонов, Қ.Н. Меңлібаев “ Жастармен жүргізілетін әлеуметтік әлеуметтік жұмыстар” – Астана 2005 ж.
3. С. Сәбиева “Жаңа адам тәрбиесі” – Алматы 1984 ж.
4. Ы. Ибадуллаев “Отбасы және жастар” – Қазақ тарихы – 2007 ж.
5. Ж.Жаназарова “Социальная работа с семьей” – Алматы –
2003 ж.
6. Социальная работа:теория и технологии. А.Н.Агафонов, К.Н.Менлибаев, К.М.Туганбекова, Г.Г.Черная.,Астана-2005
7. Социальная работа: учебное пособие. Курбатов В.И., Москва-2007
8. Социальная работа с семьей: учебное пособие. Е.И.Холостова., Москва-2007
9. Социальная педагогика. Мардахаев Л.В., Москва-2003
10. Қазақ отбасы. Х.Арғынбаев., Қайнар баспасы-1996
11. Педагогика. Ж.Әбиев, С.Бабаев, А.Құдиярова., «Дарын» Әлеуметтік гумманитарлық институты-2004
12. Ғылым тарихы мен философиясы: оқу құралы.Тұрғынбаев Ә.,Кенжебаев С., Есімханов Т., Алматы-2006
13. Ежелгі дәуір әдебиеті. А.Қыраубайқызы. Оқу құралы. Алматы-2003
14. « Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан » 2007ж. 28 ақпан
15. «Қазақстан 2030 стратегиялық бағдарлама »
16. « Қазақстан тәуелсіздік жылдарында » 2006жыл
17. « Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі » Алматы 2006 жыл
18. Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 17 шілдедегі «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмегі туралы» №246-II ҚР3 Заңы
19.Сансызбаева Г.Н. Халықты әлеуметтік қорғау жүйесі және оның проблемалары/ Оқу құралы.-Алматы: Экономика,1998
20. Адам дамуы: әлеуметтік-экономикалық прогрестің жаңа өлшемі/Колесов В. және Маккинли ред. М.: Адам құқықтары ( Права человека),2000
21.Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі / А.А. Смайыловтың редакциясымен шыққан статистикалық жинақ.-Алматы ҚР статистика жөніндегі Агенттігі,2001
22. «Балалы отбасыларға берілетін мемлекеттік жәрдемақы» туралы Заңы 2005ж 28 маусым
23. Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі / А.А. Смайыловтың редакциясымен шыққан статистикалық жинақ.-Алматы ҚР статистика жөніндегі Агенттігі,2001
24. Советхан Ғаббасов «халық педагогикасының негіздері» Алматы 1995ж.
25. Интернет көздері www.irgetas.com, www.vkgu.kz, www.katev.kz
        
        |               |                                                      |
| ... ... ... ... ... |
| ... |
| | ... ... ... ... кафедрасы
«Әлеуметтік жұмыс теориясы мен тарихы» пәні бойынша
КУРСТЫҚ ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС
Тақырыбы: Проблемалы отбасыларда бала тәрбиесіне байланысты ... ... ... « ... ... жұмыс» мамандығы
201 тобының студенті
Тексерген: аға оқыт. Бердімұратова Қ.
Қабылдаған: доцент Абенова Қ.
аға оқыт. Рысқұлова М.
оқыт. Сағидолда Н.
АЛМАТЫ 2010
Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
..............................................2-3
I. ... ... ... ... әдістемелік
негіздері...........................................................
.................4
1.1 Проблемалы отбасылар ұғымының мәні, пайда болу себептері........4-7
1.2 Проблемалы ... ... ... ... мен
міндеті.....................................................................
..............................................7-8
II. Проблемалы отбасыларда жүргізілетін әлеуметтік жұмысқазіргі
жағдайы.............................................................
...............................9-10
2.1 Проблемалы ... ... ... ... Қиын ... ... әлеуметтік жұмыс ... ... ... бала ... ... ... ... дамыту жолдары...........19
3.1 ҚР-ғы әлеуметтік ... ... ... ... ... бала ... тиімділігін арттыру
жолдары.....................................................................
........................................24-27
Қорытынды.................................................................
..............................28-29
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
........30
Кіріспе
Адамның жеке басының алғашқы ... ... ... ... ... ... ... алғашқы адамгершілік белгілер ... ... да ... ... жылуы – оның көкірегінде көп жылдар
бойы сақталып, ... ... ... Ақын ... ... «Отбасы –
табиғат сыйлаған кереметтердің бірі», - десек артық емес. Жеке ... ... ... адамгершілігі, басқа адамдармен ... ... ... ... алғашқы қадам. Сондықтан,
отбасы өте қажетті, басқадай ешнәрсемен өзгертуге ... ... ...... жарастық орнаған орта. Отбасы – бала
тәрбиесінің ең ... ... ... басты қазығы, алтын тіреу діңгегі
– бала. Баланың тәрбиелі ... ... ... ... әсері мол.
Отбасының әрбір мүшесі, өзара сөйлесіп, не ... ... ... атқару ғана емес, ... ... ... ... шаңырағы биік отбасына айналары сөзсіз.
Әлеуметтік жұмыстың мақсаты: Қоғамдағы проблемалы отбасылардағы бала
тәрбиесін ... ... ... ... ... балалармен
әлеуметтік әлеуметтік жұмыс жүйесін қолдау, оларға қолданылатын шараларды
практикаға енгізу, проблемал отбасыларда қиын ... ... ... ... ... ... ... қарай ауатыны-бесіктің қалай тербелетіне
байланысты денендей, бүгінгі ұрпақ ертең мемлекттің тұтқасын ... ... ... ... боп ... ... өрге ... бүгінгі жаста, балада
мемлекет еңсесінің биік, тұғырының берік қалауына сүбелі үлес қосып жатса,
қазақтығы қанында, азаттығы ... ... Бөрі ... ... ... екендігінің айғағы емес пе?
Бүгінгі жас толқынның қалай тыныстап, қай бағытқа қарай бет алып бара
жатқандығы турасында ата-анамызбен, мектеп ... ... ... ... ... Ол жердегі балаларымыздың дамып,
әлеуметтік өмірге бейімделуі турасында отбасы үлгісіндегі балалар ... ... ... ... өзін ... ... ... өзін-өзі танытуы үшін тек
отбасылық орта ғана мүмкіндік бере алады. Сондықтанда бұл ... ... ... ... қалай отбасында тұрса, жетім, тастанды балаларымызда
отбасы үлгісіндегі ... ... ... ... ... ... ... сезіне алмаған жетім балаларымызға сол ... ... ... ... өмірлерін қызылды -жасыл өрнектерге, баяуымыз қажет.
Онысыз да ... ... ... ... безбүйрек, қатыкез
болғаны үшін, өз отаны ... ... жат ... ... ... кетіп жатыр.
Балаларымыз мұхит асып кете беретін болса Қазақстанымыздың болашағы
не болмақ. Бала ең асыл ... ... ... атын ... де осы ... Ұлттық рухымызды да қалыптастыратын да,
ұлттық мүддемізді көтеретін де осы асыл қазыналарымыз.
Отбасы- өмірге адам ... оның ... ... ... ... яғни ... сол ... тәрбиенің барлық түріне бағыт
берумен айналысатын әлеуметтік институт. Отбасында ата-ана арқылы берілетін
тәрбиенің ... ... ... ... жеке ... ... ... отырып, өз тегін жалғастыратын лайықты ұрпақ ... ... ... ... ... ... да осылай
тәрбиелеу.
Осы аталған міндеттерді қазақ отбасында қалай ... ... ... ... болмағанымен, ғалымдарымыз өздерінің зерттеу нысанасы
тұрғысында қарастырып келеді. Әрине, қазақ отбасындағы ... ... ... ұстанатын қағидалары, сүйенетін тағылымдары бар..
«Әкеге қарап ұл өсер, шешеге қарап қыз өсер» ... ... ... тәрбиесіне аса үлкен назар аударды. Кәмелетке толғанға дейін
бойжеткен ... ... ... ... міндеттерінен сабақ алды. Ол ерінің
адал жары, ана ... ... ... ... қызметіне, шаруашылықтың
барлық жақтарын игеріп жүргізуге, қонақты лайықты қарсы алуға, туыстарын
сыйлап қадірлеуге ... ... ... ... қыз баланы «қонақ»
деп мәпелеп, қадірлеп өсірген. Қыз ... ... ең ... ... ... ... қазақ «Шешесіне қарап қызын ал» – деп ... ... ... әлеуметтік жұмыстеориялық әдістемелік негіздері
1.1 Проблемалы отбасылар ұғымының мәні, пайда болу себептері
Отбасы - шағын мемлекет. Сондықтан одан берілетін ... мен ... ... ... ерекше мәнге ие. Алайда, жанұяда қалыпты тәрбие
беруді ... ... ... ... ... ... бала ... деңгейінде көңіл бөлінбей жататындығы жасырын емес. Кезінде ата-бабамыз
ерекше қастерленген отбасылық құндылық мәселесі неге төмендеп ... ... оған ... мән ... Көкірек көзі ояу әрбір жанды
толғандырады.
Облысымыз бойынша 537 мың бала бар. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Осы балаларға бүгін
қалай тәрбие ... ... да ... ... ... ... ... балалар әке-шешесі ішімдікке салынған немесе толық емес отбасылардан
шығып жатады. Олардың қылмысқа, ұсақ ұрлыққа баруын ... ... ... ... ... ... ... белең алуы
ойландырарлық жағдай. Бұл бойынша облысымызда өткен жылы 38, осы ... ... 17 ... ... ... ... балаға өз дәрежесінде көңіл бөлмеуіміз. ... нан табу ... ғана ... ... ... ... береді.
Одан осындай шиеленісті жағдай туындайды. Өйткені, отбасылық құндылық деген
мәселе төмендеп барады. Бүгін қосылып, ертең ... ... ... ... ... ... ... тұру, оп-оңай ажыраса салу сәнге айналғандай.
Бұл жағдай оңай ... бір ... ... бала ... ше? Оның ... болмақ? Балалар үйінің есігінің алдына апарып сәбиін тастап кету сынды
жағдайлар міне, осындай ата-ана ... ... ... ... Тіпті мектеп жасындағы қыздардың да жезөкшелік әрекетке баруы
бүгінгі таңдағы бәрімізді ... ... қиын ... ... ... отбасындағы балалар санының көптігімен ... 1955 жылы ... бала саны орта ... 7-ні ... 1999 ... ... 2-ге төмендеп кеткен. Бүгінгі таңда да отбасындағы бала саны
екі-үштен аспауда. Осының салдарынан жыл ... 200 ... аса ... ... ... орын ... Бұл да ... құндылықтың төмендеуінің бір
салдары.
1.2 Проблемалы отбасыларда жүргізілетін әлеуметтік жұмысмақсаты мен міндеті
Объективті шектелген материалдық ... ... ... ... балалары (үш жасқа дейінгі) бар отбастары, балалары бар ... ... ... ... олар ... ... босқындар мен
қоныс аударғандардың (оралмандар) отбасы, ер жетпеген балалары да ... ... ... девианттық (маскүнем, құқық бұзушы, нашақор
және т.б.) отбасылары ата-аналарының асырауында ... ... ... ... ... ... (көп балалы, толық емес, мүгедектер отбасы
т.б) ғана емес, бұрын отбасының кемелі әлеуметтік проблемалы қоғамның күрт
әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... отбасы
денсаулығының төмендеуінен, демографиялық жағдайдан ... ... ... ... негізді түрде өзгеруінен, жарымжан отбастары
санының өсуінен асыраушылық ... ... ... ... жетімдік және ең бастысы мемлекеттік бюджеттің үнемі,
тапшылығынан көрінеді.
Әлеуметтік әлеуметтік жұмыс отбасындағы осы мәселелерді шешуге ғана
емес, ... ... ... ... ... ... ... үшін
оның ішкі әлеуетін нығайтып, дамытып, қалпына келтіруге бағытталған.
Қылмыс көбеюде, соның ішінде ... ... ... ... ... ... ... және зорлыққа кінәлілердің үштен бірі –
жасөспірімдер. Әлеуметтік ... бұл – ... ... ... ... жасаудың (оларды сату), психологиялық күйзелістің,
науқастану, өзін-өзі өлтіру, жезөкшеліктің себебі (13-15) болды.
Дүние жүзінде, ... және ... ... ... ... мен ... адамдардың өздері, не отбасы, не жолдастары, не
көршілері тілектес шенеуліктер де шеше ... ... ... ... Осы үшін аса ... ... ... отбасымен
әлеуметтік жұмыс жүргізетін әлеуметтік қызметкерлер талап ... ... ... ... тез өзгерген әлеуметтік
жағдайлардан, жағдайды қиындатқан үдерістен туған мәселелерді шешу, оларды
талдау және ... ... ... ... отбасымен әлеуметтік жұмыс
жүргізетін әлеуметтік қызметкердің ... ... ... ... ... технологиясын әлеуметтік әлеуметтік жұмысты ұйымдастыру мен
жүргізудің түсінікті және сенімді ... ... ... ... дағдарыстары. Отбасы психологиясында- өмірде кездесетін
дағдарыстың кез – ... түрі ... деп ... Алғашқы некеге
тұрудың өзі - дағдарыс болып табылады. Әсіресе тойға дейін жастар бір ... ашық ... ... ... ал неке- өмір сүру салтының
өзгеруіне, әлеуметтік беделге ие болуға әкеледі. Әйел заты үшін ... ... ... ... дағдарысына» соқтыруы мүмкін, тұрмыс
сипаты өзгереді, үйренуді ... ... жаңа ... ... ... Бұл ... зайыптылардың бір – біріне бейімделу кезеңі –алғашқы ... жыл ... ... өмірде алғашқы жыл соңына қарай некенің бір жылдық
дағдарысы пайда ... Осы ... ... ... ерлі – зайыптылар
үйренісіп бірінің алдында бірі ... ... ... ... айырылысу тілегі пайда болып некелік одақ сәтсіз болып саналады.
Ажырасудың алғашқы шарықтау шегі –бір жыл ... ... ... ... ... ... отбасында бірінші баланың туылуынан кейін пайда
болуы мүмкін, ... ол бала ... ... ... пайда болса да
қалыптасады. Тағы да өмір сүру сипаты ... ... ... Егер жас ана ... ... ... бағумен айналысып кетсе, онда
көптеген адамдар мұны өздеріне назар аударудың жоғалуы деп қабылдайды.
Кейбір ... бала ... ... ... ... әйелінің
сүйіспеншілігі мен күтімін тартып алғандай қабылдайды.
Келесі дағдарыс отбасында екінші баланың дүниеге келуімен ... ... ... ... 5-7 жастан жоғары болған жағдайда қатты
көрінеді. ... ... ... ... болады, ол ата – ананың
мейіріміне, махабатына ие болу ... ... Жасы ... ... деген қызғаныш байқалады, бұл арнайы жасалған балалық қылықтардан
байқалады, бала кішкентай кезіне ... ... ... ... ол өзіне кішкентайға қарағандай қарап, еркелетсе ... ... ... осы кезеңде болып жатқан нәрсені түсіну үшін ... ... ... ... ... ... ... бұл – ерлі – зайыптылардың
бір – бірінің зейнеткерлікке шығуы. Бұл кезеңде көсемдікке бейімделіп, өзін
кәсіби іс - ... ... ... ... ... ... ... келеді. Егер олар өздеріне басқа бір әлеуметтік жұмыс көзін ... онда ... ... қанағаттанбаушылық және жеке басының іске
жарамсыздығын сезінеді. Кейбір ер азаматтар бұл ... осы ... ... ... деп, өзін жаңа ... және жыныстық қарым – қатынаста
көрсетуге, әліде ... күш ... бар ... ... ... келген екі дағдарысты теңестіру қиынға соғып, отбасында іштей
бөлінуге, қарама – қайшылықтарға әкеліп соғады.
Ажырасудың екінші ... ... 40-45 жас ... Бұл ... ... 10-15 жыл ... ... келеді. Осы отбасылық өмірдің екінші
өтпелі дағдарыстық кезеңі болып табылады.
Одан әрі өсіп ... ... ... ... байланысты –
дағдарыстық кезеңге жетеді. Қазіргі ... ... ата ... бала
болашағының қамын ойлап, оған үлкен ауқымды түрде қаржылай және моральдық
тұрғыдан үлесін ... оның ... ... ... ... ұмтылдырады.
Ажырасудың үшінші шарықтау шегі және өз - өзіне қол жұмсауға бару ... ... ... ... Осы ... ер ... балалар ата – ана
қамқаорлығынан бөлек шығып, өз бетінше өмір ... ... ... ... ерлі – ... ... ... қалып қояды. Көптеген ерлі –
зайыптылар мұндай тығыз ... және ... ... – қатынасқа дайын
болмағандықтан осы кезде орта жастағы ажырасулар кездесіп жатады.
Қалыпты дағдарыстармен қатар отбасы ... да ... ... экономикалық дағдарыс, табиғи аппаттар, ерлі – зайыптылардың бірінің
кенеттен ауырып қалуы, созылмалы айырылысулар, отбасы мүшелерінің өмірден
кетуі, тұрмыс үй мәселесінің ... ... ... әсер ... жағдайларға
кез болуы мүмкін. Осындай орта жолда пайда болған жүктемелерді кез – келген
отбасы көтере білмейді , міне сол кезде отбасының ...... ... ... ... үш ... типте жауап қайтарады: жеңімпаздар,
жеңілгендер, аман қалғандар.
Жеңімпаздар ата –анасының ажырасуынан белгілі бір ... ... ... ... әкелері еркелетсе, басқа күндері анасын әкеммен
бірге тұруға кетіп қаламын деп ... ... ... ... ... назар аударуды күшейтеді.
Жеңілгендер. Бұл жағдайға байланысты қайғыруы жеңілген балалар. Отбасында
қалған адамның оған деген қатынасы бірден нашарлайды. Егер бала ... ... ... ... болса, онда жағдай тіптен нашарлайды. [3]
Аман қалғандар бұл барлық ауыртпалықты белсенді түрде басынан өткен, оған
қоса өз ... ... ... ... ... ... ... бола
білген балалар. Осындай соққылы тәжірибеден бала жақын ... ... ... ... ... – ата-ананың баласының рухын және дене
бітімінің қасиеттерін саналы түрде қалыптастыру ... ... ... ... да бір ... ... дүниетанымының, теориялық бағдарламаның
түпкі қағидасы.
Отбасылық тәрбиенің келесідей ұстанымдары ... ... ... тәрбиенің әлеуметтік бағдары;
• тәрбиенің өмірмен байланысы;
• тәрбиелік үрдісті жобалау және болжау;
... ... мен ... ... ... тәрбиелеу үрдісінің өзгергіштігі және басымдылығы;
• жағымды эмоционалдық ая;
• бала тұлғасының дамуының мүмкіндіктері мен ерекшеліктерін ескеру;
• тәрбиелеу тұрғысында талаптардың ... ... ... ... дегеніміз теориялық зерттеу немесе ... ... ... Тәрбиелеу әдістерінің түрлі классификациясы. Отбасылық тәрбиеде біз
келесі әдістерді қолданамыз:
• сендіру;
• тіршілікті ұйымдастыру;
• түзету;
• марапаттау және жазалау.
Отбасылық ... ... ... ... келесідей ерекшеліктері
бар:
❖ үздіксіздік;
❖ тәрбиелік әсер етудің көп факторлығы мен қайшылығы:
❖ тәрбиелеуші микроортаның салыстырмалы тұйықтылығы;
❖ тікелей әсер ету (көмекші ... ... ... ... ... өзара қарым-қатынастың табиғилығы және көпқырлығы.[1]
Ата-ананың міндеті – ескі ... ... бас ... ... ... ... жаңа ... жасап, «жекеше»
қаралатын әлеуметтендіру факторларының ішіндегі ең маңыздысы ... ... ... себебі бала өзінің неғұрлым қабылдағыш кезеңінде
отбасының әсерін бәрінен бұрын ... ... ... оның ... әлеуметтік жағдайы, қызметі, материалдық деңгейі, білім деңгейі
баланың өмірлік жолын едәуір анықтауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... ... отбасыішілік атмосферада әсер
етеді. Бұл әсердің ізі жеке тұлғаның құрылымында көрініс тауып, оның ... ... ... түседі.
Баланың кез келген жастағы мінез-құлқындағы әлеуметтік немесе
психологиялық ... ... оның ... ... және ... ... жағдайына байланысты болады. Әрине бұл тәуелділіктің сипаты
өзгереді. Мысалы баланың ... ... ... және оның ... өте ... ... деңгейіне байланысты болса, енді ата-
аналарының білім деңгейі әсер ... ... ... т-аналардың балалары
жақсы оқиды). Ата-аналардың білім деңгейінен басқа балалардың тағдырына
отбасының ... мен ... ... ... ... сипаты
әсер етеді.
Отбасын бұлайша сипаттау олардың ерекше жағдайда ... ... ету ... ... үшін ... ... бағытталған әлеуметтік саясат отбасы саясаты
үшін ... ... ... жағдайында ерекше мәнге ие болады,
яғни мемлекет тарапынан материалдық қолдау, ерекше ... пен ... ... ... ... қызметкерлер қызметінің объектісі болып
табылады.
Тәрбиелеуді иландыру мәнерімен жүргізілетін отбасыларындағы ата-
аналар ... ... ... ... ... етуге бара бермейді,
нәтижесінде бала ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда
әлеуметтік педагогтан баламен қатар ... ... да ... ... Кез ... ата-ана үшін өзінің баласы жөнінде жаман сөз естуі
ұнамсыз, сондықтан баланың жақсы жағын да елеп ... ... ... Проблемалы отбасыларда жүргізілетін әлеуметтік жұмыс қазіргі жағдайы
2.1 Проблемалы отбасыларда ... ... ... ... ... ... - кез келген өркениетті қоғамның,
мемлекеттік ... ... ... ... ... Балалар -
әлеуметтік-экономикалық тұрақсыздықтан ең көп дәрежеде зардап шегетін
азаматтардың санаты.
Отбасы дағдарысы, көп ... ауыр ... ... ... ... ... ажырасулар санының артуы балалардың
жағдайының нашарлауына елеулі әсер етеді.
Соңғы жылдары ... ... бала ... күрт ... осы ... шешімдердің ерекшелігін белгіледі.
Соңғы жылдары Қазақстанда ата-аналар қамқорлығынсыз ... ... ... ... Жыл ... олардың саны өсуде, және де бұл балалардың аз
бөлігі ата-аналарының қайтыс болуына ... ... ... Қалғандары «әлеуметтік жетімдік» дейтін құбылысқа жатады, яғни
ата-аналары тірі ... ... ... ... ... мен ... балаларға арналған 204 мекемеде ҚР Білім және ғылым ... ... 18198 ... ... ... 2105 бала - ... жүйесінің сәбилер үйлерінде, халықты әлеуметтік қорғау жүйесінің 19
балалар үйінде - 1294 бала, білім беру жүйесінің 159 ... - 14799 ... ... ... тірі жетім балалардың санының артуының негізгі себептері
отбасының әлеуметтік беделінің түсуі, оның ... және ... ... ... ... ... ... өмір салтын қоғамда
қалыптасқан имандылық принципінен басқаша ұстайтын ... ... ... ... ... орай ата-аналар қамқорлығынсыз қалған
балалардың құқықтары мен мүдделерін қорғау Қазақстанда өте жоғары маңызға
ие болуда, ал ... ... ... бірі тиісті нормативтік құқықтық
база құру болып табылады.
Қылмыстық биморальді ... ... ... ... ... төндіреді. Мұндай отбасындағы балаға деген қарапайым ... ... ... қаталдықпен қарау, ішімдікке салынып, үнемі
жанжал шығару, жыныстық ... ... ... ... ... жағдайда
бала тәрбиесіне айтарлықтай кері әсер етеді. Мұндай әлеуметтік жетімдер деп
аталатын (ата-анасы тірі кезінде жетім ... ... ... алынуы тиіс. Олай болмаған жағдайда ... тым ... ... үйден қашып кетуі, қаталдықпен қараудан толығымен
әлеуметтік қорғауға алынбауы күні ертең ... ... ... отбасыларды сипаттайтын әлеуметтік ... ... ... отырып, басым күшті әлеуметтік патронаж бен балаларды
әлеуметтік ... ... ... шоғырландырып, кәмелетке
толмағандармен әлеуметтік жұмыс жөніндегі ... ... ... ... жөн. ... ... ... алу өте қажет. өйткені көптеген
отбасыларды ересектердің теріс ... ... ... ұрлыққа, қайыр сұрауға, қылмыстық ... үйір ... ... ... ... отбасылар өзге көзқарасты талап ... ... ... ... айтқанда, моральдық ... ... жоқ ... ... ... ... Бұл ... жақсы, өмірлік деңгейі ... ... ... ... ... Мұндай отбасы мен отбасындағы кәмелетке
толмағандармен түзеу-алдын алу әлеуметтік ... ... өте ... ... ... ... ... әсер беруіне қарамастан,
тәртіп бойынша осы сияқты отбасын баласынан айыру ... ... ... ... болса да негіз жоқ. Пайдакүнемдік пиғылдағы отбасындағы
материалдық жағдай ... ... өмір ... өздерінің балаларына
деген қамқорлығы, әрине басқаларға қарағанда жоғары ... ... ... ... өсіп келе ... ... ... өздерінің ішкі
бейнесі көрінетін, өздерінің көзқарастарын ой елегінен өткізетін ... ... ... ... негізделген түзеу әдістері
қолданбалы болады. Дегенмен, кері әлеуметтенудің елеулі ... кеш ... ... ... ... тұлғасын елеулі түрде өзгерту
үшін сана тым кеш ... ... ... ... ... ... қалған балалар санының өсуі байқалады.
Жыл ... ... саны ... және де бұл ... аз ... ... қайтыс болуына байланысты олардың қамқорлығынсыз қалғандар.
Қалғандары «әлеуметтік жетімдік» дейтін құбылысқа жатады, яғни ... тірі ... ... ... - кез келген өркениетті қоғамның, мемлекеттік
саясаттың әлеуметтік бағыттылығының басты көрсеткіші. Балалар - ... ... ең көп ... ... ... ... ... дағдарысы, көп отбасылардың ауыр материалдық ... ... ... ... ... ... артуы
балалардың жағдайының нашарлауына елеулі әсер етеді.
Ата-аналары бар тірі жетім балалардың санының ... ... ... әлеуметтік беделінің түсуі, оның материалдық және ... ... ... некесіз туудың өсуі, өмір салтын ... ... ... ... ... ата-аналар пайызының
жоғарылығы болып табылады. ... орай ... ... ... ... мен ... ... Қазақстанда өте жоғары маңызға
ие болуда, ал мұндай қорғаныс әдістерінің бірі тиісті нормативтік құқықтық
база құру болып ... ... ... ... ... аз ... етілген тобын
қорғауға алу. Жалпы алғанда қоғамның әлеуметтік жағынан аз ... ... ... алу ... ... көмек берумен ғана
шектелмейді. Оған дәрігерлік, әлеуметтік-гигиеналық, санитарлық-ағарту және
т.б. шараларды ... ... ... ғана ... қол жеткізуге
болады. Қоғамда жүргізілген әлеуметтік зерттеулер ... ... ... ... жеке өмірінде болып жатқан әлеуметтік олқылықтарды жою
дегеніміз оның пайда болу ... ... ... ... көрсетеді.
[18]
Әдістемелік негіздемелерге назар аударсақ, ауруды, ... ... ... аналардың жаңа туған баласынан бас тартуы сияқты
қоғамдағы келеңсіз жағдайлармен ... ... ... төмен
отбасыларымен, жетім, қараусыз және де ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Яғни, бұдан түсінетін түйін
адамдардың адами қасиетке жат істерге баруы, ... ... ... ... ... болады. Мұның соңы адамды азғындық жолға түсіреді.
Толық немесе толық емес, ... ... ... немесе біреуі
алкогольды ішімдіктерді немесе есірткі қолданатын немесе жүйке ауруларымен
ауыратын ... ... ... ... ... нашар жалғызбасты
аналар, жайсыз әлеуметтік-психологиялық ортадан зардап ... ерте ... және т.б. ... әлеуметтік жағдайы төмен отбасылар қатарына
жатады. Әрине, ... ... ... да ... ... ... өмірден
небір қиыншылық көрсе де азғындық жолға түспей ... ... ... ... аналар мен абзал әкелер аз болмаған.
Әлеуметтік жағдайы төмен отбасында тәрбиеленген балалар көп ... ... ... ... әрі олардың арасынан шыққан
баланың денсаулығы да нашар болады. Мұндай отбасындағы баланың құқы ... ... ... ... ... ... ... қатаң ұстау,
әлеуметтік жетімдік, қараусыз және қадағалаусыз қалған ... ... ... ... ... ... көбірек орын алады.
Осыған орай әлеуметтік тұрғыдан қолайсыз ... тап ... ... үшін ... ... ... мен ... ішкі істер органдары,
халықты әлеуметтік қорғау мен білім беру ... өз ара ... ... ... ... жүргізуі қажет. Осындай жағдайда ғана
жетістікке қол ... ... Яғни ... ... ... алдын алу үшін санитарлық, профилактикалық - емдеу шаралары
бірден қолға алынғаны жөн. Біз ... ... көп ... ... ... негізгі күшті жұмсаймыз. Яғни аурудың себебі назардан
тыс қалады да келеңсіз жағдайлар қайталана береді. Отбасы ... ... ... ... ... құқығы мен әлеуметтік кепілдемесі жөнінен
толық хабардар болуы тиіс. Бала туған сәттен ... ... ... ... мақсаттағы әлеуметтік жұмыстарды бірінші болып қолға
алуға ... ... өмір сүру ... денсаулыққа әсер ететіні белгілі, ал оның ішінде
отбасының әлеуметтік және психологиялық жағдайы болып ... ... ... ... орталықтарындағылар |
| ... ... |
| | |ң ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... |
| | ... | |
| | ... | |
| | | ... 490 ... |Сот ... ... |
| | | | |ар |ның ... ... |жауапкершілік |
| | | | | ... ... ... мектеп|жасына |
| | | | | ... ... |пен ... ... дейін|
| | | | | ... ... ... ... |
| | | | | | ... ... ... |
| | | | | | ... ... ... |
| | | | | | ... ... ... |
|1.|Ақмола облысы |1177 |191 |75 |104 |6 |6 |0 ... ... |851 |233 |162 |60 |11 |0 |0 ... облысы |1587 |210 |97 |105 |6 |2 |0 ... ... |717 |210 |128 |72 |3 |7 |0 ... облысы|1921 |723 |498 |138 |6 |80 |1 ... ... |1571 |264 |207 |40 |1 |14 |2 ... ... |130 |89 |30 |9 |2 |0 ... ... |3138 |997 |650 |274 |19 |54 |0 ... ... |1736 |481 |416 |56 |1 |7 |1 ... облысы |467 |362 |311 |25 |1 |25 |0 |
|. | | | | | | | | ... ... |505 |193 |179 |10 |4 |0 |0 |
|. | | | | | | | | ... ... |852 |208 |167 |24 |4 |11 |2 |
|. | | | | | | | | ... |769 |421 |365 |48 |6 |2 |0 |
|. ... | | | | | | | ... |627 |961 |863 |46 |19 |33 |0 |
|. ... | | | | | | | ... ... |1332 |1332 |1275 |45 |8 |4 |0 |
|. | | | | | | | | ... ... |484 |682 |641 |25 |13 |3 |0 |
|. | | | | | | | | |
| |АПБ |75 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... |18431 |7598 |6123 |1102 |117 |250 |6 ... ... ... ... 1 дейінгі өмірдің қиын ахуалына тап болған балалар
туралы мәліметтер www.kazneb.kz [25]
Енді мына ... ... ... ... бойынша 5-9 жас аралығындағы балалар ... ... алу, ... ... ... және өзге де себептер 69 пайызды құрайды екен. Әр
100000 ... ... ... ... Ал, ... жасындағы
балалар өлімінің себептері 84 пайыз, әр 100000 балаға 122,4 баладан ... ... ... ... осындай жағдай 100% қолайсыз
отбасыларының кінәсінен ... ... ... ... ... ... ... алдындағы жауапкершілігі әлі де болса төмен. Олар өз
жауапкершіліктеріне селқос ... ... ... әрі ... ... - ... жөніндегі
әлеуметтік жұмысы отбасының салауатты өмір ... ... ... ... бала мен ... ... қарым-қатынасын жақсартуға
әсер етеді. Педиатрлық ... ... ... ... ... ... отбасыларындағы жас туған балаларға жиі барып тұруды
ескерген жөн. ... тек қана өз ... ... көмек көрсетумен ғана
шұғылданбай ауруға соқтыратын әрбір ... ... алу ... жұмыс істеуі тиіс. Соның ішінде балалар поликлиникасында
медициналық-әлеуметтік көмек көрсету ... құру ... ... ... ... ... ... отбасыларында үйде дәрігерлік көмек көрсетуді іске асыруға және
де ... ... ... ... ... ... мен әсіресе балаларды есепке алуға;
-кәмелетке толмағандарға тікелей жеке ... ... ... ... ... ... ... отбасының заңды мүддесін
қорғауға, ... ... мен ... қысымшылық жасау оқиғаларын
анықтап, қажетті шаралар қолдануға:
-«қауіпті» және девианттық мінез-құлқы бар балаларды ... ... ... және ... ... шегу, өзіне-өзі қол жұмсау,
бос жүруге бейімделген балаларды айқындауды іске ... ... ... ... ... ауыр ... ... әйелдер мен балаларды сауықтыруды жүзеге асыруға мүмкіндік туғызуды
жан-жақты қарастыруы қажет.
Жалпы алғанда, халыққа ақпарат беруді ... ... өмір ... жаңа технологияларын енгізу, балалар поликлиникасының рөлін
арттыру, әлеуметтік тұрғыдан қамқорлықсыз қалған балалардың санын кемітуге
оң әсер етеді.
Елімізде ... ... ... ... ... ... құқықтық
база бір жүйеге түсті. Таяуда ғана Мемлекет ... ... ... және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Кодексіне қол қойды. Осы құжатта да ана мен баланың денсаулығын қорғау,
аурудың алдын алу және ... ... ... ... жағы толығымен
көзделген.
Қазақстанның басты байлығы – адам. Еліміздің Конституциясында ... Ал, жас ... ... ... ... ... жағынан
қамқорлыққа мұқтаж отбасылар мен адамдарға көмек көрсету, осы ... ... ... ... ортақ міндет. Бұл туралы жоғарыда
баяндадым. Жалпы алғанда, біз бай, бақуатты, салауатты өмір сүру үшін ... өз ... ... ... Ол үшін ... ... ... құқығымызды, міндетімізді білген жөн. Конституцияның 27-ші
бабында «Неке мен отбасы, ана мен әке және бала ... ... деп ... Осы ... ары ... ... ... жасау және оларды тәрбиелеу ата-ананың етене құқы әрі міндеті,
кәмелетке толған еңбекке қабілетті ... ... ... ... ... ... деп жазылған. Яғни, мемлекет өзінің ... ... ... отбасының әрбір мүшесінің міндетін де айқындап
көрсеткен. ... ... бала ... ... бастап барлығымыз
жауаптымыз. Дені сау бала - елдің ... ... ... Қиын ... ... ... жұмыс жасау түрлері
Ұлы ғұлама педогог А.С.Макаренко «қиын» балалармен жасөспірімдерге
арналған еңбектері ... ... ... ... ... ... ... табиғатын жүйке жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... ... әрекет жасады, сонымен бірге
психологиялық себептерді физиологиямен ұштастырды. Оның зерттеуінің құндылы
мынада, ол ... ... ... ... соның ішінде оқушылардың
өзін-өзі қалыптастыру әдетін анықтауға көп септігін тигізеді?
Қиын балалардың ... ... өмір ... тәрбиемен
өзара әрекеттестігін есепке алып, кешенді ... ... ... ... ... (1936 ж.) ... Оның ... негізгі мақсаты –
қиын балалардың өмірін анықтау. П.П.Блонский қиын балалардың мінез – құлқын
тарихын мектеп, ... ... ... Ол қиын балаларға мұғалімнің
қатынасы ... ... ... терминін нақтылауда жөн көреді. Бұл балаларға
былайша мінездеме береді. Объективті көзқараспен қарағанда қиын ... ол ... ... жұмысының жемісті еместігіне байланысты.
Субъективті көзқараспен қарағанда қиын ... ... ... ... жұмыс істеу өте қиын, мұғалімнен көп әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... ... ... ... мінездеме бере
оытырп, П.П.Блонкий өз ... ... ... ... баса көңіл бөледі. Блонский пікірі бойынша қайта тәрбиелеудің
нағыз тура жолы, тәртіп бұзушыларды ... ... ... ... біртіндеп әкелу болып табылады. Көптеген жылдың оқу мен бақылау
негізінде И.А.Невский қиындықпен тәрбиеленетін ... ... ... ... мектепте жүргізілетін оқу-тәрбие әлеуметтік
жұмыстарының ... ... ... ... ... ... деп ... Қиын баламен әлеуметтік жұмыс жүргізу
бағытының шешімі мұғалімнің тиімді әдістеді меңгеру қабілетіне ... ... ... ... игеруіне негізделеді. Мұғалімің жеке ... ... ... олардың іс-әрекеттерін қызықты,
дұрыс ұйымдасты-руына қарай құрылады.
Баланың психикасы көп факторлы, әлеуметтік өмір ... ... ... ... ... ... ғалымдарының зерттеулеріне
жүгінсек, баланың дамуындағы ... ... ... ... болып отыратын қолайсыз әлеуметтік-биологиялық факторларды
анықтады. Балалар мен жасөспірімдердің ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыстар
істеді.
А.Жұмабаев, Қ.А.Жүкенов, А.М.Қарабаева, А.Қ.Каримов, ... ... ... ... ... Бұл ... қиын балалардың қиқарлық қыныр жағымсыз қасиеттерінің қалыптасуына
әлеуметтік педогогикалық ... әсер ... ... Мектеп
оқушылары мен жасөспірімдердің асоциалды мінез-құлықтарын, спорт, ... ... ... ... мектепте деген ықпалды күшейту,
отбасындағы белсенділікті арттыру, ұжымдағы әрекеттерге ... ... ... әр ... ... ... В.В.Трифановтың
зерттеулерінде «қиын оқушы» анықтамасы - бұл ... ... көне ... ... ... қосымша уақыт бөліп қарауды, мұғалімнен
жеке ... ... ... қажырлы педогогикалық еңбегін
қажет ететін оқушы. Бұл шексіз (интегральное) ұғым, ол жеке ... ... ... Осы ... ... ... ... және ешкімде
қайталанбайтын қасиеттері, әлеуметтік және биологиялық ... ... ... ... ... ... ... берген
ұстаздардың басым көпшілігі «қиын балалар» - бұлар мектеп бағдарламасын
дұрыс меңгере ... ... да ... ... ... ... ... Ұжымдағы жағымдағы позициядан қалыс қалу ... ... ... ... ... ... оқитын құрбы
құрдастармен дұрыс ... ... ... ... ... ... қиындық ұғымынан басқа «қиындықпен тәрбиелену»
ұғымы де мектепте кеңінен ... ... ... термині
тәрбиеленушінің педагогикалық әсерге қарсылығын және оны ... ... Бұл ... ... ... ... жеке
тұлғаның қалыпты дамудан қалыс қалуынан болады. ... көп ... ... ... ... ... ... тәрбиелену» - баланың
теріс мінез-құлқы, дау-жанжал. ... бұл ... ... ... тек ... түсінбеуден шығатын дау-жанжал екенін айтуға болады. Ол дау кейде
онша қауіпті емес және ол ... ... ... (1935 ж.) ... ... ... ... зерттелген. Өзінің зерттеулерінде «қиын балаларға» ол психикалық
бұзылудан жапа шеккендерді жатқызады. ... қиын ... ... беріп қажет қоймай, ондай балалардың пайда болуының себептерін
түсіндіреді және осындай себепті екі тобын табады. Бірінші ... ол ... ал ... ... ... ішкі дау ... ... Ұзақ
мерзімді дау жан-жанжал баланы қин атандырып қана қоймайды, сонымен ... ... ... ... болуы мүмкін (психовроз). Балаларды
ішкі дау жан-жалдың ықпалынан ... ... ... ортаға деген
сенімсіз, тіпті жауластық сияқты қатынастар пайда болады. [23]
Л.С.Выготский «қиындықпен тәрбиеленумен» күресудің ... ... ... Ө ... «Қиын балалық шақтын педогогикалық клиникасы және дамудың
диагностикасы» (1936 ж.) еңбегінде былай деп ... ... ... ... оның ... жою жолымен ғана емес, сонымен бірге
адамды жөнге салудың белсенді жолымен, білім ... ... ... ... да нәтижеге жетуге болады. Л.С.Выготский жекп адам тәрбиесі
психо-логиясының маңызды бір мәселесі - ... ... ... ... ... ... ... ең алғаш көңіл бөліп қараған жаңа автор Л.С.Славина ... ... ол ... (жан күйзелісі қайғыру) психологиялық
ерекшелігін алды және бұл саладағы ... екі ... ... ... топ ... ... ... мінез-құлықтың дұрыс жағдай
қалыптаспауы салдарынан өте күшті эмоциалды қайғыру жеке жан күйзелісінен
болады, ал екінші тобы ... ... ... мінез-құлық
ережелерінен санаспау, бұл ережелерді білмеу, өзінің мінезін көп жағдайды
меңгермеуді жатқызады.
Тәрбиедегі ... ... тағы бір жәйт ... ... топтардың оқушыларға тигізетін теріс ықпалы ... ... ... ... ... ... ... өз қатарындағы құрбыларымен
достық, жақын жолдастық қарым-қатынаста болу ... ... ... Қиын ... ... болуының әлеуметтік және психологиялық
себептері бар. ... ... ... балаға көп назар
аудармауында, бос уақытын кіммен, қай ... ... ... ... Отбасында ата-ананың толық болмауы. Психологиялық себептерге
жататындар ... ... ... қиын ... жинақталған
мінездемелерді белгілі бір жүйеге келтіріп оларды тәрбиелеуде жеке ... ... ... ... ... жөн. Осы саладағы
тәрбиелеу әдістерінің ... ... ол ... ... ... қайта тәрбиелеуде және жеке тәрбиелеу әлеуметтік ... ... ... ... ... ең ... ... Оқушының жеке
уайым-қайғысы, кейбір моральдық нормаларға жатпайтын іс-әрекеттері, ... ... ... қылықтар жайлы этикалық мәселелерді
оқушылар коллективі түсінбеуі де мүмкін. Осындай ... ... ... ... өткен оқиғаны немесе әр түрлі жағдайларды дұрыс
түсінуге, болмаса коллективтің объективті ... ... ... арқылы көздерін жеткізеді. Бір ... ... қиын ... ... жақтырмайды. Қиын жасөспірімдер дербес мінезді, өмір
тәжірибелері ұлғайып, айналасындағы адамдармен қарым-қатынасы күрделеніп,
көп ... ... ... әдістері жеке бастарын жоғары
санаушылыққа, өркөкіректікке итермелеп, дауға, дөрекілікке, ... ... жеке ... ... ... ... ... жеке
әңгімелесу тәсілдерінде ескерген жөн.[21]
Сонымен, қиын оқушымен әңгімелесуге қойылатын ... ... жас ... ... білу ... ... тәрбиелеу процесінде өз орнын тауып келе ... ... Егер де ... мақсат шамалы болса да ... ... ... ... дәлеліне айналдыруға болады.
Педагогикалық ... ... бір ... - қиын ... ... әсер ... ... түрде иландыру тәсілін қолдағанда, оны алдын-ала жоспарлай,
еріксіз сипатта жүргізіледі. Бұл тәсіл қиын ... ... ... артын суытпай, педагогтің ақыл-кеңесінің талап-тілектер қарсылықсыз,
таңдаусыз қабылдауын ... ... қиын ... ... ең ... ... «көше»
жолдастарымен жағымсыз байланыстарын үзу. Бұл әдістің мәні-қиын ... ... ... ... ... байланыстарын үзу.
Бұл тәсілді іс-жүзіне асырудың бірнеше жолдары бар. ... бірі ... ... ... ... ... алмастыру. Қиын балаларды
бір жылға басқа басқа облыс, аудандарға тұратын ... ... ... ... ауыстырғанымен қиын балалар бірін-бірі тауып
алып, ... ... ... Көптеген семьялардың басқа
қалаларда, ауданда туыстары болмауы мүмкін. Бұл ... іске ... ... ... ... қиын балаларға екі жақтан да
кездесулеріне тыйым салу.
Бұл тәсілді негігі үш жағдайда қолданған орынды:
а) қиын бала мен ... ... ... ... ... ... алмағанда;
ә) ата-ана мен педагогтар баланың қары-қатынасына көңілдерін аудармай,
тәрбие-лік мәні бар ... ... ... жүргізбегенде;
б) жеткіншектің көше жолдастарымен байланысы тереңдегені сонша, қорқыту
әдеттеріне жүгіген жағдайда т.б. сақтықпен тыйым салу ... ... ... ... ... бұл ... ... ата-ананың, милиция
қызметкерінің беделі болуы шарт.[13]
Екінші әдіс-моральдық тұрғыдан айыптау.
Осы тәсілдің тыйым салу тәсіліне қарағанда артықшылығы-балның ... ... ... бере ... ... қиын баланың теріс
қылығы туған-туыстары тарапынан педагогикалық этикаға сай айыпталынады.
Соныен қатар педагогикалық ұжы, құрбы-құрдастары, көршілестерінде оқушының
арына ... ... бұл ... өз ... ... Көп ... ... немесе жасөспірім өзі сыйлайтын класындағы құрбыларының талап-
тілектері меншіктілерін жерге тастап кетпейді.
Үшінші әдіс-қиын баланың бағдарын, мақсат-індетін ... ... ... ... ... мәні - ... ... түсінгенімен, өмір тіжрибесінің
жоқтығы-нан өзін қалай ұстаудың жолын біле бермейді. Осы ... дер ... ... оның ішкі позициясына талдау беріп, өзін-өзі
тәрбиелеу программасын құруға ... ... ... мен ... ... ... ... қарым-
қатынастардың эоциялық және романтикалық ... ... ... «өте ... саналады. Осы себептен олар бір-бірімен қол ... ... ... тек ... алумен өткізеді. Әртүрлі топтар:
фанаттар, попперлер, каратис, ... ... ірі және кіші ... мен ... кездеседі. Ал, қала оқушыларының арасында
«қанторлықтардың» ... әлі ... ішу, ... тарту және т.б. қылықтардың аяғы ұрыс төбелеске
ұласып, заң нормасын бұзады. Сондықтан қиын ... ... ... ... ... ... ұғындырып, назарларын қоғамдық мәні бар
ісреге жұмылдыру қажет.
Педагогикалық жағдайда ... ... ... ... оның мәні – ... ... қатынастарынан туған келіспеу-
шілікті пайдаланып, қиын оқушының оларға ... ... ... бас ... ... ... қиын баланың алдына динамикалық
(екінің бірі) әселе ... оның ... жат ... ... ... әлеуметтік жұмыс пен рухани байлықты қарсы қою, оны өзінің таңдап
алуына мүмкіндік ... ... ... ... құралдар категорияларына
жатады. Қиын оқушылардың ұсқынсыз әрекеттерін тікелей тежеуге бағытталған.
Бұларды қайта тәрбиелеу процесінде алатын өз орны бар. ... бұл ... қиын ... мінез-құлықтарында қоғамға жат қылықтары әлі
терең, тұрақты қалыптаспаған кездерде қолданылса, өз ... ... ... ... ... себебін түбегейлі түрде
зерттеленіп жаңа ... ие ... және ... ... ... аспектіде қарастырылуда. [22]
ІІІ Проблемалы отбасыларда бала тәрбиесін әлеуметтік ... ... ... ... ... әлеуметтік әлеуметтік жұмысты ұйымдастыруды жетілдіру Отбасының
бала тәрбиесіндегі ролі
• бала тәрбиесінде отбасы ықпалы ... ... ... ... ... болып келуі;
• өркениетті, зайырлы, құқықты қоғамның азаматын ... ... ... ... ... – болашақ ұрпақтың бойында ең құнды ... ... ... ... ... тірек – арқауы;
• отбасы – жеке тұлғаны ... ... ... асырушы. Ол
болашақ жас азаматтың дене жетілеуіне, шынығуына, ... және ... ең ... ... ... құндылықтарды және ұлттық рухани
байлықты бағалауға, еңбек ету дағдысын тәрбиелеуге ықпал жасаушы;
• отбасы бала тәрбиесінде адамзат ... ... ... сынынан
мүдірмей өткен ұлттық дәстүрлі жалғастырушы;
• отбасының әлеуметтік міндеттерінің ... ... ие ... ... ... ... ... елжанды
азамат тәрбиелеу;
• отбасы баланың мамандықты еркін және саналы таңдауына ықпал жасаушы;
• отбасы өзінің ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау шараларын жүргізудің басты
бағытын анықтайық. Бұл шаралардың ... ... үш ... ... болады: 1) экономикалық шаралар (жеңілдіктер, жәрдемақы, түрлі
төлемдер), 2) әкімшілік-заңгерлік шаралар ... және оны ... ... ... 3) ... ... ... пікірдің қалыптасуы). Біздің қоғамымыздың көпжылдық практикасында
отбасына мемлекеттік көмектің негізгі түрі материалдық ... ... беру ... ... ... ... ... нақты
экономикалық жағдайына баға бере келгенде, бұл салаға ірі материалдық
салымдардың түсуін күту ... ... ... ... шын ... көмекке
зәру, ең алдымен отбасы материалдық базасын (тұрғын үй жағдайын, табысын)
нығайтуды қажет ... ... ... ... отбасының
тұрақсыздығымен тығыз байланыстыру қажеттігі даусыз. Тұрғын үйі бар және
тұрғын үйге зәру ... ... ... ... ... бөлгендегідей
жайсыз некелер саны өзгермейтінін бақылау ... ... ... осы ... ... ерлі-зайыптылар ажырасудың басты
себебі ... ... де, ... ... олар қосымша роль
атқаратын тәрізді. Мемлекет тарапынан жас ... ... ... ... ... ... ... шешуге көмектеспейтіні анық. Сонымен
қатар қазіргі күні отбасының құқықтық ... ... алға ... ... зайыптыларға материалдық проблемаларды өз күштерімен шешуге мүмкіндік
береді. Отбасының өндірістік функциясы ролінің артуы отбасы ... ... ... ... ... ... сондай-ақ бұл
отбасының материалдық тұрғыдан нығаюына мүмкіндік береді.Қазіргі күні
жүзеге асырылатын әкімшілік-заңгерлік ... ... ... ... олардың негізгі мәні отбасын экономикалық қолдауда ғана емес,
отбасының ... ... ... үшін оның алдынан жаңа ... ... ... ... Бұл ... біраз бөлігін қоғам әлі
толық сезінген жоқ және дамуын таппай отыр, олар ... ... ... қатарына республика егемендігінің дамуына байланысты республикалық
үкіметтік органдардың ... ... ... өз ... негізінде
отбасына көмек беру шараларына қосымша ... ... ... ... саясаттың өзіндік жүйесін жасау. Біздің елімізд
егі экономикалық, ... ... осы ... ... беймәлім болып
келген жаңа функцияны алдыңғы қатарға шығарды, ол-отбасының өмір ... ... ... отбасы мүшелері қатерлі жағдайлар
туындағанда іштей бірігеді және ол ... ... ... болады. Бұл
функция отбасы қауымының біртіндеп дамуының нәтижесі ... оның мәні ... ... ... ... қарай төмендей береді. Алайда қазіргі
күні жағдайда отбасының өміршеңдігі осы ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын
көтеру мақсатында моральдық-психологиялық әсер етудің мүмкіндіктері қазір
мүлдем қолданбайды деуге болады. ... ... ... бұл ... ... аз ... жүрген үлкен күш-қуаты бар. Отбасының
оннан бір бөлігі ажырасу ... көп ... ... ... ... ... бағалауда тұрақсыздық байқататын отбасылардың бұл топтары әрине,
әлеуметтік көмек пен қолдауды қажет етеді. ... ... ... ... ... ... ... бірінші топ үшін мамандандырылған неке бұзу
жөніндегі сот құрылып, бұл ... ... ... ... саны ... ... татуласқан жұптар саны бойынша бағаланса.
Ажырасу санының ... биік ... ... ... ... қоғамымыз
осындай қызметті ұйымдастыру үшін мүмкіндіктер іздеп табуы қажет. ... ... ... қазіргі күні кең тараған қайырымдылық қорларынан
түсетін қаражаттан жүргізуге болады. Жұбын дұрыс таңдағанына ... ... тобы үшін кең ... және ... ... ... ... қызметін құру нақты шара ... еді, оның ... ... ... мәселелерін қамтыса: сексологтың, урологтың,
гинекологтың, психологтың, социологтың, экономисттің, әлеуметтік ... ... ... ... ... етілсе. Мұндай
кеңес беру орындарын құрудағы негізгі проблема- мамандармен қамтамасыз ету
және ... ... ... ... атқаратын мамандарды даярлау
орталығының жоқтығы. Балалар мекемелеріне бару Адам ... ... ... ... ... ... ... асырылатын адам
құқықтарының мемлекеттік ... мен ... ... ... ... ... ... болып қалыптасты. БҰҰ Бала құқықтары
жөніндегі комитетінің ... ... ... ... ... және жан-жақты жинау қажеттігін ... ... ... ... ... мұқтаж балалар құқықтарының сақталуын бақылауға
баса көңіл бөлініп отыр. Бала құқықтары туралы конвенцияның ... ... ... ... ... ... ... қызметтерін және
ауруды емдеу мен денсаулығын қалпына келтіру жолдарын пайдалануға ... Осы ... іске ... ... – түзеу мекемелерін қосымша
қаржыландырудың пайдасына тағы да бір дәлел. Уәкіл барған ... ... ... ... ... жағдайда ғана жақсартуға болатын балалар
тұрады немесе оқиды. Кейбір мекемелер осы ... ... ... ... ... ... ... арқылы табады (Петропавл қ.
Бала үйі «Фрэнк» халықаралық балалар қорының қаражатын тартады), ... ... ... іске ... ... ... бұл ... өйткені балаларға жүйесіз көмек көрсету кезінде басқа балалардың
мүдделерінің ескерілмей қалуы ықтимал.
«Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық ... ... ... ... және ... қалуының алдын алу туралы» ҚР Заңы
қабылданды, онда ... ішкі ... ... ... ... ... қабылдауды және уақытша ұстауды қамтамасыз ететін
арнаулы балалар мекемелері ... ... ... толмағандар
арасындағы құқық бұзушылықтардың профилактикасы мен балалардың қадағалаусыз
және ... ... ... алу ... ҚР ... ... ... балаларды ерікті түрде оқшау ұстауға рұқсат ететін
нормасы бала құқықтарын ... ... ... ... және БҰҰ ... ... комитетінің Қазақстанға берген ұсынымдарына сәйкес
келмейді, оның ... ... ... ... және ... ... көрсету және орналастыру жөніндегі орталықтар етіп қайта
ұйымдастыруды, сондай-ақ оларды тек уақытша шара ... және ... ... ... ішінде пайдалануды ұсынады.[8]
Тәрбие колониялары сондай-ақ Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің баса көңіл
бөлу объектісі болып табылады. ... ... ... төр ... және ... облысының Жауғашты кентінің әйелдер колониясында қыз
балаларға арналған бір оқшау учаске бар. Аталған мекемелерге бару ... ... ... ... мекемелер үшін көзделген халықаралық
стандарттарға, атап айтқанда Бала ... ... ... және ... қатігез, адамзатқа жат немесе ар-намысқа тиетін
мінез-құлық және жаза түрлеріне қарсы конвенцияның, Қамалғандармен ... ... ... ережелеріне және кәмелетке толмағандарға
қатысты сот төрелігін атқаруға ... ... ... ... ережелеріне) нормаларына сәйкес келді.
Тәрбие колонияларының негізгі проблемасы бір бөлмеде ... ... ... ... ... ... болып
табылады
Қамалғандарды орналастыру жағдайларының халықаралық стандарттарға алшақ
түрде сәйкес ... ... ... ... колонияларда
ұстаудың тарихи қалыптасқан жағдайларымен ... ... ... ... ... көшу ... ... қою қажет. Қызметкерлер
мен сотталғандардың айтуына қарағанда, қазіргі уақытта түзеу ... өтеп ... ... ... ... ... ең ... болып табылады. Бұл проблема сотталғандардың тек аз ғана ... ... ... ақша ... ... ... ... колониясында тәрбиеленушілер еңбегін ұйымдастырудың маңызды қағидаты
сотталғандардың бостандықта еңбек ету ... ... ... жұмыс істеу әдістерін қабырға сыртында қабылданған әдістермен
барынша жақындату болып табылады. Түзеу колонияларынан ... ... ... ... ... ... мен оны ... тән ерекшелігі әр колонияның белгілі бір өндіріс профилінің болуы,
кәмелетке толмаған сотталғандарды кәсіби даярлау мен ... ... ... ... жеке ... ... болуы
болып табылады.Тәрбиеленушілердің өндіріске қатысуы, ең ... ... ... олардың еңбегі оқу-тәрбие мақсатын көздейтін болып
табылады.
Алайда, тәрбиеленушілердің еңбегі тәрбиелеу мен оқытуда өз ... ... ол ... және қоғамдық пайдалы болуға тиіс. Сондықтан колонияның
кеңес уақытындағы ... ... ... ... ... ... колонияларда білікті еңбекті қажет ететін және күрделі өнім
қазірдің өзінде қазіргі заманғы жабдықтар мен ... бар және ... ... қуатты оқу-өндірістік шеберханалар әлеуметтік жұмыс істейді.
Бірақ тұтастай алғанда, ... ... даму ... ... ... ... қуаттылықтардың қажеттілігі аз болып
қалуда, тапсырыстардың жоқтығы мен экономикалық сипаттағы ... да ... ... ... ... қылмыстық жазасын өтеу
кезеңінде әлеуметтік жұмысқа орналасудың ... ... ... ... ... ... жүйесі кәсіпорындарын
мемлекеттік қолдау бағдарламасының жоқтығынан туындап отыр.
Барлық сапар жасалған колонияларда сотталғандарға ... ... ... ... ... ... мекемелерде ұзақ кездесу құқығын
іске асыру проблемасы орын алған, атап айтқанда ... ... ... кездесу сәтінде осындай кездесулерге арналған үй-жай жоқ болып
шықты.
Бір түзеу мекемесінде жазасын өтеу қағидаты үлкен маңызға ие, ... ... ... ... әсер ... тұрақтылығы мен нәтижелілігін
қамтамасыз етеді, түзеу мекемесінің ... мен ... ... ... Практика сотталғандарды тәрбие
колониясынан түзеу мекемелеріне ауыстыру ... ... ... ... ... ... ... практикасында кәмелетке толмағандарға қатысты бас бостандығынан
айыруға ... 16-18 жас ... ... ... ... контингенті арасында олар 80%-дан астамды құрайды. Түзеу
және тәрбиелеу тұрғысында неғұрлым баса ... ... ... ... осы ... үшін тәрбие колониясы мәні бойынша ... ... ... ... ... ... орнына айналуда.
Көптеген тәрбие колонияларының ... ... ... ... ... ... соңғы жылдары 3-5 айдан аспаған, бұл мерзім олардың
тиесілі дәрежеде түзелуі мен оңалуы үшін ... ... ... ... де бірінші кезекте
әлеуметтік мәселелерді, атап ... ... ... ... қиындығын бастан өткереді. Сонымен ... ... ... ... ... ... мәселе шешілмеген.
Медициналық қызметкерлер, психологтар мен ... ... ... үшін ... ... адамдардың тізбесіне енгізілмеген.
Тұтастай алғанда, қылмыстық атқару жүйесінің барлық қызметкерлері төмен
жалақы алады, бұл да ... ... ... ... әсер ... Проблемалы отбасылардағы бала тәрбиесін тиімділігін арттыру жолдары
Қазақстанның отбасы институтын нығайту, ... ... ... ... ... жөніндегі мемлекеттік саясаты ұрпақтардың
әлеуметтік және мәдени ... ... ... ... ... әрі
орнықты дамуына ықпал етеді.
Отбасы институтын ... ... ... ... ... ... және отбасылық демографиялық саясат жөніндегі
ұлттық комиссиясы ... роль ... 2006 ... ... ... ... ... комитеті
әлеуметтік жұмыс жасауда, оның ... ... бірі адам ... ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Республикасының Конституциясына (27-бап) сәйкес ... ... ... және ... ... мен ... қорғауында болады».
«Неке және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы ... ... және ... мемлекет тарапынан
көрсетіліп отырған шаралардың барлығы отбасы және отбасылық тәрбиені қолдау
мақсатында.
Қазіргі уақытта ... 5 ... ... бала ... ... 2,5 милионнан астам балалар республиканың мектептерінде білім алуда,
дамуында мүмкіндігі шектеулі балалардың 149 мыңнан астамы анықталған, ішкі
істер ... ... 13 ... астам жағдайы ауыр отбасылар және 27
мыңнан ... ... ... шамаман 16 мыңға жуық ... және ... ... ... ... толықтай мемлекет қамқорлығына
алынған. Жыл сайын кәмелетке толмағандарға арналған ... ... ... ... ... 10 ... жуық ... қалған балалар
түседі, олардың әрқайсысы мемлекет, қоғам және бірінші ... ... ... ... ... және ... ... саясатын қалыптастырудың негізгі қағидалары ... ... ... ... ... және ... негізделеді.
Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі тапсырысымен 2007
жылда жүргізілген әлеуметтік зерттеулердің қорытындысы ... ... өмір ... ... адамзат тіршілігіндегі ең
негізгі сала болып табылады. Қазақстандықтардың 44 % отбасы — ... ... ... 28 % ... — бұл ... ... тәрбиелеу
деп есептейді. Әрбір оныншы қазақстандық отбасында өзара түсінісушілік ... ... ... 22 % ... ... ... табыстарға
жетудің негізгі ынталандыру жолы деп есептейді. Ата-ана өз балаларының
тәрбиесіне және ... ... ... қоғам үшін толыққанды ... ... өмір ... үшін ... ... ... әлеуметтік білімді
беру, рухани-адамгершілік шеберлік пен ... ... ... дамыту міндеттері жүктелген. Ұлттық тәрбие. Аяғыңды ... ... ... тап ... алдау мен арбау да орын алған бүгінгі
қоғамда жасөспірімдерді жаман қылықтан ... ... өз ... ... жеке ... ... ... шығу мүмкін бе? Бұл бағыттағы
бала тәрбиесін ... ... ... Бұл ... ... ұстазды
мазалайтын сұрақ. Осының жауабын іздеген «Бөбек» орталығы және жас ұрпақ
тәриесін лайықты жүргізу, ... ... сай құру ... ... ... ... оны ... ретінде бірқатар мектеп пен
балабақшаға енгізілген болатын. Жалпы өзін-өзі тану пәні ... ... етер ... оның ... бастаулары қайдан алынады деген
заңды сұрақ туады. Оны халқымыздың аңыз-әңгімесі, ертегісі, мақалы, нақыл
сөздері, ... ... ... жалпы адамзаттық
құндылықтарды тәрбие арқауы еттік десек болады. Бұл пән адамды жеке ... ... ... ... Әрбір жеке тұлға, жеке азамат өмірдің
мәнін түсініп, өзіндік орнын табуы үшін ішкі ... аша ... ... орай ... әрбір сабақ баланы өзінше ойлауға, шешім
шығаруға, өз ісіне жауапты ... ... ... қоғамда бала тәрбиесіне қатыспайтын орын жоқ. Тіпті көшедегі
адамдардың ... ... ... ... ... ... көпшілік ортада өздерін ұстауы мұның әрі балаға тәрбие болып
есептелінеді. Біз ... ... ... ... ... тәрбиелеп жатқанымызды түсінуіміз керек. Бүгін кері тәрбие берсек,
ертең соның зардабын шегетін де ... ... ... ... тек ... ата-ананың ісі деп қарауға болмайды. Бүкіл қоғам болып жұмыла
қолға алып, мәдениетті, тәрбиелі ... ... ... ... ... ғана жас ұрпақ тәрбиесі өз жемісін береді. [12]
Имандылық – адамның қоғамдағы, ... ... ... бір қалыпқа түсіретін ішкі рухани реттеуіш, ... ... ... ізгілік, кісілік белгісі. Дәстүрлі қазақ қоғамында
адамның имандылығына – мінез-құлық жүйесіндегі ерекшеліктеріне көп көңіл
бөлінген. ... ... ... ... ... ... тіршілік етуі,
қартаюы, ата мен баланың қарым-қатынасы, үлкендік пен кішілік, сыйластық,
әдептілік пен ... ... ... ... ... имандылықтың
маңызды құрамдас бөлігі ретінде ешқашан да назардан тыс қалмаған. Жастардың
үлкендерге ... ... ... ... ізет ... өмір ... ... Қоғамда берік қалыптасқан осындай көрегенділікпен өмір
кешу дағдылары жинала келіп, барша адамгершілік ... ... ... ... ... болған.  Бойына адамгершілік
асыл қасиеттерді жинап өскен жасты «көргенді» деп, жүрегінен нұр, ... ... ... ... ... ойлайтын, әр істе әділдік көрсететін
адамдарды «иманды» деп ... ... ... бойынша Имандылық
иманнан пайда болады. Ал иман – ... нұр, ... ... ... ... Алла ... иман ... адамға бітетін көркем мінез. Алла
жіберген әрбір пайғамбарының міндеті – иман мен ... ... ... Ең соңғы пайғамбар Мұхаммед «Мен ең ғажап көркем ... үшін ... деуі ... ... тәлім-тәрбие мен
имандылықтың қаншалықты маңызды екенін көрсеткен, Имандылыққа өзі бірінші
үлгі болған делінеді. Алла ... ... иман мен ... үшін ... ... мінезінен үлгі-өнеге алыңдар» (Мұхаммед пайғамбар),-
деп уағыздалады. Имандылықтың негізін мұсылмандар Құранда деп біледі. Құран
Кәрімнен ең көп үлгі ... ... ... ... ... ... ... мінезі - Құран»,- деп жауап берген. Ізгі ... діни ... ... ... табылады. Қазіргі зайырлы өркениетті қоғамда
имандылық – аса қастерлі, биік адамшылық қасиет ретінде ұсынылады.[9]
Баланың ... ... ... ... ... арқылы
тәрбиеленеді. Тәрбиелеу, білім беру әлеуметтік жұмысының мазмұны ... ... ... ... арқылы нақтыланады. Адамгершілікке,
еңбекке тәрбиелеу күнделікті өмірде, үлкендердің қолдан келетін әлеуметтік
жұмысты ұйымдастыру процесінде, ойын және оқу ... ... ... іске
асады. Қай заманда болмасын адамзат алдында ... ұлы ... ...... ісін, өмірін жалғастыратын салауатты, саналы ұрпақ
тәрбиелеу. Ұрпақ ...... ... тәрбиесі. Сол келешек қоғам
иелерін жан-жақты жетілген, ... мол, ...... ... ... ...... де қоғам алдындағы ... ... ... — балалардың адамгершілік сана-сезімін, мінез- құлқын
қалыптастыруды қамтиды. Дәлірек ... ... пен ... ... ... және ... қарапайымдылық пен
сыпайылық, үлкенді сыйлау мен ибалық ... ... ... ... ... тәрбиесінің ... ... ... ... халық педагогикасын ғасырлар бойы
қалыптасқан салт-дәстүрлерді, әдет- ғұрыпты жан-жақты ... ... ... ... ... ... білім берудің барлық кезеңдерінде
пайдаланғаны дұрыс. Ата-ананың болашақ тәрбиесі үшін ... ... ... ... ұяда не ... ... ... ата-ананың күн сайын атқарып жүрген әлеуметтік жұмысы-
балаға үлкен ... Жас ... ... ... соны ... ... соны істегісі келетінін бәріміз де білеміз. Баланың үйден ... ... ... үшін ... ... ең ... ... ұмтылып, жағымды істермен ... ... ... мен ... ... мол болмақ. Балаларымызды
имандылыққа тәрбиелеу үшін ... ... ... ... ... ... ... көрсету, адалдық, ізеттілік сияқты
қасиеттерді бойына сіңіру қажет. Баланы үлкенді сыйлауға, ... ... ... ... ... баулу адамгершілік тәрбиесінің
жемісі. Ата-бабаларымыздың баланы бесігінен ... ... ... ... ... бер, ... кесіп өтпе» деген секілді ұлағатты
сөздердің мәні өте зор. Адамгершілікті, ар-ұяты бар ... ... ... биязы, өзі парасатты болады. Ондай адамды халық «Иман
жүзді кісі» деп ... ... ... адамгершіліке тәрбиелеуде
ұлттық педагогика қашанда халық тәрбиесін үлгі ұстайды. Ал, адамгершілік
тәрбиелеудің бірден-бір жолы осы іске ... ... ... ... ... балаға жасынан бойына сіңіре білсек, адамгершілік қасиеттердің
берік ірге тасын қалағанымыз. Адамгершілік- адамның ... ... ... ... ... жан ... ... қарап, әрбір іс-
әрекетіне мақсат қоюға, жоспарлауға, оны орындауға, өзіне-өзі талап ... ...... тәрбиенің басты мақсаты. Мақсатқа жету үшін
сан алуан кедергілер болуы ... ... ... бала ... жас
кезінен бастап қалыптастыру жеке тұлғаны қалыптастырудың негізін қалайды.
Қорытынды
Дүниеге ... ... бала ... өмір ... кете ... да оңай емес.
Үлкен күтім, жылы алақан, қамқор әке, әже, ана ... ... ... ... келе жатқан балалар отбасының қарт мүшелерін қадірлеп, сый-құрмет
көрсетеді.
Әрбір отбасы ұлы мен ... жеті ... ... үйрету керек, жұртын
білуге баулуға тиіс. Жеті атасын білген ұл, жеті рулы ... ... жер. ... жеті ... білу шежіреден хабары болуы керек деген сөз. ... деп ... ... туып, қалай өрбігенін баяндайтын атадан
балаға мирас болып келе жатқан деректерді айтады.
Қазақтың отбасында баланың ... ... ... жекжат, жұрағат
сияқты сөздерді, мақал-мәтелдерді орынды ... ... ... ... айта ... асыл сөздер, ырымдар, тиым сөздер айтуды әдетке
айналдыруға ерекше мән берген.
Отбасының ... ... ... ... ... жөнінде келесідей
қорытынды жасауға болады.
Біріншіден, отбасылық өмірді ұйымдастырудың туыстық-отбасылық ұстыны
тән ... ... ... ... ... ... ... құндылықтардан басымдығының орнына туыстықтың әлеуметтік-
экономикалық ... ... мен ... жеке ... ең ... ... басымдығы келеді.
Екіншіден, үйдегі, отбасындағы және әлеуметтік жұмыстағы түсініспеушілік,
бір жағынан, отбасы ішілік қатынастардың арасындағы, екінші жағынан, сыртқы
қоршаған ... ... ... арасындағы қарама-қарсылықтың
туындауына себеп болады. Алайда уақыт озған сайын отбасы мүшелері ... жеке ... ... емес, отбасы ролін атқарушының қарапайым көрінісі
ретінде қарай бастағанда, отбасы ішіндегі қатынастар ... ... ... ... ала ... .  «Қиын» баланың типтік  ерекшеліктері
жеткіншектік  шақта неғұрлым  айқын көрінеді. Бұл кезде баланың әлеуметтік 
позициясы өзгере  ... ... ... ... ... ғана 
емес, сонымен  қатар  оған  деген  жаңа  қатынасты, ... ... ... ...  Осыған орай казіргі танда өзін-өзі дамытатын,
өзіндік бағыты бар, пікірі айқын жеке тұлғаны ... үшін ... ... жол, ... ... ... ... психологтарының,
валеология пән мұғалімдерінің күшін біріктіріп, бір ... ... ... істеуге жұмылдыру қажет.
Қорыта келгенде әлеуметтік әлеуметтік жұмыс қызметкерлерінің
әлеуметтік жұмысы әр ... ... ... ... Әлеуметтік-педагог өз
әлеуметтік жұмысында тек балаларға білім беріп қана ... ... ... оқытушы, достарымен қарым-қатынасын жақсартуға көмектеседі.
Оқушылардың рухын көтере ... ... ... ... ... ... үлес қосады. Болашақ ұрпақтарымыз сол мектеп
қабырғасынан осындай ... алып ... нұр ... нұр ... ... ... туы ... тұрғанда, барлық жас ... ... ... тек ... міндеті ғана емес, ол барша
халықтың, әлеуметтік-педагог қызметкерлерінің ... де ... ... Әрине, Қазақстанның өсіп өркендеуі жас ... ... ... ... маман қолына ұстатуға әрбір ата-ана тырысуы қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. М.Т.Баймұқанова ... ...... ...... – 2005 ... А.Н. Агафонов, Қ.Н. Меңлібаев “ ... ... ... ...... 2005 ... С. Сәбиева “Жаңа адам тәрбиесі” – Алматы 1984 ж.
4. Ы. ... ... және ...... ... – 2007 ... ... “Социальная работа с семьей” – Алматы –
2003 ж.
6. ... ... и ... ... ... ... Социальная работа: учебное пособие. Курбатов В.И., Москва-2007
8. Социальная работа с семьей: учебное пособие. Е.И.Холостова., ... ... ... ... Л.В., ... ... ... Х.Арғынбаев., Қайнар баспасы-1996
11. Педагогика. Ж.Әбиев, С.Бабаев, ... ... ... ... ... ... мен ... оқу құралы.Тұрғынбаев Ә.,Кенжебаев С.,
Есімханов Т., Алматы-2006
13. ... ... ... ... Оқу құралы. Алматы-2003
14. « Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан » 2007ж. 28 ақпан
15. «Қазақстан 2030 стратегиялық бағдарлама ... « ... ... ... » 2006жыл
17. « Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі » ... 2006 ... ... ... 2001 ... 17 ... ... ... ... ... ... ҚР3 ... Г.Н. ... әлеуметтік қорғау жүйесі және ... Оқу ... ... Адам ... ... ... жаңа өлшемі/Колесов В.
және Маккинли ред. М.: Адам құқықтары ( Права человека),2000
21.Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі / А.А. ... ... ... ... ҚР ... жөніндегі Агенттігі,2001
22. «Балалы отбасыларға берілетін мемлекеттік жәрдемақы» туралы Заңы ... ... ... ... ... ... / А.А. Смайыловтың редакциясымен
шыққан статистикалық жинақ.-Алматы ҚР статистика жөніндегі Агенттігі,2001
24. Советхан ... ... ... ... Алматы 1995ж.
25. Интернет көздері www.irgetas.com, www.vkgu.kz, www.katev.kz

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Асыранды балаларда жиі кездесетін генетикалық ауралар және олардың диагностикасы5 бет
Ревматизм9 бет
Ата мен ана – бала тәрбиесiнiң қамқоршысы, өнегесi7 бет
Ақыл-ой тәрбиесінің негіздері20 бет
Біздің жемісіміз – алдымыздағы шәкірттер9 бет
Халықтық педагогикадағы жастарды тәрбиелеуінің негізгі мәселелері32 бет
Қыз бала - ұлттың ұяты, халықтың шырайы7 бет
Өнеге от басынан басталады6 бет
"Банк Центркредит" АҚ-ы мысалының негізінде проблемалық несиелерді талдау және оларды ҚР-да шешу жолдары73 бет
Азаматтық сот ісін жүргізуге адвокаттың қатысуы: проблемалық мәселелері63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь