Банк және банктік қызметтері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5

І ТАРАУ. БАНК ЖӘНЕ БАНКТІК ҚЫЗМЕТТЕРІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

1.1 Банктің мәні және оның қызмет ету аясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8

1.2 Қазақстан Республикасындағы банк жүйесінің даму тарихы ... ... ... ... ... ... .11

1.3 Банк қызметін ұйымдастырудың негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14

ІІ ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАНКТІК ҚЫЗМЕТТЕР НАРЫҒЫН ТАЛДАУ (ТЕМІР БАНК ЖӘНЕ КАСПИЙСКИЙ БАНК МӘЛІМЕТТЕРІ НЕГІЗІНДЕ) ... ... ... ... ... ... ... ... ...21

2.1 Банктің ресурстары және капиталдық базасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

2.2 Банк активтерінің құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

2.3 Банктердің көрсетілетін қызметтері мен операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... .30

2.4 Банк қызметін басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34

ІІІ ТАРАУ. РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАНКТІК ҚЫЗМЕТ НАРЫҒЫНЫҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37

3.1 Қазақстан Республикасының банктердің даму тенденциялары ... ... ... ... ... .37

3.2 Қазақстан Республикасының банктік қызмет нарығын дамытудағы приоритетті бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .45

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...57

ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59
Қазіргі уақытта елімізде банктердің дамуы, соңғы 17 жыл шамасында көптеген реформалық процесстерді басынан кешірді. Осы уақыт кезеңінде Қазақстан банктері ТМД елдері арасында көп ілгерлеушіліктерге арқа басып, әлде қайда ұзап алға шықты. Дегенмен, еліміздегі банк жүйелері алдыңғы дамыған елдердің банк жүйелерінің деңгейіне жету, үшін көптеген күрделі мәселелерді шешу ең басты өзектіліктерге жатады. Еліміздегі екінші деңгейлі банктердің қызметтерін алып қарайтын болсақ, олар бір жақты, яғни банк өзінің клиенттерінің алдында әрдайым үстемдікке шығып тек рейддерлік операцияларды мақсат тұтады. Мұның артында елдегі экономикалық жағдайлардың ушығуына алып келуде, әсіресе әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың қыйн жағдайда болуына әкелді.
Банк (екінші деңгейдегі банк) – коммерцялық ұйымдар «Қазақстан Республикасындағы банктер мен банк қызметі туралы» Заңына сәйкес банктік қызметті жүзеге асыруға құқық өкілеттігі бар акционерлік қоғам нысанында құрылған коммерциялық ұйым саналатын заңды тұлға болып табылады. Банктің ресми мәртебесі заңды тұлғаны әділет органдарында. банк ретінде мемлекеттік тіркеумен және банктік операцияларды жүргізуге, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау, жөніндегі уәкілетті органның (әрі қарай – уәкілетті орган) берген лицензиясының болуымен айқындалады. Қазақстан Республикасында екінші деңгейдегі банктердің, олардың филиалдары мен өкілдіктерінің қызметі заңнамамен және нормативтік құқықтық актілермен реттеледі. Бұл атап айтқанда: Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызметі туралы», «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Заңдары, Қазақстан Республикасының өзге де заң актілері, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі, қаржы рыногы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау жөніндегі Қазақстан Республикасының Агенттігі қабылдаған нормативтік құқықтық актілер.
Банктердің түрлері, олардың құқықтық мәртебесі, құрылу тәртібі, жұмыс істеуі және таратылуы Қазақстан Республикасының заңнамасынан айқындалады.
Инфляцияның жоғары деңгейінен банктік қызметте кәсіпкерлерге тиімді болды. Ол кездегі көптеген банктер шағындау болып келді. 1995 жылдың басында мемлекетте 237 банк болды, оның 8 ғана ірі банктер санатына жатып олардың 5 млн. доллар көлемінде жарғылық қорлары болды.
Осылай 1994 жылға дейін болды, теңге күшіне енгізілгеннен кейін ҚР Ұлттық банкі мемлекеттің орталық банк қызметін атқара бастады.
1995 жылы ҚР Ұлттық банктің банк жүйесін ары қарай дамыту концепциясы қабылданды.
Сол жылы ҚР Ұлттық банкі банк жүйесінің сенімділігін жоғалтпау мақсатында өздерінің бақылауларын жоғарлата бастады.
2. «ҚР Конституциясы» Алматы: Жеті жарғы, 2007ж.
3. «Банк қызметі туралы» ҚР заңы/ 2007ж.
4. «ҚР Ұлттық банк туралы» ҚР заңы/2006ж.
5. «Қаржы нарығын және қаржылық ұйымдарды мемлекеттік реттеу және қадағалау туралы» ҚР заңы. 2003ж.
6. «ҚР акционерлік қоғам туралы» ҚР заңы/2006ж.
7. «Бағалы қағаздар нарығы туралы» ҚР заңы/2003ж.
8. «Қаржы лизингі» туралы ҚР заңы. 2000.
9. «Қаржы нарығын және қаржылық ұйымдарды мемлекеттік реттеу және қадағалау туралы» ҚР заңы. 2003.
10. «Ақшалай төлемдер мен аударымдар туралы» ҚР заңы. 2000.
11. 2002 жылы 3 маусымдағы Ұлттық банк басқармасының №213 қаулысымен бекітілген «Екінші деңгейдегі банктерге арналған пруденциялық нормативтер туралы» ереже.
12. 2000 жылғы 2 маусымдағы Ұлттық банк Басқармасының №266 қаулысымен бекітілген «Қазақстан Республикасының банктеріндегі клиенттердің банктік шоттарын ашу, жүргізу және жабу тәртібі туралы» нұсқаулық.
13. 2002 жылы 16 қарашадағы Ұлттық банк басқармасының №465 қаулысымен бекітілген «Активтердің, шартты міндеттемелердің жіктелуі және оларды күмәнді және үмітсіз санаттарға жатқыза отырып, оларға қарсы провизиялар құру» туралы ереже.
14. «Активтердің, шартты міндеттемелердің жіктелуі және оларды күмәнді және үмітсіз санаттарға жатқыза отырып, оларға қарсы провизиялар құру» туралы 2002 жылы 16 қарашадағы Ұлттық банк басқармасының №465 қаулысымен бекітілген ереже.
15. 1999 жылы 15 қарашада Ұлттық Банк Басқармасының қаулысымен бекітілген «ҚР екінші деңгейдегі банктерге кассалық операцияларды жүргізу» ережесі.
16. 1999 жылы 15 қарашада Ұлттық Банк Басқармасының №397 қаулысымен бекітілген «ҚР екінші деңгейдегі банктердің аудармалы және жай вексельдермен операцияларды жүргізу» ережесі
17. Программа развития денежно-кредитной политики Национального Банка Республики Казахстан на 2006-2008гг.
18. Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын қадағалау және реттеу жөніндегі ҚР агенттігінің есептік материалдарынан

3. Әдеби оқулықтар тізімі:
19. Хамитов Н.Н. «Банк ісі» Алматы: Экономика,2006ж.
20. Хамитов Н.Н. «Банковский надзор и его эффективность» Учебное пособие. – Алматы, 2001.
21. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие» Оқу құралы. Алматы. Издат-маркет. 2004.
22. Мақыш С.Б., Ілияс А.Ә. «Банк ісі» Оқу құралы. Алматы. Қазақ университеті, 2004.
23. Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктердің операциялары» Оқу құралы. Алматы. Издат-маркет, 2004.
24. Мақыш С.Б., Ильяс А.А. «Банковское дело» Учебное пособие. Алматы. Қазақ университеті, 2006
25. Мақыш С.Б., «Банк ісі» Оқулық. Алматы. ИздатМаркет, 2007.
26. Мақыш С.Б., Сұпығалиева Г.И., Керімбекова Н.Н. «Ақша, несие, банктер пәнінен практикум» Оқу құралы. Алматы, Қазақ университеті, 2004.
27. «Банковское дело» Учебник / Под ред. Г.С. Сейткасымова.-Алматы: «Қаржы қаражат»,1998.
28. Сейтқасымов Ғ.С., «Ақша, кредит, банктер» Оқулық. Алматы, Экономика, 2006.
29. Л. Давыдова, Д. Райманов «Қазақстан Республикасының банк құқығы» Оқу құралы. Алматы, Жеті жарғы, 2006.
30. «Банковское дело» Учебник / Под ред. Г.Г. Коробовой. – М.: Юрист, 2002.
31. «Банковское дело» Учебник / Под ред. А.М. Тавасиева. – М.: Юнити, 2002.
32. «Банковское дело» Учебник / Под ред. О.И. Лаврушина. – Москва «Финансы и статистика», 2004.
33. «Актуальные проблемы международного права в свете послания президента Р.К. Н.А. Назарова «Новый Казахстан в новом мире» г. Алматы,2007.
34. О.Баймұратов «Қазақстандағы қаржы нарығы» Оқулық. Алматы,2006.

3. Мерзімдік оқулықтар (газет, ғылыми практикалық журналдар):
35. Давлетова М.Т. Современное состояние банковской системы и преспективы развития рынка банковских услуг в Казахстане // Финансы Кзахстане // Финансы Казахстана – Қаржы Қаражат. – 2000. - №9-10. – С.37-50.
36. Марченко Г.А. «Банковский сектор Казахстана: состаяние и преспективы развития» // Банки Казахстана. – 2001. - №10. – С. 2-11.
37. Марченко Г.А. «Современное состояние и преспективы развития финансового рынка и банковской системы Казахстана» // Баки Казахстана. – 2000. - №3.- С.2-5
38. Утелин Е. Основные операции банков // Банки Казахстана. 2000. №3. – С.60-61.
39. «Банки Казахстана» ежемесячный финансовый журнал/2(128) – 2008.
40. «Егемен қазақстан». 26 наурыз, 2007ж. 25-26б.
41. «Қаржы қаражаты». 2008ж. 10-15б.
        
        М А З М Ұ Н Ы
КІРІСПЕ.....................................................................
................................................ 5
І ТАРАУ. БАНК ЖӘНЕ БАНКТІК ҚЫЗМЕТТЕРІНІҢ ... ... мәні және оның ... ... Қазақстан Республикасындағы банк ... ... Банк ... ұйымдастырудың
негіздері.......................................................14
ІІ ТАРАУ. ... ... ... ... ... ... БАНК ЖӘНЕ КАСПИЙСКИЙ БАНК МӘЛІМЕТТЕРІ
НЕГІЗІНДЕ)...................................21
2.1 ... ... және ... Банк ... ... көрсетілетін ... ... Банк ... ... ... БАНКТІК ҚЫЗМЕТ НАРЫҒЫНЫҢ ДАМУ
БОЛАШАҒЫ................................................................37
3.1 Қазақстан ... ... ... ... ... ... қызмет нарығын дамытудағы приоритетті
бағыттары...................................................................
..........................45
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.....................................53
ҚОЛДАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
.....57
ҚОСЫМША.....................................................................
........................................59
КІРІСПЕ
Қазіргі уақытта елімізде банктердің дамуы, соңғы 17 жыл ... ... ... ... ... Осы ... кезеңінде
Қазақстан банктері ТМД елдері арасында көп ілгерлеушіліктерге арқа басып,
әлде қайда ұзап алға ... ... ... банк ... алдыңғы
дамыған елдердің банк жүйелерінің деңгейіне ... үшін ... ... шешу ең ... өзектіліктерге жатады. Еліміздегі екінші
деңгейлі банктердің қызметтерін алып қарайтын болсақ, олар бір ... ... ... клиенттерінің алдында әрдайым үстемдікке шығып тек ... ... ... Мұның артында елдегі экономикалық жағдайлардың
ушығуына алып келуде, әсіресе әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың ... ... ... ... ... ... – коммерцялық ұйымдар «Қазақстан
Республикасындағы банктер мен банк қызметі туралы» ... ... ... ... ... құқық өкілеттігі бар акционерлік қоғам нысанында
құрылған коммерциялық ұйым саналатын заңды тұлға болып ... ... ... ... ... ... органдарында. банк ретінде мемлекеттік
тіркеумен және банктік операцияларды жүргізуге, ... ... мен ... ... мен ... ... уәкілетті органның (әрі қарай –
уәкілетті орган) берген лицензиясының болуымен ... ... ... ... ... олардың филиалдары мен
өкілдіктерінің қызметі заңнамамен және нормативтік құқықтық ... Бұл атап ... ... ... Конституциясы,
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі, Қазақстан Республикасының
«Қазақстан ... ... және ... қызметі туралы»,
«Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... өзге де заң ... сондай-ақ Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі, қаржы рыногы мен ... ... ... және ... ... ... Агенттігі қабылдаған нормативтік
құқықтық актілер.
Банктердің түрлері, олардың құқықтық мәртебесі, құрылу ... ... және ... Қазақстан Республикасының заңнамасынан айқындалады.
Инфляцияның жоғары деңгейінен банктік ... ... ... Ол ... көптеген банктер шағындау болып келді. 1995 жылдың
басында мемлекетте 237 банк болды, оның 8 ғана ірі ... ... ... 5 млн. ... ... ... ... болды.
Осылай 1994 жылға дейін болды, теңге күшіне енгізілгеннен ... ... ... ... орталық банк қызметін атқара бастады.
1995 жылы ҚР Ұлттық банктің банк жүйесін ары қарай дамыту концепциясы
қабылданды.
Сол жылы ҚР ... ... банк ... ... ... ... ... жоғарлата бастады.
Кейбір банктер жойылды, басқалары диверциффикацияланды ... и Алем – 1996ж., ... және ... – бір жылдан кейін).
Мемлекеттік ұйымдар бөлек банк құрылымдары қызметтерін ... ... ... ... ... ... актілерін
бұзуына септігін тигізді. Мысал, ретінде «Қазақстан ... мен ... ... туралы» Заңға және уәкілді емес қызметке тиым
салуға қарама-қайшы келетін, екінші деңгейдегі ... ... ірі ... мен ... ... кәсіпорындары мен кен
өндірістерін беру. Осының барлығы, банк ... ... ... сапасын едәуір төмендетті.
Соңғы жылдары аталған процесстер күш жинап, жатқандығына куә болады
және ... ... ... ... ... осыған ұқсас жетіспеушіліктер мен қателіктерді
жібермеу жөнінде жұмыстар алдына алынып жатыр. Осыған ... ... ... айқын реттейтін заңдардың қабылданғандығы куә болады. ... ... ... «ҚР Ұллтықбанкі туралы» және «ҚР банкі және банк ... ... ... ... «ҚР ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар туралы» Заң жаңа ... ... ... ... ... банктердің
кредиторларының қызығушылығын қорғау, банк жүйесінің тұрақтылы мақсатында
банктер мен ... емес ... ... ... ... ... ... акцияларын күштеп сатып алу мүмкіндіктер мен ... 1990 ... ... ... жеңілдігі бар және
директивті ... беру ... ... ... ... ... ... тоқтатылды.Экономиканы несиелеу функциясы екінші дәрежелі
банктерге өткеннен ... осы ... ... ... банк ... жедел
қарқынмен дамып келе жатыр. Қаржы нарығын реттеу және қадағалау агентінің
мәліметі бойынша, өткен ... банк ... ... ... ... ... жиынтық капиталы 222,5 млрд. тенге, ... ... ... ... өсіп ... Бұл ... банк ... кризистік
жағдайын көрсетеді. Қазіргі кезде банк жүйесі ... ... ... ... не себеп болды деген сұрақ ... ... ... ... ... нарығына әсер етті. Американдық ... ... ... түрде ұлғайту мақсатымен, ешбір
кепілдіксіз,төлем қабілеттілігін тексермей, төменгі проценттік ... ... ... ... халық бұл несиені ойланбай тұтынады.
Елге 70 млрд. доллар көлемінде несие ... ... бұл ... ... қалады. Соның салдарынан банктер банкротқа ұшырамас үшін
ұзақ мерзімге берген несиелерінің проценттерін күрт ... ... ... ... ... ... кері әсерін тигізеді, себебі, біз 2006 жылы
жылдық 1,0-1,3% ... ... 5-5,3 % ... тура ... ... ... ... қаржы жүйесі Әлемдік қаржы нарығымен тығыз
байланысты. Халықты дүрліктірмес үшін, осы жағдайларды ескерместен ... ... ... ... жоқ, ... да деп мәлімдеп
келді. Ал ... ... ... ... ... үшін барлық
шараларды қолданамыз деп келді. Бұл жағдайдың кесірінен банктер халыққа ... ... және ... ... ... ... ... болып отыр.
Кризистік жағдай қазіргі уақытта тұрақты, бірақ ... ... ... ... ... болжамы бойынша банктердің өтімділік
деңгейі өте ... ... деп ... ... ... Алматыны
аймақтық қаржы орталығына айналдыру жоспарланып ... ... ... ... жылы ... ... нарығын жандандыруды көздеп отыр.
Қазақстанның 2007 жылдың екінші жартысында Халықаралық ... ... ... ... ... инвестицияларын, отандық қаржы нарығына тарту
процесі либерализацияланып жатыр. Қ.Р. Президенті ... ... ... ... ... ... ... қысқарту
туралы 2005 жылдың қараша айында, Қазақстанның болашақта ХСҰ-на ... ... ... 14 ... ... ... ... болатын. Елбасының пайымдауынша, Қазақстанның ХСҰ-на кіруі, отандық
банктер мен ... ... ... ... ... ... болады. Қатаң бәсекелестік қысымына ірі банктер тойтарыс беру ... және ... ... ... ... ... Ал ... бір –бірімен сіңісіп кетеді немесе жойылады.
Дипломдық ... ... ... объектісі болып - Қазақстан
Республикасындағы банктік ... ... және ... даму ... ... мақсаты - еліміздегі банктік қызмет нарығы және
олардың даму болашағына сипаттама бере отырып, олардың қазіргі ... мен ... ... беру.
Дипломдық жұмыстың негізгі міндеттері: бірінші бөлімде банк ... ... ... ... беру және бере ... ... ... оның қызмет ету аясын, Қазақстан Республикасындағы банк жүйесінің даму
тарихын, банк ... ... ... ... ... ... Республикасындағы банктік қызметтер нарығын, яғни банктің
ресурстары және ... ... банк ... ... ... ... мен операцияларын, банк қызметін басқаруын Темір
банк және Каспийский банк мәліметтері негізінде талдау ... Ал, ... ... ... банктік қызметтің даму болашағына,
Қазақстан Республикасының ... даму ... ... ... ... ... ... бағыттарына
сипаттама беру.
Дипломдық жұмыста жиі қолданылған терминдер: активті операциялар мен
пассивті ... ... ... ... ... ... ... банктік
ресурстар, капиталдық база, банктік қызмет, несие.
І ТАРАУ. БАНК ЖӘНЕ ... ... ... ... ... мәні және оның ... ету ... мәнін ашпас бұрын, алдымен оның осы заманғы ұғымын қарастырып
көрелік. Банк істерінен ... жоқ адам оны тек ... ... орны деп
жаңсақ, әрі үстірт ойлап қалуы мүмкін. Банк қызметтері әр түрлі. Сондықтан
да адамдардың банк туралы түсініктері де әр ... ... оны ... ... оны ... үшінші біреулер оны басқарудың органы деп ... тағы ... оған ... ұйым және т.б. ... ... ... ... туралы қарастырғандар оның мәнін ... ... та ... ... мәні әлі де ... ... ... қала
бермек.[1]
Әрине, банктің мәнін оның қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... Банк нақты қызметке қатынасы
бойынша бірқатар өз қызметін орындауы мүмкін, бірақ бұған қарап оны ... ... ... ... ... банк көрсететін 100-120 қызмет
түрлерінің бәрі ... ... бола ... Сол ... де банктің мәнін
талдағанда жеке бір ... ... ... ... ... ... оның мәні ... ұғымға айналып шыға келеді, ол нақты банк
қызметінің бүкіл сипаттамасын ... ... ... ... ... тұтас экономикаға байланыстырып, макродеңгейде қарастырғанда ғана
мақсатқа лайықты болады. Бұл жағдайда банк нақты қызмет ... ... ... ... ... бір ... бар ... білдіреді.
Банктің мәні банктердің тұрпаттары мен түрлеріне қарамастан біріңғай
болады әрі оның мәні ... ... де, ... ... ... ... де және т.б. ... өзгеше болады. Бұл аталған
банктердегі операциялар да, қызмет ету аясы да және т.б. бір-бірінен өзгеше
болады, ... бұл ... оның мәні ... ... және ... бірдей тән. Бұл ерекшеліктер біртұтас ретінде ... ... ... ... ... мәні ... мәселе оны басқа
экономикалық институттардан айрықшалайтын өзіндік ерекшеліктерін ... ... ... мынада: осы заманғы банктер орындайтын көптеген
қаржылық, кеңес беру және т.б. ... ... ... экономикалық
институттар, оның ішінде, банк институты өз клиенттеріне ... ... ... банк ... ... көбісін басқа институттарда
орындайды. Мұндай ахуалдан шығу үшін ... ... тек ... ғана тән ... мен қызметтерді бөліп көрсету керек.
Банк өзіндік ерекшелігі бар кәсіпорын ретінде материалдық өндіріс
саласындағы өнімдерден көп ... бар ... ... ... ақшаны
шығару – бұл банк монополиясы, оны тек банк ... ... ... ... ... ... ... заттай өндіріс, тұтыну заттары емес,
несие ұсыну жатады. Әрі-беріден несие қандай да бір ... ... осы ... ... ... ... ... капитал ретінде
анықталады. Банктің уақытша пайдаланылмайтын, шоғырланған бос ресурстарды
ұдайы өндіріс ... ... ... ... және ... ... өз ... өзіндік
ерекшелігімен айрықшаланса да, ол мекеме мен ... ... ... ... оның ... ... ... өндірушілік сипатымен алға
шығады. [4]
Несие ісі –банк негізі, бұл оның негізгі ісі болып ... ... ол ... ... ... және жеке ... төлем
айналымын қолма-қол ақша формасында және қолма-қол ақшасыз формада
реттейтін аса ірі ... ... ... ... мәнін ашуға екі жақты тұрғыдан келуге болады: заңды және
экономикалық. Заңды тұрғыдан ... ... ... ... ... Олардың қатарына «ҚР – ғы банктер және банк ... ... ... ... ... тізімі жатады.
Банктің мәнін заң тұрғысынан қарау жеткіліксіз болып табылады. Банктің
мәнін айқындау, оның ... ... ... ... ғана ... мәнін, оған рұқсат етілген операцияларын анықтайтын заң емес, оны
істің экономикалық жағы және ... ... ... ... ... оның бастапқы атқарған қызметтерін ... ... ... кез ... ... мәнін танып білуде, оның
қандай операцияларды орындайтыны ... ... ... сұраққа жауап
іздеудің қажеті шамалы, бұл жерде ең бастысы, оның ... және ... ... ... мән ... ... ... мәнін басқа
институттардан өзара айырмашылығына байланысты қарастырсақ, банк ... ... ... ... ... табылады. Банктің ерекше
кәсіпорын ретінде, ... ... ... ... ... өнімдерінен
өзара ажыратылады, ол жай ғана тауар ... оның ... ... яғни
ақша, төлем құралдары ретінде шығады. [5]
Банк – ... ұйым ... ... заңды тұлға және заңға
сәйкес банктік операцияларды жүргізуге құқылы субъект. Банктер ... ... ... ... ... ... ... мен шаруашылық әрекеттерден босаған бос ақша құралдары тартады
және оларды қарыз алушыларға уақытша ... ... ақша ... жүргізеді және өзге де көптеген қызметтерді іске асырыады.
Банктік мекемелердің қызметі сан ... ... ... ... ... ... ... Банктер арқылы халық шаруашылығын
қаржыландыру, бағалы қағаздарды сатып алу – сату, кей жағдайларда ... мен ... ... байланысты қызметтер жүзеге асырылады. Банк
теориясының маңызды мәселесіне, оның қызмет ету аясы туралы ... ... банк ... ... ... ... әдістемелік тәсілдемелердің
көмегімен анықтау керек.
О.И. Лаврушин банктің 3 қызмет ету аясын былайша анықтап береді. Оның
біріншісі – ... ... ... ... ... ... қабылдау, сақтаулы операция ежелгі банк операцияларының бірі
болып табылады. Мәселенің мәні ... ... ... қаражатты жинау процесі тек банктерге ғана
тән емес. Алайда уақытша бос ... ... ... бірқатар
ерекшеліктері болады:
- шоғырландырылған уақытша бос бөтен қаражат банктің өз қажеттілігіне
емес, ... ... ... бөлу ... ... ... және қайта бөлінетін қаражаттың меншік иесі –
бастапқы кредит беруші;
- ... ... тек ... рұқсатпен жүзеге асырылады әрі
банктің негізгі қызмет түріне айналады.
Екінші қызмет – ақша айналымымен реттейтін қызмет. Банк ... ... ... ... ... ... болып табылады. Банк арқылы үлкен мөлшерде
контрагенттердің арасындағы есеп ... ... ... ... капитал жүзеге асырылады. Ақшалай қаражат айналымы экономиканы
және халықты несиелеу, төлем құралдарын шығару арқылы реттеледі.
Үшінші қызмет – ... ... Бұл ... ... делдалдық қызметін,
тек төлемдегі делдалдық ретінде ұқпау керек. Банктер арқылы ақшалай қаражат
пен капитал бір ... ... ... бір ... ... Банк шоты ... жүзеге асырылатын операциялармен
капиталдың қозғалысы қамтамасыз ... яғни ... ... ... ... ... басқа салалар мен аймақтарға қайта бөлінеді.
Қайта бөлінетін банк ресурстары жұмыс істеу саласы ... да ... ... ... ... ... ... болатын банк
капиталдың мөлшерін, мерзімін және бағытын ... ... ... ... ие. ... ... қызмет – бұл
тәуекелдікті азайтатын әрі ұдайы, өндіріс субъектілерінің ... ... ... ... ... ... ... банк жүйесінің даму тарихы
Кеңес үкіметі тұсында Қазақстанның өз банк ... ... ... ... ... орталықтандырылған несие жүйесінің,
филиалдары мен болімшелері жұмыс істеді. Сол ... де банк ... КСРО ... және ... дейінгі Ресейдің тарихымен
ажырағысыз байланыста болды. Патшалық Ресейдің банк жүйесіне мыналар ... ... ... банктер, өзара несие қоғамдары, қалалық
банктер, ипотекалық несие банкісі және басқа да несиелік ... ... ... ... бүкіл несие жүйесінің Орталық банкісі
болып табылады. Қағаз ақшаларды айналысқа шығарудың монополиялық ... осы ... ғана ... ... ... Мемлекеттік банкісі 1914 жылы,
салым ақшалар мен ағымдағы шоттардың жартысынан көбін, барлық акционерлік ... ... ... 1/3 ...... ... ... тарта білді. Басқа елдердің орталық эмиссиялық банктерден, Ресейдің
Мемлекеттік банкісінің айырмашылығы: ол тек ... ғана ... ... ... ... және т.б. ... 1914 жылы оның 10
кеңесі, 124 ... және 791 ... ... ... ... коммерциялық банктердің жағдайы, ссудалық ... ... ... және 1914 жылы ... ... ... ... және ұсақ буржуйларға қызмет көрсету үшін ұсақ несие мекемелері
жұмыс істеді: ... ... ... ... ... ... жүйесі мемлекеттік-дворяндық, жер банкісін және
мемлекеттік жер ... 10 ... жер ... 36 ... ... ... да ипотекалық несие банктерін қамтиды.
Басқадай несие мекемелерінің ... ... ... ... ... несие кооперациялары кеңінен тарады. Ол
несие-жинақ кассаларын және несие серіктестіктерін қамтыды.
Қазан төңкерісінен ... 1917 жылы ... ... тұрғыдан
монополиялады. Елде мемлекеттік банк құрылды, содан соң, басқа банктер ... ... ... және аумақтық банктер пайда ... ... бір ...... ... кассасы. Кеңес үкіметінің
алғашқы жылдарында, мемлекеттік банктермен қатар бір ... ... ... ... ... және жеке ... ... оның ішінде, шетелдік капитал қатыстырылған мекемелер
құрылды. 1922 жылы ... және ... ... мен ... ұйымдастырылды. [8]
Олардың міндетіне деревняларды және майдангерлік өнеркәсіптік
өркендету кірді. 1924 жылы ауыл ауыл ... ... ... ... ... беру және есеп айырысуда, делдал болу секілді
формаларындағы кредит операцияларын жүргізуге рұқсат ... 1926 ... ... есеп ... ... 16185 ... жұмыс істеген. Оның 2426-
сы несие және сауда-жинақ мекемесі, 12424 – ауыл шаруашылығына арналған
несие мекемесі.
1922 жылы жеке ... ... ... ... ... ... әрі ... Оңтүстік-шығыс банкісі
және шетелдік капиталдың қатысуымен Ресей коммерциялық банкісі құрылды.
Социолистік экономика секторының дамуына, қарай кооперативтік ... ... ... ... кеміп, жұмыс істеуін біржола тоқтатады.
Ауыл шаруашылығы ұжымдастырылғанда несие кооперативтерінің қажеті болмай
қалды. Ол 1931 жылы ... жеке ... ... ... ... ... ... өзара несие қоғамы да өз қызметін
тоқтатты. Басқа да несие органдарының міндеті мемлекеттік салалық ... ... ... ... ... идея банк жүйесінің
жұмысын тығырыққа тіреді, ол монополиялаудан ... ... ... ... ... алмады, керісінше, үлкен кедергі келтіріп, елеулі
шығынды қажет ететін көп буынды ... ... КСРО ... ... де көп ... ... – ол мамандандырылған банктердің
жұмысына елеулі ... ... ... ... ... бірден бір дұрыс жолы – банк реформасын жүргізу,
банк жүйесін батыс үлгісіндегі екі деңгейлі ұйымға көшіру.
Банк құрылымын қайта ... үшін ... ... банк ... жою қажет болды. 1988 жылға дейін орталық ... ... ... ... ... КСРО ... ... кредит мекемесімен еш айырмашылығы болмады, десек артық
айтпаймыз.
Қазақстандағы КСРО Құрылыс ... ... ... ... ... ... және шаруашылықтың басқа салаларындағы
инвестицияларға қызмет көрсетті. Акционерлік - негізде жұмыс істейтін ... ... ... валютадағы, және валютамен ... ... – ның банк ... оның ішінде, Қазақстанда 70 бойы қатаң
орталықтандыру мен шоғырландыру ... ... ... ... –банктік
ықпал ету, әдістерінде әкімшілік және ұсақ реттемелеу, сондай-ақ шаруашылық
органдарының қызметінде де ... ... ... ... болды.
Ақша - кредит қатынасының қалыптасқан ... ... ... ... ... келмейді. [9]
Социолистік жүйе, ғасырлар бойы ... ... ... мен ... ... Утопиялық әрі ... ... КСРО ... банк ... ... ... дара
банк пирамидасы тұрғызылды. Ол барлық несие жүйесін өз уысынан ... ... ... ... ... ... ... желтоқсанында Қазақстан Республикасы егемендікке қол
жеткізгеннен кейін, бірден нарықтық экономиканың ... ... ... ... банк ... ... ... 1991 жылдың қаңтар айында «Қазақ
ССР – інің ... мен банк ... ... » заң ... Мәні ... заң елдегі банк реформасының бастамасы болды.
Республикалық Мемлекеттік банк Қазақстан ... ... ... қайта құрылды. Облыстарда ҚР Ұлттық банктің ... ... ... ... ... – акционерлік-коммерциялық банк
болып табылатын ... ... ... ... ... - акционерлік-
коммерциялық банк болып табылатын, Қазақстан ... ... ... ... ... ... - ... банк
болып табылатын Әлем банкке, Республика жинақ банкісі - ... банк ... ... Қазақстан Республикасы Жинақ банкісіне
айналды. 1993 жылы бұл банктер акционерлік банктер болып қайта құрылды, ... ... ... ... ... ... атауына ие болды.
Қазақстан Республикасында Банктік жүйені құру – бұл өте ауыр да ... ... ... ... ... ауыр
жағдайымен тұспа-тұс келген, күрделі процесстердің болуымен ерекшеленеді.
Банктік жүйенің дамуы, ол ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық даму заңдылықтарымен байланысты. Қазіргі
уақытта банк жүйесінде, өте күрделі де құрылымдық өзгерістер болып жатыр.
Республиканың банктік жүйесін реформалаудың ... ... ... ауыр ... ... инфляция арқылы тиімсіз қаржылық
ортаның болуы, қарыздық капиталдар нарығының ... ... ... ... құрылуы мемлекеттік құрылымдарды жекелендірумен, мемлекеттің
экономикалық процесстерге араласуын талап ететін ... ... ... ... ... байланыста жасалды.
Осы фактордың барлығы, республиканың банк жүйесіндегі реформаның сәтті
жүргізілуіне ... ... ... кезінде объективті
қиындықтармен бірге субъективті сипаттағы қателіктер жіберді. [10]
Мемлекет реформалау ... ... ... мен ... ... ... ... бәсекелестік құру, өтірік банктік
бизнесті тоқтату жолдарымен реттей алмады. Қазақстан ... Н.А. ... ... және ... ... ... банктерге келесі анықтама берді: «Банк – осы ... ... ... заңды іске асыратын коммерциялық ұйым болып табылатын
заңды түлға».
Қазақстан тәуелсіздігі кезеңінде республика Мембанктен (қазір ҚР ... ... 5 банк ... ... (соңында Алембанк және Эксимбанк
болып бөлінде), Промстройбанк (Тұран Алем банкі), Агропромбанк, ... ... ... ... ... күрт ... Банк ... ұйымдастырудың негіздері
Банктің жарғылық қоры қандай көздерден, қалыптасқанына қарай банк ... олар ... ... ... ... және шетелдік болып
жіктеледі.
Банктерді акционерлік формада ... ... мен ... ... ... мен ... қоғамдар туралы» заңға
сәйкес, біріншіден, акционерлік қоғам – бұл заңды тұлға. Онда құрылтайшының
(акционерлік қоғамның қатысушылар ... деп ... ... ... ... ... негізінде шығарылған акциялармен айғақталады.
Акционерлердің үлесі мен банктің табысы сатып алынған акциялардың санына
тікелей ... ... ... жауапкершілігі сатып алынған акцияның
сомасымен ғана шектеледі. Банк таратылған жағдайда немесе ... ... ... ... ... ... ... ұсынылады, яғни банктен талап етіледі.
Акционерлердің банкті басқару, бойынша жауапкершілігі ... және ... ... банк ... ... ... ... шектеледі.
Банкті акционерлік емес формада (үлестік және форма), ұйымдастыру
қатысушылардың құқығын ... ... да бір ... ... ... банк ... ... барлық тәуекелдікті өз мойнына алады, әрі
оның барлық міндеттемелері бойынша жауап береді. ... ... ... ... ... де, және өз ... ... беретін
әрбір үлескерге ұсынылады. [11]
Екіншіден, акционерлер акцияны басқа тұлғаға бере алады. Бұл ... ... ... ... ұшырағанда немесе құзіреттілігін
жоғалтқанда немесе ... ... ... да өз ... ... Ал, ... өзінің үлесін пай формасында басқа қатысушылардың
келісімінсіз бере ... ... ... оны ... ... қызмет нақты бөлінген.
Акционерлер басқарманы, басқарма төрағаны, ал, ол басқару аппараты ... ... мен ... ... анықтайды.
Жеке банкте қатысушылар, оны басқаруға тікелей ... әрі ... ... ... және ... ... ... жеке
сапасына қарай орын алады.
Банктерді акционерлік формада ұйымдастырудың кемшіліктері: акционерлік
банкті құрудың қиындығы, ... аз әрі ... ... ... ... ... ... кемшіліктерге қарамастан банктерді акционерлік формада
ұйымдастыру – нарықтық ... ең ... әрі ... жол ... және нарықтық экономикасы дамыған барлық елде, банктердің көбісі
акционерлік компаниялар немесе корпорация формасында ұйымдастырылған.
Банкті құру – ... ... ... ... ... етеді, әрі елдің
арнайы заңдарымен реттеледі. Ұлттық банк ... ... ... ... рұқсат береді және банктер мен ... ... ... ... банк ... мөлшердегі төлем негізінде рұқсат береді.
Рұқсат беру, барысында Ұлттық банк ... банк ... ... ... мен заң актілерінде, банк қызметін бастауды ... ... ... ... ... ... алу үшін ... құжаттар қажет:
- рұқсат беру жөніндегі өтініш;
- экономикалық негіздемесі;
- жуық арадағы 2-3 жылға жасалған болжамды да қамтитын іскерлік ... ... ... банк ... кәсіби жарамдылығы туралы
мәлімет;
- құрырылтайшылардың қаржылық тұрақтылығы жөніндегі аудиторлық тұжырым;
- жарғылық қордың шотына қаражаттың енгізілгенін растайтын құжат.
Оның үстіне, ... ... ... ... ... олардың
еншілес банктерін құруға рұқсат алу үшін мыналар қажет:
- заңды тұлғалардың ... ... ... ... мәртебесін растайтын жарғы немесе басқа құжат және өткен
екі жылдың жарияланған балансы;
- шетелдік құрылтайшының бірлескен банккке қатысуы ... ... ... ... құру ... ... ... ашу туралы тиісті
органнның рұқсаты.
Банктер құрылтайшылар, акционерлер бекіткен ... ... ... - ... ... банкке шетелдік құрылтайшының қарсылық
білдірмегенін, ... ... ... ... хабарламасы. [12]
Банк өз қызметін қолданыстағы заңның, 68-74 баптарындағы ережеге сәйкес,
сонымен бірге, ... ... ... ... ... банк құрылтайшыларының шешімі бойынша тоқтатады.
Банктер құрылтайшылар, акционерлер бекіткен жарғының негізінде әрекет
етеді.
Қазақстан Республикасында ... пен ... ... ... қойылған. Банктер мемлекеттік міндеттемесі бойынша, ал мемлекет
банктердің міндеттемесі бойынша ... ... ... банктер немесе
мемлекет мұндай жауапкершілікті мойнына алғанда ... ... ... ... ... ... ... банк қызметіне қатысты шешімдерді дербес қабылдайды,
яғни үкіметтің өкілетті және ... ... ... ... ... ... және ... Республикасы Агенттігімен өзара
қарым-қатынасы, «Қазақстан Республикасындағы банктер мен ... ... ... ... «ҚР ... банкісі туралы» заңымен анықталатын
принциптер негізінде құрылады.
Ұлттық банк пен өз ... ... банк ... ақша – ... жүйесін
нығайту, әрі дамыту мүддесінде қалыпты ... ... ... ... ... ... ... мәселелер бойынша, нормативтік
құжаттармен уақытылы қамтамасыз етеді, банк жүйесіне кадрларды ... және ... ... ... көмек көрсетеді.
Нарықтық экономикадағы банк қызметін мемлекеттік реттеу, бірінші
банктік жүйе аясында іске ... және ҚР ... ... коммерциялық
банктеріне әсерін тигізеді. Ол заңнамалық анықталған қоғамдық қабылдаудағы
тапсырмаларды іске асыру үшін қажет. [13]
Қазақстаннның банктік жүйесінде, Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... Ол мемлекет меншігінде болады, және
коммерциялық ... ... ... ... негізгі
субъектісі қызметін атқарады. ... банк ... ... ... стратегияға сәйкестендіруге, бейімделген және мемлекеттік ақша-
несие саясатының негізгі агенті.
Ұлттық банк айналымдағы ақшаның көлемі, мен ... ... ... Есте ... бір ... ... ... ақша
эмиссиясы - Ұлттық банкке қарағанда, өндіріс және айналым саласымен ... ... ... ... ... ... ... депозит-несиелік операция процессінде іске асырылады. ҚР Ұлттық
банкі осы мекемелер депозиттерінің динамикасы мен несиелік, операцияларының
белсенділігіне әсерін тигізе ... ... ... ... ... ... ... негізгі тапсырмалараның бірі, ол банктердің банкротқа
ұшыратпау, экономикалық құлдырауға кетпеуді қамтамасыз ететін, банктік
жүйелерді ... ... ... ... ... ... ҚР ... банкі банктерсіз өзінің тапсырмаларын орындай алмайды;
– коммерциялық банктер қоғам өндірісінде маңызды рөл ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің қызметтері олардың ... ... оның ... ... ... ... жоғары меншікті
салмағына байланысты қаржылық осалдығының жоғарылығымен сипатталады.
ҚР Ұлттық банкінің қарастыратын, тапсырмасына ... екі ... ғана ... ... ресурсы рыногын реттеу және коммерциялық
банктер салымшыларын қаржыларының жоғалуынан сақтау. ҚР ... ... ... ... келесі негізгі бағыттар бойынша әсерін
тигізеді:
1. ... ... ... ... ... ... ... заңнамалық, орындаушы, сот жағдайларын құру.
2. экономикаға несиелік салым ретінде, пайдаланылатын коммерциялық
банктер ресурстарының көлемін ... ... ... ... мен құрылымына әсер ететін ақша-несиелік реттеу шараларын
жүргізу.
3. ... ... ... ... ету, мақсатында
экономикалық нормативтер мен қадағалаулырды сақтауды белгілеу.
ҚР Ұлттық банкінің коммерциялық банктердің қызметіне, әсер етуі терең
экономикалық және ... ... ... арқылы іске
асырылады.
Банктер Ұлттық банк пен Агенттікке банк қызметіне қатысты ... ... ... ... ... береді. Мұнда құпия
сақталады.
ҚР –дағы коммерциялық банктер өз қызметінде, 1995 жылы 30 ... «ҚР ... ... және ... ... ... » ҚР ... алды.
Коммерциялық банктер бнктік жүйенің екінші деңгейін білдіреді. Олар
банктік ресурстарды шоғырландыра отырып, заңды және жеке ... ... ... ... мен қаржылық қызметтерді жүзеге асырады.
Қазіргі коммерциялық банктер жүйесі, 1990 жылдың аяғынан бастап ... ... ... ... небары 15 жылдық тарихы бар. Коммерциялық
банктердің соңғы ... ... ... ... 1.1- ... ... [14]
Кесте 1.1. ҚР – дағы коммерциялық банктердің сандық құрамы
|Банк түрлері | 01. | 01. | 01. |
| |1996 |1997 |1998 ... банк ... |4413033 ... ... банк ... |6161812 ... ... нарығын және қаржы ұйымдарын қадағалау және реттеу ... ... ... ... ... ... ... банк пассивтерінің 28662514 млн.
теңгеге өссе, Каспийский банк пассивтерінің 54934410 млн теңгеге ... ... банк ... 24249481 млн. ... ... банк міндеттемелері 48772598 млн теңгені құрап отыр. Ал
меншікті капиталы ... ... 4413033 млн. ... Каспийский банкте
6161812 млн теңгені құрайды. Соның ... ... ... өсуі ... Бұл көрсеткіштер Каспийский банктің пассивінің жоғары екендігін
көрсетіп ... ... көз ... үшін 2.1. ... ... 2.1. АҚ ... пен АҚ «Банк Каспийский» пассивтерінің
құрылымдары мен көлеміне қарай топтастырылуы
Банк ресурстарының құрамындағы меншікті ... үлес ... ... өте ... болғандықтан барлық қаржаттарға деген
қажеттілігінің, 10%-ға жуық бөлігі өтелсе, ал ... ... ... ... ... Бірақ бұл жағдайда тәуекел деңгейі жоғарғы
деңгейде болады.
Кесте 2.2. АҚ «Темірбанк» пен АҚ «Банк Каспийский» пассивті операциялар
жиынтығы
| ... ... ... |
|Міндеттемелер ... ... ... |Есептік |
| ... ... ... |кезеңнің |
| ... ... ... ... ... ... ... |50.270 |88.843 |
|есепшоттар және | | | | ... ... | | | | ... ... ... | | | | ... бағалы |15.761.396 | | | ... | | | | ... ... ... ... ... ... |
|бағалы қағаздар | | | | ... ... | | | | ... ... ... | | ... ... құралдары|4.608.707 |208.898 |299.890 |33.630 ... ... ... ... ... ... |
|есепшоттары мен | | | | ... | | | | ... ... |39.887 |80.135 ... ... ... | | | | ... ... ... ... | | ... ... | | | ... өткен салықтық |592.398 |395.558 | | ... | | | | |
| |986.165 |845.037 | | ... ... |11.048.790 |18.057.185 |642.075 |210.693 ... ... | | | | |
| |- |2.415 | | ... жиынтығы|204.034.739 |176.972.956 |285.638.370 |181.043.964 |
*Есеп қаржылық ... ... ... 2.2. көріп отырғанымдай, банктердің пассивтерінің өсуіне
міндеттемелердің артуы, соның ішінде: клиенттердің ... ... ... өсуі ... ... 2007 жыл ... ... кезеңнің аяғында,
Каспийский банктің міндеттемелерінің сомасы- 204034739 теңгені ... ... ... есептік кезеңнің аяғында міндеттемелерінің сомасы 285638370
млн. теңгені ... ... ... банктің депозиттер сомасы 10643585 млн.
теңгеге артса, ал ... ... ... ... 8101392 млн. ... ... Мен ... қызметтері негізінен тартылған қаражат сомасынан
жұмыс істейтінін ... ... Бұл ... үшін ... деңгейінің
жоғарылығын көрсетіп тұр. [20]
Кесте 2.3. АҚ «Темірбанк» пен АҚ «Банк Каспийскийдің» меншікті
капиталдарының түрлері мен кезеңдік ерекшеліктері
| ... ... ... ... ... ... |Есептік ... ... |
| ... ... ... |кезеңнің |
| ... ... ... ... ... капитал |17.776.172 |12.046.416 |34.461.415 |15.433.800 ... ... ... ... ... ... ... акциялар |409.150 |24.150 |542.773 |542.773 ... ... |789.310 |728.824 | | ... ... ... |393.432 |49.795 ... ... ... ... |791.684 |513.337 |- |21.113 ... ... |1.837.033 ... |- |2.373 ... таза ... ... |3.100.616 |13.834.240 |6.440.691 ... ... ... ... ... ... ... мен жеке| | | | ... ... ... ... ... ... ... қаржылық есептің халықаралық стандартынан
ҚР-ның нарықтық экономика жағдайындағы қаржының басты мәселлелері
қазіргі таңда ... ... ... ... мен ... басқару.
Сондықтан да өз үлесімді қосу мақсатында ҚР-ның ... пен ... ... ... ... ... ... талдау
жүргізіп, ондағы даму үрдісін қай жаққа ... ... ... ... ... ... келген коммерциялық банктің меншікті капиталының ... ... ... =A - ...... меншікті капиталы;
А – банктің активтерінің жалпы сомасы;
М – банктің міндеттемелері.
Сіздер 2.3. кестеден көріп ... ... ... ... сомасы есептік кезеңнің аяғындағы мәліметтер негізінде
алсақ 234339348 млн. ... ... ... ал ... ... жиынтығы
есептік кезеңнің аяғындағы мәлімет негізінде 204034739 млн. теңгені құрап
отыр. Онда ... ... таза ... ... ... банктің таза меншікті капиталын 30304609 теңгені құрап отыр.
Банктің ресурсындағы ... ... өте ... ... ... емес. Себебі, ол банктің салым иелері алдындағы жауап беру мөлшеріне
сай келмейтіндігін ... ... біз осы ... меншікті капиталын ұлғайтуға негіз болатын
төмендегі факторларды ... ... ... дивиденттері өнеркәсіптік кәсіпорын ... ... ... өзгеруіне, қарыз алушының
несиелік қабілетінің нашарлауына байланысты.
2. Банк көбіне тұрақсыз қысқа ... ... ... ... ... ... көбі ... етуге байланысты қайтарылып алынуы
мүмкін.
Сондықтан, кез келген саяси немесе экономикалық ... ... ... ... ... себеп болуға тиіс.
Екі банктің де меншікті капиталының, яғни ... ... әлі ... өз ... ... ... отырмыз, онда банктердің болашақта оның
орнын жабатын меншікті капитал үлесі жеткіліксіздігі байқалады.[21]
2.2 Банк активтерінің құрылымы
Банк активтері – пайда ... ... ... ... әр ... бойынша орналастырылған қаражаттары.
Банктік активтердің құрылымы баланстың актив жағында ... ... ... ... ... ... қатынасын сипаттайды.
Активтердің сапасы активтік операциялардың ... ... ... ... құны жоқ ... көлеміне және активтердің
өзгеріске ұшырау белгілеріне қарай анықталады.
Коммерциялық банктің активтерін төмендегідей төрт ... ... ... ... және оған теңесетін ақшалай қаражаттар;
2. Берілген несиелер;
3. Бағалы қағаздарға жұмсалынған инвестициялар;
4. Банктің ғимараты мен жабдықтары.
ҚР-ғы екінші деңгейдегі банктерге арналған ... ... ... ... ... ... ... Қолма – қол ақшалар;
▪ Мемлекеттің бағалы қағаздары және Қазақстан ... ... ... ... ... өтімділігі
жоғары басқа да бағалы қағаздар;
▪ Құйма қымбат металдар;
▪ Ұлттық ... Standard & Poors ... ... «А» ... емес ұзақ ... ... баро
бейрезидент – банктердегі талап етуге дейінгі депозиттер;
▪ Standard & Poors және ... ... ... ... емес ұзақ мерзімді рейтингі бар ҚР банктерге берген
«овернайт» займдары.
Кейбір ... ... банк ... ... ... ... қарай 4 топқа бөледі::
1-топ. Алғашқы резервтер – бұл алынатын ... ... ... деген өтінішті қанағаттандыру үшін тез арада ... ... ... Мұндай активтерге мыналар жатады:
▪ Касса;
▪ Орталық банктегі корршоттағы және өзге де шоттардағы ақшалай
қаражаттар;
▪ Инкассациялау ... ... және өзге де ... ... да ... ... ... қаражаттар.
Мұндай активтер банкке табыс әкелмейді, ... банк ... көзі ... ... топ. ... ... ... - бұл банкке ... ғана ... де ... өтімді активтер қатарына жатады. Себебі, ... ... ... ... ғана кешіктіріп, қолма – қол ақшағ айналдыруға
болады. Оларға ... ... ... және өзге де ... ... ... талап етілетін (онкольдық)несиелер; бірінші сыныпты қарыз
алушыларға берілетін несиелер.
Бұл топтың активтерінің, тағайындалуының басты мақсаты – ... ... көзі ... қызмет ету болып табылады.
3-топ.Банктік активтердің маңызды бөлігі - банктік несиелік портфелі.
Банктің несиелері ... ... және ең ... ... ... Бұл ... пайдасының басты козін құрайды.
4-топқа инвестициялық портфель ... ... ... екі ... көздейді: банкке табыс әкелу және ұзақ мерзімді
бағалы қағаздардың өтелу мерзімінің ... ... ... ... ... ... ... екінші реттегі активтерге қосымша ретінде
болу.
2006 жылдың 1 қаңтарына ... ... ... Темір банк пен
Каспийский банктерінің активтері, олардың құрылымы мен шамасына қарай 2.1-
кестеде ... 2.4. АҚ ... пен АҚ ... ... активтерінің
құрылымы мен шамасына қарай топтастырылуы
|Банктердің |Ақша |Коршот ... ... ... |Барлық |
|аттары | | ... ... ... ... |
|АҚ «Темірбанк» |813240 |2597503 |2651683 |15119114 |7480974 |28662514 ... ... |1268401 |5627738 |7746716 ... |6688234 ... ... | | | | | | ... ... және ... ... қызметтерін қадағалау және
реттеу жөніндегі ҚР агенттігінің есептік материалдарынан
Кестеде көріп отырғанымыздай, банк ... өсуі ... ... ... Жіктелген активтер мен шартты міндеттемелердің
жалпы активтердегі үлесі 2005 жылмен салыстырғанда – 14.9 % -ға артқанын
көрсетіп ... Екі ... ... ... көз ... үшін ... ... аударайық.[22]
Диаграмма 2.2. АҚ «Темірбанк» пен АҚ «Банк Каспийский» активтерінің
құрылымы мен шамасына қарай топтастырылуы
Активтерінің ... ... ... – алғашқы резервтерді
толықтыру көзі ретінде қызмет ету болып табылады.
Банктік активтердің маңызды бөлігі – банктің несиелік қоржыны. ... ... ... және ең тәуекелді болып ... ... банк ... ... ... ... Демек, бұл суреттен
байқағанымыз, Каспийский банктің пайдасы жоғарғы деңгейде..
Кесте 2.5. АҚ «Темірбанк» пен АҚ ... ... » ... ... | АҚ ... Каспийский» | АҚ «Темірбанк» |
|Активтер ... ... ... ... |
| ... ... ... |кезеңнің |
| ... ... ... ... ... мен ұлттық банктердің|15.923.273 |19.518.641 |13.029.967 |17.997.705 |
|қалдықтары | | | | ... ТБҚС ... ... ... |5.955.636 |3.200.137 |1.769.283 ... ... | | | | ... ... қүұралдары |810.350 |284.123 |241.063 |323.898 ... ... ... ... ... ... |
|корреспонденттік есепшоттар| | | | ... ... ... ... | | | | ... арналған | | | | ... ... | | | | ... ... ... ... ... мүмкін | | | | ... ... | | | | ... қоспағанда) | | | | ... ... |581.900 ... |796.248 ... |
|және реттелген қарыз | | | | ... ... ... ... ... |14.129.646 |
|салымдар(болуы мүмкін | | | | ... ... | | | | ... ... ... |5.988.042 |10.479.642 |4.963.277 |
|(амортизацияларды | | | | ... | | | | ... емес |338.469 |422.009 |375.035 |- ... | | | | ... | | | | ... ... ... ... ... ... |1.165.423 |
|залалдарға арналған | | | | ... ... | | | | ... ... ... ... |
*Есеп қаржылық есептің халықаралық стандартынан
Активтердің сапасы, ... ... ... ... толық бағалы емес активтердің үлес салмағына, ... ... ... ... ... ... ... Каспийский банк активтерінің сомасы
2007 ... ... ... ... активтердің сомасы -234339348 млн.
теңгені құрап отыр, одан кейін ... ... ... ... млн.
теңгені құрап отыр. Темір банк активтер құрамында да ең көп ... ... ... мен ... ... ... ... теңге құрап, келесі көрсеткіш касса мен ұлттық ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарға
салымдар құрап отыр. Осы талдаудан банк ... өсуі ... ... қамтамасыз етілгенін көріп отырмыз. Жіктелген активтердің негізгі
тартылған қаражаттан құралып ... ... ... мен ... ... ... үлесі 50%-дан астамын құрап ... ... ... ... жағдай, банк тәуекелі жоғары. Каспийский банк пен Темір
банктің меншікті қаржысы аз мөлшерде, Бірақ несие ... өте ... ... ... ... ... проблемасын талдаудан ... ... ... ... ... оған біз ... ... үлгілерін пайдалануымыз керек.
Қорыта айтқанда, бүгінгі таңда Қазақстандық банктерінің активтері мен
пассивтерінің оның ішінде: жіктелінетін ... ... ... ... ... ... деп ... Бұл мәселеге 3 бөлімде
толығырақ тоқталып ... ... ... ... мен ... ... операциялар боынша несиелік қоржынды жіктеун.есиелік
тәуекелдерге провмзия есептеу мақсатында жүзеге ... ... ... бойынша мүмкін болар зияндардың
орнын жабу үшін ... ... құру ... банк қызметіндегі
несиелеік тәуекелдің болуымен негізделеді. Несиелік тәуекелдерге ... құру банк ... ... ... немесе несиелік
операциялардың тәуекелділігінің жоғарлығын ескере отырып жүзеге асырылады.
Банк үшін ... ... оның ... ... ... етуге ықпал етеді. ... ... ... ... ... ... орнын жабу
мақсатында ұлттық және ... ... ... ... операциялар
түрлері бойынша резервтеу коэффицентіне сәйкес провизия құра алады. Аталғаг
резерв есебінен, кейінен қайтарылған несиелер ... ... ... ... ... яғни қарыз алушының келісім шартта бекітілген мерзімде
несие ... ... ... ... мен пайызының сомасына ... ... ... ... ... ... ... несиелер
мынадай сыныптарға бөлінеді:
1) стандартты
2) күмәнді:
- 1- санатты күмәнді-төлемдерді уақытылы және толық төлеген жағдайларда;
- 2- санатты ... ... ... ... ... ;
- 3- ... күмәнді-төлемдерді уақытылы және толық төлеген жағдайларда;
- 4- санатты күмәнді- төлемдерді кешіктіріп немесе ... ... 5- ... ... үмітсіз.
Қарыз алушылардың төлем қаблетсіздігінен, туындайтын ... ... ... ... ... ... ... бағалау тәжірбиесі жүзеге асады.
Барлық несиелер және несиеге теңестірілетін ... ... ... ... ... және оның ... шоттар бойынша
жіктеледі.
Несиелерді жіктеу үшін ең бастысы қарыз алушының қаржылық жағдайына
баға берілуге ... ... ... ... мен қарыз алушыдан, сондай-ақ қарыз
капиталынан тұрады. Мұндағы несие беруші мен ... ... ... ... ... немесе оларды несиелік қатынас субъектілері -
деп атауға болады.
Несиелеу объектісі-бұл несиенің ... яғни ... ... аясы деп түсінуге болады.
Несиелеу объектісі материалды құндылықтар, өндіріс және айналыс
шығындары ... сол ... егер ... ... ... қамтамасыз
етілмеген жағдайда, банк алдандаға шаруашылық ұйымның міндеттемесі ретін де
болады. ... ... ... ... ... ... қорларын, негізгі және көмекші материалдарды, жанармай, ыдыстар,
сатып ... ... ... ... және ... да ... ... жинағы және өнеркәсіптегі дайын ... ... ... тауарлардың маусымды қорлары жатады. Мұндай қорларды
жасау, ең басты, ... және ... сату ... ... ... ... және ... тауарлар мен
қызметтермен ... ... ... ... шығындар,
кәсіпкерлік қызметпен айналысатын ... ... жеке ... шикі ... ... ... басқа да мүліктері,
ломбарттық операциялар, шаруашылық субъектілердің кірістері мен ... ... ... ... дифференциялдық қағидаттары мазмұны, өзгерген десек
болады. Біріншіден, ол мерзімділік қағидаттарымен байланысады, яғни ... ... ... ... органдарына беріледі. Сондықтан да,
несиелеудің дифференциялдануы тек ... ... ... ... ғана ... ... ... бұл қағидат
несиелік келісім жасалғанға дейін және банктер несиелік ресурстарға деген
сұранысын оқып үйрену ... ... ... ... ... және ... ... суданың қамтамасыз етілу сипатын және олардың
банк үшін пайдалылығын, сондай-ақ қаражаттардың ... ... ала ... ... ... ... ... іске
қосылады. Үшіншіден, несиелік ... ... ... оның өткен жүйедегі нұсқасымен салыстырғанда қаталдау
болып ... ... ... ... ... ... ... зерттеу
жүргізіп өтсем:
Каспийский банктің стандартты несиелерінің сомасы есепті ... ... ... ... ... кезеңнің аяғында 168949544
теңгені құрап отыр. Несиелік қызмет көрсету 47115374 теңге сомасына ... банк ... ... ... ... ... басында
147440477 теңгені құрап, есепті кезеңнің соңында ... ... ... қызмет көрсету 1172266716 теңге сомасына өскен.
Активтер мен шартты міндеттерді жіктеу және оларды ... және ... ... ... , ... қарсы провизия
(резервтер) құру ережесін дамытып, әрбір класс қарыз алушылардың белгілі
бір қаржылық жағдайына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... қаржы нарығының бірден-бір
дамып отырған сегментіне жатады. Депозиттік ... ... ... байқауға болады.
Кесте 2.6. Депозиттік нарықтағы өзгерістер
| |2001ж. |2002ж. |2003ж. |2004ж. |2005ж. |2006ж. | ... |294,0 |446,0 |610,0 |733,5 |1270,8 |1653,5 | ... млрд ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ... |50 |64 |39 |48 |45 |42 | ... ... |31 |42 |43 |46 |40 |36 | ... ... | | | | | | | ... ЖІӨ-ге |11,3 |13,6 |16,3 |16,6 |21 |22 | ... | | | | | | | ... ... ... ... ... сыйақы мөлшерлемесі,% | |
|Шетел валютасындағы |8,6 |7,3 |6,9 |5,9 |5,8 |5,5 ... ... | | | | | | ... депозиттер |15,6 |12,8 |11,0 |10,9 |9,8 |9,5 ... | | | | | | |
* ... ... ұлттық банктің статистикалық бюллетеннен алынған
Депозитік нарықтың тұрақты ... ... ... ... ... ... өсуі, теңгенің АҚШ долларына қатысты ... ... ... ... ... ... етуі және жалпы соңғы
жылдардағы экономикалық өсу ықпал етуде.
Сонымен қатар, тұрақты депозиттік нарықтың ... ... ... 1999 жылы 5 ... ... ... екінші деңгейде
банктердегі жеке тұлғалардың салымдарын міндетті түрде ұжымдық кепілдендіру
ережесі негізінде ... ... ... ... ... ... ... ережесі негізінде құрылған ... ... ... Қазақстан қоры» АҚ-ның қызметі ықпал еткен десе
болады. Ендеше осы қорға қысқаша тоқталайық.[23]
Қордың жарғылық капиталы 1 млрд ... ... ... ... ... табылады:
- Қор активінің 80%-ынан кем емес қаражатын ... ... ... ... салымға(депозиттерді).
Бұл қордың мақсаты – «ҚР-ғы ... ... ... ... салымдарын қайтаруды қамтамасыз ету.
Ережеге енгізілген соңғы өзгерістер мен ... ... ... банктердегі жеке тұлғалардың салымдарын міндетті түрде ұжымдық
кепілдендіру объектісіне мыналар жатады:
- жеке тұлғалардың теңгедегі мерзімді ... ... жеке ... шетел валютасындағы мерзімді салымдары сыйақысыз;
- жеке тұлғалардың ... ... ... сыйақысыз.
ҚР-ғы екінші деңгейдегі банктердегі жеке тұлғалардың салымдарына кепіл
беру Қорға қатысуішы банктерге берген куәлік негізінде ... ... ... банктер үшін, олардың қаржылық жағдайына байланысты жекеше
түрде, міндетті күнтізбелік ... ... ... салым
сомасы мен оған есептелетін сыйақы көлемімен 0,125%-дан 0375%-ғак дейін
белгіленеді. Міндетті ... ... ... ... үшін
кепілдендірілетін салым сомасына көбейту қажет.
Жеке тұлғалардың салымдары және оның, сыйақылары қандай валютада салымға
салынса сол валютамен қайтарылады.
ҚР ... ... ... жекелеген түрлерін орындайтын, филиал
немесе өкілеттік мәртебесі жоқ, заңды ... ... ҚР ... ... ... негізінде құрылатын банктің аумақтық бөлімшесі.
ҚР Қаржылық қадағалау агенттігінің екінші деңгейдегі банктерді ашуға
берген рұқсатын мынадай негіздерге байланысты ... алуы ... банк ... өз ... қайта құрылу немесе таралуы туралы ... банк ... ... туралы шешімнің қабылдануы;
- мемлекеттік тіркеуге алған күннен ... бір ... ... уақытқа
дейін банк операцияларын жүргізу лицензиясын алмаған жағдайда;
- мемлекеттік тіркеуге алған күннен ... бір ... ... ... банк ... ... лицензиясын алмаған жағдайда;
- банк заңдылықтарында, сол ... ... ... ... ... ... тіркеуге алған күннен бастап, бір ... ... ... ... ... ... тәжірибеде басқа дамыған, шетелдік тәжірибелер сияқты
жарияланған, жарғылық капиталдың төленген ... ... ... ... ... заңдарға сәйкес банкті тіркеуге алу ... ... ... 50% - дан ... ... акция, облигация,
ақшалай қаражат, бағалы металдар немесе басқа да материалды құндылықтармен
(ғимарат, техникалар, автокөлік) төленуге тиіс. Ал қалған ... яғни ... ... жыл бойы ... тиіс.
Жарияланған жарғылық қордың, 50%-ның ақшалай түрдегі сомасы сол банктің
корреспонденттік шотына түсіріліп, ал материалдық құндылықтары бірлескен
түрде ... ... ... ... ... ... ... бойынша қабылданады.
Мен қарастырып отырған, Каспийский банк пен Темір банктердің есеп
айырысу-кассалық операциялары екі ... ... ... ... ... қолма-қолсыз ақшалар.
Негізінен банктердегі төлемдерінің тағайындалуы ақша-несие және
валюта ... ... ... ... ... ... ... жағдайын шұғыл түрде талдау, жоспарлау және бақылау, сондай-ақ
ақша ағымын талдауға мүмкіндік беретін көрсеткіштер ... ... банк - 2007 ... есепті кезеңнің басында 19518641 млн.
теңге сомасында қызмет көрсетсе, есепті ... ... 15923273 ... сомасында қызмет көрсеткен . Нәтижесінде, бұл ... ... ... 3595368 млн. теңгеге азайғанын көрсетеді.
Темір банктің - 2007 жылғы есепті кезеңнің басында 17997705 ... ... ... ал ... ... ... 13029967 млн. ... қызмет көрсеткен. Ал, 4967738 млн. теңгеге қызмет көрсеткен.
Яғни, 4967738 млн.теңгеге қызмет ... ... Банк ... басқару
Менеджмент термині ағылшын тілінде «menegement» қазақша «басқару»
дегенді білдіреді. Банк ... ... ... банктің қызметі
басқаруды сипаттайды.
Банк қызметіндегі менеджмент екі бөліктен тұрады:
- банктегі ... ... ... ... ... ... менеджменті – бұл банктегі ақшалай ресурстарды басқарумен
байланысты ... ... ... бір ... – банк ... ... қызметкерлерін басқару мыналарды қамтиды:
- еңбекті мотивациялау;
- банктің ұйымдастыру құрылымы;
- кадрларды таңдау;
- кадрларды даярлау және қайта даярлау жүйесі;
- ... ... ... және ... ішкі ... және ... ... қызметті өсіру жүйесі;
- ұжымдағы қарым-қатынас принциптері.
Сапалы да тиімді банктік ... тек қана ... ішкі және ... ... тұрып қоймай, өз кезегінде оларды ... ... ... ... ... ... ерекшелігі банк ісінің өзіндік
ерекшелігімен және ең бастысы ... ... ... әр ... ... ... ... кәсіби білімдері мен тәжірибиелерінің
болуымен сипатталады. Банктің ұйымдастырылу құрылымына ... ... ... ... ... бухгалтер-кассир, бухгалтер,
шот-менеджері, несиелік эксперт, тәуелсіз бағалаушы, тәуекел-менеджері,
заңгер кеңесші және т.б.
Орындайтын мііндеттеріне қарай банк ... ... ... ... ... ... деп ... бөледі.
Жетекшілердің құрамына қойылатын талаптарға мыналар жатады:
- ұйымдастырушылық қабілетінің болуы;
- адамдарды басқару тәжірибиесінің болуы;
- банктің даму болашағын көре білуі;
- шешім қабылдай білу ... ... ... ... мекеме болғандықтан банк
қызметкерлерін технологиялық процеске қатысуына қарай екі топқа бөледі:
- банк клиенттеріне ... ... ... ... ... мамандар;
- банктің барлық құрлымдарында және жалп өзінде қалыпты жұмыстың жүруін
қамтамасыз ететін мамандар.
Банктің ... ... ... ... тек қана ... ... емес, қызмет көрсету мәдениетін, банк клиенттерінің психологиясын
білуі қажет.
Банкте қызметкерлерді ... үшін кадр ... ... Оның ... қызметкерлерді басқарумен байланысты мәселелерді шешу, соның ішінде
кадрларды алу, оқуды ... ... ... ... ... ... ... қолайлы жағдайда жасау және т.б.;
- банктің стратегиялық даму жоспарына ... банк ... ... және кадр ... ... ... ... байланысты кадр қызметінің негізгі
бағыттарына мыналар жатады:
- болашақтағы және ... ... ... ... ... ... ... және алу;
- кадрлар резервтерін қалыптастыру;
- қызметкерлерді бағалау;
- қызметкерлерді ынталандыру жүйесін жасау;
- қызметкерлердің дамуын басқару.
Болашақта және ағымдағы ... ... ... ... ... санын жоспарлау және белгілі бір ... ... ... ... ... жалпы санын жоспарлау – банктің жұмыс органдарының санына
және қаржылық мүмкіндігіне байланысты. Белгілі бір ... ... ... мамандарға деген қажеттілікті жоспарлауц банктің міндеттері мен
қызметтеріне сай туындайтын қажетті мамандарды жоспарлауды сипаттайды.
Банк қызметкерлеріне ... ... ... ... банк ... ... деңгейі;
- білім деңгейі – кәсіби және аралас білімдерді игеру, яғни банк ісі,
шет ... ... және т.б. ... иесі ... ... ... ... басқаруы, талдау және ғылыми-зерттеу
жұмыстарында, клиенттермен жұмыс жсауға байланысты ... ...... ... ... және жұмысқа қабылдау құрылымдық бөлімшелердің
жетекшілермен бірлесіп жүргізіледі. Кадрларды таңдау екі ... ... ... бос ... ... ... іздестіру;
Кадрларды жұмысқа қабылдау мыналардың есебінен жүзеге асады:
- жоғарғы және орта оқу ... ... ... ... өзге банктерге немесе банктік емес ұйымдарда қызмет ететін мамандарды
шақыру;
- өз қызметкелерінің ішінен өзін ... ... ... және ... ... ... еңбек нарығындағы, ұйымдардың немесе еңбек биржасының ... ... банк ... ... ... ететін, банк
қызметкерлерінің тиімділігі мен сапасын арттыруда маңызды роль атқарады.
Еңбек үшін ... ... ... – жалақы болып табылады. Жалақының екі
формасы негізгі және ... ... ... ... Негізгі жалақы
банктерге кепілденген және кепілденбеген болып бөлінеді. Кепілденетін айлық
бұл банк ... ... ... ... келеді. Кепілденбейтін айлық
белгілі бір себептерге ... ... ... көбеюі мүмкін. Бұл айлық
банктің жетекшілеріне қолданылмайды.
Басқару объектілері бойынша, Каспийский банк пен Темір банктің ... ... ... ... бөлімі, тәуекелдерді басқару
бөлімшелері және қазынашылық қызметтің нашарлығын жатқызуға болады.
Банктің басқаруын дұрыс жүргізу үшін ең алдымен мына ... ... ... ... ... банк басшысының өзі ... ... ... ... ... және ... ... болу керек. Банктің негізгі экономикалық жағдайының қарқынды өсуіне
банк басшылығының сол банктің аудиторларының біліктілігі жоғары ... ... ... банк жұмысының ішкі тәртіптерін жасауға және оның
орындалуына ... ... ... қатынастар барысында банктік қызметті басқару әр ... ие ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАНКТІК
ҚЫЗМЕТ НАРЫҒЫНЫҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ
3.1 Қазақстан Республикасының ... даму ... ... ... ... 1990 жылдың аяғынан бастап
қалыптасты, яғни отандық ... ... 18 ... ... бар. 90 ... ... саны ... асты, әрине бұл, олардың сандық жағынан
дамуын сипаттаса, сол ... орта ... ... күні ... ... саны біртіндеп азаюда, әрине бұл олардың интенсивтік немесе
сапалық өсуімен байланыстыруға болады. Қазіргі уақытта ... ... 35 банк ... ... оның ... Алматы қаласында 34 банк, 34
филиал және банктің 370 есеп-айырысу-кассалық бөлімдері орналасқан. ҚР
банктердің даму ... 2008 ... ... ... ... аламыз.
Банктердің қазіргі уақыттағы жай-күйі 3.1-кестеде берілген.
Кесте 3.1. 2008 жылғы 1 ... банк ... ... жағдайы
|Банк жүйесінің құрылымы ... ... ... ... ... оның ... |33 |35 |
|- ... капиталға 100% мемлекеттің қатысы бар |1 |1 ... | | ... ... банк ... саны |324 |352 ... деңгейдегі банк есеп айырысу-кассалық |1 489 |2 028 ... саны | | ... ... ... шетелдегі өкілдіктерінің |22 |17 ... | | ... ... ... емес ... |23 |26 ... саны | | ... тұлға (сақтандыру) салымдарын (депозиттер) |32 |33 ... ... ... ... ... | | ... саны | | ... ... іске ... ... бар |9 |10 ... саны | | ... ... ҚР Ұлттық банктің № 2008ж.
статистикалық бюллетенінен
Коммерциялық банктердің меншікті капиталының ролі мен ... ... ... ... және ұйымдарға қарағанда өзіндік
ерекшеліктерге ие. Банктің меншікті ...... ... ... және ... ... ... ету, үшін
құрылған банктің, әр түрлі қорлары мен сол сияқты ағымдағы ... ... және ... ... ... ... ... капиталы банктің тұрақтылығын қамтамасыз етуде маңызды. Меншікті
және тартылған коммерциялық банк ресурстары, Ұлттық ... ... ... ... ... да, ... коммерциялық банк
өзінің корреспонденттік шоттағы қалдығын үнемі ықшамдауға ұмтылады. Банктің
меншікті ... ... ... ... ... ... әсер ... әр
түрлі факторларға, атап айтсақ, активтер ... ... ... капиталдың бағасын нығайту мақсатына және банк саясатына
байланысты жыл бойына өзгеріп отырады.
Сонымен, қазіргі коммерциялық ... ... ... мынадай
баптар құрайды:
- жарғылық капитал;
- резервтік капитал;
- қосымша капитал;
- банк операциялары бойынша тәуекелдерді төмендетіу ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктердің меншікті капиталының құрылымы
3.2-кестеде көрсетілген.[24]
Кесте 3.2. Екінші деңгейдегі банктердің меншікті капиталының ... ... ... ... ... % |
|1-ші деңгей капиталы |816,5 |1 283,7 |57,2 ... ... |593,6 |938,5 |58,1 ... ... |4,0 |3,8 |-5,0 ... ... бөлінбеген таза кіріс |131,6 |204,7 |55,5 ... ... ... |385,4 |560,9 |45,5 ... таза ... |101,3 |221,6 |2,2 ... ... |368,0 |460,9 |25,2 ... ... ... |1,5 |1,5 |0 ... жеке ... ... |1 168,6 |1 781,8 |52,5 ... ... ҚР ... банктің № 2008ж.
статистикалық бюллетенінен
Екінші деңгейдегі бантердің меншікті капиталының есептік жиынтығының
көлемі 2007 жылдан бастап 613,2 ... ... (52,5%) ... және ... 1 ... жай ... 1 781,8 млрд. теңгені құрады. Сонымен қатар
бірінші деңгейдің капиталы 57,2 % 1 283,7 ... ... ... ... капиталы 45,5 % немесе 560,9 млрд. теңгеге ... ... ... ... ... Кестеде 3.3. көрсетілген.
Кесте 3.3. Банк жүйесіндегі меншікті капиталдың көрсеткіштер
жиынтығы.
|Атауы ... ... ... ... ... капиталдың актив |0,09 |0,11 ... ... | | |
| ... ... ... және ... деңгейі |0,15 |0,14 ... (k2) ... ... ... | | ... ... портфеліне қатысы |0,20 |0,20 ... ... ... ... қатысы |3,91 |3,43 |
|Меншікті капиталдың ... ... ... |0,43 |0,34 ... ... үмітсіз несиеге қатысы |12,43 |13,54 ... ... ҚР ... ... № 2008ж.
статистикалық бюллетенінен
Банк жүйесіндегі ... ... ... 2008 ... 01
қаңтар жай күйі өзгерген жоқ және k1- 0,11 (0,06 нормативінде) ... ... ... банк үшін, норматив – 0,05), k2 – 0,14 ... ... ... ... болатын банк үшін, норматив- 0,10).
Сонымен қатар, жыл басынан бері ... ... ... ... ... ... 2007 жылғы 1 қаңтардан ... 556,3 ... (63,9%) ... және есеп беру ... 1 426,7 ... теңгені
құрады.
Банктік активтердің құрылымы баланстың актив жағында көрсетілетін
сапасына қарай ... ... ... ... қатынасын сипаттайды.
Қазіргі уақыттағы банк жүйесіндегі активтердің жиынтығы өткен ... ... ... ... 3.4. көре ... ... ... үшін 3.1. Суретке назар аударамыз.
Диаграмма 3.1. Банк жүйесіндегі меншікті капиталдың көрсеткіштер жиынтығы.
Кесте 3.4. Банк ... ... ... ... ... ... ... |01.01.07 | |01.01.08 | | ... ... | | | | ... % ... ... ... |млрд.теңг|Барлығы | |
| |е |% |е |% | ... қол ... | | | | | ... асыл |986,9 |11,1 |1 013,9 |8,7 |2,7 ... және | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... |520,6 |5,9 |639,6 |5,5 |22,9 ... ... |1 240,4 |14,0 |787,8 |6,7 |-36,5 ... ... мен | | | | | ... «керісінше |5 991,8 |67,5 |8 868,3 |75,9 |48,0 ... | | | | | ... ... |97,1 |1,1 |222,5 |1,9 |2,3 есе ... ... |35,2 |0,4 |151,30 |1,3 |4,3 есе ... барлығы |8 872,00 |100 |11 683,4 |100 |31,7 ... ... ҚР ... банктің №
2008ж. статистикалық бюллетенін
3.4. кестеден көріп отырғанымыздай, өткен жылы банктердің ... ... 2 811,4 ... теңгеге көбейді және есеп беру мерзіміне
11 683,4 млрд. ... ... ... ... көп ... ... берілген қарыздар
(75,9%), қолма қол ақша, аффинирленген асыл ... ... ... (8,7%), ... ... ... (6,7%), басқа банктерге
салынған салымдар (5,5%) алады. Клиенттерге берілген ... – 2 ... ... ... 48,0 % ... ... қол ... аффинирленген асыл
металдар, корреспонденттік шоттағы қалдықтар 27,0 млрд. теңгеге немесе ... ... ... 452,6 млрд. теңгеге немесе 36,5 % төмендеді, басқа
банктерге салынған салықтар 119,0 ... ... 22,9% ... капиталдағы
инвестициялар 125,4 млрд. теңгеге немесе 2,3 есеге өсті.
Жыл басынан бері ... ... ... ... бойынша 75,5 млрд.-
тан 25,0 млрд. теңгеге өсті және есеп беру мерзімінде 100,5 млрд. ... өтіп ... ... ... ... қалдықтар өткен
жылдан бері 3,6 есеге өсті және 2008 жылғы 1 ... 17,0 ... ... басынан бері жіктеуге жататын активтер мен шартты ... 2 135,2 ... (19,0%) 13 377,7 ... дейін өсті.
Стандартты активтер мен шарты міндеттердің сәйкестік салмағы 57,5 %
құрайды, күдіктілер – 26,9% - дан 41,5 % ... ... ... ... ... міндеттер үлесі 1,0% құрады. 3.5-кестеден көре аламыз.
Кесте 3.5. ... мен ... ... жиынтығы
|Банк жүйесіндегі актив |01.01.07 | ... | ... ... ... | |нег. ... |
|құрылымы ... ... % ... ... % |
| ... | ... |
| ... ... |
| |е | | | ... мен ... | | | | ... ... |11 242,5 |100 |13 377,7 |100 ... |8 117,7 |72,2 |7 695,0 |57,5 ... |3 026,9 |26,9 |5 542,5 |41,5 ... ... және | | | | ... ... ... 1 |2 587,9 |23,0 |4 253,7 |31,8 ... ... | | | | ... ... емес және |112,7 |1,0 |581,3 |4,5 ... ... ... | | | | ... 2 ... | | | | ... | | | | ... ... және |236,1 |2,1 |539,5 |4,0 ... ... ... 3 | | | | ... күдіктілер | | | | ... ... емес және |39,0 |0,3 |59,2 |0,4 ... кешіктіріп төлеу | | | | ... 4 ... | | | | ... | | | | |
|5 ... ... |51,2 |0,5 |108,8 |0,8 ... |97,9 |0,9 |140,2 |1,0 ... ... ҚР ... банктің № 2008ж. статистикалық
бюллетенінен.
Барлық несиелер және несиеге теңестірілетін клиенттердің ... ... ... ... және оны тиісті шоттар бойынша жіктеледі. Несие
қоржынының сапа динамикасын 3.6-кестеде берілген. Қарастыру кезеңінде несие
қоржынының ... ... ... ... 52,7% -дан 39,8% ... күдікті несие үлесі 45,7% -дан 58,7% ... ... ... ... несие үлесі 1,6%-дан 1,5% - дейін кеміді.
Кесте 3.6. Несие ... сапа ... ... ... сапа ... | ... | ... |нег. | |нег. ... |
| ... ... % ... |Барлығы % |
| ... | ... |
| ... ... |
| |е | | | ... ... ... |5 991,8 |100 |8 868,3 |100 ... |3 154,4 |52,7 |3 534,0 |39,8 ... |2 743,4 |45,7 |5 202,7 |58,7 ... ... және | | | | ... ... ... 1 |2 332,0 |38,9 |3 937,6 |44,4 ... ... | | | | ... толық емес және |109,8 |1,8 |575,5 |6,5 ... ... ... | | | | ... 2 санаттағы | | | | ... | | | | ... ... және |214,7 |3,6 |529,6 |6,0 ... ... ... 3 | | | | ... ... | | | | ... ... емес және |38,1 |0,6 |55,3 |0,6 ... ... ... | | | | ... 4 ... | | | | ... | | | | |
|5 ... ... |48,8 |0,8 |104,8 |1,2 ... |94,0 |1,6 |131,6 |1,5 ... ... ҚР Ұлттық банктің № 2008ж.
статистикалық бюллетенінен
3.7. Кестеден байқап отырғанымыздай 2007 ... ... ... ... ... ... ... сомасы 2 255,1 млрд. ... өсті және есеп беру ... ... 10 256,7 ... құрады.
Банктер міндеттерінің өсуіне үлкен әсерін ... ... ... ... ... ... 971,9 млрд. теңгеге немесе
62,4 % өсті, жеке ... ... ... 413,6 ... ... немесе
40,0 % өсті, басқа банк операцияларының түрлерін іске ... ... мен ... ... ... 379,1 млрд. теңгеден 1 798,2 млрд.
теңгеге өсті.
Кесте 3.7. Банк жүйесіндегі актив жиынтықтарының динамикасы мен
құрылымы
млрд. теңге
|Банк жүйесіндегі ... ... | ... | | ... ... | | | | ... % ... құрылымы |млрд.теңг|барлығы |млрд.теңг|Барлығы | |
| |е |% |е |% | ... ... ... |257,5 |3,2 |319,9 |3,1 |24,2 ... банк ... | | | | ... іске асыратын |1 419,1 |17,7 |1 798,20 |17,5 |26,7 ... ... мен | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... |2,2 |0,0 |7,7 |0,1 |3,5 есе ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... |27,4 |0,3 |85,1 |0,8 |3,1 есе ... | | | | | ... ... салымдары |2 123,7 |26,5 |2 447,1 |23,9 |15,2 ... ... ... 034,2 |12,9 |1 447,8 |14,1 |40,0 ... тағайындалған |1 557,1 |19,5 |2 529,0 |24,7 |62,4 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |421,6 |5,3 |467,6 |4,6 |10,9 ... ... | | | | | ... қағаздары бар |530,0 |6,6 |245,4 |2,4 |-53,7 ... ... | | | | | ... да ... |628,80 |8,0 |908,90 |8,8 |44,5 ... ... |8 001,60 |100 |10 256,7 |100 |28,2 ... ... ҚР ... банктің № 2008ж.
статистикалық бюллетенінен.
3.8. Кестеден клиенттердің ... ... ... ... Заңды және жеке тұлғалардың ... 2007 ... ... 1 709,1 теңгеге немесе 36,2% өсті және 2008 жылғы 1 ... 6 ... ... ... 3.8. Клиенттер салымдарының құрылымы
млрд. теңге
Клиенттер ... ... ... %
| ... |с.і. ш. ... |ш. ... |ш. |
| | ... | ... | ... ... |4 714,9 |2 740,2 |6 424,0 |3 893,9 |36,2 |42,1 ... с.і. | | | | | | ... ... |3 680,7 |2 395,8 |4 976,1 |3 299,1 |35,2 |37,7 ... с.і. | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |2 334,4 |1 755,7 |3 307,0 |2 676,7 |41,7 |52,5 ... қосқанда| | | | | | ... ... | | | | | | ... карт ... | | | | | | ... ету салымдары|6,4 |0,8 |19,6 |2,1 |3,1 есе |2,6 есе ... ... |1 336,6 |637,4 |1 643,7 |617,6 |23,0 |-3,1 ... |3,3 |1,9 |5,8 |2,7 |75,8 |42,1 ... ... | | | | | | ... с.і.: |1 034,2 |344,4 |1 447,8 |594,8 |40,0 |72,7 ... | | | | | | ... және |132,6 |29,6 |165,1 |27,5 |24,5 |-7,1 ... | | | | | | ... ету ... |12,3 |28 |9,9 |-8,5 |-19,5 ... ... |870,0 |302,0 |1 253,6 |557,1 |44,1 |84,5 ... |1,0 |0,5 |1,1 |0,3 |10,0 |-40,0 ... ... ҚР Ұлттық банктің № 2008ж. статистикалық
бюллетенінен
Заңды тұлғалардың ... 35,2% ... оның ... ... және ... 41,7% ... 972,6 млрд. теңгеге өсті, талап ету
салымдары бойынша қаражат 13,2 млрд. теңгеге, жедел салымдар ... ... 307,1 ... ... өсті.
ҚР резиденті еместерге талаптары Қосымша 1 көрсетілген. Өткен жылы
резиденттерге талаптар 581,9 ... ... (26,7%) өсті және есеп ... 2 758,4 ... ... ... Екінші деңгейдегі банктердің
активтерінің жалпы сомасындағы резидент еместердің талаптарының үлесі 23,6%
құрайды. Резидент еместерге ... ... ... ... ... ... берілген қарыздар 51,3% немесе 1 413,7 млрд теңге
құрайды, басқа банктерге салынған ... 17,7% ... 489,4 ... ... ... ... ... міндеттемелер Қосымша 2 көрсетілген. 2007
жылдың басынан бастап ... ... ... екінші деңгейдегі банк
міндеттерінің жалпы сомасы 1 273,4 млрд. теңгеге (30,8%) өсті және ... ... ... 5 403,0 ... ... ... ... екінші деңгейдегі банк міндеттерінің үлесі жалпы сомада 2008ж. 1
қаңтар жай күйіне 52,7% ... ... ... салыстырғанда 1,1 пайыздық
пунктке өсті.
Ағымдағы жылдың 1 қаңтар жай күйіне банк жүйесінің өтімділік ... ... ... 2008 ... 1 ... жай ... ... өтімділіктің
жиынтық коэффициенті басқа банкке 0,3 төменгі нормасы кезінде 1,43 құрады,
қысқа мерзімдік ... ... 0,5 ... ... 0,97 ... жүйесінің табыстылығы қосымша 3 бейнеленген. 2008 ... 1 ... ... ... табыс салығын төлегеннен кейін 221,2 млрд. теңге
көлемінде жиынтық таза ... ... (2007 ... 1 қаңтар жай күйіне – 101,9
млрд. теңге). Жиынтық таза табыс көлемі 1 796,9 млрд. теңгені (2007 ... ... – 907,9 ... ... шығын – 1 575,3 млрд. теңгені (2007 жылғы ... – 780,4 ... ... ... ... ... көп үлесін клиенттерге берілген несиелер
бойынша алынған сыйақылар алады, (89,7% немесе 1 114,8 ... ... ... шығын құрылымында – ... ... ... төленген
сыйақылармен байланысты шығындар (62,7 % немесе 411,7 млрд теңге). ... (ROA) ... ... ... ... таза ... қатынасы 2,28
% (01.01.07ж. жай күйіне – 1,44%), өз ... (ROE) ... ... ... таза ... ... – 18,64% ... жай күйіне –
14,65%) құрады. Қосымша 4 анықтай аламыз.
Банк жүйесінің шоғырландырылуын ... 5 ... 2008 ... ... жай күйіне банк секторының жиынтық активтерінде 3 ірі банктің үлесі
57,9% - дан 59,3% ... ... банк ... ... ... 3 ... ... 59,6 % дейін өсті. Банк секторының жиынтық несие портфелінде
3 ірі банктің несие үлесі 61,4% құрады. 2008 ... 1 ... жай ... ... банк ... екінші деңгейдегі банктердегі жеке тұлға депозиттерінің
жалпы көлемінен 63,1% ... ... ... ... ... ... ... бағыттары
Қазақстан Республикасындағы банктік қызметті дамытудағы преоритеттік
бағыттарының бірі – ... ... ... ... ... ... ... Активтер мен ... ... ... ... ... ... қолданылып жүргендеріне:
активтер мен пассивтерді басқару комитеті, несиелік комитет, проблемалық
несиелермен жұмыс ... ... ... бөлімшесі және қазынашылық
жатады. Мұндағы бастапқы екі комитет бөлімшенің қызметін ... Олар ... ... ... ... мен пассивтеріне құзіретті
басқаруды жүзеге асыра алмағандығын, бүгінгі күні ҚР ЕДБ-нің активтері мен
құрылымында жіктелетін (күмәнді және ... ... ... ... ... ... болады 3.14-кесте.
Кесте 3.14. ЕДБ-дің активтері меншартты міндеттемелердің сапаларының
серпіні кезеңнің басына
|Банк активтері мен шартты | 2004 ж. |2005 ж. |2006 ж. |2007 ж. ... ... | | | | ... ... мен шартты | | | | ... ... ... | | | | ... ... |1965,9 |3330,3 |5427,0 |11242,5 ... |1467, |2411,5 |3973,5 |8117,7 ... |74,6 |72,4 |73,2 |72,2 ... |475,0 |862,6 |1382,1 |3026,9 ... % |24,2 |25,9 |25,5 |26,9 ... ... |350,0 |691,5 |1136,8 |2587,9 ... % |17,8 |20,8 |21,1 |23,0 ... ... |37,0 |28,9 |38,2 |112,7 ... % |1,9 |0,9 |0,7 |1,0 ... ... |51,4 |97,9 |142,8 |236,1 ... % |2,6 |2,9 |2,6 |2,1 ... ... |16,1 |18,9 |28,5 |39,0 ... % |0,8 |0,5 |0,5 |0,3 ... ... |20,5 |25,4 |35,8 |51,2 ... % |1,1 |0,8 |0,7 |0,5 ... |23,7 |56,2 |71,4 |97,9 ... % |1,2 |1,7 |1,3 |0,9 |
* ... ... және ҚҚА-нің есептік мәліметтері негізінде автормен
есептелген
Кестеден ... ... ... мен шартты
міндеттемелерінің ... ... ... стандартты активтер мен
шартты міндеттемелердің үлесінің 2004 жылмен салыстырғанда 2007 ... 2007 жылы 74,6%- дан ... ... ... ... күмәнді активтер мен шартты міндеттемелердің үлесі болса керісінше
2004 жылмен салыстырғанда 2007 жылы ... ... ... ... ... ішінде, 1-санаттағы күмәнді активтер мен шартты
міндеттемелердің үлесі 2004 жылмен салыстырғанда 2007 ... ... ... ... өскен.
Үмітсіз активтер мен шартты міндеттемелердің үлесі керісінше төмендеп
отыр, немесе 2004 жылмен салыстыпрғанда 2007 жылы ... ... ... 3.1. суреттен 2004-2007жж. банктердің активтері мен шартты
міндеттемелерінің құрылымын көруге болады.
Сурет 3.1. ЕДБ активтері мен шартты ... ... ... ... жағдайда банктің активі мен пассивін кешенді
басқаруға тек теориялық ... ... ... ... бұл ... ... ... өзі тәжірибенің араласуын қажет ... ... мен ... ... ... ... тек қана ... пассивтерді басқару, комитетінің қызметі, банктің өтімділігі ... ... ... бір ... ... ... саналлады.
Ондай бөлімше ретінде біз, банктің басқару құрылымында әсіресе активтерді
басқаруға ... ... ... ... ... ... бөлімшесін» құруды ұсынамыз.
Проблемаллық активтер дегеніміз - бұл банктің ... ... ... яғни ... ... ... ... топтарын
білдіреді.
«Проблемалық активтерді басқару бөлімшесі» сияқты басқару құрылымдары
шетелдік ... ... ... ... кездеседі. Ондай бөлім ретінде
отандық банктер тәжірибесінде «проблемалық несиелермен жұмыс бөлімі» алуға
болады. Олар ... ... ... ... ... ғана
құрылып қызмет етуде және оның тиімділігі де дәлелденіп отыр. ... ... ... ... » ... ... ... қарағанда кең, яғни ол бөлімнің сол бөлімшенің құрылымына жатқызуға
толық негізі бар. «Проблемалық активтерді ... ... бұл кез ... проблемалық активтерін басқарумен тікелей айналысатын өкілетті
ұйым болып табылуға тиіс. «Проблемалық ... ... ... ... банктік заңдылықтарды, ҚҰБ мен ҚҚА- нің нормативтік актілерін,
банктің жарғысын, Басқарманың ... өзге ... ... ... ... және аталған бөлімше туралы ережесін басшылыққа алады.
«Проблемалық ... ... ... » ... ... ... ... пайда табу мақсатында банктің ... ... ... ... және іске ... ... жерде ең бастысы проблемалық активтердің пайда болуының алдын
алу және пайда болған жағдайларда оларға мониторинг ... ... іске ... ... Ал енді пайда табу мақсатына келсек,
мұнда аталған бөлімшенің ықпалымен банктің шығындарын ... ... ... барынша қайтаруға жағдайлар жасау туралы айтылады.
2. Проблемалық активтер мен ... ... ... ... асыру
барысында банктің және оның құрылымдық бөлімшелерінің ... ... ... және ... жасау.
Жұмысты ұйымдастырудың негізгі қағидаттарына мыналар жатады:
Активтердің проблемалық активтер тобына өтуін ескерту, яғни ППАБ активті
операцияларды жүргізетін ... өзге ... ... ... ... туралы шешімдерді қабылдау үрдісіне қатысып, банк
активтері ... ... ... ... ... ... және ... күннен бастап қарыз ... ... ... тиіс. Егер де қарыз ... ... ... ... ... болса, онда әрі қарай бақылау жұмыстарын ... шешу ... ... мен ... яғни ... мен ... ... шегінде қарыз алушыға ықпал ету
мүмкіндіктерін ... ... ... ... экономикалық,
ұйымдастырушылық –құқықтық, өндірістік-техникалық ерекшеліктерін, ... жеке ... ... құлқын және психологиясын ескеретін әр түрлі
стратегияларды жасап қоймай, сондай-ақ проблеманы ... әр ... мен ... ... ... ... өз ... яғни проблемалық активтер мен
жұмыс жасау барысында, кейде ... ... ... ... ... ... ... айналдыруға мүмкіндік беретін, тез арады шешім
қабылдау қажет болады. Егер уақыт өтіп ... ... онда ... ... ... ... ... тиімділігі, яғни бөлімшенің жұмысының нәтижесі
банктің табысының нақты өсуімен сипатталуға тиіс. Ең басты назар аударатыны
бұл жерде ... ... Банк өз ... ... ... шығыстарды
басынан кеше отырып, нәтижесінде стратегиялық оң нәтижеге қол жеткізуі
қажет.
Оң тиімділіктің ... яғни ... ... алдындағы қарызын бөлшектеп,
бірақ келісілген кесте бойынша қайтаруға және комитеттің қатаң бақылауында
болуға тиіс.
2. ... ... ... мен ... қағаздарды өтеуге
байланысты дефлоттарды төмендету бойынша кешенді ... ... ... ... қарамағындағы бөлімшелермен немесе филиалдармен өзара
байланысты дамыту;
Аталған бөлімше банктің өзге де бөлімшелер және ... ... ... ... қоя ... ... Егер ... проблемалық активтерді
қайтаруға, байланысты шараларды жүргізуге ... ... онда ... ... ... және ... ... араласуы керек.
ПАББ-нің орталық аппаратының қызметкерлері өңірлердегі филиалдарда жиі бола
отырып, ондағы әріптестеріне тәжірибелік көмек көрсетуге тиіс. Проблемалық
активтермен ... ... банк ... ... ... ретінде
бір-біріне деген сенімдерінің болуының маңызы зор.
4. Проблемалық активтердің пайда болуы тәуекелдерден қашу және ... ... ... ... ... шетел банктерінің
тәжірибелерін үйрену және ПАББ-нің жұмысына енгізу. ПАББ-нің ... ... ... ... ... ... тиіс. ПАББ
қызметкерлерінің біліктілігін ... ... ... ... ... ... шетелдік банктердің осы саладағы
әріптестерінің бірігуімен семинарлар ... ... ПАББ ... ... бағыттары бойынша әдістемелік, ... және ... ... ... құрылымдық бөлімшелерін
ақпараттық қамтамасыз етуді жүзеге асыру. ПАББ өзінің құзіретінің шегінде
банктің нормативтік және үкімдік ... ... ... және ... қарамағындағы бөлімшелердің ақпараттық қаматамасыз етуді жүзеге
асыру. ПАББ өзінің құзыретінің ... ... ... және ... ... ... және ... өзінің құрамындағы бөлімшелердің
міндетті түрде орындауына бағыттайды. Ондай құжаттарға ... ... банк ... ... ... жоғарында ұсынылған типтік міндеттеріне байланысты, ... ... ... ... ... қарастыруға болады: бөлімшенің
қарауында болатын проблемалық активтер бойынша ... ... ... ... ... ... асыру; өзге бөлімшелермен
бірлесе отырып, ... ... ... ... ... және өзінің құзіретіне қарай банктің жоғарғы ... ... ... ... ... Активтердің проблемалық
топқа ауысу кезеңінен бастап, олардан нақты нәтиже шыққанша жұмыс жүргізу;
проблемалық активтермен жұмыс жасауға ... ... ... ... ... ... және есепке алуды ұйымдастыру.
Бөлімшенің қарауында есепке алынатын қарыздарды ... ... зия ... ... жабуға арналған резервтермен есеп айырысуды,
есептеуді және бақылау қоюды ... ... ... ПАББ жұмысының
сызбасын әр түрлі жасауға болатыны ... ... ... 6 ай және ... ... ... қайтару кестесі бұзылған кез келген банктің жіктелетін
активі осы ПАББ-нің тікелей құзіретіне берілуге тиіс.
Сонымен қатар проблемалық ... ... ... ... ... ... ... ( ПАК ) құрудың да аса қажеттігі
бар. Аталған комитет нақты ... ... ... ... ... ... ... ПАК құрамы банктердегі несиелік комитет
құрамынан саны ... ... ... Оның құрамы ПАББ-нің жетекшісі,
несиелік, заң департаментінің, ... ... ... ... ... және ішкі ... бөлімдерінің жетекшілері
кірген дұрыс. ПАК-тің кейбір ерекше отырыстарына өзге де ... ... ... болады. ПАК-тің отырысын айына бір рет
немесе қажет болған жағдайларда өткізу қажет. ... ... ... ... ... ұйымды ұйымдастыруға да болады. ... ... ... ... ... ... ... Коллегиялық
ұйымға мүшелері оның ... ... ... орынбасарларынан
арасынан сайланады. Коллегиялық ұйым аптасына бір рет жиналуы ... ... ... типтік құрылымы және аталған бөлімшенің функциональдық
байланыстары 3.2-суреттегідей болғаны дұрыс. Оның болуы мүмкін ... ... ... – банкттің жұмысында тәжірибесі көп, ... ... бас ... ... активтерді басқару
бөлімшесінің жетекшісі мынадай қызметтер ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді және жоспрлау ... ... ... ... шешеді;
Бөлімшенің құзіретіне кіретін мәселелер бойынша істердің ... ... ... және оның негізінде банктің қызметін жетілдіруге
бағытталған шешімдер ... ... ... ... ... және ... ... қызметіне қатысты нұсқаулық материалдарын жасай отырып, оларды
тәжірибеге енгізу шараларын ... ... ... ... ... өкіл ретінеде қатысады. Проблемалық активтер жөніндегі комитет
пен несиелік комитеттің ... ... бар ... ... өзгеде бөлімшелерімен өзара қарым-қатынаста жұмыс жасай ... ... ... ... жұмысқа тартады;
Бөлімшенің штаты, кадрларды ... және ... ... ... ... ... ... жұмыстан босату туралы
мәселелерді банк басшыларының қарауына береді:
Банк басқармасы мен ... ... ... ... және ... ... ... сақталуына бақылау
жасайды. 2. Экономикалық білімі бар ... ... ... ... ... құжаттарын жасайды, резаертерді құрады, ПАББ-нің жұмысының
нәтижелерін ... және ... ... білімі бар маман банктің бухгалтерлік есебін жетік ... ... ... ... ... ... сызбасының
үлгісін жасай білу тиіс. Ол банктің бухгалтерлік бөлімінің ... ... ... ... ... ... ... ретінде, оның
кәсіпорынның бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушы – кәсіпорынның ... ... және ... ... ... ... ... тәжірибесін жетік білуге, банктің
нормативтік материаларын, экономиканың ... ... ... Салық саласының маман тек қана банктік емес корпоративтік секторға
салық салу ... мен ... ... сондай-ақ банктің ішкі
аудит қызметімен ... ... ... ... ... ... бар ... банктің атынан арбитраждық сотта банктің
мүдделерін қорғай білуі және банктің заң ... ... ... ... Қауіпсіздік мәселелері бойынша маман банктің қауыпсіздік ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынаста
болуға тиіс.
8. Филиалдар бойынша маман банктің ... ...... ... ... ... олардың өңірлердегі қызмет
ету ерекшеліктерін, әлсіз және күшті жақтарынан хабардар болуы тиіс.
9. Техника ... ... ... ... ... және
байланыс құралдары бойынша кез келген мәселелерді білуі қажет. Бұл жерде
біздің ... ... ... ... ерекшеліктеріне қарай ПАББ-ні өзінше
құруға және оның құрлымына қажеттілігіне байланысты өзге де ... ... ... ... ... Сонымен қатар, ең маңызды мәселе
бұл аталған ... ... ... ақы ... яғни банктің
қызметкелеріне қарағанда көп төлейтін болса, онда өзге бөлімшелерден осы
бөлімшеге ... ... орын алуы ... ... де ... ... тәуекелмен байланыстығын және өте күрделілігін
ескере отырып, біздің ойымызша қайтаралған проблемалық активтердің көлеміне
қарай 5-10 % ... ... ... банк жетекшілерін келісімі
негізінде шешуге болады. Оған қоса банк жетекшілерінің ... әр ... ... ... қажет. ПАББ жұмысының тиімділігіне қол
жеткізуге материалдық-техникалық жабдықталуының да маңызы зор. банктің
мәліметтер ... қол ... ... ету ... де ... ... қатар ПАББ қызметкерлерінің іс-сапар және өзге де жол жүру
шығыстарын төлеу, ... бөлу және ... ... бірінші кезекте шешуге
мән беру қажет. Жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... нормаға енгізілген және оларды біздің
тәжірибемізде аталған бөлімше басқару субъектілері ретінде ... ... ... ... жаңаша құрлымынан орын алуға тиіс. Қорыта
айтқанда, кейбір банктер бастапқыда мұндай жаңа ... ... ... бәсекелестік тұрғыдан қаламауы мүмкін. Бірақ та уақыт ... ... ... қызметінің тиімділігіне көздері жететіне күмән
келтіруге болмайды. Қазақстандық банктерінің активтерінің бүгінгі ... ... ПАББ ... ... оның ... жіктелетін (проблемалық)
активтерді жаңаша басқару бөлімшесінің құрылуын қажет етіп ... 3.2. ... ... ... бөлімшесінің құрылымы және
функционалдық байланыстарының ұсынылатын үлгісі.
Қорытынды
Қорыта келгенде, дамудың жаңа ... ол ... үшін ... ... ... реттеу. Банктердің қызметін реттеу және қадағалау
бойынша нормативтік құқықтық актілерге аса маңызды міндеттер ... ... ... ... басымдықтары туралы қысқаша айтып
өтсем.
Үкімет, Ұлттық банк, Қаржылық бақылау агентігі ... ... ... ... ... де, жедел іс-қимылдар жасауының ықпалды
тегігін қалыптастырып, халықаралық рыноктардың қазақстан экономикасына
деген сенімін ... ... ... ... ... банк секторының бәсекеге
қабілеттілігін және тұрақтылығын арттыру ... ... ... ... ... ... ... атқаратын басты міндеті болуы тиіс.
Өмір біздің жоспарларымызға түзетулер енгізіп тұратын болады. Біз ... ... ... ... банктерге елеулі әсер еткен ипотеклық дағдарысының
сабақтарын естен шығырмаған жөн. ҚБА әр ... ... ... мұқият
қадағалап, қажет болған жағдайда алдын алатын және ықпалды шаралар ... ... ... бола ... ... ... ... тиесілі бөлігін өз мойындарына алуға тиіс. Егер ... ... ... үшін ... ... ... ... немесе
оған қаблетсіз болса, ондай кезде мемлекет қажетті шаралар қабылдауға дайын
болуы керек.
Мұндай жағдайда реттеушілік ... ... банк ... үшін барынша
мөлдір және ұғынықты болуға тиіс.
Шетелдік капиталдың банк секторына келуіне біз ... ... ... ... ... көзі банк ... халықаралық озық
тәжірбиесі ретінде қараймыз.
Біздің қаржы жүйемізді ... ... одан әрі ... Мұны ... ... рыногын, қазіргі заманғы қаржылық құралдарды
дамытуға, банкроттық туралы заңдарды жетілдіруге, сот ... ... ... ... жеке ... да, срнымен бірге, мемлекеттік сектордағы да
жүйелік тәуекелдерді басқаруды дамыта түсу қажет. Үкімет, ҚБА және ... ... ... ... де ... ... құруы керек.
Сондай-ақ, күтпеген ахуалдарға қарсы шапшаң іс-қимылдар жасау
шарларының жүйесін әзірлеу ... ... пен ... оның ... ... де ... ... елдің
қаржы жүйесі тиімділігінің негізгі критерийіне айналуы тиіс.
Барлық қажетті ресурстарды игеру ... ... ... ... ... шеіледі. Қазақстан ... және ... ... ... ... ... қызметтердің
негізгі шараларын қолдау жасау тиіс.
Менің ойымша бұл кезеңнің нақты ... ... ... ... ... нақты секторындағы несиелеу жүйесін қысқа мерзімді
несиені дамыту дұрыс сияқты, ол үшін біздің банктер шағын бизнестің ... тиіс ... ... ... ... ... Европалық Даму
бағдарламасымен жеке несиелер белсеңді түрде берілген. Негізінен бұл ... ... ... үшін ... ... банктердің капитал
қаражаттары салымдардан құралаған. Инвестициялық салымдарды ұзақ ... ... ... ол ... үшін ... жүргізілмеген банктік
саясат емес еді, біздер ең ... ... ... ... ... беріп банк меншікті кпиталын көбейтуіміз керек еді. ... ... ... аз, яғни қызмет көсету саласы төмен
болып отыр. Осының барі ... ... ... ... ... да енді біз ... ... Жапония, Малазия, Қытай. ... осы ... ... бес ... статегиялық бағыттарды
қолдануымыз керек деп ойлаймын, себебі осы ... ... ... ... елі, ... ... қызметтерінің сапасы арта
түскнені көруге болады.
Елімізде кредиторлық чек ... ... ең ... ... ... жағдайларға қатысатын кіші
кәіпорындарды жоққа ... екі ... ... қамтыған процедуралары
мүлдем жоқ.
Банктік қызметінтің несиелік үдерісі мынадай кезеңдерден тұрады:
- несиелеу өтінішінің анализі;
- несиелік операциясының табыстылығын ... ... ... ... басқару;
- несиелік бақылауға бақылау жасау т.б.
Мен қорытынды бөлімде ... ... ... ... ... үшін қысқаша қортынды ретінде ... ... ... ... ... жеке ... мониторинг;
2. салалар жағдайындағы тұоақты мониторинг, мұнда әрбір клиенттің
негізгі шаруашылық қызметін кіріктіру;
3. ... ... және ... нәтижесін ұсыну;
Осы ұсыныстарды банктік қызметтер үшін тиімді болады санаймын.
Қазіргі таңда банктер үшін бірнеше инветорлар ... ... ... ... ... ... ... ауырпалығын бөлуді көрсетіп
отыр. Анығырақ айтқанда ірі қарыз алушыларға әмбебап болмайды. Бұл мынамен
байланысты, ... ... ... ... ... біріккен
инвесторлар потенциалды экономиканы банктік несиелік тәуекелдің төмендеуіне
байланысты көтеруін бақылау.
Бір қатар қамтамасыз ... ... ... ... ... ... реттейтін нормаларына сәйкес бірталай
қаржының сәйкесінше мақсатты резервтерге жұмылдырылмағаны айтылады.
Осы тұста экономикаға мемлекеттің ... ... ... ... ... орын алуы, еліміздегі банк жүйесінің тұрақтылығы
мен өміршенділігіне ықпал етері сөзсіз.
Біздер үшін тиімді ... бірі ... ... ... ол әр елде ... дамып отыр. Нидерланды елдерінде коммерциялық
банктердің қызметіне ... ... ... ... ... және Швейцарияда қадағалау органдары орталық банктен тыс ... Ал, ... АҚШ және ... ... ... ... ... банктер мен бірге қадағалау жөніндегі мемлекеттік
органдар жүзеге ... ... ... ... ... ... банк қзметі
тек экономика саласы үшін ғана басты ... ... ... ол ... да әсер ететін негізгі фактор болып табылады. Әрине, мұндай
құбылыстарға бір ... ... ... ... ... ... принциптердің маңызды деген әр даму ... ... банк ... одан әрі ... және оның ... ... банк ... мәнін өзгертеді. Бұл несиені,оның сондай-ақ
принциптерін де өзгетіп отырады.
Бүгінгі ... ... ... ... ... ... пайдалана алмауы банк қызметін алаға жетелемейтін басты себептің
бірі деп ... ... ... ... ... саясатын, сондай-ақ ғылыми
тұрғыда қажетті зерделемегендіктен, яғни осы ... ... ... ... және ... ... мүлдем тоқтатылып отыр. Ал, менің
ұсыныстар тікелей осыған байланысты қалыптасады, банктің қызмет аясын
нығайту ... ... ... ... қызметтерді дамыту, сонымен қатар
жаңа бағыттарды ұсынған болатын,. Ендеше біздер үшін бұл ... ... ... ... отыр десем қателеспеймін.
Банктің аффирлирленген тұлғалары болып саналатындарды қызметіне
жиынтық ... ... ... Банктік қадағалау жөніндегі
Базель ... ... ... ... ... ... қарастырған жөн.
Банктік қадағалау жөніндегі Базель комитеті ... ... ... ... ... ... ... ұсынысы
бойынша, 1998 жылы құрылған. ... күні ... ... жөніндегі
Базель комитетті бұл банктерге және өзге несиелік ұйымдарға қадағалауды
жүргізетін әлемнің барлық елдері ... ... ұйым ... ... ... ... ұйымының құрамына - Бельгия, Канада, Франция,
Германия, ... ... ... ... ... ... Хандық, АҚШ сияқты елдердің орталық банктерімен қадағалаушы
органдарының жетекшліктері кіреді. Комитеттің мәжлісі ... ... ... ... есеп ... ... ... біздегі
Банктік қызметттерді дамытып, халықаралық стандарт жүйесіне бағаттағаннан
кейін біздер үшін ... ... осы ... ... ... тиіс ... Сөз соңында айтарым, қазақстан нарық экономикасы теоремасы
демократиялық даму ақиқаттарынан тар жол, ... ... ... жаңа ... бет ... енді жаңа ... ... демократияық
құқылық мемлекеттің іргетасын нық қалайық.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Нормативті заң ... «ҚР ... ... Жеті ... ... ... қызметі туралы» ҚР заңы/ 2007ж.
4. «ҚР Ұлттық банк туралы» ҚР заңы/2006ж.
5. «Қаржы нарығын және қаржылық ұйымдарды ... ... ... туралы» ҚР заңы. 2003ж.
6. «ҚР акционерлік қоғам туралы» ҚР заңы/2006ж.
7. «Бағалы қағаздар нарығы туралы» ҚР заңы/2003ж.
8. «Қаржы ... ... ҚР ... ... ... ... және қаржылық ұйымдарды мемлекеттік реттеу және
қадағалау ... ҚР ... ... ... ... мен ... ... ҚР заңы. 2000.
11. 2002 жылы 3 маусымдағы Ұлттық банк басқармасының №213 қаулысымен
бекітілген «Екінші ... ... ... ... ... ереже.
12. 2000 жылғы 2 маусымдағы Ұлттық банк Басқармасының №266 қаулысымен
бекітілген «Қазақстан Республикасының ... ... ... ашу, ... және жабу тәртібі туралы» нұсқаулық.
13. 2002 жылы 16 қарашадағы Ұлттық банк басқармасының №465 ... ... ... ... жіктелуі және
оларды күмәнді және үмітсіз санаттарға жатқыза отырып, оларға қарсы
провизиялар құру» ... ... ... ... ... ... және оларды күмәнді
және үмітсіз санаттарға жатқыза отырып, оларға қарсы провизиялар
құру» туралы 2002 жылы 16 ... ... банк ... ... ... ереже.
15. 1999 жылы 15 ... ... Банк ... ... «ҚР ... ... ... кассалық операцияларды
жүргізу» ережесі.
16. 1999 жылы 15 қарашада Ұлттық Банк ... №397 ... «ҚР ... деңгейдегі банктердің аудармалы және жай
вексельдермен операцияларды жүргізу» ережесі
17. Программа развития ... ... ... ... ... на ... Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын қадағалау және реттеу жөніндегі
ҚР агенттігінің есептік материалдарынан
3. Әдеби оқулықтар тізімі:
19. Хамитов Н.Н. «Банк ісі» ... ... ... Н.Н. «Банковский надзор и его эффективность» ...... ... ... С.Б. ... ... және ... Оқу құралы. Алматы. Издат-
маркет. 2004.
22. Мақыш С.Б., Ілияс А.Ә. «Банк ісі» Оқу ... ... ... ... ... С.Б. ... банктердің операциялары» Оқу құралы.
Алматы. Издат-маркет, 2004.
24. Мақыш С.Б., Ильяс А.А. «Банковское дело» Учебное пособие. ... ... ... ... С.Б., ... ісі» ... Алматы. ИздатМаркет, 2007.
26. Мақыш С.Б., Сұпығалиева Г.И., Керімбекова Н.Н. «Ақша, несие,
банктер пәнінен ... Оқу ... ... Қазақ университеті,
2004.
27. «Банковское дело» Учебник / Под ред. Г.С. ... ... ... Ғ.С., ... кредит, банктер» Оқулық. Алматы,
Экономика, 2006.
29. Л. ... Д. ... ... ... банк ... ... ... Жеті жарғы, 2006.
30. «Банковское дело» Учебник / Под ред. Г.Г. ... – М.: ... ... ... ... / Под ред. А.М. Тавасиева. – М.: ... ... ... ... / Под ред. О.И. ...... и ... 2004.
33. «Актуальные проблемы ... ... в ... ... Р.К. Н.А. ... ... ... в новом мире»
г. Алматы,2007.
34. О.Баймұратов «Қазақстандағы қаржы нарығы» Оқулық. Алматы,2006.
3. ... ... ... ... ... ... Давлетова М.Т. Современное состояние ... ... ... ... ... банковских услуг в Казахстане // Финансы
Кзахстане // Финансы Казахстана – ... ... – 2000. - №9-10. ... ... Г.А. ... ... Казахстана: состаяние и
преспективы развития» // Банки Казахстана. – 2001. - №10. – С. ... ... Г.А. ... состояние и преспективы развития
финансового рынка и банковской системы ... // ... – 2000. - №3.- ... ... Е. ... ... банков // Банки Казахстана. ...... ... Казахстана» ежемесячный финансовый журнал/2(128) – 2008.
40. ... ... 26 ... 2007ж. ... ... ... 2008ж. 10-15б.
Қосымша1
Банк жүйесіндегі ҚР резиденттері еместерге талаптар жиынтықтарының
динамикасы мен құрылымы
|Банк жүйесіндегі ҚР ... | ... | | ... еместерге | | | | ... % ... ... ... ... | ... мен құрылымы | |% | |% | ... қол ... | | | | | ... асыл ... |11,3 |331,4 |12,0 |35,3 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... |295,0 |13,0 |489,4 |17,7 |65,9 ... ... |568,0 |26,1 |324,5 |11,8 |-42,9 ... қарыздар мен | | | | | ... ... |972,8 |44,7 |1 413,7 |51,3 |45,3 ... | | | | | ... ... |21,0 |1,0 |60,1 |2,2 |2,9 есе ... ... |74,7 |3,3 |139,30 |5,0 |86,5 ... ... | | | | | ... талаптардың |2 176,50 |100 |2 758,4 |100 |26,7 ... | | | | | ... ... ҚР ... ...... бюллетенінен.
Қосымша 2
Банк жүйесіндегі ҚР резиденті еместер алдындағы міндеттер жиынтықтарының
динамикасы мен құрылымы
|Банк жүйесіндегі ҚР ... | ... | | ... ... | | | | ... % ... ... |млрд.теңг|барлығы |млрд.теңг|Барлығы | ... ... |е |% |е |% | ... құрылымы | | | | | ... ... ... |159,1 |3,9 |154,6 |2,9 |-2,8 ... банк ... | | | | ... іске асыратын |1 372,1 |33,2 |1 709,00 |31,6 |24,6 ... ... мен | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... |27,4 |0,7 |40,6 |0,8 |48,2 ... | | | | | ... тұлғалардың салымдары |179,7 |4,4 |154,7 |2,9 |-13,9 ... ... ... |0,6 |29,2 |0,5 |20,2 ... ... |1 557,1 |37,7 |2 529,0 |46,8 |62,4 ... кәсіпорындардың | | | | | ... | | | | | ... ... |240,5 |5,8 |316,1 |5,9 |31,4 ... қағаздар | | | | | ... ... бар |305,1 |7,4 |121,8 |2,3 |-60,1 ... ... | | | | | ... да ... |264,30 |6,3 |348,00 |6,3 |31,7 ... ... еместердің | | | | | ... ... 129,60 |100 |5 403,00 |100 |30,8 ... | | | | | ... ... ҚР ... банктің № 2008ж. статистикалық
бюллетенінен.
Қосымша 3
Банк жүйесінің табыстылығы
млрд. теңге
|Банк жүйесінің табыстылығы | 01.01.07 ... ... |
| | | |(+;-), % ... ... байланысты табыстар |620,1 |1 242,8 |2 есе ... ... ... ... |337,2 |656,1 |1,9 есе ... алуға байланысты таза табыс |282,9 |586,7 |2,1 есе ... ... ... жоқ ... |287,3 |552,7 |1,9 есе ... ... қатысы жоқ шығындар |442,5 |873,8 |2 есе ... ... ... жоқ таза ... |-155,2 |-321,1 |2,1 есе ... | | | ... ала ... ... |-0,2 |0,4 |- ... ... ... ... таза |127,5 |266 |2,1 есе ... | | | ... ... төлеу бойынша шығын |25,6 |44,8 |1,8 есе ... ... ... ... таза |101,9 |221,2 |2,2 есе ... | | | ... ... ҚР ... ...... бюллетенінен
Қосымша 4
Банк жүйесінің табысын сипаттайтын көрсеткіштер жиынтығы
|Банк жүйесінің табысын сипаттайтын көрсеткіштер ... ... ... | | ... ... (ROA) табыс салығын төлеуге |1,44 |2,28 ... таза ... ... | | ... ... өз ... (ROE) ... ... |14,65 |18,64 ... дейінгі таза табыс қатынасы | | ... ... ... ... ... табыс |6,99 |10,64 ... | | ... ... ... ... бойынша сыйақы алуға |9,13 |12,76 ... ... ... | | ... салығын төлеуге дейінгі таза табыс салығына |29,60 |29,62 ... ... ... таза ... ... | | ... ... ... ... ... шығын |4,21 |6,40 ... | | ... ... ... қор ... шығынының |1,79 |2,11 ... | | ... ... ҚР ... ...... бюллетенінен алынған.
Қосымша 5
Банк
жүйесінің шоғырландырылуы
|Банк жүйесінің жиынтық үлесі ... ... |
|3 ірі ... активтер |57,9 |59,3 |
|3 ірі ... ... |58,6 |59,6 |
|3 ірі ... өз ... |54,6 |57,1 |
|3 ірі ... ... портфелі |58,3 |61,4 |
|3 ірі ... ... ... с.і.: |58,9 |64,6 |
|- ... ... |62,9 |65,0 |
|- жеке ... |44,6 |63,1 ... нарығын жәнеқаржы ұйымдарын қадағалау және реттеу ... ... ... материалдарынан
-----------------------
[1] * Сейтқасымов Ғ.С., «Ақша, кредит, банктер» Оқулық. Алматы, Экономика,
2006. 250-258б.
[2] * Мақыш С.Б., «Банк ісі» Оқулық. ... ... 2007. ... * Сейтқасымов Ғ.С., «Ақша, кредит, банктер» Оқулық. Алматы, Экономика,
2006.
[4] * Мақыш С.Б., «Банк ісі» Оқулық. Алматы. ИздатМаркет, 2007. ... * Л. ... Д. ... «Қазақстан Республикасының банк құқығы» Оқу
құралы.
Алматы, Жеті жарғы, 2006. 14-18б.
[6] * Сейтқасымов Ғ.С., «Ақша, кредит, банктер» Оқулық. Алматы, ... * ... ... ... / Под ред. О.И. ... – Москва
«Финансы и статистика»,
2004.
[8] * Сейтқасымов Ғ.С., «Ақша, кредит, банктер» Оқулық. Алматы, Экономика,
2006.
[9] * ... ... ... / Под ред. Г.С. ... қаражат»,1998.
[10] * Сейтқасымов Ғ.С., «Ақша, ... ... ... ... 2006.
[11] * «ҚР акционерлік қоғам туралы» ҚР заңы/2006ж.
[12] * ... Ғ.С., ... ... ... Оқулық. Алматы, Экономика,
2006.
[13] * «ҚР Ұлттық банк туралы» ҚР заңы/2006ж.
[14] Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктердің ... Оқу ... ... 2004.
[15] * Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктердің операциялары» Оқу құралы.
Алматы. ... ... * ... С.Б. ... банктердің операциялары» Оқу құралы.
Алматы. Издат-маркет,.
[17] * Мақыш С.Б. ... ... ... Оқу ... Издат-маркет, 2004.
[18] * Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктердің операциялары» Оқу ... ... * ... С.Б., ... ісі» ... Алматы. ИздатМаркет, 2007.
[20] * «Банки Казахстана» ежемесячный финансовый ...... * ... ... ... ... журнал/2(128) – 2008.
[22] * Мақыш С.Б., «Банк ісі» Оқулық. Алматы. ИздатМаркет, 2007.
[23] * ... Н.Н. ... ісі» ... ... * ... Казахстана» ежемесячный финансовый журнал/2(128) – 2008.
[25] *Статистикалық мәліметтер ҚР ... ... № 2008ж. ... * С.Б. ... «ҚР ... деңгейлі банктердің проблемалық активтерін
басқару тәжірибесін жетілдіру» Қаржы каражат 2008/1

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктік несие қызметтері33 бет
Ақша айналысын реттеудегі Ұлттық банктің рөлі33 бет
Ақша қаражаттар есебі жайлы65 бет
Банк менеджменті, оның мазмұны және ерекшеліктері95 бет
Банк қызметтерін қаржылық қадағалау және оны ұйымдастырудың негіздері76 бет
Банктік несиелік портфелін басқару мәселері мен оны шешу жолдары91 бет
Банктік несиелеудің принциптері мен әдістері96 бет
Банктік қызметтер нарығын кешенді зерттеу негізінде, отандық және шетел тәжірибесін талдай отырып, халыққа банктік қызмет көрсетуді жетілдіруге бағытталған әдістемелік және тәжірибелік ұсыныстары73 бет
Банктің меншікті капиталының қаражаттар есебі30 бет
Банктер нарықтық қатынастар жағдайындағы өзіндік ерекшелігі бар кәсіпкерліктің дербес түрі31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь