Delphi бағдарламасындағы массивтер

КІРІСПЕ
1 БӨЛІМ. БАҒДАРЛАМАЛАУДАҒЫ МАССИВ ТЕРМИНІ
1.1 Массив типті айнымалылар
1.2 Массивтің ең кіші элементін іздеу
2 БӨЛІМ. ФАЙЛДАРМЕН ЖҰМЫС
2.1 Файлдардың түрлері және мәтіндік файлға мәліметтер жазу
2.2 Бір өлшемді массивтер және екі өлшемді массивтер
2.3 Бағдарламаның тәжірбиелік орындалуы
ҚОРЫТЫНЫ
Осыған дейінгі қарастырылып келген мәлімет типтері қарапайым болып есептеледі. Себебі олар тек бір ғана объектіге яғни бір ғана санға немесе символға қатысты ғана қолданылады. Delphi-де бір типке жататын бірнеше элементтерден тұратын обектілерді де пайдалануға болады. Массив осындай бір типке жататын элементтерден құралатын құрылымдық тип болып табылады.
Қарапайым типтер қатарына жататын стандартты (Integer, real) және қолданушылар (тізбектелген тип) типтерінде бір айнымалыны сақтау үшін, негізінен компьютер жадысының бір ғана ұяшығы қолданылады.
Курстық жұмыстың тақырбы: Бір өлшемді және екі өлшемді массивтерді қолданып бағдарлама құру.
Курстық жұмыстың мақсаты: массивтердің түрлерімен жұмыс жасай отырып, тез әрі жылдам түрде бағдарлама құрып, нақты нәтиже алу.
Курстық жұмыстың міндеттері:
Массив туралы теориялық ақпарат жинақтау;
Бір өлшемді және екі өлшемді массивтерді анықтау;
Массив элементтерін іздеу;
Delphi ортасында массив элементтерін өңдеу.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі: Delphi бағдарламау ортасы.
Курстық жұмыстың бірінші бөлімінде бағдарламалау ұғымында массив элементтерін сипаттау болып табылады. Бұл бөлімде массив элементтерінің типтері мен түрлерін анықтау туралы мәселелер қарастырылады. Ал, екінші бөлімінде бір өлшемді және екі өлшемді массив элементтері туралы ақпараттар жазылып, бағдарламалық кодқа түрлендіру туралы қарастырады.
Қорытынды бөлімінде бағдарламаны жасау барысында нені үйрендім, нені білдім деген мәселелер қортындыланылады.
1. Бекмолдаева Қ. Солтанаева С. TURBO PASCAL бағдарламалау тілі (зертханалық жұмыстар); Оқу құралы  Астана: Фолиант, 2010
2. Ғұмыров Ж. Алгоритмдеу және бағдарламалау негіздері: (есеп жинағы).
3. Ғабулаев Д. Медешова А. Дербес компьютердің бағдарламалық жасақтамасы: оқулық  Астана: Фолиант, 2010
4. Ермеков Н.Т. Есептеу техника негіздері: оқулық  Астана: Фолиант, 2010
5. Кондратюк Е.К «Си трюки т эффекты» 2010
6. Козен Д.С. Есептеу теориясы.1  бөлім: Оқулық\ауд. Рыспайұлы Б, т.б  Алматы, 2013.
7. Керниган Б.И Ритчи Д.А «Язык программирования Си» 2012
8. Лабор В.В Шарп С.И «Создание приложений для Си»
9. Медешов А.Б. Мұхамбетова Ғ.Г. Бағдарламалау: оқулық құралы  Алматы «Бастау» баспасы» 2014 ж.
10. Объектілі бағытты бағдарламалау негіздері А. Аймқханов. 2 бас. Өңд – Астана: фолиант, 2014 ж.
11. Тукубаева З.Б. Қолданбалы ақпараттар теориясы: оқулықАлматы 2012 ж
12. Хакімова Т. Компьютерлік өңдеуді автоматтандыруда инновациялық технологияларды пайдалану. Оқу құралы. 2012 ж
13. Шайқұлова А.Ә., Аманжолова С.Т., Асқарова Н.Т. Бағдарламалық жасақтаманың қазіргі заманғы жабдықтар. Оқулық Астана: Фолиант, 2010ж.
14. Шмыгалиева Т.А., Черекбаева Л. Клиент  сервер қосымша: «Информатика» мамандығы студенттеріне арналған оқулық құралы – Алматы: Қазақ университеті. 2011 ж.
15. Хакімова Т. Компьютерлік өңдеуді автоматтандыруда инновациялық технологияларды пайдалану. 2010 ж.
        
        КІРІСПЕ
Осыған дейінгі қарастырылып келген мәлімет ... ... ... ... олар тек бір ғана ... яғни бір ғана санға немесе
символға қатысты ғана ... ... бір ... ... ... ... ... де пайдалануға болады. Массив осындай бір
типке жататын элементтерден құралатын құрылымдық тип болып табылады.
Қарапайым типтер қатарына ... ... ... real) ... ... тип) ... бір ... сақтау үшін,
негізінен компьютер жадысының бір ғана ұяшығы қолданылады.
Курстық жұмыстың ... Бір ... және екі ... ... ... құру.
Курстық жұмыстың мақсаты: массивтердің түрлерімен жұмыс жасай ... әрі ... ... бағдарлама құрып, нақты нәтиже алу.
Курстық жұмыстың міндеттері:
Массив туралы теориялық ақпарат жинақтау;
Бір өлшемді және екі өлшемді массивтерді анықтау;
Массив элементтерін ... ... ... элементтерін өңдеу.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі: Delphi бағдарламау ортасы.
Курстық жұмыстың бірінші бөлімінде бағдарламалау ұғымында массив
элементтерін сипаттау болып табылады. Бұл ... ... ... мен ... ... ... ... қарастырылады. Ал, екінші
бөлімінде бір өлшемді және екі өлшемді массив элементтері туралы ақпараттар
жазылып, бағдарламалық кодқа түрлендіру туралы қарастырады.
Қорытынды бөлімінде бағдарламаны ... ... нені ... ... ... мәселелер қортындыланылады.
1 БӨЛІМ. БАҒДАРЛАМАЛАУДАҒЫ МАССИВ ТЕРМИНІ
1.1 Массив типті айнымалылар
Delphi тілінде жеке-дара ... ... ... да бір ... ... топтары да қарастыруға болады. Осындай топтардың
бірі – құрылымдық типі ARRAY ... ... ... дегеніміз – бір
типті шамалардың реттелген белгілі бір тобы. ... ... ... ... ... олардың саны сипаттама бөлімінде жарияланып
анықталады да, бағдарламаның ... ... ... Массив
элементтерінің типі файлдан басқа кез келген (бүтін, нақты, символдық,
жолдық, масивтік т.б.) типі бола ... ... ... бір ... ... ... реті индекс арқылы көрсетіледі. Индекс массивтің
идентификаторынан соң тік жақшаға ... ... ... a[1], ... … ,a[i], …, a[n]. ... типін анықтау үшін Array …of (…тұратын
массив) қызметші сөздері қолданылады. Массив алдын ала типтерді ... ... ... ... ... Var тарауында
аталады.Жазылуының жалпы түрі:
Type
=array[]: of;
Var
         : ;
мұндағы: ... типі – ... 2 ...
         элементтер типі – массивті құрайтын негізгі элементтердің ... ... ... ... ... array[]: of;
Массивке мысал:
Program Fatima;
Const n= 20;
Var
k, i, j: integer;
A,B: array [1..n] of real;
Begin
For I: =1 to n do
Readln ... 0 {В ... ... ... ... I:=1 to n ... A[i]0 then k:=k+1;
4. Бір өлшемді массивінің үлкен элементін және оның индекісін табу:
max:=a[1];
n:=1;
for i:=2 to 10 do
if a[i]>max then begin ... n:=i; end [6, ... ... ... ең үлкен, ең кіші элементін және оның индекісін
табу.
program max, min;
uses crt;
var a: array[1..5] of integer; i, max, nmax, min, ... i:=1 to 5 ... ... ... ... i:=1 to 5 do writeln ... i:=1 to 5 ... a[i]>max then begin max:=a[i]; nmax:=i; end;
if a[i] : < тип >;
< Жол ... ... > : < тип ... ... ... Name, Par : String [15] ... : ... : boolean;
Dep : string [10]
end
Бұл операторлар кейбiр ұйым қызметкері туралы мәліметтер бар: ... (Fam, Name, Par ... ... аты, (Year ... туған жыл, (Sex жолы)
жарты, ол (Dep жолы) жұмыс iстейтiн ... Tpes ... ... ... жолдардың идентификаторлары көру кеңiстiгi тек қана ... ... түрі ... ... бұл ... айнымалысында анықтауға болады.
Мысалы:
var Pers, Persl: ... жеке ... бару жолы жазу ... ... айнымалыға
нұсқаумен жүзеге асырылады және нүктенiң нышанынан кейiн «» – жол ... ... ... 'Иванович';
Pers.Year:= 1960;
Pers.Sex:= true;
Pers.Dep:='Цех 1';
Жолдармен топтық ... ... ... ... Файл ... ретке келтiрiлген бір тип элементтерін көрсетеді.
Файлдарға бару үшiн арнаулы файлдық айнымалы ... Ол ... ... ... ұластырады. Бұл процедураға синтаксис ие
болады:
procedure AssignFile(var F: File, S: string);
F – кез келген ... ... ... S – файл аты бар жолақша.
Мысалы, оператор AssignFile (F1, ... ... ... F1
«Test.txt» файлымен байланыстырады.
Қазiргi файлдың ашылуы келесi Reset процедурамен жүзеге асырылады:
procedure Reset(var F: File ); ... ... F бұл ... ... ... ... ... керек.
Жаңа файлдың жасау және ашылуы келесi Rewrite процедурамен ... ... ... F: File ) [10, ... ... оқу, жазу ... орындалуынан кейiн файл CloseFile
процедурасы ... ... ... ... CloseFile (var F: File);
Файлдар жолақтарға бөлінген тізбекті символдардан тұрады. Object Pascal-
да мәтіндік файлға келетін TextFilе типі. Сонымен ол ... ... : ... ... ... ... мына процедура бойынша
procedure Write(var F: TextFile; ) [11, 134-135].
Мәтіндік файлды оқу рет бойынша процедураның ... ... Read(var F: ... онда ... ... ... сөйлемдер саналады.
Аналогты процедура Readln және Read айырмашылығы онда оқытылудан кейін
ағымдық позицияны жаңа жолға ... Егер Readl ... ... ... ол бұл ... тастап келесіге көшеді.
Типтелген файлдар бір типті мәліметтердің жолақтарынан тұратын екілік
файлдарды айтады. Ауыспалы файлды жарнамалау, мұндай файлдар ... ... ... ... аты» file of ... ... Мысалы: var Fi file of
real; Мәліметтерлің типі тек қана жай тип ... ол ... ... ... және Write ... ... мен жазбасының бір-бірінен
айырмашылығы жоқ. Тек сөйлемде типі жазба және ... ... осы ... ... ... керек [12, 216-217].
2.2 Бір өлшемді массивтер және екі өлшемді массивтер
Delphi ... тілі бір ... ... ... екі ... көпөлшемді массивтерді қолдануға мүмкіндіктер береді.
Екі өлшемді немесе көп ... ... ... ... үшін, олар
сипаттау бөлімінде көрсетілуі тиіс. Екі өлшемді массивтерді тік ... ... ... деп қарастыруға болады. Сондықтан мұнда баған
және жол ... өз ... ... ... массив элементтері екі ... ... ... ... ... mat ... үшінші жолы мен екінші
бағанының қиылысуындағы элементі 7-ге тең ... ... Екі ... енгізу үшін for…do цикл операторлары қолданылады.
К
ез келген элементін беру үшін екі индекс талап ... ... ... ... деп ... еске ... Әдетте, массивті қатарлары мен
бағандары бар кесте түрінде береді. Сонда қатар нөмірі массивның ... ... ... ... ... индексін көрсетеді. Екі өлшемді
массив былай сипатталады:
var массив аты: array[1..қатар саны, 1..баған саны] of ... ... ... ... мен ... индекстері бір-бірінен үтірмен
ажыратылады.
Массив элементі олардың индекстерінің көбейтіндісі екі өлшемді массив
түрінде болатын көбейту ... ... ... i,j:integer; a:array[1..9, 1..9] of integer;
begin
for i:=1 to 9 do
begin writeln;
for j:=1 to 9 do
begin a[i,j]:=i*j;
write(‘a[‘,i,’,’,j,’]=’,a[i,j], ’’);
end [13, 134-135].
Бағдарламада екі ... ... ... ... мен ... кесте түрінде шығарады. Паскальда бұл үшін қосымша келесі ... ... ... ... болады. Бұдан басқа сандардың ұзындықтары да
әртүрлі ... ... ... бір сан - екі ... ал екінші сан - үш
таңбалы. Нақты сандар әр түрлі бөлшек бөлігімен ... ... ... ... ... бірдей баған алу үшін шығару операторында сан
мен оның бөлшек бөлігін жазуға бөлінген позиция ... ... ... ... ... ... арналған айнымалыдан соң қос ... ... ... ... ... ... ... егер ол нақты сан
болса, онда тағы бір қос ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Санды шығару кезінде сан берілген мәнді цифрға дейін
дөңгелектенеді. Егер а айнымалысы нақты сан және ол 12.356 ... ие ... write (a:6:2) ... орындалуы нәтижесінде 12.36 санын аламыз
(сан алдында қосымша бос орын болады).
Математикада екі өлшемді массивті матрица ... деп атау ... ... ... ... ... онда қатар мен баған саны
бірдей.
• Бас ...... ... мен баған нөмірі сәйкес келетін элементтер;
• Қосалқы диагональ – матрицаның екінші диагоналы;
• Жоғарғы ... - бас ... ... ... ... қоса ... Төменгі үшбұрыш - бас диагональ астындағы элементтер(диагоналдағы
элементтерді қоса алғанда).
Жоғарғы және ... ... ... ... келетін
матрицаны симметриялы матрица дейді [14, 84-86].
2.3 Бағдарламаның тәжірбиелік орындалуы
Бұл бағдарламада массив элементтерін енгізуді және ... ... ... ... және ... сұрыптау
әдістерін Delphi ортасында реализациялау, қарапайым ... ... ... ұғымдары ретінде массив элементтерін енгізуге ... ... ... Edit ... Listbox, Combobox ... ... және стандарт диалогты терезелерді қолдануға болады.
Бір өлшемді ... ... ... Delphi ... ең негізгі мәселе – массив элементтерін енгізуді және
баспаға шығаруды дұрыс ... білу ... ... іске ... ... ең біріннші бізге курстық
жұмыстың ... аты мен ... ... ... беті ... ... Жобаның басты беті
2–сурет. Массив ұғымы мен олардың түрлері
Бір өлшемді A(n) массивінің тақ элементтерінің көбейтіндісін
есептейтін бағдарлама құрыңыз.
Шешуі: Формаға Listbox, Button1, Button2 ... ... ... Listbox ... ... Есеп шешімін Button2 компонентіне
шығарамыз. Есеп әдісін Button1 ... OnClick ... ... коды:
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
var a:array[1..100] of integer;
i,k,p:integer;
begin
p:=1;
k:=Listbox1.Items.Count-1;
for i:=0 to k-1 do
begin
a[i+1]:=strtoint(Listbox1.Items[i]);
p:=p*a[i+1];
end;
button2.Caption:=inttostr(p);
end.
Екінші тапсырмаға A(N) сандық ... тақ ... ... ... ... алгоритмін қолдана отырып кему ретімен орналастыру
қарастырылған.
Есеп аргументтері: A(N) ... ... ... ... терезесінен оқимыз және Edit1 компонентіне шығарамыз.
Есеп нәтижесі: Тақ нөмерлі элементтері кему ретімен орналасқан сандық
A(N) ... ... Button2 ... ... ... ... ... сұрыптау алгоритмі.
Ең үлкен элемент анықталады да бірінші тақ орындағы элементпен ... Одан ... ... ... ең ... анықталады да
екінші тақ орындағы элементпен орын ауыстырылады. Үрдіс барлық тақ номерлі
элементтер ретімен ... ... ... Edit1, ... ... ... ... Button1 компонентінің OnClick оқиғасында реализациялаймыз.
Бағдарлама коды:
procedure TForm2.Button1Click(Sender: TObject);
var a:array[1..15] of ... i:=1 to n ... ... енгізl.',' ');
a[i]:=strtoint(s);
edit1.Text:= edit1.Text+ s+',';
end;
i:=1;
while i< n do
begin
max:=a[i]; m:=i;
j:=i+2;
while jmax then begin ... m:=j; ... ... ... i:=1 to n ... + ... end.
3- сурет. Қосымша интерфейсі
4 – сурет. Бір өлшемді массив элементтеріне арналған есепті шығару
5 – сурет. Сұрыптау алгоритмі
6 – сурет. Екі ... ... ... ... ... жинағы
ҚОРЫТЫНЫ
Қорыта келгенде, мен осы курстық жұмысымды орындау барысында массивті
есептеуді Delphi ... ... ... ... Delphi ... ... ... бағдарлама құру мүмкіндіктерін пайдалана
отырып, кез келген тақырыпта жоба жасау маңызды болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... бойынша есептеу
алгоритмін ұйымдастыру болатын. Массив элементтерін сұрыптауды, ... ... кему ... ... ... ... кез ... санның
үлкенін табу алгоритмдерін толықтай зерттеді. Қарапайым есептеулерді
автоматты түрде ... ... ... ... ... алдым.
Массивтермен жұмыс жасауда қолданылатын бағдарламалық өнім Delphi
ортасы. Оның ... ... ... жылдамдығы тез әрі жасалған 
қосымшаның  өнімділігінің   жоғары, жасалған   ... ... ... ... ... ... Delphi ... жаңа
компоненттер мен құрылғыларды қосу арқылы қосымшаның жұмысын ... ... жеке ... жаңа компонент  пен құрал сайманды
құрудың мүмкіншілігі жоғары.
Курстық жұмыс бір жағынан ... ... ... оқып ... тигізді. Себебі бұл массив есептері бір ғана ... ... ... кең, біраз есептеулерді қажет етеді. Массивтерге
қатысыты ... ... ... келе бір ... және екі өлшемді
массив туралы бағдарлама құруды толық меңгердім деп айта ... ... ... ... ... ... Қ. Солтанаева С. TURBO PASCAL ... ... ... Оқу ... ( ... ... ... Ғұмыров Ж. Алгоритмдеу және бағдарламалау негіздері: (есеп жинағы).
3. Ғабулаев Д. ... А. ... ... ... жасақтамасы:
оқулық ( Астана: Фолиант, 2010
4. Ермеков Н.Т. Есептеу техника негіздері: ... ( ... ... ... ... Е.К «Си ... т эффекты» 2010
6. Козен Д.С. Есептеу теориясы.1 ( бөлім: Оқулық\ауд. Рыспайұлы Б, т.б ... ... ... Б.И Ритчи Д.А «Язык программирования Си» 2012
8. Лабор В.В Шарп С.И «Создание приложений для Си»
9. ... А.Б. ... Ғ.Г. ... ... ... ( ... баспасы» 2014 ж.
10. Объектілі бағытты бағдарламалау негіздері А. Аймқханов. 2 бас. Өңд –
Астана: ... 2014 ... ... З.Б. ... ақпараттар теориясы: оқулық(Алматы 2012 ж
12. Хакімова Т. ... ... ... ... пайдалану. Оқу құралы. 2012 ж
13. Шайқұлова А.Ә., Аманжолова С.Т., ... Н.Т. ... ... ... ... ... (Астана: Фолиант, 2010ж.
14. Шмыгалиева Т.А., Черекбаева Л. Клиент ( сервер қосымша: «Информатика»
мамандығы студенттеріне ... ... ...... ... 2011 ... ... Т. Компьютерлік өңдеуді автоматтандыруда инновациялық
технологияларды пайдалану. 2010 ж.
ҚОСЫМША
unit ... ... ... ... Classes, ... Controls, Forms,
Dialogs, Buttons, jpeg, ExtCtrls, StdCtrls;
type
TForm1 = ... ... ... ... SpeedButton1Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form1: TForm1;
Implementation
uses Unit2;
{$R *.dfm}
procedure TForm1.SpeedButton1Click(Sender: TObject);
begin
form2.Show ();
form1.Hide ();
end;
end.
procedure ... ... ... of integer;
i,k,p:integer;
begin
p:=1;
k:=Listbox1.Items.Count-1;
for i:=0 to k-1 do
begin
a[i+1]:=strtoint(Listbox1.Items[i]);
p:=p*a[i+1];
end;
button2.Caption:=inttostr(p);
end;
procedure TForm3.SpeedButton1Click(Sender: TObject);
begin
form4.Show();
form3.Hide();
end;
end.
procedure TForm3.Button3Click(Sender: TObject);
var algoritm:array [1..3] of string;
i:integer;
begin
algoritm[1]: = 'Массивтин биринши элементи';
algoritm[2]:='Массивтин ... ... ... ... i:=1 to 3 ... ... ... a:array[1..15] of integer;
i,j,max,m,n:integer;
s:string;
begin
n:=6;
for i:=1 to n do
begin
s:=inputbox('masiv','массив элем. енгізl.',' ');
a[i]:=strtoint(s);
edit1.Text:= edit1.Text+ s+',';
end;
i:=1;
while i< n ... ... jmax then begin ... end;
inc(j,2);
end;
a[m]:= a[i];
a[i]:=max; inc(i,2);
end;
for i:=1 to n do
button2.caption:=button2.caption + inttostr(a[i])+',';
end;
procedure TForm4.SpeedButton1Click(Sender: TObject);
begin
form2.Show();
form4.Hide();
end;
end.
procedure TForm5.Button3Click(Sender: TObject);
var a:array[1..3,1..3] of integer; i,j,k,m:integer;
begin
for i:=1 to 3 do for j:=1 to 3 ... for i:=1 to 3 do ... j:=1 to 2 do for k:=j+1 to 3 ... a[i,j]>a [i,k] then begin m:= a[i,j];a[i,j]:=a[i,k]; a[i,k]: = m;
end;
for i:=1 to 3 ... j:=1 to 3 ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
5-7 сынып оқушыларына технология сабақтарында ағашты өңдеудің әдістемесі69 бет
Microsoft office14 бет
Windows, word, excel, ms access, интернет желісі19 бет
«Алаш» либералдық-демократиялық қозғалысы идеологиясының маңыздылығы47 бет
«Алаш» партиясының бағдарламалық құжаттарындағы саяси-құқықтық идеялар15 бет
«ертедегі орта ғасыр феодалдық мемлекеттер»53 бет
Білім беру32 бет
Жалпы білім беретін мектептегі бастауыш сынып оқушыларының ән-күй бағдарламаларында домбыра күйлерін пайдалану процесі әдістері35 бет
Кәсіби қазақ тілінде сөйлеу дағдылары5 бет
Кәсіпорынды басқару23 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь