Адам даму индексі Алматы облысы мысалында

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1. АДАМЗАТ ДАМУ ПОТЕНЦИАЛЫНЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ МАЗМҰНЫ (ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.1 Адамзат дамуына концептуальды көзқарас ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Адамзат дамуының негізгі көрсеткіштері және олардың сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.3 Адам даму индексінің есептеуіштері және құрамдас бөлшектері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
1.4 Адамзат дамуының Қазақстандағы ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ...20

2. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АДАМЗАТ ДАМУЫНЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ ЖӘНЕ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.1. Халық. Денсаулық, өмірдің ұзақтығы, өлім.жітім, сәбилік өлімді қоса есептегенде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.2. Білім беру және оның дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
2.3. Халықтың тұрмыс жағайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32

3. АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ БОЙЫНША АДИ. АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ХАЛҚЫНА ЖАЛПЫ СИПАТТАМА ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39
3.1. Денсаулық және өмірдің ұзақтығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
3.2. Білім беру және адамзат дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..41
3.3. Тұрмыс жағдайы және адамзат дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..43

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..46

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .47
Соңғы он жылдықта бүкіл әлемде адам даму концепциясы терминінің өте танымал болып бара жатқаны байқалуда. «Ұлттың ең басты байлығы-ол оның адамдары. Дамудың мақсаты – бұл адамдардың ұзақ, сау әрі шығармашылық өмір сүретін ортаны қалыптастыру болып табылады. Бұл қарапайым, алайда басты шындық материалдық және қаржылық игіліктерге жету процесінде жиі ұмытылып жатады». Бұл 1990 жылы шыққан адамзат дамуының бірінші есебінің алғашқы қатарларында айтылады. Концепция адамды саяси, экономикалық және әлеуметтік үрдістердің басты мақсаты қылып қояды. Ал көптеген экономикалық теорияларда адам капиталға, яғни байлыққа жететін құрал ретінде ғана қарастырылған.
Осы концепцияның қарапайымдылығы мен тиімділігі халықаралық қауымдастықтың көңілінен шығып, қазіргі уақытта кеңінен қолданып келеді. Бұл мемлекетттердің өздерінің ұлттық есептерін жасай оырып, мемелекет ішіндегі кейбір даму мәселелерін шешуге септігін тигізуде.
Адам дамуы есептері кедейлік, мемлекеттік дұрыс басқару, білім алу , денсаулық, теңдік және тағы басқа осы сияқты өзекті мәселелерге көңіл аудартты.
Жалпы бұл анализ Адам даму индексін (АДИ) есептеу арқылы мүмкін болды. Осы индекс арқылы дұрыс саяси шешімдер қабылдау үшін қажетті мемлекеттегі жалпы ішкі ахуалды анализдеуге болады. АДИ-мен мемлекеттерді бір-бірімен салыстыруға өте қолайы. Алайда тек АДИ-ге сүйене отырып мемлекеттегі адам дамуы туралы пікір айту дұрыс емес.
Осы себептен біздің елде халықтың кең ауқымын осы концепциямен таныстыру мәселесі тұр. Қазіргі уақытта елімізде адам дамуына арналған әдебиеттер өте аз. Ал мемелекеттік тілде жоқ десек те қателеспейміз.
Осы бітіру жұмысымда Адам даму концепциясын ашып сипаттауға тырыстым, әрине, Адам аму индексіне акцент қоя отырып. Қазақстандағы АДИ-нің негізгі көрсеткіштері мен олардың даму тенденциялары кеңінен талқыа салынады. Елдегі есептеудің осал жерлері сөз болады.
1. БҰҰ-нің Адам дамуы бойынша 1994 жылғы есебі.-Нью-Йорк: Оксфорд Юниверсити Пресс. 1994
2. Адам дамуы: әлеуметтік-экономикалық прогрестің жаңа өлшемі : Оқу құралы/ Проф. В.П. Колесов редакциясының басшылығымен басылған оқу құралы (МГУ-дің экономикалық факультеті) және Т. Маккинли (БҰҰ. Нью-Йорк).-М: Адам құқығы 2000-464 б.
3. Адам дамуы: әлеуметтік-экономикалық прогрестің жаңа өлшемі. Проф. В.П. Колесов редакциясының басшылығымен басылған оқу құралы (МГУ-дің экономикалық факультеті), 2-басылым, өңделген және қосылған. – М.: Адам құқығы, 2008. – 636 б.
4. Rosenstein+Rodan, Paul. 1943. “Industrialisation in Eastern and South+Eastern Europe.” In: Economic Journal, Vol. 53.
5. Қазақстандағы адамзат дамуы: Оқулық/ Под общ. Ред. Ч 39 Н.К. Мамырова и Ф. Акчуры.-Алматы: Экономика, 2003.-436с
6. 1999. “Development as Freedom.” Oxford: Oxford University Press.
Schultz, T.W. 1960. “Capital Formation by Education.” In: Journal of Political Economy (December).
7. “Population Goals of the United Nations.” In: Population and
Development Review, Vol. 22(3).
8. Қазақстан Республикасы: 1996 жылғы Адам даму бойынша есеп.-Алматы: БҰҰ, 1996.
9. Қазақстан Республикасы: 1998 жылғы Адам даму бойынша есеп.-Алматы: БҰҰ, 1998.
10. Қазақстан Республикасы: 1999 жылғы Адам даму бойынша есеп. Мәселелер мен мақсаттар.-Алматы, 2001.
11. Қазақстан Республикасы: 2002 жылғы Адам даму бойынша есеп. Қазақтанда ауылды дамыту: мәселелер мен перспективалар.-БҰҰ.-Алматы. 2002.
12. OECD/Eurostat. 2005. Purchasing Power Parities and Real GDP. Results 2002.
13. Шоқаманов Ю.К. Қазақстанағы адам дамуы: өлшедің әдістері мен анализ.-Алматы: Қазақстан Республикасының статистика агентігі, 2003.-372 б.
14. ROMIR. 2006б. Компанияның ресми сайтынан, адрес в Интернетте:
http://www.rmh.ru/news/res_results/269.html .
15. Қазақстан Ресбубликасының статистика агентігі. 2009 жыл. Ресми сайты(www.stat.kz)
16. Бокерия Л. Общественное бремя. Некоторые аспекты организации, доступности и эффективности хирургической помощи при заболеваниях сердца. Экономика и медицина сегодня. Цит. по: http://www.mee.ru/opinions/o18.12.06.9.htm
17. Бокерия Л. 1996. Современное состояние сердечно-сосудистой хирургии в РФ В: Проблемы социальной гигиены и история медицины, № 1.Гуманистический подход к охране здоровья. 1998. Отв. Ред. Н. Берковитц. М.:Аспект пресс. 254 с.Дмитриев М. 1997.
18. Бюджетная политика в современной России. М.: Моск. Центр Карнеги.
Доклад о развитии человеческого потенциала в РФ за 2002/2003 годы. 2003. Подобщ. ред. проф. С.Н. Бобылева. М.: Весь мир. 136 с.
19. Доклад о развитии человеческого потенциала в РФ за 2004 год. 2004. Под общ. ред. проф. С.Н. Бобылева. М.: Весь мир. 160 с.
20. Доклад о состоянии здравоохранения в мире, 2000 г. 2000. Системы здравоохранения: улучшение деятельности. Женева: ВОЗ.
21. Доклад о состоянии здравоохранения в мире. 2000. Системы здравоохранения: улучшение деятельности. – Женева: ВОЗ. 232 с.
22. Задачи по достижению здоровья для всех. Европейская политика здравоохранения. 1993. ВОЗ.
23. Здоровье населения в Европе. Отчет о мониторинге деятельности по достижению здоровья для всех в 1993–1994 гг. 1994. ВОЗ.
24. Здоровье населения в Европе, 1997. 1998. ВОЗ.
25. К здоровой России. Политика укрепления здоровья и профилактики заболеваний: приоритет – основные неинфекционные заболевания. 1994. М. 80 с.
26. Концепция развития здравоохранения и медицинской науки в РФ.Кормление и питание грудных детей и детей раннего возраста. Методические рекомендации для Европейского региона ВОЗ с особым акцентом на республики бывшего Советского Союза. 2003. Региональные публикации ВОЗ, Европейская серия, № 87. Копенгаген: ВОЗ.
27. Корчагин В. 1995. Здоровье населения и здравоохранение России. В: Российский экономический журнал, № 4. С. 63–73.
28. Кузьменко М.М., Баранов В.В. 1995. Финансовый менеджмент в здравоохранении России. М.: Медицина. 272 с.
29. Насилие и его влияние на здоровье. Доклад о ситуации в мире. 2003. Под ред. Этьенна Г. Круга и др. М.: Весь мир. 376 с. <Пер. с англ.>.Нищета переходного периода? 1998. ПРООН.
30. Основы законодательства РФ об охране здоровья граждан. Перфильева Г.М. 1996. Проблема кадрового дисбаланса в здравоохранении и его последствия. В: Проблемы социальной гигиены и история медицины, № 2,1996.
31. Поляков И.В. 1996. Актуальные проблемы развития системы охраны здоровья населения России (Реформа: имитация или реальность?). В: Проблемы социальной гигиены и история медицины, № 1. С. 16–22.
32. Прохоров Б.Б. 1999. Экология человека: понятийно-терминологический словарь. М.: МНЭПУ. Росстат. 2005. Здравоохранение в России. Стат. сб. М.Социально-экономическое развитие и демографические процессы в СССР.1972. М.: ЦСУ СССР
33. Цели развития тысячелетия и национальные проекты – стратегический выбор. России. 2006. М.: ИКСИ. 33 с.
34. Exploring health policy development in Europe. 2000. WHO regional publications. European series, No 86. Copenhagen: WHO.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ... ... ... және ... ... кафедрасы
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
Адам даму индексі Алматы облысы мысалында
Орындаған:
4 курс студенті ___________________________
(қолы, ... ... ... ___________________________
(қолы, күні)
Норма бақылаушы:
г.ғ.к., доцент ___________________________
(қолы, күні)
Қорғауға жіберілді:
“ 09 ” 06 ... ... ... ... , 2010
РЕФЕРАТ
Жұмыстың тақырыбы «Алматы облысы мысалында Адам даму индексі».
Бұл жұмыста жалпы Адам даму ... ... ... отырып, оның
теориялық негізі, сондай-ақ көрсеткіштері, соның ішінде Адам аму индексіне
кеңіне талдау ... ... ... Адам ... мәселелері де
кеңінен талқыға салынады. Нақты БҰҰ-нің мәліметтеріне сүйене ... ... ... ... ... ... Адам даму ... пайда болғанына көп уақыт өткен
жоқ, алайда қазір ол кез-келген мемлекеттің жалпы ахуалын анықтайтын ... ... ... ... ... ішінде 1995 жылдан бастап жыл
сайын есептеліп келе ... ... үшін де бұл ... өте ... Негізгі
акцент Алматы облысына аударылады.
Отандық білім беру, денсаулық сақтау және елдегі ... ... ... ... беріледі. Кемшіліктері мен артықшылары туралы
пікір айтылады.
Түйінді сөздер: ... жан ... ... Жалпы ішкі
өнім(ЖІӨ), күтіліп отырған өмір ұзақтығы, білім беру, оқумен ... алу ... ... ... ... ... ... даму индексі(ГФДИ), адам капиталы, БҰҰ .
Бітіру жұмысыныңң өзектілігі Қазақстан Республикасында Адам ... оның ... Адам даму ... ... ... зерттеу мақсаты Адам даму индексіне кіретін үш көрсеткішті
Қазақстанда жақсарту арқылы , мемлекеттегі адамдарға ... кең ... ... отырып, олардың ұзақ әрі сау, білім алып және қалыпты
өмір сүру үшін қажетті ресурстарға қолын ... ... беру ... ... ... қолданылды: ғылымми ізденістер,
ақпаратты жинақтап, сұрыптап, анализдеу тәсілі, түрлі әдебиетпен танысу.
ГЛОСАРИЙ:
Адам даму ... ... ... үш ... отырған өмір
ұзақтығы, сауаттылық деңгейі және жан басына шаққандағы ... ... ... ... ... ... ... санының азаюы.
Сауаттылық- бұл адамның күнделікті өмірде қысқа мәтін оқып, түсініп, оны
қысқаша жазып беру мүмкіндігін ... ... 24 жас ... оқу ... ... экокномикалық белесенді бөлігінің
еңбек ... ... ие ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық үрдіс.
Жалпы ішкі өнім-жыл ішінде мемелекеттегі барлық ... ... ... ... құндылығы.
Жалпы ұлттық өнім-ол да жалпы ішкі өнім ... тек ... ... ... ... ... шет ... алып кеткен табыс
алынады.
Халықтың кедейлік индексі(ХКИ-1, ХКИ-2)-таза ауыз суға қолы жетпейтін
халықтың ... 5 ... ... ... ... ... үлесі; ересек
халықтың сауатсызық көрсеткіші.
Адам дамуы-адам өмірінің барлық аспектісінде адамды ... ... ... ету. Ең ... ұзақ әрі сау өмір ... білім алу
және қалыпты өмір сүру үшін қажетті материальдық ... қол ... алу – Адам даму ... ... ... адам өмрінің көп
бөлігін қамтитын күрделі, әрі ұзақ ... беру даму ... ... ... ... оқу ... ... халықтың сауаттылық көрсеткіші, орта мектепті бітірушілер
үлесі мен гендрлік паритет ... ... ... ... даму ... мәні және ... ... ... ... ... ... дамуының негізгі ... және ... Адам даму ... ... және ... ... ... ... ... ... дамуының жалпы ... ... ... ... ... ... өлім-жітім, сәбилік өлімді қоса
есептегенде.................................................................
...........................................24
2.2. ... беру және ... ... ... Алматы облысы бойынша АДИ. ... ... ... ... ... және ... ... беру және ... ... ... және ... ... он ... бүкіл әлемде адам даму концепциясы терминінің өте
танымал болып бара ... ... ... ең ... ... оның
адамдары. Дамудың мақсаты – бұл адамдардың ұзақ, сау әрі шығармашылық
өмір ... ... ... ... ... Бұл ... ... шындық материалдық және қаржылық игіліктерге жету ... ... ... Бұл 1990 жылы ... ... ... бірінші есебінің
алғашқы қатарларында айтылады. Концепция адамды саяси, ... ... ... ... мақсаты қылып қояды. Ал көптеген экономикалық
теорияларда адам капиталға, яғни ... ... ... ... ғана
қарастырылған.
Осы концепцияның қарапайымдылығы мен ... ... ... ... ... ... кеңінен қолданып келеді.
Бұл мемлекетттердің өздерінің ұлттық есептерін жасай ... ... ... даму ... ... ... ... дамуы есептері кедейлік, мемлекеттік дұрыс басқару, білім алу ... ... және тағы ... осы ... өзекті мәселелерге көңіл
аудартты.
Жалпы бұл анализ Адам даму ... (АДИ) ... ... ... ... ... арқылы дұрыс саяси шешімдер қабылдау үшін ... ... ішкі ... ... болады. АДИ-мен мемлекеттерді бір-бірімен
салыстыруға өте қолайы. Алайда тек ... ... ... ... адам
дамуы туралы пікір айту дұрыс емес.
Осы себептен біздің елде ... кең ... осы ... ... тұр. ... ... ... адам дамуына арналған
әдебиеттер өте аз. Ал мемелекеттік ... жоқ ... те ... ... жұмысымда Адам даму концепциясын ашып сипаттауға тырыстым,
әрине, Адам аму ... ... қоя ... ... ... негізгі
көрсеткіштері мен олардың даму тенденциялары кеңінен талқыа ... ... осал ... сөз ... ... даму потенциалының мәні және мазмұны (теориялық негіздері)
1.1 Адамзат дамуына концептуальды көзқарас
Адам дамуы (ағылшын сөзінен «Human development») кей кездерде адам ... ... ... ... Бұл ... кең ... қамтамасыз ететін үрдіс. Ұстанымды, бұл таңдаулар уақыт ... ... ... мүмкін. Алайда адам дамуының барлық кезеңінде басты
аспекті болып ұзақ әрі сау өмір ... ... алу және ... ... ғұмыр кешу үшін керекті ресурстарға қол ... ... ... ... Егер ... осы ... таңдауларға қолы жетпесе, онда
адамның басқа мүмкіндіктерге жолы ... адам ... ... ғана ... қоймайды. Қосымша аспектілер
саяси, экономикалық және әлеуметтік ... ... , ... ... ие болу және ... адам ... иемденуге дейін
құбылып тұрады.
Концепция адам дамуының екі ... ... ... ... және ... ... секілді адам қасиеттерінің қалыптасуын
қарастырса, ал екіншісі- осы қасиеттерді жұмыста, ... ... ... ... пайдалануын қарастырады. Егер адам даму ... осы ... ... ... ете ... онда ол өз кезегінде адамда өз
өміріне деген қанағаттанбауына ... ... ... ... бастап адамзат және адамзат дамуы қоғамық
прогрестің мақстаты ... ... ... ... ... ... және ... даму бағдармаларында
қолдау таба бастады(Haq and Kirdar, 1986, 1987, 1988, 1989).
1987 жылы БҰҰ ... ... ... өзінің 1988 жылғы есебін
экономиканы құрылымдық қайты құрудың ... ... ... қабылдады. Адам дамуының концептуальды көзқарас негізіне Махбуб аль-
Хак, К. Гриффин және Дж. ... ... ... ... ... for ... ... 1988; Griffin, Knight 1989, 1990).
БҰҰ-нің даму программасы бойынша жұмыс жасайтын эксперттер құрастырған
адам дамуына ... ... адам ... ... ... адам ... ауқаттылық деңгейін көрсетеді(VNDP, 1990:10).
Таңдау мүмкіндігінің ұлғаюын айтқан кезде, бұл таңдау уақыт өте келе
өзгеретін ... ... ... ... ... ... ... экономикалық-әлеуметтік дербестік, көшу және тұрақтау
еркіндігі, жанұя құру, өзінің шығармашылық қасиетін ... адам ... ... ... ... ... жоғары бағаланады. «Қоғам
дамуының басты мақсаты,- деп жазады өзінің бірінші 1990 ... ... ... ... ... – бұл адам ... сау, әрі ... өмір сүретін
ортаны қалыптастыру». Халықтардың ... ... Бұл ... ... ... ... « ... бұл біз өмірде іздейтін игілік емес, ол ... және ... ... жету үшін қажет»
деп жазғандай(БҰҰ-ң 1994 жылғы Адамзат дамуы есебінде айтылып өтті).
Адам өз ... ашу үшін ... ... ие болу ... 2001
жылғы «Адам дамуы бойынша есебінде - бұл адамдар ... мен ... сай ... ... потенциалын
дамытатын, шығармашылық, продуктивтік салтын жүргізетін орта қалыпттастыру
болып табылады ». Адам дамуының басты шарты болып ұзақ әрі сау өмір ... ... ... ... ... қатысу болып табылады. Осылардың
барлығы болмаса, басқа ... қол ... ... даму ... ... ... дамуына негізделді.
Шынымен де, материальдық байлық адамдар өмірінде үлкен маңызға ие, ... ... ... ... ... Байлық демократия, әйелдер мен ерлердің тең құқығының, ұлттық
дәстүрдің сақталуына алғышарт бола ... ... ... ... ... және әлеуметтік өмірге
кепілдік бере алмайды;
3. Адамның барлық қажеттіліктері материальдық ... ... ... ұзақ және сау өмір ... мәдениетке және
ғылымға қатысу, шығармашылық және қоғамдық белсенділік қоршаған
ортаның сақталуы ... ... ... маңыздырақ
құдылыққа айналып келе жатыр.
Адам даму концепциясы экономикалық және адам ... төрт ... ... ұсынады:
• Білімге, денсаулық сақтауға, кәсіби дайындыққа инвистицияны көбейту ;
Адам дамуының материалдық ... ... ете ... ... ... ... адал ... қол жеткізу;
• Дүние жүзілік әлеуметтік сфераның экономикалық базасын нығайта отырып,
әлеуметтік шығындарды теңестіруге жету.
Адамдардың таңдау ... ... ... ... ... ... ... келген топтарға (әйелдерге) ерекше назар
аудара отырып, саяси, ... және ... ... іске ... Адам дамуы идеясы жаңа емес, ол тек ескі қалған ... ... ... ... Адам дамуының ең алғашқы көріністерін адамзат
тарихының алғашқы кезеңдерінде байқауға ... ... ... ... ... бұл біз өмірде іздейтін ... ... ол ... және ... ... жету үшін ... ... адамзат дамуы есебінде айтылады).
Ең бірінші экономикалық дамуда адамның ролін қарастырған экономикалық
теория классиктері. А.Смитт және оның ізін ... ... ... ... көзі ғана ... ... ... қоғамдық байлықтың бөлігі
ретінде ретінде қарастырады.
ХХ-ғысырдың аяғына дейін негізінен экономикалық ой капиталдың жиналуы
аналысында қалыптасқан. ... ... ... ... ... ... және ... факторлар есептелінді. Алайда
материальдық байлықтың шығу тегін анализдеу адамның экокномикадағы роліне
деген жаңа ... алып ... ... Т. Шульцтің(Shulz T.W.) адам каптиталы теориясымен
келді. ХХ-ғасырдың басында өндірістік ... ... ... ... ... ... белгісіз факторды анықтап берді. Одан кейін бұл
факторлар осы ... ... алу ... ... ... ... ... атақты жұмыстарында адам қалыптастыратын және
дамытатын еңбекке деген мүмкіндіктің артуына өзгертілді.
Осы теорияның бөлек қаралуы өндірістік емес сфера ... ... ... алу, ... мен ... ... экономикадағы дұрыс ролін
анықтауға мүмкіндік берді.
Кесте – 1
Негізгі экономикалық теориялардың адам даму концепциясынан айырмашылығы
|Экономикалық өсу ... өсуі ... ... ... дамуына ... ... ... ... ... ... көзінің жоғары|
| |болғанына ... ... даму ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... және адам ресурстарының дамуы теориялары|
|теориясы ... даму ... ... тек ... ... |
| ... Бұл теориялар көбінесе дамудың ресурстық |
| ... ... Бұл ... адам тауардың |
| ... ... ... ... ... ғана |
| ... ... адам-бұл тек өндіріс құралы ғана |
| ... ... ... бұл ... ... мақсаты және |
| ... Адам ... ... ... дамуының |
| |бір ... ... ... |Бұл ... адамды даму үрдісіне қатысатын белсенді |
|теориясы ... ... ... тек даму ... ... |
| ... ... ... ... өндірістік |
| ... ... ... ... ... ... ... концепциясында тамақ, су, |
|қажеттіліктер |киім, үй, денсаулық ... ... ... ... ... ... ... тауар мен қызмет көлеміне назар аударылады. |
| ... ... ... ... ... жоғары |
| ... ... ... мен ... ... жеткізу|
| ... ... ... даму ... даму концепциясы осы барлық теорияларға |
|концепциясы ... Адам ... ... мен |
| ... және ... ... ... қарайды. |
| |Теорияда адам ... ... ... өмір сүру үшін |
| ... ... қол ... керектігі сипатталады. |
| ... Адам даму ... және ... |
| ... |
2. Адам ... ... ... және олардың сипаттамасы
Адам даму потенциалының көрсеткіштері үш топқа бөлінеді:
1. Адамзат дамуына интегральды баға беретін;
2. Адамзат ... ... ... ... ... ... дамуының басқа аспектілерін сипаттайтын.
1. Адам дамуына интегральды баға беретін көрсеткіштерге:
- адам даму индексі(АДИ);
- гендерлік ... ... даму ... әйел ... ... ... даму ... (АДИ) төменде нақты сипатталады.
Келесі көрсеткіш –гендерлік факторларды ескеретін даму ... ... ... ... ретінде қолданылады. Өйткені бұл
көрсеткіштің құрамдас бөліктері ... ... жоқ, тек екі ... ... ... әйелдер мен ерлердің қоғамдағы теңсіздігін анықтау үшін
қолданылады.
Әйел мүмкіндіктерінің ұлғаю коэффициенті (ӘМҰК)- әйелдердің саяси және
экономикалық өмірге белсенді ... ... ... ... –ӘМҒК жекелеген салаларда теңсіздікті анықтайды.
Келесі көрсеткіштің бірі, бұл-халық кедейлік индексі(ХКИ-1, ... Егер АДИ ... ... ... ... ХКИ ... таралуын
және халықтағы мұқтажддықтың сақталуын өлшейді. Дамушы елдердегі кедейлік
деңгейін ... үшін ... ... индексі ХКИ-1, ал дамыған елдерде ХКИ-2
қолданылады.
Кесте – 2
Адам дамуын көрсететін индекстер
| ... ... ... беру ... өмір сүру ... |
| ... ... | | ... қатысу |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
|1 |- |3 |4 |5 ... ... |1)Ересек |Жан ... | |
| ... ... |халықтың |шаққандағы Ж1Ө | |
| ... ... ... |(САП АҚШ ... | |
| | ... | | |
| | |2) ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | ... ... | ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... дейін |сауатсыздық |өлшенетіндер | |
| ... ... ... суға ... |
| | | ... жүрген | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... балалардың| |
| | | ... | ... ... ... ... ... сызығынан|Ұзақ мерзімді |
| |оның 60жасқа ... ... өмір ... |
| ... ... және|халықтың үлесі. |деңгейі(12 ай |
| | ... | ... одан да |
| | ... | |көп) |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| ... мен ... ... мен | |
| ... ... ... еңбек | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... |коэффициенті |көрсеткіші. | |
| ... ... ... мен | | |
| | ... 1,2 | | |
| | ... ... | |
| | ... алумен | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
2 . Адам ... интегральды баға беретін көрсеткіштерге адам
дамуының негізгі(базалық) ... ... ... ... да бірдей келесі көрсеткіштер жатады.
- Туылғандағы болжанып отырған ... ... , ... ... ... ... ... (40 және 60 жасқа дейін);
- Ересек жастағы халықтың сауаттылық көрсеткіші (15 және одан жоғары
жастағылардағы сауатты адамдардың ... ), ... ... ... ... функционалдық сауаттылық);
- 5-24 жас аралығындағыларда оқып жатқандардың үлесі (5-24 ... ... ... ... ... ... алу ... бойынша, ЖІӨ
доллармен жан басына шаққанда) ... ... ... ... адам дамуының үш ... ... олар ұзақ өмір ... ... және ... ... Осы
компоненттердің әрқайсысы адам мүмкіндіктерінің негізгілерін ... ұзақ өмір сүру ... әрі сау өмір ... білдірсе, білімділік-
білім алу, қоғамдық өмірге араласуды, өмір сүру деңгейі-қалыпты өмір сүруге
қажетті ... қол ... ... даму ... ... Ұзақ өмірді сипатттайтын
көрсеткіштер. Ұзақ өмірді сипаттайтын көрсеткіш ретінде туылғандағы ... ... өмір ... ... ... көбінесе күтіліп отырған өмір
ұзақтығы деп айтылады. Осы ... ... ... ... ... ... ... қосымша ретінде белгілі жасқа дейін өмір
жасы жетпеген халықтың үлесі көрсеткіші бар. Бұл ... ... ... (ХКИ) ... және ... ұзақ әрі сау өмір ... ... шектелуін сипаттайды.
Білімділікті сипатттайтын көрсеткіштер. Білімділік-15 және ... ... ... ... мен 5 және 24 ... ... ... ... ... ... ... байланысты мәтінді оқып, түсініп және
соны қысқаша жазу мүмкіндігі.
Дамушы ... ... ... ең басты көрсеткіші.
Өйткені оған Адам даму индексін ... ... ... ... көп көңіл аударылады. Дамыған елдерде сауаттылық көрсеткіші 100%-
ға жақындап келе ... ... ... ... адам ... ... ... үшін білім алудың жоғары сатыларын есептеу ұсынылған.
Ескеретін бір жәйт ересек ... ... ... ... ... ... жағдай (10-20 жыл). Сондықтан соңғы жылдары
қалыптасып жатқан білімділік ... ... ... есептеу
үшін, білімділік екінші халықаралық есебінен кейін екі ... ... ... ... ... ... ересек халықтың сауаттылық
деңгейі мен 25 және одан жоғары тұлғалардың ... оқу ... бұл ... ... ... ... елдердің
өзінде қиын болғандықтан оны толығымен «оқумен ... ... ... ... ... ... жас айырмашылығына
қарамастан оқып ... 5-24 жас ... ... ... ... сүру ... ... көрсеткіштер. Өмір сүру деңгейі қалыпты
өмір сүру үшін қажет материальды ресурстарға қол жетімділік болып табылады.
Қалыпты өмір сүру ... ... өмір ... ақпарат алмасу және
қоғамдық өмірге белсене араласу» қосылады. Бұл ... адам ... ... ... ... ... өзі ... сүру деңгейін сипаттайтын идеалды сипаттама адам мүмкіндіктерінің
даму және іске асыруын көрсететін барлық факторларды ескеруі ... ... ... өте ... мәселеге айналып отыр.
Өмір сүрудің материалдық деңгейін есептейтін тура ... ... ... жаңа базалық көрсеткіш ойлап табылды. Ол жан ... ... ішкі өнім ... ... ішкі өнім ... деңгейде
есептелу үшін АҚШ долларына ... ... Ол ... ... ... ... ... даму индексі(АДИ)-бұл қоғамның прогресті дамуын көрсететін шама.
Алайда бұл ... ... ... мәселелерді ескере алмайды.
Мысалы, АДИ көрсеткіші жоғары елдердің көбісінің туу көрсеткіші мемлекеттің
қаапайым ... ... ... ... Ол ... саны көбінесе
халықаралық миграция үлесінен көтерілуде.
АДИ жоғары отыз ... ... ... ... Австрия, Словения,
Греция, Жапония) өлім-жітім көрсеткіші туу көрсеткішінен асты ... ... ... жеті ел халықтың азая бастауы табалдырығына жақындай
түсуде. Ал қарапайым бала туу коэффициенті (бір әйелге екі ... ... ... арасында тек Израль(2,8), Исландия(2,1), АҚШ(2,0) және Жаңа
Зеландияда(2,0) бар. Осыларға жаңадан азаю ... ... ... ... жеткен Францияны қосуға болады(2,0).
АДИ көрсеткішінің және мемлекет рейтингінің өсуі жанұя дағдарысы, ... және ... ... ағылшынның child free-
«балалардан бос»), сонымен қатар ... ... ... ... ... ... болуы(халықаралық миграция ноль немесе теріс баланс
болғанда) секілді жағымсыз процестермен ілесіп ... ... ... ... қартаюы, туу көрсеткіші төмен ... ... ... ... ресурстарға тәуелді болуы.
Қазір демографиялық процестерді, яғни халықтың азаюы немесе жай ғана
бір ... ... ... ... адам дамуына қосу
қажеттілігі ... ... ... жүзі ... ... ... ... қарапайым қайта өндіріс ... ... ... Осы ... ... депопуляция задаптары ойланддыруда. Олар
бұл мәселені ұлттық қауіпсіздік және ұлт ... ... ... жылдардағы дамыған елдердегі туу коэффициенті бір әйелге
1,6 деңгейіне түсіп кетті. Сондықтан да, 1976 жылы дамыған елдердің ... туу өте ... ... ... 2005 жылы ... ... саны 65%-ға
жетті(United Nations, 2006).
2005 жылы бала туу көрсеткіші өте төмен ... ... 4/5 ... ... ... ... ... саясатқа, оның
теориясына(принциптері, эффективность) және ... құру және іске ... жаңа ... жағдайындағы демографиялық
үрдіске әсер ... ... және ... ... анализдеуге
қызығушылық артуда.
Жұмыспен қамтылу, жұмыссыздық. Экономикалық өсу адам іс-әрекетінің
нәтижесі болып табылады. ... ... ... жаңа ... ... және жаңа ... түрлері ретінде жұмыспен қамтылуға негіз жасайды.
Егер Жалпы ішкі өнім адам дамуында жақсы қалыпты өмір сүру ... ... ... онда тиімді, жемісті және жұмыс жағдайына лайықты
төлем-ақы тек ... көзі ғана ... ... ... оның шығармашылық
қасиеттерінің қарапайым сөзбен айтқанда адам дамуы ... ... іске ... ... табылады.
3. Адам даму индексінің есептеуіштері және құрамдас бөлшектері
Адам даму индексі-бұл ЖІӨ(жалпы ішкі өнім) сауаттылық және ... ... үш ... ... ... адам ... көрсеткіші.
Бұл индекс 1990 жылы пәкістандық экономист Махбуб уль-Хакпен
құрастырылды. 1993 ... ... ... адам даму ... бойынша
ессебінде қолданып келеді.
Соннымен қатар адам даму индексі әйелдер мен ... ... ... топтарға және географиялық аудандарға бөлек есептеледі.
Индексті есептегенде үш түрлі көрсеткіш ескеріледі:
• Туылғандағы күтіліп ... өмір ... ... ... ... ... және ... орта және жоғарғы оқу
орындарына түскендердің жалпы жиынтық коэффициенті;
• Жалпы ішкім өнім арқылы көрініс ... ... ... ... ... алу парутеті арқылы есептеледі(АҚШ долларымен).
Индекс осы үш ... адам ... ... ... ... үш ... бойынша жетістікті, бұл мемлекеттің ... ... ... мөлшерде бағаланады:
• Күтіліп отырған өмір ұзақтығы- 85 жасқа тең;
• Оқумен қамтылу және ... ... – 100% ... Жан ... ... ... ішкі ... 40000$.
Одан кейін осы үшеуінің орташа индексі есептеліп шығарылады.
Күтіліп отырған өмір ... ... даму ... ;
2. ... индексі (15 жас және одан жоғары)
максимальді-100%
минимальді -0%
Формула ;
3. 6-24 жас ... ... ... қамтылғандардың жиынтық
индексі, оқумен қатылу %
максимальді-100%
минимаьді -0%
Формула ;
4. ... ... қол ... ... жекізілген білім алу деңгейі= + ;
5. Жан ... ... ЖІӨ ... ... САП бойынша):
Максимальді -40000%
Минимальді -100%
Формула ;
6. Адам даму ... ... АДИ ... ... ... минимальді-0.
АДИ көрсеткіші 1-ге тең болып халықтың өмір ... 85 ... ... ... ... ... мән), жан ... шаққандағы жалпы
ішкі өнім 40000% долларына және 6-24 ... ... ... ... ... орта және жоғарғы оқу орындарында оқып, халықтың
сауаттылық көрсеткіші ... да ... ... тән ... тең
мемлекет ие болады. Қазір бұл көрсеткішке ең ... ... ... ... ... ... ... тең халықтың өмір сүру ұзақтығы 25
жасқа(бұл тұрақты ең минимальді көрсеткіш), жан басына шаққандағы ... ... 100 АҚШ ... ... ... оқымайды және сауатсыз болған
мемлекет ие болады. Бұл көрсеткішке адам даму индексі 0,275-ке тең ... ... ... ... үш негізгі мәліметтер көзінен
жиналады, ол-Біріккен ... ... ... ... ... ... мен ... жүзілік банктің статистика институты.
Осыдан кейін осылардың жай ғана орташа индексі есептеледі.
0,5-тен ... Адам даму ... ... деп ... ал ... ... даму » ... есептеу болып қабылданған.
Бұл көрсеткіштің осал жерлері де баршылық. Мысалы, мемлекет ... ... ... ... ... ... нақты көре
алмайды(ЖІӨ артуы немесе сауаттылық көрсеткішінен).
Мемлекеттің Адам даму индексі бойынша ... ... оның ... бойынша орнымен қатты өзгешеленуі мүмкін. Бұған дәлел ретінде
Жалпы ішкі өнімін жан басына шаққандағы көрсеткіш пен Адам даму ... ... ... ... ... ... АҚШ- Адам ... бойынша 13 орында, ал ЖІӨ жан басына шаққандағы ... -6 ... из ...... ... ... ... даму индексі бойынша мемлекеттердің орны
|Орны | ... | ... | |
| | ... жылы | |
| | ... ж. қар. ... | |
| | ... ж. ... бас) | ... ж. қар. ... | |
| | |
|1 | ... (1) | ... | ... | ... 0.001 | |
| | |
|2 | ... (2) | ... | ... | ... 0.002 | |
| | |
|3 | ... (2) | ... | ... | ... 0.002 | |
| | |
|4 | ... (1) | ... | ... | ... 0.001 | |
| | |
|5 | ... | ... | ... | ... 0.001 | |
| | |
|6 | ... | ... | ... | ... 0.003 | |
| | |
|7 | ... | ... | ... | ... 0.002 | |
| | |
|8 | ... (3) | ... | ... | ... 0.003 | |
| | |
|9 | ... (1) | ... | ... | ... 0.001 | |
| | ... | ... (2) | ... | ... | ... 0.002 | |
| | ... | ... (2) | ... | ... | ... 0.001 | |
| | ... | ... | ... | ... | ... 0.004 | |
| | ... | ... (2) | ... | ... | ... 0.001 | |
| | ... | ... | ... | ... | ... 0.003 | |
| | ... | ... (1) | ... | ... | ... 0.003 | |
| | ... | ... (2) | ... | ... | ... 0.002 | |
| | ... | ... | ... | ... | ... 0.002 | |
| | ... | ... (1) | ... | ... | ... 0.001 | |
| | ... | |
|x | ... | ... | ... 0.001 | |
| | |
| | ... ... | ... | ... | |
| | ... жылы | ... ж. қар. ... | |
| | ... ж. ... бас) | ... ж. қар. өзгеруі | |
| | ... | ... (7) | ... | ... | ... 0.001 | |
| | ... | ... (2) | ... | ... | ... 0.005 | |
| | ... | ... (3) | ... | ... | ... 0.004 | |
| | ... | ... (1) | ... | ... | ... 0.007 | |
| | ... | ... (5) | ... | ... | ... 0.001 | |
| | ... | ... (4) | ... | ... | ... 0.004 | |
| | ... | ... | ... | ... | ... 0.004 | |
| | ... | ... (3) | ... | ... | ... 0.005 | |
| | ... | ... (12) | ... және ... | ... | ... 0.008 | |
| | ... | ... (4) | ... | ... | ... 0.007 | |
| | ... | ... (3) | ... | ... | ... 0.005 | |
| | ... | ... (3) | ... | ... | ... 0.005 | |
| | ... | ... (3) | ... | ... | ... 0.007 | |
| | ... | ... (6) | ... | ... | ... 0.002 | |
| | ... | ... (2) | ... | ... | ... 0.005 | |
| | ... | ... (4) | ... | ... | ... 0.005 | |
| | ... | ... (3) | ... | ... | ... 0.005 | |
| | ... | ... (3) | ... | ... | ... 0.003 | |
| | ... | ... (3) | ... ... | ... | ... 0.004 | |
| | ... | ... (3) | ... | ... | ... 0.011 | |
| | ... | ... (4) | ... Арабиясы | ... | ... 0.003 | |
| | ... | ... (2) | ... | ... | ... 0.007 | |
| | ... | ... (5) | ... | ... | ... 0.005 | |
| | ... ... | ... ... ... ... жылы ... ... ... ... ж. мәл.(2009 бас ... ж. қар. ... ... ... ... ... ... ... 0.001 ... ... ... (2) ... ... ... 0.009 ... ... ... ... ... ... 0.005 ... ... ... (4) ... Тимор ... ... 0.005 | |
| ... ... (3) ... ... ... 0.002 ... ... ... (1) ... ... ... 0.008 ... ... ... (1) ... ... ... 0.005 ... ... ... (13) ... ... ... 0.002 ... ... ... (2) ... ... ... 0.005 ... | ... | ... (8) | ... | ... | ... 0.003 | ... ▲ = ... ▬ = ... ▼ = ... Адамзат дамуының Қазақстандағы ерекшеліктері
1995 жылы елімізде БҰҰ бағдарламасымен Адам даму бойынша алғаш рет
есеп дайындалды. ... ... ... ... тарапынан Адам даму
концепциясына деген қызығушылық артты.
Қазақстандағы алғаш Адам дамуы бойынша есеп ... КСРО ... ... және ... ... ... ... шықты. Сондықтан да бұл есептің негізгі мақсаты ... ... ... жағдайды анализдеу болды. Бірінші ... ... ... ... ... мен ... анықтауға
байланысты болды. Осылайша адам дамуы түсінігін «әлеуметтік даму», «еңбек
ресурстарының дамуы» немесе «гуманитарлық даму» ... ... ... Алайда бұл түсінік дүние жүзілік адам даму ... ... ... ылы Адам дамы ... ... ... 1995 жылы басталған дәстүр
бойынша адам даму тенденциялары сипатталды. Ал 1997 жылғы ұлттық есепте ... ... ғана ... сонымен қатар экономикалық-әлеуметтік үрдістерге
кешендік жүйелік зерттеу жүргізілді.
Осылайша 1997 жылдан бастап Адам даму ... ... ... ... байқала бастады. Алғашында негізгі ... ... ... ... одан ... ... сфераны
көтеруге аударыла бастады.
КСРО-нің құлауы , ... ... ... ... ... ... байланысты барлық кезіндегі одақтас
республикаларда Адам даму динамикаларының ... ... ... ... он жылдығында бұл мемлекеттердің экономикалық,
қаржылық көрсеткіштерімен қоса, адам даму деңгейі де күрт төмеңдеп кетті.
Тәуелсіздік алғаннан ... ... ... ... ең ... ... ... көптеп назар аударды. Ал Адам дамуын екінші
орынға ысырып тастады немесе ... ... Тек 1995 жылы ... ... ... мемлекеттер нарықтық қатынастарды реттей
бастағаннан кейін ғана Адам ... ... ... жыдан бастап ТМД елдеріндегі экономиканың көтерілуі жан ... ... ... ал ол сәйкесінше АДИ-дің көтерілуіне
септігін тигізді. Алайда ... ... ... ... қалып
отырды. Осы мәселелерге назар ... ... ... тұрмыс
жағдайының төмендеуі секілді жағымсыз үрддістерге алып келді.
Беларусь, Ресей, Қазақстан, Украина және Түркменстан күтіліп ... сүру ... ... ... ... жан басына шаққандағы
ЖІӨ-нің салыстырмалы түрде жоғары болу себебімен Адам даму ... ... ... ... ... ... және Әзірбайжан, керісінше, жан басына шаққандағы
ЖІӨ үлкен емес, алайда салыстырмалы түрде туылғандағы күтіліп отырған өмір
сүру ... ... ... бұл ... ... рейтингте
салыстырмалы түрде жоғары орналасқан.
Өзбектсан, Қырғызтан, Молдова және Тәжікстанға жан басына ... де, ... ... ... ... ұзақтығы көрсеткіштерінің де
төмен болуы тән, сондықтан да олар ТМД-да Адам даму индексі ... ... ... біз ... үш топқа бөлуге болады. Сол үш топтың ... Адам ... ... өз ... ... бар.
Кесте – 4
Қазақстандағы адам даму балансы
| ... | ... |
|1 |2 |
| Адам даму ... ... жылы ... 0,726 |Алайда региондық айырмашылық өте |
|түсуінен кейін АДИ ,1996 дылдан ... 2002 жылы ... ... ... ... 2002 жылы ... ... 0,869-ға |
|0,777 жетсе, 2009 жылы 0,804 ... ... | |
| ... ... |
|Күтіліп отырған өмір ... ... ... ... бұл ... 1995 ... (63,5)|көрсеткіштің әйелдер мен ерлер |
|дейін азаюынан кейін бұл ... ... ... ... |
|көрстеткіштің көтерілгенің ... ... ... жылы-67,87жас)(ҚР | ... ... ... | |
| ... беру ... бастапқы сатысымен |Региональдық оқумен қамтылу деңгейі|
|балаларддың қамтылуы жоғары. |мен ... ... ... ... ... ... ... |қамтылу көрсеткіштерінің арасындаы |
|94,2% төмендейді. ... ... Жыл ... 70-90|
| ... ... ... түлектердің |
| ... ... ... жоқ, |
| ... тең ... ... |
| ... |
| ... өсу ... ... ... күрт 1990 |ЖІӨ-нің құрылымында шикі зат үстем |
|жылмен салыстырғанда 39% төмендеді.|болып келген. Мұнай-газ (10%), ... тек 1999 ... ... қана ... және ... |
|қалпына келіп, одан кейін өсе |тәуелді салалар(28,4%). Қазақстанға|
|бастады. 1999 жылы ЖІӨ ... -2,7 ... ... (2002 жылғы |
|болса, 2001 жылы ол -13,5%, ал 2002|5,3 млрд. АҚШесілі . долл. ) 83%-і|
|жылы-9,5% ... ... ... ... ... болса, |
|Жұмыссыздық деңгеі де төмендеуде. |өңдеуге бар болғаны -12,3%. |
| ... ... ... |
| ... бойынша арасында үлкен |
| ... ... ... (ҚР-нің |
| ... ... |
| ... және ... ... жылғы ЖІӨ 1997 жылғыға ... даму ... оң ... ... ... ... күн ... |
| ... ... ... |
| ... жай ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... жылдары мемлекеттен кететін |1991 жылдан бастап Қазақстан халқы ... ... ... |1,5 ... ... азайған болатын.|
|Ал керісінше келушілердің саны |Бұл жағымсыз үррдісің себебі ... Ол ... ... ... ... интенсивті шет|
|үлесіне болып отыр. ... ... мен ... |
| ... азаюы. |
| ... ... ... жылы мемлекет «Халықтың ... ... өте ... ... ... » атты ... |тудыруда. 2002 жылдың аяғына қарай |
|қабылданып , ал 2002 жыл-денсаулық |Қазақстанда 3257 ВИЧ-инфекция ... ... ... ... |жағдайы тіркелді. Сол жылы жаңадан |
|жылдары медициналық ... мен ... ... саны 22,5%-ға |
|ауруханалардың саны артуда. Осы |артты. Алайда бұл тек тіркелген ... ... ... жаңа денсаулық |адамдардың саны. Шын мәнісінде |
|сақтау жүйесі ... Жаңа ... саны ... көп. ... ... ... енгізудің |(Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... қызмет сапасын жақсарту. | |
2. ... ... ... ... сипаттамасы және ерекшеліктері
2.1. Халық. Денсаулық, өмірдің ұзақтығы, өлім-жітім, сәбилік өлімді
қоса есептегенде.
|Demographics of KazakhstanҚазаақсанҚазақстан Республикасының халқы |
| ... of ... (in ... from ... ... |
|Республикасының саны 1950-2009. ... (January 2010) ~ 16200000 ... 2010) ... | ... 5.94/km2 ... | ... ... |6.8% 6,8% ... | ... |16.6 ... ... (2009 est.) 1000 адамға |
|rate:ТУУТТииоиТт|16,6 туылу(2009 жыл) ... | ... rate: |9.39 ... population (2009 est.) 1000 адамға |
|Өлі-жітім: |9,39 ... жыл) ... ... years 67,87 жас ... өмір ... ... | ... ... |62.58 years 62,58 жас ... |73.47 years (2009 est.) 73,47 жас (2009 жыл) ... | ... rate: |1.88 children ... (2009 est.) 1,88 ... |
|фертиль ... әйел (2009 жыл) ... | ... mortality|25.73 deaths/1,000 live births100010 1000 тірі |
|rate: Сәбилік |туылған сәбиге 25,73 ... ... | ... ... ... жастық құрылымы: ... years: ... (male ... 1,643,920) 21,8% (ерлер |
|жас аралығы: |1717469 / 1643920 ... ... years: |70.2% (male ... ... 70,2% ... ... жас |5279292 / 5534607 ... ... | ... 65 ... (male 426,494/female 797,655) (2009 est.) 7,9% |
|одан жоғары: |(ерлер426494 / әйелдер 797 655) (2009 жыл) ... ratio: ... мен ... ара- ... ... birth: |1.06 ... 1,06 ер бала / қыз бала |
|Туылғандағы: | ... 15: 15 |1.04 ... 1,04 ... / ... |
|жастан: | ... years: |0.95 ... 0,95 ... / әйелдер ... жас | ... | ... 65 ... ... 0,54 ... / әйелдер |
|жоғары: | ... ең ... ... бұл өмір ... ... Осы өмірді ұзақ сүру
үшін адам физикалық және психикалық денсаулығы ... болу ... ... ... ... 1992 жылғы конференциясында айтылады).
Халықтың денсаулығын көрсететін негізгі көрстеткіштер болып төмендегі
демографиялық көрсеткіштер болып қала ... ... ... ... ... ... ... өмір ұзақтығы.
Сәбилік өлім-бұл өмірдің бірінші жылына дейінгі өлім.
Балалық өлімі есептегенде 14 жасқа ... ... ... есепке
алынады, лайдда халықаралық салыстыруларда бұл көрсеткіш 5 жас дәрежесіне
дейінн төмендейді. Мысалы: балалық өлім ... ... 5 ... ... ... ... сол жасқа дейінгі өлген балалардың саны
алынады.
Сәбилік өлім көрсеткіші Қазақстан үшін өте ... ... Бұл ... те адам ... ... ... ... табылады. Түрлі топртар, региона ауқымында ... ... ... өлім ... өлім ... ... жыл бойына қайтыс болғандар мен 1000 ... ... ... ... ... жан ... зерттеу мақсатымен өлімнің жастық ... ... өлім ... ... жеке ... ... ... ана өлімі коэффициенті маңызды көрсеткіш болып табылады.
Ана өлімі коэффициенті-бұл әйелдің жүктілікке, тууға және ... ... ... кейінгі алты апта ... 100000 ... ... ... ... өмір ұзақтығы. Осы көрсеткіш Адам даму
индексінің бір көрстекішінің бірі.
Кесте ... ... ... ... ... ... күтіліп отырған
ұзақтығы (2010 жыл, 28 сәуір)
| ... |
| | |
| ... ... ... ... |68,60 |63,62 |73,55 ... |66,21 |61,10 |71,58 ... |68,21 |63,07 |73,40 ... |68,57 |64,16 |73,20 ... |68,21 |63,39 |72,99 ... ... |68,61 |63,38 |74,02 ... |68,72 |63,71 |73,83 ... |66,87 |61,17 |72,52 ... |67,75 |62,36 |73,14 ... |67,45 |63,19 |72,04 ... |68,33 |63,65 |73,20 ... ... |69,49 |65,62 |73,36 ... |67,95 |62,34 |73,49 ... ... |67,32 |62,08 |72,83 ... ... |67,22 |61,62 |73,03 ... қ. |75,74 |72,07 |79,20 ... қ. |72,24 |67,07 |76,58 ... |  |  |  ... ... ... ... уақытта Қазақстанда туылғандағы күтіліп отырған өмір ұзақтығы
-68,60. Соның ... ... ал ... жас.
Сурет 1 – Жыныстық пирамида
*ЮНЕСКО-нің ресми сайтынан алынды
Қазіргі таңда бізің елде ... ... ... 68,62 ... ... жас, ал ... -81 жас. ... әлемде 100 жылға жеткен 100 000-нан
астам адам бар.
Қазақстанда 1990 жылдардан бастап өмірлің орташа ... ... ... мен ... ... айырмашылық он жасқа тең.
Күтіліп отырған өмір ұзақтығымен қатар Бүкіләлемдік денсаулық ... ... ... ... ... отырған салауатты өмір ұзақтығы
сияқты көрсеткішті қолданып келеді.
Сурет 2 – Қазақстан Республикасы бойынша ... өмір сүру ... ... 3 – ... ... ... ... Человеческое развитие Казахстане. Мамыров
Денсаулық сақтау жүйесі. Денсаулық сақтау жүйесінің ... ... ... жақсарту. Оған медициналық қызметтің сапалылығы мен
медициналық жәрдемге әділетті қол жетімділік сияқты екі ... ... сапа – бұл ... күтіліп отырған сенімді ақтауды айтса, әділетті-
бұл кез-келген ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі.
Қазақстанда алғашқы кәсіби медицина қызметкерлері 1731 жылдан бастап
әрекет ... ... ... мен ... ... 1840 ... сәкес
келеді. Мемлекет тарихындағы алғашқы денсаулық сақтау бөлімі –Кирздравотдел
1919 жылдың 12 қыркүйегінде ашылды. Дәл осы ... ... ... ... туған күні боп есептеуге болады. Отандық денсаулық сақтау
жүйесінің үш даму кезеңін бөліп қарауға болады.
1. Совет медицин жүйесінің құрылуы(1919 ... ... Осы ... ... ... ... мақсаты болып ифекциялық аурулармен
күресу және сәбилік шетінеуді мүмкіндігінше азайту ... ... ... ... болып, бұқара халықты медициналық
қызметтермен ауқымды қамту болды.
2. Экстенсивті даму ... ... ... 80 ... аяғы).
Халықты дәрігерлермен, орташа ... ... ... және тағы ... ... ... Дәстүрлі денсаулық сақтау жүйесінің әлеуметтік-экономикалық өзгеру
кезеңі(1991-1995жж.).
4. Денсаулық сақтау жүйесін радикальды рефермалау кезеңі(1995 жылдан
бастап , ... ... . Бұл ... ... ... ... ... Кейбір медицина орталықтары жекешеленіп,
денсаулық сақтау жүйесінде бәсекелестікті көтеру арқылы ... ... ... ... ... ... ... сол
бағытта үлкен шаралар атқарылуда. Мысалы, осы жылғы денсаулық сақтау
жаңа денсаулық сақтау жүйесіне көшуді айтуымызға толық негіз бар.
Қазіргі таңда ... ... ... ... ... және ... анықталады.
Мемлекеттік сектор мемлекеттік меншік құқығында денсаулық сақтау
органдары, денсаулық сақтау ұйымдары, ... ... ... ... ... беру ... ... емес сектор жеке меншік құқығы негізінде ... және ... ... ... ... ... беру ұйымдарынан
тұрады.
Қазақсатан халқының ұзақ әрі сау өмір ... ... ... ... ... ... Сондықтан да қазіргі таңда
біздің мемлекет денсаулық сақтау жүйесін барынша жақсартуға тырысып бағуда
.
2. Білім беру және оның ... даму ... мәні мен ... ... ... бірі – бұл ... ... мемлекет , қоғам және тұлғаның
жоғары приаритетіне қою. Ескеретін жайт, Адам даму ... ... ... ... ... ... байланысты. Олар: 6-24 жастағылардың
оқумен қамтылуы мен ересек халықтың ... ... алу – Адам даму ... ... ... адам ... ... қамтитын күрделі, әрі ұзақ процесс. ХХ ғасырдың ортасына дейін әр
мемлекеттің өзіндік ... беру ... ... ... ... ... , планетарлық ақпараттық
кеңістіктің пайда болуына байланысты халықаралық білім беру ... ... ... ... жылы ... ... Женева қаласында дүние жүзілік білім
беру ... ... ... бұл ... ХХ ... ... ... өте шапшаң өзгерістерге ілесе алмады. Сондықтан да
1997 жылы ... ... ... жаң ... ... ... енгізілді.
Халықаралық классификацияның бірлігі ретінде оқу бағдарламасы қызмет
етеді. Оқу ... мен оқу аясы ... екі ... ... ...... ... және олардың сипаттамасы
|Деңгей |код ... ... ... |
|1 |2 |3 ... |0 |Ең ... ... беру ... кішкентай балаларды |
|дейінгі білім | |мектепке үйретуге бағытталаы. Бұл ... және ... | ... ... арасындағы көпір. |
| | ... ... үшін ... ең ... жасы|
| | |3-те ... ... ... ... білім беру |
| | ... ... ... бала ... ... |
| | ... міндетті Тағы бір ерекшелігі –персоналда |
| | ... ... ... клалификацияны болуы. |
|Бастауыштық |1 |Қарапайым оқуды , жазуды және математиканы, сонымен ... беру | ... ... ... ... секілді |
|және негізгі | |пәндерден жалпы ұғым алу. Кей ... діни ... ... | ... жүргізіледі. Бастапқысы- 5 немесе 7 жас. |
|алғашқы ... |Оқу ... -6 жыл. ... ... |2 ... ... ... қалыптасуына немесе бүкіл өмір|
|алудың алғашқы| |бойына білі алуға фундамент қалыптастыру. Оқытудың |
|кезеңі | ... – 6 ... ... ... ... 3 жыл. ... білім |3 |Пәндер тереңдеу оқытылады. Жоғарғы оқу орнына ... ... | ... және ... нарығына жол ашады. ... | | ... ... |4 |Оқу ... ... 2 ... ... созылатын, |
|алудан | ... ... ... жоғарғы оқуға қосымша ... | ... ... мектептер мен куррстар жатаы. |
|жоғарғы емес | | ... ... |5А ... ... ... жоғарғы оқу ... ... ... Оқу ... 3-4 жыл. ... ... | |3 жылдық оқудың алдында 13 жылдық оқу болуы шарт. |
|ағым) | ... ... ... ғылыми деңгейі болуы |
| | ... ... ... |5В ... ... ... негізделген кәсіби білім|
|алудың бірінші| ... ... ... бұл сатыға кәсіби мектептер|
|кезеңі(қысқа | ... ... мен ...... ... |
|мерзім) | |бен кейбір кәсіби техникалық ... ... ... ... |7 |Бағдарлама озық зерттеуге арналған. Диссертация |
|алудың екінші | ... ... | | ... ... беру ... ... бойынша білім беру
аясына:
- Мұғалімдерді және педагогикалық ғылымда дайындау;
- Гуманитарлы ғылымдар және өнер;
- Әлеметтік ... ... және ... ... ... Инженерлі салалар;
- Ауыл-шаруашылығы;
- Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамту;
- Сервис
Дүние ... екі ... ... беру ... ... қарауға болады-
американдық және еуропалық. Американдық ... беру ... ... ... ... ... ... қатар жеке бизнестің де
белсендігінің жоғары болында. Орташа білім негізінен ақысыз, ал ... ... ... ... және ... ... беру тән. Тамыры
тарихи тереңге кететін ... ... бар. ... ... ... ... ... жүйеге қарағанда жоғарырақ.
Қазақстандық білім беру моделі көптеген тарихи ... ... ... елдегі білім беру экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... болды. Осыған қарамастан КСРО-дан мұра ретінде
қалған білім беру жүйемізде дағдарыс, ... қалу ... ... ... ... ... ... даму көрсеткіші бойынша дамушы
елдердің қатарына қосуға болатын ... ... ... ... мен ... ... деңгейі бойынша көптеген дамушы
елдердің ... ... ... ... ... беру ... өте жоғарғы деңгейде. 5 жастан
жоғарғы халықтың 85%-ы оқу бағдарламаларымен қамтылған(4,5 млн ... беру және ... ... 500 мың ... пен ... еңбек етуде.
Халықаралық баға:
2009 жылғы ЮНЕ СКО-нің білім беруді ... ... ... Қазақстан Білім беру индексі бойынша 129 ... ... ... Бұл өте ... ... беру мен ... ... 18 индикатордың 7-де Қазақстанның
рейтингі көтеріледі:
- ... ... еру ... ... ... ... беру ... сапасы(68-ден 66-ға);
- Математикалық және ғылыми білім беру сапасы бойынша(80-нен 72-ге);
- Мектеп менеджментінің сапасы(98-ден 97-ге);
- Тренинг персоналы ... 83-ші ... үш ... ... орнымыз өзгеріссіз қалды: білім беруді
қаржыландыру-58-ші орында, орта ... ... ... ... ... жүйесін қаржыландыру соңғы он жылда 7-есеге өсті.
2009 жылы білім беру саласына жұмсалған ... ... ... ... млрд ... ... ... млрд теңге). [Еженедельная
республиканская-общественная газеа ... ... ... ... 2009 ... ең сауатты халқы 
Бүкіл әлемнің ақпараттық агенттіктері біздің ... ең ... ... хабарын таратты. Жүрегімізді мақтаныш кернеп тұр, ... да аз ... Бұл ... хабар Қазқстанның 2009 жылы Білім
беру индексінің дамуы ... ... орын ... ... ... ... ... жалпылама бастауыш оқу үрдісімен қамтылуы,
ересек халықтың сауаттылық көрсеткіші, орта мектепті бітірушілер үлесі мен
гендрлік ... ... ... ... осы жылы ... , Италия, АҚШ сияқты мемлекеттерді артқа
тасап, 125 мемлекеттің ішінде бірінші орын алды. Осы орынға біз ... ... ... орын ... оқушыларымыздың арқасында
жеттік,»-деген ... ... және ... ... ... сөзін информагенство келтіреді.
Сонымен қатар Түймебаев кризис мектептер салуда көрініс таппағаның
атап ... ... ... білім беру саласында 28 мемлекетпен 60 келісім-
шартқа қол қойылды. Одан бөлек ғылыми салада 35 мемлекет пен ... 70 ... қол ... ]
3. ... ... ... ... қоғамның түпкіліппті мақсаты-ол ұзақ, сау және де
материальдық қамтамасыз етілген өмір сүру деңгейіне жету болып табылады.
Тұрмыс жағдайы түсінігі әр адамда немесе ... ... ... ... алу, ... орны, қызмет ету , мәдени өмір, қоршаған ... және тағы ... осы ... ... ... ... ... Осы факторлардың кейбіреулері өлшеуге оңай берілсе, енді біреулерін
өлшеу қиын немесе мүлдем мүмкін емес.
Адам даму концепциясының басқа ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіш –бұл өмірдің сапалылығы. Бұнда
тек экономикалық ... ғана ... ... ... әлеуметтік-мәдени
көрсеткіштер анализденеді.
«Мүмкіндіктерді ұлғайту» және «таңдау еркіндігі» түсініктері ... ... өте кең ... ... ... ... ең
бастылары ұзақ әрі сау өмір сүру, білімділік және қажетті ресурстарға қол
жетімді болу. Ұзақ әрі сау өмір ... ... ... ... алу өздігінен
Адам дамуының түпкілікті мақсаты болып табылса, ресурстар осы екі ... ... ... ... ... ... шаққандағы ЖІӨ. Адам даму ... ... ... ... ... салыстырмалы түрде жан басына шаққандағы ЖІӨ
алынды.
Алайда ... ... жан ... шаққандағы Жалпы ішкі өнім туралы
мәліметтерді халықаралық статистикада қолдану үшін ... ... ... АҚШ ... конвертациялау қажет.
Сатып алу мүмкіндігін есептеуде белгілі келісілген тауарлар тізімі
қолданылады.
Кесте – 7
Қазақстанда тұрмыс ... ... ... ... |1996 |1997 |1998 |1999 |2000 |2001 |2002 ... ... |100,5 |101,7 |98,1 |102,7 |109,8 |113,5 |109,5 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... боынша жан |4682,0 |4921,0 |4969,0 |5224,0 |5892,0 |6850,0 |7560,0 ... | | | | | | | ... ЖІӨ% | | | | | | | ... |0,7 |1,6 |3,1 |7,9 |6,6 |5,7 |5,4 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |4,6 |4,4 |4,0 |3,9 |3,3 |3,3 |3,2 ... | | | | | | | ... ... | | | | | | ... |2,5 |2,1 |1,5 |2,2 |2,1 |1,9 |1,9 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... |0,732 |0,738 |0,743 |0,754 |0,762 |0,773 |- ... ... ... Под ... А.А. ... 2002
Тұрмыс сапалылығы есептеуде демографиялық факторлар үлкен роль атқарады.
Ол көптеген денсаулық сақтаудың деңгейі, білім алу, ... ... ... ... ... мен ... және осы сияқты тағы басқа
факторладың әсерінен қалыптасады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... елде ЖІӨ-132,5 млрд АҚШ долларына тең болды, жан басына шаққандағы ЖІӨ-
8 451,8 долларды құрады.
Кесте – 8
Қазақстан Республикасының облыстарынағы АДИ ... |АДИ ... |АДИ ... |
|Облыс | | | | ... |0,831 ... |0,833 |47 ... |0,829 ... |0,830 |48 ... обл. |0,787 ... |0,787 |63 ... обл. |0,780 ... |0,780 |67 ... обл. |0,774 ... |0,772 |71 ... обл. |0,774 |Бразилия |0,775 |72 ... |0,773 ... |0,773 |73 ... обл. |0,770 ... |0,770 |74 ... |0,768 ... |0,768 |76 ... |0,759 ... |0,758 |80 ... обл. |0,758 ... |0,758 |81 ... обл. |0,756 ... |0,758 |81 ... обл. |0,755 ... |0,754 |82 ... |0,755 ... |0,753 |83 ... обл. |0,752 |Мальдивы, |0,752 |84-86 |
| | ... | | |
| | ... | | ... обл. |0,744 ... |0,745 |94 ...... АДИ және жеке ... |1991 |1992 |1993 ... мекемелер(госпитальды есепке |83 |69 |70 |
|алмағанда), ... | | | ... ... саны ... |8,7 |8,6 |8,6 ... ... мың | | | ... адамға шаққандағы төсектердің саны |54,0 |52,9 |52,8 ... ... ... ... адам |3374 |3956 |4015 ... ... ... ... |21,0 |24,0 |24,6 ... ... | | | ... ... ... саны, адам |8397 |9358 |9485 |
* ... ... ... ... ... //2009 жыл/.
Облыс райондары ауруханалармен салыстырмалы түрде ... ... ... ... бойынша тұрмыс жағдайынан ең төмен –Алакөл ауданың
келтірейік:
Алакөл ... ... ... ... 18900 бала, 5100
жасөспірім, бала туа алатын кездегі әйелдер медициналық ... 58 ... ... беру және ... ... облысы бойынша Білім беру департаменті ... ... ... барлық білім беруге арналған үрдістер осы жақтан
басқарылады. Алматы облысында ... оқу ... ... ... ... жалпы саны-71(республика бойынша 11-орында), сәйкесінше
осында оқитындардың саны 10646 адам. Күндізгі жалпыға ортақ ... ... ... саны-756 мектеп, осы көрсеткіш бойынша тек ОҚО ... ... ... ... мың ... ... ... саны 39-
ға тең. Осы көрсеткіш бойынша Қазақстанда 4-ші ... ие. ... ... ... ... ал осы ... оқитындардың
саны8408 адам. Соңғы кезде ... беру ... ... ... ... ... мектептер жаңа ЭВМ кабинеттер, интерактивті ... ... ... ... оқу ... ... ... |2005/06 |2006/07 |2007/08 |2008/09 |2009/10 ... ... |775762 |768442 |717053 |633814 |610264 ... ... |27486 |26836 |19030 |19151 |17609 ... ... |37740 |33031 |24808 |23199 |24335 ... облысы |13275 |12496 |11882 |10778 |10494 ... ... |23196 |22030 |20803 |17652 |15884 ... |31172 |30168 |27902 |26047 |25985 ... ... |37274 |35213 |33159 |27166 |26195 ... ... |71809 |67102 |62384 |55905 |56308 ... ... |44648 |42264 |37602 |30460 |29328 ... |19004 |17941 |15813 |15678 |15037 ... облысы |17671 |14480 |10921 |9112 |7906 ... |100984 |98715 |89930 |77741 |73911 ... ... |16967 |17887 |13882 |12079 |22288 ... |34278 |32697 |25294 |24463 |10969 ... |52770 |50732 |51027 |47422 |47541 ... қаласы |41831 |45408 |43778 |41740 |39298 |
| ... ... |205657 |221442 |228838 |195221 |187176 ... Республикасының статистика агенттігі/ 2010 жыл/
Ғылым кандидаты дәрежесін іздеушілер саны-115-ке, ал аспиранттар саны-
12-кі адмға тең. Өкініштісі 2009 жылы ... ... ... Оны ... кестеден байқауға болаы.
Кесте –
12
Докторанттар саны
|  |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 |2009 ... ... |412 |303 |366 |508 |439 |666 ... ... |- |- |- |- |- |4 ... ... |13 |6 |4 |3 |2 |2 ... ... |7 |6 |5 |5 |3 |- ... ... |- |- |- |- |- |- ... |- |- |- |- |- |3 ... ... |9 |7 |10 |25 |20 |15 ... ... |35 |25 |34 |31 |28 |16 ... ... |- |- |- |- |- |- ... |- |- |- |- |- |- ... ... |- |- |- |- |- |- ... |10 |10 |14 |7 |7 |16 ... ... |4 |5 |5 |2 |2 |20 ... |- |- |- |- |- |- ... |8 |6 |6 |11 |11 |20 ... қаласы |19 |19 |36 |48 |45 |188 |
| ... ... |307 |219 |252 |376 |321 |382 ... ... ... ... 2010 жыл/
3. Тұрмыс жағдайы және адамзат дамуы
Алматы облысы- еліміздің халық тығыз орналасқан ... ... ... ... пен ... ... дамуда. Соңғы үш жылда
өндірістік тауарларды өндіру 2 ... ... ... ... ... та
екі есе көп түсе бастады. Н.Ә. Назарбаев(2008 жылдың 25 ... ... ... және ... емес ... ... жоғары)
| |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 ... |798,7 |804,1 |816,1 |834,1 |854 ... ... | | | | | ... |68,6 |67,8 |67,9 |68,3 |68,8 ... | | | | | ... | | | | | ... |736,4 |745,1 |758,3 |778,2 |799,9 ... | | | | | ... | | | | | |
| |92,2 |92,7 |92,9 |93,3 |93,6 ... ... |59,0 |57,7 |55,9 |54,7 ... |7,8 |7,3 |7,1 |6,7 |6,4 ... |365,0 |381,7 |386,2 |388,0 |387,2 ... еммес | | | | | ... | | | | | |
| |31,4 |32,2 |32,1 |31,7 |31,2 |
| | | | | |мың ... ... ... – 14
Ресми түрде жұмыссыз тіркелгендер
|Жылдың соңына қарай |
| ... |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 ... |6520 |4767 |3890 |2931 |2404 ... |67 |168 |128 |130 |130 ... |604 |331 |282 |276 |176 ... |217 |204 |89 |80 |76 ... |87 |98 |61 |72 |55 ... |310 |107 |210 |96 |45 ... |313 |249 |235 |206 |150 ... |250 |127 |125 |43 |43 ... |182 |146 |145 |88 |99 ... |119 |84 |95 |89 |49 ... |167 |110 |86 |60 |61 ... |625 |431 |400 |266 |155 ... |486 |265 |243 |215 |183 ... |182 |100 |83 |91 |35 ... |358 |240 |133 |150 |148 ... |217 |228 |161 |84 |85 ... |400 |284 |210 |185 |148 ... | | | | | ... |1302 |955 |790 |603 |566 ... | | | | | ... қал. |209 |85 |75 |61 |53 ... ... 2009 ... ... 2404 жұмыссыз тіркелді.
Жұмыссыздық көлемі 2007 жылдың көлеміндей(экономикалық ... ... % ...... ... ақшалай табыстарын бағалау (бір айына орташа жан басына
шаққанда, теңге)
| |2007 |2008 ... |16838 |22522 ... |14048 |19226 ... |14967 |16686 ... |12602 |14990 ... |13421 |18213 ... |11328 |12890 ... |10272 |12650 ... |18992 |25404 ... |20382 |24089 ... |15111 |16078 ... |12610 |16145 ... |14061 |15026 ... |10722 |13579 ... |11487 |14164 ... |11246 |13289 ... |17933 |20900 ... |11645 |14198 ... қ. |25513 |28209 ... қ. |22633 |25519 ... қ. |15080 |18259 |
* ... жылдардың Алматы ... ... ... ... облысы тұрмыс деңгейі бойынша елде алдыңғы қатарда келе
жатыр, ... ... сөз ... ... Адам даму ... ... артқы
қатарда келе жатыр. Салыстыратын болсақ АДИ-і жоғары Атырау, Маңғыстау
облыстары. ... Адам даму ... ... болуы ЖІӨ жан басына
шаққандағы көрсеткіші өте жоғары. Сонымен қатар осы аталып ... ... аз, ... ... көп ... Алматы облысында АДИ-ді көтеру
үшін ең алдымен күтіліп отырған өмір ұзақтығын ұзартып, экономиканы көтеру
арқылы ... ... ... қолға алу керек. Қазіргі таңда Алматы
облысы Адам даму ... ... ... біз ... әлемінде өмір сүріп келеміз және бұл кеңістікте
барлық жағынан жеткілікті болып отырған ел жоқ, барлығында да ... ... ... ... ... байланыстар жасайды, сондықтан
да әлемдік деңгейде әрбір елдің орнын айқындап, кім ... ... ... ... ... отыру қажеттілігі туындады.
Осындай әмбебап көрсеткіштердің бірі-Адам даму индексі. Жоғарыда айтып
өткенімдей бір жағынан ... орта ... ... ... үшінші жағынан 6 жас пен 24 жастың арасындағы тұрғындардың
оқуға тартылуын және төртіншіден, жан басына ... ішкі ... ... синтетикалық көрсеткіш. Еліміздегі сауттылық көрсеткіші өте
жоғары. Бұл ... ... біз ... ... алпауыт елдерімен
бәсекеге түсе аламыз. 1995 жылдан бастап елдегі бірінші Адам дамуы ... ... ... ... ... Адам даму ... алға
сүйреп келе жатқан көрсеткіш. 5 жастан жоғарғы халықтың 85%-ы ... ... млн ... ... беру және ... ... мың ... пен ғалымдар еңбек етуде. Сауаттылық деңгеі 100%-ға
жақындауда. Сонымен қатар Адам даму индексінің ең ... ... ... ... да ... қазіргі таңда жаман емес жаман емес. Жан басына
шаққандағы Жалпы ішкі ... -8451,8 АҚШ ... тең, осы ... ... дүние жүзінде-72 орынға иелік етеді. Енді ... ... ... Туылғандағы күтіліп отырған өмір ... Осы ... ... ... осал жері ... тұр. Қуантатын жайт, осы
көрсеткіштің жылдан-жылға көтеріліп келе жатқанында. Қазір оның ... тең ... ... АДИ елде ... келе ... ... ... біз
төмен сырғып барамыз. Ол дегеніміз басқа елдердің шапшаң ... ... Біз де осы ... ... ... қалмауымыз керек. Ол үшін елде
әлі болса да ... ... ... ана өлімі және тағы осы ... ... ... ... ... ... ... жұмысымда АДИ-дің Қазақстандағы негізгі, соның ішінде
Аматы ... ... ... ... тырыстым. Бітіру жұмысында АДИ
халықаралық, отандық және Алматы облысы ... ... ... ... ... Адам ... бойынша 1994 жылғы есебі.-Нью-Йорк: Оксфорд
Юниверсити Пресс. 1994
2. Адам ... ... ... жаңа өлшемі : ... ... В.П. ... ... ... ... оқу құралы
(МГУ-дің экономикалық факультеті) және Т. Маккинли (БҰҰ. Нью-Йорк).-М:
Адам ... 2000-464 ... Адам ... ... ... жаңа ... ... В.П.
Колесов редакциясының басшылығымен басылған оқу құралы ... ... ... ... және ... – М.: Адам
құқығы, 2008. – 636 б.
4. Rosenstein+Rodan, Paul. 1943. ... in Eastern ... ... In: Economic Journal, Vol. ... ... ... дамуы: Оқулық/ Под общ. Ред. Ч 39 Н.К. ... Ф. ... ... ... 1999. ... as ... Oxford: Oxford ... Press.
Schultz, T.W. 1960. “Capital Formation by Education.” In: Journal ... Economy ... ... Goals of the United ... In: Population and
Development Review, Vol. 22(3).
8. Қазақстан Республикасы: 1996 жылғы Адам даму бойынша есеп.-Алматы: ... ... ... 1998 жылғы Адам даму бойынша есеп.-Алматы: БҰҰ,
1998.
10. Қазақстан Республикасы: 1999 жылғы Адам даму ... ... ... ... ... ... Республикасы: 2002 жылғы Адам даму бойынша есеп. Қазақтанда
ауылды дамыту: мәселелер мен перспективалар.-БҰҰ.-Алматы. 2002.
12. OECD/Eurostat. 2005. Purchasing Power Parities and Real GDP. ... ... Ю.К. ... адам ... ... әдістері мен анализ.-
Алматы: Қазақстан Республикасының статистика агентігі, 2003.-372 б.
14. ROMIR. 2006б. Компанияның ресми сайтынан, адрес в ... ... ... Ресбубликасының статистика агентігі. 2009 жыл. Ресми
сайты(www.stat.kz)
16. ... Л. ... ... ... ... организации,
доступности и эффективности хирургической помощи при заболеваниях сердца.
Экономика и ... ... Цит. ... ... Л. 1996. ... ... сердечно-сосудистой хирургии в
РФ В: Проблемы социальной гигиены и история медицины, № ... к ... ... 1998. Отв. Ред. Н. ... ... ... с.Дмитриев М. 1997.
18. Бюджетная политика в современной России. М.: Моск. Центр Карнеги.
Доклад о развитии человеческого потенциала в РФ за ... ... ... ред. ... С.Н. Бобылева. М.: Весь мир. 136 с.
19. Доклад о развитии человеческого потенциала в РФ за 2004 год. ... общ. ред. ... С.Н. ... М.: Весь мир. 160 с.
20. Доклад о состоянии здравоохранения в мире, 2000 г. 2000. ... ... ... ... ВОЗ.
21. Доклад о состоянии здравоохранения в мире. 2000. ... ... ...... ВОЗ. 232 с.
22. Задачи по достижению здоровья для ... ... ... 1993. ВОЗ.
23. Здоровье населения в Европе. Отчет о мониторинге ... ... ... для всех в ... гг. 1994. ... ... населения в Европе, 1997. 1998. ВОЗ.
25. К здоровой России. Политика укрепления здоровья и ... ...... неинфекционные заболевания. 1994. М. 80
с.
26. Концепция развития здравоохранения и ... ... ... и ... ... ... и ... раннего возраста. Методические
рекомендации для Европейского региона ВОЗ с ... ... на ... ... Союза. 2003. Региональные публикации ВОЗ, Европейская
серия, № 87. Копенгаген: ВОЗ.
27. ... В. 1995. ... ... и ... ... ... ... журнал, № 4. С. 63–73.
28. Кузьменко М.М., ... В.В. 1995. ... ... ... ... М.: ... 272 с.
29. Насилие и его влияние на здоровье. Доклад о ситуации в мире. 2003.
Под ред. Этьенна Г. Круга и др. М.: Весь мир. 376 с. ... ... 1998. ... ... ... РФ об ... ... граждан. Перфильева
Г.М. 1996. Проблема кадрового дисбаланса в ... и ... В: ... социальной гигиены и история медицины, № 2,1996.
31. Поляков И.В. 1996. Актуальные проблемы ... ... ... ... России (Реформа: имитация или реальность?). В: Проблемы
социальной гигиены и история ... № 1. С. ... ... Б.Б. 1999. ... человека: понятийно-терминологический
словарь. М.: МНЭПУ. Росстат. 2005. Здравоохранение в России. Стат. сб.
М.Социально-экономическое развитие и демографические ... в ... ЦСУ ... Цели ... ... и национальные проекты – стратегический
выбор. России. 2006. М.: ИКСИ. 33 с.
34. ... health policy ... in Europe. 2000. WHO ... European series, No 86. ... WHO.
-----------------------
Өлі туылғандар
Перинатальды өлім
Неонатальды өлім
Постнеотальды өлім
Бірінші айдан бастап бір жылға ... ... ... ... ... ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
Кеңес заманындағы «Жоңғар шапқыншылығы»5 бет
Uster приборының көмегімен иіру процесін ұйымдастыру7 бет
Əлеуметтік статистика индикаторы6 бет
Атопиялық дерматит –терінің генетикалық, созылмалы, рецедивті ауруы4 бет
Атырау мұнай өңдеу зауыты10 бет
Ақмола облысының су ресурстары5 бет
АҚШ-тың бағалы қағаздар нарығы6 бет
Икемділік коэффициенті3 бет
Инфляция деңгейін бағалау22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь