Бейіндік оқу

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ... 3
1 ӘДЕБИ ШОЛУ
1.1 Бейіндік оқу туралы жалпы түсінік қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Бейіндік оқытудың білім беру мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.3 Бейіндік оқуды ұйымдастыру ережелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
1.4 Бейіндік сыныптарға оқушыларды
іріктеу жұмыстарын жүргізу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
1.5 Элективті курстар арқылы оқушыларға
кәсіби бағдар берудің психологиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... .26
2 НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Химияның элективті курстары арқылы
оқушылардың бейімдік бағдарын дамытудың
теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
2.2 Химияны оқытудағы іс.әрекеттік көзқарас
пен мотивацияны қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
2.3 Химияны бейіналды элективті курстардың
мазмұны мен әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..36
2.4 «Химиялық ойындар» атты элективті курс
бағдарламасының құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
2.5 Бейімді мектептегі химияны оқытудағы
элективті курс бағдарламасы бойынша
жүргізілген эксперимент нәтижесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...60
3 ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62
4 ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..63
Қазіргі кезеңде тәуелсіз еліміздің ертеңі – жастардың білімінің тереңдігімен өлшенеді. Білімді, жан – жақты қабілетті ұрпақ - ұлтымыздың баға жетпес қазынасы. Бүгінгі таңда педагогика ғылымының өзекті мәселелері- нің бірі - жеке тұлғаны жетілдіруде, жан–жақты дамытуда, білім беруде ғылымның соңғы жетістіктерін қолданып,шығармашылық жұмыстарды жасауға қабілетті, дүниетанымдық көзқарасы кең, рухани бай азамат дайындау.
Қазақстандағы білім берудің негізгі мақсаты мемлекеттегі әлеуметтік-экономикалық жағдайларының қазіргі заман талаптарына және оның дамуының негізгі бағыттарына сәйкес келетін жаңа сапаға жету болып табылады. Экономика мен қоғамдық өмірдегі өзгерістердің дамуы - білім беру жүйесінің мәнісі мен негізі болып табылатын тұлғаға жаңа талаптар қойылады. Жоғары білімді дамытудың негізгі үрдісі мамандар даярлау сапасын арттыру, қарқынды ғылыми – зерттеу қызметімен ықпалдастырылған инновациялық білімді дамыту, жоғары оқу орындары зерттеулерінің әлеуметтік саласы және экономиканың қажеттіліктерімен тығыз байланысты. Яғни, білім беру жүйесінде ақпараттық технологияларды қолдану, жетілдіру болып табылады.
Бүгінгі жас ұрпаққа жан-жақты білім беру, оқушылардың заман талабына сай өмір сүруіне үлкен ықпал жасамақ. Əрбір мұғалім оқушылардың білімін тереңдетіп, ой -өрісін, шығармашылық қабілетін арттыруды көздеп, пəнге деген қызығушылығын тудыру нысанасын таңдайды. Ендеше, Қазақстанның болашақ білімді мамандарын дайындауда алатын білімнің ұшқырлығы мен нəтижелігінің желісі əлеуметтік - экономикалық дамуындағы өзгерістерге жол ашу. Білім беру ешқашан қызметтің тұрып қалған саласы болған емес. ҚР «Білім туралы» заңының негізгі ережелеріне сәйкес 2006/2007 оқу жылынан бастап республика мектептері жоғары сатысында бейінді оқыту енгізілді. Бейінді оқыту тұлғалық – бейімделген оқу үрдісін іске асыруға және оқушының арнайы курстарды таңдауы есебінен дербес білім беру траекториясын құру мүмкіндігін кеңейтуге көмектеседі. Негізгі мақсаты: оқушыларға өз болашақтарын жобалау мүмкіндігін беру және таңдап алған кәсіптік мамандығына қажетті ресурстарды қалыптастыру.
Зерттеу жұмысының өзектілігі.
Бейіндік оқыту оқушылардың қызығушылық бағытының, қабілетінің дамуына жағдай жасайтын және олардың келешекте ие болуға тиісті кәсібіне бейінделуді қамтамасыз ететін оқыту. Элективті курс (латын тілінен аударғанда – таңдаулы) бейінді мектепте оқушының білім алу қызметіндегі тұлғалық – бағыттылық әрекетін ұйымдастыруды қамтамасыз етеді. Элективті курстарды енгізу мақсаттарының бірі - оқушылардың пәнге деген қызығушылығын дамыту, оқушының химиялық эксперименттен эстетикалық әсер алып, химияны басқа ғылымдармен байланыстыра білуі.
1. Башарова Ж.Р., Әлқожаева Н.С., Төлешова Ұ.Б. Жоғары мектептің оқу үдерісінде жаңа педагогикалық технологияларды қолдану: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2008. – Б. 9.
2. Бейіндік оқыту жүйесі және мектеп тәжірибесі: Хромтау ауданы мектептерінің іс – тәжірбиесінен. – Ақтөбе, 2009. – 67 б.
3. Копжасарова М. Развитие идей дифференцированного обучения в теории и практике общеобразовательный школы // Ізденіс – Поиск серия гуманитарных наук. – 2001. - №1. - С. 123–129.
4. Ермаков Д. Профильное обучение: проблемы и перспективы // Народное образования. – 2005. - №6. - С. 209–212.
5. Арнаутов Н.З. Химия в быту. Программа элективного курса 9 класс // Химия: Прил. к газ. «ПС». - 2007. - № 15. - С. 16-19.
6. Ізбасарова Ш.Р., Макеева З. Гимназиядағы бейінді оқыту // Білім беру мекемесі басшыларының анықтамалығы. – 2009. - №10 – Б. 20 – 27.
7. Мұқанов С.Д. Бейінді оқытудың жұмыс жоспарын әзірлеу алгоритімі // Білім беру мекемесі басшыларының анықтамалығы. – 2007. - №3. – Б. 36 – 44.
8. Государственный общеобязательный стандарт образования Республики Казахстан. Среднее общее образование. Основные положения. Астана, 2006. - 72 с.
9. Садыков Т.С., Адылкасымова А.Е. Методология 12–летного образования. Учебное пособие. – Алматы: НИЦ «Ғылым», 2003. – 164 с.
10. Нәлібаев С. 12 жылдық оқуға көшудің мәселелері мен шарттары // Білім – кілті. – 2006. - №4. – Б. 6 – 9.
11. Карина Ж.З. Қазіргі кездегі бейінді оқытуды ұйымдастырудың өзекті мәселелері / Карина Ж.З., Асанбаева А.А., Нафталова С.К. // Көпсалалы универ.: болашақ мамандардың отан сүйгіштігі, көп мәдениеттілігі мен бәсекеге қабілеттілігі: ҮІІ халықаралық Байқоңыров оқулары материалдарының жинағы – Жезқазған, 2008. 2 кітап. Б. 18 – 23. – Библиогр.
12. Қазақбаева Д.М. Бағдарлы оқытуды ұйымдастыру үлгілері // Открытая школа. - 2006. - № 9. - С. 33-38.
13. Жадрина М.Ж. Бейінді оқыту жағдайында біліктерді дамыту // Открытая школа. – 2006. - №10. - С. 3 – 7.
14. Шоқыбаев Ж.Ә., Болатова. А.Ж. Бағдаралды дайындық мәселесін шешу жолдары // Химия мектепте. - 2008. - № 2.- С. 8-11.
15. Аршанский Е.Я. Предпрофильная подготовка учащихся основной школы по химии // Химия (приложение к газете «Первое сентября») – 2006. - № 18. - С. 4-10.
16. Галкина Т.Н., Сухенько Н.В. Организация профильного обучения в средней школе. – М., 1995. - 67 c.
17. Қасымбекова Д., Манапқызы А., Мейірова Т. Химияны тереңдетіп оқытатын орта және кәсіби білім беру оқу орындарында бағдарлы элективті курстар енгізу келешігі (1 – хабарлама) // Абай атындағы ҚазҰПУ – дың Хабаршысы, «Жаратылыстану – география ғылымдары» сериясы. – 2009. №4. – Б. 83 – 89.
18. Болатова А.Ж., Негізгі мектеп химиясын элективті курстар арқылы жетілдіре оқыту әдістемесі. // Автореферат, – Алматы, 2009.
19. Габриелян О.С. Теория и практика элективных курсов // Химия в школе. - 2006. - №4. - С. 2-6.
20. Монахов В.М., Орлов В.А., Фирсов В.В. Дифференцированное обучение в средней школе // Советская педагогика. - 1990. - № 8. - С. 42 -47.
21. Бейіндік оқытуға және бейіналды даярлыққа арналған вариативті білім беру бағдарламалар / Ред. басқарған Ш.Қ. Әмір. А.А. Мұқатаев. – Қарағанды: Санат. - 2006. – 124б.
22. Кон И.С. Психология юношеского возраста, М.: Просвещение, 1979, - 32 с.
23. Білім Образование ғылыми-педагогикалық журнал, - № 4(46), - 2009, Б. 76-80.
24. Писарева С.А. Образовательная среда профильного обучения. - С-П.: Каро, 2005. - С. 70-94
25. Бейсембаева Л.К. Профильное обучение: опыт России и Казахстана // Хабаршы Вестник, химия сериясы, Алматы: - 2008.-№ 3(51). –С. 224-229.
26. Программы элективных курсов. Химия. 8-9 классы. Предпрофильное обучение. Авт.-сост. Г.А. Шипарева. М.: Дрофа, 2006. - 78 с.
27. Тимофеева Н.Л. Занимательная химия: Программа элективного курса: 9 Кл. (12 час.) // Химия: Прил. к газ. «ПС». - 2006. - № 16. - С. 12-13.
28.Ахмедова Т.И., Фандо Р.А. Химия. 9 класс. Начала экспериментальной химии. Элективный курс. М.: Илекса, 2006.- 233с.
29. 3вягин А.С, Чернобыльская Г.М. Элективный курс в рамках предпрофильной подготовки // Химия в школе. - 2006. - № 6. - С. 31-34.
30. Кинзибаева И.Г. Элективные курсы – требования к разработкеи // Мастер-класс: приложение к ж. «Методист». - 2006. - №7. - С. 10-21.
31. Асеев В.Г. Мотивация поведение и формирование личности. – М.: Изд. Мысль, 1967. – 160 с.
32. Титова И.М. Развитие мотивации изучение химии // Химия в школе. – 1999. - №1. - С. 10 – 16.
33. Леонтьев А.Н. Деятельность. Сознание. Личность. – М,: Изд. политической литературы, 2 – е изд. – 1977. – 304 с.
34. Сарыбеков М.Н. Структура и содержание предпрофильной подготовки в основной школе, профильного обучения в средней школе в свете формирования ключевых предметных и базовых компетенций в составе полирпофильной средней школы как модели с личностно-ориентированной парадигмой: Отчет о НИР (промежут.) ТарГПИ 10.12.2007. – 308 с.
35. Звягин А.С. Предпрофильная подготовка учащихся в рамках элективного курса по химии: Автореф. дис. ... канд. пед. наук. – Москва
36. Шипарева Г.А. М.: Дрофа, Программы элективных курсов. - Химия. 8-9 классы. Предпрофильное обучение, 2006. - С. 78.
37. Суртаева Н.Н. Педагогические технологии в реализации гуманистической концепции образования // Химия в школе. – 1997. - №7. - С. 17 – 22.
38. Педагогика: Учебное пособие для студентов педагогических учебных заведений / В.А. Сластенин., И.Ф. Исаев., А.Н. Мищенко., Е.Н. Шиянов. – М.: Школа – Пресс. – 1993. – 512 с.
39. Габрелян О.С., Сладков С.А. Компетентностный подход как дидактическое услови предпрофильной и профильной подготовки учащихся // Химия: изд. дом Первое сентября. – 2007. - №2. - С. 12 – 14.
40. Скаткин М.Н. Проблемы современной дидактики. М.: Педагогика. – 1980. – 96 с.
41. Махмутов М.Н. Проблемы обучение основные вопросытеории. М.: Педагогика. – 1975. – 368 с.
42. Немерещенко Л.В., Чайка А.Н. Организация проектной деятельности. Химия в школе. - 2004. - № 4. - С. 2-5.
43. Полат Е.С., Бухаркина М.Ю., Моисеева М.В., Петров А.Е.; Под ред. Полат Е.С // Новые педагогические и информационные технологии в системе образования: Учеб. пособие для студ. пед. вузов и системы повыш. квалиф. пед. кадров – М : Издательский центр «Академия», 2002. – 272 с.
44. Голуб Г. Б., Прудникова В. А. Профильное обучение на старшей ступени образования: региональная модель // Научное обеспечение функционирования 12-летнего среднего образования. Материалы Международной научно-практической конференции. В 2-х частях. Алматы: КазНПУ им. Абая и РНПЦ проблем 12-летнего образования, 2007. - 4.1. -С. 247 - 254.
45. Құрманалиев М.Қ. // «Химияны оқытудың қазіргі технологиялары» оқу құралы, Алматы-2009.
46. Болатова А.Ж. Бағдарлы элективті курс сабақтарын жоспарлау кезінде «Сын тұрғысынан ойлауды дамытуға арналған оқу және жазу»технологиясын қолдану «Шоқан тағылымы – 14»халықаралық ғылыми – практикалық конференция материалдары. - Көкшетау, 2009. – 119 – 123 б.
47. Пан С.М.; Криволапова Н.А., Бобкова Л.Г. Подготовка педагога профильной школы // Народное образование. - 2004. - № 1. - С. 133- 140.
48. Новиков A.M. Профессиональное образование в России: перспективы развития. - М., 1997. – 254 с.
49. Шаталов М.А., Кузнецова Н.Е., Обучение химии. Решение интегративных учебных проблем. – М., 2006.
50. Психологические тесты в 2 – х томах / Под ред. Карелина А.А. – М. Владос, 1999 – Том 1. – 312 с.
51. Волков И.П. Цель одна - дорог много: Проектирование процессов обучения: Книга для учителя: Из опыта работы. - М.: Просвещение, 1990. - 159 c.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
.......................... ....3
1 ӘДЕБИ ШОЛУ
1.1 ... оқу ... ... түсінік
қалыптастыру........................................5
1.2 ... ... ... беру ... ... оқуды ... ... ... ... ... ... жүргізу ... ... ... ... ... бағдар ... ... ... ... БӨЛІМ
2.1 Химияның элективті курстары арқылы
оқушылардың бейімдік бағдарын дамытудың
теориялық ... ... ... ... ... ... ... бейіналды элективті курстардың
мазмұны ... ... ... атты ... курс
бағдарламасының ... ... ... ... ... курс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... – жастардың білімінің
тереңдігімен өлшенеді. Білімді, жан – ... ... ... -
ұлтымыздың баға жетпес қазынасы. Бүгінгі таңда ... ... ... нің бірі - жеке ... ... жан–жақты дамытуда,
білім беруде ғылымның соңғы жетістіктерін қолданып,шығармашылық жұмыстарды
жасауға ... ... ... кең, ... бай ... ... ... негізгі мақсаты мемлекеттегі әлеуметтік-
экономикалық жағдайларының қазіргі заман талаптарына және оның ... ... ... ... жаңа ... жету ... ... мен қоғамдық өмірдегі өзгерістердің дамуы - білім беру жүйесінің
мәнісі мен негізі болып табылатын тұлғаға жаңа ... ... ... ... ... үрдісі мамандар даярлау сапасын арттыру,
қарқынды ғылыми – ... ... ... инновациялық білімді
дамыту, жоғары оқу орындары зерттеулерінің ... ... ... қажеттіліктерімен тығыз байланысты. Яғни, білім ... ... ... ... ... болып табылады.
Бүгінгі жас ұрпаққа жан-жақты білім беру, оқушылардың заман талабына ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың білімін
тереңдетіп, ой ... ... ... ... ... пəнге
деген қызығушылығын тудыру нысанасын таңдайды. Ендеше, Қазақстанның болашақ
білімді мамандарын дайындауда алатын білімнің ұшқырлығы мен ... ... - ... ... ... жол ашу. ... ешқашан қызметтің тұрып қалған саласы болған емес. ҚР «Білім туралы»
заңының ... ... ... ... оқу ... бастап республика
мектептері жоғары сатысында бейінді оқыту енгізілді. ... ...... оқу ... іске ... және ... арнайы
курстарды таңдауы есебінен дербес білім беру траекториясын құру ... ... ... ... ... өз ... ... беру және таңдап алған ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың қызығушылық бағытының, қабілетінің дамуына
жағдай жасайтын және олардың келешекте ие ... ... ... ... ... ... Элективті курс (латын тілінен
аударғанда – ... ... ... ... ... алу қызметіндегі
тұлғалық – бағыттылық әрекетін ұйымдастыруды қамтамасыз етеді. ... ... ... бірі - оқушылардың пәнге деген қызығушылығын
дамыту, оқушының химиялық эксперименттен эстетикалық әсер ... ... ... ... ... ... ... – бұл болашақ
кәсіби іс-әрекеті есепке ала отырып, бейіндік оқуды таңдау барысындағы ... ... ... ... ... жүйе және ... педагогикалық ұжымдық, психологиялық - педагогикалық демеу.
Зерттеу жұмысының мақсаты:
Бейінді мектепте ... ... ... курстарды дайындау арқылы
оқушылардың пәнге деген қызығушылығын ... ... ... және ... танымдық қабілеттерін дамыту.
Зерттеу жұмысының міндеттері:
- Оқу үрдісінде зерттеушілік қабілетін қалыптастыру;
- оқушылардың ... ... ... және танымдық
қабілеттерін дамыту, пәнге деген қызығушылығын арттыру;
- тапсырмаларды орындау ... ... ... ... ... ... белгілі бір бағытта білім таңдауы, мамандықты дұрыс таңдай
алу жолдары;
- мектеп ... ... ... білім беру бағдарламасын игеруге
даярлау;
- қолданбалы және элективті курстарға ... ... ... ... ... ғылыми жаңалығы мен теориялық маңыздылығы:
Элективті курс бағдарламасын жасай отырып, ... ... ... ... бойынша сабақтар өткізіп, оқушылардың пәнге
қызығушылығын арттыру.
1 ӘДЕБИ ШОЛУ
1.1 Бейіндік оқыту туралы жалпы ... ... ... ... жас ... әлемдік стандартқа сәйкес
білім беру көкейкесті мәселе болып ... ... ... ... ... ... ... ой – өрісін дамытып, алған ... ... жаңа ... ... ... ... ... қалыптастырудың бірден – бір жолы ... ... ... [1].
Бейіндік оқыту дегеніміз не? Неге мектептің жоғарғы сатысы бейіндік
оқытуға тиісті? Адамның барлық кезде жаманнан, ... ... ... ... ... ... ... немесе аз пайда беретін
нәрседен көп пайда беретін ... ... ... ... жағдай. Осы
тұрғыдан қарағанда біз неге бүгінгі мектептің жоғарғы ... ... ... ... Басқа сөзбен айтқанда бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... неде?
Бейіндік оқыту дегеніміз - ... ... ... ... жағдай жасайтын және олардың келешекте ие болуға
тиісті кәсібіне бейінделуді ... ... ... Ол ... бір ... ... даралық тұрғыдан қарауды жүзеге асыруға
бағыттылған. Әр топтағы оқыту үдерісі ... ... ... мазмұнымен
ерекшеленеді, онда қандай да бір оқыту әдістерінің, түрлерінің және
формаларының ... ... ... мен мұғалімнің өзара қарым–қатынас
стилі өзгереді. ... ... ... ... ... өмірлік жолын жобалауда субъективті қатынасының жоғары сатылығы,
таңдаған ... ... ... қабілеті мен ... ... ... оқыту жалпы оқыту процесінің құрылымын, мазмұны мен
ұйымдастырылуын өзгерту арқылы ... ... ... ... ... ... ... жоғары сынып оқушыларына өздерінің
кәсіби қызығушылығы мен оқуын жалғастыруға қатысты ұстанған бағыт-бағдарына
сәйкес білім беру үшін ... ... ... беретін саралау мен
даралау құралы болып табылады [2].
Бейіндік оқытуға көшудің ... ... бар [3]. Оның ... ... көрсетсек:
- оқушылардың қызығушылықтары мен өмірлік жоспарларының саралануы;
- мұғалімдер мен оқушылардың ... ... ... ... іс – ... және карьералық өсуге ... ... ... ... ... саналы таңдау білім берудің экономикалық
тиімділігін арттыруы, сол ... ... ... ... әсер етуі тиіс;
- мектеп түлектеріне ... ... ... беру ... қойылатын спецификалық талаптардың күшеюі, жоғары оқу
орнына дейінгі даярлықтың келеңсіз тұстарын жою.
Осы қажеттіліктерден келіп ... ... ... ... ... ... жалпы білім беретін ... ... ... ... ... ... және ... оқушылардың өздерінің
қабілеттері мен қызығушылықтарына ... дара ... ... ... ... ... ... оның ішінде түлектерді кәсіби
өзіндік анықталуының мүмкіндіктерін кеңейту;
- жалпы орта және ... ... ... қамтамасыз ету [4].
Бейіндік оқытудың негізгі, жүйе құраушы мақсаты болып оқушының әлеуметтік,
оның ішінде кәсіби өзіндік анықталуы ... ... Бұл ... ... ... ... көмектеседі, ол төмендегілерден тұрады:
- бейіндік мектептің негізгі ... ...... ... ... ... ... өз бетімен құрастыру
дағдыларына ие болуы;
- таңдаудың ... ... ... қабілеттері мен
қажеттіліктерін сәйкестендіре алуы жатады;
- бұл ... саны ... ... жан - ... ашу ... ... ... оқушы таңдаған тұлғалық дамудың нұсқасы тек оның өзі үшін ... ... ... ... үшін де ... ... керек;
- таңдаған іс –әрекет сферасындағы ... мен ... ... ... ... жетістіктерінің портфолиосы оның болашақ өмірлік траекториясының
негізі болып ... ... ... ... ...... ... әрекет сферасында оқушының жетістікке жетуіне қажетті жағдайлар жасау.
Бұл ... оны ... ... ету ... ... заңды сұрақ туады. Бұл
сұраққа жауап беру үшін ... ... ... ... ... ... ... пікірінше бейіндік оқытудың
принциптері болып мыналар табылады:
1. Ашықтық – бастауыш, орта және ... ... оқу ... ... ақ қосымша білім беру ... ... ... ... Оқытуды ұйымдастырудың дара және топтық формаларын кіріктіру;
3. ... даму және ... ... ... ... ... – оның жалпы білімінің жоғары
сатысында енгізілуі, бейіндердің ... ... ... ... ... ... инварианттық оқу жүктемесінің азаюы, сол ... ... ... ... ... көшу тек қосымша оқу
курстарын енгізумен шектеліп қалмайды. Бұл жерде жалпы ... ... мен ... қайта құру қажет. Бейіндік оқытуды іске ... ... беру ... ... ... ... белсенді оқушыны
даярлауға, түлекті социумға бейімделуге бағытталған мектеп немесе дәстүрлі
тәжірибені басқаша түрде беруге және ... ... ... ... ма? ... сұраққа жауап береді.
Бейндік оқыту мақсатты түрде жүзеге асыруда мұғалім негізгі кілт болып
табылады. Сондықтан да бейіндік оқытуда ... өз ... ... ... қажет. Осы мақсатты жүзеге асыруда облысымыздың аудандарының
мұғалімдері бейіндік ... ... ... ... ... ... білімдерін жетілдіріп отырады [5] (1 – сызбанұсқа).
|Бейінді оқытудың тұжырымдамасы ... ... | ... ... | |Оқу ... қайта |
|қабілеттерін, | ... және ... | ... ... ... | ... ... | |білік пен дағда ... | ... | ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... кез ... | |Оқу ... ... | |Білім стандарты |
|деңгейдегі тапсырмаларды| |формаларды топтық, | ... оқу ... ... | ... ... | ... ... |
| | ... ... іске | ... жүз |
| | ... | |пайызға меңгеруін |
| | | | ... ... |
1 - ... ... ... ... ... көшу мынадай негізгі міндеттерді шешуге көздейді:
- қолданбалы және ... ... ... жекелеген пәндерді
тереңдете үйрену;
- жоғары сынып оқушыларын ... ... ... асыру;
- оқушыларды ерте әлеуметтендіру;
- білім алушылардың әр түрлі санаттарына олардың қабілеттері ... ... ... білім алуға ... ... ... ... жоғары кәсіптік білім беру бағдарламасын игеруге
даярлау.
1.2 Бейіндік оқытудың білім беру ... ... үш ... ... жаратылыстану – математикалық,
қоғамдық – гуманитарлық және ... ... ... асырылады.
Бейіндік бағытын мәлімдеген білім беру ... екі ... ... ... бейіндік оқытуды анықтау бойынша 11–12 сынып
оқушыларының жекеленген қабілеті мен ... ... үшін ... ... ... мен ... ... жағдай жасауға бағытталуы
керек. Екіншіден, үш бағыт ... ... беру ... ... ... жалпы білім беру даярлығын аяқтауды қамтамасыз ететін
міндетті оқу ... ... ... ... ... ... ... кешендердің саны оңтайландырылып, республикада қалыптасқан
вариативті білім берудің және т.б. ... ... ... ... оқыту жүйесінің үйлесімділігі аралас оқу
пәндерінің (курстар) есебінен қамтамасыз етіледі және оқу ... ... ... ... ... ... ... пәндер (инвариантты компонент), жалпы білім беретін бейіндік пәндер
және таңдау бойынша міндетті пәндер (вариативті компонент), ... ... ... ... ... мазмұндағы жалпы білім беретін пәндер оқытылу тіліне
қарамастан барлық оқушылар үшін үш ... ... ... ... ... жалпы білім беретін пәндердің инвариантты компонентінің тізімі:
ана ... ... тілі ... тілі ... тілінде емес мектептер), орыс тілі
(оқытылу тілі орыс тілінде емес мектептер), ... ... ... ... ... адам және ... өзін – өзі ... дене шынықтыру, АӘД, ақпараттық технологиялар мен жүйелер.
Жалпы білім беретін ... ... ... ... ... ... бағытын, мамандыруды қамтамасыз етеді.
Жаратылыстану –математикалық бейіндік бағыты келесідей пәндер құрамымен:
химия, ... ... ... ... қамтамасыз етілетін
болды. Қоғамдық–гуманитарлық бағыттағы оқушылар әдебиет, әлемдік ... ... ... және ... ... ... ... оқытудың технологиялық бағытының мазмұны үшін ... ... ... химия, биология, физика, технология, графика ... ... ... ... ... және ... ... пәндердің
құрамы мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартының деңгейін
қамтамасыз етеді.
Таңдау бойынша ... ... ... үшін қатысу міндетті.
Берілген компонент білім беру мазмұнының ... ... ... ... ... Міндетті пәндер «толықтыру»
қызметін орындап, «өзге» бағыттағы мазмұн ... ... ... ... ... ... ... білім беретін бейіндік
пәндердің тізімінен екі оқу пәнін таңдау мүмкіндігін алады.
Қызығушылығы бойынша ... оқу ... ... ... іске ... және екі міндетті орындайды. Біріншісі – ... ... ... ... ... ... ... ету. Екінші
міндет – оқушылардың жеке қызығушылығын қанағаттандыру ... ... ... ... беру мазмұнын іске асыруды қамтамасыз ету [6].
Базалық мазмұндағы жалпы білім беретін пәндердің, бейіндік ... ... ... ... бойынша курстардың шамамен көлемдік ара– қатынасы
56:26:10:8 ... ... ... ең ... оқушылар мен ата-аналар ... ... ... ... тестілер мен сауалнамалар алынады.
Бұл болашақ кәсіби білімнің таңдалып алынған ... ... ... оқуға мүмкіндік береді. ... ... ... аудан
мектептерінде қолданбалы және таңдау курстарының сағат саны көбейтіліп
отырады. ... ... ... оқу ... жылжымалы бөлігін өз
мәнінде пайдаланылып, дарынды балалармен жүйелі жұмыс жүргізіліп келеді.
Облысымыз ... ... ... ... асыруда сабақ ... ... да ... мән беріледі. Бейіндік оқытуда бастауыш
сынып оқушыларын еңбекке баулу, адам өміріндегі ... ... ... берілсе, 5-8 сынып оқушыларының ... ... ... ... ... оларға берілген таңдау курс сағаттарында
баланың мүмкіндігін толық ашу, қабілет икемділігін қалыптастыру, 9-11 ... ... ... даму ... ... ... үшінші сатысында 2006 – 2007 оқу жылынан бастап 2002
жылы қабылдаған стандарт ... ... ... оқу жоспары
енгізілуіне байланысты орта білім беретін әр оқу мекемесі өзінің жұмыстық
оқу ... ... ... ... Ол ... ... – жоғары сынып оқушыларын бейіндік оқытуды ұйымдастыруда.
Базистік оқу жоспары және соған әзірленген типтік оқу жоспары ... ...... және ... - ... ... бейіндік оқытуды көздейді. Яғни, оқу ... ... ... ... ... Бұл оқу ... өзіндік
ерекшелігі – оның вариативті бөлігі ... ... ... жеке ... Бейіндік білім беру мекемесінің оқу жоспарын жасау ... ... ... бар. Оның алгоритмін былайша көрсетуге болады:
|Мектеп бейінін анықтау ... ... ... және ата – ... ... ... ... ... ... ... |
2 - сызбанұсқа. Бейіндік оқытудың оқу ... ... ... ... ... ... оқу жоспарын құрудың
алгоритмінің әр кезеңіне тоқталып өтейік:
1–кезең – мектеп бейінін ... Оны ... ... ... ... орай ... және ата ... сұраныстарына және оқу
орнының мүмкіндіктеріне байланысты жүреді. Бірінші кезекте нақ ... ... ... ал ... ... және мұғалімдердің
міндеті – оны мектеп мүмкіндігімен ... ... ... ... мен ... ... мен ... бейіналды
даярлық барысында түрлі әдістемелер арқылы анықталуы тиіс.
2 - кезеңде мектеп тиісті ... ... ... ... ... ұсынады, әрі ол бағдарламалардың баламалылығын қамстамасыз
етеді. Бұл кезеңде алдымен ... оқу ... ... ... ... пәндер анықталып, мектеп ұсына алатын ... ... ... Ол ... оқушылардың қызығушылықтарына орай толықтырылып,
бағдарламалардың баламалы болуы ойластырылады. Ұсынылатын бағдарламалар тек
бейін бағытына ғана емес, сонымен бірге жалпы ... ... ... ... әр оқушы ұсынылған бағдарламалар ішінен ... ... ... ... ... жеке оқу жоспарын жасайды.
Одан кейінгі кезеңде оқушылардың жеке ... ... ... ... жоспарларына біріктіріледі. Тиісінше ... оқу ... ... оқу ... ... ... еткенде ғана әр ... даму ... ... ... [7].
Стандарт бойынша бейіндік оқыту бейіндік пәндер және ... сол ... ... ... ... ... асады. Бейіндік пәндер
мен қолданбалы курстар оқушы үшін ... ... ал ... ... өзі таңдайды. Белгіленген талаптарға жауап беретін қолданбалы және
таңдау курстары тиісті оқу – әдістемелік ... ... ... ... Қазақстан - 2030 ... ... ... білім беру
жүйесінің алдында тұрған міндет – егемен еліміздің өсіп өркендеуіне ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
«Тегінде, адам баласы адам баласынан ақыл, білім, ар, ... ... ... ... ұлы ақын Абай сөзі ... ... өз мәнін жойған
емес. Озық ойлы білімді адамдар заманның, қоғамның дамуына, өзгеруіне өз
үлесін қосады. Соңғы ... жеке ... ... ... мен оған жан-
жақты терең білім беру мақсатында көптеген жаңалықтар ұсынылуда [8]. ... ... және ... ... ... ... педагог-
ғалымдарымыз, М.Ж. Жадрина, Е.А. Ушуров, Р.С. Омарова, К.У. Қонақова, С.Д.
Мұқанова,  М.Р. Көпжасарова, С.А. ... және т.б. ... ... ... ... ендіру мәселелерінде А.А. Кузнецов,
Е.Я. Аршанский, О.С. Габриелян, А.Г. Касприжак, В.А. Орлов,  Д.С. ... ... К.А. ... Д.М. ... А.Е. ... А.С. ... т.б. еңбектерінің маңызы зор. 
Оқыту үрдісінің психологиялық - педагогикалық мәселелерімен
А.Е. Голмшток, Е.А. Климов, Л.И. Божович, Е.П. Ильин және т.б. ... ... ... және ... ... А.Е. ... Ә.К. Қағазбаева, Ж.А. Қараев және т.б.
еңбектерінде кеңінен қарастырылады.  
     Химия пәні ... ... ... беру ... жаңа ... Қ.А. ... қарастырса, химиялық білім мен тәрбие беру
мәселелерін теориялық тұрғыдан ... оған ... ... ... Ж.Ә. ... У.М. Мақанов, С.Ж. Жайлау жасады.
Оқушылардың танымдық қызығушылықтарын арттыру мәселесінде
Н.К.Ахметовтың, ал  бейінді оқыту жағдайларындағы ... пен ... ... ... байланысты анықтауда К.А. Сарманова,
К.О. Шайхеслямова еңбектерінің маңызы зор.  Осыған орай, уақыт талабына
сай, ... ... де ... ... ... ... оқыту,
тәрбиелеу секілді жауапты міндет жүктеліп отыр. Мектептегі білім беру
жүйесіне көптеген ... ... ... ... ... ... мақсаты біреу. Ол жан-жақты дамыған, қазіргі қоғам талаптары мен
сындарына төтеп бере алатын негізгі ... ... ... жеке ... ... оқушылар үшін сапалы білім ... ... ... нәтижесіне қол жеткізеді.
Қазақстан Республикасында 2005–2010 жылдар аралығында білім беруді
дамытудың мемлекеттік бағдарламасында және ... 12 ... ... беру
тұжырымдамасында бейінді оқытудың үш бағыты ... оның ... ... екіншісі – әлеуметтік-гуманитарлық, үшіншісі –
технологиялық. Бұл ... ... ... бейіндік курстар
жиынтығынан тұрады. ... кез ... ... ... өз ... ... жергілікті мектеп желісінің ерекшеліктеріне және ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар.
12 жылдық білім беру жүйесіндегі басты артықшылық – ... тек ... алып ғана ... бейімі мен икемділігіне, таңдайтын мамандығына
қарай алғашқы кәсіби бағдар алып шығуында ... ... 11-12 ... мазмұны оқушының жоғары оқу орнының алғашқы курстарында алатын білім
мазмұнымен кіріктіріледі. Оқушы мен оқытушы арасындағы өзара түсіністік ... ... ... ... ... ойлау жүйесінің дамуына,
құндылық бағдарының айқындалуына, қарым-қатынас жасай білу ... игі ... ... ... ... танымдық қабілетінің
деңгейін өсіріп, ойлау қабілетін ... ... ... қана ... ... ... ... жасай алатын дәрежеге қол жеткізеді. Бұл үрдіс
12 жылдық білім беру жүйесінде білім мазмұнын ... ... ... тың ... ... ... Әрине, бұл құнды идеялардан
туындайтын жаңа оқыту технологияларын енгізуді талап етері сөзсіз. Дегенмен
әлемдік қолданыста оң нәтижесін ... келе ... ... ... бұл да өз ... ... деген үміт үлкен. Бейіндік оқудың ... – 12 ... ... ... ... ... ... құзыреттілігін қалыптастыру және іс жүзінде кәсіби қызметінің
бағытын саналы түрде жетілдіруге қажетті ... ... ету [9 ... ... оқуды ұйымдастыру ережелері
Бейіндік оқу қоғам сұранысына байланысты білімнің барлық саласында
қолданылады. Бейіндік оқытуды ұйымдастыру ... беру ... ... ... ... ... Бейіндік оқытуды ұйымдастырудың маңызды
мәселесі болып бейіндеудің құрылымы мен ... сол ... ... модельдері табылады. Осы ... ... ... бейімдері мен қабілеттерін толық есепке алу қажеттігі
туындайды, ал бұл өте көп бағыттарын ... ... ... ... ... анықтауда білім беру стандарттарын жаңарту, оқу бағдарламаларын,
оқулықтарды, оқу – ... ... ... ... ... ... ... жасауға даярлау мәселелерінің шешілу мүмкіндігі есепке
алынады.
Білім беру мекемесінің ... оқу ... ... ... ... ... да ... Оқу жопарының ядросы – бұл ... ... ... Осы ... маңайына қолданбалы тұрғыда
қамтамасыз ету пәндері топтастырылады, оқушылардың жалпы гуманитарлық дамуы
үшін жалпы мәдени ... ... ... ... ... ... сол ... білімдері тереңдету үшін бөлшектенуі мүмкін. Ал, жалпы мәдени
топтағы пәндерді керісінше кіріктірген дұрыс, ... оқу ... ... үшін аса көп уақыт бөлмейді. ... беру ... ... ... үш ... ... сәйкес қалыптасады:
1. Базалық жалпы білім беретін пәндер – барлық бейін ... ... ... ... ... табылады. Оларды игеру
оқушылардың қажетті ... ... ... ... ... ... Бейіндік жалпы білім беретін пәндер – әр оқыту бейінінің бағыттылығын
айқындайтын жоғары деңгейлі пәндер. ... ... оқу ... түрі оқу ... базалық және мектептік компоненттерін құрайды,
олар бойынша оқушылар білімі ... ... ... арқылы
тексеріледі.
3. Элективтік курстар – мектептің жоғары сатысындағы оқыту ... ... ... тереңдету және жалпы бағыттық дайындық
мақсатында оқушылардың таңдаған курстары. Әр ... ... ... саны ... ... ... етуі тиіс,
яғни оқушы таңдауға тиіс курстар санынан кем дегенде үш есе көп ... ... ... ... ... ... ... талдау оқу жоспарын құруда 50х50 ... ... яғни оқу ... 50 ...... жалпы білім беретін
пәндер болса, қалған 50 пайызы бейіндік пәндер мен курстар. Бейіндік пәндер
мен курстардың өзі 60х40 ... ... (1 ... ... ... оқу жоспарының құрылым
Бұл дегеніміз – оқу жоспарының бұл бөлігі 60 пайызы оқытудың әр нақты
бейінінің бағыттылығын анықтайтын бейіндік ... ... ... пәндер, 40
пайызы – бейіншілік тереңдету және жалпы бағыттық дайындық ... ... ... болып табылады. Оқыту бейінінен тәуелсіз
базалық курстың болуы міндетті, ол ... ... ... ... дағдыларды меңгеруін қамтамасыз етеді. Негізінен орта мектеп
әмбебап білімдердің, ... және ... ... жүйесін, сол
сияқты оқушылардың өзіндік іс–әрекетін және ... ... ... яғни осы ... ... білім берудің негізгі
құзырлықтары болып табылады.
Бейіндік оқудың ... ... ...... ... мақсатында терең білімділігі мен кәсіби дағдылар негізінде өзін-
өзі табумен келешек кәсіби әрекет саласына ... ... іске ... ... және ... заман жағдайында азаматтық-жауапкершілік
мәселелерін дұрыс түсіну. ... ... ... ...... ... формасы белгілі бағыттағы білім саласын жоғары деңгейлі
оқу пәндерімен қамтамасыз ету. ... ... ... бағыты мектепке,
оқушы сұранысы, ата-ананың пікіріне сәйкес анықталады [11].
11–12 сыныптардағы бейіндік оқытудың ... ... мен ... ұйымдастыру құрылымы, ұйымдастырудың әр алуан түрлерін ұсынады.
Бейіндік оқытуды ұйымдастырудың оқу жоспарларын іске ... ... ... ... беру ... ... ... оқытудың
түрлерін анықтаудың негіздемесін қарастырады. Бейіндік оқытудың негізгі
ұйымдастыру ... ... және ... ... ... ... оқыту
Жалпы білім беретін оқу орны оқушылардың білім алу қажеттілігіне,
кадрлық және оқу–әдістемелік күш ... ... ... ... ... өздері анықтайды.
Бірбейінді оқыту кеінде оқу орны бейіндік оқытудың бір бағытын ... ... ... оқу орны 2 – 3 бағытын іске асырады. Сол
немесе өзге бейіндік ... ... оқу орны ... ... ... ... ұйымдастырады. Бейіндік оқыту мазмұнын мектеп компонентін
таңдау бойынша міндетті пәндер және ... орта ... беру оқу ... ... қызығушылығы бойынша курстар ... ... ... мен ... ... шеңберінде түрліше бейіндік оқыту
ұйымдастырылады.
Желілік бейіндік оқыту
Бейіндік оқытудың мақсаты мен ... ... ... ... ... беру ... оқу ... қатыстырылу есебінен іске
асырылады. Бірінші ... ... ... ... беретін оқу орындары желіге
бірігеді, неғұрлым оқу - әдістемелік, кадрлық және ... ... ... оқу ... оның ... айналады. Оқу орны желі
бойынша іске асырылатын, білім беру мазмұны ... және ... ... ... ... ... ... беретін пәндер, бейіндік
жалпы білім беретін пәндер немесе таңдау ... ... ... ... ... ... оқу орны ... қосымша техникалық және кәсіптік,
жоғары ... беру ... ... ... ... ... ... шеңберінде тек қана оқу орны «негізінде» ғана емес, ... ... ... ... ... ... жалпы орта
білім алуға мүмкіндіктері бар.
Бейіндік оқудың шеңбер ... ... ... ... ... мазмұнына негізделген және
вариативтік, тұлғаға бағдарланған бөліктермен ... ... ... ... ... бейінді пәндердің оқытылуы, мектеп
оқушыларының оқуға қызығушылығы мен қажеттілігіне сәйкес болып келеді.
Мектепішілік бейіндеу ... іске ... ... ... ... ... ... бір немесе көп бейіндік бағыт бойынша ... оқу ... ... бір ғана бейінін, көпбейінді оқу
мекемесі бірнеше бейіндерді пареллель жүзеге ... ... ... оқу
орны ішінде бейіндік пәндер мен элективті курстарды тиімді ұсыну арқылы
сыныпішілік ... ... оқу ... ... ... [12] ... ... оқытуды ұйымдастырудың
бір және көп бейінді түрінің ... мен ... ... ... ... ... ... артықшылықтары мен
кемшіліктері
| |№ | Артықшылықтары | ... ... |1 ... педогогикалық ұжымының |Оқушылардың қызығушылықтары- |
|бейі| |бір бейін шеңберіндегі |ның ... ... ... ... | ... ... ... кейін нақты оқу орнына |
|оқыт| | ... ... ... ... | | | |
| |2 ... ... ... ... ... мен |
| | ... ... ... ... |
| | ... шоғырландыру |біржақты дайындау, білім алушыларды|
| | | |бір ... ... ... ... |1 ... жеке ... |Оқушы қызығушылығын нақты анықтай |
|бейі| |ерекшеліктері, олардың ... ... ...... | ... мен |көшіп жүруі ... ... ... ... | ... | | | |
| |2 ... оқу ... ... |Қаржыландыруда, материалдық – |
| | |қателескен жағдайда бір ... ... ... |
| | ... ... өту ... ... |
| | ... бар | ... оқу ... – бұл ... оқудың нақты бағытындағы мазмұны
мен мамандығын анықтайтын типтік оқу жоспарларында көрсетілген жалпы ... ... оқу – ... таңдаған бағытының жалпы білімін
дайындайтын тереңдетілген міндетті бейінді оқу пәні.
Сонымен бейіндік мектептің оқу жоспарына ... ... жеке ... ... ол ... оқыту бағытына сәйкес мыналарды
оқыту қажет:
• міндетті базалық ... ... ... 4-тен кем емес бейіндік пән;
• таңдау бойынша 3-тен кем емес ... ... ... және ... ... ... арнаулы курсының
модулі.
Білім жүйесінде оқушылардың өз қызығушылықтарын, сұраныстарын және
қабілеттерін іске ... ... ... ... ... ... ... жайт. Ресей мектептерінде жүргізілген ... ... ... ... ... (70 ... «негізгі
пәндердің негізін білуді, ал мамандану мақсатында таңдалатын пәндерді
терендетіп ... ... ... 15-16 ... ... көпшілігі өз алдына белгілі бір өмірлік мақсаттар қоя бастайды,
болашақ кәсіби ... ... ... «Кім ... ... ... жастағы бала болмасын, жауабы дайын болады, дегенмен, кіші және орта
мектеп ... ... бұл ... ... ... ... және сыртқы
орта әсері басым болады. Жеткіншек осы сұраққа жауап бермес ... ... өз ... мен қызығушылығын, қабілетін есепке алады.
Сондықтан бейіндік оқытудың, оның ішінде бейіндік саралаудың нақ осы ... ... ... ... ... ... тағы бір себеп –
орта білім мен кәсіби ... ... ... ... болмауы.
Қазіргі уақытта жоғары оқу ... ... одан әрі ... ... алуы үшін ... арнайы дайындықтан өту қажеттігі
туралы ... ... ... оқу ... мен ... ... болмауы дайындық курстарын, жеке даярлықты (репетиторлықты)
тудырды.
Көптеген ғалымдар мен ...... ... ... ... орта ... ... жүйесі жоғары оқу орнында жақсы
деңгейде білім алуға және кәсіби өрлеуге мүмкіндік бермейді деп ... ... ... сыныбында бейіндік оқытуды енгізу түлектерді жоғары
оқу ... ... ... ... ... етуге мүмкіндік береді.
Сонымен, ғылым мен ... ... жаңа ... деңгейге
көтерілген және ақпарат ағымы бірнеше есеге ұлғайған қазіргі кезеңде ... ... да жаңа ... көтерілуі керек. Оқытуды бейіндік саралау
педагогикалық процестің қатысушыларының қызығушылықтарын, ... ... ... ... ... алуға, оқу материалдарын тиімді
меңгеруге мүмкіндік береді. Мәселелерді шешудің алғашқы қадамы – ... іске ... ... жасау болып табылады. ... ... ... ... іске ... ... ... құрылымдық
бөліктерден тұруы қажет? Бұл ең ... ... ... іске ... нақты анықталуы қажет. ... ... ... ... ... бола және ... ... интерпретациялана
отырып педагогикалық жүйенің элементі емес, жүйе құраушы ... ... ... ... ... табуы тиіс мәселе – бейіндік оқытуды
ұйымдастырудың формалары. Бейіндік ... бұл ... ... ... мамандар, материалдық – техникалық жабдықталу бойынша қиындықтары,
проблемалары бар ауылдық мектептер үшін өте тиімді. ... ... ... ... ... болып бейіндеудің құрылымы мен бағыттары, сол
сияқты оны ұйымдастыру моделдері ... Осы ... ... ... ... мен ... толық есепке алу қажеттігі
туындайды, ал бұл өте көп ... ... ... ... етеді. Екінші
жағынан, бейіндерді анықтауға білім беру ... ... ... ... оқу– әдістемелік ... ... ... жаңа жағдайда жұмыс жасауға даярлау ... ... ... алынады. Оқу мекемелеріндегі бейіндік оқытудың
бағыттарын осы мекеменің мүмкіндіктеріне, базасына сәйкес ұсынысына ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында
бейіндік оқытуды іске асырудың моделін ұсынуға негіз бар. Оны ... ... ... беру ... ... ... бейіндік оқыту теориясы бойынша басқа да оқу, оқу–әдістемелік құралдар
негізге алынады. Бейіндік оқыту – білім беру ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың қызығушылығы,
бейімі мен қабілеттерін толық есепке алуға, оқушыларға олардың ... мен ... ... одан әрі ... мүмкіндіктеріне сәйкес
оқытуға жағдай жасауға мүмкіндік беретін оқытуды саралау мен ... Оны іске ... ... төмендегі суреттен көруге болады (3 ... ... ...... оқу ... іске ... Оның негізгі мақсаты болып қабілетіне, дара ерекшеліктеріне
және қызығушылықтарына байланысты оқушылардың ... ... ... жасау табылады. Бейіндік оқытуды іске асыру үшін мынадай міндеттер
қойылады:
- бейіндік оқытудың теориялық – ... ... ... ... ... ... – нормативтік қамтамасыз ету;
- бейіндік оқытуды ұйымдық – педагогикалық қамтамасыз ету;
- бейіндік оқытуды ғылыми - ... ... ... ... ... ... бірыңғай мемлекеттік
аттесациялау арқылы жүзеге асуы тиіс. ... ... ... ... 2005 – 2010 ... ... ... бағдарламасында
жалпы орта білім беру бағдарламаларын меңгеру ұлттық бірыңғай тестілеумен
аяқталады» делінген, қазіргі ... өмір ... ... оның ... пәндерді енгізу арқылы түбегейлі өзгерістер енеді.
Оқушылардың оқу жетістіктерін есепке алуда жинақ ... ... ... ... мұғалімі тек өз бейініне мамандығына сәйкес
келетін жоғары деңгейдегі маман болып қана ... оқу ... ... және ... ... ... ... енгізу арқылы оқу процесінің практикалық бағыттылығын,
оқушылардың бейіндік өзін – өзі ... ... және ... алуды әрі
қарай жалғастыруы үшін қажетті қабілеттер мен ... ... ... ... ... ... бейіндік саралауды бір
бейін немесе көп бейін құру арқылы жүзеге асырды, бейін бағыттылығы бойынша
негізінен ... ... ... ... т.б. ... ... болды. Еліміздегі гимназиялар мен лицейлерде
бейіндер конкурстық жолмен балаларды таңдау немесе өзінің ішкі ... ... ... ... сонымен қоса бейіндерді қалыптастыруда ... ... ... ЖОО-ның базасына сүйенді.
Республиканың инновациялық мектептері оқытуды бейіндік саралауды
тиісті оқу ... ... ... және ... берілген құқықтық-
нормативтік артықшылықтарды тиімді пайдалану арқылы жүргізді.
Бейіндік ...... орта ... берудің жоғарғы сатысында
оқушыларды саралау ... ... ... ... ... ... ... бағдарлануы тиіс.
Пәндерді тереңдетіп оқытуға қарағанда бейіндік оқыту ... үшін және ... ... ... ... ... беру мазмұнын құрудың бағдарлау принципі мектепте жекелеген пәндерді
тереңдетіп оқытудай ... ... кең ... ... ... ... оқытуды ұйымдастыру бағдарлау ... ... ... бағдарлау бағыты және оқыту бағдары.
Қазақстан Республикасының жалпы білім беретін мектептерінде оқытуды
бағдарлау ... және ... ... ... Жоғары мектеп оқушыларын оқытудың ... ... ... жаратылыстану-математикалық) таңдау
– бұл мектеп ұжымының дербес әрі ... ... ... ... ... бағытын айқындайтын көптеген аспектілер ескеріледі, соның
ішінде:
1. ... ... мен ... 8-9 ... ... ... ... алдындағы даярлаудың мазмұны. Жоғары
сатыда жұмыс істейтін мектеп мұғалімдерінің кәсіби деңгейі.
3. Педагогикалық ұжымның шағын ... ... ... ... ... ... ата-аналар алдындағы беделі [14].
Мектеп оқушылардың қажеттілігі мен ата-аналардың сұранысын ескере
отырып, бір ... екі ... ... ... алады. Оқушылар таңдаған
бағыттары бойынша физика-техникалық, ... ... ... ... ... ... ... білім ала алады. Оқушының құзыреттілігін ұйымдастыруда
бейіндік оқытудың маңызы зор.
Бейіндік оқытудың мақсаты – ... ... ... ... құруды және оның жүзеге асырылуын, оқушының отбасында,
жергілікті және аймақтық ортада әлеуметтенуін, оқушыларды орта және ... оқу ... ... үшін орта ... ... ... жеке ... тереңдетіп оқытуды қамтамасыз ету болып
табылады.
Бағдарлап оқытудың негізгі ...... ... ... ... ... ету. Сондықтан бағдарлап оқытудың маңызды
құраушысы негізгі ... 9 ... ... ... ... табылады. Ол келесі үш бөліктен тұрады:
1. Кәсіби бағдарлау бойынша ақпарат беру.
2. Кәсіби бағдарлау ... ... ... ... ... ... беру ... оқытудың негізгі тұлғасы – оқушы. 9 ... ... ... ... өз еркімен таңдауға құқылы. Бағдарды таңдауда
оқушы жауапты шешім қабылдайды. Бұл оның не ... ... не ... ... нені ... тиіс ... ... Оқушымен бейіндік оқу
бағдарламасының мазмұны туралы сынып ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Бейіндік білімді
таңдап алғаннан ... ... ... ... туғызу қажет. Таңдаған
бағытына сәйкес оқушы санасына күмән ... үшін ... ... ... Осы жағдайларды ескергенде ғана бейіндік мектептің бағыттары нақты
анықталады. Осы жолда кәсіптік білім ... ... ... пән ... ... және ... ... авторлық
бағдарламалар құруы қажет. Әр бағдарлама алдында ... ... ... ... ... ... қалыптастыру, теориясы мен
практикасын ұштастыру. Қорытынды шығаруға баулу, тән мен жан ... таза алып ... ... ... мен ... ... ... сөйлеу, еліміздің тарихын білуге үйрету сияқты мақсатта қояды.
1.4 Бейіндік ... ... ... ... ... өмір ... сәйкес білім беру ошақтарында бейіндік оқытуды
ұйымдастыру мен оған ... ... ... ... ... ... Бейіндік оқыту – жалпы білім берудің жоғары ... дара ... алу ... ... ... ... ... қарастырылады. Педагогикалық-психологиялық әдебиеттерде білім
мазмұнын ... ... мәні ... орнықты мүддесі,
қабілеттілігі, бейінділігі аясында ... осы ... ... ... ... ... мақсатымен мамандыққа бағыттау болып
табылады» деп берілген. Бейіндік ... ... ... мен бейіндік
оқытуды ұйымдастыру жалпы және кәсіби бағыттағы білім берудің арасындағы
сабақтастықты қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... асуына жағдай жасау болып табылады.
Жылдар бойына оқыту мен тәрбиелеу үрдісі ... ... ... ... ... нәтижесінде оқушылардың қабілеттілік ерекшеліктері
ескеріле отырып, оларды бейіндік сыныптарда ... ... ... ... дәлелденді.
Бейіндік білім беруге көшудің негізгі мақсаттары:
• жалпы білім берудегі жеке ... ... ... ... ... қосымша білім беруді сатылы түрде жүйелі меңгерту ... ... жеке дара ... және ... ... қарай білім берудің әр-түрлі
деңгейдегі жүйесін қалыптастыру;
• кәсіптік ... ... ... ... және ... ... ... ету;
• оқушылардың әлеуметтік мүмкіндіктер туралы түсініктерін ... ... ... ... ... жолдарын қарастыруға қалыптастыру;
Бейіндік сыныптарға іріктеу жұмысының өз ... ... ... толық дәрежесінде қалыптастыруына үлкен мүмкіндіктер
береді. Осы мақсатта бейіндік сыныптарға оқушыларды іріктеу жұмыстары
жүргізіліп, ... ... ... ... ... қоғамдық-
гуманитарлық және жаратылыстану-математикалық бағыттағы сыныптарда білім
алуда. ... ... ... ... ... ... тек пәндік
көрсеткіштері ғана емес, сонымен бірге психологиялық, ... ... ... мен ... ... ... сыныптарға түсуде артықшылық құқықтарын иеленетіндер:
- негізгі жалпы білім беру курсы бойынша мемлекеттік аттестатаудан
барынша ... ... 9 – ... ... аудандық, қалалық және республикалық ... ... ... ... ... ... ... оқып – үйренудегі ерекше табыстары үшін»
мақтау ... ... ... ... және ата ... ... қалған балалар
[4].
Мектепте бейіндік сыныптарға ... ... ... ... ... Ол:
1. Алғашқы бейіндік сыныптарға оқушыларды ... ... ... ... сыныптардың тереңдетілетін пәндерден ... ... ... ... айының 7-сі мен 22-сі аралығында 8,9,10-сыныптарға мектепшілік
іріктеу жұмысы жүргізілді. Бұл ... үшін ... ... ... ... ... ескерілді, себебі бұрынғы әдетке айналған жағдайда
жүргізсе, тек пәндік біліктілік деңгейін бақылау ... ... да үш ... ... ... ұйымдастырып өткізу. Аталмыш
жұмыстың басты мақсаты: оқушының қабілеттілік ерекшелігімен ... ... ... отырып, бейін сыныптарына іріктеу мен
отырғызу үшін:
І. 8-сыныптарда математика, қазақ тілі сыныптарына іріктеу-саталау ... ... ... ... алынды.
2) қазақ тілімен әдебиетінен диктант және шығарма алынды, шығарманың
тақырыптары.
1. Туған ... ... ... Ел ...... Инабаттылық – мәдениеттіліктің бастауы.
ІІ. 9-сыныптарда қазақ тілі, ... ... ... ... ... тұратын тест жұмыстары жүргізіледі.
ІІІ. 10-сыныптарында тест жұмысы математика, физика және ... ... ... ... ... ... оқушылардың тек пәндік
көрсеткіштері ғана емес, сонымен бірге бейіндік ... ... ... ... ... ... ... ата-аналардың ой-пікірлері де ескеріледі.
ІҮ. Психологиялық тестілеу жұмысы. 9-10-сыныптарында ... ... ... 76 ... тұратын Амтхауэр тестісі қолданылды.
Бұл тест төрт ... ... ... ... (география, биология, тарих пәндерін қамтыса);
2-бөлім классификация – топтастыруға байланысты (геометрия, биология,
химия, ... тілі ... ... ... ... ... ... алып тастауға арналды);
3-бөлім өзара байланысы бар сөздерді табу (жалпылау), дүниетану сұрақтары;
4-бөлім оқушының математикалық даму қабілетін анықтауға ... ... ... ... ... 45 ... уақыт берілді. 8-
сыныптарда алдымен баланың қызығушылығы анықталды. Мысалы, математикалық
немесе ...... ... ... ... үшін ... сауалнама берілді. Кім математикаға қызығушылық білдірсе,
оларға математикалық интеллектуалдық ой-өрісін анықтайтын тест ... 29 ... ... жұмысты орындауға 30 минут уақыт берілді.
Психодиагностикалық ... ... ... ... ... [16].
Қазіргі кезде, әсіресе, орта, жалпы және ... ... ... ... ... ... ... өз қабілеттерін толық
көрсете алатын, өзі үшін де, ... үшін де ... жеке ... ... қажетті алғы шарттарының бірі – кәсіби бағдар беру іс –
шараларын ғылыми ... ... ... ... мамандығын таңдай
білумен қатар, өзіндік үздіксіз білім алу жоспарын да құруы қажет. Білім
дәрежесі мен ... ... ... ... нәтижелі болған сайын,
болашақта жұмысқа орналасу және ары қарай даму ... де ... ... беру ... ... және ... үшін мектепте
оқыту шарасында ғылыми, ғылыми – ... ... ... ... ... Бұл ... бейіналды және бейінді ... ... ролі зор ... ... ... ... мақсаты – оқытуды даралауға және оқушыларды
әлеументтендіруге, болашақ кәсіби іс – ... ... ... және ... ... ... беру. Осыдан келіп бейіндік оқытудың мазмұны
үнемі ... ... ... ... ... ... негізгі құзырлықтарға негізделуі тиіс.
өзіндік рефлексивтік іс – әрекет;
құрал – жабдықтарды дұрыс қолдану (еңбек құралдарын, ойлау ... ... ... алу, ... тұрғысынан ойлау;
мәселелерді шеше білу іскерлігі.
Бейіндік оқытудың мақсаты мен міндеттеріне сәйкес элективті курстар
бірнеше функцияларды атқарады [18]: қазіргі ... ... ... ... ... іс – ... ерекшеліктеріне бағдарлау; танымдық,
ұйымдық іс–әрекеттің дағдыларын ... ... ... ... ... және ... бейіндік пәндер бойынша оқытудың
оқулықтарын толтыру. Аталған ... ... ... ... ... ... курстар оларды кешенді түрде орындауы қажет.
Элективті курстарды оқушылардың өзі ... ... дара ... алу
траекториясын таңдауға, кәсіби өзіндік анықталуға мәжбүр ... ... ... мен іске ... ... ... ... пәндер бойынша мемлекеттік аттестацияға даярлық;
практикалық, өмірлік міндеттерді шешу үшін білімдер мен іскерліктер беру,
іс - ... ... ... ... ... ... ... есепке алу;
базалық курстарды оқытуға көмек;
кәсіби бағдарлау;
алынған түсініктерден дүниенің біртұтас бейнесін ... ... ... үшін қажетті элективті курстарды жасау
көптеген міндеттерді шешуі тиіс. Ең бастысы, ... ... ... болуы керек. Оларды жасауға белгілі бір талаптар қойылады. Ең
алдымен, оның ... ... ... Онда ... ... ... ... кімге арналғандығы), оның білім беру процесінде
алатын орны, курсты оқып – ... ... мен ... ... ... ... ... мен тәсілдері, курсты меңгерудің
нәтижесі, бақылау формалары, тақырыптық жоспар, қосымша оқу ... ... Оқу ... ... нұсқаулардың, жұмыс
дәптерінің, хрестоматияның болуы курсты тиімді жүргізудің ... ... ... ... ... оқып – үйрену әдістемесінің
негізгі басымдықтары төмендегідей:
1) тұтас дүниетанымның қалыптасуына әсер ... ... ... ... және ... негзіндегі оқыту;
3) оқушылардың дара ерекшеліктері мен ... ... ...... орта ... ... ... тәсілдерін есепке алу;
4) интерактивтілік;
5) тұлғалық іс – әрекеттік және субъект – субъектілік қатынас.
Аталғандардың кейбіріне ... бере ... бұл ... ... – кіші ... ... рольдік ойындарды,
имитациялық модельдеуді, тренингтерді, жобалар әдісін білдіреді. Ал бесінші
позиция бойынша негізгі көңілдің мұғалімнің ... ... ... ... тең ... ... ... айта кету керек. Таңдау
курстар ... ... беру ... ... ... мектептерінде
оқу жоспарының вариативті бөлігін жүзеге асыруда өзіндік ... ... ... ... ... ... курстардан
айырмашылығы – оны таңдаған оқушы үшін міндеттілігінде және оның ... ... ... ... ... әр ... жеке білімдік
қызығушылықтарын, сұраныстарын қанағаттандырады. Олар жеке ... ... ... ... ... ... ... оны оқушы
өзінің өмірлік болашақ жоспарына сай таңдайды.
О.Н. ... ... ... курстары төмендегілерден шығуы
мүмкін:
- мектептің бейіні, бағытынан;
- факультативтерден;
- үйірмелерден;
- оқу – ... ... ... ... оқу ... ...... бөлігінен;
- қоғамдық сұраныстардан;
- мұғалімдер мен оқушылардың қызығушылықтары мен сұранысынан.
Элективті курстар - ... ... ... ... оқу курстары,
олардың мазмұны оқушылардың жеке білімге деген қызығушылықтарына сәйкес
танымдық қызығушылықтарын қанағаттандыруға мүмкіндік ... ... ... кеңейтіп, тереңдетуге ықпал етеді. Элективті курстары ... ... пән ... ... нақты аумақтарына қажетті
қолданбалы білім, ... және ... ... алу ... бағытталған.
Оқушылардың жеке сұраныстарын зерттеу негізінде оларға оқу бағдарынан
өзгеше болатын, бірақ тұлғалық ... және ... ... ... ететін курстар ұсынылуы мүмкін [19].
Элективті курстар қысқа мерзімді ... және ... ... ... беру ... негізделеді. Мектеп немесе басқа білім
беру ұйымдары ұсынатын элективті курстардың ... ... ... ... ... салыстырғанда артық болуы тиіс.
Таңдау бойынша курстар оқушыға қатысты білім берудің вариативті
(жылжымалы) ... ... Дәл осы ... ... ... ... ... жағдайы) көбінесе оқушының өздігінен бағдар анықтауына
ықпал етеді де, оқу ... ... ... аз ... ... ... жалпы білім беретін орта мектептегі бағдарлы оқытуды
ұйымдастыруда маңызды рөл ... ... ... ... үшін ... жоспарының жеке компоненті оқушыларға арналған жобаларды ... ... ... ... ... ... ... бойынша өткізілетін жеке және топтық кеңестер кезінде
іске асырылады.
Ресейлік әдіскерлердің ішінде бұл ... В.М. ... ... В.В. ... Е.А. ... Н.Н. Войткевич, О.С. Габриелян, ... Т.И. ... И.В. ... С.А. Писарева, A.M. Новиков және т.б.
зерттеді [20].
Элективті курс (латын тілінен аударғанда – таңдаулы) бейінді ... ... алу ... ... – бағыттылық әрекетін
ұйымдастыруды қамтамасыз етеді. Элективті курстар мектептегі базистік ... ... ... Элективті курстарды енгізу мақсаттарының бірі -
оқушылардың пәнге деген қызығушылығын ... ... ... ... әсер алып, химияны басқа ... ... ... ... ... ... оқыту үрдісін
жаңашылдандыру біздің мектептер үшін дифференцияцияның бір түрін -элективті
курстарды ашты. Элективті курс - (латынша electus - ... бұл ... ... іске ... ... курс. Мұндай курстар біздің
еліміздің қазіргі заман ... беру ... орта ... - 9 ... ... дайындыққа дайындау кезінде және 10 - 11
(11-жылдық мектептерді мысалға алғанда) сыныптардағы ... ... ... ... Элективті курсты енгізу қажеттігін қысқа болса да
түсіндіру үшін, ... ... ... ... абзал. Оған
оқушыларды бақылау, оқушылардың іс-әрекетінің психологиялық-педагогикалық
анализін, рейтинг бағалары, ... ... ... және ... деген сұраныстарының алдын-ала диагностикасын
жүргізу, оны сауалнама, сұрау, тест ... ... ... ... ... ... іске асыруға болады. Оқытудың
әдістері мен формаларын таңдау кезінде олар оқу ... ... ... ... төңірегіндегі элективті курс мақсаттары мен
міндеттеріне сәйкес келу керектігін ескерген жөн.
Элективті ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттермен жұмыс, химиялық эксперимент, есептерді
шығару, рольдік ойын, жобалар әдісі және т.б. көрсетіледі.
Элективті курсқа қойылатын ... ... мен ... ... ... жүйесінде - оқу-әдістемелік кешенінде (ОӘК) өз
көрінісін табу керек. Курстың ... ... ... оқулық түрінде де,
басқа формаларда да (видеокурс, интерактивті ... ... ... және т.с.с.) берілуі мүмкін.
Оқулықтың анықтамалық - әдістемелік аппаратының маңызы зор: курс және
оның бөлімдерінің сызбанұсқалары, ... ... ... ... және ... ... мен тапсырмалар, көрнекіліктерге
тапсырмалар, шрифттермен бөліп көрсетулер (терминдер, мысалдар, ... және ... курс ... ... ... ... ... орындайды. Бұл кезде күрделендіруді өткен ... ... ... ... бұл ... ... мазмұнның әртүрлі
үзінділері арасында жақын немесе алыс байланыстарды табу ... ... ... ... қиындату есебінен, тапсырманы
орындау кезінде ... ... ... ... ... де ... ... ең қарапайым деңгейде оқулықтағы параграфты оқып, ондағы
негізгі ойларын бөліп ... ... ... одан ... - ... оқу, оған ... және ... құру; ал ең күрделі
деңгейде - параграфты оқу, оған аннотация және пікір беру ... ... ... ... ... ... ... анықтау
мүмкіндігіне ие болуы тиіс.
1.5 Элективті курстар арқылы оқушыларға кәсіби ... ... ... ... ... демократияландыру мен ізгілендіру бағытында
болып жатқан түбегейлі ... сай ... ... ... шәкірттің кәсіп таңдау проблемасына жаңа талаптар қойылуда.
Кәсіптік бағдар – бұл өзара байланыстағы компоненттерден тұратын тұтас
жүйе. ... әр ... ... ...... ... еңбек
арқылы қызығушылығын дамыту, кәсіптік психодиагностика, кәсіптік кеңес,
кәсіптік іріктеу, кәсіптік бейімделу мен кәсіптік тәрбие ... ... ... Е.А., ... А.П., Платонов К.К., Шубкин В.Н., ... және ... ... психолог-педагогтар Жарықбаев Қ.Б.,
Қоянбаев Р.М., ... К., ... К., ... Н., және т.б. ... жас ... ... бағдар беру және ... ... ... [22 – ... жас ... ... [22] кәсіптік анықтауды бірнеше
кезеңдерге бөлген.
1-ші кезең – балалар ойыны, ойын барысында бала ... ... ... ... әртүрлі кәсіптік рольдерді ойнап
көрсетеді.
2-ші кезең – ... ... ... ... ұнаған кәсіпті армандап,
өзін сол мамандық өкілі ретінде сезінеді.
3-ші кезең – ... ... ... қызмет түрлерін сұрыптайды.
Бастапқыда олар қызығушылық тұрғысынан бағалайды, сосын өзінің қабілетіне
қарай, соңынан ... ... ... ... ... - ... ... кәсіпті таңдауға практикалық шешім қабылдау.
Кәсіпке бейімдеу элементтері мектептегі оқу-тәрбие ... ... ... оқушы қиналмасы анық. Мәселен, сабақ үстінде,
әртүрлі үйірме жұмыстары кезінде шәкірттерді тек ... ... ... ... араластырып отырған абзал. Жүйелі жүргізілген жұмыстар
нәтижесінде бейіндік сыныптарға баратын оқушылар саналы, мақсатты және ... ... ... ... қандай кәсіп маманы бола алатынын біледі және
сезінеді.
2 НЕГІЗГІ ... ... ... ... ... ... ... бағдарын
дамытудың теориялық негіздері
Химияның элективті ... ... ... ... ... ... жағдайы және оны қалыптастырудағы рөлі анықталып, негізгі
мектептегі химия пәні бойынша элективті курстардың бағдарламалық мазмұнына
қойылатын ... мен оның ... ... жұмыстары жүргізілді.
Қазіргі таңдағы оқушыларды бейімдеп оқытудың жағдайын ... ... ... ... ... жеке ... беретін пәндерді
тереңдетіп оқыту; саралай оқыту, оқушылардың өз қабілеттері, икемдері мен
қажеттіліктеріне ... жеке ... ... ... алуы; білімі
әртүрлі ... ... ... жеке ... ... ... деңгейлеп оқыту; оқушыларды әлеуметтендіру, оларды
кәсіби тұрғыдан ... орын ... ... ... жалпы және кәсіби
білім беру арасындағы байланыстың ... ... ... ... оқу ... ... игеруге дайындау; төрт курс түрлері
бойынша: базалық ... ... ... ... бейінді курстар, қолданбалы
курстар және таңдау бойынша курстарынан (элективтер) ... ... ... ... ... оқу ... міндетті таңдау курстары
мен оқушылардың келешек оқу ... ... әсер ... ... ... ... ... дайындықты іске асыру.
Қазіргі таңда білім беру кеңістігіндегі ... ... бірі – ... ... ... ... ... көшіру болып
табылады. Ол өз алдына оқушылардың ... ... ... толығырақ ескеретін білім беру үрдісінің құрылымы, ... ... ... ... ... және ... оқытуды
қарастырады.
Бейінді оқытудың негізгі идеясы – оқушыларға таңдау мүмкіндігін беру
болып табылады. Негізгі мектеп бітірушісі жоғары ... ... ... оқу ... ... мүмкіндік алады. Бұл таңдауды оқушылар
өздігінен және саналы ... ... ... ғана ... ... ... жетеді. Оқушы өзінің іс-әрекетінің бейінін таңдауға дайын болу
қажет, бұл жағдайда негізгі мектептегі бейіналды дайындықтың ... ... ... ... – бұл ... ... құрамдас бөлігі, жалпы
орта білімнің жоғарғы сатысына енгізілген қажетті дайындық кезеңі [24].
Бейіналды дайындық – бұл болашақ ... ... ... ала ... ... таңдау барысындағы 9-10 сыныптардың өзін-өзі анықтауға
бағытталған ақпараттық жүйе және ... ... ... ... - ... демеу.
Бейіналды дайындықтың негізгі қағидалары:
• оқушының оқу курсын таңдаудағы еркіндік;
• оқу үрдісінің даралығы;
• оқушының белсенділігі;
... ... ... ... Республикасының Мемлекеттік
жалпыға міндетті білім беру стандартының негізі ... ... ... оқу ... ... Бейналды дайындық жүйесіне
мектептің жалпы білім берудің негізгі сатысына арналған жаңа ... ... ... ... ... психологиялық - педагогикалық
демеу).
Таңдау курстары оқушыға өзінің қабілетін бағалауға, болашақ жоспарын
жоспарлауға көмектеседі.
Пәндік - ... ... ... оқу іс - ... маңызды және
мазмұнды ерекшелігі қарастырылуы қажет (оқушының теориялық, практикалық,
кәсіби зерттеу ... ... ... лабораториялық
зерттеу жұмыстары мен практикалық тәжірибе түрінде өткізілу керек).
Пәндік - бейіндік курсы – жоғарғы сатыдағы бейіндік оқуды саналы ... ... ... ... ... ... көмектеседі;
• жоғары деңгейлі тереңдетілген пәнді ... ... ... ... мақсаты «оқушыларды бейіналды даярлау және жоғары
сыныптағыларды бейіндік оқыту тұжырымдамасында» көрсетілген. «Окушыға ... ... ... ... жасау, жалпы білім беру мектебінің сыныптарында,
кәсіби ... ... де ... ... ... ету» ... де ... айтылады.
Соған сәйкес оқушының бейіналды даярлығына келесі талаптар қойылады:
түрлі бейіндік оқуды таңдаудағы өзінің қабілетін ... ... ... ... мен ... ... ... оқуды таңдай алуы;
таңдаған бейін бойынша оқу мотивациясының ... ... ... ... ... шешу үшін ... ... іске асыру
моделі жасалды (4 - сызбанұсқа). Бейіналды дайындықты іске асыру ... ... ... ... ... психологиялық-
педагогикалық; теориялық-әдіснамалық; ғылыми-әдістемелік; құқықтық –
нормативтік ... ... ... - ... ... ... іске асырудың моделі
Бірінші ұстаным бойынша бейіналды дайындықты ... ... ... ету ... ... ... ғана ... тынбай, оқу-тәрбиелеу үрдісіне мұғалімдер мен ... ... ... ... ... туындайды.
Екінші ұстанымда бейіналды оқытудың теориялық-әдіснамалық негіздеріне
сүйенудің қажеттігі көрсетіледі. Бұл мәселеге орай, бүгінгі күні оқушыларды
бейіналды даярлау және ... ... ... ... ... ... ұстанымда бейіналды дайындықты ғылыми-әдістемелік тұрғыдан
қамтамасыз ету көзделеді. Оған мұғалімнің әдістемелік ... ... ... ... тәжірибе алмасу), өзіндік білім ... ... ... іске асыру үшін оқушылардың танымдық
қызығушылықтарына негізделеген элективті ... ... алу ... ... жеке қабілеттерін, қызығушылықтары мен икемдерін, ... ... ... ... ... курс
бағдарламаларын жасау кіреді.
Төртінші ұстаным бойынша бейіналды дайындықтың құқықтық-нормативтік
жағынан қамтамасыз етілуі бірқатар құжаттармен белгіленеді.
Оқушылардың ... ... ... ... ... таңдау
бойынша курстары – ... ... ... болады. Бейіналды оқыту
жүйесіндегі элективті курстар негізгі мектеп оқушыларының мектептің жоғары
сатысында болашақ бейін бағытын ... ... ... ... көмек көрсетуші
және жеке білім беру траекториясын құруға ... ... ... ... ... ... ... жалпыға міндетті білім беру
стандартында [25] элективті курстарды пайдаланудың келесі бағыттары
білінеді:
- ... ... ... ... оқытуға бөлінетін сағат санын
арттыру үшін;
- бағдарлы пәннің мазмұнын байыту үшін ... ... ... сәйкес келетін арнайы курстарды оқу, ... ... ... ... ... қалауы бойынша базалық оқу ... ... ... оқу.
Қазіргі кезде бейіналды курстардың нақты белгіленген типологиялары
жоқ, көбінесе ғалымдар оларды үш типке пән ... ... ... ... ... ... ... мұндай элективті курстарын іске асыру барысында келесі
міндеттер ... ... ... өткізу; оқушының бұл бағдарға қатысты
мүмкіндіктеріне баға беру, таңдалған пәнді ... ... ... ... бағдар іс-әрекетттерінің құрам бөліктерімен танысу;
- базалық пәндік ... ... ... ... ... дайындалуына жағдай жасау;
- оқушыларды берілген бағдарға сәйкес келетін ... ... ... ... қойылатын негізгі талаптардың бірі –
олардың қысқа уақытта өткізілуі, ең ... ... – бір ... ... ... ... адам ... «Химическая мозаика» [26], «Химия в
нашей жизни», «Занимательная химия» [27], Начала экспериментальной химии
[28], ... в ... [5] және ... ... ... курстар дәстүрлі оқу пәндерінің бір-бірімен
байланысын қамтамасыз етеді. Олар мектеп оқушыларын бірқатар пәндер бойынша
білімдерінің синтезін ... ... ... ... және ... ... оларды әртүрлі кәсіби салаларда шешу әдістерімен таныстырады.
Мұндай курстардың міндеттері:
- оқушылардың ... ... ... бейімдеу;
- оқушылардың икемдерін, қабілеттері мен қызығушылықтарын
дамыту;
- әлемнің интегративті бейнесін қалыптастыру.
Бейімдеуші элективті ... – оқу ... ... ... ... ... ... психологиялық-педагогикалық көмек
көрсетуді қамтамасыз етеді. Олардың алдына келесі міндеттер қойылады:
- оқушылардың қазіргі заман мамандықтар әлеміне ... ... ... ... ... түрлерімен іс-жүзінде танысу;
- кәсіби сынақтарды ұйымдастыру.
Бұл курстар таныстырушы сипатқа ие ... ... ... және жиі ... ... Бір ... ең ... ұзақтығы –
бір тоқсан.
Бейіналды дайындық мақсаттарына, бейіналды ... ... мен ... ... ... ... пән бойынша (сынаушы),
пәнаралық және бейімдеуші деп үш жеке ... ... ... ... ... тізбек ретінде қарастыру жөн деп санаймыз [29]. Пәндік
элективті курстарды 8-ші ... ... ... ... кезеңінде) пәнге деген қызығушылықты ояту үшін ұйымдастырған
абзал. Ал 9-шы сыныпта – бейіналды ... ... ...... яғни ... ... белгілі бір іс-әрекет түріне жаттықтырушы,
біліктер қалыптастырушы практикалық бағытты курстар жүзеге асырылуы тиіс.
Бұл курстарды ... ... ... ... асыру тиімді.
Білім беру жүйесінде Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... оқу бағдарламалары қолданылады. Бірақ,
«Қазақстандық білім беру жүйесін жаңашылдандыру ... іске ... ... ... ... ... әртүрлі бағдарламалар бойынша
құрастыруды талап етеді. Типтік оқу ... ... ала ... ... элективті курс бағдарламаларын өздігінен жасайды. Кез
келген оқу бағдарламасы сияқты элективті курс бағдарламасы да – белгілі ... ... ... және ... ... ... беретін
нормативті құжат.
Қазіргі кездегі қолданылып келген белгілі бейіналды элективті курс
бағдарламаларының құрылымы мен ... ... ... ... ... ... ... хат
1.1 Элективті курстың түрі
1.2 Бағдарламаның көлемі (сағат саны), курс ұзақтығы
1.3 Бағдарламаның қажеттілік деңгейі
1.4 ... ... ... мен ... ... ... мен міндеттері
2.2 Пәнді игеру деңгейіне қойылатын талаптар
3. Мазмұны
3.1 Курстың тақырыптық ... ... ... ... Курс ... ... әдебиеттер тізімі
4. Оқыту әдістемесі
4.1 Оқыту әдістемесінің қысқаша сипаттамасы
4.2 ... ... ... ... ... жұмыстар тізімі
5. Білім бағалау
5.1 Оқушылардың білім деңгейін бағалау
5.2 Бағдарламаның тиімділігін бағалау әдістері [30].
Бейіналды элективті курс барысындағы оқу үрдісін ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Курсты
оқытуда негізінен дамыта ... ... ... ... ... оқу ... қалыптастырудағы іс-әрекет қарастырылады.
2.2 Химяны оқытудағы іс–әрекеттік ... пен ... ... қалыптастырудың екі жолы көрсетілді:
бірінші жолы оқу іс–әрекетінің және өзара ... ... ... олар ... ... ... ... тұрақты
мотивациялық түзілімдерге көшетін жеке жағдаяттық түрткілерді таңдамалы
түрде көкейкестендіреді [31]. Бұл ... ... ... ... ... ... іске ... Екінші тетік іс – әрекетке
бейімделген, ол ... ... ... ... ... ... идеал
және бейімделулерді қабылдануынан тұрады [32]. Мұғалім мен зерттеуші іс ... ...... ... – мінез–құлықтың жеке
белгілерін, оқушылардың танымдық қызығушылықтары мен икемдерін зерттеуді,
оларды оқу – ... ... ... және ... жағымды қасиеттерін
мақсатты түрде дамытуға арналған жұмысты ұйымдастыру кезінде ескеру.
Оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... көп еңбек жұмсауды талап ететіндіктен, уақыттың аздығынан,
жеткілікті түрде дайын болмауының ... ... ... ... ... ... ... дайындық кезіндегі элективті курстарда
оқушылардың саны азырақ және химияны ... ... ... деңгейі
бұрыннан жаман емес болған кезде мұндай іс –әрекет іс ... ... ... мазмұндық әрекет бағытын іске асыру бір ... ... ... ... мен ... ... жасау, әрі анықтауды
болжайтын оқушыға химиялық білімнің нақты адамның өмірінде қоршаған ортаны
түсінудегі ... ... ... беру ... ... екінші жағынан оқуға
деген оңтайлы эмоциялық көзқарасын қалыптастыру болып табылады [ 31 – 33].
Бейіналды дайындықтың басты ... ... оқу ... ... ... ... ... әлеуметтік мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... негізгі
қағидаларын анықтау кезінде оқытуды ұйымдастыру тәсілдерінің бірін ғана
абсолюттеуге болмайды. ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері анықталды: жеке білім беретін пәндерді тереңдетіп
оқыту; ... ... ... өз ... ... мен
қажеттіліктеріне сәйкес жеке білім траекториясын ... ... ... ... ... ... жеке икемдері мен
қажеттіліктеріне сәйкес деңгейлеп оқыту; оқушыларды әлеуметтендіру, оларды
кәсіби тұрғыдан ... ... ... ... ... ... және кәсіби
білім беру арасындағы байланыстың болуын, ... ... ... оқу ... бағдарламаларын игеруге дайындау; курстың төрт түрі
– базалық жалпы білім беруші курстар, бейінді курстар, қолданбалы курстар
және ... ... ... ... үйлестіру мүмкіндігі; негізгі
мектептің оқу жоспарына міндетті ... ... мен ... ... ... ... әсер ... кәсіби сынақтарды енгізу арқылы
бейіналды дайындықты іске ... ... ... ... ... оқушылардың таңдау
бойынша курстары элективті ... ... ... ... ... элективті курстар – негізгі ... ... ... ... болашақ оқу бағдарын саналы түрде таңдап алуға көмек
көрсетуші, жеке ... беру ... ... ... ... ... курстарды оқыту үрдісіне енгізуге байланысты қиындықтар
анықталды: элективті ... ... ... ... ... ... қазақ тілінде элективті курс бағдарламаларының, курсты іске асыратын
мұғалімдерге арналған ... ... және ... болмауы
белгілі болды.
Элективті курстарды қалыптастырудың келесі негізгі принциптері
белгіленді: оқылатын пәнің жүйесіне ... ... ... ... кезге дейін қолданылып келген курстардың шектерін ... ... іс ... ... бағыттылығы; пәнаралық сипатта болуы;
дамытушылық тұрғыда құрылуы; ... ... және ... ескерілуі; республикалық және аймақтық ерекшеліктерді
ескеру; кәсіби бағытта болуы.
Мектептің жоғарғы сатысындағы оқу ... ... ... ... ... мектепте ұйымдастырылатын элективті курс бағдарламаларының маңызы
зор. Ол үшін ... ... шешу ... ... ... және ... ... алуындағы таңдау бойынша курстың ... ... ... ... принциптерін зерттеу;
мұғалімдердің элективті курс бағдарламаларын құра ... ... ... ... ... ... таныстыру.
Оқушылардың болашақ оқу бейінін таңдаудың теориясына негізделген
бейіналды дайындықты іске ... ... ... ... ... ... ... құру алгоритмі ұсынылады. Элективті курстар арқылы
бейіналды дайындықты тиімді ұйымдастыру үшін әртүрлі ... ... оны ... ... қарастыруға қажетті оқыту
технологияларын таңдау себептері түсіндіріледі. Курсты оқытуда ... ... ... жүзеге асады. Химияны оқу ... ... іс – ... ... [34].
Бейіналды дайындықтың басты міндеті ... оқу ... ... ... ... ... анықтау болғандықтан, элективті
курстардың мазмұнына қойылатын талаптарды және оларды ... ... ... ... ... ... беру жүйесі дамуының өткен кезеңінде «соңғы білім беру» типі
қалыптасты, сол ... ... ... ... ... ... іс - әрекет пен
өмір жолында өз құнын жоймай ... ... Бұл ... ... ... баяу ... және ... байланысты білім беру
мазмұны құрылымының тұрақтылығы салдарынан болатын. ... күні ... ... ... даму қарқыны адамзат ұрпағының
ауысуынан жедел жүріп жатыр. Жаңа білім беру саясаты «нәтижеге ... ... ... деп ... ... ... ... мәні - ерекше
зейінді дайындық деңгейіне қойылатын талаптарға ... ... ... білім беру салаларының білім, білік, дағдыларына емес, мектеп
бітірушілерінің жылдам өзгеріп жатқан ... ... ... ... ... базалық білім, білік, дағды түріндегі біртұтас сапалы
соңғы ... ... ... талаптарға аударады. Маманның пәндік-
білімдік үлгісіне балама ретінде маманның құзіретті үлгісі ... ... ... және өзгеріп отыратын мәселелерге іс-әрекеті мен ... ... адам ... деп ... күні ... ... білім беру оқушының
субъектілігінің даму идеясында, өзін - өзі ... ... ... ... ... байқалады, ал өзіндік болашағы еңбек іс - әрекетімен
байланысты.
Осы орайда оқушыларды бағдарлап ... ... ... негізгі
ерекшеліктері анықталады: жеке білім беретін ... ... ... ... ... өз ... икемдері мен
қажеттіліктеріне сәйкес жеке ... ... ... ... әр түрлі
дәрежедегі оқушылардың қабілеттеріне, жеке икемдері мен ... ... ... ... ... ... болуы; оқушылардың
қоғамдануы, оларды кәсіби тұрғыдан ... орын ... ... ... кәсіби білім беру арасындағы байланыстың болуы, мектеп ... ... оқу ... ... ... дайындау; негізгі
мектеп оқу жоспарына міндетті ... ... ... мен ... оқу ... ... көмек беретін кәсіби сынақтарды енгізу арқылы
бағдаралды дайындықты іске асыру мәселелері қарастырылды.
Базалық компонентті тұлғаның қалыптасуына және дамуына қажетті ... ... ... ... міндетті базалық жалпы білім беретін
пәндер құрайды. Бұл оқу ... ... ... ... және ұлттық
құндылықтарға бет бұруға бағытталған, оқушылардың бағдарлы емес салалардағы
білімін аяқтауға арналған және ... ... ... ... ... ... ... мектеп оқушыларының білімге деген
қызығушылықтары мен қажеттіктеріне сәйкес бағдарлы ... ... ... ... ... ... ... деңгейімен (орта
кәсіптік немесе жоғары ... ... ... ... ... ... ... Химияның бейіналды ... ... ... ... ... химия пәнінен бейіналды элективті курс ... ... ... ... ... атты химия ... ... курс ... ... оны ... ... Педагогикалық эксперимент ұйымдастырылып, оның нәтижелері
сипатталды.
Бейіналды дайындықтың мәні ... - ... іске ... ... ... ... және ... курстар ұйымдастыру арқылы ... ... ... ... ... ... ... беру кеңістігін құру болып табылады.
Осыған негізделе отырып, ... ... ... ... ... потенциалы барынша ашылатындай етіп ... ... курс ... ... ... оқытудың тек дәстүрлі
әдістерін қолдану жеткіліксіз, қазіргі заман білім беру жүйелері мен ... ... ... ... күні ... ... ... курс әдістемесін жасау кезінде, оқушылардың
қабілеттері мен ... ... ... ... ... ... ... бөлінді. Сабақта оқушыларға базалық ... ... ... ... ... тереңдету арқылы білімдерін кеңейту
мәселесіне баса көңіл ... ... ... ... ... ... үшін ... ой
толғаныстарын қажет етпейтін материалдарды қолданып, логикалық ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі педагогикалық - психологиялық тұрғыдан дәлелденді.
Көздеген нәтижеге жетуді қамтамасыз ету үшін ... ... мен ... қолданылып отырды. Бейіналды элективті курс
құрамында тек қана қызығушылық тудыратын материал ... ... ... ... ... толық ғылыми түсінікті ... ... ... керек [35].
Кез келген басқа жалпы білім ... ... ... ... курстары да, білім берудің ... ... ... ... ... ... ... сәйкестік; мазмұнның ғылымилығы;
осы кезде дейін қолданылып келген курстардың шектерін ... ... іс - ... ... ... ... сипатта болуы;
дамытытушылық тұрғыда құрылуы; оқушылардың жастық және психологиялық
ерекшеліктерінің ... ... ... ... ... бағытта болуы.
Элективті курс мазмұнын таңдау кезінде міндетті түрде ... ... мен ... ... алып, химияны оқуға деген
қабілетін ... ... ... ... ... ... ... арналған «химиялық ойындар» таңдау ... ... ... курсымен қатар жүргізіледі. Бұл курс материалдары
базалық химия курсы тақырыптармен ... ... ... ... ... ... ... оқытуда теориялық материалдарды
меңгеру эксперименттік жұмыстар арқылы жүзеге ... ... ... ... ... және ... өзіндік
жұмыстарына баса көңіл аударылды.
Курс мазмұнын меңгерту барысында ... ... ... қою және ... ... орындату жағына баса ... ... ... ... жауап іздеу арқылы ... ... ... ... ... мәселелерімен танысып, көзқарастары кеңейію
негізінде оқытудың тәрбиелеуші ... ... Оқу ... ... ... өз қабілеттерін тексеру мүмкіндігі артты.
Элективті курс кезінде химияны оқытудың негізгі ... - ... пен үй ... ... Жаппай, топтық және
жеке жұмыс түрлерін қолдану мүмкіндігі көрсетіледі.
Элективті ... ... ... ... мен ... ... материалдар жүйесі - оқу–әдістемелік кешенінде көрініс
табулары керек. Оқу – ... ... ... ... ... ... ... мен оқушыларға арналған оқулық болуы керек,
сонымен қатар қосымша ... атап ... ... ... ... хрестоматия, интернет ресурстары т.б.
Курстың негізгі мазмұны дәстүрлі оқулық түрінде де, басқа нысандарда
да берілуі ... ... ... компьютер бағдарламасы, интернет
ресурстары т.с.с.) [36].
Оқу материалының мазмұндалуы мұғалімді дәріс оқуға бейімдемегені жөн,
оның негізгі қызметі – ... ... ... алу, ... ... ... орындау, оқу жобаларын дайындау үшін ақпарат беру. Оқулықтың
анықтамалық – әдістемелік аппаратының курс және оның ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар мен тапсырмалардың, ... ... ... ... терминдерді, мысалдарды, қызықты фактілерді
және т.с.с. ерекшелеудің маңызы зор.
Мұғалімдерге арналған әдістемелік нұсқау мұғалімге де, оқушыға ... ... ... өткізуге мүмкіндік беруге тиіс. Негізінен
әдістемелік ... ... ... ... Мұндай кітапты
мұғалім де, оқушы да өздеріне қажетті материалдары таба алады. ... ... ... ... ... ... ... жолдарын
іздестіру кезінде мынадай қорытынды шықты: химия пәні бойынша бейіналды
дайындық жүйесіндегі элективті курстардың ... ... ... ... пәні ... ... ... оның кәсіптік қызығушылықтарын
анықтау. Оқушыға таңдау мүмкіндігін беру үшін ... ... ... ... ... пәні ... арасында жүргізілген сауалнама
нәтижелері мұғалімдердің ... ... ... енгізу қажет деген
пікірді білдірді. Педагогтар ... ... өз ... ... қанағаттандырмайды. Оның себептері ... ... ... құралдардың болмауын көрсетті. Сонымен қатар, бейінді
элективті ... ... ... ... олар ... ... ... бағытын таңдауға бейімдеуді көрсетеді.
Негізгі мектеп химиясындағы элективті курстарды тиімді ұйымдастыру
үшін ұсынылатын ... ... іске ... ... ...
әдіснамалық тұрғыдан қамтамасыз етілуін ескеріп, әртүрлі технологиялардың
мазмұнын ... және ... ... ... ... тура ... және оқу білім беру үрдісін құрайды да, ... ... ... ... ... ... Ал ... бұл үрдіс
құрылымындағы дидактикалық қатынасы дидактика пәні ... ... ... ... ... ... ... оқыту,
дамыта оқыту, К. Роджерстің гуманистік психологиясы [37], Дж. Брунердің
когнитивті ... ... ... ынтымақтастық
педагогикасы [38] сияқты бағыттар құрайды. Қазіргі заман ... ең ... ... ...... ... ... дайындықты элективті курстар арқылы өткізу де сынып – ... ... ... ... ... дайындық кезеңіндегі оқу
үрдісін ұйымдастырудың ерекшеліктеріне тоқталсақ.
Тұлғаны дамыту ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі тұлғаның қоршаған орта ... ... ... ... модельдерін жасау қажеттілігін тудыруда.
Әрбір ... ... ... мен ... ... ... ... оқушының тек қана білім жиынтығын игеруі емес, сонымен
қатар онда қазіргі заманға сай ой толғай ... оның ... ... ... Бұл ... шешу жолдарының бірі элективті курсты оқу
барысындағы пәндік білім мен біліктерді ... ... ... іске ... ... табылады. Оқушылардың химиялық сауаттылығын
қамтамасыз ету тиімділігі білім беру ... ... ... ... олар:
- элективті курс мазмұнын практикалық – бейімделуші сипатта құру;
- іс – әрекет тәсілдері және оларды игеру нысандары;
- ... ... ... ... ... ... ... бейіналды элективті курстарды оқыту барысында
оқушылардың ... іс – ... ... ... ... ... тұрады:
- логикалық ойлаудың дамуы;
- химиялық тілді меңгеру;
- химиялық модельдеу ... ... ... ... ... ... негізгі құзіреттіліктерді (нақты ... ... ... ... ... ... білік және дағды
түрлерін қолдана білуіне дайын болуы) қалыптастыруды көздейді. ... ... ... және ұйымдастырушылық
құзіреттіліктер ... ... ... ... да бір ... үшін ... пән ... қолдануды болжайды. Ақпараттық
құзіреттілік ақпарат іздеу, ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу қазіргі заманғы ақпараттық ... ... ... ... ... топппен жұмыс,
талқылау, пікірталас, ... ... ... ... ... қолдану арқылы презинтациялау ... ... ... ... Ұйымдастырушылық құзіреттілікке
жоспарлау, зеттеулер жүргізу және зертханалық іс – әрекетті ұйымдастыру
жатады ... ... ... ... білім беруді және оқушының өзіндік
өмір жолын дұрыс таңдау мәселесі барлығын да толғандыруда. Бұл мәселелерді
тиімді шешу үшін ... ... ... мен ... оқушылардың жобалық іс–әрекеттін ұйымдастыру, ... ойын ... ... ... ... – бұл ... ... адамның әлеуметі мүмкіндіктеріне
және олардың іске ... ... ... ... ... ... А. ... К.Д. Ушинский және т.б. педагогтардың
еңбектерінде бастама алады. Бұл ... ... ... ... ... ... Л.В. Занков, Д.В. Эльконин, В.В.
Давыдов және т.б. ... ... ... бұл теория өзінің
даму жалғасын тапты.
Оның негізігі идеясы оқыту - бала ... ... ... күші ... ... яғни психикалық дамуы ... оқу ... ... ... ... ал
психиканың дамуы өз алдына баланың ... ... ... ... - В.В. ... түсініктеріне сәйкес оқытудың дамытушы сипаты
ең алдымен оның мазмұны теориялық ... ... ... ... оқыту оқушылардың белгілі бір типіне жауап беретіндігін айтып
өткен жөн. ... ... озық ... сәтті игеру үшін ... ... және ... ... ... ... түрде жоғары болуы керек. Дамыта ... ... ... және ... ... ... бөліп көрсетіледі.
Эвристикалық оқыту баланың ... ... ... Ал ... ... ашу ... іске асырылады деген түсініктерге
сүйенеді. Яғни, басты принцип – баланың ... Бұл ... ... ... білім мен біліктерді игеру қажеттіліктерін
сезінумен, нәтижелілігімен және әлеуметтік нормаларға ... ... ... жоғары сапасын тұспалдайды. ... түрі ... өте ... ... болады. Ол мақсатты басқарушылық
педагогикалық ықпалдар мен педагогикалық ортаның ұйымдасуының, ... ... ... ... ... табылады. Мұндай
технологияларға проблемалық оқытуды, коммуникативті техналогияларды, В.Ф.
Шаталов жүйесін және т.б. ... ... ... ... ... дайындықты тиімді ұйымдастырылуына
проблемалық оқыту жауап береді. Ол мативацияның ерекше түрі – ... ... ... ... ... ... ретінде көрсетілуге тиісті материалдардың дидактикалық мазмұнының
пара-пар құрастырылуын талап етеді. Проблемалық ... ... ... ... ... 60 – жылдары басталды. Мектепте қолданылатын
проблемалық оқытудың идеялары мен принциптерін М.Л. Данилов, М.Н. ... ... ... ... ... зерттеулердің нәтижелерін
саралау және практиканы жалпылау негізінде М.И. ... ...... ... ... мен ... дайын тұжырымдарын игеруі
ұштасып жатқан дамыта оқытудың бір түрі болып табылатындығын, ... ... ... қою және проблемалық принципін ескере отырып
жасалғандығын айтады. ... мен ... ... ... – қатынас үрдісі
оқушылардың ғылыми түсініктер мен іс ... ... ... ... ... жүйесімен анықталған өздігінен танып білудің оқу
түрткілерінің және ойлау қабілеттерінің тұрақты ... ... ... оқытудың элективті курстарда қолдану қажеттігін
айқындайтын ұтымды жақтарын көрсетейік:
1. оқушылардың ... ... ... және ... ... ... ... болуы;
2. оқуға деген жағымды мотивацияның дамуы;
3. оқушылардың нәтижелі ойлауы мен шығармашылық ... ... ... ... ... элективті курстарға жүктелген
бейіналды дайындық мәселелерін неғұрлым толық шешуге мүмкіндік береді.
Проблемалық ... ... ... оқушылар өздігінен ізденіп,
мәселелерді ... ... ... тұрғыдан қолданылатын
ізденіс және зерттеушілік әдістері болып ... ... ... баулу тәсілдерінің бірі – олардың ... ... ... ... ... ... ... жобалар
әдісі екі негізгі критерийлер бойынша ерекшеленеді:
- білім алудың қазіргі кездегі сынып – сабақ жүйесінің ... әдіс ... оқу – ... ... ... ... ... бағдарламасы мен стандарттары қоятын мақсаттарға ... ... ... ... мен ... ... жетуге
мүмкіндік береді;
- бұл әдіс оқушылардың интеллектуалдық ... ... ... жасауын, мұғаліммен, бір – бірімен жақсы қарым – қатынас
болуын қамтамасыз етеді.
Жоба әдісі өз ... ... ... ... ... жатады.
Оқытушы «жаңа тапсырманы беру» мәселесімен ... ... ... ... жасау» мәселесіне көшеді, оқыту үрдісінде білім алуға зерттеушілік
көзқарас қолданылады. Бұл жерде оқушы өзіндік дамуға ... және ... ... ... мен ... бар белсенді және шығармашылық тұлға болып
табылады. Оқыту бұл ... ... ... ... қарастырылады [42].
Сонымен қатар, ол оқушыларға тек білім беру емес, сондай–ақ оқуға деген
қызығушылық, ... ... ... ... ... ... үйрету,
оларды қазіргі заман қоғамындағы өмір сүруіне ... ... ... ... мақсаттарына сәйкес келеді. Мұнда Е.С.
Полаттың [43] ... ... ... талаптар қойылады:
- қажетті білімдерді өздігінен игеріп, ... іс ... ... мәселелерді шешу үшін қолдана білу, өмір бойы өз ... ... ... ... жатқан өмірлік жағдайларға бейімделе
білу;
- әлемде пайда болып ... ... көре білу және ... ... ... ... ... ұтымды жеңу
жолдарын іздеу, өздігінен сын тұрғысынан ойлау білу; қоршаған орта
жағдайларында олар алып жатқан ... ... және ... ... ... ... жаңа идеяларды тудыру;
шығармашылық ойлау ... ие ... ... ... жұмыс істей білу (белгілі бір мәселені
зерттеуге ... ... ... ... оларды талдау,
мәселелерді шешуге арналған болжамдарды ... ... ... және ... негізінде жаңа
проблемаларды шеше білу);
- коммуникабельді болу, ... ... ... тіл ... ... ... алу ... олардан білікті шыға білу және кез
келген салада келісіп жұмыс істей білу;
- өзінің ақыл–ой өрісінің мәдени ... ... және ... өздігінен еңбек ету.
Әртүрлі іс –әрекет түрлерін, оқу жұмыстарының нысандарын, оқу үрдісін
дәстүрлі емес ұйымдастырылуының арқасында ... ... ... іске ... ... [44]. Жобалап оқыту технологиясын жеке ... ... ... бірі деп ... Бұл технология
оқушылардың дербестігін, ынталылығын, шығармашылық қабілетін дамытуға ықпал
етеді. Осы технология ХХ ... 20 ... ... ... ... ... негізгі идеяларын Дж. Дьюи мен У. Килпатрик [45] жасады.
Негізгі идеялар:
• бала өзі ... ... ... ... ... ... тек оқу пәнінің саласында ғана құрылмайды;
• балада қызығушылықтың ... ... ... қалт ... ... ... ... ешқашанда бір жақты болмайды, қосымша берілетін
мәліметтер де өте маңызды.
Карл Фрей жобалау әдісінің 17 ... ... атап ... ... келтірейік:
• жобаға қатысушылар өмірде әйтеуір бір адамның жобалау бастамасын
іліп әкетеді;
... ... ... түрі туралы бір-бірімен келіседі;
• жобаға қатысушылар жобалау бастамасын дамыта отырып, оны
басқалардың назарына ... ... ... жобаға қатысушылар өздерін жұмысқа дайындайды, ұйымдастырады;
• жобаға қатысушылар бір-біріне жұмыс барысы туралы ақпараттар
беріп ... ... ... ... қатысады.
Бейналды элективті курс сабақтарын ... ... ...... - ... ... іске ... әдістердің
алатын орны ерекше. Интерактивті ... ... жеке ... ... ... ... ... ауыстыру және жіберген қателері мен
жауаптарын өздігінен іздеу, жеке тәжірибені іске асыру ... ... ... Белсенді әдістер оқушыларды бақыланатын сұхбатқа үңілтуге,
оларды нақты оқиғаларға қатыстыруға, әртүрлі көлемді ұғымдарды ... ... ... ... мәселені шешуде әртүрлі дәрежедегі
ақпаратты қолдануға ... ... ... ... оқытудағы
міндеттердің бірі – оқушыларды ... ... ... ... ... ... түсінуге қол жеткізу мүмкін болатын білім беру ортасын
құруға жағдай туғызады. Интерактивті әдістер оқушыларды тыңдай білуге, ... ... ... ... және оны ... ... ... үрдістерді модельдеу дайындық деңгейі әртүрлі болғанның өзінде ... ... ... ... ... түзу мүмкіндігін береді. Оқытудың
белсенді ... іске ... «сын ... ... ... статегияларын пайдалану тиімді.
Сабақтарды жоспарлау кезінде «сын тұрғысынан ... ... ... және ... технологиясын [46] қолдану оқытудың белгілі ... ... олар өз ... ... әр кезеңінде – шақырту,
ұғыну және рефлексия сатыларындағы оқу жұмысының тәсілдерін және оқу ... ... ... ... үшін ... ... ... ақпаратты жақсы
игеретіндігі белгілі. Жаңа ... ... ... оятуды жаңа
материалдан оқушыларға белгілі мәліметтерді алып, ... ... ... ... іске ... болады. Бұл сұрақтар жаңа ... ... ... ... шақыру кезеңі оқушыларды жұмыстың ... ... ... ... және ... ... ... кезең жаңа материалды оқып – үйренуге деген себептің пайда болуына
немесе күшеюіне ... ... ... кезеңі қандай да бір тәсілмен жаңа
ақпаратты алуды ұйғарады. Сын ... ... ... технологиясының
базалық моделіндегі соңғы кезең – рефлексия (ойлану) ерекше маңызды, ... осы ... ... ... ... шығармашылық тұрғыдан өңделеді.
Барлық кезеңдер ... ... ғана ... ... ... ... тәуелді
болып келеді.
Сын тұрғысынан ойлау технологиясы әрбір тұлғаның еркін дамуы үшін
жағдай жасауға ... ... ... оқыту әдістерін және
әдістемелік тәсілдердің ... ... ... ... оқушылар
сабақта белсенді жұмыс істеп, білім алуға мүмкіндік алады. ... ... ... ... ... Олар өте көп: ... ... есімдер кәрзеңкесі», «кластер құру», «жолдарға белгілар қою», «бір ... ... ... ... ... «ми ... «айқаспалы
пікірталас», «эссе жазу», «тоқтап отырып дәріс оқу» немесе «ілгері дәріс»,
«тұжырымдамалық кесте».
Элективті курс ... ... ... ... ... құру» Бұл тәсілдің мағынасы қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... – бұл қандай да бір ұғымның мағынасын ... ... ... ... ... сөзі – «шоқ»,
«шоқжұлдыз» дегенді білдіреді. Кластерді құру ... ... да ... ... ... ... ... береді. Оқушы парақтың
ортасында негізгі ұғымды жазады. Ал одан әр бағытта бұл ... ... ... - ... салады, олардан, өз алдында
сәулелер одан әрі таралуы ... ... ... ... ... басына келетін ойлардың барлығын жазып отыру керек, бұл ... ... ... ... ... ... жоқ. ... бітпей тұрып, тоқтаудың қажеті жоқ: ой таусылған жағдайдың өзінде
жаңа идеялар пайда ... ... дәл осы ... ... сала тұруға
болады. Егер, қажеттілік туындаса, ... ... ... ... ... алуға болады. Бұл тапсырма әр оқушының жеке ... және ... ... мұғалімге әр оқушыдан кері
байланысты алуға мүмкіндік береді.
«Кластер құру» тәсілін тек қана ... ... ... ... ... сатысында және рефлексия сатысында қолдануға болады. Кластерді жеке
жұмыс ... ... ... және үйде де құрастыруға болады.
«Жолдарға белгі қою» бұл әдістемелік тәсіл «инсерт» деген атаумен ... Ол ... ... ... өзінше ұғынуын бақылап отыруға
мүмкіндік береді. Техникалық тұрғыдан ол өте қарапайым әдіс. ... ... ... ... ... үшін ... ... мәтін береді. Мәтінді
оқып жатып, оқушылар жолдарда келесі белгілерді қояды:
√ - оқушыға бұрыннан таныс ақпарат. Бұл ... ... көзі және ... ... ... ... - жаңа ... Оқушы бұл таңбаны мәтінді бірінші рет оқып жатқан кезде
ғана қояды;
− - осыған ... ... ... ... ... бұл ... ол ... - қосымша ақпаратты қажет ететін, толығырақ ақпарат алу қажеттігін
тудыратын ... ... ... ... ... жеке азат ... ... сөйлемдерді белгілеп отыру қажет.
Мәтінді оқып және белгілеп болған соң ... ... ... ... сәйкес келетін, төрт бағаннан тұратын белгілеуші
кестені толтыруды ұсынады. Бұл тәсілді ... ... ... ... оқу үшін ... тауып қойып, оқушыларға белгілеуші таңбалардың қою
ережесін түсіндіргені немесе ... жөн, осы ... ... уақытты
нақты белгілеп, регламентті бақылап отыру керек және де істелген жұмысты
тексеру мен ... ... ... ... ... ... оқулық
параграфын немесе химия пәні бойынша қосымша әдебиетті ... ... ... қолдану оқушылардың назарын түгел оқу барысында ұстап
тұруға, оқу үрдісін бақылауға, оқушыларға ... ... ... ... ... ... ... ұғыну мүмкін болады.
Жолдарға белгілеу тәсілін «Өзара сұрау» ... ... Екі ... ... әр азат ... соң ... отырып оқиды да, оқыған
материал бойынша бір–біріне сұрақтар қояды. Бұл сұрақтар бірбеткей емес,
жаңа ақпараттың мағынасын ... ... ... Азат ... барлық
ақпарат түгелдей талданған соң, оқушылар келесі азат ... ... ... оқу ... ... ... ... материалды терең
түсінуге және оқудың жақсы нәтижелеріне жетуге мүмкіндік ... ... ... қатысатын оқушылар саны 20 – дан ... ... ... ала оқушылар жұмыс істеп ... ... үшін ... ... ... жатқан тақырыптың басты мәселесін анықтайтын
бір бинарлы сұрақ қояды. ... оқып ... соң, ... ... ... дәптерлерінің ортасында сұрағы бар екі ... ... ... ... Сол жақ ... ... кері ... қолдайтын
өздерінің ой – пікірлерін жазса, оң жаққа қойылған сұраққа оң ... ... ... Ең ... ... ... ... талдайды,
одан кейін әрбір (!) бағанаға бірнеше ой – ... ... ... ... де ... ... соң, жұптар төрт адамнан бірігеді де ... ... ... болған соң, топ оларға уәжілерінің
қайсысы едәуір басым болып ... ... ... ... ... ... түгел аудиторияны таныстырады.
Пікірталас өткізу бойынша ұсыныстар:
- топтың әрбір мүшесі өз пікірін білдіре алады;
- сөйлер алдында қарама – қарсы оппоненттің ... ... ... ... егер пікірталасқа қатысушылардың біреуінің пікірін өзгерте алған
болсаңдар, онда ол ... ... ... көше ... 5 минут сайын екі жақтың ең сенімді дәлелдерін жазып алу үшін
қысқа үзілістер ... ... ... ... пікірсайыста айтылған
дәлелдерді жалпылайды.
Екіжақты пікірталас оқушыларға мәдени айтыстың үлгісін ... ... ... істеуге үйренуге септігін тигізеді, ... ... ... ... ... ... ... сұраққа әрі қарай жауап
іздеуді оқушылардың ой түрткісінің пайда болуының ... ... табы ... ... ... ... бұл әдістің мағынасын келесі сөздермен
білдіруге болады: «Мен не ... ... ... үшін ... Бұл ... ... ойды еркін білдіру, онда өзіндік, жеке көзқарас,
пікір білдірушілік, мәселе шешімінің ... ... ... ... ... ... ... үстінде, мәселені талқылаған соң жазады,
уақыт бойынша ол 5 ... ... ... ... ... ... пікірталастан соң оқушыларға эссе жазуды ұсынуға болады.
Сын тұрғысынан ойлауды дамыту стратегиясындағы әр ... ... ... ... ... ... ... курс сабақтарын жоспарлау барысында дәріс, зертханалық және
өзіндік жұмыстарды өткізу барысында кеңінен ... ... ... ... ... оқытуды ұйымдастырудың
тиісті тәсілдерін қолдану ... ... ... ... ... ... жайлы қорытынды жасауға болады. Осы сын ... ... ... ... химия пәнін оқытуда қолдануға болады.
2.4 «Химиялық ойындар» атты элективті курс бағдарламасының құрылымы
Бұл ... ... ... ... ... №12 Ш. Уалиханов
атындағы мектеп гимназиясының 8 сынып оқушыларына педагогикалық практика
барысында ... ... ... ... ... ... оқытуда
элективті курстарды қолдану және әр ... ... ... ... ... ... ... - әдістемелік бөлім
«Химиялық ойындар» атты элективті курсты өткізу барысында көптеген
әдіс, тәсілдер ... 8 ... ... элективті курс 8 ... ... ... қоғамда ең алдымен білім ... ... Ал сол ... осы үрдістің субъектілерінің нақты іс әрекеттері мен пәнге
қызығушылықтарының артуы және ... ... ... ... ... бұрған қоғам соған сай тұлғаларды талап етеді. Бұл жолда ең алдымен
ғылымның дамуы, ... ... ... ... мол ... ... практикалық қызметтері маңызды болмақ.
Курстың негізгі мақсаттары мен ... ... ... ... құзырлығы дамып, іс-әрекетке дайындығы күшейтілді.
Курстың мақсаты:
1. Оқушылардың химия пәні бойынша өз қабілеттерін ... ... оқу ... ... ... таңдауын қамтамасыз ету.
2. Химиядан алған білімдерін кеңейту және тереңдету, жоғары ... ... ... және меңгеруге қажетті біліктерін бекітіп,
нығайту.
3. Оқушылардың іс-әрекеттегі іздену белсенділігін және ... ... ... ... ... әрі ... қызығушылықтарды қалыптастыру.
Курстың міндеттері:
• Химия пәні бойынша теориялық білімдерін арттыруына жағдай жасау.
• Химия, география, экология ... ... ... ... ... ... орындауға қажетті практикалық білімдері мен
біліктерін нығайту.
• Химиялық білімге ... ... ... оқу ... дамыту.
• Экологиялық және экономикалық мәдениетінің қалыптасуына жағдай жасау.
• Оқушылардың оқу - коммуникативті білімдерін және ... ... ... ... және практикалық салаларын, танымдылық
белсенділіктің, өздігінен жұмыс істеудің, ұқыптылықтың жинақылықтың,
мақсатқа ... ... ... ... ... ... орай курстың оқу - тақырыптық жоспарын құрдым.
Пәнді игеру деңгейіне қойылатын талаптар. Оқу барысында ... ... ... ие ... ... қасиеттерін зерттеу және бақылау;
– бақылаулардың нәтижелерін дәлелдеу және түсіндіре білу;
... ... мен ... ... ... күнделікті ақпарат
көздерінен өзіне керектісін, дұрысын таңдай білу;
– болжамдар жасау және оны ұсыну;
– қажетті ... ... ... және ... ... ... өзіндік жұмыстар негізінде қорытынды шығара білу;
– өз іс әрекетін жоспарлап, жобалау және де оның ... ... ... ... ... төмендегі берілген білімдердің негізінде
қалыптасады:
– химиялық эксперименттің затты, құбылыстарды, олардың қасиеттерін
танудағы рөлі;
– химиялық құралдар мен ... ... ... ... ... жұмыс нәтижесінде қорытынды жасау.
2 Кесте. Тақырыптық жоспар (8 сынып)
«Химиялық ойындар» (9 сағат)
|N |Сабақ тақырыбы ... саны ... ... |
|1 ... | | |
| ... қосылыс – |1 |Дәріс, слайд |
| ... ... ... | | |
|2 ... жіктелуі, алу |1 |Әңгіме – дискуссия |
| ... | | |
|3 ... ... |1 ... сабағы |
| ... ... | | |
|4 ... жіктелуі, |2 ... сын ... - |
| ... ... | |нан ... ... |
|5 ... ... – |2 ... ... |
| |тар ... ... – | ... ... |
| |лық ... | | |
|6 |« ... мен кім ... |1 ... тест |
| ... » | | |
|7 ... ... – |1 ... ... |
| |тарды қорытындылау | | ... ... ... ... үшін бір тақырыпты дәстүрлі және
сын тұрғысынан ойлау ойын сабағы ретінде өткіздім.
Дәстүлі түрдегі сабақ:
Сабақтың ... ... ... ... ... ... ... Қышқылға анықтама беру, оның негізгі ... ... ... қасиеті мен алынуына толық тоқталу.
2. Дамытушылық: Сабақты қазіргі заманғы ... сай ... ... ... ... ... өз ... жұмыс жасауға үйрету.
Сабақтың әдісі: әңгімелесу.
Сабақ барысы
I.Ұйымдастыру бөлімі
II. Үй тапсырмасын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты ... ...... ... мен ... ... ... Мысалы, НСІ тұз қышқылы, H2SO4 ... ... ... құрамындағы сутек атомдарын металға ... ... ... ... ... ... қарай қышқылдар бір, екі
және үш ... ... ... ... ... ... немесе
болмауына қарай оттекті және ... ... та ... формуласында алғышқы орында сутек атомы, ортасында қышқыл
түзуші ... ... ... оттек атомы жазылатынын байқауға
болады. Мысалы, HNO3, H2SO4. ... ... ... негізінен,
сутектің бейметалдармен бинарлы қосылыстары. Мысалы, галогендердің: HF,
HCl, HBr, HI және ... H2S, H2Se ... ... ... суда еріткенде қышқыл пайда болады. Қышқылдарды
дәстүрлі атаулармен ... ... ... тұз қышқылы немесе
хлорсутекті қышқыл, балқытқыш қышқыл немесе ... ... ... ... ... алу тәжрибесін қарастырайық.
Суы бар ... ... ... (Ү) оксидінің екі түйірін салса,
реакция жылу бөле ... ... ... ... ... + 3H2O = 2 H3PO4
Күкірт (ҮІ) оксиді ... ... ... ... ... + H2O = ... Лабораторияда кейбір қышқылдарды алу үшін ... ... ... ... әсер ... + H2SO4 = NaHSO4 + ... + H2SO4 = NaHSO4 + HCl
3. ... ... ... сутек пен бейметалды ... ... + Cl2 = ... + S = H2S
Қышқылдардың жалпы химиялық қасиеттері.
Қышқылдарға тән 4 ... ... ... қарастырайық.
Сутекке дейін орналасқан металдар қышқылдар мен әрекеттескенде, ... ... ... ... ... бірнеше рет
кездестірдіндер:
Fe + 2HCl = FeCL2 + H2
1. ... ... ... ... ... ... ... сутекті ығыстыра алмайды.
2. Қышқылдар ... ... ... ... ... темір (ІІ) оксидіне тұз қышқылын құйғанда тұз және ... + 2HCl = FeCl2 + ... ... мен негіздердің қасиеттерінде байқалатын қарама-қарсы
қасиет олардың ... ... ... ... да олар өзара әрекеттесіп, бірін-бірі ... жаңа ... – тұз бен су ... (OH)2 + 2HNO3 = Ca(NO3)2 + ... ... ... алмасу реакциясына түседі. Мысалы, тұрақты
қышқылдар тұздарының бірі – ... ... ... ... ... жаңа тұз, су және газ ... + 2HCl = 2NaCl + H2O + ... бекіту.
Есеп : Мына теңдеулерді аяқтаңдар:
Na2CO3 + HCL ... + HCl =
Fe (OH)3 + HNO3 =
Mg + H2SO4 ... ... 120 бет - 1, 2, 3, 4 ... шығарып, сұрақтарға
жауап беріңдер.
Cын тұрғысынан ойлау ойын сабағы:
Сабақ ... ... ... ... химиялық қасиеттері.
Оқушылардың ойлау қабілеттерін күнделікті тұрмыспен, өмірмен тығыз
байланыстырса, сабақ тартымды және қызықты ... Сол ... бұл ... ... ... ойын сабағы түрінде өткіздім.
І. «Ой түрткі» деңгейлік тапсырмалар арқылы үй тапсырмасын сұраймын:
1 – деңгей:
а) оксидтердің ... ... ... ... ... ...... суда еритін және ерімейтін негіздерді тауып жазыңыз:
суда еритін суда ... ... ... ... ... ... ... жұптастырыңыз:
CuO азот ( ІV) ... ... (V) ... мыс (II) ... магний оксиді
Cu2O мыс (I) ...... ... ... ... арқылы қорытынды жасау:
Na2O + … 2 NaOH
… + CO2 CaCO3 + ... «Ой ... ... ... ... C CO2 H2CO3 CaCO3 ... Li Li2O LiOH ... «Асу ... ... жоқ» жаңа білімді меңгерту:
1. Сөзжұмбақ шешу.
2. Қышқыл сөзін естігенде ойларыныңызғы не келеді?
3. Қандай заттарды қышқыл дейміз?
4. Тірек - ... H2, ... NaCl, ... ... қышқылдар
тұздар
Оттекті ... ... ... 3 ... ... ... ... Қышқылдарды алу әдістері.
SO3 + H2O = H2SO4
H2 + Cl2 = 2HCl
P2O5 + 3H2O = 2H3PO4
7. Қышқылдардың физикалық қасиеті.
8. ... ... ... + 2HCl = ZnCl2 + H2 Ca(OH)2 + 2HCl = ... ... ... ... ату» ойыны.
Химиялық қосылыстарды ажыратып, теріп жаз:
H2O, Ca(OH)2, CuCl2, Na2SO4, H2S, H3PO4, CO2, MnSO4, NaOH, CaCl2, ... ... ... ... ... |Тұз |
| | | | ... өз ... өздері тексереді. Оқу кезінде химиялық
реакциялардың теңдеулерін құру және ... ... ... ... ... ... өзін – өзі бақылау және бірін – бірі
тексеру қабілетіліктері қалыптасты, іс – ... ... ... және жеке, топтық жұмыс істеу дағдылары ... Екі ... ... ... және ... ... эксперименттік
нәтижесі (2 сурет):
2 Сурет. Оқушылардың ... ... ... үшін, білім, білік ... ... ... ... ... тест ... Бұл тест ... өздерінің мінез – құлықтарын біледі.
Химиялық тест
Мінез – ... ... ... ... «... мен кім ... а) NO2 ә) H2SO4 б) ... а) H – Cl ә) Н – І б) Н – ... а) HNO3 ә) NaH2PO4 б) ... а) Ga ә) W б) ... а) Cu(OH)2 = CuO + H2O ә) 2 NaCl = 2Na + Cl2 б) 2H2O = 2H2 ... а) I2 ә) ... а) натрий оксиді ә) ... ... б) ... ... а) C ә) KMnO4 б) ... а) MgO + SO2 = MgSO4 ә) Zn + 2 Na[ Au (CN)2] = ... + Au
б) C + O2 = CO2
Тест жауаптары
1. Сіздің темпераментіңіз ( ... ... ... ... ... қызуқанды адам
ә) жылауға дайын, уайымшыл, күйгелек, мұңды адам
б) сылбыр, енжар, бос, салқынқанды адам
2. Ақыл құрылымы
а) тым турашыл адам
ә) ... ... ... ... ... ұнатасыз
3. Тағам талғамыңыз немесе құмарлығыңыз
а) сіз тамақ таңдамайсыз
ә) сіз ... ... ... ... ... Мақтауға деген реакцияңыз:
а) сәл мақтаудан тез ерисіз
ә) тек үлкен қошемет сөзге сенесіз
б) көп қошемет сөз ... ... ... ... ... ... белсенділік танытасыз
ә) қалжыңдайсыз немесе әзілмен құтыласыз
б) көзге түспей ғайып болуға тырысасыз
6. Қауіп – қатер кезіндегі мінезіңіз:
а) өте ... ... зым – зия ... сәл ... ... кете ... Дұшпандармен күрес:
а) террорлық тәсілді қолданасыз
ә) жеп отырған асыңызды жауыңызға бере ... ... ... ... ... ... көзқарас:
а) болашақ жарқын бола тұрса да, сізге қара түсті болып көрінеді
ә) сіз оптимистсіз, болашақ сізге қызғылт түсте
б) сіз ... ... ... ... Миллион тапқыңыз келсе:
а) тәуекелді, бірақ өзіндік жолмен
ә) ауыр, көп еңбек етіп
б) сізге миллион керек ... сіз ... ... ... ... тест ... ... химия пәніне ... ... ... қабілеттері дамыды, өзіндік жұмыс жасай
алды.
«Химиялық ойындар» атты элективті ... ... ... ... деген қызығушылықтарының артқанын тексеру үшін соңғы қорытындылау
сабағын өткіздім.
Бейорганикалық қосылыстардың ... ... ... ... ... мақсаты – оқушыларға терең де тиянақты ... ... ... ... ... және ... ... жасай алатын
болашақтың іскер де жігерлі, білімді ұрпағын ... ... ... ... ... оқушылардың алған білімін ... ... емес ... ... өте зор. ... ... кластары – оксид, қышқыл, негіз және тұз жөніндегі ... ... ... оқушылардың дағды мен ... ... ... ... өткізілді. Сабақта оқушылардың еркін жұмыс істеу
жауапкершілігі және топтық ... ... ... ... тапсырмалар қолданылды.
Сынып оқушылары төрт топқа: «Оксидтер», «Негіздер», ... деп ... ... «Оксидтер» тобы: Болады құрамында екі элемент,
Біреуі келеді ... ... СО2, ... айтсам мына мені кім жек көреді?
Әр өлеңнен кейін жіктелуі, қолданылуы туралы баяндалады.
2. «Негіздер» ... ... ... негізі жоқ,
Металмен байланысқан гидроксил топ.
Металдың валенттілігі нешеу ... ... саны ... ... Ca(OH)2, ... дәмін татып, ауызға жеп.
3. «Қышқылдар» тобы: Қышқылдардың аты ... тұр ... ... құрт пен ... ... атомымен байланысқан,
Қышқылдың қалдығы бар болып
шықты.
4. «Тұздар» ... ... ... екен өмір ... ... ол бір ... – дәрмек бояулар алу үшін,
Мұнайды тазартуға қолданады.
ІІ. Сұрақ – жауап.
«Оксидтер» тобына қойылатын сұрақтар:
1. Жану реакциясы дегеніміз не?
Жауабы: ... пен жылу бөле ... ... Өзі ауыр ... ... Балалар осы металды құйып сақамен атады.
Жауабы: қорғасын
3. Тотығу реакциясы дегеніміз не?
Жауабы: заттардың оттекпен әрекеттесуі.
4. Тотығу және жану ... ... мен ... отын мен ... ... ... жанудың басты шарты. Оттек
заттармен әрекеттескенде тотықтырғыш ... ... ... ... ... және бейметалдармен шабытты реакцияласып, жылу және
жарық бөле жүреді.
«Негіздер» тобына қойылатын сұрақтар:
1. Ерімейтін ... ... ... ... өзі айтып тұрғандай сілтілер суда жақсы ериді, ал ... суда ... ... ... ... қойылатын цифр.
Жауабы: коэфициент.
3. Бейтараптану реакциясы деп қандай реакцияны айтады?
Жауабы: тұз және су түзе ... ... мен ... ... ... ... сілтілерде түсін қалай өзгертеді?
Жауабы: таңқурай түсті.
«Қышқылдар» тобына қойылатын сұрақтар:
1. Индикатор ... не? ... ... түрлері болады?
Жауабы: қышқыл ерітінділерде түсін өзгертетін заттарды айтады. Ол лакмус,
метилоранж және фенолфталеин болып үшке ... Дені сау ... ... ... ... қышқыл болады?
Жауабы: тұз қышқылы.
3. Күшті қышқылдарды атаңыз?
Жауабы: HCl, H2SO4, H3PO4, ... ... ... ... ... ... қандай қауіпсіздік
ережесін сақтау қажет?
Жауабы: қышқылмен жұмыс ... ... ... ... ... ... белгісіз қышқылдың дәмін татып көруге болмайды, ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар:
1. Алмасу реакциясы дегеніміз не?
Жауабы: екі күрделі заттың құрамындағы атомдар бірінің орнын бірі ... ... ... Адам мен ... ... өсімдіктің торына ілінеді?
Жауабы: көмірқышқыл газы.
3. Генетикалық байланыс дегеніміз не?
Жауабы: жеке ... ... ... ... ... ... айналуы
генетикалық байланысқа жатады.
4. Тұздарды алудың қанша әдісі бар? Мысал келтіріңіз.
Жауабы: 10 алу жолы бар. ... ... мен ... әрекеттесуі:
Mg + Cl2 = ... ... ... пен қышқылдық оксидтің әрекеттесуі:
MgO + SO2 = MgSO3
3. Негіздік оксид пен ... ... + 2HCl = CaCl2 + ... ... ... Mg MgO MgCl2 Mg(OH)2 ... S SO2 H2SO3 ... Cu CuO CuCl2 Cu(OH)2 ... CaO Ca(OH)2 Ca(HCO3) ... ... ... көрсету. Қызықты тәжірбие түсіндіру.
Оксидтер: Мыс сульфатын алып, реакция теңдеуін жазыңыздар.
Қажетті реактивтер: мыс (ІІ) ... ... ... ... құрал – жабдықтар: кәрден тостағанша, ... ... ... ... стакан, шыны таяқша.
Негіздер: «Сиқырлы жылан».
Ақ қағаздың бетіне H2SO4 – ң ... жазу ... ... ... жазу ... ... ... соң 15 – 18 см ара ... май ... ... ... ... ... ... қағаз бетінде қара түсті жазу
пайда болады.
Қышқылдар: «Барлық гүлдер гүлденсінші».
Қазір көз алдарыңыздарда мына ... ... күн ... сендердің
жүректеріңді жылытады.
Орындаушы: Фенолфталеин сіңірілген ... ... ... ... ... ... ... пульверизатордан гүлге шашады, көз алдымызда
барлық гүлдер таңқурай түске боялады.
Тұздар: ... ... ... ... тұз ерітінділері
берілген. Олардың қайсысында қышқыл, ... тұз ... ...... жабдықтар: сынауықтар, индикатор ерітінділері: лакмус,
метилоранж, ... ... ... үлестірмелерді әр топтағы оқушыларға таратып, көп нүктенің
орнына ... ... ... жазу және ... ... тобына:
1. NaOH + … Na2SO4 + ... Fe (OH)3 … + ... CO2 + … Na2CO3 + ... тобына:
1. CuO + … CuSO4 + H2O
2. CaO +2 … ... NaOH + … Fe(OH)3 + ... ... Zn + HCl … + ... P2O5 + … ... SO3 + … Na2SO4 + …
«Тұздар» ... H2SO4 + Na2O …+ ... … CuO + ... KOH + … K2CO3 + ... ... ... ... түстім жоқ болдым,
Сілтіге түстім от болдым.
Айтыңдаршы, балалар,
Неліктен мен «шоқ» болдым?
Ол не? (фенолфталеин)
2. Қышқылға қарап қызардың,
Раушан ... ... де ... сарғалтақтай сарғайдың.
Тек тұрсаң да әдемі ең,
Алқызыл түсің арайлы.
Не туралы сөз болып отыр? (метилоранж)
3. Тоң май деп, ұстап жүрме кетіп,
Денеңді ... ... мөп – ... ... ... ... ... сабын етіп. (натрий гидроксиді)
4. Сыныптан бір шықпайды,
Тимесең жұқпайды.
Жәрдемінсіз бұл заттың,
Оқушы сабақ ұқпайды. (бор, ... ... ... ... ... ... ... (натрий хлориді)
6. Тірі ағзалар онсыз өмір сүре алмайтын газ. (оттегі)
7. Алғашқы көмекке пайдаланатын элемент. ... ... ... оқысаң элементпін, керісінше оқысаң өткізгішпін. (мыс)
9. Өзі химиялық элемент, егер «ан» ... ... ... ... есіңе түсіреді. Ойлаңдаршы бұл қай элемент? (бор – ... ... ... көп ... ... бөлігім тілсіз жау деген мағынада,
бірақ өзі химиялық элемент. (азот)
Қорытынды.
Білім деген биік шың,
Бақытқа сені жеткізер.
Білім деген ... ... - деп ... ... ... ... аяқталды.
Сабақ соңында оқушылардың танымдық белсенділіктері дамиды, шығармашылық
ойлауы қалыптасады, ... ... ... ... өткізілген соң нәтижесін шығару үшін бүкіл ... ... ... ... Осының арқасында оқушылардың білім, білік
және дағдыларының өскенін эксперимент нәтижесінен көреміз.
Сабақтың тақырыбы: Бейорганикалық ... ... ... тарау бойынша бақылау жұмысы.
Сабақтың мақсаты:
1. Білімділік: Бейорганикалық ... ... ... ... Оқушылардың өздері бақылау жұмысын орындауын
дамыту.
3. Тәрбиелік: ... ... ... ... ... және ... ... бір – бірін сыйлауына үйрету.
Сабақтың типі: Білім мен білікті бақылау сабағы
Сабақ әдісі: тапсырмаларды орындау.
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгендеу
4 – нұсқа ... әр ... ... ... таратылып беріледі. Әр
нұсқада оңайынан қиынға қарай 5 тапсырма ...... Қай ... тек ... ... NO2, SO3,H2O, CaO, ... N2, Zn, MgO, Cu, H2SO4
Б) HNO3, HCl, H2SO4, H3PO4, H2S
В) CO2, NO, HAlO2, Al2O3
2. ... ... ... ... ... ... ... асырыңдар:
Cu CuO CuCL2 Cu(OH)2 ... ... мен ... ... 0,2 моль ... (Ү) ... түзілу үшін
қ.ж. – да оттектің қандай көлемі қажет?
5. Массасы 20 г көмір жанғанда түзілетін көмір (ІҮ) ... ... ... ... ...... Қай қатарда тек оксидтер орналасқан:
А) Na2O, NaOH, NaNO3, N2O, CO2
Ә) MnO2, CuO, K2O, SO2, SO3
Б) ZnO, Cr2O3, HCLO4, P2O5, ... H2O, Fe2O3, CaO, ... ... алу ... ... ... ... жүзеге асырыңдар:
Li Li2O LiOH ... ... 980 г ... ... мен мырыш толық реакцияға түсетін болса,
мырыштың массасы мен зат мөлшерін анықтаңдар.
5. Массалық ... 5 % 50 г ... ... ... натрий сульфаты
ерітіндісімен әрекеттескенде неше грамм барий сульфаты түзіледі?
ІІІ – нұсқа
1. Қай қатарда тек амфотерлі гидроксидтер орналасқан:
А) Mn(OH)2, Cr(OH)2, ... Zn(OH)2, Be(OH)2, ... ... ... қасиеттерін жазыңдар.
3. Берілген реакцияларды жүзеге асырыңдар:
Fe Fe2O3 FeCL 3 ... ... ас ... 11,7 ... ... ... концентрлі
ерітіндісімен әрекеттескенде қанша (қ.ж.) хлорлы сутек газы бөлінді?
5. Массасы 20г сілтіні 60 г суда ... ... ... ... ... затың массалық үлесі қандай?
IV – нұсқа
1.Қай қатарда тек тұздар орналасқан:
А) Zn(NO3)2, NaI, CuCl2, ... MgOHCl, KHSO4, N2, S
2. ... ... ... ... Берілген реакцияларды жүзеге асырыңдар:
Be BeO BeCl2 ... 10,7 г ... (ІІІ) ... ... үшін FeCL3 ... әрекеттеседі?
5.20 % - тік 500г ерітіндіні дайындау үшін қанша ... тұз, ... ... ... кесте. Қорытындылау сабағында өтілген материалдармен жұмыс істей
отырып, үй тапсырмасын орындаған оқушылардың ... |5 |4 |3 ... саны |19 |16 |0 |
3 ... ... білім көрсеткіші
2.5 Бейінді мектептегі химияны оқытудағы элективті курс бағдарламасы
бойынша жүргізілген эксперимент нәтижесі.
Практика кезінде 8 – сынып оқушыларына ... ... ... пәндік
элективті курс жүргіздім. Бұл элективті курстың тиімділігін ... ... ... ... ... курс ... ... 8 - сынып химиясы бойынша ... ... ... ... және ... әдістемесі жасалынды.
Зерттеу эксперименті аяқталған соң оқыту экспериментін ұйымдастыру
жұмыстары жүргізілді. Мектеп ... 8 - ... ... ... ... ... ... бастапқы бақылауды жүргізу;
2) оқыту экспериментін өткізу;
3) қорытынды бақылауды жүргізу;
4) химияны оқыту үрдісін интерактивті, сын ... ... ... ... емес ... ... ... салыстыру.
Алынған тест аркылы өткізілген жұмыстардың нәтижесі эксперименттік
топтардағы оқушылардың айту, ... ... ... ... білу ... біліктерінің экспериментке дейінгі бастапқы деңгейлерімен салыстырғанда
біршама өскендігін байқатты.
5 ... ... ... ... білім деңгейі
|Білім деңгейі |Эксперимент тобы саны - 25 |
| ... ... |
| ... ... ... |9 |17 ... | 10 |15 ... |6 |3 ... ... ... ... ... ... яғни жаңа
технологияларды қолданып сабақ өтілген ... ... ... ... ... жоғарылағанын байқаймыз. Экспериментке дейін ... ... ... ... ... ... үлес ... 22,3% құраса,
эксперимент аяқталғаннан кейінгі нәтиже бойынша олардың үлес салмағы 8,6%
құрады. Осыған сәйкес орташа ... - ... және ... ... ... ... білім көрсеткішін көрсеткен оқушылардың үлес салмағы
артқанын байқауға болады.
4 сурет. Оқушылардың эксперимент уақытындағы ... ... ... ... пәніне деген
қызығушылықтары ... ... ... ... деңгейді көрсетті. Химия
сабағында элективті курс бағдарламасының элементтерін қолданудың тиімді
екенін эксперимент ... ... ... ... ... ... эксперименттік сыныптың химия ... ... тек ... ... болса, эксперименттің нәтижесінде жоғары
деңгейді ... ... ... ... кез - ... құбылыс өзінің жеткен
дәрежесіне ... ... ... жоққа шығару арқылы жаңа сапаға
көшеді. Жаңаның пайда болуы - ... ... ... дамуындағы
шешуші кезең. Сондықтан да осы дипломдық ... ... ... ... ... бағдарын таңдауға дайындаудың теориялық негіздері мен
оқытудың қазіргі кездегі күй - жайы туралы жаңалық енгізуге тырыстық.
       Зерттеу барысында болжам ... ... ... ... ... ... мен қорытындылар алынды:
      1. Бейінді оқытудың жағдайын талдай ... ... ... ... ... ... оларды кәсіби тұрғыдан
өзіндік орынын анықтай білуге дайындау; негізгі мектеп оқу ... ... ... мен оқушылардың келешек оқу бағдарын таңдауына
әсер ететін кәсіби ... ... ... ... ... ... ... оқыту жүйесіндегі элективті ... ... ... ... ... ... болашақ оқу бағдарын саналы түрде
таңдап алуға ... ... жеке ... беру траекториясын құруға
мүмкіндік беретін  құрал болып табылады. ... ... ... ... ... оқылатын пәннің жүйесіне
сәйкес келуі; ғылымилығы; қазіргі кезде іске асырылып жатқан курстардың
шектерін кеңейту, оларды ... ... курс ... ... ... ... ... 8 - сынып жағдайында эксперименттік бақылаудан өткізілді. 
«Химиялық ойындар» атты ... курс ... ... ... курс ... негізінде практика барысында өткізілген
«Бейорганикалық қосылыстардың ... ... ... сабағын
жұмысқа енгіздім.
4. Эксперимент нәтижесі көрсетіп отырғандай, эксперименттік сынып ... ... ... ... ... ... ... пәнінен білім
деңгейлерінің біршама жоғарылағанын байқаймыз. Экспериментке дейін ... ... ... ... ... ... үлес ... 22,3% құраса,
эксперимент аяқталғаннан кейінгі нәтиже бойынша олардың үлес салмағы 8,6%
құрады. ... ... ... ... - ... және ... (33,1%-дан
- 58,2%-ға) деңгейдегі білім көрсеткішін көрсеткен оқушылардың үлес салмағы
артқанын байқауға болады.
Элективті курстарды ... ... ... ... ... ... арттырумен қатар өмірдегі құбылыстарды салмақтап, түсіне
білуіне көмектеседі.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.
1. Башарова Ж.Р., ... Н.С., ... Ұ.Б. ... ... ... жаңа педагогикалық технологияларды қолдану: Оқу ... ... ... ... 2008. – Б. 9.
2. Бейіндік оқыту жүйесі және ... ... ... ... іс – ...... 2009. – 67 б.
3. Копжасарова М. Развитие идей дифференцированного обучения в теории
и практике общеобразовательный школы // Ізденіс – Поиск ... ... – 2001. - №1. - С. ... ... Д. ... ... проблемы и перспективы // Народное
образования. – 2005. - №6. - С. ... ... Н.З. ... в ... ... ... курса 9 класс //
Химия: Прил. к газ. «ПС». - 2007. - № 15. - С. ... ... Ш.Р., ... З. Гимназиядағы бейінді оқыту // ... ... ... ... – 2009. - №10 – Б. 20 – ... Мұқанов С.Д. Бейінді оқытудың жұмыс жоспарын әзірлеу алгоритімі //
Білім беру мекемесі басшыларының анықтамалығы. – 2007. - №3. – Б. 36 – ... ... ... ... ... ... ... общее образование. Основные
положения. Астана, 2006. - 72 ... ... Т.С., ... А.Е. ... ... ... пособие. – Алматы: НИЦ «Ғылым», 2003. – 164 с.
10. Нәлібаев С. 12 жылдық оқуға көшудің мәселелері мен ... ...... – 2006. - №4. – Б. 6 – ... ... Ж.З. ... кездегі бейінді оқытуды ұйымдастырудың өзекті
мәселелері / ... Ж.З., ... А.А., ... С.К. // ... болашақ мамандардың отан сүйгіштігі, көп мәдениеттілігі ... ... ҮІІ ... Байқоңыров оқулары материалдарының
жинағы – Жезқазған, 2008. 2 кітап. Б. 18 – 23. – ... ... Д.М. ... ... ұйымдастыру үлгілері // Открытая
школа. - 2006. - № 9. - С. 33-38.
13. Жадрина М.Ж. ... ... ... ... дамыту //
Открытая школа. – 2006. - №10. - С. 3 – 7.
14. Шоқыбаев Ж.Ә., ... А.Ж. ... ... ... ... // ... мектепте. - 2008. - № 2.- С. ... ... Е.Я. ... ... ... основной школы
по химии // Химия (приложение к газете ... ... – 2006. - № 18. ... ... ... Т.Н., ... Н.В. ... профильного обучения в
средней школе. – М., 1995. - 67 ... ... Д., ... А., ... Т. Химияны тереңдетіп
оқытатын орта және кәсіби ... беру оқу ... ... элективті
курстар енгізу келешігі (1 – хабарлама) // Абай ... ...... ... – география ғылымдары» сериясы. – 2009. №4. – Б.
83 – 89.
18. Болатова А.Ж., Негізгі мектеп химиясын элективті ... ... ... әдістемесі. // Автореферат, – Алматы, 2009.
19. Габриелян О.С. Теория и практика элективных курсов // ... ... - 2006. - №4. - С. ... ... В.М., ... В.А., ... В.В. Дифференцированное обучение
в средней школе // Советская педагогика. - 1990. - № 8. - С. 42 ... ... ... және ... ... арналған вариативті
білім беру бағдарламалар / Ред. басқарған Ш.Қ. Әмір. А.А. ... ... ... - 2006. – ... Кон И.С. ... ... возраста, М.: Просвещение, 1979, -
32 с.
23. Білім Образование ғылыми-педагогикалық журнал, - № 4(46), - 2009,
Б. 76-80.
24. Писарева С.А. ... ... ... ... - С-П.:
Каро, 2005. - С. 70-94
25. Бейсембаева Л.К. ... ... опыт ... и Казахстана //
Хабаршы Вестник, химия сериясы, Алматы: - 2008.-№ 3(51). –С. 224-229.
26. Программы элективных курсов. Химия. 8-9 ... ... ... Г.А. ... М.: Дрофа, 2006. - 78 с.
27. Тимофеева Н.Л. Занимательная химия: Программа элективного курса: 9
Кл. (12 час.) // ... ... к газ. ... - 2006. - № 16. - С. ... Т.И., Фандо Р.А. Химия. 9 класс. Начала экспериментальной
химии. Элективный курс. М.: ... 2006.- ... ... А.С, ... Г.М. ... курс в ... ... // Химия в школе. - 2006. - № 6. - С. 31-34.
30. Кинзибаева И.Г. Элективные курсы – ... к ... ... ... к ж. ... - 2006. - №7. - С. 10-21.
31. Асеев В.Г. Мотивация ... и ... ... – М.: ... 1967. – 160 ... Титова И.М. Развитие мотивации изучение химии // Химия в школе. –
1999. - №1. - С. 10 – ... ... А.Н. ... ... ... – М,: ... ... 2 – е изд. – 1977. – 304 с.
34. Сарыбеков М.Н. Структура и содержание предпрофильной подготовки в
основной школе, ... ... в ... школе в свете формирования
ключевых предметных и базовых компетенций в составе полирпофильной средней
школы как ... с ... ... Отчет о НИР
(промежут.) ТарГПИ 10.12.2007. – 308 ... ... А.С. ... ... ... в ... курса по химии: Автореф. дис. ... канд. пед. наук. – Москва
36. Шипарева Г.А. М.: Дрофа, Программы элективных курсов. - ... ... ... ... 2006. - С. ... ... Н.Н. Педагогические технологии в ... ... ... // Химия в школе. – 1997. - №7. -
С. 17 – 22.
38. Педагогика: ... ... для ... ... ... / В.А. ... И.Ф. Исаев., А.Н. Мищенко., Е.Н. Шиянов. – М.:
Школа – Пресс. – 1993. – 512 с.
39. Габрелян О.С., ... С.А. ... ... как
дидактическое услови предпрофильной и профильной подготовки учащихся //
Химия: изд. дом Первое сентября. – 2007. - №2. - С. 12 – ... ... М.Н. ... ... ... М.: ...
1980. – 96 с.
41. Махмутов М.Н. Проблемы обучение основные вопросытеории. ... – 1975. – 368 ... ... Л.В., ... А.Н. ... ... деятельности.
Химия в школе. - 2004. - № 4. - С. 2-5.
43. Полат Е.С., ... М.Ю., ... М.В., ... А.Е.; ... ... Е.С // ... ... и информационные технологии в
системе образования: Учеб. пособие для студ. пед. вузов и ... ... пед. ... – М : ... ... «Академия», 2002. – 272 с.
44. Голуб Г. Б., Прудникова В. А. ... ... на ... ... региональная модель // ... ... ... среднего образования. Материалы Международной
научно-практической конференции. В 2-х частях. Алматы: КазНПУ им. Абая ... ... ... ... 2007. - 4.1. -С. 247 - ... Құрманалиев М.Қ. // «Химияны оқытудың қазіргі технологиялары»
оқу құралы, Алматы-2009.
46. Болатова А.Ж. Бағдарлы элективті курс сабақтарын жоспарлау кезінде
«Сын ... ... ... ... оқу және ... ... тағылымы – 14»халықаралық ғылыми – практикалық конференция
материалдары. - Көкшетау, 2009. – 119 – 123 ... Пан С.М.; ... Н.А., ... Л.Г. ... педагога
профильной школы // Народное образование. - 2004. - № 1. - С. 133- 140.
48. ... A.M. ... ... в ... перспективы
развития. - М., 1997. – 254 с.
49. Шаталов М.А., ... Н.Е., ... ... ... учебных проблем. – М., 2006.
50. Психологические тесты в 2 – х ... / Под ред. ... – М. ... 1999 – Том 1. – 312 с.
51. Волков И.П. Цель одна - ... ... ... ... Книга для учителя: Из опыта работы. - М.: Просвещение, 1990. -
159 c.
-----------------------
Қазақстан Республикасы-ның 2015 жылға ... бiлiм ... ... ... іске ... ... ... әдістемелік даярлығын жетілдіру
Кәсіби бағдарлау (Д.Л.Эпштейн,С.В.Дьякович, Л.Ә.Жакеева)
Білім беру мазмұнын қалыптастыру (В.В.Краевский, В.С.Леднев, М.Н.Скаткин)
Дайын бейіналды элективті ... ... ... ... өзін-өзі анықтауына жағдай жасау
Міндеттері: бейіналды даярлықты қамтамасыз ету
Психологиялық-педагогикалық
Ғылыми-әдістемелік
Құқықтық-нормативтік
Мектеп психологының жұмысын ұйымдастыру
Дамыта ... ... ... ... ... ... бейіналды даярлау және жоғары сыныптарда бейіндік ... ... ... ... С.Н. ... ... ... В.В.Фирсов, Ю.К.Бабанский, Ж.А.Қараев
Мұғалімнің өзіндік білім алуы
Мотивациялық сұхбат
Тұлға дамуындағы даралау (С.Л. Рубинштейн, Б.Г.Ананьев, Ю.М.Орлов)
Мұғалімнің элективті курс ... ... ... ... Республикасында бiлiм берудi дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған ... ... ... ... іске ... ... оқу жоспары
Сыныптың оқу жоспары
N –ші оқушының жеке жоспары
3 –ші оқушының жеке жоспары
2–ші оқушының жеке жоспары
1 –ші оқушының жеке ... ... ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейіндік оқыту5 бет
Бейіндік оқыту технологиясы7 бет
Бейіндік оқыту – білім беру процесінің ұйымдастырылуына өзгерістер енгізу арқылы оқушыларды оқытуда саралау және даралау құралы4 бет
Бейіндік оқытудың инновациялық әдістері11 бет
Қазақстан инновациялық мектептерінде қосымша білім бағдарламалары негізінде оқытуды бейіндік саралаудың дамуы (1992 – 2005 жж.)31 бет
12 жылдық білім беру жүйесі26 бет
12 жылдық білім беруге бейімдеудің психологиялық – педагогикалық шарттары64 бет
12 жылдық жалпы орта мектептің базалық білім мазмұнын анықтау әдістері55 бет
Бейінді оқытудың әдістемелік негізі10 бет
ПДТ-сы (психикалық дамуының төмендеуі) бар кіші мектеп жасындағы оқушылардың ойлауын еңбек іс-әрекетімен түзету57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь