Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1. Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастырудың теориялық аспектілері

1.1. Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастырудың мәні мен қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
1.2. Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлаудың жіктелуі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 11
1.3. Нарық жағдайында кәсіпорын қызметін жоспарлауды ұйымдастырудың қағидалары мен көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... 18

2. Нарық жағдайында «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының экономикалық белсенділігін және көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастыруды талдау

2.1. «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының экономикалық белсенділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
2.2. «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының көрсеткіштерін жоспарлауды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41

3. Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастыруды жетілдіру жолдары

3.1. Қазақстан Республикасында жиһаз өндіретін шағын кәсіпорындарды дамытудың мемлекеттік жоспарлары ... ... ... ... .. 54
3.2. «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлуды ұйымдастыруды оңтайландыру бойынша ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... 64

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 77

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 80
Қосымшалар
Өзінің келешекте қалай жақсы дами алатынын, өзінің мүмкіншіліктерін, бәсекелестіктердің жағдайы туралы ақпаратты білмейінше нарық жағдайында сәттілікке жету мүмкін емес. Сондықтан да әр кәсіпорын өзінің еңбек және қаржы ресурстарының есебін, материалдық қажеттілігінің есебін білу керек. Осы барлық есептеулердің арқасында кәсіпорындар өз қызметінің келешекте сәтті дами алатынын қамтамасыз ететін жоспарын құра алады.
Жоспарлау коммерциялық және өндірістік қызметте ғана емес, сонымен бірге барлық кәсіпорынның ұйымдық-құқықты түрлері үшін өте қажетті болып табылады.
Баяғыдан бері әртүрлі бизнес аясында сәтті қызмет жасау мен нарық жағдайындағы жоспарлау арасында жоғары жағымды корреляция бар екенін, АҚШ–тың көптеген мамандары зерттеулер жасап, анықтап білген.
Өзінің қызметін жоспарлауға негізделіп жасаған кәсіпорын жүйелік жоспарлаусыз істеген кәсіпорынға қарағанда жоғары экономикалық нәтижелерге ие болатыны бәрімізге мәлім.
Мемлекет деңгейінде де жоспарлар құрастырылады. Ел басшымыз қазақ халқына өз Жолдауын айтқан кезде келешек даму жөнінде былай деген: «Біздің стратегиялық мақсатымыз – бәсекеге қабілетті мемлекеттер қатарында лайықты орынға ие болу. Сондықтан да мемлекет өзінің орта мерзімді және ұзақ мерзімді міндеттерін анықтады. Бұл міндеттер еліміздің нақты жоспарларын анықтауға негіз болады»[1]. Ел басшымыз, Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанның келешек дамуы жөнінде құрастырған ең басты жоспарларының бірі 2030-стратегиясы болып саналады. Бұл стратегияда Ел басшымыз былай деген: «Біз ненің іргесін тұрғызғымыз келетінін, таңдап алған мақсаттарымызға алып келетін өз дамуымыздың траекториясы, даңғылы қандай болуға тиіс екендігін анықтап, өзіміздің басым мақсаттарымызды дұрыс айқындап, мықты стратегияға ие болып әрі табандылық таныта отырып, біз жолымызда кездесер кез келген күрделі кедергілерді абыроймен еңсере аламыз» [2].
1. Нұрсұлтан Назарбаев. Жаңа уақыт - жаңа экономика // Егеменді Қазақстан, 16 желтоқсан, 2004 жыл.
2. Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан – 2030: Барлық Қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы: Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы // Алматы: Білім, 1997. -176 б.
3. Қазақстан Республиксының 2003-2015 жылдарға арналған индустриалды-инноавциялық бағдарламасы // Қазақстан Республикасының президенті мен ҚР Үкіметінің Актілер жинағы.- 2003 жыл, №3.
4. ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында // Егемен Қазақстан, 19 ақпан, 2005 жыл.
5. ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. Бәсекеге қабілетті ұлт үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін // Егеменді Қазақстан, 19 наурыз, 2004 жыл.
6. Қ.Р Үкіметінің Ағаш өңдеу мен жиһаз өнеркәсібін қалпына келтірудің және дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту туралы: Қаулысы // Қазақстан Республикасының президенті мен ҚР Үкіметінің Актілер жинағы.- 2004 жыл.
7. Смагулова Н.Т. Планирование и организация предпринимательства // Алматы: Экономика, 2002г.
8. Ильин А.И. Планирование на предприятии //Минск: Новое знание, 2000г.
9. Сундетов Ж. Планирование и прогнозирование в условиях рыночной экономики // Алматы, 2004г.
10. Егоров Ю.Н., Варакута С.А. Планирование на предприятии // Москва: Инфра-М, 2001г.
11. Прогнозирование и планирование в условиях рынка, Под редакцией Т.Г. Морозовой, А.В. Пикулькина // Москва: Юнити-дана, 2000г.
12. Черныш Е.А. и др. Прогнозирование и планирование в условиях рынка // Москва: Приор, 2000г.
13. Индикативное планирование: теория и пути совершенствования. Монография. – СПб.: Знание, 2000г.
14. Алексеева М.М. Планирование деятельности фирмы // Москва: Финансы и статистика, 2001г.
15. Бухалков М.И. Внутрифирменное планирование // Москва: Инфра-М, 2000г.
16. Горемыкин В., Бугулов Э. Планирование на предприятии // Москва: Филинъ, 2000г.
17. Тулегенов Б.Т., Абдильханова А.Б. Планирование деятельности хозяйствующих субъектов // Алматы: LEM, 2001г.
18. Владимирова Л.П. Планирование в условиях рынка // Москва: Издательский дом «Дашков и К», 2000г.
19. Самочкин В.Н. Гибкое развитие предприятия. Анализ и планирование // Москва: Дело, 1999г.
20. Шепеленко Г.И. Экономика организация и планирование производства на предприятии // Ростов на Дону, 2000г.
21. Организация производства. Под редакцией Фатхутдинова // Москва: Инфра-М, 2000г.
22. Балабанов И.Т. Финансовый анализ и планирование хозяйствующего субъекта // Москва: Финансы и статистика, 2000г.
23. Ковалев В.В. Финансовый анализ // Москва: Финансы и статистика, 2000г.
24. Савицкая Г. В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия // Минск: Новое знание, 2000 г.
25. Дүйсенбаев К. Ш., Төлегенов Э. Г., Жұмағалиева Ж. Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау // Алматы: Экономика, 2001 ж.
26. Дюсембаев К. Ш., Егембердиева, Дюсембаева Аудит и анализ финансовой отчетности //Алматы: Экономика, 2001г.
27. Горемыкин В. Л., Богомолов Л. Ю. «Бизнес-план. Методика разработки 25 реальных образцов бизнес-плана» // Москва: Филинъ, 2000г.
28. Байшалова К.С. Оптимизация плана производства зерноперерабатывающих предприятий в услових рынка, Автореферат, Алматы: 2000г.
29. Бурлибаева Д.Я. Формирование производственной программы предприятия в условиях рыночной экономики, Афтореферат, Алматы: 2001г.
30. Зусик С. И. Формирование стратегии развития предприятия в условиях рыночной экономики, Афтореферат, Алматы, 2003г.
31. Джиенбеков С.М. Оптимизация планирования произвоственного и социального развития предприятия стройиндустрии в новых условиях хозяйствования, Афтореферат, Алма-Ата: АИНХ, 1991г.
32. Саттар А. «Қара» жиһаздары: Итальяндық үлгі, отандық озық өндірісі // Алматы ақшамы.- 2003 жыл, 22 ақпан.
33. Шөпеғұл Ж. «Айна-жасаудың» жиһаздары шетелдік кәсіпорындар да тапсырыспен жасалатын тауарға айналды // Егемен Қазақстан.- 2004 жыл, 25 шілде.
34. Экономика предприятия: перевод с нем. / под ред. Ф.К.Беа, Э. Дихтла, М. Швайтцера. – Москва, 1999г.
35. Басовский Л. Е. Прогнозирование и планирование в условиях рынка. – Москва: Инфра-М, 1999 г.
36. А.В. Виленский. Вексель как денежный суррогат в российском финансовом обращении. - Проблемы прогнозирования. – 1998. - N 4.
37. Т.И. Волкова, А.Л. Немиров. Система планирования производства и сбыта продукции текстильного предприятия в условиях формирования рыночной экономики. // Межвузовский сборник научных трудов. - Иваново: Ивановская ГТА, 1994 г.
38. Ю.В. Кузнецов. Организационные структуры промышленности и их влияние на оборотный капитал. - Проблемы прогнозирования. – 1997. - N 5
39. «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының 2003-2004 жылдардағы қаржылық және бухгалтерлік есеп мәліметтері.
        
        Қазақстан Республикасының  Білім және Ғылым минстірлігі
Дипломдық жұмыс
«Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастыру»
(«Ассоль компани» ЖШС мысалында) тақырыбына жазылған
520830 ... ... ... 4 курс ... ... ... ... қорғауға жіберіледі
Алматы 200
Жоспар
Кіріспе
............................................................................
........................ 3
1. Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастырудың
теориялық аспектілері
1.1. Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастырудың
мәні мен қажеттілігі .............................................. ... ... ... ... көрсеткіштерін жоспарлаудың жіктелуі және
түрлері
.........................................................................
11
1.3. Нарық жағдайында кәсіпорын қызметін жоспарлауды ұйымдастырудың
қағидалары мен көрсеткіштері ........................... 18
2. Нарық ... ... ... ЖШС ... ... және ... жоспарлауды ұйымдастыруды талдау
2.1. «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының экономикалық белсенділігін талдау
............................................................................
26
2.2. ... ... ЖШС ... ... ... талдау
...........................................................................
41
3. Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастыруды
жетілдіру ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды
дамытудың мемлекеттік жоспарлары .................. 54
3.2. «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорын ... ... ... ... ... ... 77
Қолданылған әдебиеттер тізімі
.......................................................... 80
Қосымшалар
КІРІСПЕ
Өзінің келешекте қалай жақсы дами алатынын, өзінің мүмкіншіліктерін,
бәсекелестіктердің жағдайы ... ... ... нарық жағдайында
сәттілікке жету мүмкін емес. Сондықтан да әр кәсіпорын өзінің ... ... ... есебін, материалдық қажеттілігінің есебін білу керек.
Осы барлық есептеулердің ... ... өз ... ... дами ... ... ететін жоспарын құра алады.
Жоспарлау коммерциялық және өндірістік қызметте ғана емес, сонымен
бірге барлық кәсіпорынның ұйымдық-құқықты ... үшін өте ... ... бері ... ... аясында сәтті қызмет жасау мен нарық
жағдайындағы жоспарлау ... ... ... ... бар ... ... ... зерттеулер жасап, анықтап білген.
Өзінің қызметін жоспарлауға негізделіп жасаған кәсіпорын жүйелік
жоспарлаусыз істеген ... ... ... ... ... ... бәрімізге мәлім.
Мемлекет деңгейінде де жоспарлар құрастырылады. Ел басшымыз ... өз ... ... ... ... даму жөнінде былай деген: «Біздің
стратегиялық ...... ... мемлекеттер қатарында лайықты
орынға ие болу. Сондықтан да мемлекет өзінің орта ... және ... ... анықтады. Бұл міндеттер еліміздің нақты жоспарларын
анықтауға негіз болады»[1]. Ел ... ... ... ... ... ... құрастырған ең басты жоспарларының бірі ... ... ... Бұл ... Ел ... ... ... «Біз
ненің іргесін тұрғызғымыз келетінін, таңдап алған мақсаттарымызға ... өз ... ... даңғылы қандай болуға тиіс екендігін
анықтап, өзіміздің басым ... ... ... мықты стратегияға
ие болып әрі табандылық ... ... біз ... ... кез ... ... абыроймен еңсере аламыз» [2].
2030-стратегия негізінде жасалған индустриалды-инновациялық
стратерияның орны ерекше. Бұл бағдарлама ... мен ... ... негізінде елдің ұзақ мерзімді әлеуметтік-экономикалық дамуының
бірыңғай мемлекеттік саясатын қалыптастыру мен жүргізуге ... ... ... ... ... ... [3].
Сонымен бірге кәсіпорындарды дамыту бағдарламалары, негізгі бағыттары
көптеген ... ... ... ішінде ҚР-ң Президентінің 2005 жылғы 18
ақпан Жолдауында былай ... ... ... және орта ... ... жаңа идеологиясын түсінуіміз қажет. Біз кәсіпкерлік
ортаның бастамашылығын іске асыру үшін ... ... ... ... да ... ... ... қазіргі кезде өте өзекті
мәселенің бірі болып отыр. Көптеген ғылымдар өз зерттеулерінде былай айтып
өткен: «Егер сіз ... бет алып бара ... ... ... ... ол ... кез-келген жол алып баруы мүмкін». Осыны естен шығармай,
болашақтың моделін жалпыланған түрде және ... ... ... жоспар
түрінде ұдайы көз алдымызда бағдар етіп ұстауға тиіспіз[2].
Нарық ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты негізделген, ойластырылған жоспар болуы тиіс. Жоспар – бұл
бизнестің стратегиялық және ... ... ... құжат, сонымен
бірге кәсіпорын мақсатын, ... ... ... ... және өнім ... ... ... саналады. Жақсы жасалған
жоспардың болуы кәсіпкерліктің белсенді дамуына, инвесторларды және несие
берушілерді, серіктерді ... ... ... қызметті басқарушы және іске асырушы құрал болып ... ... ... ... ... кәсіпорын басқарылуының тиімділігін
және қызмет болжауының нәтижелігін көтеру үшін қолданылады.
Жаңа ... ... ... ... ... ... сараптамалы нәтижелігін бағалау ... ... ... ... ... ... қызметінің нәтижелі жұмысы даму жоспары,
өндірістік бағдарламасы, ... ... ... ... ... ғана мүмкін болады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты болып жалпы ... ... ... ... жолдарын ұсыну.
Қойылған мақсатқа сәйкес дипломдық жұмыс мынадай міндеттерді шешуге
бағытталған:
- кәсіпорын көрсеткіштерінің ... ... ... ... кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметіне талдау жасау;
- кәсіпорында жоспарды ... ... ... ... ұсыныстарды жасап беру.
Талдау және зерртеу объектісі ретінде «Ассоль компани» ЖШС ... Ол ... ... ... ... ... ... жұмыс теориялық және әдіснамалық негізіне ... ... шет ... ... ... еңбектері, «Ассоль компани» ЖШС
кәсіпорнының бухгалтерлік балансы, ... ... және ... ... Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастырудың
теориялық аспектілері
1.1. Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастырудың
мәні мен қажеттілігі
Қазақстан экономикасының ... даму ... ... көптеген
әлеуметтік және экономикалық сұрақтарын, ... жаңа көз ... тура ... ... ... ... жаңа шаруашылық
механизімнің шаруашылық субъектілер деңгейінде ... ... ... ... ... маңызды орын шаруашылық субъектілердің өндірістік-
шаруашылық қызметін жоспарлауға беріледі.
Қазіргі кезде экономиканың мәселелерін шешу ... мен ... ... ... ... тиімді ұйымдастырусыз мүмкін
емес. Қатаң бәсекелестік күрес ... ... ... жоғалтпау
үшін нарық жабдықтаушыларды өз қызметін ұқыпты жоспарлауға мәжбүр еткізеді.
Өзінің бәсекелестерінің ... ... үшін ... ... ұйым ... ... ... және нарық қажеттіліктерін кем дегенде 2-3
жылға арналған дұрыс ойластырылған жоспар жасау ... Бұл ... ұйым ... ұйымдастырып, әрбір кезең бойынша бейімділігін майда-
шүйдесіне дейін қадағалап ... ... ... тек ... қана қоймай,
оның жүзеге асырылуын ұйымдастыру мен басқару өте ... ... ... жоспар - бұл кез-келген өндірістің негізгі жетістікке жету
шарты болып табылады.
Мұқият ойластырылған және ... ... ... ... өз
өнімімен шығу - өндірістің сәтсіздікке ұшырауының ... ... ... ... шет ... ... ... басты элемент болып табылады. Қазіргі нарық қатынастары кеңінен
тараған уақытта, ... ... мен ... ... ... әдістерін жетілдіру жұмыстары үлкен қарқынмен жүргізілуде, жеке
бастаманы және шағын ... құру жаңа ... алып ... ... ... ... және өндірістік емес үрдістерді ... ... және ... қабылдаудың қағидаларын өзгертуді ... ... ... иелері мен менеджерлері, ... ... ... ... ... жүргізіуге толығымен дайын емес. Тәжірбие
көрсеткендей жаңа басқару органдары, ... ... ... отыратын
тәжірбиелік сұрақтарды шешуге, оларды дұрыс ұйымдастыруға ... ... етіп ... ... ... ... ... анықтау үшін өндірістің
құрылымдық қайта құрылуын іске ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылған жоспар жасау қажет.
Ұйымдастырылған жоспар кез-келген ... ... және ... ... ... ... болып табылады. Бәсекелестік
жағдайда әрбір шаруашылық жүргізу субъектісі нарықта белгілі бір ... және ... ... өзінің күшті жақтарын пайдаланады.
Негізделген жоспар кәсіпкерлік қызметтің ... ... ... ... ... бастаулардың негізгі аспектілері бар құжат. Бұл
құжат кәсіпкердің ... ... шыға ... ... және ... шешу ... анықтайды.
Жоспарды жасау келесі негізгі себептерге байланысты:
- аяқталған жоспар дұрыс қолданған жағдайда ... ... ... ... ... және ... қалыптасуы, істің бүкіл жобасын қатаң,
объективті түрде бағалауға итермелейді;
- басқарудың тиімділігін қамтамасыз ететін басқарушы құжат ... ... ... ең ... ... ... жағдай тұғызады
және осы ... жету ... ... Ал бұл өз ... үшін өте ... Қазақстанда жоспарлар жасаудың тәжірбиесін және бизнесте өзінің
идеяларын құрастыруды, бағалауды тек енді қолдана бастады. Жоспарды ... ... ұйым ... және кәсіпорынның барлық жеке
меншік түрлерінің кәсіпкерлері көп ... ... ... ... ... үшін ... Ол ... анықтауға көмек көрсетеді және кәсіпорынның ... ... бола ... ... ... ... қарастырады, яғни
оларды шешудің тиімді жолдарын анықтайды.
Жоспар – кәсіпкерліктің ... ... ету ... және масштабына
байланыссыз, қазіргі заман экономикасында қолданылатын ... ... ... ... ... ... жету, өз өнімімен шығу, іс-
әрекеттің жоспары мен алдын ала сенімді бағдарламасы болмаса, ... ... іс ... ... ... алу ... емес.
Жоспар жасаудың мақсаты - кәсіпорынның шаруашылық қызметін қысқа және
ұзақ уақыт аралығында нарық қажеттіліктері мен ... ... ... ... ... ... және технико-экономикалық
негіздеу.
Жоспарлаудың қаншалықты маңызды екенін бағалау мүмкін емес. Заттарға
объективті ... оның ... және ... жақтарын, қажеттіліктерді толық
анықтауға, алғашқы кезеңдерден ... ... және ... ... ... ... ... жоспар жасауға
кірісуге мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... сақтап қалады. Егер кәсіпорын аз пайдалы болса, онда
жоспар бұның себебін іздеп табуға ... және ... ... жәрдемдеседі.
Еліміздің экономикалық дамудың жаңа кезеңіне өтуіне ... ... ... даму ... ... жаңа қасиеттерге ие
болып, қалыптасқан мәселелермен бірге, жаңа мәселелерді ... ... ... Жоспарлаудың жаңа қасиеттерінің ең негізгісі жоғарғы ... ... ... ... яғни ... ұйымдардың,
облыстардың және жергілікті ұйымдардың, кәсіпорындар мен ұйымдар арасындағы
өзара келісімділікті білдіреді. ... ... ... ... экспертті
реттеушісі ретінде саналып, жоспарлау мен шаруашылық субъектілердің тура
және кері ... ... ... Нарықтың өзбетімен реттеушілігі
жаһанды, экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... жоспарлау мен экономикалық реттеу
мүмкіндігіне сүйене отырып, қалыптасқан ... ... ... ... ... ... осы заманғы бәсекелестік жағдайына,
экономиканы жаңа балансталған күйіне қайтарады.
Жоспарлы жүйе нарықсыз, нарық ... ... ... ... ... ... жоспарсыз, реттеусіз және болжаусыз
жеткілікті, нәтижелі дами алмайды. ... ... ... ... ... ... (нақты жоспарлар, бұйрықтар
мен директивтер емес) барлық елдерде жасалынады. Жоспарлар мен болжаудың
объективті қажеттілігі бір қатар жағдайларға ... ... ... ... тұрақты даму кезеңінде ғылыми техникалық
прогресстің ықпалы ... осы ... және ... ... және ... ұйымдастырудың ұтымды күйлеріне көшіп барамыз. Ал
бұл, өз ... ... ... ... қажет етеді. Екіншіден,
жоспарлау мен болжау басқарудың қажетті қызметі болғандықтан, ... ... ... ... ... ... ... қолдау,
пайда болған бұзылуларды қалпына келтіру үшін, сонымен ... ... ... нәтижелер арасында байланысты қалыптастыру, орта деңгейден
төмен өмір ... ... ... ... үшін ... ... нарық жағдайында кез-келген фирма ... ... ... және шаруашылық түріне, құрылған мерзіміне және өндіріс мөлшеріне
қарамастан өзінің даму ... және ... ... ... жету үшін ... қызметінің тактикасын жасау тиіс. Сол
сияқты ғылыми ... ... мен ... ... ... даму бағыты
таңдалған жағдайда экономика да ... дами ... ... ... бұл алдына қойған әрекеттерді қажетті ... ... ... ... ой еңбегімен өңдеу болып саналады. Жоспарлауға
қарама-қарсы ұғым импровизация.
Жоспарлау мен ... - бұл, ең ... ... ... нәтижелерін
және дамуын, оның заңдылықтарын қалыптастыруға бағытталған әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... себеп-салдар қатынастарын ғылыми болжап білу.
Зерттеу үрдістерге әсер ету сипаттамасының нақтылық деңгейіне қарай
болжаудың үш түрлі ... ... ... ... ғылыми болжау),
болжау және жоспар.
Гипотеза грек тілінен аударғанда – негіздеу, шамалау ... ... грек ... ... «күн ... ... деген ұғымды білдіреді.
Яғни қандай да болмасын жағдайда, құбылыста, үрдісте алынған ақпарат
негізінде болған ... ... ... Жоспарлаудың құрамына нақты
анықталған мақсаттар қойылымы, зерттеліп жатқан ... ... ... болжап білу кіреді. Жоспардың алдына қойған міндеттерді нақтылау
және дамыту жолдары белгіленеді және ... ... ... ... ... жоспарда нақтылыққа және анықтылыққа ие
болады. Болжау сияқты жоспар да ... мен ... ... негізделеді. Жоспарлау кезінде мына үлгі ... - ... оған жету ... мен ... ...... Ал ... кезінде басқа үлгі ... - ... ... жетерлік, оларға жету құралдары мен жолдары –
мүмкін, ресурстары – ықтимал». Жоспарлау ғылымы қоғам дамуының пропорциялар
мен ... ... ... ... ... мен
үрдістердің ерекше көріністерін зерттейді. Бұл ғылымның міндеті мына
сұрақтарға жауап ... ... ... ... отырып экономика
дамуының жоспарын қалай жасау және жүзеге асыру. Бұл міндеттердің жүзеге
асырылуы, біріншіден, экономикалық ... ... ... ... және олардың сараптамалық қызметінде қаншалықты толық
қолданылатындығына байланысты болады.
Жоспарлау міндеттерінің ... ... мына ... ... экономика (кәсіпорын) дамуының мақсаттарын белгілеу;
- оларға оңтайлы түрде жету ... ... ... ... жету үшін ... ресурстарды анықтау.
Жоспралаудың маңыздылығын бағалаған кезде мына жағдайларды атап ... ... ... ... ... ... анықталып, осы
мақсаттарға жетудің басым міндеттері мен құралдары анықталады. ... ... ... және қаржы ресурстарының тепе-теңдігін қамтамасыз
етіліп, экономика ... ... ... ... ... ... – бұл нарықтағы әртүрлі субъектілер арасындағы келісімге
жетудің ... ... ол ... ... ... саясаты
жөнінде ақпаратты қоғамға жеткізу құралы болып саналады. Төртіншіден,
жоспарда экономикалық болжау беріледі. Бұл ... ... ... дамуы
мүмкін және қажет.
Сонымен үкімет жоспар және ... ... ... ... ... ... ... саясатымен таныстырады,
ал жеке кәсіпорындар, компаниялар соған негізделіп ... ұзақ ... орта ... ... ... ... Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлаудың жіктелуі және
түрлері
Шаруашылық субъектінің даму жоспары келесі кепілдемелік сипаттағы
негізгі бөлімдерді кіргізеді. ... ... ... ... ... ... жоспар;
- техникалық даму жоспары;
- өндірістің экономикалық тиімділігін жоғарлату ... ... ... мен капиталды құрылыс жоспары;
- материалды–техникалық қамтамасыз ету жоспары;
- еңбек және кадрлар жөніндегі жоспар;
- өнім өткізу және өндіріс шығындар ... ... ... ... ... ... даму жоспары;
- табиғатты қорғау және табиғат ресурстарын ... ... ... ... ... субъектінің даму жоспарының орталық бөлімі өнімді өндіру
жоспары болып табылады. ... ... жеке ... ... және құндық
көрінісіте өндіру тапсырмалары және өнімнің келешекте ... ... ... ... ... өнім көлемін анықтау үшін
өткізілген, жалпы және тауарлы өнім көрсеткіштері ... ... ... ... ... және ... ... Шаруашылық субъектінің даму жоспарының маңызды бөлімі - ғылым мен
техниканың даму жоспары. ... ... ... ... бұл ... ... ... міндеті – ғылыми
техникалық прогрессті жеделдету. Бұл ... ... ... ... ету және ... ... болып табылады.
Техника және ғылым жоспарының көрсеткіштері негізгі және көмекші өндірісті
ажыратудағы еңбектің механизация және автоматизация ... елде ... ... ... алу ... ... ... деңгейін жоғарлату
жұмыстары арқылы жоспарланған кезең ішінде тауарлы өнімнің өзіндік құнының
төмендеуі және еңбек ... ... ... ... ... және оның ... үрдісі үшін шығарылатын өнім ... ... ... ... ... ... еңбек өнімділігінің ерекшелік көрсеткіштері.
3. Шаруашылық субъектінің даму жоспарлауындағы маңызды ... ... ... ... жоспары табылады. ... ... ... ... ... ... ... материалдық ресурстарды, капиталдық салымдарды,
айналым құралдарды, негізгі құралдарды және ... ... ... ... ... ... Бұл ... есебінде:
А. Ақша және натуралды көріністегі өндіріс ... өсу ... ... ... ... ... ... рентабельділік; еңбек
өнімділігінің өсу қарқындары және осы өсу ... ... өнім ... ... ... ... ... тауарлы өнімнің өндірісіне кеткен негізгі
өндірістік құралдардың орташа ... ... ... ... ... капитал сиымдылығының және материал
сиымдылығының көрсеткіштері.
4. Күрделі құрылыс жоспары жаңа ... ... ... ... ... ... мен ... қалпына келтіру, объектілер мен ... мен ... және ... ... өндіріс техникасының
қайтақарулануын, яғни құрал-жабдықтардың жаңарылуын, ескі құрал-жабдықтарды
өнімділігі едәуір жоғары ... ... ... ... және ... ... ... және
автоматизациясын көрсетеді.
Күрделі құрылыс жоспарының көрсеткіштері: өндірістік ... ... ... ... ... мен ... ... белгілеуін
ұйымдастырушы-техникалық және техникалық қайтақарулану жұмыстарының ... ... ... ... ... ... ... мен құрылыс-
монтажды жұмыстарының көлемі; аяқталмаған өндіріс көлемі.
5. Материалды-техникалық қамтамасыздандыру ... ... ең ... өндіру мен пайдаланудың материалдық есептер жүйесін және оның
өткізілу жоспарын ұсынады. ... ... ... ... оларды бөлу және қолдануы ғылыми дәлелденген ... отын мен ... ... нормасы және ғылыми дәлелденген
құрал-жабдықтарды, ... ... ... ... ... ... ... Материал-техникалық қамтамасыздандыру
жоспары шикізат, материал, отын мен энергияның үлестік шығындарды төмендету
есептеулерімен жасалынады.
6. Еңбек пен кадрлар ... ... ... ... міндет - өндіріс
көлемінің көбеюі мен оның тиімділігін жоғарлатудың негізгі шарты ретінде
еңбек ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері: өндірістік-өнеркәсіптік персоналдың орташа
тізімдік жұмыскеріне есептегенде, тауарлы өнімнің жылдық ... ... ... бойынша есептелінеді. Бұл бөлімнің басқа маңызды ... ... ақы қоры ... ... жұмысшылардың орташа еңбек ақысы
есептелінеді. Кәсіпорынның жұмыс күшіне қажеттілігін ... үшін ... мен ... ... және ... ... ... теңестірілген есептеулері жүргізіледі.
7. Барлық жоғарыда айтылған жоспарлардың жалпылама бөлімі болып өндіріс
шығындары және ... ... ... ... ... Бұл ... жасаған
кезде кәсіпорын алдына мынадай міндеттер қойылады: өндіріс тиімділігін жан-
жақты жоғарылату, материалдық, ... және ... ... ... ... ... ... тікелей мақсаты - жоспар көздеген қажетті
өнім өндіру үшін ... ... ... ... мөлшерін
анықтау. Ал пайданы жоспарлаудың міндеті бұл өндірістік қызмет нәтежесінде
алған табыс мөлшерін есептеу. Шығындар бойынша жоспар ... ... ... ... ... ... техника мен ғылым жетістіктерін енгізу
негізінде ... ... ... ... ... ең ... ... құраладарына деген қажеттілікті есептеулер мен олардың
айналымдылығын тездету ... ... ... бюджетпен әріптестікке бөлу;
В. Негізгі құралдарды құру және қолдану, табыс бойынша тапсырма.
9. Ұжымның әлеуметтік даму жоспарында ... ... ... ... ... ... шешу ... жұмыстар, еңбек ету, демалу
және тұрмыс жағдайын жақсарту ... ... ... ... оның ... ... ... жұмыстар әсерінің күшеюі
қарастырылады.
10. Шаруашылық субъектінің даму жоспарының қорытынды бөлімі - табиғат
ресурстарын ... ... және ... ... ... жұмыстар
жоспары. Ол келесі бағыттарды кіргізеді: жерді ұтымды пайдалану және
қорғау, минералды ... ... ... және ... Бұл ... аз
қалдықты және қалдықсыз технологиялық ... ... ... ... ресурстарын толығымен немесе кешенді пайдалануды қамтамасыз ететін
және қоршаған ортаға ықпалын мейлінше аз ... ... ... ... ... ... ... ең басынан дұрыс ұйымдастырылса, ол кәсіпорынды
жақсы жетістіктерге әкеледі. Ең алдымен жоспарлауға ... ... ... ... ... жоспарлау мазмұнын және
кезектілігін анықтау қажет.
Жоспарлау үрдісінің элементтерін анықтағаннан кейін, осы ... ... ... әрекетінің кезектілігін орнату қажет.
Жоспарлау үрдісінің сызбасына байланысты стратегиялық жоспарлаудан
кейін тактикалық жоспарлау ... ... ... ... ... ... жоспарлауды болжамдау қызметінің негізі
ретінде санап, оперативті жоспар жасайды. Бұл жерде ... ... ... ... ... ... таңдалады. Бірақ тәжірбие
көрсеткендей, біртіндеп 2-3 жылдық циклдан ... ... ... ие болып, стратегиялық жоспарлаудың маңыздылығын ... ... ... ыңғайлы екенін айқындайды.
Егер үрдістің мазмұны мен кезектілігі ... ... ... үшін үлгі ... болып табылады. Бұл үлгі жоспарлау үрдісін
календарлық кезектікте жүзеге асырады. Үлгілер әртүрлі ... ... ... ... графикалық тізбек, графикалық-пирамида және т.б. Бұл
үлгілер мыналарды ... ... ... ... ... ... түсінуге;
- жоспарлау үрдісін жіктеуге және үрдіс сатыларын жыл кезеңінің ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылу жұмыстарындағы
бақылау үрдісін ұйымдастыруға.
Әрине кезекті үлгілер жоспарлаудың ... ... бола ... ... ... ... ішіндегі барлық өзгерістерді бейнеле
және жоспарлау үрдісінің бүкіл элементтерін көрсете алмайды;
- екіншіден, үлгі бойынша ... ... ... ... ... ... ағымын және күшті ықпалын белгілеу қиынға
түседі.
Жоспарлауды ұйымдастыру мен жалпы жоспарлар туралы ... ... ... яғни ... ... ... ... және т.б. кезде
жіберіледі. Сонда да ... ... ... ... қатысушылары үшін
өте маңызды, себебі бұл жоспарлау ... ... ... ... 1 және 2 ... ... ... ал қалған
тоқсандарда оперативті жоспар ... ... ... ... болу
үшін, көптеген кәсіпорындар өтпелі жоспар жасайды. Бұндай жоспарларда ... ... жыл ... жаңа жыл ... ... ... жылдар
аралығындағы 5 жылдық гоизонт анықталды. 1999 жыл өтіп кеткеннен соң ... ... 2004 жыл ... ... келесі жаңа 5 жылдық горизонт
анықталады, яғни ... ... ... ... ... нарықтағы,
технологиядағы, саясаттағы, кәсіпорындағы ішкі ... да ... ... ... ... ... ... құрылымы. Жоспарлау үрдісіне мыналар
қатысады:
А. Ұйымның жоғарғы басшылары
Б. Жоспарлаушы топ
В. Бөлімшелердің басшылары мен ... ... ... ... ... жасалуына және талқылауына
қатысатын болса, бұл жағдай тілек-мүдде көрінісі болып табылады.
Қатысушылар арасында ... ... ... ... ... архитекторлары болады және кезекті жоспардың негізгі фазаларын
анықтайды.
Жоғарғы менеджмент жоспарлау үрдісін ұйымның барлық жұмыскерлері үшін
түсінікті және ... ... етіп ... ... және ... қызметкерлерін қатыстыруды қамтамасыз етуі керек. Сонымен ... ... ... ... ... және ... жету құралдарын
анықтайды. Стратегияны ... ... ... ... және ... ... ... етеді.
Жоспарлау қызметі кәсіпорын стратегиясын жасауға қатысады және ... ... ... Бұл ... ... ... ... Ол
кеңес беруші ретінде болады. ... ... ... ... мен ... ... ... әңгімелесіп, шешеді. Бірақ соңғы
шешімдерді, стратегияны бекіту ... ... ... ... басқа мамандармен бірге ұйымның сыртқы және ішкі ... және ... ... Жиі ... кәсіпорынның бағалы
ақпаратын біледі.
Менеджерлермен бірге жоспарлаушы кәсіпорын ... ... ... ... соңы ... жасауды ұйымдастырады. Жоспарлаушы
жоспарлау техникасы ... ... ... және ... қәсіпқой
әдістерін таратуға қатысады.
Жоспар жасаушының жеке бас қасиеттері. Жоспарлаушы жоспар ... ... да, ол ... ... ... және
ұйымдастырушылық аспектілерін анықтаудағы өте маңызды мүшесі болып келеді.
Кәсіпорын келешегін көру және ... ... жеке бас ... ... ... ... ... теоретик, абстрактылы ... ... және ... ... ... ... сезіну, өз білімін кәсіпорын саясатында қолдана алу;
- әртүрлі жоспарлау ... ... ... ... жүрген әртүрлі деңгейдегі мамандармен кәсіпқой деңгейде
қарым-қатынаста бола ... ... ... ... ... ... болу және ... болу және басқарушы тәжірбиесіне ие болу;
- жан-жақты, терең ойлайтын адам ... ... ... ... ... жоспарлауды ұйымдастырудың
қағидалары мен көрсеткіштері
Жаңа заман жағдайында шаруашылық субъектілерінің даму жоспарын жасаған
кезде жоспарлаудың ... ... көп мән ... ... ... ... ... мен тәсілдердің біріктірілуі.
Жоспарлау әдіснамасын жетілдірудің негізгі бағыттары:
- жоспардың ғылыми-техникалық және ... ... ... ... ... ... мен нормаларының
озықты жүйесін кең қолдану;
- өндіріс нәтежелігін ... ... ... ... яғни – ... ... ... еңбек өнімділігінің
өсуі, жоғары сапалы өнімдер ... ... ... ... ... және ынта қоюшылығымен қамтамасыз ету.
Шаруашылық субъектілерінің даму жоспар ... ... мен ... озықты жүйесі негізінде жүзеге асырылады.
Қолданып отырған технико-экономикалық нормативтер мен ... ... ... яғни ... жете зерттеу кезінде ғылымның, техниканың,
технологияның, еңбек өнімділігін ... жаңа ... сай ... ... ... ... және өндірістік тәжірбиені
қолайлы, толығымен пайдалану керек.
Нормаларға жоспар кезеңінің ... және ... ... ... ... ... нормалар мен нормативтер келесі негізгі топтар
арқылы жасалынады:
• нақты ... ... ... ... ... кеткен жұмыс
уақытының шығын нормасы, уақыт бірлігіндегі шығарылған ... ... ... нормасы, сандық нормалары.
• материалдық шығындар нормалары, материалдар, отын мен ... ... ... ... ... нормасы.
• еңбек құралдарын қолдану нормативтері, механизімді, құралдарды, құрал-
саймандарды, машиналарды қолдану нормативтері.
• өндірістік үрдісті ұйымдастыру нормативтері, ... ... ... ... ... материал, отын мен ... ... ... ... мен ... ... кіргізілген қуат жобаларының
қамту нормаларының ұзақтығы.
Жалпы нормалар мен нормативтер өнімнің өзіндік ... ... ... ... ... және ... тиімділігін
жоғарлатудың қажеттілігін ... ... ... ... ... ... сандық және сапалық, көлемді және
үлесті болып бөлінеді.
Жоспардың сандық көрсеткіштер абсолютті мөлшерде ... ... ... ... ... ... көлемі, өткізу көлемі, жұмысшлар
саны, жұмыскерлер саны, ... ақы ... ... ... ... ... ... және т.б.
Жоспарлаудың сапалық көрсеткіштері қатысты мөлшерде көрініс алады. Олар
өндірістің бөлек ... ... ... ... Яғни
бұл еңбек өнімділігінің өсуі, өнімнің өзіндік құнының төмендеуі және т.б.
Сонымен бірге сапалық көрсеткіштерге ... ... де ... мысалы
өндіріс пайдалылығы, қорқайтарымдылығы, өнім сапасы және т.с.с.
Көлемді және үлестік ... ... ... ... жеке ... және факторлардың жалпы абсолютті мөлшерін
белгілейді. Мысалы жалпы өндіріс көлемі, ... ... ... ... және ... ... екі ... одан да көп көрсеткіштердің қатынасын
белгілейді. Мысалы, өнім бірлігіне кеткен шикізат шығындары, ... ... ... ... ... Жоспар көрсеткіштерін
есептеу үшін натуралды, еңбекті және құндық өлшем ... ... ... ... көлемін, материалдық ресурстарын жоспарлаған
кезде қолданады. Оларды артықшылығына көрсеткіштердің сандық көрінісі және
сапалық мінездемесі ... ... бұл ... қолдану шегі бар. ... ... ... бар ... жалпылап алмауында.
Белгілі бір белгі бойынша әртүрлі біртекті бұйымдардың өндіріс көлемін
өлшеу үшін ... ... ... Бұл ... бір шартты
бірлік үшін біртекті бұйым есептеліп, қалғандары оған белгілі бір белгі
бойынша теңестіріледі. Әдеттегідей ... ... ... ... тауарлы-ақша қатынастар кезінде өзінің көп мәнділігін
сақтап отыр. Бұл өлшем арқылы шаруашылық ... ... ... ... ... мен ... анықтайды және жоспардың барлық
бөлімдерін байланыстырады. Құндық өлшемдерде ... ... ... және
тауарлы өнім жоспарланады.
Шаруашылық субъектінің қызметін жоспарлау мыналарға жол ... ... ... ... болжап білуге;
• материалды, қаржылық және еңбек ... ... ... ... тәуекелді болдырмауға;
• ғылыми-техникалық саясатты мейлінше нәтижелі және ... ... ... ... ... ... жоғарлатуға оның
модернизациялауын өз уақытында жаңартуға;
• өндіріс тиімділігін жоғарлатуға және қаржылық жағдайын жақсартуға.
Жоспарлау осы ... ... ... үшін ғылыми қағидалар мен
әдістерге сүйену керек. Қағидалар деп фирманың жоспарлау ... ... ... ... теориялық ережелері. Жоспарлаудың негізгі
қағидалары:
1) Жоспарлаудың үздіксіздігі, ол өзгерген ... ... ... ... ... ... ... ұзақ, орта және қысқа мерзімді
жоспарлар арқылы жүзеге ... ... Бұл ... ... ... ... керектігін
білдіреді. Яғни тексерілген соңғы жетістіктер және ... ... ... ақпаратқа негізделуі тиіс.
3) Жоспарлаудың мақсаттылығы. Яғни ресурстарды ұтымдыды ... таза ... және ... тиімділігіне жету.
4) Басты звенолар қағидасы және олардың жүзеге асырылуының басымдылығы.
5) Өзара байланыс және ... ... ... барлық
бөлімшелер субъектілерін біріктіріп, олар арасындағы жұмысты теңестіруі
қажет.
Жоспарлау қағидалары экономиклық ұйымдағы жоспарлау қызметінің мазмұнын
және ... ... ... ... ... пайдалануы
фирманың тиімді қызмет жасауына бағдар беріп, жоспарлау ... болу ... ... ... жоспарлаудың негізгі 4 қағидасын анықтаған. Оларды жақсы іс-
әрекет бағдарламасының жалпы шегі деп атаған.
Бұл қағидалар, бірлік, үздіксіздік, икемділік және ... ... Р. ... ... тағы бір ... қағидасын дәләлдеп берді. Бұл
қағида – қатысу қағидасы.
Бірлік қағидасы. Бұл қағида экономикалық ұйымдағы жоспарлау ... ... ... деп болжайды. «Жүйе» ұғымы мынаны білдіреді:
- элементтердің бірлік нысанда болуы;
- олар арасындағы байланыс;
- жүйе ... даму ... ... ... ... ... бір бағытта болуы.
«Жүйе» ұғымның негізгі құрама бөліктері ішкіфирмалық жоспарлауда қалай
баяндалады? ... мына ... ... ... ... және ... ... элементтері болып ұйым бөлімінің
бөлімшелері, оған кіретін әртүрлі жоспарлау үрдісінің бөліктері ... ... ... көлденең деңгейдегі координация негізінде
жүргізіледі, яғни функционалды бөлімшелер деңгейінде ... ... ... ... ... және ... ... барлық элементтерінің ортақ мақсаттылығы, жоспарлы
қызметінің бір бағыттылығы, бөлімшелер ... тік ... және ... ... ... ... ... басқарушы иерархия шегіндегі
бірлік, мысалы жалпы ұйым=> азық-түліктік бөлімше => цех=> бригада). ... ... ... қызметінің кординациясы мынаны
баяндайды:
• Егер бұндай жоспарлау нақты берілген ... ... ... ... ... ... ұйым ... ешбір
бөлігін нәтижелі жоспарлауға болмайды.
• Бөлімшенің бір жоспардағы болған ... ... ... өз ... беруі тиіс.
Сонымен, өзара байланыс пен бір ... – бұл ... ... ... ерекшелігі болып табылады.
Жоспарлау қызметінің интеграция ұғымы мыналарды болжайды: жоспарлау
үрдісінің ... ... ... және жеке жоспар бөлімшелері бар, яғни
жоспарлау жүйесінің әртүрлі екендігін ... ... ... ... қызметі жалпы фирма стратегиясынан шығады, ал әрбір бөлшек
жоспар жоғары ... және ... ұйым ... ... болып саналады.
Ұйымда құрылған жоспарлардың барлығы - жай жиынтық немесе ... ... бұл ... ... ... ... қағидасы. Бұл қағида бірлік қағидасымен тығыз байланысты.
Қағиданың мағынасы: экономикалық ... ... ... оның істейтін
жұмысына және лауазымына қарамастан жоспарлау қызметінің қатысушысына
айналады. Яғни жоспарлау ... ... ... ... ... жұмысқа
тартуы керек. Қатысу қағидасына негізделген жоспарлауды партисипативті деп
атайды. Қатысу ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру бойынша және оны жүзеге асырудың түрлі
жақтарын біле алады. Баяғыдан гөрі қатысушы ұйымдастыру ... кең ... ... ... ... фирмаішілік ақпаратпен алмасу үрдісі
жеңілге түседі. Екіншіден, жоспарлау ... ұйым ... ... ұйым ... ... жеке ... ... Ал ұйым
мақсаттарына жету жұмыскерлердің жеке ... ... ... топ рухын көтеріп, әрбір жұмыскерде еңбекке ... жаңа және ... ынта ... ... ... ... ... ұйым жұмыскердің жоспарлаумен айналысқаны оның ... ... ... ... Жұмыскердің жаңа дағдылары, жаңа білімі
пайда болады, олардың жеке мүмкіншіліктердің ой-өрісі кеңейеді. Яғни ... ... ... ... бола алатын мәселелерін шешуге қосымша
ресурстарды тапты ... ... ... ... жоспарлау
менеджменттің екі қызметін біріктіреді, бірақ олар жиі бір-біріне ... Олар ... яғни ... басқару және жоспарлау.
Үздіксіздік қағидасы. Қағиданың мәні:
- кәсіпорындағы жоспарлау үрдісі белгіленген цикл ... ... ... ... ... үздіксіз бір - бірін алмастыру үрдісінде болуы тиіс.
Кейбір компанияларда жоспарлау үрдісін үзіп жіберетін кездер де болады.
Фирмалар ... ... ... бір ... жасап, оны бекітеді де,
келесі ... ... ... ... ... Ал жоспарлау үрдісі
үздіксіз болуы керек, себебі:
• сыртқы ... ... ... ... ... сыртқы ортаға және жоспарлаудың түзетулер мен анықтауларына
байланысты тұрақты түзетулер ... ... ... тек нақты бағыттар емес, сонымен бірге фирманың мүмкіндіктері мен
байлықтарына деген көзқарасы да ... Егер ... ... онда ... және ... нәтиже ешқандай пайда
әкелмейді.
Жоспарлау үрдісінің үздіксіз болуы фирма ... ... ... ... ... етеді.
Икемділік қағидасы. Бұл қағида үздіксіз қағидасымен ... ... мәні ... ... және ... болжамданбаған жағдайларға
байланысты өз бағыттылығын өзгерте алу қасиетінде. Икемділік ... ... ... сыртқы және ішкі жағдайларда ... ... ... ... алатындай жасау керек. Сондықтан да
жоспарлауда қорлар болады, немесе ... ... ... деп ... ... ... ... қорлар шегі
болады:
- көрсеткіштерге салынған қорлар, олардың көлемі ... емес ... ... ... ... емес ... мүмкін.
- өте төмен шектер жоспарлаудағы жиі өзгерістерге әкеледі, ал бұл ... кері әсер ... ... ... ... ... ... шығындарды қажет
етеді. Бұл шығындардың деңгейі болжамданбаған, мүмкін болатын ... ... ... ... Жоспарға икемділікті қосымша шығындар арқылы
берудің де өз ... ... ... ... өте ... болса, онда жоспар
икемділігі және оған байланысты артықшылықтар да аз болуы мүмкін.
Нақтылық ... ... ... жоспар ең жоғарғы деңгейіндегі
нақтылықпен жасалынуы керек Басқа сөзбен айтқанда, жоспар фирма ... және ішкі ... ... беретін деңгейінде бөлшектенуі және
айқындалуы керек.
Стратегиялық, ұзақ ... ... ... ... және ... ... шектелуі керек, себебі болашақ жөніндегі нақты
ақпарат жеткіліксіз, ал ... ... ... өсіп ... Қысқа
уақыт мерзіміне және ұйым бөлімшелеріне негізделген жоспарлар үшін
анықтылық және ... тән ... ... ... ... «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының экономикалық
белсенділігін және көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастыруды талдау
2.1. «Ассоль ... ЖШС ... ... ... ... ... 2001 жылы 22 мамырда жауапкершілігі ... ... ... ... ... ету ... негізі жиһазды
Қазақстан нарығында өндіру және сату ... ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматы – Маканов Бейбітғазы Ибатоллаұлы
болып табылады. Ол жарғылық капиталдың 100 ... ... ... ... ... тауарлық марканы ұсынып отырған фирмалардың бірі.
«Ассоль» тауарлық маркасы - Қазақстан ... ... ... ... ең ... ... болып табылады. Ол шет елдерден жиһаз өнімдерін
әкеліп, сатумен және жұмсақ, корпусты жиһаз өндірумен айналысады.
Өзінің жұмысын «Ассоль» тауарлық ... 1997 жылы ... ... ... ... ЖШС ... бастайды. Бұл кәсіпорын Польша Республикасынан
жиһаз әкеліп, ... ... ... ... ... ... өзін
жақсы жағымен көрсетіп, сату көлемін ұлғайта берді. Пайданың өсуімен ... ... ... 2001 жылы ... ... ЖШС-ті ұйымдастырды.
«Ассоль компани» клиенттердің кез-келген ... және ... ... және жеке ... ... ... жұмысының негізгі қағидасы – технологиялық мамандану. Бұнда әр
бір сала ... ... ... ... ... ... ... фирмасы өз жұмысын Германия, Италия, ... жыл 1994 – 2000) ... ...... жасайды. «Ассоль
компани» фирманың өндірістік мекемесінің жалпы көлемі 300 кв. м. ... ... ... ... ... ... ... береді.
Компанияның жұмысшылары мен жұмыскерлері – жоғары маманданған ... ... №3 ... ... 72 А үй ... орналасқан.
Кәсіпорын басшылары: директор – Таболин Андрей Алксейұлы, бас ... ... ... ... ... ... кәсіпорын ретінде сипатталады. Себебі жұмысшылар
саны 20 ... ... ... өз ... ... ... орта деңгейдегі
адамдарға ұсынады. Сондықтан да фирма ұсынған ... ... ... ... ... ... ... жасалынады: натуралды ағаш (жаңғақ,
емен), шпон, ҰАФ (ұсақ ағаштық фракция), ЛДСП. Тапсырысқа ... ... және ... ... ... технологиямен (ПВХ, софт
технологиясы) жасалады. ... ... ... сапалы және кең таңдаулы
материалдар, ... ... ... ... фурнитурасы
қолданылады.
Жұмсақ жиһаз өндірген кезде испаниялық және ... ... ... ... ... ... өте ... болып келеді.
Дивандар мен креслолар пружиналық блоктан жасалады. ... ... ... ... ... ... және ... жетекшілері тұрақты халықаралық семинарларға және көрмелерге
барып ... Бұл өз ... ... ... жағымды әсер етеді.
Компания сонымен бірге көрмелерге қатысып, сатылып ... ... ... үшін ... ие болған.
Соңғы жылдары кәсіпорын өзінің өндіретін өнімнің ассортиментін
кеңейтіп, сату ... ... ... ... өндіретін өнімдерінің
барлығына өнім сапасын, қолдануда және ... ... ... ... ISO 9001 ... үлгідегі сертификаттары бар.
Бұйымдар кәсіпорын материалдарынан жасалады, материалдар клиенттердің
қалауынша таңдалады. Материалдар жергілікті фирмалардан ... ... ... ... ... ... ... жоғары, олар бұйымның сапалығын
өндіріс үрдісінің әр сатысында тексеріп ... ... ... ... ... ... ... натуралды өнімнен өндіріледі;
• ұзақтылығы , жоғары сапалығы;
• сыртқы түр сипаты;
• ерекшелігі және кереметтілігі.
Жалпы тексерумен технолог айналысады. ... ... ... Бұл ... ... ... ... күрделілігіне байланысты
болады.
«Ассоль компани» 2001 жылдан бастап жұмысын жалғастыруда. Бұл ... ... ... ... маманданған кәсіпорын. Бірте-бірте
кәсіпорын өз жұмысын кеңейтіп, жақсы атқа ие ... ... ... ... жақсы ортаны қалыптастыруға әрқашанда ерекше көңіл
бөлінеді, өйткені бұл табысты маркетингтің ... ... ... ... ... ... сәнді ескере отырып, клиент қалауына ... ... көп ... бойы ... ... ... және ... газеттермен жұмыс істейді. Сонымен бірге ... ... ... ТРК ... каналдарда, «NS» және «Авторадио»
радио эфирінде айтылады. Сонымен қатар «Ассоль» тауарлық ... ... ... жарнама-ақпараттық анықтамалықтарда, «Наш ... және ... көп ... ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестік таңдалған.
Бұл меншіктің нысаны іске асырылуы бойынша ыңғайлы. Кәсіпорынның 12000000
теңге жарғылық қоры бар. Иесі ... ... ... ... ... Бейбітғазы Ибатоллаұлы табылады. «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының
қызметінің нәтижелерін келесі экономикалық көрсеткіштер сипаттайды.
1 кесте – «Ассоль компани» ЖШС ... ... ... экономикалық көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер |Өлшем |2003 жыл |2004 жыл ... |
| | ... | | | |
| | | | | |% |+; -; |
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... өнім көлемі|мың теңге|11126,0 |11957,3 |107,5 |+831,3 |
|2 |Өндірілген өнім көлемі| ... |170 |106,2 |+10 |
| ... | | | | | |
| |ды ... | | | | | |
|3 ... өнім |мың теңге|11126,0 |11957,3 |107,5 |+831,3 |
| ... | | | | | |
|4 ... ... |мың ... |9251,3 |101,7 |+154,3 |
| ... құны | | | | | |
|5 ... табыс |мың ... |2706 |133,3 |+677 |
|6 ... |мың ... |1393 |123,6 |+266 |
| ... | | | | | |
|7 ... ... |мың ... |1313 |145,5 |+411 |
| ... ... | | | | | |
|8 ... ... |мың ... |945,0 |150 |+315 |
|9 ... саны ... |20 |20 |100 |0 ... ... ақы қоры |мың ... |3146,0 |91,4 |-300 ... |Орташа айлық ... |14358,3 |13108,3 |91,3 |-1250 |
| ... ақы | | | | | ... ... өнімділігі |мың теңге|556,3 |597,9 |107,5 |+41,6 ... ... ... |% |6,9 |10,2 |- |+3,3 ... ... рентабельділігі |% |5,7 |7,9 |- |+2,2 ... ... ... |мың теңге|24948,1 |25351 |101,6 |+402,9 |
| ... ... құны | | | | | ... |Қор ... ... |0,46 |0,47 |102,2 |+0,01 ... жалғасы
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 ... |Қор ... ... |2,24 |2,12 |94,6 |-0,12 ... ... қарулану |мың |1247,4 |1267,5 |101,6 |20,1 |
| | ... | | | | ... |Қор ... |% |2,5 |3,7 |- |+1,2 ... «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының 2003-2004жж өндірістік
көрсеткіштерін ... ... ... ... ... өнімнен түскен
пайданың 7,5%–ке өскенін көреміз. Яғни 11126000 теңгеден 11957300 теңгеге
өсті. Бұл ... ... ... ... ... ... ... өсу
қарқыны 107,5%.
Кәсіпорынның өндірген өнім көлемінің натуралды шамадағы көрсеткіші
зерттеу кезеңі ішінде ... ... ... ... құны 9097000 теңгеден 9251300 теңгеге дейін көбейді.
2003 жылмен салыстырғанда бұл ... ... ... Бұған өнім
өндіруге кеткен шикізатқа, материалдарға және коммуналды қызметке ... ... ... ... ... ... ... табысы 33,3%–ке немесе 677000
теңгеге артты. Себебі өткізілген өнім көлемі өсті және өткізілген ... құны ... ... ... керісінше зерттеу кезеңі ішінде 23,6% өсу қарқынмен
1127000 теңгеден 1393000 теңгеге дейін өсті.
Кәсіпорынның өткізілген өнім көлемінің ... ... ... ... ... та 2003 ... ... 411000 теңгеге немесе
45,5% –ке ... ... ... ... ішінде 50%–ке немесе 315000 теңгеге өсті.
Зерттеу кезеңдегі кәсіпорын жұмысшыларының саны тұрақты болып қала
берген. Яғни 2003 жылы да 2004 жылы да ... саны 20 ... ... ақы қоры 3446000 ... 3146000 ... ... төмендеді.
Бұның себебі кезең ішіндегі шығындардың көбеюімен сипаттауға болады.
Орташа айлық ... ақы ... ... ... 2004 жылы ... ақы
қоры 2003 жылмен салыстырғанда 300000 теңгеге төмендеді.
Өндірістің еңбек өнімділігі 7,5% –ке ... 41600 ... ... ... ... өнім ... ... болған өзгеріс.
Өнім рентабельділігі 3,3%–ға өсті. Бұның өзгеруіне таза ... және ... ... өзіндік құнының артуы өз әсерін тигізді.
Сату рентабельділігі 2,2%–ке өсті, себебі өткізілген өнімнің көлемі де,
таза табыс та 2004 жылы ... ... 2,2% -ке ... ал қор ... ... ... ... өндірілген өнім көлемі мен негізгі құралдардың орташа
жылдық құнының артуымен ... ... қор ... ... құралдарды пайдаланудағы жалпы көрсеткіш ретінде кәсіпорын
тиімділігін көрсетеді. 2003 жылы бұл ... – 0,46 ... тең ... ... 1 ... ... қорлардың орташа жылдық құнына 0,46 теңге
өнім тауары сәйкес келеді, ал 2004 жылы қор қайтарымдылығы – 0,47 ... ... ... өсуі ... капиталдың активті бөлігінің
көбеюімен сипатталады. ... 2004 жылы ... ... ... Ал қор сиымдылығы қор қайтарымдылығына кері көрсеткіш болып табылады.
2003 жылы кәсіпорын негізгі ... 2,24 ... 1 ... ... ... алу үшін ... ал 2004 жылы бұл ... мәні 2,12
теңгеге дейін төмендеді.
Өндірілген өнім ... мен ... ... ... ... ... ... нәтижелігін көрсететін маңызды көрсеткіш –
еңбек өнімділігі. Бұл көрсеткіш 1 ... ... ... өндіру көлемін
сипаттайды. 2003 жылы еңбек өнімділігі – 556300 ... ал 2004 ... ... тең ... Яғни еңбек өнімділігі 556300 теңгеден 597900
теңгеге дейін өсті. Бұл жаңа ... ... алу, ... ... ... ... бағытымен байланысты деп санауға
болады. Осы саясаттың нәтижесінде еңбек өнімділігі 7,5 % ... ... ... ... ... құралдарына да талдау
жүргізу қажет. «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының негізгі құралдарына талдау
жасаған кезде өндірістік циклды ... цикл 3 ... ... Өнім ... (қазіргі кезде өнім өндіру үшін ... ... ... ... ... ... ... сатып алады, сонымен бірге кейбіреулерін шет елдерден әкеледі.
2) Бұйымды өндіру:
а) Жеке ... ... ... ... Партиялық тапсырыс бойынша;
в) Өзінің салондарында жиһазды сату үшін бұйымдарды өндіру.
Бұйымды жасау үрдісі:
- материалдар таңдалады, бұйымның эскизін ... ... ... жиһаз құрастырылады; жиһаз дайын болу үшін 1,5-2 ... ... ... ... Жеке тапсырыс бергендер өздері сатып алады;
- Партиялық тапсырыс бергендер сатып алады;
- Кәсіпорынның Жиһаз салондарында сатылады.
Қор ... ... ... құны 1 ... ... ... көлемімен сипатталады. Қор сиымдылығына талдау ... ... ... мен қорқаруланудың қатынасына көңіл бөліну керек. Қор
сиымдылығын ... ... ... ... өсу қарқыны қор қаруланудың
өсу қарқынын озып ... ... ... ... ... ... өсу ... қор қаруланудың өсу қарқынын озып келеді. Яғни
кәсіпорында өткізілген өнімнің 1 теңгеге шаққандағы қор ... ... ... - ... ... ... «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының
негізгі құралдарын пайдалану ... ... ... |2003 жыл |2004 жыл ... |
| | ... | | | |
| | | |Жыл соңы |Жыл соңы |% |+; -; |
|2 ... |мың ... |24890,2 |100,6 |+159,5 |
| ... | | | | | |
|3 ... мен |мың ... |1719,9 |102,4 |+40,1 |
| ... | | | | | |
|4 ... |мың ... |71,2 |141,2 |+20,8 |
| ... басқа| | | | | |
| |да ... | | | | | |
|5 ... құн |мың ... |28919,3 |100,8 |+220,3 |
|6 ... тозу |мың ... |3759,5 |98,5 |+602,7 |
| ... | | | | | |
|7 ... құны |мың теңге|25542,2 |25159,8 |98,5 |-382,4 |
|8 ... |мың ... |25351 |101,6 |+402,9 |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|9 ... |- |0,23 |0,18 |78,3 |-0,05 |
| ... | | | | | ... ... ... |0,15 |0,12 |80 |-0,03 ... ... |- |0,89 |0,87 |77,4 |-0,02 |
| ... | | | | | ... ... коэффициенті|- |0,11 |0,13 |118,2 |+0,02 ... |Қор ... |0,46 |0,47 |102,2 |+0,01 |
| ... | | | | | ... |Қор ... ... |2,24 |2,12 |94,6 |-0,12 ... обьектісінде қор қайтарымдылығының жоғарлану бейімділігі
байқалып келеді, яғни 2004 жылы бұл көрсеткіш 2003 жылмен ... ... –ке ... ... ... жағдайын талдаған кезде, олардың
зерттеу кезеңі ... ... ... құнының жоғарлағанын көреміз, яғни
24948100 теңгеден 2535100 теңгеге өсті. Бұл ... ... үшін ... ... ... есептеледі. Яғни «Ассоль ... ... ... ... құралдардың жаңартылуын қатты қажет
етпейді. Негізгі құралдардың жарамдылық коэффициенті 2004 жылы ... яғни 22,6 %-ке ... ... негізгі құралдардың жағдайы 2 кестеде сипатталады.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... 19,1%-ке
артты.Тозу коэффициент ... ... ЖШС ... негізгі
құралдарының қаншалықты тозғандығын көрсетеді. Тозу коэффициенті 2004 жылы
-0,13, ал 2003 жылы – 0,11 ... Яғни ... ... ... 18,2% ... коэффициенті 2003 жылы - 0,23, ал 2004 жылы – ... ... Яғни ... ... ... ... ... Ал шығу коэффициенті
2003 жылы – 0,15, 2004 жылы – 0,12 болды. Шығу коэффициенті де ... ... ... яғни 20%-ке кеміді.
«Ассоль компани» кәсіпорнының өндірілген өнімге ... ... ... ... компани» ЖШС кәсіпорнының өнім өндіруге кеткен ... ... ... Бұл кесте арқылы шығын статьяларына талдау жасалынды.
Өндірілген өнімге ... ... 2003 жылы ... ... Яғни ... ... құнының 1576400 теңгесі
шикізат пен жиһаз өндіру материалдарына кетті.
Ал 2004 жылы «Ассоль ... ЖШС ... ... ... ... ... «Ассоль компани» ЖШС 2003-2004 ж.ж өнім өндіруге кеткен шығындар
|№ |Шығын статьялары |2003 жыл |2004 жыл |
| | |мың тг |% |мың тг |% |
|1 ... ... ... |9097 |89,0 |9251,3 |86,9 |
| ... | | | | ... ... |1576,4 |15,4 |1819,7 |17,1 ... ... |3156,8 |30,9 |3759,5 |35,3 |
| ... | | | | ... ақы шығындары |3446 |33,7 |3146 |29,6 ... ... |917,8 |9,0 |526,1 |4,9 |
|2 ... ... |1127 |11,0 |1393 |13,1 |
|3 ... ... ... |100 |10644,3 |100 ... ... 2004 жылы ... өнім көлемінің көбеюіне және өнім
ассортиментінің кеңеюіне байланысты.
Ал еңбек ақы шығындары 2004 жылы 300000 теңгеге ... 2003 ... Яғни 2004 жылы 3446000 ... тең болды, оның шығындардағы
үлес салмағы 2003 жылы – 33,7%, 2004 жылы 29,6 % құрады.
Еңбек ақы шығындарының төмендеуіне қарап, ... үлес ... ... ... ... компани» ЖШС кәсіпорынның жинақталған тозу сомасы 2003 жылы
3156800 теңге болды, яғни өзіндік құн ... ... ал 2004 ... ... ... ЖШС кәсіпорынның кезең шығындары 2003 жылы ... ... 2004 жылы бұл ... ... жоғарлады. Себебі кезең
шығындарына кіретін кейбір шығындарының ... ... ... ... ең бірінші критериі болып кәсіпорынның
төлем қабілеттілігін бағалау болып саналады. Төлем ... ... ... ұзақ ... міндеттемелерін қайтару қабілеттілігі. Яғни
міндеттемелеріне қарағанда активтері көп ... ... ... деп ... ... кесте – «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының қарызды жоюды есептегенде
қолданылатын абсолютті көрсеткіштер
|№ ... ... |2003 |2004 ... |
| | ... |жыл |жыл | |
| | | | | |+; -; |% |
|1 ... ... |3025535 |2756553 |-268982 |91,1 |
| ... | | | | | |
|2 ... ... |2704600 |2790233 |+85633 |103,1 |
|3 ... |теңге |1630300 |1573821 |-56479 |96,5 |
| ... ... | | | | | |
|4 ... қаражаттары |теңге |242000 |514551 |+272551 |212,6 ... ... ... ... ... үшін ... ... жою деп саналады.
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорны қарызды жою ... ... ... ... мәліметтерді қолданамыз.
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау үшін келесі
крөсеткіштер есептелінеді.
1. Ағымдағы ... ... ... (ПТСФ).
Бұл ағымдағы активтердің қысқа ... ... ... Яғни
ағымдағы активтердің орташа айналым ұзақтығына тең ... ... ... сипаттайды.
Төлем коэффициенті неғұрлым жоғары болса, соғұрлым қарыз берушілер
жағдайы ... деп ... ... ... қалыпты көрсеткіші 2-2,5 болуы керек.
Есептеу нәтижесі бойынша 2003 жылы бұл көрсеткіш 1,1-ге, ал 2004 жылы ... тең ... ... ... жою көрсеткіші (АҚЖК).
Кәсіпорынды қатал бағалау көрсеткіші. Бұл көрсеткіш арқылы кәсіпорынның
ағымдағы қарыздардың қандай бөлігі ең ... ... ... ... ... ... Көрсеткіштің оңтайлы мәні – 0,2 – 0,25.
2003 жылы бұл көрсеткіш – 0,08-ге тең. Ал 2004 жылы АҚЖК ... мәні ... тең ... ... төлем мәнділігі кәсіпорын жұмысының қалыпты дамуына
кедергі жасайды. Себебі бұл ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіші немесе коэффициенті.
Бұл кәсіпорынның өте қатал бағалау ... ... ... Бұл
көрсеткіш ағымдағы активтердің кейбір бөліктерінің, яғни ... ... ... ... мен тез сатылатын бағалы қағаздардың
ағымдағы міндеттемелерімен салыстыру ... ... Яғни ... ... өте қиын, сындық жағдайда болса, онда кәсіпорынның
қарыздарын қаншалықты көлемін төлеуге ... ... ... ... есептелінеді.
Дебиторлық қарыздардың орташа айналым ұзақтығы ішіндегі күтілетін төлем
қабілетін анықтауға мүмкіндік ... ... тек ... ... бар ақша арқылы ғана емес,
сонымен бірге күтілетін, сатылатын өнімнен ... ... да ... ... ... ... ... мәні – 0,8 -0,7 болуы қажет. «Ассоль компани» ЖШС
кәсіпорнында 2003 жылы ол – 0,5, ал 2004 жылы – 0,4-ке тең ... ... ... әрекеті баланс активінің құрылу көздерін
талдау болады. Бұл кезде кәсіпорын мүлкінің келіп ... оны ... алу ... ... да, ... ... де, қарызға алынған капиталдың да
есебінен ... ... ... есте ... керек. Ал меншікті капитал
мен қарызға алынған капиталдың ... ... оның ... көрсетеді.
Активтердің қорлану көздерін талдау кезінде меншікті және қатыстырылған
капиталдың көрсетілген көлемі белгіленіп, есеп беру ... ... ... ... ... баға ... Бұл кезде меншігіндегі
капиталға басты назар аударылады, ... өз ... қоры ... оның
қаржылық тұрақтылығының барлығын көрсетеді.
Меншікті капиталдың көлемін ғана анықтап қоймай, ... ... ... ... үлес ... да ... ... Бұл
көрсеткіш арнайы әдебиеттерде әр түрлі атпен берілген ... ... ... ... оның мәні бір. ... ... ... сырттан тартылған ... ... ... және өз ... ... ... ... көруге
болады. Тәуелсіздік коэффициентін меншікті ... ... ... ... ... «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының тәуелсіздік
коэффициенті 2003 жылы – 0,87, ал 2004 жылы – ... тең ... ... ... мәні 0,5-0,6 ... ... ... компани» ЖШС
кәсіпорнының тәуелсіздік коэффициентінің мәндері кәсіпорынның ... ... ... ... және ... ... ... азаятындығына дәлел. Сонымен бірге кәсіпорын сырттан
тартылған қаржыдан ... ... және өз ... еркін жұмсай
алатынын көруге болады.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... үшін 5 ... келесі
коэффициенттер есептелінеді.
5 кесте - «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының қаржылық тұрақтылығын ... ... |2003 жыл |2004 жыл ... |
| | | | ... |
|1 ... |0,87 |0,86 |0,5-0,6 |
| ... Кн | | | |
|2 ... ... Кз |0,13 |0,14 |0,4-0,5 |
|3 ... ... |6,5 |6,2 |> 1 |
|4 ... және ... құралдардың |0,154 |0,162 |< 1 |
| ... | | | |
|5 ... ... ... |249,4 |-33,6 |- |
|6 ... коэффициенті |0,014 |0 |≥0,5 ... ... ... кері ... ... ... капиталдың барлық авансталған капиталдағы үлес салмағын
көрсетеді. Оны тәуелділік коэффициенті деуге де болады.
Бұл ... ... ... ... ... қарыз
капиталының үлесін сипаттайды. Бұның ... ... ... ... ... ... көздерінен тәуелділігі жоғарлайды.
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнында бұл көрсеткіштің мәні 2003 жылы ... жылы - ... тең ... Бұл көрсеткіш біршама өскенімен, ... ... ... ... тәуелсіздігін жоғалтты деп айтуға
болмайды.
Келесі, кәсіпорынның ... ... ... меншікті
капиталдың қатыстырылған капиталға ... ... ... ... саналады. Бұл коэффициент жоғары болған сайын, соғұрлым
банктер мен инвесторлар қаржыландыруға соғұрлым сенімді ... ... ЖШС ... бұл ... мәні 2003 жылы - 6,5, ал ... - 6,2-ге тең болды. Қаржыландыру коэффициентінің оңтайлы мәні > ... ... ЖШС ... бұл ... ... болғаны, кәсіпорын
банктер мен инвесторлар қаржыларын тартуына мүмкіншілігі бар екендігін
көрсетеді.
Қаржыландыру коэффициентіне кері ... ... ... ... ... ... ... және меншікті қаражаттар
қатынасының коэффициенті.
Қарыз және меншікті қаражаттар қатынасының коэффициент ... ... ... ... ... ... ... қарыз
қаражатын тартқанын көрсетеді. Біздің кәсіпорнымызда бұл көрсеткіш ... ... 2003 жылы – 0,154, 2004 жылы - 0,162. ... ... есеп беру ... яғни 2003 жылы ... ... қаражаттардың әрбір теңгесіне қарыз ... 15 ... ... Ал 2004 жылы қарыз қаражаттары меншіктік салымдардың
әрбір теңгесіне 16 тиынға дейін көбейген. ... ... ... пайдалануға күш жұмсаған, бірақ өзінің қаржылық тұрақтылығын
жоғалтпаған.
Талдау кезінде меншікті айналым ... ... ... ... оның ... ... ... үлес салмағын да табу
керек. Бұл көрсеткіш кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының әлдеқайда нақты
сипаттамасы ... ... Бұл ... ... деп аталады.
Бұл коэффициенттің «Ассоль компани» ЖШС ... мәні 2003 ... 0,014, ал 2004 жылы – 0-ге тең ... Ол кәсіпорынның меншікті
қаражаттарының қандай бөлігі, осы қаражаттарды еркін ... ... ... ... көрсетеді. Жұмсау коэффициентінің төмен мәні
кәсіпорынның меншікті қаражатының көп ... ... емес ... бекітілгендігін көрсетеді. Ал олар тез айналатын қаражаттар
емес, яғни ... тез ... ... Яғни ... ... ЖШС меншікті
капиталдың икемді нысандағы бөлігі түгелімен жойылды деп есептеуге болады.
2.2. «Ассоль компани» ЖШС ... ... ... ... өндіріс мүмкіндіктері мен шектелмеген ... ... өнім ... ... ... Ал бұл өз ... сату ... Бірақ бәсекенің күшеюі және нарықтың тауарлармен ... ... сату ... ... ... ... мүмкін болатын сату көлемі
өндірістік бағдарламаны жасауға негіз болады. ... тек өзі сата ... ... және ... ... керек.
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының 2003 ... ... ... ... талдауы 6 кестеде берілген.
6 кесте - «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының 2003 жылы ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... | | | |
| | | | | |+;- |% |
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... өнім көлемі |мың теңге|11612,0 |11126,0 |-486 |95,8 |
|2 ... өнім ... ... |167 |160 |-7 |95,8 |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|3 ... өнім |мың ... |11126,0 |-486 |95,8 |
| ... | | | | | |
|4 ... ... |мың ... |9097 |-1261 |87,8 |
| ... құны | | | | | |
|5 ... ... |мың ... |2029,0 |+775 |161,8 |
|6 ... |мың ... |1127 |+172 |118 |
| ... | | | | | |
|7 ... ... |мың теңге|299 |902 |+603 |301,7 |
| ... ... | | | | | |
|8 ... ... |мың ... |630,0 |+423,7 |305,4 |
6 – ... жалғасы
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|9 ... саны ... |22 |20 |-2 |90,9 ... ... ақы қоры |мың ... |3446,0 |-329,2 |91,3 ... ... айлық |теңге |14300,0 |14358,3 |+58,3 |100,4 |
| ... ақы | | | | | ... ... өнімділігі |мың теңге|527,8 |556,3 |+28,5 |105,4 ... ... ... |% |1,9 |6,9 |+5 |- ... ... ... |% |1,7 |5,7 |+4 |- ... ... ... |мың ... |24948,1 |+1995,9 |108,7 |
| ... ... құны | | | | | ... |Қор ... ... |0,51 |0,46 |-0,05 |90,2 ... |Қор ... ... |1,98 |2,24 |+0,26 |113,1 ... ... ... |мың |1043,3 |1247,4 |+204,1 |119,6 |
| | ... | | | | ... |Қор ... |% |0,9 |2,5 |+1,6 |- |
6 ... ... зерттей отырып, біз кәсіпорын қызметінің
қандай мөлшерінде жоспарды орындағанын көре аламыз
«Ассоль компани» ЖШС 2003 жылы ... ... ... ... өнім ... 11612000 ... болады деп болжамдаған.
Кәсіпорынға 2 жұмысшы алынады деп болжам жасалған. Бірақ бұл ... саны ... ... Жоспар бойынша – 22 адам, ал нақты бұл
жылы 20 адам болды. ... ... өнім ... 11126000 ... ... ... өнім ... 4,2%–ке орындалмай қалды. Сонымен бірге
натуралды шамадағы саны да ... ... ... жоқ. Яғни 7 ... 4,2% өнім өндірілмеген.
Кәсіпорын жоспарлаған өнімнің өзіндік құны 10358000 теңге болса, ... ... құны 2003 жылы 9097000 ... тең ... Яғни 2003 ... өнімнің өзіндік құнына жоспарлағандай емес, 1261000 теңгеге аз
жұмсады. Кәсіпорынның жалпы табысы 61,8% –ке ... 775000 ... ... ... 18%-ға көп ... ... қызметтен түскен табыс
жоспарлағандай 299000 теңге емес,902000 теңге құрады. Себебі жалпы ... ... тек 2029000 ... тең ... ... ЖШС кәсіпорнының еңбек ақы қорын 2003 жылға 375200
теңге болады деп жоспарлаған, бірақ кәсіпорынға қосымша 2 жұмысшы
алынбағандықтан, ... ақы ... тек 3446000 ... ... ... ... орташа еңбек ақысы жоспармен сәйкестікке келмеді.
Яғни 14300 ... ... ... ... ал ... ... төленген еңбек
ақысы – 14358 теңгеге тең болды.
Кәсіпорынның өнім ... мен сату ... ... жоқ. ... таза ... көлемі мен өндірілген өнімнің
өзіндік құны және өткізілген өнім көлемі жоспар бойынша емес, аз ... қана ... 95,8% ... мен ... жоспарланған нормасынан асып
түсті. Себебі «Ассоль компани» бұл жылы бірненше жаңа құрал-жабдықты сатып
алды.Бірақ ... өнім ... 4,2%-ы ... жоқ. ... ... 13,1% ... ал қорқайтарымдылығы 9,8%–ке кеміді.
Қормен қарулану көрсеткіші 19,1%–ке көбейді, ... ... ... ... қалды да ал негізгі қорлардың орташа ... құны ... 2003 ... ... ... ... талданды. Қорыта келе 2003
жылы «Ассоль компани» ЖШС өз қызметіне ... ... ... оның ... ... ... бар екені көрінеді.
2004 жылы өзінің көрсеткіштерінің жоспарлаған мәліметтері 7 кестеде
берілген.
Бұл кестедегі көрсеткіштеріне талдау жасай ... ... ... ... өндірілген өнім көлемін жоғарлатуға ұмтылғаны көрсетілген.
7 кесте - ... ... ЖШС ... 2004 жылы ... ... |Көрсеткіштер ... ... ... |+;- |% |
| | ... | | | | |
|1 ... өнім ... |мың ... |11957,3 |-351,6 |97,1 |
|2 |Өндірілген өнім ... ... |175 |170 |-5 |97,1 |
| ... | | | | | |
| |ды ... | | | | | |
|3 ... өнім |мың ... |11957,3 |-351,6 |97,1 |
| ... | | | | | |
|4 ... ... |мың теңге|10907,9 |9251,3 |-1656,6 |84,8 |
| ... құны | | | | | |
|5 ... ... |мың ... |2706 |+1305 |193,1 |
|6 ... |мың ... |1393 |+490 |154,2 |
| ... | | | | | |
|7 ... ... |мың ... |1313,0 |+815 |263,6 |
| ... ... | | | | | |
|8 ... ... |мың теңге|343,6 |945,0 |+601,4 |275 |
|9 ... саны ... |21 |20 |-1 |95,2 ... ... ақы қоры |мың ... |3146,0 |-130 |96,0 ... ... ... ... |13000 |13108,3 |+108,3 |100,8 |
| ... ақы | | | | | ... ... ... |мың ... |597,9 |+11,8 |102,0 |
|13 |Өнім рентабельділігі |% |3,1 |10,2 |+7,1 |- ... ... ... |% |2,7 |7,9 |+5,2 |- ... ... құралдардың |мың теңге|23829,9 |25351 |+1521,1 |106,4 |
| ... ... құны | | | | | ... |Қор ... |теңге |0,52 |0,47 |-0,05 |90,4 ... |Қор ... ... |1,94 |2,12 |+0,18 |109,3 ... |Қормен қарулану |мың |1134,74 |1267,5 |+132,8 |111,7 |
| | ... | | | | ... |Қор ... |% |1,4 |3,7 |+2,3 |- ... ... бойынша 12308900 теңгеге өнім өндіріледі деп ... бұл ... ... мәні 11957300 ... тең болды. Бұның себебі
жиһаз өнімдеріне деген сұранысына, жиһаз өнімдерінің бағасына ... ... көп ... ... ... бірге 2004 жылы
кәсіпорын өзінің жұмысшылар санын ... ... ... ... ... құрастыратын және жинайтын білікті мамандар көп ... ... ... саны 21 емес, 20 адам болды.
2004 жылы кәсіпорынның өндірілген өнім ... ... ... ... 175 дана болжамдалса, ал нақты өндірілген өнім көлемі – 170 ... ... 2,9 %-ке ... ... ... ... бұл ... өсіп, жиһаз өнімдеріне деген сұраныс төмендеді. Осыған байланысты
жалпы табыс та 2,9% нормасына жеткен жоқ. ... 2004 жылы ... ... ... ... - 12308900 ... болжамданған, ал нақты ... ... ... және ... ... көлемі жоспардан аз
болғандықтан өнімнің өзіндік құнына 1656600 теңге аз жұмсады.
Еңбек ақы қоры жоспар ... – 3276000 ... ... деп ... ... 3146000 ... ... Себебі жұмысшылар саны өзгеріссіз қалды.
Соған байланысты жұмысшылардың орташа еңбек ақысы 0,8% -ға көп ... ... ... ... 586100 теңге болса, нақты 597900 теңге
құрады. Жоспардың нормасынан асып кетті. Себебі өндірілген өнім көлемі тек
2,9% ... және 2004 жылы ... саны ... ... ... мен сату рентабельділігі 2004 жылы да ... асып ... ... таза ... көп ... ... ... құны, өткізілген өнім көлем көрсеткіштері жоспарлаған мәндерден
әлде ... аз ... мен ... ... ... ... асып ... Қорсиымдылығы 9,3%–ке асып кетті, ... өнім ... ... саны ... ... 351600 ... көп
және негізгі құралдардың орташа жылдық құны 6,4%-ға ... ... ... қарулану 11,7%-ға асып кеткен, бұның себебі жоспар бойынша
жұмысшылар саны - 21, ал ... саны 20 адам ... және ... орташа жылдық құны өскеніне байланысты.
Кәсіпорындағы еңбек ресурстармен қамтамасыз етілудің талдауын жасау
арқылы біз ... ... ... қамтамасыз етілуі және оларды
тиімді ... ... ... ... және өз ... ... сонымен қатар механизмдерді, машиналарды
пайдалану дәрежесіне, ... өнім ... оның ... құнына,
пайдаға және т.б. экономикалық көрсеткіштеріне қандай ... ... ... ... қамтамасыз етілуі жоспарлық қажеттілігі
жұмысшылардың жоспарлы және нақты сандарын өзара салыстыру арқылы ... ...... компани» ЖШС кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз
етілуі
|Жұмысшылар категориясы ... саны |% ... саны |% |
| |2003 жыл | |2004 жыл | |
| ... ... | ... ... | |
|Өдірістік персоналдың |22 |20 |90,9 |21 |20 |95,2 ... ... адам | | | | | | ... ... ... |16 |15 |93,7 |14 |15 |107,1 ... ағаштарын |7 |6 |85,7 |6 |6 |100,0 ... | | | | | | ... ... |8 |7 |87,5 |8 |7 |87,5 ... |7 |7 |100,0 |7 |7 |100, ... мен | | | | | | ... | | | | | | |
8 ... мәліметтер бойынша «Ассоль компани» ЖШС ... ... ... ... ... ... көрсетілген. 2003 жылы
кәсіпорынға қосымша 2 жұмысшы керек болды. Яғни жиһаз ... ... және ... ... бір ... ... 2003 жылы «Ассоль компани»
кәсіпорнында еңбек ресурстарымен қамтамасыз ету ... ... ... Ал 2004 жылы бұл ... тек қана бір ... ... етілген, бұл
жиһазды жинаушы маман. 2004 жылы бұл ... ... ... ... 4,8% –ке орындалмаған.
Сонымен бірге «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорны көрсеткіштеріне жоспарды
орындау дәрежесін білу үшін өнім ... мен өнім ... ... ... ... ішінде өнім өндіру мен өнім өткізу бойынша жоспарларын
орындауын бағалау 9 кестеде 2003 жыл қарастырылған.
9 кесте – ... ... ЖШС ... 2003 жылы өнім ... мен ... ... ... талдау.
| |Өнім | ... ... мен ... ... ... ... | |
| | ... | |
| | | ... ... |+;- |% |
|1 ... |мың тг |1580 |1500 |-80 |-5,1 |
|2 |Ас үй ... |мың тг |1686 |1639 |-47 |-2,8 |
|3 ... орын ... |мың тг |2300 |2150 |-150 |-6,5 |
|4 ... ... ... тг |2506 |2427 |-79 |-3,2 |
|5 ... |мың тг |3540 |3410 |-150 |-4 |
| ... |мың тг |11612 |11126 |-486 |-4,2 ... ... өнім ... мен өнім ... ... нақты орындалғанын
10 кесте мәліметері арқылы салыстырып қарастырылады. Бұл екі ... өнім ... ... ... ЖШС ... негізгі өндіретін
өнім түрлері болып ... Яғни бұл ... ... ... екі кесте арқылы «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының 2003 және 2004
жылдардағы негізгі өнім түрлері ... ... өнім ... және өнім
өткізу жоспарларына талдау жасалынды.
10 кесте – ... ... ЖШС ... 2004 жылы өнім ... ... ... ... орындау туралы талдау.
| |Өнім | ... ... мен өнім ... |
|№ |түрлері ... | |
| | ... | |
| | | ... ... |+;- |% |
|1 ... |мың тг |1740 |1710 |-30 |-1,7 |
|2 |Ас үй ... |мың тг |1639,2 |1602,2 |-37 |-2,3 |
|3 ... орын гарнитуры | мың тг |2375 |2310 |-65 |-2,7 |
|4 ... ... |мың тг |3014,7 |2915,1 |-99,6 |-3,3 |
| ... | | | | | |
|5 ... |мың тг |3540 |3420 |-120 |-3,4 ... |мың тг |12308,9 |11957,3 |351,6 |-2,9 ... ... ... жоқ. Ал 2004 жылы жоспардан ... ... Яғни 2004 жылы өнім ... тек ... ... ... ЖШС ... өнім өндірудің жоспарын ... ... ... өнім ... ... және ... ... болжамданған
өнім көлемін, ассортиментін, ай басындағы өнім көлемін және ... ... ... ... 11 кестедегі мәліметтері арқылы ... ... ... 2003 жыл ... ... ... ... болады.
11 кесте – «Ассоль компани» ЖШС ... 2003 жылы өнім ... ... ... ... талдауы
|№ |Өнім түрлері |Өлшем |Жоспар ... |+;- |
| | ... | | |
| | | ... ... |ай ... өндірілген| |
| | | | | ... ... ... | |
| | | | | ... | | |
| | | | | ... | | |
| | | | | | ... |ай |
| | | | | | | ... ... ... ... ... қорытындыға келуге болады:
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорны 2003 жыл бойынша өнім көлемінің ... ... 14 ... ... жоспарланса, ал нақты өндірген өнім
мөлшері 12-ге тең болды. Яғни ... ... ... айына шамамен 2 данадан
кем өндіріліп отырды.
12 кесте – ... ... ЖШС ... 2004 жылы өнім ... ... бойынша жедел талдауы
|№ |Өнім түрлері |Өлшем |Жоспар ... |+;- |
| | ... | | |
| | | ... ... |ай ... ... |
| | | | | ... |өнім көлемі | |
| | | | | ... | | |
| | | | | | ... |ай |
| | | | | | | ... |
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорны 2004 жыл бойынша өнім көлемінің
натуралды ... ... 15 ... өндіру жоспарланса, ал нақты
өндірген өнім мөлшері 13-ке тең ... ... ... кәсіпорынның шаруашылық қызметінің нәтижесіне
әсер етеді. Кәсіпорын өз өнімдер ... ... ... ... және де ... пен ... техниканы, технологияны және
қаржыны пайдалануына көңіл бөлуі керек.
13 кесте – «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының 2003 жылы өнім ... ... ... ... ... ... ... ... |Жоспарды |
| | ... ... ... ... |
| | | | ... |
| | | ... ... | |
|1 ... |мың тг |1580 |1500 |94,9 |
|2 |Ас үй ... |мың тг |1686 |1639 |97,2 |
|3 ... орын ... тг |2300 |2150 |93,5 |
|4 ... ... |мың тг |2506 |2427 |96,8 |
| ... | | | | |
|5 ... |мың тг |3540 |3410 |96,0 ... |мың тг |11612 |11126 |95,8 ... ... ЖШС ... 2003 жылы өнім ассортиментінің жоспар
бойынша орындалуын 13 кесте мәліметтері сипаттайды.
Өнім ассортиментін орындауды бағалау ... мына ... ... ... ... ... компани» ЖШС кәсіпорнының 2003 жылы өнім ассортименті бойынша
95,8%-ін орындаған деген ... ... ЖШС ... 2004 жылы өнім ... ... ... 14 ... мәліметтері сипаттайды.
14 кесте – «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының 2004 жылы өнім ассортименті
бойынша жоспарды ... ... ... ... өндірудің |Жоспарды |
| | ... ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... | |
|1 ... |мың тг |1740 |1710 |98,3 |
|2 |Ас үй ... |мың тг |1639,2 |1602,2 |97,7 |
|3 ... орын гарнитуры |мың тг |2375 |2310 |97,3 |
|4 ... ... ... |мың тг |3014,7 |2915,1 |96,7 |
|5 ... |мың тг |3540 |3420 |96,6 ... |мың тг |12308,9 |11957,3 |97,1 |
14 ... өнім ... ... ... ... ... 97,1-
ге тең болды. Яғни (11957,3/12308,9)*100=97,1. Бұл дегеніміз ... ... 2004 жылы өнім ... ... ... 97,1% -ын
орындады.
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының жоспар бойынша бірқалыпты ассортимент
түріндегі өнім ... ... ... коэффициенті арқылы
есептелінеді. Кәсіпорынның бірқалыпты ... ... өз ... өнім
өндіру және өнім өткізудің негізгі шарты ... ... Ал егер ... ... ... ... ... кәсіпорындағы барлық экономикалық
көрсеткіштерінің мәндеріне кері әсер тигізеді. Кәсіпорынның 2003 жығы
ырғақтылық ... ... үшін 15 ... ... ...... ... ЖШС кәсіпорнының декадалар бойынша 2003 жылғы
бірқалыпты өнім өндіру ырғақтылығы
|Декадалар |Жыл бойынша ... үлес ... ... ... ... өнім ... % ... ... |
| ... мың тг | ... ... | | |нт ... |
| | | | ... % |
| ... ... |жоспар |нақты | | ... |2903 |2655 |25 |23,8 |0,914 |23,8 ... |2903 |2782 |25 |25 |0,958 |25 ... |2903 |2712 |25 |24,4 |0,934 |24,4 ... |2903 |2977 |25 |26,7 |1,025 |25 ... жыл |11612 |11126 |100 |100 |0,96 |98,2 ... | | | | | | ... ... 2003 жылы ... тең ... 2004 ... ... коэффициентін есептеу үшін 16 кесте
мәліметтері арқылы есептелінеді.
Ал 2004 жыл ырғақтылық коэффициенті 99,8%-ке тең болды. Сонымен ... ... ... ... ... ... кезде ырғақсыздық коэффициенті (коэффициент аритмичности)
есептелінеді.
16 кесте – «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының ... ... 2004 ... өнім ... ырғақтылығы
|Декадалар |Жыл бойынша ... үлес ... ... ... ... өнім ... % ... |бірқалыпты |
| |көлемі, мың тг | ... ... | | |нт ... |
| | | | ... % |
| ... ... ... ... | | ... жалғасы
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 ... |3077,2 |2980 |25 |25 |0,968 |25 ... |3077,2 |2990 |25 |25 |0,972 |25 ... |3077,2 |2975,3 |25 |24,8 |0,967 |24,8 ... |3077,2 |3012 |25 |25,2 |0,979 |25 ... жыл |12308,9 |11957,3 |100 |100 |0,97 |99,8 ... | | | | | | ... 2003 ... ... 2004 ... ... «Ассоль компани» кәсіпорын қызметінде қандай
мөлшерде жоспардан ауытқулар бар ... ... ... ЖШС ... ... ... жасалған
талдауды зерттей отырып, кәсіпорынның өнім өндіру, өнім ... ... ... ... ... серпінділігі, оларға әсер ететін
жағдайларын қарастырдық. ... ... ... ... ... ... «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының ... өз ... ... орындалуы, сонымен бірге ауытқулар
болмау үшін ... ... 3 ... ... ... оңтайлы
жоспарлауды ұйымдастыру туралы кейбір ұсыныстар берілген.
3. Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастыруды
жетілдіру жолдары
3.1. Қазақстан Республикасында жиһаз өндіретін шағын ... ... ... қатынастар жүйесінің қалыптасуы – бұл Қазақстан Республикасының
экономикалық ... ... ... ... болып келеді.
Әлемдік тәжірбие көрсеткендей, қазіргі экономикалық реформалау нарықтық
экономиканы қалыптастыру кезіндегі әртүрлі ... ... ... ... тән ... Қазақстан Республикасында көбінесе шағын
кәсіпкерлікті дамыту жөнінде біршама кешенді қиын мәселелер болып отырған,
осыған орай мемлекет ... ... ... жөнінде ғылыми негізделген
саясатты қолдануы керек болды. Соңғы жылдары бұндай ... ... ... ... ... ... заң, бағдарламалар шығып, кәсіпкерлерге
белгілі бір жеңілдіктер берілген.
Шағын кәсіпкерлікті, соның ішінде ағаш және ағаш бұйымдарын, ... ... ... ... ... бағдарламаның негізі
төменде берілген.
Ағаш өңдеу мен жиһаз өнеркәсібін қалпына келтірудің және дамытудың 2004-
2006 ... ... ... ... ... ... ... қажеттігі Қазақстан экономикасының
ағашқа, отандық өндірістің ағаш бұйымдарына және жиһаздарына мұқтаждықтарын
қамтамасыз ету үшін қажетті шикізат ресурстары, ... ... ... ... ... ... 10 жыл ... сала құлдырауға ұшырады. Қолдағы шикізат базасы
тиімді пайдалынған жоқ. Соңғы жылдары ағаш елден ... ... ... Бұл ... алынатын қалдықтар іс жүзінде қолданылмайды.
Тақта материалдарын өндіру тоқтатылды. ... ... ... ... ... ... ... жасалған бұйымдардың,
әдетте сапасы төмен. Бұрын ағаш бұйымдары мен ... ... ірі және орта ... ... тұр немесе таратылған.
Саланың көптеген шағын кәсіпорындары қалыптасу кезеңін бастан кешіруде және
мемлекеттік ... ... ... ... мен ... ... ... келтірудің және дамытудың
мәселелерінің қазіргі жай-күйіне шолу.
Біріншіден ішкі нарықтың жай күйі. Соңғы он ... ағаш ... және ... ... өндірістің озыңқы құлдырауы байқалып отыр. ... өнім ... ... 2003 жылы 1997 ... ... 6 ... өнеркәсіптік өндіріс құрылымындағы үлесі 2,7%-дан 0,2%-ға дейін
немесе 13,5 ... ... ағаш ... 1994 ... 2,5 млн. ... 2003 жылы 885 мың ... дейін немесе үш есе қысқарды. Соның ... ... ... ... 800 мың ... 57 мың м3-ге ... ... 14 есе. Өңделмеген
түріндегі ағаш материалдарының экспорты 2003 жылы 2002 жылмен салыстырғанда
2,4 есе өсті және 65942,7 м3 ... және ... ... ... ... саланың
көптеген кәсіпорындары импортталатын өніммен бәсекеге төзе алмай өндірісті
тоқтатуға мәжбүр болды. Бұған шаруашылық субъектілері мен ... ... ағаш ... ... ... ... төмендеуі және отандық
өндірісті дамытуға ынталандырмайтын, сала үшін ... ... ... ... ... келтіруге және дамытуға:
* салаға инвестициялардың болмауы, өндірістің техникалық ... ... ... ... ... ... ... қалған
көптеген кәсіпорындарында жабдықтардың моралдық және табиғи тозуы;
* жаңадан құрылған кәсіпорындарда өздерінің ... ... және ... ... мен несиелеу ставкаларының жоғарылығынан
банктердің несиелері есебінен оларды толықтыру ... ... ағаш ... мен кесілген материалдар шығару жөніндегі отандық
өндірістерді жою кедергі келтіруде.
Саланы қалпына келтіру және дамыту үшін ұйымдық, экономикалық, қаржылық
және ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы
нарықтардағы сұранымға сәйкес меншікті шикізат базасын дамыту, ағаш, ағаш
тақталарын, ағаштан ... ... кең ... ... ... өндіру.
Ағаш, ағаш бұйымдары мен жиһаздары экспорты мен импортының өндірістік
балансына негізделіп, Қазақстан нарығының осы өнімдер бойынша ... ... 10-12 ... ... ... Үй ... кірісінің
статистикасына сәйкес оларда жиһаздар басым болып ... үй ... алу 2002 жылы 13,1 ... ... ал ... ... 13-13,5 млрд.
теңгені құрады.
Заңды тұлғалардың жиһаз сатып алуын назарға ала ... ... ... нарықтың сыйымдылығы 18,6 млрд. теңгені немесе 130 млн. долларды
құрайды.
Оның көлеңкелі өндірісін қоса ... ... ... ішкі ... 40%-ға ... ... ... дейін Қазақстан нарығын жиһазбен толықтыру жан басына
шаққанда 70-72 АҚШ ... ... ... уақытта халықтың төлем
қабілетінің төмендігіне байланысты осы өнімді тұтыну жан басына ... ... ... ... ... ... жан ... шаққанда жиһаз 130-дан
260 АҚШ долларына дейін келеді.
Яғни қазіргі ... ішкі ... ... ... ... ағаш пен кесілген материалдар өндіруді қалпына келтіру мен
дамытуды тежеп отыр.
Кесілген ... ... ... ... отандық өндіріс
өнімдерімен 45-50%-ға, негізінен сапасы төмен ағаштан жасалған ... ... Ағаш ... жасалған және ағаш талшықты
тақталар (бұдан әрі – АҮТ және АТТ) ... ... ... тиісінше
250 мың м3 және 6,5 миллион м3 құрайды және импорттың есебінен қамтамасыз
етіледі.
Өнім ... ... ағаш ... және ... ... 2003
жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 2288 кәсіпорын, соның ішінде 2281 шағын
және орта бизнес кәсіпорындары ... ... ... ... ... берілген.
17 кесте - Өнім өндіру көлемінің серпіні
|Сала ... |
| |1998 |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 ... ... |1764,1 |371,4 |247,2 |181,4 |45,9 |40,4 ... текшем м. | | | | | | ... есік ... |- |269,7 |204,1 |167,4 |71,7 |83,6 ... ... м. | | | | | | ... мың шаршы м. |8643 |2620,4 |3864,2 |3048,6 |483,5 |8,4 ... мың ... м. |136,0 |1,907 |0,137 |0,019 |- |- ... жиһаз және оның |- |- |- |119,2 |113,2 |76,6 ... млн., ... | | | | | | ... мың дана |- |- |- |53,0 |109,8 |68,5 ... ЖІӨ-ге пайызбен |1,0 |0,9 |0,8 |0,8 |0,3 |0,3 ... үлес ... | | | | | | ... ... ... |- |6303 |6318 |6083 |2444 |3403 ... өнеркәсіптік | | | | | | ... ... млн., | | | | | | ... | | | | | | ... және ағаш |60,5 |28,9 |25,4 |18,2 |6,0 |2,8 ... ... | | | | | ... саны, мың адам | | | | | | ... ... ... ... ... ... ... ағаштан бұйым және жиһаз өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігі.
Ағаш, ағаштан бұйым және ... ... ... ... ... ... келді. Алайда саланың көптеген ... 30-60 ... ... ... ... ... жабдықталған
болатын.
Бұрын сапасы мен дизайны төмен өнімді ... ... ... ... және ... деңгейі төмен ірі өндірістер шектеулі
импорт жағдайында өнімдерін өткізіп келеді.
Дамыған елдерде ағаштан жасалған өнім ассортименті ... 3000 ... ... ал ... ол 20-50 атауды құрайды.
Ағаш нарықтық экономика жағдайында отандық ағаш өңдеуші кәсіпорындар
бәсекеге ... бере ... ... ... ... импортталатын шикізат пен жартылай фабрикттардан жиһаздар
мен шеберлік бұйымдар өндіру жөніндегі ... ... ... ... Бағасы мен сапасы жөнінде бұл кәсіпорындардың өнімдері негізінен
бәсекелес болып табылады.
Ағаш өңдеу мен жиһаз өнеркәсібін қалпына ... және ... ... ... ... бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері.
Бағдарламаның басты мақсаты болып кесілген ... ... ағаш ... мен жиһаздарының отандық өндірісін қалпына
кетіру және ... ... ... мен ... ... ... ... жақсарту,
кәсіпорындардың технологиялық және техникалық мешеулігін жою, өнімнің
бәсекелестік қабілетін өсіру.
Отандық ... ... ... ағаш ... мен
жиһаздарының импортына тәуелділігін жою, ішкі және ... ... ... ... ... ... молықтыру. Отандық тауарларды тұтынудың
ондағы үлесін 2006 жылы 80 %-ға жеткізу.
Осы бағдарламаға сәйкес оның мақсаттарына қол ... үшін ... шешу ... ағаш ... және ... өнеркәсібі үшін шикізаттың ішкі ... ... ... ... өндірушілерді теріс пиғылды импорттан қорғауды, отандық
тауарды сыртқы нарықтарға жылжытуды қамтамасыз ету;
- ... және ішкі ... ... ... ... ... ету үшін жағдай жасау;
- салаға инвестиция тартуды ынталандыратын жағдайлар жасау.
Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыттары мен тетігі. ... ағаш ... ...... материалдар, тақталық
материалдар, құрылыс және ағаш шеберлігі бұйымдарын, ... ... ... ... ... ...... мен бағасы бойынша бәсекеге қабілетті
жиһаздардың кең ассортиментін өндіру.
Бағдарламаның негізгі бағыттары:
- саланы ... ... және ... ... жағдайлар жасау;
- қолднып жүрген заңнамалардың негізінде ішкі ... ... ... ... өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған шаралар;
- осы Бағдарламада айқындалған басымдықтардың ... ... ... жобаларын несиелендіру жолымен инвестициялық қолдау.
Бағдарламаны іске асырудың тетігі. Ағаш өңдеу және жиһаз ... ... мен ... ... ... ... орта құру және
бәсекелестік жағдайларды қамтамасыз ету үшін:
- ағаш өңдеу және жиһаз өнеркәсібі импорттық тауарлардың ... ... ... мониторинг енгізу;
- заңнамаға сәйкес қазақстандық нарықта теріс пиғылды бәсекені жүзеге
асыратын ... ... ... ... және өтем ... қозғау;
- әкелімдік кеден бажының нөлдік ставкаларын кеміту және ... ... ... ... сала үшін ... пен жинақтамалық
материалдар тізбесін белгілеу. Сала үшін шикізаттың және ... осы ... ... ... ... ... ... сайын қайта қарауды қамтамасыз ету.
Ағаш өңдеу және жиһаз ... ... ... мен бәсекелестік
қабілетін арттыру және Қазақстанға сапасы ... ... ... ... ... ... ... жататын, сертификатталмаған өнімдердің
Қазақстанға келіп түсуін болдырмаудың ... ... ... ... ... инвестициялардың есебінен олардың отандық
және импорттық өнімдердің сараптамасын жүргізу және салалардың ... ... ... ... ... ету үшін ... халықаралық деңгейде аттестацияланған,
тәуелсіз сынақ орталықтарын құру;
- импортталатын және ... ... мен ... ... ... халықаралық талаптармен үйлестіруді қамтамасыз етуі қажет;
- кадрлар ... ... ... және сала ... ... ... сала мамандарының өтілін шетелде өткізуін ұйымдастыру қажет.
Саладағы өндірістердің жұмыс істеп ... ... және ... мақсатында:
сыртқы, республикалық және облыстық нарықтардың конъюктурасын зерттеу және
кәсіпорындардың осы нарықтағы ағаш ... және ... ... ... ... ... маркетингтік орталықтар құруға
мүмкіндік туғызу.
Ағаш өңдеу және жиһаз саласының басымдықты, ... ... ... шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры арқылы, сондай-ақ
екінші деңгейдегі банктердің жобалар бойынша барлық ... ... ... ірі ... ... ... (бірлескен несиелендіру
үшін банктер ... ... ... қоса ... екінші
деңгейдегі банктер арқылы жүзеге асырылады.
Қажетті ресурстар мен ... ... ... ... ... 50 млн. АҚШ ... құрайды. Қаржы көзі – салаға
тікелей инвестицияларды тарту.
Бағдарламаны іске асырудан ... ... Ағаш ... өнеркісібін
қалпына келтірудің және дамытудың ... ... ... жылы ағаш және ағаш бұйымдарын өндіру 2002 жылдың деңгейіне 126%-
ды, ал жиһаз 146%-ды құрайды.
2006 жылы ағаш және ағаш ... ... 2003 ... ... ... ал ... 163 %-ды құрайды. Отандық өнімнің ішкі тұтынудағы үлесі 80%-ға
жетеді.
18 ... - ... іске ... ... ... ... |2004 |2005 |2006 ... және ағаш бұйымдарын өндіру ... ... ... өндіріс көлемінің|272,3 |471,9 |689,7 ... ... | | | ... жылға % –бен алғанда |112 |125 |137 ... ... ... қалпына келтіру |3,35 |3,75 |4,0 ... жаңа ... ... іске ... мың | | | ... | | | ... ... ... ... ... ... ... |1968,8 |2568,0 ... млн. ... | | | ... ... % ... алғанда |114 |147 |163 ... ... ... ... келтіру |5,7 |7,3 |8,1 ... жаңа ... ... іске ... мың | | | ... | | | ... іске ... нәтижесінде біз мынадай жағдайларға қол
жеткіземіз:
- 2006 жылы ағаш және ағаш ... ... 2003 ... салыстырғанда
1,4 есе, жиһазды 1,6 есе ұлғайту, ішкі ... ... ... ... ... ... жиһаз өндірісі кезінде және құрылыстағы ... ... ... алмастыру, шикізат сатып алу үшін ... ... ... ... ... ағаш ... жиһаздар өндірісінде жұмыс орындарын қалпына
келтіру және жалпы алғанда оларды 4 мың ... ... ... ... - Ағаш ... мен жиһаз өнеркәсібін қалпына ... ... ... ... ... бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-
шаралар жоспары
|№ |Іс-шаралар ... ... ... ... |
| | | ... |мерзімі |
| |Ағаш өңдеу мен ... ... ... ... және дамытуды |
| ... ... ... |
|1 ... өңдеу және жиһаз |Қазақстан ... ... |
| ... ... |Республикасының |сауда |жж. |
| ... ... ... ... ... | |
| |мен ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|2 ... ... ... ... |
| ... ... ... |сауда |жж. |
| ... ... ... ... | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... және | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... белгілеу | | | |
| ... ... мен ... өнеркәсібі өнімінің бәсекеге қабілеттілігін |
| |арттыру және сапасыз тауарлар ... ... үшін ... |
| ... және оның ... ... ... |
|3 ... ... ... ... |
| ... |Республикасының |сауда | |
| ... ... ... ... ... | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|4 ... және ... ... ... |
| |отандық ... ... ... ... |
| ... құжаттар |Үкіметіне ақпарат |министрлігі | |
| ... ... | | |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... ету ... | | |
| ... енгізу | | | |
|5 ... ... | ... ... |
| |9000 сериялы ИСО | ... |жж. |
| ... ... | ... | |
| ... өтуі | | | |
| ... ... | | | |
| ... және ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... тұрған өндірістерді қалпына келтіру және жаңа өндірістер|
| |ұйымдастыру ... ағаш ... және ... ... ... |
| ... ... көмек |
|6 ... және ... ... ... және |2004 ж. |
| ... |Республикасының |сауда ... |
| ... ... ... |министрлігі | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | | |
| |осы ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|7 ... ... | ... өңдеу |Жыл сайын |
| |жөніндегі жұмысты | ... | |
| ... сала | ... |
| ... | ... | |
| ... ... ... | |
| | | ... | |
| | | | | |
| | | | | |
|8 ... ... |Ағаш өңдеу ... |
| ... ... ... |жж. |
| ... |Үкіметіне ұсыныс |кәсіпорындарының| |
| ... ... ... | |
| ... | ... | |
| ... оның| ... | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | ... ... ағаш бұйымдарын және жиһаздың сапасын ... ... ... ... және ... жоюға, өнімнің бәсекелестік қабілетін өсіруге ... ... ... тауарларды, жиһаз өнімдердің тұтынудың үлесін 2006
жылы 80%-ға ... ... ... ... ЖШС ... көрсеткіштерін жоспарлауды
ұйымдастыруды оңтайландыру бойынша ұсыныстар
Шағын кәсіпорындардың көп бөлігі өзінің қызметін белсенді дамытуына, өз
мақсаттарын жүзеге ... ... ... жоқ. ... да
қазіргі нарық жағдайында кәсіпорын қызметін жоспарлау және ұйымдастыру
еркін кәсіпкерліктің, ... және ... мен ... ... мен
бөлудің маңызды белгісі болып келеді.
Жоспарлау концепциясына байланысты «Ассоль ... ЖШС ... жеке ... ... ... ... керек.
Кәсіпорын ерекшеліктеріне мыналар жатады: жеке меншік нысаны, басқарудың
ұйымдастырушылық нысаны, салалық қатыстылығы, кәсіпорын ... ... ... ... ... ... үрдісіне, жоспарлауды жасаған кездегі
кәсіпорын дербестігінің дәрежесіне, жоспар түрлері бойынша ... және ... ... ... ... ... ... жоспарлаумен айналысатын жұмысшылар және бөлімшелер қызметіне тәуелді
болады.
Әдетте жоспарлауға осы факторларының ... ... ... ... ... ... бұл факторлардың әсерлерін олардың
ұйымдастырушы-экономикалық ... ... ... ... жағдайымызда шағын кәсіпорын қарастырылады. Шағын кәсіпорындар
жеке тәуелсіз фирма ... ... ... ... істей алады. Жоспарлау
кезінде кәсіпорынның мөлшері үлкен рөл атқарады. ... ... ... ... ... ... ... орталықтандыру
дәрежесі және т.б. факторлары анықталады.
Біздің жағдайымыздағы кәсіпорынның ұйымдастырушылық ... ... ... ... бұл ... ... ... болып – қатысушылар жиналысы болып келеді. Бұл ... ... есеп ... және ... бөлуді бекітеді. Сонымен бірге
жоспар жасаған кезде кәсіпорынның өндірістік ... ... бөлу ... ... ... ... ... сериялы болса, онда жоспарлау
бөлек тапсырыстар бойынша жасалыну керек. Ал егер ірі сериялы ... ... ... өнім сату ... ... жүргізілуі қажет.
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнында әдетте ірі кәсіпорындағыдай ... ... ... ... ... ... ақпаратпен
қамтамасыз етілу және жаңа техника. Көп ... ... ... ... ... және ... көлемді жоспарлау немесе бизнес-жоспар
жасалынады. Өнім өткізу, өндіріс, запастар, шығындар, ... ... ... нәтижелері, қаржы жоспарлары кіретін қысқа мерзімді ... ... ... үшін ... деп ... Бірақ «Ассоль
компани» ЖШС кәсіпорнының қызметі одан әрі тиімді, пайдалы болу үшін, оған
кәсіпорын ... ... ... және ұзақ ... ... ... керек.
Сонымен бірге қазіргі кезде жоспарлауды ... ... және ... ... ... ... ... Яғни стратегиялық жоспарлау жөніндегі сұрақтар ... ал ... ... ... ... бөлімшелерінің және
учаскелерінің басшылары қадағалайды. Егер бұндай икемділік «Ассоль компани»
кәсіпорнында қолданса, онда кәсіпорын қызметі ... ... ... ҒТР ... ... белгілі бір нарық түріне
және тұтынушыға бейімделуінен болған өндіріс ... ... ... ЖШС ... ... ... мен болжауды басқарудың
жаңа тәсілдерін, кәсіпорынның ... ... ... ... және
координация жасауын қажет етеді.
Сонымен «Ассоль компани» ЖШС ... ... ... ... оның ұйымдастырушылық-экономикалық нысандарына қарап,
кәсіпорын өзінің нақты ... ... ... ... ... Бұл ... ... үрдісін әрі тиімді, әрі ... жол ... ... ... ... ... ... оңтайлы
жоспарлауда өндірістік потенциалдың әрбір элементтерінің рөлін нақты
анықтап және ... ... ету ... ... ... ие ... түсіну
керек. Осыған байланысты кәсіпорын потенциалының өндірістік құрылымы мен
мазмұнын қарастыру үлкен ... және ... ... ... мен ... ... ... өндірістік
потенциалын пайдалануды оңтайлы жоспарлау ... ... ... бірі ... ... ... ... ЖШС кәсіпорнының өндірістік потенциалы басқа
кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... табылады. Бұл элементтер белгілі бір деңгейде ... ... ... яғни олар ... ... келеді. Шынында да,
негізгі құралдардың ... ... және ... бір ... ... мен автоматтандыру жұмысшы күшін пайдалануды қысқартуға алып
келуі мүмкін. ... ... ... ... үшін ... күшін тарту
өндіріс потенциалы құрылымында энергетикалық элементтер мен ... ... ... алып ... Осы ... біз, ... теориясы көзқарасы жағынан маңызды қорытынды жасаймыз: өндірістік
потенциал механикалық қосылыс емес, бұл ... ... ... ... ЖШС кәсіпорнының ... ... ... олар ... ... ... отыруға қабілетті
және сондықтан да олардың әсер етуі интегралды болып келеді. Бұл ... ... ... алу ... болып табылатын өте маңызды, ерекше
белгілер болып табылады.
«Ассоль ... ЖШС ... ... ... ... ... жұмыс істеп отырғанда, алдыңғы ... ... ... үшін оңтайлы жоспарлауды орындауды ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... болып отыр. Бұл мақсатқа
жету үшін кәсіпорын өндірістік қызметін ... ... ... ... жүзеге асыру жағдайларын болжау және оларды ... ... ... ... ... ... жоспарлаудың негізгі
міндеті берілген кәсіпорын өніміне сәйкес ... ... ... ... ... және ... бар ... көлемінде үлкен тиімге ие болу үшін оның өндірістік дамуын қалай
бағдарлау екенін білу ... ... әр ... ... ... ... бұйымдарды шығарудың тауарлық көлемін және оңтайлы номеклатурасын
анықтау ... ... ... ... ... «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының ... ... атап өту ... ... ... ... ... барысында оған номеклатураны және бұйымды тауарлық шығару ... ... ... және ... ... қолдайтын
мүмкіншілікті бағдарлану үлкен мәнге ие. Бұған қоса, мүмкін болатын өткізу
көлеміне тәуелді, ... бір ... ... өңдеу туралы шешімдер
қабылданып ... ... ... ... ... ... ... траекториясы оңтайлы мәнінен ауытқиды.
Нарықтық экономика жағдайында өндірістік бағдарлануды ... ... ... ... ... ... ... шығарудың көлемі
мен шешім қабылдаудың уақыты. «Шешім қабылдау уақыты» параметірін бұл
жағдайда былай ... ... ... ... ... әрі қарай жалғастыру
керек пе, әлде кәсіпорын ... ... бар, оны ... ... ... беруге бола ма соны анықтау керек.
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорны сәтті қызмет етуін, сонымен қатар
нарықтық ... ... оның ... ... ... ететін маңызды шарттардың бірі ... ... ... ... ... ... оны ... негіз
ретінде экономикалық-өндірістік потенциалды оңтайлы пайдалануды ... ... ... ... ... ... алу керек.
Құрылыс индустриясы ... ... ... ... ... ... ... қызметін анықтайтын факторлардың екі тобын, яғни натуралды заттық
және құндық факторларды есепке алады. Бірінші топқа:
1) Құрылыс индустрия кәсіпорындағы ... ... Осы ... бөлімшелері көрсетіп отырған қызметтер;
3) Шеттен тартылатын материалдар, шикізаттар, жартылай фабрикаттар, құрама
бұйымдар;
4) Басқа кәсіпорын мен ... ... ... ... Еңбек ресурстары мен білікті кадрлар.
Екінші топтағы факторлар:
1) Негізгі өндірістік құралдардың құны;
2) Айналым құралдарының құны;
3) Капиталдық салымдар;
4) Кәсіпорын табысы.
Осы факторлардың ... ... ... ... сақтауға мүмкіндік
береді: өндіріс балансы мен ... ... ... ... ... ... иелену немесе шығындау балансы; құрал-
жабдықтардың бар болу және пайдалану ... ... ... мен еңбек
ресурстарының балансы; негізгі өндірістік ... ... ... ... ... ... мен ... балансы;
өндірістік потенциалды жоғары деңгейде пайдалану.
Нарықтық экономикаға тауар өндірушілердің толық тәуелсіздігі, ... ... ... ... ... беру мүмкіндігі тән болып келеді.
Кәсіпорындар өздерінің мақсаттарына жету үшін ... ... екі ... қояды:
қандай тауар шығару және оны өндіруді қалай ұйымдастыру керек. ... ... ... жоспарлауы мен шығындық сипаты
кәсіпорынды қолда бар өндіріс факторларына сүйене отырып өнім ... ... ... ... ... ... ... анықтайды.
Өндірісті дұрыс басқару және өнімді өткізу үшін ... ... ... әдісті қолдану керектігі белгілі болып ... ... ... ... элементтерін әлеуетті тұтынушыда пайда болатын
мәселелерді шешуге бағдарлау.
Маркетингтік әдіс жоспарлауға және ... ... ... қоса өндірістік бағдарламаларды жоспарлауға әсер етіп отырады. Менің
көзқарасым бойынша, ... ... ... ... келетін көптеген
стратегиялар ішінен «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорны біреуін ... ... ... негізгі түрлерінің: тар тауарлық маманданудың; тауарлық
диверсификацияның, оның ... тік, ... және ... ... ... ... Олардың әрқайсысы пайда ... ... ... пайда болып отырған қажеттіліктерді
қанағаттандыру және оларды таңдану ретінде болуы ... ... ... ... ... нарықтық бағдарлануға сәйкес
кәсіпорынның сәттілігі саланың құрылымына және ... ... ... ... ... ... қолданушылар, нарық жоғары деңгейде
сатып алушы нарығының белгілерін иеленіп ... ... ... оның ... ... ... отыр, кәсіпорын қызметінде
тек ресурстық немесе нарықтық әдісті ... ... ... ... ... ... ... ойымша, нарықтық көзқарас ... ... ... ... ... ... да қажеттілігін
жоққа шығаруға болмайды. ... ... ... ... ... ... ... қарағанда нарықтық
экономикада әрбір кәсіпорын өндіріс факторларын ... ... жеке өзі ... ... бар. Өз мүмкіндіктері мен
шеберлігіне сәйкес ресурстарды комбинациялауға мүмкіндігі бар. ... ... өз ... жақсырақ таңдаған және ерекше
комбинацияланған кәсіпорын салыстырмалы түрде бәсекелестік артықшылықтарға
ие болады.
Ресурстық бағдарлану өндірістік стратегияны жасаумен тығыз ... ... ... оның ... үш ... ... ... ашты, бұлар: шығындарды төмендету стратегиясы; сапаға ... ... ... ... алуға негізделген стратегиясы. Өндірістік
стратегияның элементтері ... ... ... ... ... ... Өндірістік потенциал,
кәсіпорын ресурстары тауарлық саясат ... іске ... ... Сондықтан тауарлық стратегиясы өзара байланысты болады. Ал нарықтық
және ресурстық көзқарастар ... ... ... ... ... ... Өндірістік бағдарлама ретінде таңдап
алынған тауарлық саясатының шешімдерін іске ... ... ... қанағаттандыруға бағытталған және қажетті ресурстардың
ішкіфирмалық ... ... ... өнім ... бойынша
кәсіпорын жоспарын түсінуге болады. Өндірістік бағдарламаны жүзеге асыру
нарықта «Ассоль компани» кәсіпорынға табыстылықты, бәсекеге ... ... ... жетуді қамтамасыз етуі керек.
Өндірістік бағдарлама жасауда нарықтық-ресурстық бағдарлануда ... ... ... өте ... есепке ала отырып өндірістік
бағдарламаны жоспарлаудың қажеттілігі қағидасын сақтауды ... ... ... директивті немесе нарықты экономикада өндірістік бағдарламаны жасау
әдістердің ерекшеліктерінің бірі ... ... ... ... ... ... ... дамуының тізбектілігі шындық екені мойындалып отыр. Өмірлік цикл
концепциялары кең ... ... ... ... жасау
«Ассоль компани» кәсіпорнының циклын есепке алу негізінде құрылуы шарт.
Өз эволюциясында кәсіпорындар келесі стадиялардан ... ... ... ... ... ... ... «Ассоль компани» кәсіпорны да осы
стадиялардан өтеді. Сондықтан да өмірлік ... ... ... ... ... кәсіпорнының алдында мақсаттар пайда болады.
Оларға қол ... ... ... ... үшін және ... ... ... алғышарты ретінде тауарлық стратегиямен
байланысты. Тауарлық стратегияны таңдау мен ... ... ... цикл ... ... ... кәсіпорын қызмет аясын
таңдауы алғашқы стадиясында жүреді. «Ассоль ... ... ... аясын бірқатар қанағаттандырылмаған қажеттіліктің бар ... ... және оған ... ... ... ... ... моноөнімдік болуы шарт немесе өнімнің ... және ... ... ... Бұл ... ... көлемінен асып түсуін қамтамасыз етеді. Берілген қажеттілікті
үлкен көлемде ... ... ... ... ... оның ... профилінің қалыптасуымен сипатталатын тұрақтану
кезеңінде шығару бағдарламасы мазмұны бойынша алдыңғысынан аз ерекшеленеді.
Бірақ ... ... ... ... Даму ... ... ... кана қою жеткіліксіз болады, бұрынғы күйіндегі ... ... ... орталық жағдайы ... алып ... ... ... өндірістік жүйенің басқа параметірлерін,
құрылымын және қызметтерін өзгертүге мүмкіндік береді және ... ... ... мына дифференцияланған өнімнің кең ассортименті
кіреді: «заттық» көзқарас бойынша профильдік ... ... ... ... ... қалыптасуына өзі әртүрлі үлесін қосып отыратын,
бұрын қолданылған құрылымға қатысты бұған дейінгі ... ... ... өнім ... ... ... сатысы тоқтап қалуға алып келетін
өсумен, қызмет етудің қиындығымен, қолданып отырған құрылым шегінде ... ... ... сипатталады. Өндіріс бағдарламасына
«заттық» немесе технологиялық байланыстардың ешқайсысына қатысы жоқ ... ... ... салалық профильдің өнімінің үлесі төмендеп
кетуі мүмкін. ... ... ... ... өткен
кезеңдерден алған тәжірбиені бизнестің жаңа түріне ауыстыру жолымен өмірлік
циклдің мерзімін ұзартуға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... пайда болатын кері өсуге
теңестірілетін құлдырау сатысына ... ... ... ... ... ... ... және бірқатар қысқартылуға ұшырауы
қажет. Бұл кәсіпорынның өзін қоршаған ортаға бейімделуінің қазір ... ... және ... ... ... ... ... деңгейіне жеткенімен түсіндіріледі.
«Ассоль компани» кәсіпорны өндірістік бағдарламаны жасаудың нарықтық-
ресурстық ... ... ... оны ... ... әсер ... есепке алуды қарастыруы керек. Бұл ... екі ... ... және ... Ішкі ... ... ... техникалық және технологиялық ... ҒТП ... ... ... ... және олардың біліктілігі
жатады. Ал сыртқы факторларға – экономикаға тән даму ... ... және ... ... ... ... Аталған факторлар
кәсіпорынның даму стадияларына әсерін нақтылау және ... ... ... ... және сапалық мәнге ие болады. Ол нарық
серпінділігі мен ... ... ... қалыптасатын пропорцияны
көрсетеді. Осыған сүйене отырып өндірістің де, ... да ... ... рангтық талдау негізінде өндірістік бағдарламаны жасау
әдістемесін пайдаланудың қажеттілігі негізделеді.
Ал егер «Ассоль компани» кәсіпорны қайтадан құрылатын ... ... ... ... тар мамандану стратегиясы негізінде бастау керектігіне
байланысты өндіріс бағдарламасы моноөнімдік ... ... Одан соң, ... әсер етуі ... ... ... өзгерістер, сонымен қатар
кәсіпорын дамуының стратегиялық мүміншілігіне ... ... ... ... мен оның ... өндірістік бағдарламаның
ассортиментін кеңейту және оны алдыңғы бағдарламаны жөндей отырып жасау
қажеттілігін тудырады.
Өнім ... ... ... ... ... ... ... «Ассоль компани» кәсіпорны ... ... үлес ... ... ... Сол себепті оны жасау немесе
өңдеу үрдісі ... ... ... талдау керек, ол үшін өнімді
шығарудың қалыптасқан ақпаратты, қолжетерлік рангтық талдауын ... ... ... бағдарламаны жасаудың келесі тізбектігін
қарастырады:
1) Өнім шығару құрылымын талдауды кіргізетін ... ... және ... ... маржа коэффициентін пайдалану негізінде
өнімнің табыстылығын бағалау, ... ... үлес ... көп ... маржа коэффициентіне басымдықты бере отырып өнімді рангтеу, өткізу
құрылымын таңдау және ... ... оны ... ... ... Ассортимент пен шығару көлемін өнімнің табыстылығы және оған есептелген
сұраныс бойынша белгіленген басымдықтар негізінде өңдеу;
3) Өндірістік ... ... ... ... ... ... үшін «Ассоль компани» кәсіпорны жалпы
өнім көлеміндегі өндірістің әрбір өнімінің үлес ... ... ... ... қоса, барлық өнімді өндірістік мәні бойынша ... ... ... ... біріктіру ұсынады: кәсіпорын профилін
анықтайтын негізгі тауарлар; өзінің негізгі өндірісіне қажетті және сонымен
қатар ... да ... үшін ... ... ... ... ... Бұдан басқа бір өнімді шығару басқаларын да өндіруге алып ... ... ... ... ... бөлу ... ... кәсіпорын
коммерциялық өміршеңдігінде шешуші мәні бар ... және ... ... ... бұл өнімдерді шығару негізгі өнімдерді өндіру
туралы ... әсер ... және ... ... ... ... Бірақ өндіріс факторларын пайдалануды жақсартуға әсер етеді.
Өндірістік бағдарламаны жоспарлауда тек ... ... ... қанағаттандыруға емес, сонымен қатар «Ассоль компани» кәсіпорнының
мақсаттарына жету міндеттеріне де сүйену керек. Бұл жағдайда ... ... ... ... мен ... ... ... келісім табу керек.
Кәсіпорын өмірлік циклының әртүрлі ... ... ... ... ... ... пайда алып келетін өнім
шығару комбинациясына қол жеткізуге ... ... ... ... ... алып ... ... шешім қабылдау кезінде
қалыптасқан бағдарламаны тек ... ... ... ғана таңдап қою
жеткіліксіз. Көбірек ... ... ... ... және кері ... ... ... Өндіріс құрамында жоғарытабысты тауарлардан төментабысты
тауарларға қозғалыс тіпті жалпы сату көлемі өскен күнде де жалпы ... ... кері ... алып ... ... ... ... табу жолындағы «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының
келесі қадам әртүрлі өнімдердің ... ... ... ... ... құрылымын таңдап алуы керек.
Бір өнімді өндіру басқаларының да пайда болуына алып ... ... ... ... ... ... ... қосымша
ассортимент те кіреді. ... ... ... ... әрі ... ... ... бағалау үшін негізгі емес өнім
рентабельділігі коэффициентін пайдалану ұсынылады, ол ... ... ... ... ... ... ... анықталады.
Нарықтық экономикада кәсіпорын табысты қызмет етуі негізінде қоғамдық
қажеттіліктер, яғни нарықтық бағдарлану жатыр. Бірақ нарық, ... ... ... ... ие ... отырған кезде, кәсіпорын табыстылығы
оның потенциалына, яғни өндіріс факторлары ... ... ... ресурстардың комбинациясына да негізделеді. ... ... ... ... ЖШС ... өндірістік бағдарламасының
қалыптасуының жаңа әдісін ... ... Оның мәні ... ... ... келетін, белгілі бір тұтынушылардың нақты сұраныстарын
қанағаттандыруға ... ... ... ішкіфирмалық
комбинациясымен негізделген, оны іске асыру ... ... өнім ... ... ... ... қабілеттілікке және қойылған
мақсаттарға жетуге алып келетін өндірістік бағдарлама жасау болып табылады.
Өндірістік ... ... ... ... ... ... керек, себебі өмірлік циклдың әр ... ... ... ... сонымен қатар кәсіпорынның қызмет ету
әдісінің сыртқы жағдайларға сәйкес ... ... жаңа ... болады. Оларға сәйкес тауарлық ... ... ... ... ... ... ... өзгереді.
Өндірістік бағдарламаны қалыптастыру әдістемесі жұмыс жүргізудің
келесі тізбектілігін қарастыру ... өнім ... ... ... ... коэффициентің пайдалану негізінде өнімнің табыстылығын бағалау;
шығару ... үлес ... көп және ... ... коэффициентіне
басымдықты бере отырып өнімді рангтеу; өткізу құрылымын талдау және өнімді
өндіру және өткізу арасындағы сәйкестікті орнату. ... пен ... ... ... және оған есептелген сұраныс бойынша
белгіленген басымдықтар негізінде ... ... ... ресурстық
негізделуі.
Қорытынды
Нарық жағдайында істеп жатқан өндірістік кәсіпорындардың басқару
жүйесіне, соның ішінде маңызды ...... ... ... ... қойылады. Қазіргі күрделі және ... ... ... ... ... кәсіпорынның адекватты түрде жұмыс істеуіне
жоспарлау мүмкіндік береді.
Жоспарлау тек қана қоршаған ортаның ... ... ... ... бар ... ... ... тұтынушылардың
сұранысын толық қанағаттандыруға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... көрсеткіштеріне әкеледі.
Бірақ сараптамалық жұмыстар қазіргі кезде Қазақстан Республикасының
кәсіпорындарының ... ... ... өте ... ... ... ... себебі кәсіпорындағы жоспарлауды ұйымдастыру жұмыстары
жүйелік сипатта емес және ... құру ... ... бұзылған
болып келеді. Кәсіпорындардың көбі тек оперативті және ағымды жоспарлар
жасайды. ... ... ... ... тек ағымдағы жоспар және несие
алу үшін банктерге арналған бизнес-жоспарлар ғана ... ... ... ... ... ... ... жедел
және ағымдағы жоспарларды құрастыру кезіндегі сапасына кері әсерін
тигізетінін ... ... ... ... көп ... ... ағымдағы жоспарларды жиі түзетулерге әкеледі. Ал бұл өз кезегінде
кәсіпорын ... ... ... және де ... кері ... ... өндірістік шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... оның ... ... үшін тек
дәстүрлі емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... жалпы-бағдарламалы жоспарлау және басқару,
компьютерлік технология) қолдану қажет.
Қазіргі жағдайда көптеген ... ... ... ... ... ... ... болып отыр. Бұл ең
біріншіден өнірістік жоспарлауды, өнім өткізуді және ... ... да ... бөлімшелерді (бизнес бірлікті) қалыптастыру белгілі бір
дәрежеде жоспарлауды орталықтандырмауды ... ... ... ... кәсіпорында жалпы жыл және ай бойынша
өндірілген өнім көлемін, сатылған өнім көлемін, жұмысшылар санын болжаған
ағымдағы ... бар ... ... Бұл ... ... жасалған
талдау жоспарлардың нақты орындалмағанын көрсетеді. Өнім өндіру және өнім
өткізу бойынша «Ассоль компани» ... 2003 жылы ... ... ... жылы 97,1%-ке орындады. Яғни 2003 жылы «Ассоль компани» кәсіпорны өнім
өндіру көлемін 11612000 теңге, ал 2004 жылы 12308900 ... ... ... ... ... нақты 2003 жылы ... өнім ... ... 2004 жылы 11597300 ... тең болды. Қорсиымдылығы мен
қорқайтарымдылығы да ... ... ... жоқ. ... 2003 жылы
өндірілген өнім көлемінің 4,2%-і өндірілген жоқ. ... ... 4,8% ... ал ... ... кеміді. Ал 2004 жылы
қорсиымдылығы 7,1 %-ке асып кетті, себебі ... өнім ... ... ... ... 351600 теңгеге көп, ал негізгі құралдардың орташа ... ... ... қарулану көрсеткіші 2003 жылы 31%–ке кеміді, себебі жоспарл
бойынша жұмысшылар саны 22 адам ... 20 ... Ал 2004 жылы ... көрсеткіші 5%-ке жоғарлады, бұл жоғарыда келтірілген себептерге
байланысты.
«Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының 2003 және 2004 жылдары өнім ... өнім ... ... және ... саны ... бойынша
орындалмағандықтан кәсіпорын көрсеткіштердің көбі жоспардан ауытқыды.
Яғни кәсіпорын жоспарлаған ... ... құны 10358000 ... ... ... өзіндік құны 2003 жылы 9097000 теңгеге тең болды. 2003 ... ... ... ... жоспар бойынша емес, 1261000 теңгеге аз
жұмсады. ... ... ... 2003 жылы ... ... 182000 теңгеге
төмен болды. 2004 жылы жалпы табыс 2,9% жоспарлаған нормасына жеткен ... 2004 жылы ... өнім ... жоспар бойынша - 12308900 ... ал ... тек 11957300 ... өткізілді және өндірілген
өнімнің көлемі жоспардан аз болғандықтан өнімнің өзіндік құнына ... аз ... ... ... ... ... ... тек даму жоспары,
өндірістік бағдарлама, кәсіпорынның әлеуметтік-экономикалық даму ... ... ғана ... ... ... өз қызметін
жақсартуға, дамытуға негізделіп, жоспарлар ... ... ... ЖШС ... қызметі одан әрі тиімді, пайдалы
болу үшін, оған кәсіпорын дамуының бейімділігі туралы және ұзақ ... ... ... керек. Сонымен «Ассоль ... ... ... ... ... ... оның ... нысандарына қарап, кәсіпорын өзінің ... ... ... ... ... ... Бұл кәсіпорындағы жоспарлау
үрдісін әрі тиімді, әрі іс-әрекетті болуына жол ашады.
Сонымен бірге ... ... ... негізделген мемлекет
тарапынан да қолдау болады. Бұл ағаш бұйымдары мен ... ... ... ... ... технологиялық және
техникалық ... ... ... бәсекелестік қабілетін өсіруге
негізделген бағдарлама.
Бизнес әлемінде табыс шешуші түрде бірнеше элементке тәуелді деп ... ... ... ... қазіргі сәттегі жалпы жағдайын түсіну,
игеру, қажет болған басқа деңгейді елестету, бір күйден ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
1. Нұрсұлтан Назарбаев. Жаңа уақыт - жаңа экономика // Егеменді Қазақстан,
16 желтоқсан, 2004 жыл.
2. Нұрсұлтан Назарбаев. ... – 2030: ... ... ... ... және ... артуы: Ел Президентінің Қазақстан
халқына Жолдауы // Алматы: ... 1997. -176 ... ... ... 2003-2015 жылдарға арналған индустриалды-
инноавциялық ... // ... ... ... мен ... ... ... 2003 жыл, №3.
4. ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан ... ... ... ... және саяси жедел жаңару жолында //
Егемен Қазақстан, 19 ақпан, 2005 жыл.
5. ҚР ... ... ... ... ... ... ... ұлт үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті
Қазақстан үшін // Егеменді Қазақстан, 19 наурыз, 2004 ... Қ.Р ... Ағаш ... мен ... ... ... ... және
дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту туралы: Қаулысы
// Қазақстан Республикасының ... мен ҚР ... ... ... ... ... Н.Т. Планирование и ... ... ... Экономика, 2002г.
8. Ильин А.И. Планирование на предприятии //Минск: ... ... ... ... Ж. ... и ... в условиях рыночной
экономики // Алматы, 2004г.
10. Егоров Ю.Н., ... С.А. ... на ... // ... 2001г.
11. Прогнозирование и планирование в условиях рынка, Под редакцией ... А.В. ... // ... ... ... ... Е.А. и др. Прогнозирование и планирование в условиях рынка //
Москва: Приор, 2000г.
13. Индикативное планирование: теория и пути ... ... СПб.: ... ... ... М.М. Планирование деятельности фирмы // Москва: Финансы и
статистика, 2001г.
15. Бухалков М.И. Внутрифирменное планирование // Москва: Инфра-М, ... ... В., ... Э. ... на предприятии // Москва: Филинъ,
2000г.
17. Тулегенов Б.Т., Абдильханова А.Б. ... ... ... // ... LEM, ... ... Л.П. ... в условиях рынка // Москва: Издательский
дом «Дашков и К», 2000г.
19. Самочкин В.Н. ... ... ... ... и ... ... Дело, 1999г.
20. Шепеленко Г.И. Экономика организация и планирование ... ... // ... на ... 2000г.
21. Организация производства. Под редакцией Фатхутдинова // Москва: Инфра-
М, 2000г.
22. ... И.Т. ... ... и ... ... ... ... Финансы и статистика, 2000г.
23. Ковалев В.В. Финансовый анализ // Москва: Финансы и статистика, 2000г.
24. Савицкая Г. В. ... ... ... ... // ... ... 2000 г.
25. Дүйсенбаев К. Ш., Төлегенов Э. Г., ... Ж. Г. ... ... ... // ... Экономика, 2001 ж.
26. Дюсембаев К. Ш., Егембердиева, Дюсембаева Аудит и анализ финансовой
отчетности //Алматы: Экономика, ... ... В. Л., ... Л. Ю. ... Методика разработки 25
реальных образцов бизнес-плана» // Москва: Филинъ, 2000г.
28. Байшалова К.С. Оптимизация плана ... ... в ... ... ... ... ... Бурлибаева Д.Я. Формирование производственной программы предприятия в
условиях рыночной экономики, Афтореферат, Алматы: 2001г.
30. ... С. И. ... ... ... ... в условиях
рыночной экономики, Афтореферат, Алматы, 2003г.
31. Джиенбеков С.М. Оптимизация ... ... и ... предприятия стройиндустрии в новых ... ... ... АИНХ, 1991г.
32. Саттар А. «Қара» жиһаздары: Итальяндық үлгі, отандық озық өндірісі //
Алматы ақшамы.- 2003 жыл, 22 ақпан.
33. ... Ж. ... ... ... кәсіпорындар да
тапсырыспен жасалатын тауарға айналды // Егемен Қазақстан.- 2004 жыл, ... ... ... ... с нем. / под ред. ... Э. ... ... – Москва, 1999г.
35. Басовский Л. Е. Прогнозирование и ... в ... ... ... ... 1999 г.
36. А.В. Виленский. Вексель как денежный суррогат в российском финансовом
обращении. - Проблемы прогнозирования. – 1998. - N ... Т.И. ... А.Л. ... ... планирования производства и сбыта
продукции текстильного предприятия в ... ... ... // ... ... научных трудов. - Иваново: Ивановская
ГТА, 1994 г.
38. Ю.В. Кузнецов. Организационные ... ... и их ... ... ... - Проблемы прогнозирования. – 1997. - N 5
39. «Ассоль компани» ЖШС кәсіпорнының 2003-2004 жылдардағы қаржылық ... есеп ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 67 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бизнес жоспар құрылымы мен көрсеткіштерін талдау32 бет
Бизнес-жоспар құрылымы мен көрсеткіштерін талдау40 бет
Кәсіпорынның қызметінің мазмұны және жылдық жоспардың көрсеткіші жүзеге асыру41 бет
«Қалаларда қоршаған ортаны құқықтық қорғау»23 бет
Азаматтық құқықтағы өтелмелі қызмет көрсету26 бет
АҚШ-тың жоғары білім беру жүйесіндегі студенттерге академиялық қолдау көрсетудің ерекшеліктері238 бет
Банктің корпоративтік клиенттерімен жүргізетін операцияларын басқарудың ақпараттық жүйесін тұрғызу88 бет
Ет, құс, жұмыртқа және олардың өнімдерінің химиялық қауіпсіздігінің көрсеткіштері15 бет
Жаппай қызмет көрсету жүйелері19 бет
Каспий аймағының экологиялық құқықтық мәртебесі179 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь