Қазақстан Республикасында қосылған құн салығының қызмет ету мәселелері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3
1 ТАРАУ. ҚОСЫЛҒАН ҚҰНҒА САЛЫНАТЫН САЛЫҚТАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
7
1.1 Қосылған құнға салынатын салықтардың экономикалық мазмұны және олардың атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ... .
7
1.2 Қазақстан Республикасында қосылған құнға салынатын салықтардың енгізілуінің алғы шарттары және дамуы ... ... ... ..

17
2 ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ҚОСЫЛҒАН ҚҰНҒА САЛЫНАТЫН САЛЫҚТЫҢ ҚҰРЫЛУ НЕГІЗІ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТ ЕТУ МЕХАНИЗМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ...

24
2.1 Қазақстан Республикасында қосылған құн салығын есептеу мен төлеу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
24
2.2 Қосылған құнға салынатын салықтың мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігін қалыптастырудағы алатын орны ... ... ... ... ... ... ..
34
2.3


2.4 Қосылған құн салығының бюджетке уақытылы және толықтай түсуін бақылау (Алматы қаласы, Әуезов ауданы бойынша Салық Комитеті мысалында)
Салық қызметі органдарының қосылған құн салығын бақылаудың автоматтандырылған жүйесі
43


47

3 ТАРАУ.
ҚОСЫЛҒАН ҚҰНҒА САЛЫНАТЫН САЛЫҚТЫҢ КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ОНЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...


55
3.1 Қосылған құнға салынатын салықтың қызмет етуінің шет елдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
55
3.2 Қосылған құн салығын салу мәселелерін дамытудың бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
65


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
73


ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
76
2008 жылдың 6 ақпандағы Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың "Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру - мемлекеттік саясаттың басты мақсаты" атты Қазақстан халқына жолдауында салық жүйесіне қатысты бірқатар өзгерулер мен жетілдірулерді атап көрсетті, яғни «Салық жүйесін Қазақстанның жаңа сатыдағы дамуының міндеттерімен сәйкестендіру қажет.
Қолданыстағы Салық кодексі экономикалық өсуде оң рөл атқарды, дегенмен, қазіргі кезде оның әлеуе¬ті іс жүзінде таусылды. Кодексте үне¬мі және жүйесіз өсіп отыратын 170-тен астам жеңілдіктер мен преференциялар бар.
Үкіметтің жаңа Салық кодексін әзірлеуі қажет. Ол экономиканы жаңғыртуға, әртараптандыруға және бизнестің “көлеңкеден” шығуына жағдай жасауға тиіс.
Жаңа Кодекс салық қызметтерінің оның нормаларын өз қалауларынша түсіндірулерінен қорғайтындай, әкімші¬лендіру сапасы мен салық төлеушілер мүдделері үйлесетіндей тікелей іс-әрекет ету заңы сипатына ие болуы керек.
Бірақ, ең бастысы, ол экономиканың шикізаттық емес секторы, әсіресе, шағын және орта бизнес үшін жалпы салықтық ауыртпалықтардың төмендетілуін қарастыруы керек. Бюджеттің күтілетін шығын¬дары¬ның орны өндіруші сектордың эко¬но¬ми¬калық қайтарымын арттыру есебінен өтелуі тиіс.
Салық жүйесін Қазақстанның жаңа сатыдағы дамуының міндеттерімен сәйкестендіру қажет.
Қолданыстағы Салық кодексі экономикалық өсуде оң рөл атқарды, дегенмен, қазіргі кезде оның әлеуе¬ті іс жүзінде таусылды. Кодексте үне¬мі және жүйесіз өсіп отыратын 170-тен астам жеңілдіктер мен преференциялар барң.
Жалпы салық салудың пайда болуы ең алдымен өзінің шығындарын қаржыландыру үшін фискалды механизмдерді ойластырып, пайдаланып отырған мемлекет пен мемлекеттік аппараттың қалыптасуымен тікелей байланысты. Бірақ, салықтар ең алдымен қаржылық-экономикалық категория болып табылады.
Мемлекет қанша жыл өмір сүріп келе жатса, салықтар да соншалықты уақыт мемлекетпен бірге жасасып келеді. Мемлекет үшін салықтарды бекіту мен оларды жинау - өмір қажеттілігі, өйткені мемлекеттің қаражатсыз өмір сүруі мүмкін емес. Сондықтан, салық салу мәселесі қоғамдық өндірісті жүргізудің әлемдік тәжірибесіндегі негізгі де маңызды, күрделі де қарама қайшылыққа толы мәселелердің бірі болып отыр.
Салық жүйесі шығын немесе табыс сияқты белгілі бір салық объектісіне байланысты, соларға негізделіп құрылады. Өнеркәсібі жан-жақты дамыған, мықты нарықтық экономикаға негізделген мемлекеттер үшін салық салу объектісі ретінде артықшылықтары басым табысқа салық салу тән.
2008 жылдың 6 ақпандағы Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың "Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру - мемлекеттік саясаттың басты мақсаты" атты Қазақстан халқына жолдауында салық жүйесіне қатысты бірқатар өзгерулер мен жетілдірулерді атап көрсетті, яғни «Салық жүйесін Қазақстанның жаңа сатыдағы дамуының міндеттерімен сәйкестендіру қажет.
Қолданыстағы Салық кодексі экономикалық өсуде оң рөл атқарды, дегенмен, қазіргі кезде оның әлеуе¬ті іс жүзінде таусылды. Кодексте үне¬мі және жүйесіз өсіп отыратын 170-тен астам жеңілдіктер мен преференциялар бар.
Үкіметтің жаңа Салық кодексін әзірлеуі қажет. Ол экономиканы жаңғыртуға, әртараптандыруға және бизнестің “көлеңкеден” шығуына жағдай жасауға тиіс.
Жаңа Кодекс салық қызметтерінің оның нормаларын өз қалауларынша түсіндірулерінен қорғайтындай, әкімші¬лендіру сапасы мен салық төлеушілер мүдделері үйлесетіндей тікелей іс-әрекет ету заңы сипатына ие болуы керек.
Бірақ, ең бастысы, ол экономиканың шикізаттық емес секторы, әсіресе, шағын және орта бизнес үшін жалпы салықтық ауыртпалықтардың төмендетілуін қарастыруы керек. Бюджеттің күтілетін шығын¬дары¬ның орны өндіруші сектордың эко¬но¬ми¬калық қайтарымын арттыру есебінен өтелуі тиіс.
Салық жүйесін Қазақстанның жаңа сатыдағы дамуының міндеттерімен сәйкестендіру қажет.
Қолданыстағы Салық кодексі экономикалық өсуде оң рөл атқарды, дегенмен, қазіргі кезде оның әлеуе¬ті іс жүзінде таусылды. Кодексте үне¬мі және жүйесіз өсіп отыратын 170-тен астам жеңілдіктер мен преференциялар барң.
Жалпы салық салудың пайда болуы ең алдымен өзінің шығындарын қаржыландыру үшін фискалды механизмдерді ойластырып, пайдаланып отырған мемлекет пен мемлекеттік аппараттың қалыптасуымен тікелей байланысты. Бірақ, салықтар ең алдымен қаржылық-экономикалық категория болып табылады.
Мемлекет қанша жыл өмір сүріп келе жатса, салықтар да соншалықты уақыт мемлекетпен бірге жасасып келеді. Мемлекет үшін салықтарды бекіту мен оларды жинау - өмір қажеттілігі, өйткені мемлекеттің қаражатсыз өмір сүруі мүмкін емес. Сондықтан, салық салу мәселесі қоғамдық өндірісті жүргізудің әлемдік тәжірибесіндегі негізгі де маңызды, күрделі де қарама қайшылыққа толы мәселелердің бірі болып отыр.
Салық жүйесі шығын немесе табыс сияқты белгілі бір салық объектісіне байланысты, соларға негізделіп құрылады. Өнеркәсібі жан-жақты дамыған, мықты нарықтық экономикаға негізделген мемлекеттер үшін салық салу объектісі ретінде артықшылықтары басым табысқа салық салу тән.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ  ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ - ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика және бизнес факультеті
“Қаржы” кафедрасы
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы: ... ... ... құн ... ... ету
мәселелері
Орындаған: Оспанов Ж.
Д.
Ғылыми
жетекшісі: Ермекбаева Б. Ж.
Қорғауға жіберілді
Кафедра меңгерушісі
Э.ғ.к. доцент
Ермекбаева ... ... ... ... ... ... |
| ... | |
|1 ... ... ... ... ... теориялық | |
| ... |
| |... | ... ... құнға салынатын салықтардың экономикалық мазмұны | |
| ... ... ... қызметтері......................... |7 |
|1.2 ... ... ... ... ... | |
| ... ... алғы ... және |17 |
| ... | |
|2 ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... және ... ету | |
| ... |24 |
|2.1 ... ... ... құн ... ... мен | |
| ... |24 |
| ... |
| ... | ... |Қосылған құнға салынатын ... ... ... | |
| ... бөлігін қалыптастырудағы алатын |34 |
| ... | ... ... құн ... ... ... және ... | |
| ... ... ... ... ... ... ... Салық |43 |
| ... ... | ... ... қызметі органдарының қосылған құн салығын бақылаудың | |
| ... ... |47 |
| | | |
|3 ... ... ... ... салықтың кейбір мәселелері және | |
| |оны ... | |
| ... |
| ... | |
| 3.1 ... құнға салынатын салықтың қызмет етуінің шет елдік | |
| ... |
| ... | |
| 3.2 ... құн салығын салу мәселелерін дамытудың | |
| ... |
| ... | |
| | | |
| ... |73 |
| ... |
| ... | |
| | | |
| ... |76 |
| ... | ... ... 6 ақпандағы Қазақстан Республикасының ... Н. ... ... ... әл-ауқатын арттыру - мемлекеттік саясаттың
басты мақсаты" атты Қазақстан ... ... ... ... қатысты
бірқатар өзгерулер мен жетілдірулерді атап көрсетті, яғни «Салық жүйесін
Қазақстанның жаңа сатыдағы дамуының міндеттерімен сәйкестендіру ... ... ... ... ... оң рөл ... дегенмен,
қазіргі кезде оның әлеуеті іс жүзінде таусылды. Кодексте үнемі және жүйесіз
өсіп отыратын 170-тен астам жеңілдіктер мен ... ... жаңа ... ... ... ... Ол экономиканы
жаңғыртуға, әртараптандыруға және ... ... ... ... ... Кодекс салық қызметтерінің оның нормаларын өз қалауларынша
түсіндірулерінен қорғайтындай, әкімшілендіру сапасы мен ... ... ... тікелей іс-әрекет ету заңы сипатына ие болуы керек.
Бірақ, ең бастысы, ол экономиканың шикізаттық емес секторы, әсіресе,
шағын және орта ... үшін ... ... ... ... керек. Бюджеттің күтілетін шығындарының орны өндіруші сектордың
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жаңа сатыдағы дамуының міндеттерімен
сәйкестендіру қажет.
Қолданыстағы Салық кодексі экономикалық өсуде оң рөл ... ... ... оның әлеуеті іс жүзінде таусылды. Кодексте үнемі және жүйесіз
өсіп отыратын 170-тен астам жеңілдіктер мен преференциялар барң.
Жалпы салық ... ... ... ең ... ... ... үшін ... механизмдерді ойластырып, пайдаланып отырған
мемлекет пен мемлекеттік аппараттың ... ... ... ... ең ... қаржылық-экономикалық категория болып табылады.
Мемлекет қанша жыл өмір ... келе ... ... да ... уақыт
мемлекетпен бірге жасасып келеді. Мемлекет үшін салықтарды бекіту мен
оларды жинау - өмір ... ... ... қаражатсыз өмір сүруі
мүмкін емес. Сондықтан, салық салу ... ... ... ... ... ... де ... күрделі де қарама қайшылыққа
толы мәселелердің бірі болып отыр.
Салық жүйесі шығын немесе табыс сияқты ... бір ... ... ... негізделіп құрылады. Өнеркәсібі жан-жақты дамыған,
мықты ... ... ... ... үшін ... салу
объектісі ретінде артықшылықтары басым табысқа салық салу тән.
Ал, ... ... ... ... ... ... отырған,
соған сәйкес ұйымдық-экономикалық мүмкіндігі төмен және осыдан туындайтын,
экономиканың депрессивті жағдайындағы, инфляциялық үрдістердің ... ... ... ... ауқымы тар Қазақстан сияқты елдер салық
салу объектісі ... ... ... ... ... ... бірінші
жағдайда тікелей салықтар белсенді түрде қолданылатын ... ... ... ... ... салықтар қолданылады.
Осылайша, қосылған құнға салынатын салықтардың негізгі түрі ... ... ... ... Қазақстанның бюджет жүйесінің негізгі кіріс
көздерінің бірі болып табылады, өйткені, капиталдың ұйымдық құрылымы төмен,
коммерциялық ортасы тез ... ... ... ... үшін үздіксіз
экономикалық дамуға мүмкіндік бере отырып, қосылған ... ... ... үшін ең жақсы қаржылық нәтижелер береді.
Қосылған құн салығының қызмет ету механизмі түрлі пікір таластар ... ... ... ... ... өмір сүріп, қызмет атқаратын
барлық қауымды ... ... ... құн ... ... ... экономикасы дамыған елдерде
жемісті түрде қолданылып отырғандығына сүйенетін болсақ, онда олардың қайта
өндіруді ... ... және ... ... ... ... ... беретін, өндірісті тежейтін бірден бір буын ... ... ... Ал, ... ... 1992 жылы қосылған құн
салығы (ҚҚС) енгізілгенде мұндай сұрақ туындады ма? Әрине, жоқ. ... ... күні де, одан он ... ... ... ... де ... жоқ.
Таңдалған дипломдық жұмыстың өзектілігі - біздің республикадағы көпке
таралған, жалпы салықтардың бірі, қосылған құнға ... ... ... ... ... ... күрделі мәселелердің бірі,
сондықтан да, біздің ойымызша ... ... ... ... ... ... бірі болмақ.
Салық жүйесі - нарықтық қатынастардың маңызды буындарының ... ... ... ... ... ... ... байланысты болып
келеді. Біздің елімізде, көптеген жылдар бойына салықтарға деген, оның
ішінде қосылған құн ... ... ... ... ... келді.
Сондықтан, аталған салыққа қатысты кез келген ... ... және ... салдарларды естен шығармауы тиіс.
Қазақстан Республикасында нарықтық қатынастардың дамуы түрлі меншік
нысандарының және көптеген шаруашылық жүргізуші субъектілер түрлерінің ... ... ... салықтардың қолдану мүмкіндігі қиындататын
аралас өндіріс нысандарының қызмет етуіне ... ... Құн ... делдалдық қызметтердің дамуы осы ... ... ... мүмкіндік беретін айналымға салық салудың әмбебап механизмін
қолданылуды талап етті.
Барлық қаржылық саясат сияқты, басқарудың ... - ... ... айналымға салынатын салықтар реттеушілік сипатқа ие болған ... ... ... ... ... ... тежей отырып, тұтыну
заттары бойынша өндірісі дамыған аумақтарға артықшылық беру ... ... ... біркелкі түсуіне мүмкіндік жасамады.
Осылайша, айналымға салынатын салықтар ... ... ... ... ... аумақтық еркінділікке шектеу қойды.
Сондықтан, Қазақстанда қосылған құн салығы сияқты негізгі тұтынуға
салынатын салықтың бірін енгізу ... ... ... ... ... ... ... бұл мелекеттің фискалды мүддесін сипаттайтын
қосылған құнға салынатын ... ... құру ... ... ... ... салынатын салықтарды тиімді түрде қолдану арқылы бағаның
қалыптасуы мен ... ... ... ... әсер ... ... ... көрсетіп отырғандай, салық төлеушілердің табысына тікелей
салық салғаннан да, олардың шығындарына салық салу тиімдірек болып ... атап ... ... құнға салынатын салыққа фискалды
қасиет тән болып келеді, ... ... ... ... ... ... отырып, мемлекеттік бюджетті сенімді де ... ... ... ... көздеген болатын. Сонымен қатар, қосылған құнға
салынатын салықтарға тән ... ... ... ... ... ... және ... шығындардың автоматты түрде салықтан босап
отыратындығында.
Бірақ, аталған салықтың экономикалық бейтараптылығын Қазақстанда жүзеге
асыру мүмкін ... ... ... да кәсіпкерлер мен шаруашылық жүргізуші
субъектілердің тарапынан салық ... ... ... ... ... салық салу кез келген мемлекет пен кез келген салық
төлеушінің өзекті де өмірлік мәселесі ... ... ... Қазақстан
Республикасының салық жүйесінде үлкен роль атқаратын қосылған құнға
салынатын салықтар да бұл ... ... ... керек.
Аталған тақырыптағы диплом жұмысының мақсаты - мемлекеттің салық
жүйесінің ... ... бірі ... ... ... ... ... ету тиімділігіне баға беру және жетілдіру мәселелерін
қарастыру.
Бұл мақсатқа жету ... ... ... ... дұрыс деп таптық:
- Жалпы қосылған құнға салынатын салықтардың әлеуметтік-экономикалық
мәні мен мазмұны, ... мен ... ... ... ... құн ... Қазақстан Республикасы салық жүйесіне
енгізіліуінің алғы шарттары;
- Қосылған құн салығының қызмет ету ... ... ... ... құн салығының бюджеттік түсімдердегі
атқаратын рөлі мен алатын орнына практикалық талдау;
- Зерттеу барысында ... ... салу ... тоқталып және
олар бойынша жетілдіру жолдарын ... ... ... ... ... ... ... жазу барысында заңдық нормативтік актлер және отандық және ... ...... оқу құралдары, оқулықтары және монографиялары
мен мақалалары қолданылды.
1 Тарау. қосылған құнға салынатын ... ... ... ... ... салынатын салықтардың экономикалық мазмұны және
олардың атқаратын қызметтері
Салықтардың ... ... ... ... ... Олар ... белгілі адамдар өркениетінен басталады. Олардың ... ... ... ... ... рет салықтар натуралды формада жүйесіз төлемдер ретінде
қолданылды. ... осы ... ... ... құнға салынатын салықтардың даму тарихы ежелгі қосылған құн
алымдарынан басталады, осы салықты саудагерлер мен ... ... ... және қала ... базарға кірген кезде әкелінген
тауарларына және ... ... ... ... мен тауар айырбас
болған кезде өндіріліп алынып отырды. Тікелей салықтармен ... ... ... салықтар ең басынан артықшылықты алым ... және ... ... ... ... ... мен тұтынушы болып
табылды.
Ежелгі әлемде салық салуға қарама-қарсылықтар өте көп болды. Тәуелсіз
азаматтардың пікірі бойынша, олар ... ... ... ... ... ... ... Афинада соғыс жоқ кезде салықтар болмаған,
сондықтанда ... ... мен ... алу себептері соғыс ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен
бірге шаруашылықтың дамуында үлкен рөл ... ... ... ... Біздің дәуірімізге дейінгі екінші ғасырдың
жартысындағы Рим империясында, салықтық түсімдер ... ... ... салықты өндіріп алатын және өз ісін ... ... ... ... ... ... жоқ. Осы күрделі әкімшілік
есепті шешу үшін «откупщиктердіңң көмегі қажет болды. ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарына бақылау жүргізу қажет болды, бірақта көп жағдайларда
ол өзі ... ... ... мен ... ... ... ... қолындағы билігі шексіз болды, ... ... ... ... ... ... ... лауазымды орынға
отыру үшін көптеген ақшалар жұмсалынған, бірақта оларды қайтару мүмкіндігі
жоғары болды[1].
Сенат «наместникң қызмет ... ... ... ... және
бірнеше рет заң жүзінде оларға шектеу жасады. Бірақта заңсыз алынған ... өте қиын ... ... ... ... және соталушы сенаторлар
мен жоғарғы қоғам адамдары болып табылды.
Біздің дәуірімізге дейінгі бірінші ғасырда Рим ... ... ... Өте күрделі жағдай туындады және тек қажетті
салық реформасы арқылы ғана шешілуі мүмкін болды. ... ... ... үлкен биліктің көмегімен өз алдында қойған ... ... ... ... ... Барлық провинцияларда қаржылық мекеме түрінде
ерекше «фискң ... ... ... міндеттері салық сомасын
есептеуін және ... ... ... ... ... Бірақ,
«откупщиктерменң салықты өндіріп алу ... ... ... жоқ.
Қаржы басқармаларында аз ғана адамдар жұмыс істеді. Сондықтан, мемлекет
«откупщиктердіңң қызметіне ... ... тура ... ... ... ... жүргізіп отырды.
Император Август провинцияның салықтық мүмкіншілігін ... ... ... дұрыс бөлу ... ... ... ... ... ... есептеу арқылы салық салу
көлемін ... . Әр ... ... ... ... ... қажет
болды.
Провинцияның қаржылық басқармасын басқаратын сенімді ... ... ... ... ... ... прокурордың қызметіне қосылған құнға салынатын ... алу да ... ... ... ... ... сатудағы айналым
салығы, құлды босату үшін салық.
Рим салықтарының ... ... ... ... ... үлкен рөл
ойнайды, өйткені мемлекет азғантай салық түсімдері үшін чиновниктердің
еңбегін ... ... жоқ ... Община органдары салықтардың тізімін
белгілейді және олардың өндіріп алуын бақылайды. ... ... ... ... жұмысына осы тарихи кезеңде көңілді аз бөлді. Жоғарыда
айтылғандай община органдары ... ... ... ... ... ал басқарушы орган общинаға белгіленген салық ауыртпашылығын жәй
қарапайым халық иықтарына аударуды көздеген.
Ежелгі ... ... ... ... ... ... ... түсуіне бақылау жасаған. Осы чиновниктер сарайға
қажетті соманы өз қалталарынан ... ... ... сол ... ... ... Егер ... әр тұрғынына салықты көп
төлету үшін оның жағдайын және ... ... ... ... уақытында салық қойылымы тәуелсіз тұрғындарға табысынан 10 % ,
ал жартылай тәуелсіз және ... ... 1/3 33 %. ... ... ... ... ... талап еткен, салықтар жартылай
ақшалай, ал жартысы заттай ... ... ... ... ... тұрғындардың көпшілігін жұмыс істету мүмкін.
Хандар жаңа табыс көзін табуда тапқыршыл ... және ... ... ... төлеткізген. Яғни бұл жерде мәселе каналдар және
өзендер ... ... ... немесе белгілі бір сауда жолдары ... ... алып келу және ... ... ... ... ... Сондықтанда салықтан босату өте ... ... осы ... ... мәселесін көбінесе чиновниктермен
придворныйлар көп ... Ең ... осы ... ... мен ... ұмтылды, өйткені өздерінің үлкен табысына салық төлегісі келген
жоқ. Өте қиын ... ... ... осындай жалпы жеңілдікке
баруға мәжбүр болады, өйткені ... орта және ... ... ... батып, ақшасыз қалмасын деген бағытпен жүрді. ... ... ұзақ ... созылмайды, өйткені сарайға көптеген
храмдарға қарау қажет болды, сонымен бірге әскери ... ... ... ... ... және ... байланысты салықтарды
жоғарлатуды талап ... Тек ғана ... ... ... ... ... ... төмендетеді, өйткені жаулаған кездегі табыстары көптеген
шығындардың орнын толтырады.
Египет жанама ... ... ... ... ... ... ... тізім көрсетіп отырғандай , ауадан
басқасының барлығына салық салынған.
Иудей шекарасында ... және ... ... ... ... ... Ирусалимде, Иудей астанасында базар алымы енгізілген. Осы ... ... ... мен ... ... ... ... жаман көз - қарастар Иудейдегі, бұрыннан ... ... ... ... ... Рим ... баждармен қосылған
құнға салынатын салықтарды өндіріп алуды откупқа беру ... оның ... ... ... ... етті. Осындай шаралар арқылы баж ... ... ... ... ... және ... ... отырған
табысы болды. Бұл жағдай «откупщиктердіңң ... ... ... ... өндіріп алу арқасында өзінің салық аппаратына кеткен
және өз шығындарын жабуға, ... ... ... ... ... ... ... салынатын салықтарды өндіріп алу
мәселесі, өзіне пайда табу мақсатымен ... ... ... ... ... ... толтырудың негізгі көзі
болып табылды. Тұзға, темекіге және герб қағаздарына ... ... ... ... міндетті салық арқылы жүргізу өте қиын ... ... ... ... айтуы бойынша Еуропа елдеріне сәйкес
«қосылған құнға салынатын салықтардың түрлері және кеден баждары, ... ... ... болған деген. Қосылған ... ... ... ... онда мәселе көп жағдайда сусындарға ... ... және ... ... ... келіп тоқталады. Мысала
гербтік алымдар Францияда, Англияда, Швецияда, Данияда ... ... ... ... ... ... ... және жылқыға салынатын
австрииский салығы бұрынан белгілі болған.ң [2]
Орта ғасырдағы ... ... ... деп ... ... жерлерден, жер аударылған режим қарсыластарынның мүлігінен, қала
монополиялары, ... ... ... тұз сату ... қалалық
қылмыстық құқықпен қаралған көптеген айыптарға, XІІІ ... ... ... ... ... ... және ... алымдарды қоса.
Осы кезеңдерде салықтар жұмыссыздарданда өндіріп ... ... ... және ... қол өнер ... ... болуға тырысты, соның
ішінде мамандығы болмасада. Бірақта 1321 жылы ... ... ... ... ... сома ... ... міндетті қылды. Айналым ... ... ... және ... ... үшін 73 ... ... құрылды.
Сонымен бірге әр топтың жинаған жалпы салық сомасына бағалау жүргізілді.
Бағалаудың мәні болып ... ... ... ... ... ... ... мынада, барлық қосылған құнға салынатын салықтардың
алымдары мемлекетпен емес немесе оның ... ... ... ... ... ... айналысты. Қала өздерінің айналым
салықтағы 73 топтарын ашық саудада сатты және әр топты ресми ... ... ... ... ... ... ең жоғарғы баға
бергендерге беретін. Қалаға осы процедураның маңыздылығы ретінде ... ... тез алу ... ... ... ... ... табыстан
түскен пайыздан қосымша, арендалық сома суда ретінде қаралғандықтан ... ... ... ... ... ... ... пайда табады.
Акциз әкелінетін және шығарылатын тауарларға қала есігінде өндіріп
алынған. Ол тәртіп болған. Бірақта көптеген ... бар. Елге ... ... салынған, ал елден шығатын тауарлар салық төлеуден
босатылады. Отандық ... ... ... ауыл ... ... ... ... салынады, яғни қысқа шеңбер
арасында ғана «босатылған тұлғаң. Соңғылары қосылған құнға ... ... ... ... ... ... ғылыми
зерттеуінсіз, құнын ескермей-ақ ... ... ал ... ... 5 ... 25 % ... отырды.
Ескі Еуропада ақша шаруашылығы біршама дамыған және ... ... ... ғана ... ... XVІІІ ғасырда ауыл
шаруашылығы өніміне деген бағаның өсуі ... болу ... ескі ... алымдар қанағаттандырмады. Арендаторлармен жер
иелері мүделері әр түрлі ... олар тек бір ... ... ... ... неғұрлым салықты аз төлеу. XVІІІ ғасырда Англия ғана ... ... ... салу жүйесі ретінде қолданылатын жалғыз ел болды,
әсіресе қосылған құнға ... ... ... ... ... ... ... ставкалары қолданылды .
Немістердің ескі қала қабырғалары XVІІІ ғасырда ... ... ... ... ... ... алу ... Осы жерде контробанда жақсы дамыды, өйткені тасымалдау өте қымбат
тұрады, жаман жолдар жүкті ... ... ... ... кету ... өте ... ... Дәл осыған байланысты сақтандыру
өте қымбат тұратын іс болды. Сондықтанда тауар базарлары ... ... ... ... және ... ... ... болған.
Русьте тұтынуға салынатын салықтар саудалық және соттық формасында
қолданылды. «Мытң бажы таулы заставалар ... ... үшін ... ... бажы өзен ... ... ... «гостиннаяң бажы қойма
алу құқы үшін, «торговаяң бажы базар ұйымдастыру құқы ... ... ... баждары тауардың салмағы мен ұзындығын есептеу үшін, ал сол ... өте қиын ... ... мемлекеттік қазынаның табысын құруда қосылған құнға
салынатын салықтар арқылы өндіріп алуға және ... ... ... көп ... ... өйткені сол сала табысты көп әкелетін болған.
Алкоголді бар ішімдіктер өндірісі (нан шарабы, ыстық шарап, ... ... ... Ең ... арақ ... туралы Вятской
қолжазбасында 1147 жылы ... ... ... ... ... өндіруі
XІІІ ғасырда Италияда пайда болды. Арақ өнеркәсібі жоғарғы табыс әкелетін
тауарлар қатарына жәй дайындау ... ... ... ... тез сатылатын сала болып табылды. «Алкоголь ... ... ... ...... ... ... ал кейбір елдерде жасырын
жасалған және қылмыстығымен наркобизнеспен бірдей. Сонымен қатар, тарихи
қалыптасқан ... ... ... ... ... болуы әр кезең және
халықтың чиновниктерін ойланбай алкоголь ішімдігінің ... ... ... өндірісі мен тұтынуы жеке адамға және жалпы
қоғамның дамуына үлкен рөл ... Арақ ... ... кейін
мемлекеттің көңіл бөлетін объектісі болды және ... ... ... Көп ... ... арақ ... өндірісін өз қолына алды
немесе оны откупқа берген, ал сол ... ... өз ... ... ... аяғында әр түрлі проблемаларға байланысты ... ... ... ... ... ... ... шешім
қабылдайды. Реформа жүргізуі басынан аяғына дейін қаралып енгізілді. XX
ғасырда ... ... ... ... ... өз ... ... зертелгендігіне мына деректер: ... ... қала және ... ... тұрғылықты казактар мен казак
армиясы өндіріп өткізуі және осы құқықты ... ... алуы ... ... ... ... ... ішімдіктердің саудасын
біртұтас болуын қантамасыз ету болды.
Ресейдің қаржы жүйесі бірінші дүние жүзілік соғысқа ... ... ... ... ... түсімдермен толтырылды. ... ... ... ... ... (60%), оларға шарап монополиясы,
әсіресе қазынашылық шарап монополиясы мен ... ... 28% ... Екінші орында (мемлекеттік шаруашылықтан кейін ) қосылған құнға
салынатын салықтар болды (тұзға, шайға, қантқа және ... ... ... яғни оның ... ... ... салықтар), одан
кейінгі орында кеден алымдары, сыртқы және ішкі займдар.
1917 жылы билік ... ... ... ... ... ... спирттік ішімдіктерін тұтынуын жою керек деп есептеді. ... ... ... ... жаңа ... саясатқа бағытталуына
байланысты, мемлекеттің ... ... ... құру үрдісі басталды.
Кейінірек салық түсімдерін жоғарлату қажеттілігіне байланысты ... ... ... кең ... әкелуі акциз мына өнімдерге
енгізілді: табак, қант, сіріңке, ... ... ... ... және ... текстильдік бұйым. Осындай акциздік салық салуының кеңеюі ең алдымен
тұрғындардың сатып алу мүмкіндігінің нашар болуымен ... ал ... ... құнға салынатын ... ... ... жоғарлатуға мүмкіндік беріледі. Сонымен қатар, мемлекет өзінің
салықтық ортасындағы қысымды дамыту қажеттілігі ... ... ... басшыларына шаруашылық еркіндігі берілгендіктен
,мемлекетке табыстарды өткізу кезінде жылдам іс-қимыл ... ... ... және өз ... ... бақылау жұмысын қосылған құнға
салынатын салықтар инспекторлары және олардың көмекшілері жүзеге ... сол ... ... салық ставкаларының жоғары болуы
әсерінен жеке сауда және өнеркәсіп ... ... ... ... және жеке ... ... жаңа ... заңдылығын қабылдамау
әсерінен жалпы салық ... ... ... ... ... ... ... салық бұзушылығына қарсы қылмыстық
репрессия шаралардың қатаң болуына әкелді.
Кейінірек КСРО-ның қаржы жүйесі дүние ... даму ... ... бағытта дамыды. 1931 жылы мемлекетте өзіндік капитал ... ... жылы ... ... ... Жаңа ... ... жойды. Салық реформасының негізгі ... ... ... ... және ... салықтары жалпы бір айналым салығына айналды.
Екіншіден, мемлекеттік кәсіпорындар төлейтін ... ... ... ... ... ... осы төлем ведомствалық пайда болуымен бірігіп, яғни
салық ретінде болған жоқ. 1930 жылы ... ... қала ... ... ішкі ... ... гербтік алымдары жойылды.
КСРО-ның салық жүйесінде келесі он жылдықта ешқандай өзгерістер болған
жоқ (егер бойдақтарға салынатын салықты, жаңа деп ... КСРО ... ... әлем ... ... ... эволюцияға қарама-қарсы
бағытта болды.
Әлем тәжірибиесінде айналымнан алынатын салық ... құн ... яғни ... құн ... ... ... кеңесі «Еуропаның негізгі
(басты) тұтыну салығың деп жариялады, ол ... 46 жыл өмір ... ... рет ол 1945 жылы ... ... ҚҚС 1949 жылы ... П. ... ұсынылған, бірақ Франция өкіметі оның дәл сол кезде
өндірістің құлдырауы мен және тауар ... ... ... оны ... ... Тек ... жыл ... кейін елдегі
экономикалық жағдайдың жақсарғанынан ... ҚҚС ... ... Дүние жүзінің көптеген елдерінің қосылған құнға салынатын
салықтардың арасынан ... ... орын ... және теориядан
практикаға қысқа мерзім ішінде ауысқан салықтың ... ... ... ... ... ... ... уақытта 42 мемлекеттің салық
жүйесінде ҚҚС ... ... ... болып табылады, сонымен бірге ОЭСР
мүшесіндегі 17 ... ... осы ... ... ... ... үлесі 13,8% және ЖІӨ -де 5,5 % құрайды. ҚҚС дамуына ... әсер ... ... ішіндегі ең негізгілері мынадай:
қосылған құнға салынатын салықтар арқылы мемлекеттік табыстарды жоғарылату;
ҚҚС салық салу базасының көлемі үлкен;
өндірушілердің ... ... ... ... ... тауарды соңғы
тұтынушылардың шығындарына салық салуды ұйғарады; (тауарды соңғы тұтынушы
- ҚҚС ... ... ... ... ... ретінде, ол салық жүйесіндегі ҚҚС қолданылуы.
Сонымен қатар ҚҚС ... ... ... ... көрсетіп
отырғандай, дәлірек айтсақ Ұлыбританияның тәжірибиесі бойынша көптеген
жағдайлар осы салықты қолдану өте ... ... ... және ... анықтауларды қажет етеді.
ҚҚС енгізілу себебі айналым салығының әкелетін «каскадты тиімінң жою
үшін болды. 1968 жылы ғана ҚҚС ... ... ... ... ... бұл ... таза күйінде ешқандай мемлекетте қолданылған жоқ,
бірақта 1968 жылдан кейін тез ... ... ... Оған ЕЭО 1967 ... ... 3 директивалар елдерде ҚҚС тұтыну салықтардың ішіндегі ең
негізгісі ретінде қолдануы және осы ... ... ... мерзімін
енгізуі болды (1972 жылға дейін). Европалық одақ болашақта кіргісі келетін
мемлекеттерге ең ... ... ... ... ҚҚС ... ... одақ ... ҚҚС қосылған құнға салынатын салықтардың
құрамына кіреді, сонымен бірге олар қатарына көп ... және бір ... ... ... ... ... ... салығының салық салу базасы ретінде тауардың
өндірістен бастап, соңғы тұтынушыға дейінгі ... ... ... құны ... ... Ал бір сатылы салықтар –тауар ... ... сату ... өңдеуші өнеркәсібі көтерме саудада, бөлшек
саудада.
ҚҚС жоғарда айтылған салық түрлерінің орнына енгізілген. ҚҚС ... ... көп ... ... табылады, бірақ бір айырмашылығы ол ... салу ... ... ... қозғалысы келесі стадиясында пайда
болған, тек жаңа тауар құнының бір ... ... ... Көп ... сатып алу–сату актісінің барлығы ... салу ... ... ... көп ... ... ... болып табылады (салық
тауар қозғалысының барлық стадиясында жиналады), ал ҚҚС ... ... ... тауар қозғалысының барлық стадиясында төмен төленген ҚҚС
шегеріске жіберіледі. 1967-1991 жылдар аралығында салық ... ... 20 ... енгізілген. Осы елдердің салық жүйесінің өзгеруі ... ... ... ... ... және тез ... ... жаңа техника және құжат айналымы
жүйесі арқылы жүргізуге мүмкіндік береді;
ортақ ... ... ... ... ... ол ҚҚС салық жүйесіне
енгізу болып табылады;
ҚҚС сату ... ... өте ... ... табылады, әсіресе бөлшек
саудада жеке тауарларға салық салуды жеңілдету талаптарын жасайды;
ҚҚС басқа салықтарға қарағанда, бюджетке ... ... ... ... осы ... ... ең ... ретінде саяси
міндетті болады, яғни ортақ нарыққа ... ... ... Дәл осы ... Еуропа елдерінде тез дамуына өз ықпалын тигізді. ЕЭО ... ... ... ... экономистерінің ойлары бойынша қосылған ... ... ... ... ... және қызметтердің барлық жағынан
толық қамтитын салық түрлері ретінде екі салық ... ... ҚҚС ... саудадағы сатуға салынатын салық. ҚҚС қолдайтын ОЭСР мемлекеттері,
қолдау себебін олар былай түсіндіреді; осы ... ... ... және ... ... бар, салық арқылы қызмет және
тауарларды салық салу оңай және ... ... ... ... ... ... ... бірге қосылған құн салығы бойынша қолданатын механизмінен
жалтарыну мүмкін емес, ол бөлшек саудадағы сатуға салынатын салықта ... ... ҚҚС ... ... тез ... ... қарамастан,
қазіргі кезде экономикалық және кәсіпкерлік деңгейлерде осы салықтың
артықшылығымен ... ... ... ... ойы ... ... ... және өз табиғаты бойынша регрессивті болып
табылады. Осы салықты қолданудағы шығындар ... ... ... ... ... ... ... қажеттігіне байланысты;
қымбат бағалы компьютер қолдану қажеттілігіне байланысты; кәсіпкерлердің
накладной ... ... ... Бірақ бұл шығындарды белгілі ... ... ... ... ... осы ... кіші ... айналымы
бар кәсіпкерлер салықтан босатылады және тағыда басқа. Сондықтан, ... 10-15% ... ... ... салу ... 60-70% ... ... біріңғай қойылымын қою арқылы ҚҚС қызмет ету жүйесін
жеңілдетеді.Осы арқылы ... ... ... және ... ... ... қатар әлеуметтік масаттарға байланысты салықтың
қойылымын төмендетуді және азық-түлік ... ... ... ... ... ... ... тауарларға нөлдік ставка
қолданылады. Қымбат бағалы заттарға жоғарлатылған ставка ... ... ... ... ... ... үшін ҚҚС ... шешім болды. Сонымен бірге ҚҚС өтудегі негізгі мақсаттары ... ... ... ... ... ... түсімін көбейту;
Мемлекетте қолданатынсалық салу жүйесін жеңілдету және жүйелеу.
Тәртіп бойынша ҚҚС ... ... ... есептерге байланысты
жалпы салық реформасы кезінде өту керек болды.
Жалпы үрдісс мынаны талап етеді:
жаңа жүйенің тиімділігін ... ... ... ... ... салық салудың түпкілікті талдауын;
шетел елінде стажы бар, тәжірибие мамандарды дайындау;
жаңа ... өту ... ... сатуға міндетті түрде шот –фактура жазып беру;
құжаттардың және ақпаратты өңдеудің автоматтандырылған жүйесін құру;
кәсіпкерлерге банк ... ... ... құру;
ҚҚС жүйесі көрсеткендей бұл қосылған құнға ... ... ... ... елдерінде және т.б. мемлекеттерінде жақсы дамыды.
Дүние жүзінің салық ... ... 4 ... ... болады. Бірінші
қадам – салықтардың пайда болуында дамымағандығымен және ... Бұл ескі ... орта ... ... ... ... ... - XVІ-XVІІІ ғасырлар, бұл кезеңде еуропаның қоғамдық
өміріндегі ... ... ... кездер және ақша шаруашылығы
натуралдық шаруашылықты шығарып тастаған кез, ... ... ... ... ... ... жаңа ... табыс көздерін
іздеу қажет болды. Жаңа салық түрлері ... ... ... ... батыс еуропа мемлекеттерінің бюджеттін осы кезеңде толтырып
отырды. Мысалы, Англияда акциздің 200 түрі ... және ... ... ... болды, мысалға, шай қорабы. Голландияда XVІІ ... ... ... салықтардың көп болуы соншама, тарихшы де-Вита
айтуы бойынша қонақ үйде берілген бір порция ... 34 ... ... Тікелей салықтарда осы кезеңде көп түрлерімен ерекшеленеді және
де өзгешеліктері болды: Англияда өлгендерге салық ... ... ... ... ... салық салынған.
XVІІІ ғасырдың аяғында жаңа салық қадамдары басталды. Осы уақытта
салық салу тәртібі өңделіп ... ... ... ... , егер
көп салықтардың болуы өзіне жүктелген мақсаты орындамай ғана ... даму ... ... және ... ... зиян ... отырып
қазынаға да зиян әкеледі деген. ... ... ... салу ... ... салықтар аз болуымен ... ... ... ... анық бола ... әкімшілік тәртібі
өңделген және таңдау кезінде көп табыс әкелетін ... көп ... ... ... тарихы алдыңғылармен салыстырғанда мемлекеттің
қаржылық саясатында көрсетілген, ... ... ... ... ... ... ... жер иеленушілермен аристократтар
арасындағы күрес XVІІ ғасырда ... XVІІІ ... ... ... ал ... мүлде жер салығының болмауына дейін әкелді.
Авторитеттің өсуіне және аристократия капитал ұғымы ең ... ... ... ... Осының нәтижесінде өндірісті тежеген
көптеген қосылған ... ... ... ... ұлы ... сауда
реформасы болды.
XІX ғасырдың басында жоғарғы сынып мүделеріне, жұмысшылар мүделері
қосыла бастайды және олар өздеріне ауыр түсетін және ... ... ... жою ... сұрақтарды көтере бастады:1825 жылы қосылған құнға
салынатын салықтар жойылды және 1845 жылы нанға салынатын салықта. ... ... ... ... ... ... салық жүйесі
құрылды.
XІX ғасырда ... ... ... ... ... ... салықтардан және көптеген қосылған ... ... ... XІX ... ... ... дамыған капиталистік
елдерде салық жүйесіне табыс ... ... ... және ... ... қосады. Нақты салықтар артқа қалдырылады. Бірақта біршама
табысты қосылған құнға салынатын салықтар қалдырылды.
Қаржы ғылымы болашақ ... ... ... ... ... қажеттілігіне арналған мемлекетке қызметтер әр қашан өз орнын
табады, сондықтанешқандай қоғам салықтарсыз өмір сүре алмайды.
Төртінші даму қадам – ол жаңа ... ... Осы ... ... ... менталитетін ескере отырып, салық салудың әділдігі мен
тәртіптілігімен ... ... ... ... ... ... және елдің барлық аумағымен шаруашылық саласыда ,
ал екінші жағынан салық төлеуші мүмкіншілігі де.
Қосылған ... ... ... ... қала ... ... ... кездегі жаңа салықтарға дейін болып табылады.
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... және дамуы
Қазақстанда ҚҚС енгізу мезетінде ол дүние жүзінің 40-тан астам елдеріне
қолданылды. 1991 ж. бастап ҚҚС ҚР ... ... ... ... осы ... ... ресми түрде тәуелсіз мемлекет мәртебесіне
ие болды. ... ... ... ... ... ...... жүйе,
бұрынғы әкімшіл - әміршіл жүйенің ізін алып жүрді және экономикалық дамудың
нарықтық жолында тұрған жас ... ... сай ... ... Жоғары Кеңесімен қабылданған ... ... бірі ... ... жай ғана ... жоқ, ... салудың әлемдік тәжірибесіндегі прогрессивті тенденцияларды есепке
алатындай “ҚР ... ... ... және ... ... ... ... болып
табылды.[3]
Осы жүйенің жетілдіруіндегі негізгі мақсат – ... ... ... ... ... құн ... енгізілуі болды. Ол үшін
көптеген себептер ... ... ... ... ... ... мен
шаруашылық субъектілерінің көбеюіне, ... ... ... ... ... қиынға соғатындай өндірістің арнайы формаларының
құрылуы мен ... ... ... өсуі ... ... ... дамуы, осы өнімнің
бір бөлігін мемлекет қазынасына жұмылдыратындай универсалды ... ... ... ... ... кезеңдегі бүкіл қаржы саясаты
тәрізді, айналымнан алынатын ... ... ... ие болмаған.
Экономикалық жүйенің тиімді жұмыс ... ... ... ... ... ... ... қолданудың кемшіліктері
болды. Негізінен олар келесідей ... ... ... ... алу тәртібі, тауар түріндегі ... ... тұра ... ал ... ары ... шығындалуы халық
шаруашылығында жалпы төлем- қабілеті бар сұраныстың тауар ... ... ... ... күшеюіне әкелетіндей, бюджетте қаржы
ресурстарының қалыптасуына көмектесті;
б) ... ... ... төлеу кәсіпорындардың
экономикалық мүдделерімен ... ... ... ал ... ... және алып ... ... белгілі бір дәрежеде
ынталандырмаушы сипатта болды;
в) ақша жиналымдар айналымынан алынатын ... ... ... ... ... ... ұқсас болатын
ақша жинақтарын алу үшін басқа қайта бөлу түрлерін бір ... ... бөлу ... ... ... айналымнан алынатын салық түріндегі түсетін ақша
ресурстарының материалды қамсызданбауы негізінен екі себеп ... ... ... ... мерзімінің соңына дейінгі айналымнан алынатын
салықты өндіріп алу нәтижесінде. Бұл жағдайда, уақыт жөнінен ... ... ... яғни ... ... ... жетпей жатып салық сомасы
бюджетке түсіп қойды. Екіншіден, тауардың жартысы ... ... ... ... ... бағадан төмен бағалар
бойынша өткізіледі. Тауарлардың арзандатылуы бюджетке ... ... ... ... бұл жағдайды салық салынған айналым осы
тауарларға ... ... ... ... ... ... ... жоғалтулар жылдар бойынша қатты тербелген және ... ... ... ... ... акциздік және кеден алымдарын енгізуді болжайтындай
айналымнан алынатын салық базасын ырғақты бағалардың жаңа негізіне ауыстыру
мүмкін болмаған ... бұл ... ... ... ... ... ... салық жүйесіне енгізу кезінде мемлекет өз алдында келесідей
мақсаттарды қойды:
бюджеттің табыс бөлігін бір қалыпты қамтамасыз ету ... ... салу ... ... түсімдерін инфляциялық құнсызданудан қорғау;
тұрақсыз экономика жағдайында бюджеттің бір қалыпты табыс көзін құрастыру;
шығынды төлем қабілетін төмендету және ... ... екі ... ... ... жою және инфляцияның қарқынын төмендету.
Бірінші мақсатқа жету үшін ҚҚС ... ... және ... ... қамту және нарық экономикасының барлық талабына сай келуі арқасында
жетеді. Екінші мақсатқа былай жетуге болады, ҚҚС баға ... ... яғни баға ... ... ... ... түсімдер
жоғарлайды. Үшіншіден, мемлекетке заңды және жеке ... ... ... қарағанда, тауар мен қызмет көрсетулерді есепке алған оңай ... ... ... ... ҚҚС ... ... ... жалпы
эквивален функциясын орындамады, сондықтан натуралды айырбас үстем болды.
Тауарлардың ... ... ... ... ... болу ... сұраныс төлем қабілетінің инфляция ... өзі ... ... құлдырауына байланысты ұсыныстар қысқаруына әкеліп соқты.
ҚҚС ҚР енгізудің себебі ретінде ... ... ... ең ... ... ол ҚҚС салық жүйесінде қолданылуы болды. Ал келесі ... ... ... ... ... ... ... қажет болды, ал ҚҚС дәл
сол ... ... ... ҚҚС артықшылықтары келесіден тұрады:
- ҚҚС өнім бағасына енгізілмейді, керісінше баға ... ... ... ... ... бұл өндірістің шығыны мен рентабелдігіне әсерін
жояды;
- салық салу объектісі ... ... ... ... ... ... бүкіл өнім болады, яғни ... ... және ... ... ... бойынша емес, бұл өз кезегінде салықтың
соңғы өнімде жиналмауынан ... ... салу ... ... ... ... жүйе ... салық органдары мен салық төлеушілерінің
көзқарасы ... ... ... алу ... өте ... ҚҚС ... белгілі бір дәрежеде өзін-өзі бақылайтын үрдіс болып табылады,
себебі әр келесі сатып алушы, оның жеткізушілері олармен ... ... ... ... дұрыс тіркелуінде мүдделі;
- ҚҚС мемлекет табысын үлкейтудің тиімді құралы болып ... кең ... ҚҚС ... сәл ... арқасында бюджет
түсімдерін едәуір кеңейтуіне мүмкіндік береді;
- ҚҚС экономикалық іс-әрекетінің барлық салалары мен ... ... ... ... ... мөлшеріне және тағы басқа
қарамастан ... ... ... ... ... ... ... елдерде экспорты ынталандыру үшін фирмалар экспортерларға,
экспорт өнімінің бағасына кіретін, айналым салығының бір бөлігін қайтаратын
тәртібі бар. ҚҚС ... ... ... ... ... ... шығындарды
есептей отырып осы соманы дұрыс анықтауға мүмкіндік береді. Импорт кезінде
ҚҚС протекционистік саясаттың ... ... ... қолданылады. Осыдан,
ҚҚС сыртқы ... ... ... тәсіл ретінде қолдана
алады.
-әр түрлі елдерге бірдей салық саясатын өткізуге көмектесетіндей, ҚҚС
интеграциялық ... ... Бұл ... ... ... оны ЕЭО елдер тәжірибесімен қуатталады, ал олар үшін ҚҚС ... ... ... көзі ... ... ... ... құн салығын енгізудің өзіндік
қарсыластары мен қолдаушылары болды. ... ... ... ойы ... ... дағдарысына әкелетіндей, экономиканың құлдырап кетуінен
алшақ болу үшін, қалай жалпы сұраныстың, солай жеке тауарларға ... ... ... ... жасалған болатын. Сондай-ақ, олар Батыстың
дамыған елдерінің тәжірибесіне сүйенеді. Ал ол елдерде, ҚҚС бәрін қамтитын
экономикалық шара ... ... және оның ... ... Қазақстанда қосылған құн салығын енгізу, өндіріс құлдырауымен
айқындалған ұсыныстың қысқару жағдайында, өз артынан, бір ... ... одан әрі ... ... ал ... ... мен ... қабілетінің одан сайын артта қалуына әкелді. Нәтижесінде өнеркәсіптік,
ауылшаруашылық кәсіпорындардың көбісі ... ... да ... ... ... қалды. Мемлекеттік бюджеттен көптеген қаржы-
қаражаттың құюын талап етті, нәтижесінде оның ... одан әрі ... ал ... ... ... кетті. Осыдан төленбеген төлемнің
дағдарысы, инвестициялық бағдарламалардың ... ... ... ... ... ... және жасырын жұмыссыздықтың өсуі
және т.б. болды. Бұл экономикалық дағдарыстың болуының негізгі себебін ... ... ... ... ... экономикалық жүйенің жеке
компоненттері мен ... ... ... жұмылдырылған.
Бірақ, сол жағдайда дәл ҚҚС ... ... ... ... ... ... бойынша, ҚҚС табиғаты мен жұмыс істеу механизмін олармен
түсінбеушілігі. Сөйтіп, мысалы, ... ... ... ... ... ... ҚҚС толық көлемде төлейді. Бірақ әр жаңа операция сайын
ҚҚС өседі және оның ... ... ... отыруға мәжбүр. Осындай
операция тауар өндірісінің әр сатысында өтіп отырады. Соңында, кәсіпорынның
айналым қаражатының бөлігі, ҚҚС ... ... тең ... ... алынып тасталынады. Бұл сома ... ... ... ... ... баға ... жатады. Нәтижесінде екі
жақты жағымсыз тиімділік пайда ... бір ... ... ... ... ... ... ал екіншіден – тұтынушының төлем
қабілеті ... ... де ... ... ... ... және бір мезгілде өндіріс көлемі мен төлем қабілетті тұтынушы
сұраныстың төмендеуіне әкеледі. Сөйтіп, ҚҚС-тан бюджетке ... көп ... ... ... ... зиян ... қатты жағымсыз әсерді, ҚҚС жаңа жоғары технологиялық, ... ... ... ... жасалатын өнім құрылысында
қосылған құнның үлес салмағы, ... ... ... ... ... әлде ... ... ҚҚС ең алдымен қазіргі жоғары тиімді ... ... ... ... ... қайнар көзі ақша ... ... ... олардың өндірісіне тауарлар мен заттардың күрт жетіспеушілігі
жағдайында, монетаристік саясатпен ҚҚС үйлесімсіз. Осы негізде мақалада ... алып ... ... ... оның ... өндірістің дамуына,
рационалды дамуына ... ... ... ... ... ... өңдеу керек делінген.
Біздің ойымызша, қосылған құн салығын енгізуге қарсы шыққандардың
басты қатесі, олармен қосылған ... ... ... салуды түсіну үшін,
осы салықты төлейтін тұлға мен төлеуші–тұлғада осы салықтық ... ... ... жату айырмашылығын айқындамауда. ҚҚС кәсіпорын
қаражатын азайтпайды, ... ... ... ... тұтынушымен төленеді.
Альтернативті варианттар ішінен тұтынушының өнімді таңдау мүмкіншілігі бар,
ал ол өте маңызды, ... ... өз ... сұранысқа әсер етеді. Тауар
өндіруші өзінің ешқандай қаражатын ... тек егер ... ... ... болмайтын, біреудің дайын өнімінің сатып алушысы
болмаса. Батыс елдеріндегі ҚҚС шектеулі ... мен онда ... ... ... ... ... онда фактілер керсінше айтуда.
ҚҚС салық жүйесіне енгізуде әр түрлі көз- қарастар жөнінен қарастыруға
болады. Егер оны ҚҚС ... ... ... ... ... қарасақ, онда оның, мемлекеттің тәуелсіздік ... ... ... шаралармен шешімдер қабылдауды, нарық
қатынастарының дамуымен, меншіктің әр түрлі формаларының ... ... ... ... ... әдісінен бас тартуды
талап еткенін ескерген жөн. Осы ... ҚҚС оның ... ... ... ... ҚҚС ... басты дәлел ретінде салық салу базасының
кеңеюі, жоғары салық тәртібі және ... ... ... ... ... тәжірбиесін ескере отырып және оны бүгінгі салық саясаты
басымдылықтары көз-қарасы жағынан анализдей отырып, ҚҚС ... ... ... ... ... ... ... болады
әсіресе–мөлшерлемесі 28% және 20% болатындай және ... ... және ... ... ҚҚС 28% ... ... әсерінен, бір
жағынан баға өсуін тездетті, ал екінші жағынан ... алу ... ... қалды. Осының нәтижесінде көптеген өнеркәсіптік және ауыл
шаруашылық кәсіпорындары өзін қаржыландыру үрдіссін қантамасыз ... ... ... өндіруге де. жағдайы болмады. ... ... ... ... ... қажеттігі туындады, осының нәтижесінде
дефициттік жағдай қалыптасты.
ҚҚС-ның жағымсыз әсерін азайту ... ... ... ... сатысының барысында жасалған, ал ол ҚҚС қолданылуын жеңілдетті.
ҚҚС мен акциздердің экономикалық мәні мен ... ... ... ... салынатын салықтардың тобының өзінің толық анықтамасын
келтірейік, сол үшін әр ... ... ... қарастырамыз:
экономикалық әдебиеттерден, анықтамадан, заңдық актлерден.
Салықтық қазақша–орысша сөздікте келтірілген анықтама ... ... ... ... - бұл ... ... және
қызмет көрсетулерден өндіріліп алатын салықтар болып табылады. Қосылған
құнға салынатын салықтар бұрынғыдан келе ... ... ... көзі ... табыладың Мысал ретінде ҚҚС; айналымға салынатын салық
, акциз, елтаңбалық алымдар және т.б.[4]
Карагусова Г.Н. өзі ... ... ... ... құнға салынатын
салықтар—олар мынадай салықтар, салықты көтеруші иығына ... ... ... ... ... ... мінездемесі ретінде мемлекетпен
нақты салық төлеуші (тауар тұтынушы) арасындағы үшінші тұлғаның міндетті
түрде ... ол ... ... ... ... ... жабдықтаушы.
Толығырақ анықтама ҚР «Салықтар және басқада бюджетке төленетін
міндетті ... ... ... ... ... ... салынатын
салықтар –тауар және қызмет бағасына немесе тарифіне ... ... ... және ... ... ... мүлкіне тікелей
байланыссыз болып табыладың.[6]
Қосылған құнға салынатын салықтарды қолдану кезінде салық төлеушінің
нақты шығындарын ... ... ... ... тауарлармен
қызметтерден басқа немесе ирроционалды тұтынуды ... ... ... ... салық салу. Сонымен бірге қосылған құнға ... ... ... бар, яғни табысы жоғарыларға қарағанда, табысы ... ... ... ... ... ... төлеген кезде
ақшасының көп бөлігінен айырылады.
Осындай жағдайда қосылған құнға салынатын салықтар көмегімен мемлекет
фискалды саясатын ... ... зор, яғни ... ... салынатын
салықтар арқылы бюджетті толтыру оңай, ... ... ... ... ... ... есептеу оңайлау болып табылады және осы
кезде төлеушілерге салық салудан жалтарыну ... ... ... ... ... республикада кеңінен қолдануына
байланысты өзінің артықшылықтары бар. Оларға ... ... ... ... ... салықтар, егер оларды рационалды пайдаланылса және
тиімді қолданылса, онда олар мемлекетке үлкен қаржылық түсімдердің ... ... ... ... ҚҚС, ... ... бюджеттік түсімдердің
ең негізгі көзі б.т.
Қосылған құнға салынатын салықтар аз және ... ... ... ... ... төлеушілерге ауыртпашылығы онша сезілмейді,ал
тікелей салықтар тез ... және ... ... төлеуді талап етеді.
Қосылған құнға салынатын салықтарды төлеу, егер олар бірінші қажеттіліктегі
заттарға жатпаса ғана, салық төлеушінің ақшасы бар ... ... ғана ... ... ... алуда көрсетіледі, осыған байланысты салық
өндіріліп алынады.
Қосылған құнға салынатын салықтардың мемлекетке жағымды жағы ... ... осы ... ... жалтарына алмайды.
Қосылған құнға салынатын салықтарды жинау тікелей салықтарға қарағанда өте
жеңіл болып табылады, өйткені салықты көтеруші болып көптеген ... ... ал ... ... ретінде өндіруші немесе сатып алушы болып
табылады.
Қосылған ... ... ... ... айтылған осындай
аргументтер олардың кең түрде ... ... ал бұл ... ... ... ... Сондықтан да, қосылған құнға салынатын салықтар мен
тікелей салықтардың арасында рационалды қарым- қатынасты табу ... ... ... ... ... ... ... тауарларға салыну қажет. Жоғарыда айтылғандай, қосылған
құнға салынатын ... ... ... ... ал мемлекет тұрғындардың
кедей болмауын, аш болмауын, ... ... ... ... ... ... осының барлығын болдыртпау
үшін бірінші қажеттіліктегі тауарлар құнын төмен етіп ... ... ... қажеттіліктегі тауарлардың құнын төмендету ... өмір сүру ... тез ... ... ... кедейлер, осының
нәтижесінде әлеуметтік шиеленіске әкелуі мүмкін.
2 Тарау. Қазақстан Республикасында қосылған құнға салынатын салықтың
құрылу негізі және қызмет ету ... ... ... құн ... ... ... ... құн салығы тауарларды ... ... ... және олардың айналысы үрдісінде қосылған, оларды өткізу ... ... ... құнының бір бөлігін бюджетке аударуды, сондай – ақ
Қазақстан Республикасының ... ... ... кезіндегі аударымды
білдіреді. Салық салынатын айналым бойынша бюджетке төленуге тиісті ҚҚС
сатылған тауарлар үшін ... ҚҚС ... мен ... ... ... ... ... сомасы арасындағы айырма ретінде айқындалады.
Салық салу объектілері мыналар:
Салық ... ... ... ... болып табылады[7].
ҚҚС төлеушілері ... ... ... ... ... құн ... ... есепке тұрған түлғалар қосылған
құн салығын төлеушілер болып табылады, сондай-ақ тауарлар импорты ... құн ... ... ... ... ... ... осы
тауарларды ҚР-ның аумағына импорттайтын тұлғалар болып табылады.
Кез келген (он екі ... ... ... қорытындысы бойынша
тауарларды (жұмыстарды, қызмет ... ... ... ... ең төмеңгі айналымнан асатын болса, тұлға осы кезең ... ... он бес ... күннен кешіктірмей қосылған құн салығы
бойынша есепке қою туралы салық органына ... ... ... ... ... ... ... салықтан босатылатын өткізу
бойынша айналым, сондай – ақ жеке ... жеке ... ... ... егер ... ... ... қызмет мақсатында пайдаланылмаса,
есепке алынбайды. Өткізу бойынша ... ең ... ... ... ... ... белгіленген айлық есептік көрсеткіштің 15000 еселенген
шамасын құрайды. Қосылған құн салығы бойынша есепке қойылуға ... ҚҚС ... ... ... ... ... асыратын немесе жүзеге
жоспарлаған тұлға ҚҚС бойынша есепке қою туралы өтінішті ... ... ... бере ... ... ... бойынша сол есепке қою туралы өтініш
берген айдан кейінгі айдын алғашқа күнінен бастап ҚҚС ... ... ... ... ... кейін он жұмыс күнінен кешіктірмей
қосылған құн салығы бойынша есепке қою туралы ... ... ... ... ... тұлға салық органы оған ҚҚС бойынша есепке қою туралы
куәлік ... ... ... ... құн ... ... ... мемлекетік орган салық төлеушінің өтініші бойынша оның
құрылымдылық бөлімшелерін ... құн ... ... ... ретінде
қарастыра алады. Құрылымдық ... ... құн ... ... деп ... ҚҚС ... ... бөлімшелердің орналасқан
жері бойынша салық органдарына қосылған құн салығы бойынша оларды есепке
қою ... ... ... ... құрылымдық бөлімшелеріне тапсырма
беруге) міндетті.
Тұлғаны ... ... ... ... ... қойған кезде, оның есепке
қойылған күндегі тауарлар (негізгі құралдарды қоса алғанда) ... ... құн ... ... есепке жатқызуға құқығы бар.Қосылған құн салығы
бойынша есепке қойған кезде салық органы ... оның ҚҚС ... ... қойылғаны туралы куәлік беруге міндетті, онда:
Тұлғаның атауы және оның деректемелері;
Салық төлеушіге берілетін ... ... ... ... ... құн ... төлеуші болған күні көрсетіледі.
Егер ҚҚС төлеушінің соңғы 12 ... ... ... ... айналым
мөлшері салық салынатын ең төмен айналым ... ... ол ... салық органына өзін қосылған құн салығы бойынша есептен шығару
туралы өтініш беруге құқылы.
Салық салынатын ... ның ... ... ... ... ... ... аумағына
әкелетін немесе әкелінген тауарлар салық салынатын импорт болып табылады.
Салық салынатын айналым ... ... ... кезіндегі мемлекеттік бақылау мәселелері
бойынша ҚР-ның заңдарында өзгеше көзделмесе, ... ... ... оған ... ... ... жасаған тараптар қолданатын бағалар
мен тарифтерді негізге ала отырып, өткізілетін тауарлар ... ... құны ... ... ... ... ... сондай-ақ салық салынатын айналым
мөлшері, ҚҚС енгізбей, өткізу бойынша ... ... күні ... ... негізге алына отырып анықталады, бірақ бұл олардың
баланстық құнынан кем ... ... ... ... ... ... есепте көрсетілген
тауарлардың құны осы тармақтың мақсаттары үшін ... құн ... ... ... ... мүлікті берген кезде кепіл берушідегі салық
салынатын айналым мөлшері, оған қосылған құн салығын енгізбей, осы ... ... ... заем ... сомасы негізге алына отырып
анықталады. Тауарды бөліп-бөліп төлеу ... ... ... ... ... ... шарт ... көзделген барлық тиесілі
төлемдер ескеріле отырып анықталады.
Үшінші ... үшін ... ... ... ... ... ... айналымның мөлшеріне комиссиялық сыйақы қосылады.
Салық салынатын айналым мөлшеріне акцизделетін ... мен ... ... акциз сомалары енгізіледі. Оларды сатып алған кезде ҚҚС бойынша
есепке жатқызу көзделмеген ... ... ... ... салынатын
айналым мөлшері тауардың өткізілу құны мен бегіленетін баланстық ... оң ... ... ... ... ... негізгі қаражат
ретінде алуына жататын мүлікті қаржы лизингіне беру кезінде салық ... ... ... ... ... ... ... төлем мөлшері
негізінде, оған сыйақы мен ... ұн ... ... ... ... ... ... төлемдер сомасының негізінде, оларға алу мерзімі
басталатын күн қаржы ... ... ... мүлікті лизинг алушыға
берген ... ... ... сыйақы мен ҚҚС сомасы ... ... ... ... шарты бойынша алынуға жататын барлық лизингтік төлемдердің
жалпы сомасы және оларға ... мен ҚҚС ... ... осы шарт
бойынша өткізу жөніндегі айналым жасаудың алдындағы ... ... ... ... ... ... ретінде белгіленетін салық салынатын
айналым мөлшері арасындағы айырма ретінде, айналым ... ... ... ... ... көрсетулердің) құны қандай
да бір өзгеріске түскен жағжайда, салық салынатын айналым мөлшері тиісті
түрде түзетіледі.
Салық төлеушінің салық ... ... ... ... ... тауарлар;
мәміленің шарттары өзгерген,
өткізілген тауарлар (жұмыстар, қызмет көрсетулер) үшін баға, өтем өзгерген;
өткізілген тауарлар ... ... ... үшін теңгемен төлеу
кезінде құнының айырмасын алған;
Өткізу ... ... ... ... ... ... салу айналымының мөлшерін түзету қосымша шот-фактураның немесе
растайтын басқа да құжаттардың негізінде жүргізіледі.
Күмәнді талаптар бойынша салық ... ... ... ... ... тауарлар (жұмыстар, қызмет көрсетулер) үшін төленетін ақының
бір бөлігі немесе бүкіл ... ... ... ... ... ... ... төлеушінің мынадай жағдайларда:
күмәнді талаптың туындауына байланысты ҚҚС ... ... ... ... үш жылдан соң;
банкрот деп танылған ... ... ... ... ... ... әділет органдарының шешімі шығарылған салық кезеңінде
бюджетке жарна ретінде енгізілуге тиіс ҚҚС сомасын ... ... ... ... ... ... ... импорт мөлшеріне ҚР-ның кеден заңдарына сәйкес белгіленетін
импортталатын тауарлардың кедендік құны, сондай-ақ салықты ... ... ... ... ... салық және бюджетке төлентін басқа да
міндетті сомалары енгізіледі.
Нөлдік ставка бойынша салық салынатын айналымдар
Тауарлар ... ... ... ... ... аталған
тауарларды өткізу бойынша айналымға көрсетілген ставка бойынша қосылған құн
салығы салынуға тиіс.
ҚҚС босатылған айналымдар:
пошталық ақы төлеудің мемлекеттік белгілері;
акциздік алым ... ... ... асыратын, соларға байланысты мемлекеттік баж
алынатын қызметтерді;
ҚР Ұлттық банкі өткізетін тауарлар ... ... ... ... ... ... ... асыру бойынша
көрсетілетін қызметтерді;
мемлекеттік ... ... ... ... ... заңдарына сәйкес мемлекеттік мекемелердің пайдасына өтеусіз негізде
негізгі құралдарды беру, сондай-ақ мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... беруді;
жарғылық капиталға жарналарды;
жарғылық капиталға жарна ретінде алынған мүлікті қайтарып алуды;
жерлеу бюроларының әдет-ғұрыптық ... ... ... ... ... ... өткізу жөніндегі қызмет ... ... ... ... ... айналымды;
банк карталарымен операциялар бойынша есеп қисаптарға қатысушыларға жинау,
өңдеу және таратып беру жөніндегі қызмет көрсетулерді қоса ... ... ... ... ақпараттық және технологиялық өзара іс-
қимылды қантамасыз ету жөнінде көрсетілетін ... ... ... кеден аумағына «ҚР кеден аумағында тауарларды ұқсатуң кеден режимінде
әкелінген ... ... және ... ... қызмет көрсетулер;
Халықаралық тасымалдау болып тасымалдарға байланысты жұмыстар мен қызмет
көрсетулер , атап ... : ҚР ... ... ҚР аумағына
импортталатын тауарларды, оның ішінде поштаны тиеу, түсіру , қайта тиеу,
жәнелту бойынша ... ... ... ... ... жүктер ;
техникалық, аэроновигациялық, әуежай қызметін ... ; ... ... ... ... ... тңіз ... көрсету;
тұрғын үй қорын басқару, ұстау мен ... ... ... көрсету .
Қосылған құн салығынан босатылатын импорт
1. ҚҚС мынадай тауарлардың импорты босатылады:
ұлттық валюта, шетел ... ... ... ... ... ... қағаздар импорты;
жеке тұлғалардың ҚР Үкіметі бекіткен ... ... ... ... тауарлар импорты;
акцизделетін тауарларды қоспағанда, ҚР Үкіметі белгілеген тәртіппен ізгілік
көмек ретінде әкелінген тауарлар импорты;
акцизделетін тауарларды қоспағанда, мемлекет, ... ... ... ... ... ... ... әкелінген
тауарлар импорты, оның ішінде техникалық қызмет көрсету
шет елдің дипломатиялық және ... ... ... ... ... ... ... бірге тұратын олардың отбасы мүшелерін
қоса алғанда, осы өкілдіктердің дипломатиялық және әкімшілік ... жеке ... үшін ... және ҚР ... ... ... ... ... ... импорты;
салық төлеуден босатуды белгілейтін кеден режимдерінде ҚР кеден заңдарына
сәйкес декларациялануға тиісті тауарлар импорты;
дәрі –дәрімектік заттардың, оның ... ... ... ... ... ... және медициналық
техниканы қоса ... ... ... ... ... және медициналық (мал ... қоса ... ... және ... заттарын өндіруге
арналған материалдар мен жинақтаушы заттар, медициналық (мал ... ... ... маркаларынның (коллекциялық маркалардан басқа) импорты;
қағаз ақша белгілері өндірісі үшін ҚР ҰБ және оның ... ... ... ... мемлекеттер үкіметтерімен халықаралық ұйымдардың желісі
бойынша берілген гранттар қаражаты есебінен ... ... ... ... ... ... ... бюджет жарнасына жатқызылуға тиіс ... ... ... ... ... қоса ... алынған
тауарлар, жұмыстар мен ... ... ... ... ... ... немесе пайдаланатын болса, сондай-ақ, егер мынадай
шарттар орындалатын болса:
тауарларды алушы салық төлеуші болып табылса
тауар беруші ҚР аумағында өткізілген ... ... ... ... ... ... берілетін басқа да құжат табыс ... ... ... ... ... ... ... табылмаса, берілетін шот-
фактура немесе басқа құжат «ҚҚС жоқң белгісімен жазылады;
тауарлар импорты ... - ҚҚС ... ... болса;
ҚҚС іс-жүзінде бюджетке енгізілген болса, олар үшін төленуге тиіс ... ... ... ... ... ... ... берушінің қаржы лизингіне беруге жататын мүлікті сатып алуымен
байланысты шығыстары салық салынатын айналымның ... үшін ... ... ... ... ... ... бойынша өнім беруші төлеуге тиіс салық
сомасы;
оларда қосылған құн салығымен бөліп көрсетіле отырып ... ... жер ... ... ... ... ... осы
белгіленген ставкадан аспайтын салық сомасы;
жазылған шот-фактуралар ... ... ... ... берушінің айналым
жасау күніне айқындалатын салық салынатын айналым мөлшеріне келетін салық
сомасынан аспауға тиіс ... ... ... ... ... ... кедендік жүк декларациясында
көрсетілген және белгіленген тәртіппен ҚР-ның бюджетіне төленген және ... ... ... қайтарылуға жтпайтын салық сомасы;
ҚҚС төленгенін растайтын төлем құжатында көрсетілген салық сомасы;
темір жол ... әуе ... ... жол жүру ... ... ... айырысулары банктер арқылы жүргізілетін коммуналдық ... ... ... ... ... ... ... есепке қойылған күнге жасалған тауарлардың қалдықтарын түгендеу
тізімдемеде көрсетілген салық сомасы ;
тауарды ( жұмыстарды ,қызмет ... ) ... есеп ... ... ... ... , ... –касса машинасының чегінде
көрсетілген салық сомасы осы есепке ... ҚҚС ... ... шартқа сәйкес оларға қатысты тауарлардың экспорты мен
импортына салық ... ... ... ... ... импортталатын тауарларды берушілерге төленуге тиіс ... ... ... ... тәртіппен есепке жатқызылыды.
ҚҚС сәйкес төленген жағдайда, төленген салық бюджетке салық ... ... ... есепке жатқызылады.
Егер шот–фактураның жазбасында көрсетілген тауарларды өткізу бойынша
айналым жасау күнінен ... ... ... ҚҚС ... ... сол салық кезеңінде есепке жатқызылады.
Есепке жатқызылмайтын ҚҚС егер:
ҚҚС төлеушінің кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетулерді);
қонақүй ретінде пайданылатын ғимараттарды қоспағанда, тұрғын ... ... ... бір ... ... ... сатып алынға жеңіл автомобильдерді;
жалдау шартына сәйкес жөндеу шығыстарын жалға беруші өтеген және ... ... ... алушының салық салынатын айналымы болып табылатын
жағдайларды қоспағанда, тұрғын үй ... ... ... ... ... тауарлар мен қызметтерді;
өтеусіз алынған мүлікті (тауарларды, жұмыстарды, ... ... ... ... тыс ... ... және осы ... импорт кезінде салықты төлеген ... ... ... ... тиіс ... ... жатқызылмайды.
Есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасын түзету:
1) салық салынатын айналым ... ... ... ... ... қоса ... тауарлар бүлінген, жоғалған
жағдайда олар бойынша;
3) табиғи монополиялар суъектісі нормативтен тыс шеккен ... осы ... ... сақталмаған жағдайда, есптен шығарылып
тасталуға тиіс.
Күмәнді міндеттемелер бойынша ... ... ... құн
салығының сомасын түзету:
1. Тауарлар (жұмыстар, қызмет көрсетулер) бойынша ... ... ... енгізген кезде осындай тауарлар (жұмыстар, қызмет
көрсетулер) бойынша бұрын ... ... ... құн ... ол есепке жатқызылған кезден бастап үш жыл ... ... ... тасталуы тиіс.
Егер, қосылған құн ... ... ... ... ҚҚС
төлеуші тауарлар (жұмыстар, қызметтер) үшін ақы төлеген ... ... ... ... салық соммасы сол ақы толенген ... ... ... ... ... Қосылған құн салығының өнім беруші – төлеуші банкрот деп танылған
жағдайда, бұрын есепке ... ... ... ... ... банкрот деп танылған қосылған құн ... өнім ... ... ... ... ... алып ... әділет органдарының ... ... ... ... салынбайтын өткізу бойынша айналымдар болған ... ... ... ... айналымдар мақсаттары үшін ... ... ... ... ... өнім ... төленуге
тиіс және импорт бойынша салық есепке жатқызылмайды.
Салық ... және ... ... ... болған
кезде салық төлеушінің таңдауы ... ... ... есептеу әдісімен ... ... ... ... Есепке жатқызылған салық сомасы ... ... ... ... жылы ... ... ... Есепке
жатқызылмайтын салық салынатын ... ... ... ... ... ... әдіс ... есепке жатқызылған қосылған құн салығының
сомасы барабарлық әдіс ... ... ... ... ... ... үлес ... қарай анықталады.
Осы мақсаттары үшін бағалы қағаздармен жүргізілетін операцияларды
жүзеге асыру ... ... ... ... ... алынған
өсім өткізу бойынша ... ... ... ... ... ... жатқызылған қосылған құн
салығының сомасын ... ... ... алған, салық
салынатын және ... ... ... ... ... тауарлар бойынша шығыстар мен ҚҚС сомалары ... есеп ... ... ... ... ... банктер мен банк ... ... ... ... ... кепілдегі мүлікті (тауарды алуға және
өткізуге ... ... ... ... ... ... алу
бойынша бөлек есептеу ... ... ... ... ... 13%-ға тең және ... ... айналым мөлшеріне
қолданылады. Өткізу ойынша айналымдарға қосылған құн салығы ... ... ... ... ... ... бойынша салық қойылымы салық
салынатын импорт мөлшері 13%-ға ... ... ... ... ... ... ... есептелген салық
сомасынан асып кеткен жағдайларда ... ... ... ... ... сомасының салық кезеңі ішінде есептелген салық
сомасынан асып кетуі ... құн ... ... алдағы төлемдердің есебіне
жатқызылады.
Нөлдік қойылым бойынша салық салынатын айналымдар бойынша ... ... ... егер де мына ... ... ... ... нөлдік ставка бойынша салық ... ... ... жүзеге асырып отырса;
қайтарып алуға өтініш берген айдың алдындағы тоқсан ... ... ... ... ... ... ... айналым өткізу бойынша жалпы салық
салынатын айналымның кемінде 70% болса, ҚҚС төлеушіге белгіленген тәртіппен
қайтарылады.
Айтылған шарттар ... ... асып ... сома ҚҚС ... оның
өткен салық кезеңдері үшін салық бойынша міндеттемелерін есепке ала отырып,
нөлдік ставка бойынша салық ... ... ... үшін
пайдаланылған тауарлар бойынша есепке жатқызылған ... ... ... тиіс салық сомасын анықтау кезінде ... ... ... ... ... ... банк ... валюталық түсім
түсірген тауарлардың экспорты есепке алынады.
Егер нөлдік қойылым бойынша салық салынатын айналымдары бар ... ... ... ... ... салық органына өтініш жасамаса, онда асып кету
сомасы есепті салық кезеңінен кейінгі салық кезеңінде салық бойынша ... ... ... ... ... жағдайлардан басқа мынадай жағдайларда:
грант қаражаттары есебінен алынатын тауарлар берушілерге төленген;
дипломатиялық және оларға теңестірілген ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға, сондай-ақ осы
өкілдіктердің дипломатиялық және ... ... ... ... ... мүшелерін қоса ... ... ... ... ... ... ҚҚС.
Нөлдік ставка бойынша салық салынатын айналымдар бойынша ҚҚС қайтару.
Нөлдік қойылым ... ... ... айналымдар бойынша ҚҚС қайтару
салық органы ҚҚС төлеушінің уәкілетті мемлекеттік орган ... ... ... ... ... ... ... кезден бастап алпыс жұмыс
күні ішінде және салық кезеңі ішіндегі ҚҚС жөніндегі ... ... ... үшін құжаттар; салық органы ... ... ... сәйкес қайтаруға ұсынылған салық сомасының дұрыстығын растау
негізінде жүргізіледі.
Салықты қайтару осы салықты төлеушінің ... ... ... ... өтеу ... есепке жатқызу; тауарлар импорты кезінде ... ... құн ... ... ... ... ... құн салығын
төлеушінің банк шотына ақша аудару арқылы жүргізіледі. қосылған құн салығын
қайтару тәртібін ... ... ... ... құн ... ... банк шотына салықты қайтару оның басқа
салықтар бойынша мемлекеттік бюджетке ... ... ... ... салықтар бойынша салық берешегі болған ... ... ... ... ... осы берешекті өтеуге жатқызылады.
Осы көрсетілген мерзім ішінде қосылған құн ... ... ... ... ... ... ... анықталған бұзушылықтарды
жоймаса, мұндай қосылған құн ... ... ... ... ... не бұзушылықтар жойылған сомалар шегінде
жасалады.
Осыған сәйкес расталған, бірақ белгіленген ... ... ... ... қайтару мерзімінің әр бір күні үшін ҚР ҰБ белгілеген
қайта қаржыландыру қойылымының 2,5 еселенген мөлшерінде өсімпұл есептеледі.
Қайтаруға ... ҚҚС ... ... ... үшін берушіге
тексеру тағайындау туралы шешім уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген
тәртіппен, ... ... бұл ... ... ҚҚС ... өтініш беру кезінің алдындағы он
екі ай кезеңі ішінде аталған салық төлеушіге айына кемінде бір рет тауарлар
өткізуді жүзеге асырған өнім ... ... –ақ ... және жылу
энергиясын, суды, газды, байланыс қызметін жеткізушілерге қарсытексеру
жасалмайтыны;
2) ҚҚС бойынша миллион ... ... ... ... ... берушілер міндетті тексеруге жататыны ескеріле отырып қабылданады.
Грант ... ... ... алынатын тауарлар бойынша төленген ҚҚС
қайтару, грант қаражаттары есебінен ... ... ... ҚҚС, егер бір ... ... ... ... таурлар алынатын грант қаражаттары ... ... ... ... ... ... берілсе;
2) тауарлар тек грант мақсаттарын іске асыру үшін ғана алынса;
3) тауарларды өткізу, жұмыстарды ... ... ... ... ... грант мақсаттарын жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... (келісім-шартқа) сәйкес жүзеге асырылса, салық
органдары отыз жұмыс күні ішінде қайтарады.
2. Грант алушыларға ҚҚС қайтару ... ... ҚҚС ... ... төленгенін растайтын құжаттар негізінде жүргізіледі.
ҚҚС грант қаражаттары есебінен төленгенін ... ... ... мемлекеттік орган белгілейді.
ҚҚС ҚР ... ... және ... ... ... ... шарттарда мұндай қайтару көзделген
жағдайда жүргізіледі.
2. ҚҚС сомаларын ҚР тіркелген ... және ... ... жасаған жиынтық ведомостардың (тізімдердің) және ҚҚС төленген
фактосын растайтын құжаттардың (шот-факутралардың, ... және ... ... ... ... ... ... белгілеген нысанда орындалып, дипломатиялық
және оларға теңестірілген өкілдіктер тұтынуға салықтар (ҚҚС және ... ... беру ... өз ара түсіністік принципын сақтау
жөніндегі ноталармен ... ... үшін ҚР ... ... ... ... расталғаннан кейін жиынтық ведомостар уәкілетті
мемлекеттік орган қайтару жүргізуді белгілейтін ... ... ... ... ... (тізілімдерге) қоса тіркелетін құжаттарда
ҚҚС сомалары жеке жолмен бөлініп ... ... ... ... құқығы тауарларды берушілерден олардың ҚҚС ... ... ... ... ... ғана мүмкін болады.
Салық органдары дипломатиялық және оларға теңестірілген өкілдіктерге
салықты қайтаруды ҚР ... ... ... ... ... ... отыз ... күні ішінде жүзеге асырады.
Бюджеттен қайтарылуға тиіс салық сомаларын ... және ... ... ... ... ... құнқа салынатын салықтыү мемлекеттік бюджеттіү кіріс бӨлігін
қалыптастырудақы алатын орны
Нарықтық экономика ... ... келе ... ... әлеуметтік және тағыда басқа мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... болып мемлекеттің табыстарын толтыратын
қатаң салықтық және кедендік ... ... ... қаржылық
тұрақтылығын сақтау болып табылады. ... ... еске ... жағдай, ол
«бюджеттің негізгі мінездемесі ретінде дефицит болып табыладың.[8]
Сонымен бірге айта кететін ... К. ... ... бойынша
«бірінші рет соңғы жылдарда мемлекеттік ... ... ... ... ... салықтық түсімдерді
республикалық және жергілікті бюджет арасында бөлудің экономикалық ... ... бұл ... ... және экономикалық ... ... ... Әр ... ... ... корпоративтік табыс
салығы, жеке табыс салығы, ҚҚС, ... ... көп ... ... ... ... білдіруде. Бірақта
мемлекеттің мақсаттарын орындау үшін ... ... ... ... ... ... министрлігі және аумақ әкімшілігі
арасында осы ... ... ... әлі ... жоқ. ... ... және жеке табыс салығын жергілікті бюджетте қалдыруды
ұсынды, ал корпоративтік табыс салығын ... ... ... ... ... ... ... акциздер қосылған құнға салынатын
салықтар болып табылады, яғни олар республика тұрғындарының ... және ... ... ... ... ету ... ... қалу қажетң .[10] Осы пікірмен біз толық келісеміз.
Қазіргі кезде ... ... ... ақша ... ең ... сұрақтардың бірі болып табылады. Барлық деңгейдегі
қаржы органдары, маслихаттар, әкімшіліктер қатысу ... ... ... жыл сайын болжам ... ... ... ... біз «салық
органдарының болжам деректерінің анықтауына ... ... ... ... ... осы ... келісеміз.
Ең бірінші айта кететін жағдай, ... ... ... ... түсімін жоғарлатуға бағытталған, ал өз ... ... ... ... ... ... кірісіне түсетін ақша қаражаттарының
болжамдары, ең негізгі ... бірі ... ... ... ... органдары, маслихаттар, әкімшіліктер қатысу арқылы болжамды құрайды
және жыл сайын болжам ... ... ... ... біз ... ... деректерінің анықтауына қатыспайтындығын және
түсіндірілмеген болжамның орындалуына жауаптың осы ... ... ... ... ... ... ... түсімдері
есебінен 2006 жылдағы 9 ай ішінде 2005 ... ... ... 145,1 % өсу ... 110 ... ... ұлғайды.
Жалпы мемлекеттің бюджетке ҚҚС-ның түсімдері 354,1 ... ... ... ... айта ... ... озып келе жатқан өсімі салықтық
әкімшіліктендірудің жақсаруымен, ҚҚС ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... түсімдерінің жоспары трансферттерді есепке ... ... ... ... орындалу негізінен Алматы, Батыс-
Қазақстан, Қостанай, Қызылорда, Шығыс-Қазақстан, Ақмола обласыстары бойынша
болуда.
Ең бірінші айта ... ... ... ... ... ... ... жоғарлатуға бағытталған, ал өз кезегінде
көп шығынды қажет ... ... ... ... негізгі табыс көздері
болып тутынуға салынатын салықтар табылады, яғни ҚҚС пен ... ... ... ... ... ... және жалпы түсімнің 21,0
пайызын құрайды. Талдау жасалған кезеңдердің нәтижесі бойынша ... ... ... салынатын салықтардың түсу қарқыны салыстырмалы
түрде жоғарылап отыр, ... ... ... ... ... екі ... де ... болады.
Кесте 1
ҚР мемлекеттік бюджетінің жалпы табыстарындағы салықтық ... ... |2004 |2005 |2006 |2007 ... | | | | |
| |млн. ... |млн. ... салмағы |
| ... ... ... |% |
| | |% | | ... қосылған құнға |272 868 |377 342 |537 005 |596 994 ... ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... |242955 |343926 |489572 |542766 ... |29913 |33416 |47433 |66866 ... ҚМ ... ... -2007 жж. .№ 12 . желтоқсан
Жоғарыдағы 2- ... мен 1- ... ... ... ... 2004 жылдан бастап ҚҚС мен акциздер түсімдерінің өсуі байқалады.
2004 ж. ҚҚС бойынша республика ... 242955 млн. ... ... ал
акциздер бойынша 29913 млн.теңге құрады. ... ... ... 40% ... ... бензинді қоспағанда) және дизел отынын өткізуі
құрайды. Ол 2004 жылдың 1 қаңтарынан ... ... және ... ... ... ... ... заңға сәйкес акциз төлеушілері болып
бензин (авиа бензинді қоспағанда) және дизель отынының көтерме және бөлшек
саудасын ... ... ... және жеке ... ... 1. ... ... салынатын салық пен акциздің
бюджетке түсу қарқыны
ҚР ҚМ ... ... -2007 жж. № 12. ... жаңа ... бюджет табысының жоғарлауына бензин (авиа бензинді
қоспағанда) және ... ... ... және ... ... ... ... акцизді төлеу жауапкершілігін бөлуіне өз ... ... ... ... ... ... жолмен өткізілуіне жол
берілмейді, өйткені әр ... құю ... ... ... және станция арқылы ғана бюджетке акциз ... Ал ... ҚҚС ... 242955 млн. теңге түсті, ал ... ... ... 29913 ... ... Оның өсу ... 2002 ... 1
қаңтарында «Салықтар және басқада бюджетке төленетін міндетті төлемдерң
туралы заңын енгізгеніндегі жағымды ... Ал, 2007 жылы ҚҚС ... тг. ... ... 2006 жылы ... 489572 млн.теңгені құрап отыр,
2005 жылы 343926 млн. теңгені құрады, ол 2004 жылғы түсіммен ... ... және 242955 млн. ... ... болып отыр. Акциздер
бойынша жалпы түсімдердің жоғарылағанын 2 ... және 1 ... ... өсу ... ... ... 2004 жылы акциз түсімі
29913 ... 2004 ... ... 25443 млн. ... ... ... бюджет табыстарын құруда жыл сайынғы жоғарлау тенденциясына
ие және сол арқылы мемлекеттің ... ... ... ... ... ... құнға салынатын салықтарға үнемі ... ... ... тән, ... жаңадан акцизделетін тауар
енгізілген ... ... салу ... ... түседі.
Ал, енді қосылған құнға ... ... ҚР ... үлес ... ... болсақ, оны жалпылама
төмендегі кестеден көре аламыз (3-кесте).
Кесте 3
Жанама cалықтардың ҚР ... ... үлес ... ... жылдар аралығында*
(млн.теңге)
| |2004 ж |2005 ж |2006 ж |2007 ж. ... ... ... | | | | ... |1 305 124 |2 261 614 |2 377 088 |2 433 453 ... |272 868 |377 342 |537 005 |733 409 ... ... | | | | ... ... | | | | ... |242 955 |343 926 |449 665 |542 766 ... ... ... |18,61 |15,2 |18,9 |22,3 ... ... ... | | | ... | | | | ... ҚМ ... бюллетені.2004 -2007 жж. .№ 12 . желтоқсан
Кесте ... 2007 ж. ... есеб ... атқарылуы
(млн. тенге)
|Атауы |2007 ж. ... |
| ... | |
| ... / | |
| ... |
| |   2007г. ... |
|1 |2 |3 ... |1,002,379 ... ... ... | |в том ... ... |819,508 ... ... түсімдер |593,867 ... ... ... ... |275,404 ... ... ... ... |275,404 |Корпоративный подоходный налог ... | | ... құн ... |230,560 ... на добавленную стоимость |
|Акциздер |7,562 ... ... және ... |22,849 ... за ... ... ... ... и ... ... |
|үшін түсетін түсімдер | | ... және ... |471 ... за ведение |
|қызметті ... ... ... и ... ... | ... ... ... сауда мен |52,973 ... на ... ... |
|сыртқы операцияларға | |и ... ... ... салықтар | | ... емес ... |50,965 ... ... ... ... ... салықтардың ҚР салықтық ... үлес ... ... ... ... оны ... суреттен байқауға
болады.
Жоғарыдағы кестелердегі деректерден көріп отырғандай, қосылған ... ... ҚР ... ... үлес салмағы 2004 жылы
18,61 % ... ал 2005 жылы бұл ... 15,2 % ... отырғанын
көріп отырмыз, яғни 2004 жылмен салыстырғанда 0,9 % төмендеді. Ал 2006
жылы ... ... ... ... ... 18,9 % ... ол 2004
жылмен салыстырғанда 0,3% жоғарылағанын көріп отырмыз, ал 2007 ... ... 2006 ... салыстырғанда 1,6 % жоғарылағанын байқауға
болады. Бұл, біріншіден аталған ... ... ... ... ... жалпы бюджет түсімі деңгейінің ... ... ... ҚҚС ... ... жалпы кірісінің үлес салмағы
| |2007 жыл, ... ... ... ... ... |79,50 ... ... ҚҚС |20,50 ... ... салықтық түсімдердің құрудағы үлес салмағын анықтап көретін
болсақ, оны төмендегі суреттен байқаймыз:
Сурет 2. 2007 жылғы ҚҚС ... ... ... ... үлесі*
* ҚР ҚМ Статистикалық бюллетень. 2007 ж. № ... ... ... ҚР ... кірістерінде ҚҚС үлесі басқа
ірі салықтарға қарағанда ... ... ... ... жоғары
екенін тағы да байқауға болады. Ал, кесте ... ... ... жылдан бастап аталған салықтың үлесі жалпы ... ... ... ... ... ... ... Оның негізгі себебі, 2001 жылдан
бастап салық қойылымы 20% -дан 16%-ға ... ... және 2004 ... 15%-ға ... 2007 жылы 14% -ға ... 2008 жылдан бастап оның
деңгейі 13%-ға жетті.
ҚҚС ... ... ... ... ... ... ... әсерінен болып отыр.
Кесте 6
2004-2005 жж. аралығындағы ҚҚС-ның келіп түсу қарқыны
| |2004 |2005 |2006 |2007 ... |242955 |343929 |489572 |542766 ... ... ҚҚС ... ... түсу ... келесі суреттің
қарқынынан көруге болады:
Сурет 3. 2004-2007 жж. аралығындағы ҚҚС түсу ... ... ҚР ҚМ ... ... -2007 жж. № 12 .
Бірақ, ҚҚС бойынша жалпы түсім сандық жағынан артып отырғанын тағы да
айтып ... ... ... ... ... төмендеуі бюджетке аса
зиянын тигізген жоқ.
Енді ҚР қосылған құн салығының ... ... ... ол негізгі
ішкі тауар айналымынан және импорттан алынады және оның төленуі ... ... ... (4-сурет).
Кесте 7
2007 жж. ҚҚС- салығының құрылымы
| |2007 ж. % ... ... ... мен қызметтерге салынатын ҚҚС |66 ... ... ... ҚҚС |34 ... ... ҚҚС ... құрылымын келесі суреттен қарқынын көруге
болады:
Сурет 4. ҚҚС салығының 2007ж. құрылымы*
*ҚР ҚМ Статистикалық бюллетень. 2007ж. № 12 .
4-суреттен байқап отырғанымыздай, ішкі ... ... ... ... ... ... импорттаалатын тауарларға қарағанда басым
болып отыр, яғни жалпы түсімнің 66 ... ... ... ... 2007 ... қосылқан құнға салынатын салықтардың оның
ішіндегі ҚҚС мен акциздіү, ... ... ... ... жекелеген салықтармен салыстырмалы түрде алатын ... ... ... оны төмендегі суреттен байқауымзға болады ... ... ж. ... ... ... тһсіміндегі жекелеген салықтарды
алатын орны, %
| ... ... ... табыс салықы |36 ... ... ... |7 ... ... |11 ... құн ... |22 ... |2 ... да ... ... |22 ... жылда салықтар түрлерінің үлес салмағын келесі суреттен көруге
болады:
Сурет 5. 2007 ж. мемлекеттік бюджеттің жалпы түсімдердегі ... ... ... ҚМ ... ... 2007 ж. № ... суреттен байқап отырғанымыздай, қосылған құн салығы ... ... ... ... ... жоқ. Өйткені, мемлекеттік
бюджеттің кіріс бөлігінің 20 пайыздан астамын осы салықтар құрап отыр. ... ... ... ... жасауға мүмкіндік туындайды:
Жалпы қосылған құнға салынатын салықтар ... ... ... ... ... ... ... бойынша информациялық технологияның жетіліп келе жатқандығы;
Салық төлеушілердің салықтық мәдениетінің жыл өткен ... ... ел ... ... ... ... салық төлеуші заңды
тұлғалар мен жеке ... ... ... ... тұжырымдардың бәрі қосылған құнға салынатын салықтардың
қойылымының төмендеп, салық ауыртпалығының ... ... ... салық сомасының тұрақты түрде жоғары екенін көрсетеді.
2.3 Қосылқан құн салығының бюджетке уақытылы және ... ... ... қаласы, Әуезов ауданы бойынша Салық Комитеті мысалында)
Алматы қаласы ... ... ... ... комитеті қызметінің
нәтижелері келесідей:
01.01.2008ж. бюджеттегі ... ... ... ... ... Жоспарланған түсімдер 3640407 мың тенгені құраған ... ... ... 2753643 мың ... ... ж. ... ... 20,6 % артты. Егер 2008 ж. 3281572 мың
теңгені құраса, 2007 ж. жоғарыда айтылғандай 4992251 мың ... ... 1710679 мың ... ... ... бақылау жұмыстарын өткізу барысында 2007ж. 12 ... ... 1545 (1808) ... ... Оның ... 896 (993)
құжаттық тексеру, 599 (722) рейдтік тексеру, 50- хронометраждық тексеру.
Алдыңғы жылмен ... ... саны 263, оның ... ... ... ... 123 кеміді. Тексерулердің кемуі аудит бөлімінде 1 ... ... ... 5 ... ... бөлімдерге ауысуымен
байланысты. Ал жаңа мамандардың біліктілігін арттыруға қосымша ... ... ... қамту деңгейі кеміді.
Жүргізілген тексерулер нәтижесінде есепті кезең ішінде 301141,5 мың
теңге есептелінді, есептелген соммадан 155582,2 мың теңге ... ж. ... ... мың теңгені құрайтын 3474 үкім шығарылды.
1440 ... ... сома 418582,1 мың ... ... ... 1669 есеп шоты ... ... операциялары тоқтатылды.
Алматы қаласы Әуезов ауданы бойынша Салық комитеті 2008 ж. ... ... 736 ... 352594,5 мың теңге сомасында құқық
бұзушылыққа ... 27700,7 мың ... ... ... Ал ... 9320,4 мың ... ... 336 тұлға жауапкершіліке тартылды.
Аталмыш Салық комитетінің 2007ж. аралығындағы қызметіне келетін
болсақ, 2007ж. соңына тіркелген салық ... саны 4510, оның ... ... ... болса, 1815 жеке тұлғалар. 2004ж. салыстырғанда салық
төлеушілер саны 989 (10621), оның шінде ... ... 1357 (7338), ... 132 (2683). ... 7695 ... ... 3827 қызмет етуші, 3784-қызмет
етпейтн заңды тұлғалар, 84- ... 2004ж 4 ... ... саны
364 артты:
352 жаңа құрылған кәсіпорындар;
12 басқа аудандардан ... ... ... ... ... ... ... ауысты;
5 жойылды.
Әуезов ауданы бойынша Салық комитетінде 122 бюджеттік ... бар. ... ... ... ... бойынша жоспарланған бюджеттегі салықтық
түсімдер 89,2 % орындалды. 3149664 мың ... ... ... ... ... 1970711 мың ... құрады. 978315,0 мың теңге сомасында өсім
байқалды.
2008ж. Әуезов ... ... ... ... есепке 4233 салық
төлеуші тіркелген болатын, оның ішінде 2469 ... ... 1764 ... 2004 жылмен салыстырғанда салық төлеушілер саны 2277 (2510)
азайды, оның ішінде заңды тұлғалар 3226 (1695), жеке ... 949 ... (2007ж) ... 4469 (2695) ... ... 1098 ... етуші кәсіпорын, 596 (1784) қызмет етпейтін ... 116 ... ... ... (2007ж.) ішінде кәсіпорындар саны 264 (364), оның ... (352) ... ... ... (12) ... ... ... келді.
43 (28) заңды тұлғаға кеміді, оның ішінде 34 (23) басқа ... 5 (5) ... ал 5 ... ... ... ... ... ішінде Салық комитетінің бақылау қызметінің нәтижесінде жалпы
жүргізілген тексерулер саны 1888 (1033). ... ... саны ... ... ... саны 366 (8), ... тексерулер саны 132
(56). 2004ж. салыстырғанда тексерулер саны 855 артты.
Жүргізілген тексерулер нәтижесінде есепті кезең ішінде 418991 мың ... оның ... 210684 мың ... ... ауданы бойынша Салық
комитетінің инспекторлары өндіріп бюджетке аударды.
Әуезов ауданы бойынша Салық комитеті бойынша 2004ж ішінде 2053 ... ... ... ... тұлғалар) әкімшілік жауапкершілікке
тартылды.
2004 ж. салыстырғанда 2005ж. есептелінген айыппұл сомасы 34697,5 ... өсті (2004ж- 78225,5 мың ... ... мың теңге) .
Алматы қаласы Әуезов ауданы бойынша Салық ... ... ... ... ... ... болсақ, мемлекеттің
бюджетіне 2007ж. жалпы түсімдері 8648671 ... ... ... ... ал ... ... 3595749 ... құрады. 2007ж.
12496375 теңгені мемлекеттің бюджетіне, 10348603 теңге республикалық
бюджетіне, 2147772 ... ... ... ... ... ... 2007ж ... бюджетіне 12489546, республикалық бюджетіне 6540521
теңге, ал жергілікті ... 5496375 ... ... ... ... 2008ж (2005ж) ... ... 8050814 (12654120) теңге,
республикалық бюджетке 0 (10012435) теңге, ал ... ... ... ... аударылса, 2005ж мемлекеттік бюджетке 1577180 теңге,
республикалық бюджетке 12017069 ... ... ... 60111 ... ... Әуезов ауданы бойынша Салық ... ... ... ... ... құн ... ... қатынасы
көрсетілген. Қосылған құн салығы бойынша динамикалық өсу ... ... ... ... ... ауысқан кәсіпорындар мен
жеке тұлғалар есебінен, екіншіден жаңа тіркелеген ... ... т.б. ... 6. Алматы қаласы Әуезов ауданы бойынша 2004 – 2007 ... ... ... салық төлеушілердің саны
Алматы қаласы Әуезов ауданы бойынша Салық комитетінде тіркелген ... және оның ... ... құн ... бойынша салық төлеушілер
саны диаграммада берілген. Байқап ... ... құн ... ... ... төлеушілер саны өсуде. 2005ж. өсу көбінесе басқа
аудандардан ауысқан жеке және заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар ... ... ... ... төлеушілер есебінен болды. 2007ж. салық
төлеушілердің өсуі жаңа тіркелген салық төлеушілердің есебінен болып отыр.
Алматы қаласы ... ... ... ... комитетіне сәйкес 2004 ж.
қосылған құн салығының сомасы 12419890 теңгені ... Оның ... ... ... ... тауарлар мен қызметтерге,
жасалған жұмыстарға салынатын қосылған құн салығы сомасы 656550, Қазақстан
Республикасының аумағына ... ... мен ... ... құн ... ... 985418 ... резидент емес
тұлғалардың қосылған құн салығы 3512мың теңге, ... ... ... мен ... ... ... құн ... теңгені құрады.
2005ж. 2004ж. салыстырғанда қосылған құн ... ... ... теңгеге артты, сомасы 12819997 теңге. Қазақстан Республикасының
аумағында өндірілген тауарларға қосылған құн салығын салу ... ... үлес ... 6,5%, ... ... ... ... мен қызметтер 71,3% құрады. Бейрезидент ... құн ... 0,1% ... ... ... ... аумағынан
импортталатын тауарлар мен қызметтерге қосылған құн салығы 21,5% құрады.
Ал 2005ж. қосылған құн салығы бойынша түсімдер 12271600 ... ... сома 2004ж. ... 5451603 ... ... ... 2005ж. республика
аумағында өндірілген тауарлар мен қызметтерге ... құн ... ... құн ... ... үлес салмақпен қатысты 5,5% ... ... ... тауарлар мен қызметтер 75,4% құрады.
Резидент еместердің қосылған құн ... ... ... ... ... мен ... ... құн салығы 18,5% құрады.
Көріп отырғанымыздай, импортталатын тауарлдар отандық тауарлардан гөрі
басым болып отыр.
2.4 Салық қызметі органдарының ... құн ... ... ... ... ... ауданының Салық комитеті бойынша ... ... өз ... ... ... ... ... да бюджетке төленетін міндетті төлемдер туралы” заңға, Конституцияға,
Қазақстан Республикасының Үкіметінің нормативтік ... ... ... Бөлімдер өз қызметін Министрліктің басқа ... ... ... ... ... Әуезов ауданы бойынша 2005 – 2007 жылдар аралығындағы
қосылған құн салығы бойынша салық органдарының бақылау қызметінің
нәтижелері.
|Қосылған құн |2005 ж. |2006ж. |2007ж. ... ... | | | |
| ... ... ... |жеке |заңды |жеке |
| ... ... ... ... ... ... |
| |лар |лар |лар |лар |лар | ... салық |2809 |89 |3539 |104 |4262 |140 ... | | | | | | ... ... |2809 |89 |3539 |104 |3843 |140 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... |276 |91 |211 |14 |154 |45 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... |210 |69 |120 |7 |97 |30 ... салық | | | | | | ... | | | | | | ... ... |76,1 |76,0 |56,9 |50,0 |63,0 |66.7 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... % | | | | | | ... ... ... ... Салық қызметі органдарының
нәтижелері белгіленген. 2005ж. тіркелген 2809 кәсіпорынның 15% ... ... ... ... 76% ... ... Ал 2006ж.
3539 заңды тұлға болып табылатын салық төлеушілердің 6% тексеру ... 211 ... ... 120 Салық кодексіне сәйкес талаптарды
орындамады. Ал 2007ж. қосылған құн ... ... ... 4262 ... 154 ... ... оның ... 262 кәсіпорындарда
қателіктер анықталды. Бұл тексерілген кәсіпорындардың 63% ... ... ж. ... ... ... ... кемуде, себебі
автоматтандырылған ақпараттар жүйесін (ИНИС РК, ИС НДС, ЭКНА, ЭФНО ... ... ... мен ... комитеттерінің қызметкерлері арасында
мөлдірлікті салыстырмалы түрде қамтамасыз етеді.
Кесте 10
2005ж. Әуезов ауданы бойынша ... ... ... ... ... ... іс-шаралары
|Жүргізілген іс-шаралар: |саны ... мың ... ... өкім |4873 |1267158 ... ... ... |2535 |94281,9 ... шығ. өкім |41 |13758,2 ... шығ. өкім |30 |7929,7 ... өндірілген | | ... ... |34 |88813,3 ... ... ... өндіру|285 |54567,6 ... ... ... |376 |34576,4 ... жіберілген |5 |714951 ... ... ... 296510,7 мың теңгені құрады, оның ... ... ... ... 175884,7 мың теңге, оның ішінде:
резидент заңды тұлғалардың корпоративтік табыс салығы - 84685,9 мың теңге;
төлем ... ... ... ... емес заңды тұлғалардың корпоративтік
табыс салығы-11431,0 мың теңге;
жеке табыс ... мың ... ... мың ... ... мың ... құн ... мың теңге;
резидент еместердің қосылған құн салығы-2390,2 мың теңге;
жер үшін аренда-2398,2 мың теңге.
Бюджет алдындағы берешегін өтеу ... ... ... ... ... ... 1243205,7 мың сомада барлық есеп айырысу шоттарына 144
инкассолық үкім ... ... ... ... 130550,0 мың ... 37 инкассолық үкімдер шығарылды, оның ішінде 106185,3 мың ... ... 8 есеп ... ... ... ... 220,0 мың ... дебиторлық инкассолық үкім толығымен өндірілді.
Салық комитетінің қызметкерлерінің аталмыш кәсіпорынға қатысты жасалған
іске ... ... ... ... 19,1 мың ... ... шоты жоқ;
жыл басынан өндірілген қолма-қол ақша сомасы-1122,5 мың теңге;
сотқа кәсіпорынды банкрот деп жариялау туралы деректер берілді.
Төмендегі кестеде қосылған құн ... ... ... салықтық
тексерулер нәтижесінде анықталған қосылған құн салығы бойынша берешегі
көрсетілген.
Кесте 11
2004-2007 жж. ... ... ... ... ... ... ... қосылған құн салығының берешегі, теңге ]
| | |2004 |2005 |2007 |
| | | | | ... ... | | | ... ... | | | |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... |жылмен |
| | | ... | ... | ... |
| | | ... | ... | ... |
| | | ... | ... | ... |
|105101 |ішкі |198814,0 |-47278,9 |179280,0 |-19534 |135084,0 ... |
| ... | | | | | |
| |гі | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... ҚҚС | | | | | | ... ... |-72,6 |713,0 |713,0 |10,0 |-703,0 |
| |нт үшін | | | | | | |
| |ҚҚС | | | | | | ... жылмен салыстырғанда 2005ж қосылған құн салығы бойынша берешек
сомасы 44196,0 теңгеге азайды. Берешек сомасы ... ... ... ... ... ... А.Н.- 317,0 мың ... ЖШС Қазақфильм
–466,0 мың теңге, МСФ Алматымонолитстрой АҚ ... 1417,5 мың ... ... мың ... ЖШС Алматы Сток Сервис-114,0 мың теңге, ЖШС Десятка-
377,0 мың теңге, ПТФ Пикат-31279,3 мың теңге, ЖШС Стеклоимпорт- 184,0 ... ... ... ... ... аудан бойынша уақытылы түсуін
қамтамасыз етуді ... ... ... ... ... ... бойынша Салық
комитетінің салық инспекторлары қосылған құн ... ... ... ... мен ... ... құн салығы бойынша тақырыптық тексеру жүргізу;
салық комитетіне өткізілген есеп-қисап пен есеп ... ... ... құн ... мен ... ... төленуін тексеру;
заңды тұлғалардың өтініші бойынша нөлдік ставкамен салынатын айналым
бойынша қосылған құн ... ... ... ... ... ... ... мердігерлермен есеп айырысу барысында есепке жатқызылған
қосылған құн салығы сомасының шот-фактуралар бойынша дәйектілігін ... ... ... құн ... ... ... сальдосы бар салық төлеушілердің жеке
шоттарына түгендеу жүргізу.
заңды тұлғалар үшін 2000 ... ... ... және жеке ... үшін
500 айлық есептік көрсеткіш болып табылатын сомаға қателіктер ... ... ... ... ... ... ... тексеру барысында анықталған салық салу аясындағы әкімшілік құқық
бұзушылықтар туралы протокол жасау.
Қосылған құн ... ... ... төлеушілерді тексеру барысында салық
қызметі органдары Салық комитетінің басқа бөлімдерімен ... ... ... ... екі ... астам жүргізілмеген жағдайда аудит
бөлімімен ... ... ... ... айналым бойынша қосылған құн
салығы ... ... ... ... ... тексерулерді жүргізеді.
Қосылған құн салығы бойынша тексерулерді жүргізетін қызметкерлерінің
қызметтік міндеттеріне келетін ... ... ... ... ... ... саны 8 ... басшысы-1;
басты салық инспекторлары-2;
жетекші салық инспекторлары-3;
салық инспекторлары-2.
Қосылған құн салығы бойынша ... ... ... ... ... көрсетпеуді бақылау
300 нысанда көрсетілген қаржылық салықтық есеп (бұдан әрі ҚСЕ) бойынша
кеткен қателіктерді анықтау мүмкіндігі артуда.
Егер салық төлеуші ... құн ... ... ... ай ... тиіс болса, бірақ іс жүзінде тоқсан сайын тапсырса, АЖ ЭКНА-ға АЖ
ҚҚС-нан (қосылған құн ... ... ... ... ... тексеру жүргізу
үшін салық төлеушілер туралы ақпарат беріледі.
Сонымен, ИС ЭКНА-ғы ... ... ... ... ... ... тиіс 300 нысандағы есеп-қисаптың тоқсан сайын берілуі
(қосылған құн салығы бойынша ... ... ... ... өткізілуге тиіс 300 нысандағы есеп-қисаптың тоқсан сайын ... ... ... асып ... ақпараттық жүйелерден хабарландыру реестрінің журналы.
Салық есептілігін тиісті жүргізбеген салық төлеушілер реестр түрінде
(файл xml) республикалық деңгейдегі ... ... және ... 7. ... ... ... жүйе интеграцияланған болғандықтан салық қызметі органданына бұл
бағдарлама тиесілі. Жүйе ... ... ... төлеушілердің қайсысы
тексерілді, кім арқылы ... ... ... ... оны ... нәтижесің кнопкасын басу арқылы көруге болады.
Сыртқы АЖ енуші хабарлар реестрі. Бұл бағдарламаны іске асыру алгоритмі
келесідей: ЭКНА/ Камералдық бақылау/ Сыртқы АЖ ... ... ... ... ... критерийлер бойынша ақпаратты алуға болады:
Салық комитеті
Салық төлеушінің тіркеу нөмірі (СТТН)
Хабарландыру ... ... ... ... ... ... құн ... сәйкессіздікң, «Қосылған құн салығы бойынша есепке мәжбүрлеп ... ... ... «ҚСЕ ... өткізбеуң, «Шот-фактураларды өзіне-өзі
жазу (209 бап)ң, ... алу ... ... (209 ... ... ... талаптарын орындамау (219 бап)ң.
хабарландыру мерзімі (… бастап …. дейін- ... ... ... жіберілді, қарастырудан бас тарту
«Тексеруге ұсынылған салық төлеушілер тізімің журналы.
Бағдарламаға кіру тәртібі келесідей: ЭКНА/ ... ... ... салық төлеушілер тізімі
Сурет 8. Бағдаламаға кіру тәртібі
Мәліметтер сақталғаны ... ... ... көрініс табады.
Тексеруге нұсқама жасалғаннан кейін,салықтық тексеру актілерін тіркеу
журналында акт нысаны құрылады.
3 Тарау. ... ... ... ... кейбір мәселелері және оны
жетілдіру жолдары
3.1 Қосылған құнға салынатын ... ... ... шет ... ... ... ... мемлекетпен салық төлеуші
арасындағы тиімді қарым -қатынасты ... ... ... ... ретінде салықты алып қарауға болады. Оның ішінде қосылған ... ... ... ... ... ... даму кезеңінде қосылған құнға салынатын салықтармен тікелей
салықтардың қатынасына байланысты ... ... ... екі ... ... Еуропа Одағының елдері кіреді, олардың құрамына келесі
мемлекеттер: Франция, Италия, Бельгия, Нидерланды, Люксембург, Ұлыбритания,
Испания, Португалия, Ирландия; Греция және тағы да ... ... ... ... ... болып одақтың барлық масштабында
«экономикалық қызметті барлық ... ... ... және тепе-тең
даму, тұрақты өсіп отыратын өмір сүру деңгейін тез ... ... ... ... мемлекеттер арасындағы қарым-қатынасты жақсартуң. [11]
ЕО деңгейіндегі елдерде қосылған құнға салынатын салықтардың ішінде
ең дамыған және универсалды ... ... ... ... ҚҚС табылды.
ЕОЭС бірінші директивасы «О гармонизации законодательств стран
-членов в ... ... ... 11 ... 1967 жылы ҚҚС ... ... ... анықталды, тауар және қызмет өндірісі кезінде тауар бағасына
пропорционалды және өндіріс үрдіссімен болу стадиясына байланыссыз салық
салу[12]. ... ... әр ... ... ... ... ... әр түрлі элемент құнына кеткен ... ... ҚҚС ... ҚҚС арасындағы айырмасы бюджетке төлену қажет. ... ... ... салу объектісіне байланысты өте оңай және бейтарап болады, ... ... бөлу және ... ... ... ... ... есептеу
кезінде ортақ қағидаларды қолдануын қантамасыз етеді.
ҚҚС 70 жылдардың ортасында ЕЭО мүшесіндегі ... ... ... бөлігі болды және оның енгізуі міндетті түрде болды. 1997 ... ҚҚС ЕО ... ... ... ... ... ... салық ставкаларының көлемінің дифференциясы сақталып қалды.
Қазіргі ... ҚҚС одақ ... ... ... ... ретінде
қызмет етеді (ЕО кірудің негізгі талабы ретінде).
ЕО 24 елінің 19 елі ҚҚС жақтады. 1987 жылы ... одақ ... ... елдерге ҚҚС және акциздің салық ставкаларын жақындату үшін
және ортақ нарық құру үшін кешенді шараларды ұсынды. ҚҚС ... ... ... ... ... жеңілдетілген ставкалар 4-9% аралығында азық-
түлікке, дәрі-дәрімекке, кітаптарға қолданылды, ал ... ... ... ... ... арақ ... арналған.
АҚШ тәжірибиесі көрсетіп отырғандай, ставканың 5 пунктке ауысуы ... ... онша әсер ... ЕО ... ... ... ... үшін айырмашылықты 2,5 пункт аралығында қысқартса жеткілікті боады.
Мысалға; егер орташа салық қойылымы 16,5% болса, қатысушы елдерде ... 5 ... ... ... ... ... ... қатар ҚҚС қолдану
механизмінің өзгеруі алдын-ала қаралған. Әлемдік тәжірибиеде қосылған құнға
салынатын ... екі ... ... ... ... шығу елдің
қағидасы бойынша салықтар экспортқа шыққан кезде өндіріліп алынады және
өндіруші елдің ... ... ... ... қағидасы бойынша ҚҚС
тауардың шығу ... ... ... ... ... ... Бұл
жағдайда кедендік реттеу қажет болады, яғни ... ... ... ... ... орнын толтыру. Сондай есептеу әдісі
арқылы қатысушы елдер жасанды ... таба ... ... ... өнімге
қарағанда импортталатын тауарларды жоғары ставкамен салық салу ... ... ... ... көп ... ... ... Бұл жасырын кедендік барер және экспорттық субсидияларды
енгізуіне тең ... ал ол ЕО ... ... ... ... ... қағидасына өтуі өзі өндіретін өнім саудасына одақтың ішкі
шекарасындағы кеден бақылау болмауы болып табылады. Яғни бұл ЕО ... ... ... жеке ... ... қолданатын қағидаға сәйкес
«экспортер –импортерң терминдары ЕО ... ... ... ... ... әр ... елдердің
компаниялары арасындағы экспорттық және импорттық ... ... ... ... ... ... деңгейдегі шарттар қатарына қосылады.
Ортақ нарықтың негізгі мәселесі болып тұтынуға ... ... ... ал оның құрлымы болып табылады, яғни ҚҚС және акцизге бөлінуі.
КЕО ұсынысы ұлттық әкімшілікпен жеке бизнестен қарсы ... ... осы ... ... ... ... қатысушы елдер өздерінің
бұрынғы позициясын жоғалтар еді, ... ... ... ... ... ... ... деңгейімен байланысты болды.
Соңғы жағдай жеке компанияларға да мәні зор ... ... ... ... ... ... тұтыну нарығының кеңеюіне ... ... ... фирмалар арасындағы қаржылық топтардың
өзгеруіне әкеледі. Фирмалардың айтуы бойынша, КЕО ұсынған салық айырманың ... ... ... ... ... жоя ... Олардың пікірі
бойынша айырманы 2-3 пунктке әкелу қажет немесе ортақ ... жою ... ... елде ... ... ... ... ставкамен де, ал
басқа елде жоғарғы ставкамен өндіріп алу ... ... ... ... ... мамырында КЕО критикаға жауап ретінде ортақ ставканы 15%
енгізді, ЕО ... оны ... ... ... ... берді
және нөлддік ставканы сақтауды. Бірақта кейбір ... осы ... ... ... ... ... ... ұсынған ставкадан төмен болды.
Сондада 1991 жылдың желтоқсанында ЕО министрліктер советі соңғы жобаны
бекітті. Соған сәйкес 1993 жылдың 1 ... ... оған өту ... және ... осы ... ... ... салық барерлерін
қысқарта бастады, өйткені кеден службаларын жоюы мен байланысты. Олардың
рөлін толығымен Ұлттық салық ... ... ... ... құнға салынатын салықтар бюджеттінің салық
түсімдерінің 45,9 % қантамасыз етеді. ... ... ... ... негізгі орынды ҚҚС алады, ол 1.01.1973 жылы енгізілген ол ... ... ... ... ... ... орынды алады және елдің
бюджетін құруда 17 % құрайды.
Ұлыбританияда стандартты ставка 17,5%. ... ... ... азық-түлік тауарлары; кітаптар; дәрі-дәрімек; импорт ... ... үйге ... ... және ... суға ... төлем ақы; тұрғын үй құрылысы; көлік қызметті; балалар киімі;
почта және қаржылық ... ... әдеп ... қызметі.
Еуропада ортақ нарық құрудан кейін ЕО ресми шекаралары жойылды ... осы ... ... ... ... ... ... импорттау кезінде бағытталу еліндегі портында декларация және
анкеталар толтыру қажет. Кеден анкетаны ... және ... ... фирма анкетада тауар бағасын көрсету қажет, кеден бажы мен ... ... осы ... ... ... есептеу механизміндегі ерекшелік ретінде нөлдік ставканың болуы,
ол кәсіпорын қызметінде салықтың болмауын көздейді. ... ... ... ... ... ... ... сәйкес егер салық төлеу
айналымы 37600 фунт стерлинг болса, онда ол ... ... алып ... ... ҚҚС пен ... бажын төлеу кеден органында жүзеге асады. ҚҚС
импорттық тауарларды өткізу ... ғана ... ... салынатын салықты қолдануын қарасақ, әсіресе, ҚҚС ҚР ... ... ... ... ... ставканы қолдануы мен ҚҚС бюджеттен қайтару;
ҚҚС жеңілдіктерінің болуында қайтарымдар қарастырылмаған;
Бартерлік операциялар тұтынуға салынатын салықтың объектісі б.т.
Жанама ... ... ... ... ... ... Акцизделетін тауарлар
болып алкоголь ішімдіктері, темекі өнімі, көлік құралдары б.т. ... және ... ... ... данасынан нақты сомасы
өндіріледі (литр). Темекі өнімін акциз тауар ... ... ... ... ... алымдар қойылымы көп жағдайда 10 және ... ... ... ... ... салықтарға кеден алымдары,
гербтік алымдар, ойын бизнесіне салық, жүгіру алымы (ат,ит жарысы ).
Англияда кеден басқармасы ҚҚС бойынша ... ... ... ... ... ҚҚС ... ең күрделі бұзушылықтарға іс-жүргізеді (200000
ф.с.жоғары) Қылмыстық, ... ... үшін ҚҚС ... ... ... абақтыға 7 жылға дейін отырғызу қарастырылған.
Ұлыбритания салық заңдылығы мемлекетке ... ... ... ... ... етеді және салық төлеуші мүделерін ... ... ... ортақтандырылған жүйе ретінде бақылауға мүмкіндік береді
және мемлекеттің экономикалық саясатының негізгі құралына айналады.
АҚШ салық жүйесі ... ... ... ... ең ірі ... сәйкес 1986 жылы қыркүйекте қабылданған жаңа ... ... ... ... ... ... ... мақсаты ретінде
федералдық салық салудың оңайлатылған ... ... ... салу арқылы
елде экономикалық өсу темпін жоғарлату.
АҚШ –та қосылған құнға ... ... ... ... және ... ... сақтандыруға жеке кәсіпкерлердің федералды салымдары;
көлік құралдарынан алымдар.
Федералды салықтардың ішінде ... ... ... орын ... ... ... ... кәсіпкерлерге бірдей үлесте еңбек ақысынан
ұсталынады. Кәсіпкер әр жұмысшысы үшін ... ... ... ... құрайды. Жиналған сома келесі адамдарға төленеді: ... ... ... ... және заң ... ... ... қажет. Әлеуметтік ... ... ... кездегі олардың қантамасыз етілуі б.т.
Федералды үкімет сату ... ... ... ... ... ... ... темекі, алкоголь ішімдігі. Осыған ... ... ... алушы бір шетінен федералды үкіметке, ал бір шетінен штат
үкіметіне төлейді. Ескеретін жағдай осы тауарларға сату салығының қойылымы
әр ... ... ... ... ... және ... ішімдігінің бағасы
штаттан штатқа өту кезінде өзгеріп ... ... ... ... қарағанда қымбатырақ, бірақта спирт ішімдіктері Вашингтонда
арзан.
Қазіргі кезде Францияда ҚҚС негізгі ... ... ал ... ставка-
22 %, келесі тауар сатып алған кезде қолданылады: автомобиль, ... ... ... кино - ... ... ... қатар төмендетілген
ставка қолданылады –5,5%, ол көбінесе азық-түлік ... ... ... ... ... ... ставканың кең
қолдануы туристік және қонақ үй ... жүк және адам ... ... көп ... ... ... ... ҚҚС төлеуден
босатылады, егер олардың айналымы алдыңғы қаржы ... 70000 ... Осы ... ... ... ... ... жылдың басынан
бастап ҚҚС босату режимі қолданады.
ҚҚС-тан тағы да мыналар босатылады:
--ауыл шаруашылығы өндірісі;
--мемлекеттік мекемелер қызметті, егер олар ... ... ... спорттық қызметке бағытталса;
--мұғалімдік қызмет, жеке ... ... ... ... ... салық салу жүйесі салықтарды бөлшектеп, бірітіндеп алуға
мүмкіндік береді. Барлық фирмаларға салық салынады, ... ... ... ... ... ... ... кейінірек жалпы сома есептеледі. Осы
әдіс «салық несиесің деп танылады, салық ... оны ... ... ... ... өндіріп алу тәртібін ... ҚҚС ... ... ... әр ... ... ... есептеуге
мүмкіндікті береді. Бұл экспортқа ... ... ... және
экспорттық субсидия берудегі бұзушылықтарды алдын алуға мүмкіндік береді.
Көп деңгейлі салық шкаласын қолдану арқылы бір фирма ... ... ... сомасын төмендетеді.
Қосымша салық салынатын тауарлар мыналар:
алкоголь ішімдігі;
қант және кондитер бұйымы;
сыра;
минералды су;
қымбат метталдар;
темекі бұйымдар;
кейбір автокөлік және үшу аппараты.
ҚҚС ... ... ... ... ... ... олар қосылған
құнға салынатын салықтарға жатады.
Қосылған құнға салынатын салықтарға кеден бажы жатады және оның ... ішкі ... ... б.т. ... бажы тауар бағасынан өндіріліп
алынады, бірақ кейбір кездерде тауар салмағы мен ... де ... ... ... ... ... қолдануымен
ерекшеленеді. Салық саясатының негізгі ерекшелігі ретінде федерациямен,
жермен және жергілікті ... ... ... компетенциясына бөлу
б.т. Салық түсімдерінің бөлінуі мемлекеттік конституциясы мен бекітілген
және салық бюджеттік заңдармен анықталған. Әр ... түрі ... өз ... және қай ... қай ... ... ... көрсетілген.
Германияда қосылған құнға салынатын салықтарға мыналар жатады: айналым
ортасындағы операциялар салығы және акциздер.
Айналым ортасындағы операциялар ... ... ... ҚҚС, ... ... салығы, автокөлік салығы, казино аударымы.
Қосылған құнға салынатын ... ... ... ... тауарлар салығы, ләззатану өнімдер салығы (темекі, кофе), мұнай
өнімі. ҚҚС ... ... ... тұтынушыдан өндіріліп алынады. ... ... ... қойылымы мен және шынында тауардың ... ... ... ғана ... ... алу ... өте күрделі болып табылады, бұл тауардың
қанша айналым ... ... ... ... рет ... ... Осы ... төлеуші кәсіпкер ҚҚС есептеу кезінде, кәсіпорында
көрсетілген шот, яғни ... ... ... ... ғана ... ... ... кездегі ҚҚС ғана салық төлейді. Импорт кезіндегі
айналым салығы дәл осылай өндіріліп алынадың.[14] ... ... ... ... салығынан кейін екінші орын алады және оның үлесі 28% ... ... ... 15%. ... қойылымы 7% азық-түлік тауарларына
және кітап өніміне қолданылады. Акциздерді өндірушілерден өндіріп алады,
өйткені олар ... ... ... ... ... ... ... федералды бюджеттін толтырады, ... ... ... ... ол жер ... ... Көбірек табысты темекі
бұйымдарына салынатын ... ... ол ... барлық түсімнің 2,8-3%
құрайды.
Польшада 1993 жылдың қаңтарынан бастап ҚҚС айналым ... ... ... ... министрлігінің шешімі бойынша 3 жылға барлық
тауарларға және қызметтерге ҚҚС ... 7% ... ... ... 27% көтеруді жоспарлады. Бірақта үш жыл өткенен кейін ҚҚС кейбір
тауар және қызметтер үшін ... ... 22% ... ... ... екі ... қойылымы қолданылады 7% және
22%. 7% ... ... ... ... аяқ киім, киім, қала
көлігімен жүру ақысы, дәрі-дәрімек, ... ... ... газ ... тауарларға қолданылады. Ал 22% қойылымы өнеркәсіп ... ... ... чек беру кездерінде ҚҚС ... ал ... ... ... ... ... қандай салық қойылымы қолданылғандығы көрсетіледі 7% немесе 22%.
Осы тәртіп, яғни тауар және ... ... алу ... ... ҚҚС ... ... ... кезде Қазақстанда енгізіліп жатыр.
Италияның қосылған құнға салынатын салықтарына ҚҚС және акциз ... ... ... ... ішінде ҚҚС үлесі 67% құрайды. ҚҚС
1973 жылдың 1 қаңтарында ЕО құрамындағы ... ... ... жақындатуға
байланысты шешімге сәйкес енгізілді.
ҚҚС сатып алушының көп ... ... және ... ... Салық сомасын нарық бағасымен және белгіленген салық қойылымымен
анықталады. Бұйымның жалпы құны (салықты қоса) ... өнім ... ... төленеді және оның өзіндік құнына кіреді. Кәсіпорынның
бюджетке төлейтін салық сомасы болып, ... ... ... салық
сомасының және өндірушілермен материалдарды әкелген үшін және ... үшін ... ... салық сомасының айырмасы ... ... ... ... ... өнеркәсіпшілер, саудагерлер,
қолөнерлер, сонымен бірге тауар және қызмет өткізуімен айналысатын ұйымдар
болып табылады. Стадияның әр шекарасы ... ... ... ... ... ... экономикасында кәсіпорын көпшілігін кіші және орта
кәсіпорындар ... ҚҚС ... ... ... ... ... ... жалпы пайдасын төмендету арқылы арнайы коэффициентке (%)
есептеледі, ал осы ... ... ... жеке ... кезде Италияда ҚҚС бес түрлі қойылымы қолданылады:
Жеңілдетілген -0-4%, негізгі -9%, жоғарғы 19%-38. ... ... ... ... ... қолданылады. Жеңілдетілген ставка 4% бірінші
қажеттіліктегі тауарларға қолданылады, олар: нан, сүт, азық-түлік, ... ... 9% ... ... ... ... ... тауарларға
қолданылады.
19% ставкамен ресторан арқылы өткізетін, сонымен бірге бензин және мұнай
өнімдері.
38% ставканы қымбат бағалы заттарға қолданылады (мех, ... ... ... электр энергиясына, алкоголь ішімдігіне және темекі
бұйымдарына қолданылады.
«Италияның конституциясында салық ... ... ... онда ... ... ... ... органдары салықты
белгілеуге құқы жоқ және оны өндіріп алу тәртібін өзгертуге құқы жоқ. ... тек ... ... ... ... парламенті ие. Сонымен қатар
парламент үкіметке салық ... ... ... ... ... ... ... аладың.
Салық заңдылығымен шығынға жұмыс ... ... ... бес ... қарастырылған, бірақ ол қатаң талапқа ... Осы ... ... ... шығындарға жұмыс істесе,
кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... ... жою ҚР бірнеше жылдар ... жүр. ... ... ... ... кәсіпорын мемлекеттік
экономиканың дамуына әкелмейді.
«Италияда салық жиналуы жылдан жылға өсуде. Оған қаржы факторлардың
қолдануы өз ... ... 1) ... салық жүйесінің күнделікті
жетілдіруі. Бұл өзіне салық заңдылығына динамикалық ... ... ал ... ... ... ... 2) Италияның кейбір облыстарында
салық органдарының талап етуінің қатаң болуы.
Сонымен қатар салық мәдениетіне үйрету біраз рөл ... ал ... ... ... ... ... ... кезінен түсіндіру
жұмыстарын жүргізу. Егер, сен салық төлемесең, сені армия және полиция
қорғайды, сені тегін ... ... және ... ... мектепте
және университетте тегін оқытады –яғни сен өз азаматтарыңды тонап жатырсың
ң. ... ЕО ... 3 ... ... ... бәсекелес күресіндегі
негізгі құралы ... ... ... АҚШ ... ... ГААТ
белгілеген тәртіпке сәйкес, олар осы салық көлемін өздері экспорттайтын
тауар және ... ... ... ... алады.
ҚҚС фискалды саясатқа қолданылуымен бірге және белгілі ынталандыру
функцияларына ие.
Мысалға Еуропа ... ... ... ... ... ... ... ұйымдары, дәрігерлер, адвокаттар, тұрғын
үйді жалға беруші адамдарды. Бұл ... ... ... ие. ... ... бюджет дефициттін ҚҚС түсетін түсімдерін ... ... ... ... ... болған жағдайларда табысқа
прогрессивті салық салу күшею мінездемесі ... ... әсер ... ... ... ... ... моделіне қосылды және онда тауар
сұранысын реттеудегі негізгі ... ... Осы ... ... ... ... жүйесінің негізгі құрамды элементі болып табылады.
ҚҚС қолданудың батыстық тәжірибиесі ... ... бұл ... ... ... ... ... өзінің тұрақтылығы мен кең
салық базасы арқылы қантамасыз етеді.
Қазіргі даму ... ... ... шекаралары жеңілдетілген,
сонымен қатар ҚҚС өндіріп алу жүйесі ... ... ... ҚҚС ... ... ... тіркелген және оларға
ортақ индификациялық ... ... осы ... ... ... ... ... немесе керсінше шетелден әкелінетін тауарлар
туралы деректерді қаржы органдарына табыс етеді (ЕО ... ... ... ... ... ... бақылауды тікелей
кәсіпорындарға жүктеледі.
Ресейдегі қосылған ... ... ... ... құруда өзін
жинақтаушы критериялар жағынан тиімді екенін көрсетті. ... ... ... ҚҚС, ... ... баж, ... жолдарын
пайдаланушыларына салық, тұрғын үй қорын ұстауға салынатын салық және
т.б.
«Ресейдегі ... ... ... ... ... ҚҚС ... қағидасы негізінен ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің әлемдік тәжірибиеден
өзгешелігі болып, ... ... ... ... ... ... Ресейдегі ҚҚС батысқа қарағандағы өзгешелігі ретінде
-осы салық көптеген ақша келісім шарттарға және операциясына ... бұл ЕО ... және ... басқа елдерде салық салу ... ... яғни өсім пұл, айып пұл, банк ... ... ... ... ... бір бөлігі. Барлық тауарларға ҚҚС
қойылымы 20% , ал ... 10% ... одақ ... ... ... ... салық инициативасындағы құқын қысқарту қажеттігінің тезисі
көрсетіп ... ... ... барлық территориясында ортақ салық
салуды қамтамасыз ету арқылы осы мемлекеттің ... ... ... ... талабы болып табылады.
Европалық одақ тәжірибиесі Қазақстанға да ТМД ... ... ... ... жағынан пайдалы болып табылады. ТМД
құру кезінде бірінші мақсаты болып ... ... ... ... бір жағынан – КСРО құрамындағы ... ... ... ... ... болса, ал екінші
жағынан–тәуелсіз мемлекеттер арасында жаңа даму ... ... ... 1992 ... ... ... ... достастығы
мүшесіндегі елдерде салық салу жүйесінің ұқсастығы мен тауарға салық
салу тәртібінің ... ... ... ... ... біреуінде өндірілген және ТМД мүшесіндегі басқасына апарылатын
тауарларға қолдануы, бұл бір ... ... ... және ... ... ... секілді болды.
Тәуелсіздік мемлекеттер достастығы мүшесіндегі елдердің экономикалық
және саяси жағдайының қиын болуы және әр ... ... ... ... ... кейін салық жүйесінің өзгеруіне әкелді, ал ол өз кезегінде
елдер арасында салық ... ... ... ... ... ... ... салық жүйесін толық ұқсастығы
мен қоса. ҚҚС пен акцизді есептеу және төлеу ... ТМД ... ... ... ... сәйкес, достастық елдері ішінде өндірілген және
өткізілетін тауарларға осы ... ... ... ... ... ... қайта бөлуді қажет етеді.
Европалық одақ осы проблеманы үкімет аралық келісім шартқа қол ... ... мен ... табылған және КСРО республикасының
экономикалық-саяси жағдайы осы шешімсіз алдындағы интеграция ... ... ... ... ... құруда тәжірибиенің болмауы және ортақ
экономикалық кеңістік жағдайында сұрақтарды ... ... ... ... келісім шатқа қол қою кезінде осы
проблемаға онша ... ... ... Осы ... ... жұмыстарының
дамуына байланысты және ... ... ... ... ... қайта бөлудің нақты әсерін түсінгеннен кейін салықты қайта ... ... ... ... ... болып табылады.
Украина осы сұрақты шешуде бірінші қадам жасады. 1996 жылдың ... ... ... ... ТМД шығатын және кіретін
тауарларға, алыс шетел елдерінен ... және ... ... қолданылатын салық салудың тәртібін қолданды. Бірақ Украйна мен
жасалған шаралар қозғалысқа ... ... ... және ТМД ... ... сай келмейді.
ТМД елдерінің барлығы осындай саясатын ... ... ... экономикалық мазмұнының өзгеруіне әкеледі. Бірақ қазіргі
кездегі жағдай келісім ... ... Бір ... ... ... ... ... тепе-тең қайта бөлуге
қарағанда тәуелсіз мемлеекттер ... ... ... ... ... ... шешу ... болды. Көпшілік жақтаған кезде анау
немесе мынау шешімді өткізетін және оның ... ... ... ... ... ең ... ... әкелді. Сонымен қатар ТМД
елдерінде мемлекеттік бюджет арасындағы салықты ... бөлу ... ... ... ... ұсынысы болу ықтималдығы жоғары. Қалыптасқан жағдайда
әр мемлекеттің экономикасына ... ... ... ... рөл ... ... қызмет ішкі және сыртқы қаржыландыру көздері
арқылы қайта өндіру үрдіссін жақсартуға бағытталғанң.
Осы пікірді ҚР ... ... ... ... ... Қазақстанды әлем қоғамына инвестицияны тартудың жақсы орны ... ... ... тартуды қамтамасыз ету болып табыладың[16].
ҚР нарық экономикасына ... бері ... ... ... ... қатысуымен жауапкершілігі шектелген
серіктестіктер құрыла бастады, өкілділіктер ашыла бастады, осының ... ... ... ... базасын құруға деген
қажеттілікті туындатты.
Қазіргі кезде тұтынуға салынатын ... ... ... ... екі топ ... ... ЕО елдері. ЕО мақсаты болып салық
жүйесінде ҚҚС міндетті түрде болуы және одақ белгілеген ставка ... ... ... ... ... экономикалық тәжірибиедегі кейбір
позициялар ҚР ... ... ... Әсіресе:
- нөлдік ставка қолдануы және бюджеттен ҚҚС қайтару;
- ҚҚС жеңілдіктер қайтаруды қарастырмайды;
- әртүрлі өнеркәсіптер тұтынуға салынатын ... салу ... ... ... ... және ... ставканы қолдануы.
Қосылған құнға салынатын салықтар әр елде әртүрлі, бірақ ҚҚС пен ... ... ... құн ... салу мәселелерін дамытудың бағыттары
Салықтың реттеу функциясы Д.М.Кейнстің мемлекеттің экономикаға ... ... мен ... ... ... мемлекеттің
экономикаға салық салу көмегі мен араласу арқылы жұмыссыздықпен дағдарысты
төмендету теориясын ойлап тапқан. Оның ... ... ... ... ... ... өндіріс көлемінің арасындағы сәйкестікке
жетуге болады деген және жұмыспен қамтамасыз ету, ... ... ... ... елдің нашар дамыған аудандарында салық салудан
жартылай немесе толық босату арқылы ынталандыру үшін ... ... ... ... ... ... ... мен фискалды функциялар бір-бірімен тығыз байланысты. Күннен-
күнге фискалды функциясының ... ... ... ол ... ... және тереңінен өз ықпалын тигізеді. ... ... ... ... ... бағытталған өндірісті реттеу,
мемлекеттің табысын жоғарлатады және ... ... ... ... және реттеу функциясының қарым-қатынасы ... ішкі ... ... ... ... ... функция салық қатынасының белгілі бейнетін көрсетеді, ал олар бір-біріне
қарама-қарсы келеді. Фискалды функцияда салық төлеушінің мемлекетке ... ... ал ... ... ... мемлекеттің салық
төлеушіге қатынасы. Фискалды функцияда ... ... және ... көп ... ... ету және оны ... мүшелерінің аз
мүмкіншіліктерімен осы жоғарлатуды қамтамасыз ету арасындағы ... ... ... ... ... ... өндіріс
үрдісіне араласу қажеттілігі эканомикалық базасының төмендеуіне әкеледі, ал
ол өндірістің қарым-қатынаспен және жеке ... ... және ... мен ... ... П.Самуэльсоның пікірі бойынша салықтар тұрғындардың
нақты табысын жоғарлатады, өйткені табыстар ... ... ... қарама-қарсы болып келеді. Бағаның негізгі бөлігі бола отырып,
қосылған ... ... ... ... үрдістеріндегі баға өсуіне
ықпалын тигізеді[18]. Біздің ойымызша көп ... ... ... ... функциялардың бөлуі экономикалық кезеңдердегі ең ... ... ... ... ... ... ... тікелей салық жүйесі
ортасындағы стратегиялық мәселелерді шешумен ... ... ... ... он үш ... ... ... талдай отырып, нәтижелер
шығаруға болады. Өте жоғары салық ставкамен қосылған құн салығын ... ... 20% кері ... ел ... ... ... жоқ. (бағалардың
өсуі, сатып алу қабілетінің төмендеуі, нәтижесінде ауыл ... ... ... ... мүмкіндігінен ғана емес,
сонымен қатар жай ұдайы өндіріс үрдіссін ... ... ... ... ... құн ... өндірісті реттейтін саясаттың
элементі ... ... ... ... ... ... тыс өндіріс
дағдарысын алдын алу және бәсеке ... ... ... ... Ал ... ... товар тапшылығы жағдайында,
қосылған құн салығының ауыртпалығы ... ... ... ... ... одан әрі ... Республикасының салық жүйесі қосылған құн ставкаларын төмендету
арқылы, есептеу механизмін оңайлату арқылы реформалауда, мәселен 1.07. ... ... 16% ... құн ... қойылымы 2004 жылдың 1
қаңтарынан 15% ... және ... ... ... 2007 ... ... 14%. Ал биылғы 2008 жылдан бастап берілген салық қойылымы 13%-ды
құрады. Мемлекет келесідей ... күту ... ... ... артуы, кәсіпорындарының қаржылық жағдайының,
табыстылығының, рентабельділігінің, басеке ... ... ... ... ... ... мақсатымен өзгертулер енгізуде.
Кәсіпкерлікті қолдау мен салық ауыртпалығынын төмендетудің ... ... ... ... минималды соммасы 10000 ... ... 12000 ... ... ... ... ... айтуға
болады. Сонымен бірге ҚҚС босатылған айналымдар мен ... ... 2004 ... ... одан әрі ... 2006 ... ... 15000 айлық есептік
көрсеткішке жетті. Мәселен ұлттық валюта бойынша айналымдар, ... мен ... ... мақсатында қосылған құн салығынан
босатылатын айналым артты, экспортқа шығарылатын түсті және қара ... ... ... ... ... ... бойынша
айналымдар тізімі кеңейтілді.
Қосылған құн салығы өте күрделі салық ... ... салу ... ... барысында көптеген мәселелер кездеседі.
Алматы қаласы Әуезов ауданы бойынша Салық комитетінде қосылған құнға
салынатын салықтар ... ... ... өту барысында салық
инспекторлары көбінесе келесідей мәселелермен кездеседі.:
Бюджеттен бюджеттен ... ... ... ... құн ... ... Бюджеттен қайтарар бұрын салық қызметі органдары шот-фактураларда
көрсетілген жабдықтаушы ... ... ... ... ... ... тексеру мақсатында қарсы тексеруге ... ... ... ... ... ... Қосылған құн
салығы бойынша салық органдарына салық төлеуші ... ... ... ... ... ... Немесе үшінші бірр
тұлғаның атына ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді. Кейбір жайдайларда үшінші тұлғалар кәсіпорынның
жалған операциялары жөнінде хабарсыз болады. Әлеуметтік немесе ... ... ... ... ... тұлғалардың жетекші ретінде қол
қойылған құжаттар негізінде жалған кәсіпорын өз операцияларын тек ... ... ... ... қарапайым болып көрінгенмен, қосылған құн
салығына байланысты криминалды құқық бұзышылықтар орын алуда. Жыл ... ... ... ақша ... қайтарылуда. Оның бірнеше
себептері бар:
Біріншіден ... ... ... ... ... нәтижесінде
қателіктерді табу мүмкіндігінің шектеулілігі;
Екіншіден салық қызметі органдарының салық ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерге
сәйкес тіркелеген салық төлеушілердің 20% ғана тексерулермен қамтылады.
Тексерілген 20% ... ... ... ... ... құн ... байланысты келесі бір мәселе жалған шот-
фактураларды жазу, шот- фактураларды ... ... ... ... ... есеп ... барысыда сәйкессіздік туындайды. Бір
тұлғаның бухгалтерлік балансында кіріс етіп ... ... ... ... бір заңды тұлғаның шығындарында көрсетілуі қажет.
Сонымен негізгі мәселелерді қорыта келсек:
мемлекет есебінен ... ... ... ... ... аудару;
Іс-жүзінде өндірілмеген тауарларды экспорттау;
өндіріс тізбегінде төленген қосылған құн салығының сомасы салықты қайтару
көзі болып табылады және осы ... ... ... ... ... делдалдарды жедел тексеру салық ... ... ... тұғызады;
делдардар әдетте жоғалған немесе ұрланған паспорттар негізінде ... ие емес ... ... ... ... ... жауапты тұлғаларды жауапкершілікке тарту қиынға соғады;
кеден органдарына ... ... ... ... ... бағасынан
көтермелеп беріледі немесе тауар мүлдем экспортталмайды, ал ... ... ... құн ... ... ... ... органдары қызметкерлері
рұқсат бермеуі мүмкін, дегенмен сот арқылы шағым жасауға салық төлеушінің
құқығы бар;
тауар ... ... ... өткен кезде, валюталық түсім
ретінде әдетте алдын ала келісім бойынша оффшорлық ... ... ... банкілерінің бірінен қысқа мерзімді несие алу ... ... ... ... ... ... ең негізгі кезеңі бюджеттен салықты қайтару ... ... ... делдалдар қатысуы мүмкін;
кедендік және салықтық органдардың ... ... ... ... ... ... ... әкеледі;
қосылған құн салығы бюджеттен қайтару мәселесі Қазақстан экспортының ... ... ... ... экспортталған тауарлар мен қызметтерді
кеден органдары кемінде бір жыл ... ... ғана ... ... ... ... сома шетел банктеріне аударылады немесе оффшорлық
аймаққа инвестициаланады.
Жоқарыдақы және т.б ... құн ... ... ... ... ... қызметі органдарыныү сонымен қатар кедендік орган қызметін
оүтайландыру мақсатында мемлекет тарапанынан түрлі іс-шаралар қолдануда.
Мөселен ИС НДС- ... құн ... ... ... жүйесі, ТАИС
–кедендік автоматтандырылған ақпараттық жүйесініү пайда болуы ... ... ... бақылауқа мүмкіндік береді. Мысалы,
қосылқан құн салықы бойынша төленген декларациялардыү ... және ... ... ... ... ... ... мақлұматтарды, мекен-жайы т.б деректерді автоматты түрде
көрсетеді. ИС НДС ... ... ... төлеушілер автоматты
тһрде ұсынылады.
Қосылған құн салығын одан әрі дамыту мақсатында келесідей ... ... ... ... ... ... құн ... қойылымының
біртіндеп төмендетілуін қолдау ... ... ... ... ... ... ... тауарлар мен қызмет түрлері бойынша
қосылған құн салығының қойылымын дифференциалауға көшуді ұсыну қажет деген
пікірмен ... ... ... ... құн ... қосымша әкімшілік шығындардға әкеледі, ... ... ... ... ... ... ... әкеледі;
әділеттілік қағидасына қайшы- себебі шикізат жалпы ставкамен сатып ... ал ... өнім ... ... бойынша өткізілетін болса,
ішкі қосылған құн салығы сыртқы ... құн ... ... ... ... ... ... есебінен өтеуге тура келеді. Салық
ставкаларының бір салық қойылымы Батыс Африка ... ... ... ... ... салық қызметі органдарының қызметін
жеңілдетеді , аудиторлық ... ... ... арттырады,
сонымен қатар салық ... ... ... , ... ... шығындарын кемітеді.
автоматтандырылған информациялық жүйелерді одан әрі жақсарту. Компьютерлік
технологиялардың амортизациялық дамуын ескеру арқылы жағарту;
Қосылған құн ... ... екі ... ... салудың мәселесін қадағалау
мақсатымен салықтық режимді орнататын ... ... ... ... ... ... ... жақсарту керек.
қосылған құн салығын нөлдік ставка бойынша бюджеттен қайтару жөнінде
келесідей ... ... 1. ... ... ... ... жұмыстарды) өткізу[19]
Қосылған құн салығын бюджеттек жеңілдікті режим негізінде қайтару құқығын
растайтын механизм көрсетілген.
экспорттаушы экспортталатын тауарлар немесе қызметтерді ... ... ... құн ... ... ... ... алынған тауар
немесе қызмет үшін есеп-айырысады,
экспорттаушы сатып алынған тауар ... ... құн ... ... немесе қызметтер экспорты;
экспортталатын тауар немесе қызмет үшін алынған валюталық түсім;
Салық кодексінде және ... ... ... ... мен ... ... құн ... растайтын құжаттар Салық комитеттеріне
беріледі;
бюджеттен қосылған құн салығын қайтару.
Бұл механизмінің нақты ... етіп ... ... ... құн ... ... кәсіпорын сатушыдан тауарды немесе
қызметті нарықтық бағамен, қосылған құн ... ... ... ... құн салығы соммасын бюджетке өзі ... және ... ... тапсырмасын алады. Осы құжат ... ... ... ... қоса ... ... ... салық сомасын қайтарады.
Ұсынылып отырған механизмнің артықшылықтары:
экспорттаушы салық агенті ретінде қатысады;
нақты төленген қосылған құн салығы бюджеттен қайтарылады;
салық қызметі органдырының ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
Экономика және бюджеттік жоспарлау ... ... ... 2010 ... ... ол 10 ... дейін жетуі мүмкін, бірақ,
ол үшін осы уақытқа дейінгі жүргізілген шараларды ... білу ... ... пікірлері бойынша ҚҚС ... ... ... ... ... ... кеңейтуге,
өндірісті модернизациялауға жұмсауға бағыттауға мүмкіндік береді[20].
Қосылған құнға салынатын салық тауар бағасына қосылады және оның
соңғы төлеушісі ... ... ... ... бұл аталған салықтардың
кәсіпорынның жұмыс нәтижесіне әсері жоқ ... ... Әсер ... ... ... ... беруге болады.
Сызба 2 . Қосылған құнға салынатын салықтардың ... ... ... әсер ету ... ... ... салық өнімніү бақасына қосылады, ... ... ... ... ... бөсекеге қабілеттілігі
төмендейді. Бөсекеге қабілеттілікті төмендеуі сату көлеміне өзінің кері
өсерін тигізеді, ал, ол ... ... ... және ... әсер ... қосылқан құнға салынатын салықтар сөйтіп жанама тһрде
(өнімніү бөсекеге қабілеттілігі, сату көлемі ... өсер ... ... табыстары ірі ортадағы ерекшеленетін және капиталды салалар
бойынша бөлу және салыстырмалы инфляция ... ... ... ... тұтыну салықтары өндірістің барлық сатысында және бөлу циклында қолдану
осы қайшылықтардың сақталуына әкеледі.
Сонымен бірге, қазіргі ... ... ... ... қиын
жағдайда тар және олар көптеген жабдықтаушыларға тәуелді, тәртіп ... ... ... ... ... ... ... оң
позицияларын түзетуді тежегіш фактор болып табылады.
Қазіргі уақытта ... ... ... жағдайында
салықтардың ауыртпашылығын төмендету экономикалық жағынан да, саяси жағынан
да мүмкін ... әрі ... ... ... ... үшін мемлекеттік
шығындарды қысқарту ... Ал ... ... қысқарту, әрине,
бүгінгі күнде мүлдем мүмкін емес. Сондықтан салық ... ... үшін ... ... өзара үйлестіріп, жүйелендіріп ... ... Яғни бір ... ... ... ... келесі бір
салықтың мөлшерін азайтуға, төмендетуге болады.
Елдің ... ... ... ... және ... экономикасының
реттелуі, содай-ақ мемлекет бюджетінің қаржы ресурстарымен ... ... ... ... әрі ұтымды қолданылуына байланысты екен.
Қазіргі жағдайда өнеркәсіп саласындағы ... қиын ... және олар ... ... ... ... бойынша төлемеу
дағдарысы, әсіресе тең салық өздерінің позицияларын түзетудің тежегіші
болып ... ... ... жылы ҚР ... ... ... ... «Біз тиімді жұмыс істейтін қор рыногын
құруымыз керек. Халықты өзінің ... ... ... ... салуға
кеңінен тартпайынша, оның дамуы мүмкін емес. Халықты ... ... ... нысаналы оқыту бағытында ауқымды жұмыстар
жүргізу де ... деп атап ... ... Осы ... бағалы қағаздар
айналымы бойынша қосылған құн салығынан жеңілдіктер жасау қажет.
Теория бойынша ҚҚС пропорционалды салық ... ... ... ... ... ... ... импортпен
толтырады, бірақта өндірістік салалар елдің енгізгі экономикалық потенциалы
болғандықтан, оларды шығаруға болмайды. Экономикада ... ... ... ... ... ... ... бұл жағдайда мемлекеттің
функцияларын нарық ... ... ... ... ... және кең
қолдана алмайды. Альтернативті тікелей қайта бөлу ретінде ... ... ете ... ол ... ... таза ... ... басқа
экономиканың саласымен салыстырғанда. Ескеретін жағдай, осы ... ... ... ... ... ... ... бар. Осы жағдайда ынталандырушы ішкі функция қосылған ... ... ... ... ... осы аударылу салық
салынатын пайдаға байланыссыз болып табылады. Осы проблеманы шешу үшін ... ... ... ... қажет.
Қорытынды
Қазіргі қоғамдағы әділетті салық жүйесін өзінің ... ... келу ... Салық жүйесі салық төлеушіге ортақ қатынасты қамтамасыз
ету керек, салық салу жалпыға ... ... ... ... ... ... салық ауыртпашылығын пропорционалды бөлу (әділеттілік
қағидасы). Анықтылық қағидасы, яғни, төлеушіге ... ... ... ... ... мерзімі алдын-ала анық болуға тиіс. Анықтылық
қағидасы сәйкес бөлу мақсатында ... ... және ... ... ... ... ... болжау элементі ретінде. Қолайлылық
қағидасы бойынша әр бір ... ... ... үшін ... ... қолайлы
әдіспен алынуға тиіс. Осы қағида ... ... ... ... ... тапсыру мүмкіндігін көрсетеді, ал бұл ... ... ... ... ... ... қағидасы бойынша
салықты бюджетке есептеп келтіруге байланысты ... ... аз ... ... ... ... тұжырымдамасы келесі пікірді айтуға
мүмкіндік береді, яғни ... ... ... ... ... жағдайымен анықталуы қажет. Басқа елдің экономикасында қызмет
ететін салық жүйесін қарамастан ... ... ... ... ... елдің экономикалық цикл өтуіндегі фазасының өзгеруіне
байланысты тез ауысып ... ... ... ... ... ... қарамастан, гиперинфляция жағдайында салық рычагының салықты
жинау кезі табыс алу ... ... ... ... ... ... ... құру кезінде ескеретін жағдай ретінде, қосылған құнға
салынатын ... ... ... ... ету ... ... ... салық болып табылады. Әсіресе осы ... ... ... ... ... және барлық салық ауыртпалығы салық
төлеушілер иығына аударылады. Және керсінше, бірінші қажеттілік тауарлары
категориясынан алыстаған сайын ... ... ... салынатын салықтар
жоғарлаған кезде салық ауыртпалығы өндірушіге жүктеледі.
Қазіргі кезде салық түсімдерінің мөлшері болжауға мүмкіндік беретін
салық – ол ... ... ... салық. Аталған салық - мемлекеттің
фискалды саясатының негізгі элементі және төлеу ... ... ... ... ... ... ... жағдайының индикаторы
болып табылады және салық түсімінің максималды мөлшерін түсіреді. Сонымен
бірге, осы салық есептеу әдісі ... ... және ... ... ... ... ... есепке алу жүйесі өндіріс үрдістерінің барлық стадиясында
бағаның өсуі ҚҚС байланысты, яғни ... ... ... ... ... ... ... салық жоғарғы қойылымын қолданған жағдайда
шығынды кәсіпорының ақша қаражатының бір бөлігін ... және ... ... ... ... ... бола ... кезде, әсіресе
экономиканың көтерілу жағдайын мөту ... ... ... ... ... ... ретінде негізгі рөлді пайда салығы алады.
Қазақстандағы қосылған ... ... ... қызмет ету
механизміндегі негізгі ... ... ол ... құнға салынатын салық
бюджеттен қайтару мәселесі болып табылады. Осы ... ... ... ... ... ... ... көмектеседі:
нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру;
соттық тәжірибиеде осы категорияға сәйкес істі қарастырудағы талдау;
салық әкімшілігінің тиімділігін жоғарлату.
Нөлдік ставкамен салық салынатын ... ... ... ... ... ... анықтайтын фактор болып, ол жалған ... яғни ... ... ҚҚС ... ... құнға салынатын салық ... ... ... сол арқылы бүкіл елдегі барлық ҚҚС төлеушілер базасын құруға
мүмкіншілік ... және ... ... ... ... төлеуші
номері арқылы шот-фактураны жазып берушілерді ұстауға мүмкіндік береді.
Осыған байланысты ... ... ... жабдықтаушы мөрі
қойылады, лицензияланған мөрді енгізу ұсынылады, осы арқылы жалған мөр
тәжірибиесін тоқтатуға ... ... ... қосылған құн салығының механизмін жетілдіру
барысында шетел тәжірибелерін , олардың қызмет ету ерекшеліктерін ... ... ... аян. ... ... ... құн салығы
бойынша механизмі ... ... салу ... ... ... құүн салығы бойынша нөлдік ставкамен салықты
бюджеттен қайтару мәселесінде келесідей ерекшелік бар. ... ... есеп ... ... ... шот-фактураларды, қосылған құн
салығы бойынша тіркеу куәлігін, серия нөмірін т.б. ... ... ... ... ... ... ... санын салыстырмалы
түрде кемітуге болар еді.
Диплом жұмысын жазу барысында келесідей негізгі мәселелер айқындалды:
Жалпы ... ... ... ... ... ... әкімшілігін
жүргізудің дұрыс жолға қойылғандығы;
Аталған салық ... ... ... ... келе ... ... ... мәдениетінің жыл өткен сайын көтерілуі;
Жалпы ел экономикасының ... ... ... ... ... ... мен жеке ... төлем қабілеттілігінің жоғарылауы.
Осыған орай, келесідей ұсыныстар жасалды:
Кейбір мамандардың пікірі бойынша қосылған құн ... ... ... ... ... ... экономикасы дамыған
көптеген елдердегідей ұқсап ... ... мен ... ... ... құн ... ... дифференциалауға көшуді ұсыну қажет деген
пікірмен келіспеймін.
автоматтандырылған информациялық жүйелерді одан әрі ... құн ... ... екі ... ... ... мәселесін қадағалау
мақсатымен салықтық режимді орнататын шетел елдерімен жасалатын келісім-
шарттың сапасын, дәйектілігін тексеруді ... ... ... ... ... ол ... салық базасын кеңейту;
Қосылған құн салығы бойынша салық комитеттеріндегі салық қызметтерін, соның
ішінде салық органдарының салықтық есеп формасын электронды үрде ... ... жазу ... алынған тұжырымдарды қорыта келсек, салық
жүйесіндегі негізгі жанама салықтардың бірі ... құн ... ... Бұл ... ... ... және ... айналысы процесінде
қосылған құнының бір бөлігі ретіндегі бюджетке аударым болып танылады және
мемлекеттің кіріс бөлігін қалыптастыруда ... зор ... ... ... және ... төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық
кодексі). - ... ... ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдерң туралы
Салық кодексі. 21 маусым 2001ж. (2006 ... ... ... ... қоса ... жылдың 6 ақпандағы Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә.
Назарбаевтың "Қазақстан халқының ... ... - ... саясаттың
басты мақсаты" атты Қазақстан халқына жолдауы
Налоги /Под ред. Д.Г. Черника. М., 1999 г.
Налоги и налогообложение: Учебное пособие/Под ред. И.Г. ... М., ... ... ... Под ред. ... И.Балабанова, Изд. Питер,
2000г.
Б.Ж.Ермекбаева, М.Т.Құлжабаева, О.Б.Бурабаев “Жергілікті салықтар мен
алымдар” Оқу құралы, Алматы, ... 1998 ... ... мемлекеттік салықтар” Оқу құралы, Алматы, Экономика,
1997 жыл.
Б.Ж. Ермекбаева, М.Ж.Арзаева “Шет мемлекеттердің салықтары” Оқу құралы,
Алматы, 2004 жыл.
Пушкарева В.М. ... ... ... и ... ... учебник, М:
ИНФА-М, 1996 г. С 46.
Гендель П.П. ... по ... ... ... ... ... ... С.27.48.
Петер Клаус Хартман. Все начиналось с десятины : этот многоликий налоговый
мир.- М. :Прогресс, ... ,-1992. –ст ... ... ... 2005 .ст ... , -2006 ... 57.
Каржы-каражат. Журнал. 2006.№10 ст.86-89.
Налоги и налогообложение под.ред. Русаковой Ф.С и Кашина И.Г –Москва-2000
Нурумов А.А. О становлении налоговой службы Республики ... ... ... и ... 2006ж., ... К.К., ... Э.К. Налоги развитых зарубежных государств .-Алматы
:«Каржы-каражатң , -2006.-с.24
НДС и/или налог с продаж.//Азия-экономики и ... Т. ... ... ... ... Н.Н. ... системы зарубежных стран: Европа и США. Учебное
пособие.-М.2002г. С ... и ... . Оқу ... ред. ... И.Г ... – 2030ң ... ... ұзақ мерзімді ... А . ... ... ... ң .// ... , ... с. 50
Кучукова Н. Реформирование межбюджетных отношений в РК.// «Каржы-Каражат ң
, -2006 .-№4.с.49 .
ҚР ҚМ ... ... ... .№ 12 . ... ауданы бойынша салық комитетітінің сандық мәліметтері (Ф1-Н), (Ф2-
Н), 2007-2008 жж.
Самуэльсон П. ... 1992.С ... Что нам ... ... налоговая либерализация?// Exclusіve.
4/49/.04.06 г.
ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. Қазақстанның
әлемдегі ... ... ... 50 елдің қатарына кіру
стратегиясы.01.03.2006 ж.
Жаңа ... жаңа ... ҚР ... ... Қазақстан
халқына Жолдауы, 2007 жыл.
www.nalog.kz
www.mіnfіn.kz
www.stat.kz
www.auezov.almaty.kz
-----------------------
[1] Пушкарева В.М. История финансовой мысли и политики налогов,- учебник,
М: ИНФА-М, 1996 г. С ... ... ... Хартман. Все начиналось с десятины : этот многоликий
налоговый мир . – М. :Прогресс , Универс ,-1992. –ст ... ... А.А. О ... ... ... Республики Казахстан//
Вестник по налогам и инвестициям, 2001ж., №5.
[4] Налоговый терминологический русско-казахский словарь-справочник.-
Алматы:-1996.-ст.138
[5] Карагусова Г. Налоги : сущность и практика использования ... ... ҚР ... жєне ... ... басқа да міндетті тґлемдер» туралы
Салық кодексі. 21 маусым 2001ж. (2007 жылєа ... ... ... қоса ... «Салықтар жјне бюджетке тґленетін басқа да міндетті тґлемдер туралы»
Қазақстан ... ... ... ... 109-137 ... Зейнельгабдин А . «Реформирование бюджетной системы » .// «Каржы-
Каражат » , -1999 .-№5. с. ... ... К. // « ... РК » -2000. от 28 . ... ... ... Н. ... межбюджетных отношений в РК.// «Каржы-
Каражат » , -1999 .-№4.с.49
( ҚР ҚМ статистикалық бюллетені. ... жж. ... ... К.К., ... Э.К. ... развитых зарубежных государств .-
Алматы :«Каржы-каражат» , -2005.-с.24
[12] «О ... ... ... - членов в области
косвенных налогов» ЕОЭС бірінші директивасы 11 ... 1967 ... «О ... ... ... - ... в ... косвенных
налогов» ЕОЭС бірінші директивасы 11 сјуір 1967 ... ... Т. ... ... ... ... Тютюрюков Н.Н. Налоговые системы зарубежных стран: Европа и
США.Учебное пособие.-М.2002г. С 46-50.
[16] «Қазақстан – 2030» ... ... ұзақ ... ... ... П. ... 1992.С ... Самуэльсон П. Экономика.М., 1992.С 346.
[19] Финансовый бизнес, январь-февраль, 2004ж, 46 бет
[20] Р.Баталов. Что нам ... ... ... ... ... г.
[21] Жаѕа јлемдегі жаѕа Қазақстан. ҚР Президенті Н.Назарбаевтыѕ Қазақстан
халқына Жолдауы, 2007 жыл
-----------------------
тауарлар мен ќызметтерді сатушы
12111
12111
Салыќ Комитеттері
бюджет
3333
ЭКСПОРТТАУШЫ
12111
12111
Қосылған ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігі
Сату көлемі

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 81 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ хандығы құрылуы мен нығаюы7 бет
Қазақстан Республикасында қосылған құнға салынатын салықтың құрлылу негізі және қызмет ету механизмі68 бет
Қосылған құнға салынатын салықты есептеу механизмі және қызмет етуі33 бет
Қосымша құн салығы: есептеу механизмі мен қызмет ету мәселелері80 бет
Салықтардың экономикалық мазмұны, кажеттілігі, қызметтері және ұйымдастыру принциптері44 бет
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет
Жанама салықтар жүйесіндегі қосылған құн салығы28 бет
Импортқа салынатын қосымша құн салығының ерекшеліктері22 бет
Салық жүйесіндегі жанама салықтардың мәні мен ролі43 бет
Салықтың экономикалық табиғаты35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь