Кәсіпорындағы маркетингтік ортаны бақылауды ұйымдастыру

КІРІСПЕ

1 КӘСІПОРЫНДАҒЫ МАРКЕТИНГТІК ОРТАНЫ БАҚЫЛАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Кәсіпорыннын маркетингтік ортаны іс.әрекетінің экономикалық сипаттамасы
1.2 Кәсіпорыннын маркетингтiк жоспарлау және бақылау
1.3 Қазақстандық кәсіпорындар қызметінде шетелдік компаниялардың маркетингтік ортаны тәжірибесін қолдану

2 «АҚСАЙ» ХБК ЖШС.нің МАРКЕТИНГТІК ОРТАНЫ ІС.ӘРЕКЕТІН
БАҚЫЛАУ
2.1 «Ақсай» ХБК ЖШС . нің жалпы сипаттамасы
2.2 «Ақсай» ЖШС.нің өндірістік шаруашылық қызметіне баға беру
2.3 «Ақсай» ЖШС . нің іс.әрекетіндегі маркетингтік ортаны қызметін бағалау


ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Тақырыптың өзектілігі. Соңғы жылдары Қазақстан Республикасының саяси, экономикалық және қоғамдық өмірінде жүріп жатқан сындарлы өзгерістер шаруашылық іскерліктің жаңа жолдарын іздеумен ғана шектелмей, республика кәсіпорындары алдында жаңа экономикалық шарттарда өміршеңдікті қамтамасыз ететін маңызды мәселелердің бірқатарын қояды. Бүкіл әлемдік Сауда Ұйымына кіру қарсаңында бұл мәселелердің маңыздылығы арта түсу мүмкіндігінің басты себебі жоғары деңгейдегі маркетинг қағидаларын терең, әрі кешенді қолдану және бәсекеге қабілеттілікті қамтамасыз етудің негізгі жолына пайналады.
Осы орайда маркетинг ерекше орынға ие болады, өйткені ол құрылымдық-ассортименттік саясатты қалыптастыру кезінде негізгі рөлді тұтынушыға беретін шаруашылықтың нарықтық механизімінің ең көкейкесті құрамдас бөлігі ретінде сипатталады. Маркетинг нан өнімдерін өндіруші кәсіпорындарда кеңінен тарай бастады, яғни едәуір қаныққан нарығы бар үлкен қалаларда орналасқан көптеген ірі кәсіпорындарда маркетинг бөлімі құрыла бастады. Тамақ өнеркәсібі саласындағы өнімді өткізуді ұтымды жүргізуді қадағалау үшін маркетингтік ортаны бақылауды тиянақты жүзеге асыруға аса көңіл аударылуы қажет. Қазіргі уақытта маркетингтік ортаны және өндірістік-өткізу бағдарлану кезінде тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарында мақсатты бағытталу мен іскер белсенділік философиясы айырмашылықтары мұндай пікірдің қисынсыз екені айқын.
Нарықтық қатынастар дамыған сайын бәсеке күшейе түседі. Соған орай кәсіпорындар да өз мақсаттарын, маркетингтік ортаны іс-әрекеттерін және маркетингтік ортаны бақылаудың жедел қызметін мұқият негіздеуі тиіс.
Нарықтың тауарлармен толу мөлшері бойынша кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық іс-әрекетін бақылау кезінде маркетингтің қағидалары мен әдістерін қолдану қажеттілігі артады. Осы шарттарда кәсіпорынның жемісі ең алдымен нарықта болып жатқан өзгерістер, жаңа өнім мен технологиияларды игеру арқылы пайда болған қажеттіліктерге жауап беру икемділігі мен жылдамдығы, сонымен қатар тұтынушылық сұраным жағдайының анықсыздығына бейімделу дәрежесіне тәуелді болады.
Қазақстан Респуликасында маркетингтің қалыптасу қажеттілігі басқару теориясы мен тәжірбиенің әлемдік даму тенденияларымен анықталады.
Қазіргі кезде маркетингті қолдану арқылы азық-түлік нарығын зерттеу негізінде нарықты өз өнімдерімен толтырып тастаған шетелдік өндірушілермен тиімді бәсеке күресіне қатысуға отандық тамақ кәсіпорындары үшін қолайлы жағдайлар туады.
Кітаптар мен монографиялар:
1. Н.К. Мамыров. Маркетинг. Учебное пособие.-Алматы, Экономика, 1999,-305с.
2. И.Ансофф. Стратегическое управление. М.: Экономика. 1989.-519с.
3. М. П. Афанасеьев. Маркетинг: стратегия и практика фирмы. М.: Финстатинформ. 1995- 102с.
4. Ф.КОТЛЕР. Управление маркетингом, М.: Экономика, 1980-224с.
5. Х.Швальбе. Шағын және орта кәсіпорындар үшін маркетинг практикасы: М.Республика 1995.
6. К.А.Сагадиев и др. Интеграция экономики Казахстана в мировое хозяйство./ К.А.Сагадиев, М.У.Аргинбекова , Ш.Е. Жаксыбекова. Алматы., ғылым 1996-112с.
7. Г.А.Калиев, А.Е.Ковалев, П.П.Шевчик. Зернопродуктовый подкомплекс и рынок зерна в странах мира. Алматы., 1994.
8. М.Т.Оспанов, Р.Р.Ауытов, Х.Ертазин. Теория и практика огробизнеса. Алматы., 1997.
9. О.А.Абдукамалов , А.Д.Челекбаев. Новые формы хозяйствования в АПК и факторы их развития в условиях рынка. Изд.КазНИИНТИ.1991
10. А.А.Арупов Казахстан в системе мировых товарных рынков.
Монография. Алматы.,университет Туран 2000-132с.
11. С.А.Бабаев. Проблемы зернопродуктового комплекса Казахстана. Алматы.,Кайнар.
1995-224с.
12. М.Б. Кенжегузин. Реформирование экономики Казахстана. Проблемы и их решения – Алматы., 1997-350с.
13. Н.К. Мамыров, Ж.О. Ихданов. Государственное регулирование в условиях Казахстана., Экономика. 1998.
14.Н.К. Мамыров , Ж.О. Ихданов. Государственное регулирование в условиях Казахстана. Алматы., Экономика, 1998.
15. Г.М. Жусупова Маркетинг услуг. Учебно-методологическое пособие. Алматы., Университет «Тұран» 1999-102с.
16. К.Б. Бердалиев. Основы управления экономикрй Казахстана. Алматы.
17. Н.Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. Алматы, Өнер, 1999-272б.
18. С.Сатыбалдыұлы. Маркетинг-нарықтану. Оқулық. Алматы: Білім 1999.288б.
19. А.Нурсейт, А.Темірбекова. Р.Нурсейтова. теория рыночной экономики: предпренимательский аспект. Учебное пособие. Алматы: БИС, 2000-272С.
20.М.Д.Носковец. Концепция национального маркетинга. Алматы, «Казахстан» , 1995
21. О. Төлемісов. Нарық қатынасына өту кезеңінде өндірістік бизнесте баға тетігін пайдалану. Алматы., Экономика, 1995.-148б.
22. Д.К. Кабдиев, Т.К.Оралтаев. Экономикалык саясат. Алматы., 1998.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1 КӘСІПОРЫНДАҒЫ МАРКЕТИНГТІК ОРТАНЫ бақылауды ... ... ... ... ... іс-әрекетінің экономикалық
сипаттамасы
1.2 Кәсіпорыннын маркетингтiк жоспарлау және бақылау
1.3 ... ... ... шетелдік компаниялардың
маркетингтік ортаны ... ... ... ХБК ... ... ... ІС-ӘРЕКЕТІН
БАҚЫЛАУ
2.1 «Ақсай» ХБК ЖШС – нің ... ... ... ... өндірістік шаруашылық қызметіне баға ... ... ЖШС – нің ... ... ... қызметін
бағалау
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Соңғы ... ... ... ... және қоғамдық өмірінде жүріп жатқан сындарлы өзгерістер
шаруашылық іскерліктің жаңа жолдарын ... ғана ... ... алдында жаңа экономикалық шарттарда өміршеңдікті қамтамасыз
ететін маңызды мәселелердің бірқатарын қояды. Бүкіл әлемдік ... ... ... бұл ... ... арта түсу мүмкіндігінің басты
себебі жоғары деңгейдегі маркетинг қағидаларын терең, әрі ... ... ... қабілеттілікті қамтамасыз етудің негізгі жолына пайналады.
Осы орайда маркетинг ерекше орынға ие ... ... ... ... ... ... негізгі рөлді
тұтынушыға беретін шаруашылықтың ... ... ең ... ... ... сипатталады. Маркетинг нан өнімдерін өндіруші
кәсіпорындарда кеңінен тарай бастады, яғни едәуір қаныққан ... бар ... ... ... ірі ... маркетинг бөлімі құрыла
бастады. Тамақ ... ... ... ... ... ... үшін ... ортаны бақылауды тиянақты жүзеге асыруға аса
көңіл аударылуы қажет. Қазіргі ... ... ... және ... бағдарлану кезінде тамақ өнеркәсібі ... ... мен ... ... ... ... мұндай пікірдің
қисынсыз екені айқын.
Нарықтық қатынастар дамыған ... ... ... ... ... орай
кәсіпорындар да өз мақсаттарын, маркетингтік ... ... ... ... ... ... қызметін мұқият негіздеуі тиіс.
Нарықтың тауарлармен толу мөлшері бойынша кәсіпорынның өндірістік-
шаруашылық іс-әрекетін бақылау ... ... ... ... ... ... артады. Осы шарттарда кәсіпорынның жемісі ең
алдымен нарықта ... ... ... жаңа өнім мен ... ... ... ... қажеттіліктерге жауап беру икемділігі мен
жылдамдығы, ... ... ... сұраным жағдайының анықсыздығына
бейімделу дәрежесіне тәуелді болады.
Қазақстан Респуликасында маркетингтің қалыптасу ... ... мен ... ... даму тенденияларымен анықталады.
Қазіргі кезде маркетингті қолдану арқылы азық-түлік ... ... ... өз ... ... ... ... тиімді бәсеке күресіне қатысуға отандық тамақ кәсіпорындары
үшін қолайлы жағдайлар туады.
1 КӘСІПОРЫНДАҒЫ МАРКЕТИНГТІК ОРТАНЫ бақылауды ҰйЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1.1 Кәсіпорындардың маркетингтік ... ... ... сипаттамасы
«Маркетинг» терминінің негізінде “market” деген сөз жатыр, ол нарық
дегенді ... ... ... ... ... ... ... жиі кездеседі. Кең ... ... ... ол ... ... мен ... өнім жасайды, оны басқа
керектьеріне айырбастайды. Енді ... ... ... ... ... өнім, айырбас, мәміле, нарық. Қажеттілік
дегеніміз бір нәрсеге ... ... ... ... ... өз қажеттілігін қанағаттандыра алмайтың болса, оны не айырбастайды
немесе өз талабының деңгейіне төмендетеді. ... ... ... ... ... т.б) ... ол тұтынушының мінез-құлқына
әсерін тигізеді. Ықылас дегеніміз тұлғаның мәдени ... мен ... ... нақты нысанды қажеттілік болып табылады. Әр аймақта, әр
елде тарихи, мәдени , ... ... ... ... ... ... ... қажеттілік ықылас, сатып алушылық қабілеті
қанағаттандырады, өз ... ... ... ... ... ... бәрінің болуы. Өнім
қажеттілікт іқанағаттандырушы(керек заттар, ... ... ... ойлар). Маркетинг әдебиеттерде ағылшын тілінің термині
«product»-ың тауар деп ... жиі ... ... ... ... ... ... боолғаны деген ұйымды білдіреді.
Айырбасқа тоқталсақ ол өз ойындағы өнімің алу ... ... беру ... алу. Айырбас адамның өзінің көніліндегі өнімнің ... ... ... маркетингтің көп түсініктерінің бірі. Оны орындау үшін
керек шарттар мен талаптар кем дегенде екеу болуы ... әр ... ... ... ... тең ... шарт; әр тараптың айырбастауға
ынтасы болуы керек; еріктіліктері мен өзара пікір алысулары хәне өнімдерін
көрсетуі керек, сонда ғана ... ... ... ... ... Бұл
екі тарап арасындағы саудалық операция, онда кем дегенде екі ... олар ... ... ... ... мәміленің екі түрі бар:
бірі-ақшалай мәміле, екінші-бартерлік мәміле. Шартары мыналар: кем ... ... ... ... және олар ... ... қажет, шартты уақыты және
орны белгіленеді. Нарық дегеніміз ... және ... ... мен
сатып алушылыр, олар мәмілеге керетің орны. Тек нарыққа шығарылған өнім мен
оған шыққан еңбек оның әлеуметтік ... ... және ... ... ... кең ... ... жарнамалау
тапсырыс алу үшін қазіргі заманғы ... ... ... ол үшін
сатып алушымен бірден жүздесу ... ... ... ... ... ... ол ақшадан мүмкіндікпен есептеле отырып нарыққа түседі,
айырбасталады, сатып алынады, мәміле жасалады. ... ... ... ... да ... ... қажеттіліктерің
қанағаттандырады. Тар мәнәнде маркетинг ұйымының өндірістік тарту ... ... ол ... шарттарын есепке алу мен оған белсенді түрде енуге
бағыттала отырып, қолданыстағы көлемдегі кіріс ... ... ... ... жүйе. Шығарылатын өнімдерінің түрін, көлемің жоспарлайды,
бағасын анықтайды таңдап алған ... ... ... ... ... ... Ал жеткен жетістіктер сатушының да сатып алушысының
да, мүддесің жүзеге асыруға ... ... ... ... Біріншіден, қажеттілікетің
шаруашылық шешімің қабылдау кезінде, сұраныстың қалпы мен ... ... ... ыждағаттылықпен есепке алу. Бұл принцип сұраныстың
қазіргі және болжамалы көлемің бәсекелестерінің ... ... ... ... осы ... ... және
бәсекелестеріне көзқарастарын жақсы білуді көздейді. Бұл түста тұтынушылар
көбнесе өздеріне не ... ... біле ... тек тез ... ... ... түтынушының пейілін білу қажет,
Екіншіден, өндірістік нарық талабына аса жоғары түрде бейімделуіне
жағдай туғызуы ... онда ... ... ... керек, алдағы іске
мән берген жөн. ... ... ... тұжырымы алдағы алдағы
сұранысқа жетелейді. ... ... ... алушының қанағаттанбаған сұранысң
айқындау қажет, ол келешекте соны жолға ... ... ... ... өндірісті өндіруді қызметтік міндеттік тәуелділікке әкеп тірейді де,
содан барып тауардың түрі ... ... ... Маркетинг тұжырымың
жүзеге иасыруда шаруашылық шешім ... ... ... ... әрі ... әрі ақылды орталық ... ... ... ... ... ... ... нарықтың және өндірістің кеңес
берушісі, кәсіпорынның ғылыми-техникалық және ... ... ... Әр ... жеке ... оның ... деңгейі анықталады.
Үшіншіден сатып алу қабілеттілігі әр түрлі тұлғаларды ... ... ... осы ... алуға бейіидеу керек. Тек қана жаңа
тауарларды өндіру, оны шығаруға ғана күш, қаржы жұмсау ... ... ... кезде адамның әлеуметтік дәрежәсінің өсуіне, оның құқығының
кеңейуіне ... ... ... ... ... ... ... ағарту маркетингі бойынша ұйым қызметі маркетинг жүйесінің
істерін ұзақ уақыт жүргізуі керек және ол үшін бес ... ... ... бейімделу, инновациялық маркетингті пайдалану, сол арқылы
ұйымның өз ұйымы мен ... ... ... ... ... ... өнімнің бағалық мәнән арттыруы тиіс); ұйымнан
қоғамда аталатын орнын зерделуі (ұйым ... өз ... ... ... ол үшін ұйым өз қызметінің әлеуметтік рөліне қарайды, тек тар
кезеңді ... ... ... болады) және одан әлеуметтік-этикалық
маркетинг тұжырымдамаларын жалғастырады.
Әлеуметтік-этикалық маркетинг тұжырымы ... ұйым ... ... ... ғана ... қанағаттандырып қоймайды, оның өз
бәсекелестеріне қарағанда әсерлі таратуын ... ... ... да, ... ... да ... ... қолдап, әрі көтермелеп
отырады. Бұл таза маркетингтің ... ... сай келе ... ... ... ... ортаны қорғау, қордың жетіспеуі халық санының тез
өсуі жатады.
Менің ойымша бұл ... оның ... және ... ... ... ... ... көзқарасы тұрғасынан бағалануы
керек, яғни тұтынушылардың мұқтаждығын орындау және талабын ... ... ... ... ... бәсеке нарығына жауап бере
алатын өнім шығару керек.
Маркетинг қызметі негізін ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру, баға қою қызмет көрсету мәдениетің ... ... ... ... екі жақты құрылымды болып келеді, атап
айтқанда; сатушылар жүзеге асыратын маркетинг және ... ... ... ... ... сұраныс ұсыныстан басым болады. Сатушылар қанша өндірсен
де, не өндірсен де өтеді деген ұғымға ... ... ... кезінде ғылыми-
техникалық прогресс біртеөбірте өндірісті де дамытады, өнімді де көбейте
түседі. Оның үстіне бәсеклестердің саны ... Егер де ... ... ... ұсыныс сұраныстан үстем болады. Бұл нарықта
тұтынушылардың ... ... ... ... ... негізгі бұлардың негізгі назары сатушыларға
назары бөлінеді. Маркетингтік ... ... ... ... қаражат
керек. Мұндағы басты мәселе ... ... ... ... ортаны зерттеу жүргізген кезде өнімді не үшін сатып
алатын тұралы хабарлама ... баға ... кай ... осы ... ... ірі ... бірі У. ... маркетинг мәселесін кіммен,
қайда қалай,қашан, қанша деген сұрақтар арқылы тұжырымдады.
Маркетинг қызметі ... ... ... ... ... ... оқып білу, оның нарықтағы тәртібінің мәнісін зерттеу,
мекеменің жеке нарығын талдау, сондай-ақ, өнімді зерттеуғ, өткізу нысандары
мен ... ... және ... ... айналымы көлемін талдау мәселелерін
тіркейді. ... қоса ... оқып ... ... түрлері мен деңгейін
анықтау
Тұтынушылар пейіліндегі себеп-сылтауларды зерттеу нарықтағы белгілі
бір топтағы тұтынушылар ... ... ... және ол ... ... асырылып отырады.
Маркетингтік ортаны қызметтің алдына қойған мәселесі ... ... ... ... ... ... ... және бар өнімдер өнімдері
осыған сәикес жақсартылады.Маркетингтік ортаны зерттеулер туралы Дж Гордан
былай деді ... ... ... ... ... ... ... сәтсіз өткізу каналдарын таңдауға және тағы сол сияқты
катерлерден сақтайды.»
Қазіргі кезде ғылыми – техникалық прогрестің ... ... ... кәсіпорынның тиімді қызмет жасайтын өндірістік, ғылыми ... ... ... ғана ... сонымен қатар дұрыс
жүргізілген маркетингтік ортаны ... және оның ... ... ... ... ... зерттеулермен тек ... ғана ... ... қатар орта дәрежедегі кәсіпорындар да
айналысады. Қолда бар белгіленгендерге қарасақ бұл зертеулерде 50 % ... 86% ... ... және 60% жуық ... ... ... ... зертеулердің міндетті кәсіпорынның сыртқы және
ішкі ортасын жан жақты талдау және осы ... ... ... шешім қабылдау.
Сыртқы ортаны талдау бұл ең біріншіден нарықтарды олардың
сыйымдылығын даму тенденцияларын және т.б. ... ... ... ... ... ... ... әсер ететін әлеуметтік экономикалық ... ... ... ... ... ... табыстар,
шығындар құрылымы, кәсіпорындар мен тұрғындардың сатып алу қабілеті.
Сұранысты зерттеу және ... үшін ... ... және т.б ақпараттар қажет. Ақпарат шынайы, толық, үздіксіз,
нақты , уақытылы болуы ... ... ... ... ... көрсету ішкі негіз себеп-салдар
құбылыстарын көрсерту. Мысалы таур қорларының үлкен көлемі ... ... ... ... ... ... ... Сонвымен қатар
ол үздіксіздік уақытымен әртүрлі объетілерден келіп тұруы керек. Бұл ... ... ... ... ... ... соның үлгісі
келесіде көрсетілген.
Маркетинг жоспарының алғашқы және екінші реті деген ақпарат
санаттары ... ... ... жинауда келесі әдісетрқолданылады
сұрау әдісі, байқау және эксперимент. Сұрау әдісі – бұл әдіс ... ... ... ... ... қолдануға болады. нң көп
тараған ... ... ... ... ... сұрақтарға жеке интервю
алу, телфон арқылы интервю алу ... ... ... ... ... алу.и
Келесі әдіс бай қау әдісі ... ... ... ... ... . Мұндай зерттеу барысында жасырын камера, магнетофон
сияқты техникалар қолданылады. Бұл әдістің ... ... біз ... ... ... ... ал оның ... не тұұрғаның білмейміз.
Эксперимент әдісіне тоқтасақ мағынасы жақсы бақылау жағдайында кең ... ... ... ... қарағанда эксперимент әдісі кезінде
нарыққа шығарылған жаңа тауародың өміршендігін ... ... ... ... ... ... бөлшек сауда дүкендері торабының
иесі жаңа өнімді әртүрлі бағада қояды, ... баға ... ... ... көргісі келеді. Ол үшін сауда аланының мөлшеріғ, клиенттер
мөлшері және сыйлық өткізу көлемі жағынан тең ... үш ... ... Осы
дүкендерді кәсіпкер эксперимент нәтижесінде әсерін тигізетін факторларды
бақылай алады. Әр дүкенде бір ... жаңа ... ... Айырмашылық тек
бағада. Бір екі жұмадан кейін әр дүкендегі ... ... ... ... ... ... береді. Әртүрлі зерттеу кәсіпорындары жүргізген
эсперименттік сату тәжіриебесінде жаңа тауарлардың ... ... ... өтпей калатының көрсеткен : Сонымен ... ... ... ... ... ... ... ұзақтығы маңызды болып табылады.
Екінші ретті ақпартты қолдану үшін оның ... табу ... ... ... ... жинаушы агент жағынан қатенің жіберілу
мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... үкметтік статистикалық басылымдар, сауда үйінің ... ... ... ғылыми және бизнес бойынша журналдар,
энциклопедия және сөздіктердегі мәліметтер.
1.2 кәсіпорындағы маркетингiлiк жоспарлау және бақылау
Көптеген ... ... ... ... ... ... құрылған кәсіпорындардың басшылары ... ... ... ... ... ... ... жоқ. Кемелденген
кәсіпорындарда, көптеген басқарушылардың айтуынша, олар осы уақытқа дейін
формалъды, жоспарлаусыз да ... ... келе ... оның ... ... ғой деп ... Олар жоспарды жазбаша дайындауға уақытын
алғызғысы да келмейді. Олардың айтуынша, нарықтағы жағдай соншама тез
өзгеретіндіктен, ... онша ... ... ол ақыр ... шаң ... ... Міне, сондықтан және де басқа бірқатар себептерден көптеген
кәсіпорындар өздерінде формальды жоспарлаумен айналыспайды.
1.Жоспарлау басшыларды тұрақты түрде ... ... ... ... ... ала жасалған әрекеттеріне тура ... ... ... ... ... жұмыс көрсеткіштерін белгілеуге
мүмкіншілік береді.
4.Ол кәсіпорыннынөз міндеттерін және саяси нұскауларын дәл ... ... ... ... жоғарылатады.
6.Ол барлық лауазымды адамдардың міндеттерінiң өзара ... ... ... ... ... басқа жоспарлар үшін плацдарм
болатын болғандықтан, оны ең алдымен қараймыз. Стратегиялық ... деп ... ... ... - бұл ... ... фирма мақсаты мен
потенциальды мүмкіншіліктерін стратегиялық қатынаста болдыру ... ... ... ... Ол ... ... ... көмекші мақсаттар мен ... ... ... ... және өсу ... ... жоспарлаудың кезендері 1 суретте келтірілген, ал
оларды суреттеу төменде беріледі:
1 сурет. Стратегиялық жоспарлаудың кезеңдері
Қазiргі ... ... ... негізінен стратегиялық
жоспарлауда қарағанда, жедел жоспарлауды ... ... ... нарықтағы бәсекелестік күрестегі басты фактор болып табылады.
Стратегиялық жоспарлаумен айналысатын кәсіпорындардың ... ... ... ... анықталған. Стратегиялық
жоспарлаудың мәні болашақта технологиялық экономикалық және ... ... ... өсіп ... өсу жолының стратегиясы. Стратегиялық жоспарлау бар өндірістерді
бағалаумен қатар, фирма келешекте қандай өндірістерді ... ... өз ... ... ... ашуы керек. Кәсіпорыннынөсу
жоспарын мына мысал арқылы көрсетелік: "Модерн ... ... ... ... ... 300 мың дана денсаулық проблемасына арналған жетекшi журнал
шығарады. Кәсіпорыннынмаркетингілік орталығын тұтынушылар ... ... ... ... және ... ... көзқарасы бойынша алатын
болсақ, өте өзгермелі. Фирма ... он ... ... өсу ... ... ... ... үш деңгейде өткізілген талдау негізінде дайындауға
болады. Бірінші деңгейде кәсіпорыннынқазіргі ... ... ... ... ... ... өсу мүмкіншіліктері). Екінші
деңгейде маркетинг жүйесінің басқа ... ... ... ... өсу ... Үшінші
кезеңде сала шегінен тыс мүмкіншіліктерді анықтайды (диверсификациялы ... 1 ... осы үш ... ... ... ... ... түсінік береді.
Интенсивті өсу. Интенсивті өсу фирма өзінiң қазіргі тауарларына және
нарықтарына тән мүмкіншіліктерді аяғына дейін пайдаланбаған жағдайда ... ... ... өсу ... ашу үшін И. ... "Нарықтың
және тауардың өркендеу торы" деп атақ алған ыңғайлы әдісті пайдалануды
ұсынған. Мысал ... ... ... тор ... ... үш ... түрлерін көрсетеді.
Жаңа потенциальды жазылушыларды, демек, қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... қазіргі
жазылушыларға ұқсас жазылушыларды жасақтаута тырысуы.
1 кесте
Өсу мүмкіншіліктерінің негізгі бағыттары
Интенсивті өсу Интеграциялы осу ... ... ... кіру Регрессивті интеграция ... ... ... ... ... ... ... интеграция Конгломератты
диверсификация
1. Нарыққа терең түрде ену. Кәсіпорыннынагрессивті маркетингті
пайдаланып ... бар ... ... ... ... ... ... Ол үшін "Модерн паблишинг компани" баспасы,
мүмкін:
а) қазіргі басылымға жазылушыларды ынталандырып, олардың өз ... ... ... жазылу даналарын көбейтуі;
б) өз басылымын денсаулық ... ... ... көрсетуі не оның төмен бағамен ұсыну арқылы бәсекелестер
басылымдарына жазылушыларды өзіне тартуы.
2. Нарық ... ... ... бар ... нарықтарға енгізу аркылы өткізу қабілеттерін көбейту талабы. Ол ... ... ... ... ... ... таратылмаған жана географиялық - региональды,
бүкілұлттық не халыкаралық нарыктарда ... ... ... жаңа ... келбет беру аркылы нарықтың жаңа
сегменттеріндегі жазылушыларға ұнамды ету;
в) журналды жаңа ... ... ... ... ... дәрігерлердің қабылдау бөлімдеріне, денсаулық клубтарына
сатуды жолға қою.
3. Тауарды жетілдіру. Кәсіпорыннынқазіргі бар нарықтарда жаңа ... ... ... ... ... ... ... болып
саналады. Ол үшін "Модерн паблишинг компани", мүмкін:
а) бұрынғы журналдан айырмашылығы бар ... ... ... ... жаңа ... ... денсаулык проблемасына арналған журналдың әртүрлі региональды
түрлерін шығару;
б) оқығанды онша ұнатпай, тыңдауды ұнататын аудитория үшін ай сайын
журналдың кассетті вариантын шығару.
Интеграциялы өсу. ... өсу ... ... ... ... не фирма сала шегінде алға, артқа не горизонтальды ауысу арқылы
қосымша пайда келтіретін жағдайда өзін өзі ақтайды. ... ... өз ... қол ... ... ... не оларды қатаң
бақылауға алуға тырысуы болып саналады. Жабдықтау жүйесін бақылауды күшейту
үшін ... ... ... ... ... ... ... не
баспаны сатып алуы мүмкін. Прогрессивті интеграция фирма тарату жүйесін өз
қол астына алуға не қатаңырак ... ... ... ... ... ... компани" баспасы журналдарды көтерме тарату кәсіпорнын не
жазылу бюроларын сатып алуды пайдалы деп ... ... ... ... ... ... сатып алғысы не
қатаң бақылауға қойғысы келетін жағдай. "Модерн паблишинг компани" баска
денсаулық проблемаларына арналған журналдарды ... ... алуы ... өсу. ... өсу, сала ... ... өсуіне мүмкіншілік бермейтін жағдайда не өсу ... ... тыс ... ... өзін өзі ... Диверсификацияда фирма кез
келген кездейсоқ мүмкіншіліктерге жабыспауы керек. Компания өзінің жиналған
тәжірибесін пайдалануға болатын не ... бар ... ... бағыттарды ашуы қажет. Диверсификацияның үш түрі болады:
1. Шоғырланған диверсификация, демек, өз номенклатурасын ... ... не ... көзқарасы жағынан ұқсас тауарлармен
толыктыру. Дағдылы жағдайда, бұл тауарлар жаңа клиенттер класының ... ... ... паблишинг компани" баспасы жұқа мұқабалы кітап
өндірісін сатып алып және оларды сатуға өз ... сату үшін ... ... ... артықшылығын пайдалануына болады.
2. Горизонтальды диверсификация, демек, өз ассортиментін қазіргі шығарып
отырған ... ... ... жоқ, ... бар ... ... бұйымдармен толықтыру. Мысалға, "Модерн паблишинг компани" баспасы
өзінің денсаулық проблемасына арналған ... ... мүше ... мақсатта өзінің денсаулық клубын ашуы мүмкін.
3. Конгломератты ... ... ... ... не оның ... тауарларына және нарықтарына ешкандай қатысы
жоқ бұйымдармен толыктыру. "Модерн паблишинг ... ... ... ... ... жылжымайтын тауарларды сатуға жеңілдік
беру не тез қызмет атқару ... ... ... ... ашу
сияқты жаңа жұмыстар өрісімен айналысқысы келуі ... ... ... ... ол қандай
өндірістермен айналысатынын және бұл өндірістердің міндеттерін баяндайды.
Енді олардың ... ... ... жоспарды дайындау кажет.
Егер өндіріс бірнеше ... ... ... ... және нарықтарды қамтитын болса, онда олардың әр позициясына ... ... ... ... біздер өндіріс жоспарларымен, тауарды
шығару жоспарларын, ... ... ... ... ... ... ... Бұл жоспарлардың бәрін бір терминмен -
"маркетинг жоспары" деп атаймыз. ... ... ... және маркетинг бюджетін дайындаудың бірізді кезеңдеріне
токталық.
2 сурет. Маркетинг ... ... ... ... Жай не ... ... шығару
жоспары мынадай тараулардан құралады: бақылау көрсеткіштерінiң мәліметтері,
қазіргі маркетингілік жағдайды ... ... және ... ... ... ... және мүмкіншілік тізбектері, жұмыс
бағдарламасы, бюджеттер және белгіленгендердің ... ... ... ... көрсеткіштерінің мәліметтері. Жоспардың ең басында жоспарда
қаралатын негізгі мақсаттар және ... ... ... ... болады.
Мысал міне: 1983 ж. маркетингілік жоспары өткен жылмен салыстырғанда фирма
табысын және сату көлемін бірқатар өсіруі ... ... ... ... 80 млн долл, ол жоспарланған өсімінің 20%-і. Бұл өсімге
жақсарып келе ... ... және ... жағдайларға және де
тауарды тарату жағдайына да байланысты қол ... ... ... Болжамдалған табыс мөлшері 8 млн ... ... ... ... салыстырғанда 25 % артық. Бұл мақсатқа қол жеткізу үшін
ынталандыруға бөлінген бюджет мөлшері 1,6 млн ... ол ... ... ... тең. ... ... ... мөлшері 2,4 млн долл, ол
жоспарланған сату көлемінің 3 %-і.
Бақылау көрсеткіштерінің мәліметтері ... ... ... ... ... тез ... ... береді. Мәліметтерден
кейін жоспар мазмұндамасын қою керек.
Қазіргi маркетингілік жағдай. Жоспардың ... ... ... ... сипаттамалары және кәсіпорынныносы нарықтары жағдайы
келтіріледі. ... ... ... оның ... негізгі
сегменттері, заказчиктердің мұқтаждығы және орталықтың арнайы факторлары
бойынша суреттейді, негізгі ... шолу ... ... ... және ... арнасын көрсетеді.
Кауiптiлiктер және мүмкіншіліктер. Бұл тарау басшыларды тауар алдында
кездесіп қалуы мүмкін кауіптіліктер мен мүмкіншіліктер туралы келешекке көз
тастауға итермелейді. ... ... ... - ... үлкен ықпалын
тигізуі мүмкін маңызды окиғаларды ... ала ... ... Басқарушылар
өздерінің байқауынша мүмкін болатын ... ... ... ... ... ... ... мынадай
тізімді болжамдады делік:
1. АКШ-тың бас дәрігері конгресске ... заң ... ... ... ... Әр ... ... ең бетінде бас сүйектің және
айқастырылған қос жіліктің суреті және ... ... ... ... ... күнделікті темекі тарту орта есеппен өмірді жеті
жылға қысқартады".
2. Темекі тартуға тиым ... ... ... саны ылғи ... ... ... және оны тартпаушыларға жеке бөлмелер қарастырылуда.
3. Темекі егістеріне құрт-құмырсқаның жаңа түрлері ... ... ... ... ... ... ... өсімдіктер шығымы төмендеп
және бағаның қатты өсуі ықтимал.
4. Фирма лабораториясы салатты зиянсыз ... ... ашу ... бұл ... ... ... зиян келтірмейтін, сонымен
қанататтануға мүмкіншілік беретін темекі пайда болады.
5. ... шет ел ... ... даму ... елдерде тұтыну
тез өсуде.
6. Бірқатар топтар марихуананы легализациялауды ... ... ... ... үшін өсіруте еркіндік талап етуде.
Осы айтылған жағдайлардың әрқайсысы сигарет өндірушілерге бірқатар
ықпалын ... ... ... қауіптіліктер деп санауға болады.
Қауіптілікке біздер былай дей аныктама береміз:
Қауіптілік - нақтылы оқиға не ... ... ... ... егер мақсатты бағыттағы маркетингілік ... ... ... ... зиян ... не оның ... ... соқтыратын
қиыншылықтар.
Соңғы үш жағдайды кәсіпорыннынмаркетингілік мүмкіншіліктері деуге
болады. Маркетингілік мүмкіншілікке былай деп аныктама береміз:
Маркетингілік ...... ... ... қарағанда
басылымдылық мүмкіншіліктерін беретін маркетингтің ұнамды бағыттары.
Баскарушы әрбір қауіптіліктің, ... ... болу ... олардың фирмаға тигізетін ыкпалын бағалай білуі кажет.
Міндеттер және проблемалар. Тауарға байланысты болатын кауіптіліктер
мен мүмкіншіліктерді басқарушы ... одан ... ... ... оларды шешу міндеттерін алға қояды. Бұл міндеттер жоспар
жұмыс атқару кезеңінде кәсіпорыннынқол жеткізуге тырысатын мақсаты ретінде
түжырымдалуы ... ... ... ... ... сатудың 20 %
табыстылығына кіріс салығын төлегенше және жұмсалған қорға салық ... % ... қол ... ... ... ... 10 % деп болжамдалық. Нарықтағы үлесті ... ... ... ... түйінді проблема туындайды. Басқарушы осындай өсіруге тырысу
нәтижесінде пайда ... ... ... ... келетін болуы
керек.
Маркетинг стратегиясы. Басқарушы маркетингтің бұл тарауында алға
қойылған ... шешу үшін ... ... ... баяндайды.
Маркетинг стратегиясын былай деп анықтама береміз:
Маркетинг стратегиясы – мекеме басшылықка ала ... ... ... ... ... мақсатты ... ... ... және маркетинг шығын деңгейін көрсететін
рациональды логикалы құрылым.
Мақсатты нарықтар. Маркетинг стратегиясы фирма өзінің ... ... ... ... тура атауы қажет. Бұл сегменттер бір-
бірінен ұнату, жауапты ... және ... ... ... ... өз күштері және қуаттарын бәсекелестік көзқарас
бойынша ... ... ... ... ... сегментке шоғырландыруын орынды
деп санауға болады. Әрбір ... ... ... ... ... дайындау қажет.
Маркетинг кешені. Басқарушы маркетинг кешенінiң жаңа тауар, жергілікті
жерлерде сатуды ұйымдастыру, жарнама, өткізуді ... баға ... ... ... ... ... түрде нақтылы стратегияларды
баяндауы керек. Әрбір ... ... ... ... ... ... ... кауіптіліктерді қалай
есепке алатыны қөзкарасы бойынша негіздеуі ... ... ... ... ... ... ... баяндалған
барлық стратегияларды іске асыруға қажетті маркетинт бюджетінің мөлшерін
көрсетуі ... ... ... ... ... ... ... ететіндігін білгенімен, ол ең ... ... ... бюджетті дайындауы қажет.
Жұмыс бағдарламасы. Маркетинг стратегиясын мынадай сұрактарға жауап
беретін нақтылы бағдарламаға айналдыру кажет: 1) не ... 2) ... 3) кім ... 4) ол ... тұрады? Мысалға, басқарушы нарықтың
тиесілі үлесін игеру үшін ... ... ... өткізуді ынталандыруды
күшейтуді таңдауы мүмкін. Ол үшін арнайы көрмелерге ... ... ... т.б. ... ... ұсыныстар тізімі және олардың
жұмыс атқару уақыты көрсетілген өткізуді ынталандыру шараларының дайындалуы
қажет. Жыл бойына жаңа проблемалардың, жаңа мүмкіншіліктердің ... ... ... ... ... ... ... жоспары басқарушыға шынында ... ... ... бола алатын қажетті бюджетті дайындауға мүмкіншілік
береді. "Кіріс" графасында келешекте сатылатын тауар даналарының саны ... баға - ... ... ... көрсетіледі. "Шығын" графасында
өндірістің, тауар қозғалысының және ... ... ... айырмашылығы күтіліп отырған табыс сомасын көрсетеді. Жоғары сатылы
басшылар ... ... ... оны ... не оған ... ... бюджет материалдар сатып алуға, өндіріс ... ... ... қажеттілік жоспарын дайындауға және маркетингілік
шараларды іске асыруға негіз болады.
Бақылау тәртібі. Жоспардың ... ... ... ... бақылау тәртібі баяндалады. Әдетте, мақсаттар және бюджеттік
ассигнованиялар ай сайын не тоқсан сайын белгіленеді. Мұндай жағдай жоғары
басшыларға ... ... ... ... қол жеткен нәтижелерді
бағалау арқылы алдына ... ... ... ... ... ашуға мүмкіншілік береді деген сөз. Бұл ... ... ... ... және ... ... ... шаралар керектігін көрсетеді.
Маркетинг бюджетін дайындау. Ендi ... ... және ... деңгейге шығаруды қамтамасыз етуге арналған маркетинг бюджетін
дайындау процесін карастырамыз. Әуелі мұндай бюджетті дайындау ... ... ... одан ... оны қалай жетілдірілетіндігі туралы
айтамыз.
мақсатты табыс көрсеткіші бойынша жоспарлау. "Хайнц" фирмасының кетчуп
өндірісінің ... Джон ... ... ... жоспарын дайындау
қажет деп саналық. Ол ең дұрысы 2 ... ... ... ... ... деп ... ... пайдалануы мүмкін. Бұл үлгі
жоспарлауды ... ... ... орындауды болжамдайды:
1 кезең: Джон Смит кетчуп нарқының келесі жылға қажетті жалпы
көлемін бағалауға кіріседі. Бағалау ... ... ... өсу ... (6%)
нарықтың биылғы көлемімен (23,6 млн жәшік) салыстырудан басталады. Осының
нәтижесінде ... ... ... 25 млн ... ... ... ... Смит келесі жылғы кетчуп нарқындағы "Хайнц" фирмасының
үлесін болжамдайды. Бұл ... ол ... осы ... 28 % ... ... ... ... Смит келесі жылға "Хайнц" фирмасының сату ... ... ... ... 25 млн ... болатын болса
кәсіпорыннынқазіргі нарықтағы үлесін сақтаған жағдайда сату ... саны 7 млн ... ... ... Смит әр жәшікті дистрибьюторларға 4,45 ... ... ... Енді Смит келесі жылы қанша табыс түсетінін есептеуге
мүмкіншілік алды - 31,15 млн ... Бұл ... сату ... ... (7 млн ... ... бағасына (4,45 долл) көбейту арқылы тапқан.
6 кезең: Смиттің ... ... бір ... ... құбылмалы
шығындары 2,75 долл. Бұл сан мынадай шығындардан құралады: ... ... - 0,5 ... ... және оның ... - 1, ... күші - 1,1,
тауар қозғалысын ұйымдастыру - 0,15 долл.
7 кезең: құбылмалы шығындарды (2,75 долл әр ... ... ... (4,45 долл ... алып ... ... сату көлемі көрсеткіші
санына көбейтіп (7 млн жәшік), Смит вал табысының ... ... ... ... ... және маркетингті ұйымдастыру шығынын өтеп,
қалғаны табыс көлемі болады. Біздің мысалымызда ... ... 11,9 млн ... ... Смит ... шығындарды есептеу үшін жәшікке жұмсалатын 1
долл. 7 млн. ... ... ... ... 7 млн. ... ... ... Смиттің есебі бойынша вал табысы 11,9 млн. ... ... ... ... ... ... шығындары өтеледі және
олардан қалғаны табысқа жатады. Бұл ... 7 млн. долл ... ... алып Смит ... ... ... және ... есебіне - 4,9
млн долл. қалғанын есептейді.
10 кезең: кетчупты өткізуден түсуге тиісті бақылаудағы ... млн ... ... ... ... ... (1,9 млн долл) вал табысының
маркетингті ұйымдастыруға және ... ... ... (4,9 ... ... болсақ оның айырмашылығы 3 млн долл. маркетингті өткізуге
жұмсауға болады.
12 кезең: Смит ... ... 3 млн ... ... ... ... өткізуді ынталандыру және маркетингілік зерттеулер
сияқты кұрылымдары ... ... Бөлу ... ... ... ... ... демек, ассигнацияланған кордың 2/3 жарнамаға, 1/3 шамалы
төменірегі ... ... ал ... ... ... ... ... негiзiнде жоспарлау. Мақсаты табыс көрсеткіші
негізінде жоспарлау канағаттанарлықтай табыс келтіргенімен максимальды
табыс ... ... Ендi ... ... ... проблемасына тоқталамыз. Табысты оптимизациялау басқарушының сату
көлемінің маркетинг кешенінің басқа құралымдарымен ... ... ... ... ... ... ... және маркетинг кешенінің бір
немесе бірнеше ... ... ... ету үшін ... ... ... терминді пайдаланамыз.
Өткізу реакциясының функциясы - аныкталған уақыт аралығында маркетинг
кешенінің бір не ... ... ... ... әртүрлі жағдайында
сату көлемін ықтималды түрде болжау.
Одан, фирма белгіленген уақыт аралығында маркетингке ... ... ... ... ... өсу ... көрсетілген. Біздің
суретімізде ирек 8 әрпі түрінде көрсетілген, бірақ ол басқа түрде де болуы
мүмкін, 8-түрлі ирек маркетинг ... ... ... (100 мың ... ... екі талай екенін көрсетеді. Маркетинг шығынының жоғарырақ
деңгейі (200 мың ... ... ... ... ... ... шығынның
өте жоғары деңгейі өткізудің пропорционалъды түрде өсуіне әкеліп соқтырмауы
мүмкін, демек, "маркетингілік асып кету" деп ... ... ... ... деңгейінің өте жоғары кезінде сату ... ... ... ... болады. Біріншіден, әрбір нақтылы тауарға
деген жалпы сұранымның ... бір ... шегі ... Ең ... тұтынушылар тауарды бірден сатып алады, ал көнбейтіндердің
ешқандай реакциясы ... ... ... ... ... ... тұтынушыларды тарту бірте-бірте қымбаттай түседі. Екіншіден,
фирма өз ... ... ... сайын, бәсекелестер де
сонымен айналысатыны сөзсіз. Соның нәтижесінде әр компания ... өсе ... тап ... Және ... ... ылғи ... ... болса ол ақырында табиғи ... ... еді. ... тек қана ... ... ... ... еді. Бірақ бұл жағдай бола
коймайды.
2. кесте
Мақсатты табысты жоспарлау
Жоспарлау ... ... ... ... көлемін болжамдау 25 млн ... ... ... үлесін болжау 28 %
3. Сату ... ... 7 млн ... ... сату ... ... 4,45 долл ... ... ... ... санау 31,15 долл ... ... ... ... санау 2,75 долл әр ... ... ... ... маркетингті өткізуге
керекті шығындар өтелетін және табыс алынатын вал
табыс сомасын есептеу 11,9 млн ... ... ... ... ... 7 млн ... Вал табысының маркетингті өткiзуді өтеуге кететін
шығынын және табысқа қалатын бөлігін есептеу 4,9 млн ... ... ... сомасын есептеу 1,9 млн ... ... ... ... ... есептеу 3 млн долл
12. Маркетинг бюджетін бөлу:
Жарнамаға 2 млн ... ... 0,9 млн ... ... 0,1 млн ... ... тағы бір функциясы 3 суретте келтірілген. Маркетинг
қызметінің басқарушысы өткізу реакция функциясын ... ... ... жұмысы туралы калай құрастыруы керек? Мұны үш ... ... ... ... әдіс деп аталатын, демек, баскарушы
өткенде сатылған көлем, ... ... ... ... ... ... және өткізу реакциясы функциясын статистикалық ... ... ... маркетингілік шығындар деңгейін және оларды
бөлуді аналогиялы географиялық не басқа бірліктер ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелі әдіс бар.
Үшіншіден, қажетті шығындар деңгейін белгілерде эксперттердің ... ... ... ... ... ... бар. ... реакция
функциясын бағалауға алынған деректерді ... ... ... ... 5 ... ... ... маркетингілік
шығындардың оптимальды деңгейі көрсеткішіне шығуға болатын ... ... ... ... ирек ... ... функциясы ирегінен
басталық. Ол екі айырмашылығына карамастан 4 суретте келтірілген 5 - түрлі
иректі еске ... ... бұл ... ... ... ... ... санымен көрсетілмей ол максимальды табыс деңгейіне сәйкес
маркетингілік шығын деңгейін анықтауға мүмкіншілік беретін сатудан ... ... ... ... ... ... реакциясының нөл белгісінен
жоғарыдан басталатыны көрсетілген, өйткені ... ... ... ... ... ... ... Өткізу реакциясы функциясының мүмкін турі
Маркетингілік шығындардың оптимальды деңгейін анықтау үшін маркетинг
басқарушысы өткізу реакциясы ... ... ... жатпайтын
шығындарды шығарып тастап, соның нәтижесінде вал табысы функциясын алады.
Содан кейін ... ... ... нөл белгісінен басталып,
маркетингілік шығынның бір доллары горизонталь бойьшша вертикальдың әр он
долларына қатынаста көлбей ... ... түзу ... жүргізіледі. Содан
кейін вал табыс функциясынан маркетингілік ... ... ... ... ... ... ... Табыс-нетто функциясы маркетингілік
шығын деңгейлерінің Мтөмен және Мжоғары ... ... таза ... Міне осы ... шығьтнның рациональды диапозоны. Таза
табыс ... ... ... М ... жетеді. Сондықтан
максимальды таза табыс келтіретін маркетингілік ... ... М долл ... ... ... сан бойынша не алгебралық шешіммен алмастыруға
болады. Айткандай-ақ, егер өткізу ... ... ... ... ... болған жағдайда бұл есептеуді бәрі бір ... ... ... ... ... маркетинг шығыны денгейі және табыс ... ... ... жоспарын іске асырарда көптеген
кездейсоқтықтар кездесетін болғандықтан, орындалуын ... ... ... ... керек. Маркетингілік бақылау жүйесі фирма жұмысының
тиімділігіне және нәтижелілігіне сенімді болу үшін ... ... ... өзі тек бір ... ... ... ... бақылаудың үш түрін бөлуге болады (3 кестені кара):
Жылдық жоспардың орындалуын бақылау дегеніміз – ... ... ... ... ... ... ... салыстырып,
қажетті жағдайларда түзетулер жасау үшін шаралар колдануы.
Табысты бақылау дегеніміз - әр-түрлі тауарлардың, территориялар-дың,
нарық ... және ... ... ... рентабельділігін
анықтау.
Стратегиялық бақылау дегеніміз - ... ... ... ... бар ... сәйкестігін жүйелі түрде
тексеріп отыру.
Жылдық жоспардың орындалуын бақылау. ... ... ... мақсаты – нақтылы жылға жоспарланған ... ... және ... ... ... кәсіпорыннынақиқат жеткеніне сенімді
болу. Бақылаудың бұл түрі төрт кезеңнен ... ( ... ... ... ... ... ... не тоқсанға бөлінген
көрсеткіштерді кіргізуі керек. Екіншіден, басшылар фирма нарық ... ... ... ... Үшіншіден, басшылар фирма жұмысындағы
кез ... ... ... себептерін анықтап отыруға тиіс.
Төртіншіден, ... алға ... ... пен қол ... нәтижелер
арасындағы айырмашылыктарды жоюға және жағдайды түзетуге шаралар ... Ал бұл ... ... ... ал ... ... нұсқауларды
өзгертуді талап етуі мүмкін.
Маркетингілік бақылаудың осы барлық үш ... ... ... ... түрлерi
|Бақылау |Оны iске асыруға|Бақылау мақсаты ... ... мен ... ... | ... ... |Ең ... ... |Өткізу мүмкіншілігін |
|жоспарлардың |сатыдағы ... ... ... ... үлесін |
|орындалуын ... Орта ... ... ... ... және ... |тізбектегі | ... ... ара |
| ... | ... ... |
| | | ... қатынасын |
| | | ... ... ... ... ... ... ... |бақылаушысы ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | |ашу. ... бойынша |
| | | ... ... ... ... ... ... ... |басшылар |да бар | |
| | ... | |
| | ... | |
| | |ең ... | |
| | ... | |
| | ... және ол | |
| | ... ... | |
| | ... білу | ... ... ... ... үшін ... тәсiлдерді және
әдістерді пайдаланады? Бақылаудың негізгі төрт түрлі құрамы бар: өткізу
мүмкіншілігін талдау, ... ... ... ... және өткізу
шығындарының арақатынасын талдау және клиенттер қатынастарын бакылау. ... ... ... ... ... ... ... болса, онда жағдайды түзету үшін дереу шаралар қолдану ... ... ... ... ... талдау
дегеніміз - фактілі сатылган тауар көлемін жоспарланған мөлшермен өлшеп,
салыстыру және ... ... ... ... ... ... ... жоспар бойынша бірінші тоқсанда 4 мың ... бір ... бір ... ... демек, 4 мың долл. ... ... ... аяғына әркайсысы 0,8 долл тек 3 мың әшекей сатылған,
демек, сату сомасы 2400 долл. Өткізу көлемі жоспарланғаннан 1600 ... ... % кем ... ... ... ... ... қол жетпегенін ұқыпты
түрде анықтауы керек.
5 сурет. Бақылау процесі
Сонымен қатар фирма барлық нақтылы тауарлардың, территориялардың және
басқа бөліну ... ... ... ... ... үлесін орындағанын
тексеруі қажет. Фирма үш өткізу территориясында сауда жасайды деп саналық,
оның ... ... ... сан ... 1500, 500 және 2000 - ... 4 мың дана. Фактілі өткізу көлемі территориялар ... ... ... 525 және 1075 дана ... Сонымен, бір территория жоспарды 7 %
орындамаған, екіншісі - 5 % ... ... ал ... ... ... 45
% орындамаған. Үшінші территория ең үлкен үрей тұғызып отыр. Өткізу бойынша
вице-президент осы ... ... ... көрсеткіштерін нақтылы түрде
зерттеуге тиіс.
Нарық үлесін ... ... ... ... фирма жағдайын
бәсекелестермен салыстырма түрде ештеңе айтпайды. Сату көлемі өсуде ... Бұл өсу не ... ... ... ... ... кәсіпорындар үшін пайдалы болып ... не ... ... ... ... ... ... кәсіпорынныннарықтағы үлес көрсеткіштерін тұрақты түрде бакылауы
қажет. Егер бұл өсіп келе ... ... ... ... ... ... өз жолын беруде.
Маркетинг және өткізу шығындарының ... ... ... ... ... ... ... мақсатына жету
үшін онша көп ... ... ... етеді. Маркетингілік
шығын және сату көлемі арасындағы қатынасты тұрақты түрде ... ... ... ... деңгейде ұстауға мүмкіншілік береді.
Клиенттер қатынасын бақылау. Қырағы кәсіпорындар клиентгердің,
дилерлердің және ... ... ... ... ... ... білу үшін әртүрлі аңду әдістерін ... ... ... оның ... ... ... тұрғанда білу
нәтижесінде, басқарушылар алдын ала қажетті шаралар қолдануға ... ... ... ... негізгі әдістеріне шағым және ұсыныс
жүйелері, тұтынушылар ... және ... ... ... берулер жатады.
Стратегиялық бақылау. Кәсіпорындарға кейде өз ... сыни ... ... қажет болады. Маркетинг – бұл
міндеттердің, ... ... ... және бағдарламалардың тез
көнеру өрісі болып саналады. Әр ... ... ... ... ... түрде қайта бағалап отыруы қажет. Ол үшін белгілі ... атты ... ... ... ... ревизиялауға былай деп
анықтама береміз:
Маркетингті ревизиялау – ... ... оны ... ... ... беру үшін
кәсіпорынныноперативті жұмысында пайда ... ... және ... ... мақсатында кешенді және жүйелі зерттеу.
Маркетинг ревизорына басқарушылармен, клиенттермен, ... және ... ... маркетингілік жұмыстарының жағдайын
көрсете алатын адамдармен сұхбат өткізуге толық бостаншылық берілуі қажет.
Төменде ... ... ... ... ... тізбегі
келтірілген. Осы сұрактардың көмегімен жиналған ақпараттар негізiнде
ревизор ... ... ... және ... ... ... жағдайда оның қорытындылары таң қалдыруы мүмкін, әлде басқарушыларды
есінен тандыруы мүмкін. ... ... ... ... ... ... және оларды қашан және қандай жағдайда іске асыру
туралы ... ... ... ... ... шетелдік компаниялардың
маркетингтік ... ... ... ... ... ... қатарлы шетелдік мемлекеттер бизнесінде
кәсіпорындағы кез келген маркетингті ... ... ... ... ... тиіс ... ұғым ... ондағы нарықтық қатынастардың
қозғаушы күші ... ... ... ... ... ... М. Портер еңгізген нарықта тек өзі
кездесенін тікелей бәсеклістіктен ғана ... ... ... ... ... ... маңызына, осы нарықтағы әлеуметтік
бәсекелестерге, ауыстырғыш тауарларды өндіретін ... да ... ... ... ... ... компаниялардың
мүмкіндігінен шығатые қарсылардың кеңейтілген тұжырымдамасыннан шығады.
Бәсекелестерге ... ... ... ... стратегиясын, олар
иеленетің қаржының деңгейін, маркетинг бағдарламаларын анықтауға мүмкіндік
береді.
Қазіргі уақытта шетелдік ... ... ... ... ... ... қағидалардың бірі жатады: ... ... ... ... уақытта шетел кәсіпорындарында
маркетингтік ортаны қызметің әртүрлі құрылымдық формалары бар. Оның ... көп ... ... ... ... ... Ол маркетингтің
элементтерінің бірі маңызды болған кезде және шығаралатын ... ... ... ... ... ... Бұл форма кез елген
кәсіпорыннынжалпы ұйымдастырушылық құрылымына біршщама женіл қосылады.
Тауар қалыбы ұқсас өткізу ... ... ... ... ... т обына диференцияландырылған өнімді сату кезінде қолданылады.
Аймақтық, нарықтық және тұтынушылық формалары – бұл ... ... ... ... ... маркетингтік ортаны
қызметінің ұйымдастырушылық формалары жекелей түрде сирек кездеседі және
аралас ... ... ... ... маркетинг қызметің
ұйымадастырудың ұстанымдарын талдау негізінде артықшылықтары ... ... ... ... Кез келген басқарушылық
шешім қабылдау ... ... ... ... ету бар ... ... басқару үшін жоғары білікті мамандар ... ... ... ... ... ... ірі кәсіпорындарының ... ... ... еліміздің ірі кәсіпорындары үшін бейімдей келе ... ... ... ... ... болады:
• Маркетинг қызметінің басшысы
• Ақпаратты зерттеу бөлімшесі: бөлімшенің жеткешісі-ақпаратты зерттеу
іскерлігі аумағында маман; ... ... ... және ... екі ... ... ... көрсету аумағындағы маман
• Өнімге сұранысты зерттеу бойынша ... ... ... және ... ... ... берілген өнім түрі нарығын
зерттеу бойынша маман, тауар және қызмет ... ... екі ... ішкі және ... ортаны талдау және бақылауды
орындайтын маман
• Нарықты зерттеуді техникамен ... ету және ... ... ... – маркетинг аумағындағы маман; ... ... ... бойынша маман; сатып алушылар мінез-
құлқының түрткісін және тауар тұтынушылық қасиеттерін ... ... ... ақпараттарды автоматты өндеу ... ... ... ... ... ... ... бойынша маман.
• Жарнама бөлімшесі: бөлімше жетешісі-сұранысты қалыптастыру құралдары
және әдістемесі туралы ... ... ... және ... формалары
бойынша екі маман; жәрмеңке және көрме тағы да басқа ... ... ... ... ... талдау жасау бойынша маман.
• Сату бөлімшесі: бөлімше жетешісі- сатуда жетілдіру аумағындағы маман;
ұсыныстың, ... ... ... және ... ... ... маман; тауар сапасы бойынша маман.
Көрсетілген құрылымдағы мамандар саны ... ... ... ... штатты өнімді өткізу нарығының ахуалына кәсіпорын көліміне және
т.б. формулаларға тәуелді ... ... ... ... 10 үлгілік және ауқымды
міндеттерің көрсетуге ... ... ... ... ... әлеуетті
мүмкіндіктерін зерттеу; нарық пен фирма арасындағы үлесті бөлуді ... ... ... ... ... ... бәсекелестер
тауарларын зерттеу; қысқа мерзімді болжау; баға саясатын зерттеу.
Мынадай американдық компаниялар «Левер ... ... ... де ... және ... оны ... қолданады.
Маркетингтік ортаны зерттеулер нәтижелері компаниялармен: стратегиялық және
күнделікті жоспарлауда; ... ... және ... ... ... анықтауда; экспорт саясатын дайындауда;
маркетингтік ортаны стратегияларды, ... ... және ... және ... ... және өткізуді ынталандыру
тәсілдерінің анықтауда; компаниялардың жұмысының тиімділігін бағалауда оның
қызметінің өзгеруі ... ... ... ... ... ... бас ... жағдайларда олардың шығындары зерттеуге
кететін шығындардан 10-100 есе асып кетуі мүмкін.
Нарықты зерттеуде маңызы мыналармен ... ... ... ... барлық негізгі элементерін талдау қажнттігі туындайды; оны
зерттеуді жалпы экономикалық ... пен өнім ... ... ... бар; оған ықпал жасайтын ішкі сипаттағы ... ... ... ... жүреді.
90 жылдардың ортасында маркетингтік ортаны зерттеулерге әлемде 7056
млн евро ... бұл ... 43 ... ... жатады. Еуропадағы
зерттеулердің көшбасшысы Германия -703 млн. евро, Франция – 604 млн.евро,
Ұлыбритания -599 млн. ... ... ... зерттеуде және оның жеке
қырларын оқып ... ... ... ... элетрикс» электр
техникалық нарығында жалпы зерттеулер жүргізеді, өзінің ... ... ... анықтау жөнінде де арнайы зерттеулер жүргізіледі. 70-ші жылдардың
басында – ақ ... ... ... ... ... 90-ға ... нарық пен сұранысты зерттеумен белсене
айналысты. Ұлыбританияда сол ... бұл үлес 74 ... ... ... ... бұл ... нарықты тұрақты түрде зерттеумен айналысатын
кәсіпорындардың ... ... 100 ... ... Маркетинг жүйесінде
нарық пен сұранысты зерттеу жөніндегі қызметке үлкен маңыз беріледі.
Көптеген шетелдік және иотандық ... ... ... ортаны талдау қызметі кәсіпорыннынмаркетингтік ортаны
қызметінің негізін көрсетеді. Фирмаға сыртқы және ішкі ... ... ... білу және ... ... ... ... жөніңдегі талдау
қызметің жоғары кәсіптік шеберлікпен орвндау кәсіпорынды бәсекелестік
артықшылықта іздеу жайында алға ... ... ... өз тәуекл мен үлкен
нақтылы мүмкін болатын осындай стратегиялық аймақтарда ... ... ... ... ... деп аталатың түрі кеңінен
қолданыла ... ол бір ... ... де , ... да ... ... зерттеулеріне американдық автомобиль компаниялары
үлкен көңіл бөлген. Нарықты, сүранысты ... ... ... жағынан зерттеу өндірісті жоспарлау келгенде аса ... ... ... ... мүмкін, бағаны жасау үшін өндіріспен
сұраныстың даму тенденциясын барлық көрсетілген көрсеткіштердің қозғалысын
талдау қажет.
Демографиялық факторларды, сыртқы сауда ... және т.б. ... ... ... ... ... сол ... маңызына қарай жіктеу
мәселесін шешеді, яғни ұлттық және шетелдік нарықты кәсіпорындар иемденетің
тауарлар мен қызметтерді өткізудегіжағдайларға тәуелді.Нарық ... ... ... орын ... зерттеу жөніңдегі
бөлімдерден, осы фирманы өткізуші агентерінен және техникалық ... ... ... ... ... түсіп тұрады.
Маркетингтік ортаны зерттеулер шеңберінде тұтынушыларды зерттуедегі негізгі
ерекшелік талқылау нысаны ретінде ... ... емес ... ... ... ... ... табылады. Фирма тұтынушылардың
объкетивті және субъетивті сипаттамаларын, сол сияқты тұтынушылардың осы
немесе ... ... ... мен ... ... факторларды талдайды.
Қазақстандық кәсіпорындар қызметінде ... ... ... білікті қолдану, жүйелі ой мен айқын мәселелер қою
қыбілеті олады жоғары экономикалық көрсеткіштерге ... ... ету ... жоғарылатады.
2 «АҚСАЙ» ХБК ЖШС-НІҢ МАРКЕТИНГТІК ОРТАНЫ ІС-ӘРЕКЕТІН ... ... ХБК ЖШС – нің ... сипаттамасы
«Ақсай» нан өнімдерін өндіретін комбинатты – тағам өндірісінің қуатты
отандық кәсіпорны. Комбинаттық жобасын «Казгипромицпром» институты ... жылы ... ... ... ... асырған. Комбинаттың
жобалық қуаттылығы тәулігіне 21 тонна тоқаш және 142 ... нан ... ... ... ... ... ... бидай наны, қара бидай, бәтір
наны, бәліш, ірі және ұсақ дөңгелек тоқаштар мен ... ... 12 ... ... ... нан және ... өнімдерін өндіру
игеріле бастады. 1988 ... III – ші ... ... ... 70 ... ... жылдың аяғынан бастап комбинатта тәтті тағам өнімдерін өндіру
цехы ашылған ... ... ... ... ... өнімдері: торттар,
бәліштер, печенье, кекстерді пісіретін пештер орнатылған.
Қазіргі уақытта «Ақсай» нан өнімдерін өндіретін комбинат – ... ... ... ... шығару бойынша озат екендігі даусыз.
Комбинат қала дүкендеріне жылына 20 000 тоннаға жуық ... ... ... нан ... ... ...... оранжереялы жаяу
жолдары бар, бірнеше әкімшілік және ... ... ... ... талабына сай өндіріс орны. Қойма және қоймалық жайлардың
жүйесі комбинатқа төтенше ... ... ... 10 ... ... толық мүмкіншілік береді.
«Ақсай» нан өнімдерін өндіретін комбинат – нан-тоқаш, дөңгелек тоқаш,
ұннан және тәтті тағам ... 90-ға жуық ... ... ... ірі ... Нан ... ... комбинат пісірген
сапалы нанды алматылықтар жоғары бағалады, ал бұл комбинатқа ... ... ... ... ... Қазіргі өнімдердің әр
түрлі түрлерінің ассортиментін кез ... ... ... өте ... ... шәй ішуден ресми түскі қонақ асына ... ... ... ... үшін ... ... дәмдік сапасын жақсартып
қайталанбастай ететін ... ... ... ... нан өнімдерін өндіретін комбинат ... ... 5 ... ... ... ... наны – «Жәй ... «Здоровье», «Бодрость»
2. Қара бидай бәтір наны «Крестьянский», ... ... ... ... қара ... ... ... өнімдері – кептірілген ірі дөңгеоек тоқаштар ... және ... ... ұсақ ... ... және шәй ... тәтті
таяқшалар.
4. Бәліш өнімдері - өрме нан, ... ... ... ... ... ... ... тәріздес нан, «Дәмді нан» шелпегі, хот – доққа
арналған ... ... ... және ... ... ... нан,
«Круасаны» атты қаттама жұмсақ нан.
5. Тәтті тағам өнімдері – бисквитті-бал қаймақ жағылған торттар: «Сказка»,
«Лужок», «Трюфель», ... ... ... ... ... ... суфле торттар: «Мереке», «Меруерт»; құралма торттар: «
Нежность», «Чародейка», ... ... ... «Әлем», «Снежок»;
үгілмелі сақиналар: ... ... ... ... ... ... және т.б. ұнтақтар жағылған қайнатылып пісірілген бәліштер.
Қазақстандық тұтынушылардың ең бір ... ... ... компоненттердін бірі нан болатын және ол солай қала бермек.
Сатып алған дәннің саны мен сапасы – бидай мен қара ... бұл ... ... ... қамтамасыз етуге тікелей байланысты.
«Ақсай» ЖШС- нан – бөлішке комбинаты Алматы қаласындағы ең ірі,
қазіргі ... ... сай, ... нан, ... ... ... ... бірі. Қаралып отырған кәсіпорында осы
салада көп жылдан бері тәжірибе жинаған жоғары мамандандырылған кәсіпкерлік
мамандар жұмыс істейді. ... ... 585 ... оның ... 157 ... ... ... істейді. Өндірістік зертханада 5 адамістейді,
олардың барлығы жоғары және орта арнайы білімі бар, жұмыс ... -11-25 ... ... ЖШС алып жатқан жерінің көлемі 3,5326 га.
«Ақсай» ЖШС төмендегідей ғимараттар мен ... бар: ... ... ... ... ... ... 720 тонналық ұнды
ыдыссыз сақтайтын жабдық склады, ыдыстар мен ... ... ... ... (30 ... жүк көтеретін). «Ақсай» ЖШС жобалық күштілігі
сөткесіне 152 тонна өнім шығара алады. Ұлттық бағдарламаға сай «Ақсай» ... жылы ... және заң ... ... түрі -100 ... ... ... Комбинаттың бумен,
жылумен, сумен қамтамасыз ететін өз кательныйы бар. ... 12 ... ... ... ЖШС басты тапсыпмасы қоғамдық тұтынушыларды өз өнімдеріме
қанағаттандыру, түскен ... ... ... ... ... экономикалық-әлеуметтік жағдайын жақсартуға пайдалану.
Комбинат шаруашылық есебі мен өзін өзі қаржыландыру ... ... ... ... ... еңбек ақы төлемін еңбек ұжымының
өндірген қніммен түскен қаржысының көлеміне сай, көлеміне қарай ... ... ... тұсім арқылы кәсіпорын материалдық шығыннан өтейді.
Түскен пайданың бір бөлігі мемлект ... ... банк ... үшін ... екінші бөлігі оның толық билігіне еңбек ақы төлеумен ... таза ... ... ... арасындағы сыйыстарға қатысып, «жоғары сапалы»
сыйлығымен марапатталады.
Өндірістік емес ... ... ... ... ... мекемелері, асханалары бар.
Өндірістік тармақтары ( цехтар, бөлімдер, ... ... т.б ... ... ... ... ... кәсіпорынның
өндірістік құрылымын анықтайды. Барлық өндірістік ... ... ... ... ... өндірістік үрдесіне тікелей және
жанама қатысын қызметтердің барлығы серіктестіктің өндірістік құрылымы.
«Ақсай» ЖШС өндірістік бірлігінің негізгі ... ол ... ... технологиялық бітектес жұмыстар немесе бірдей, біртиптік
өндірістік участоктар бар, міне ... ... ... ... ... ... шикізатты немесе жартылай фабрикаттарды
дайын өнімге айналдырудың өндірістік үрдестері ... ... ... ... ... ... Өндірістік үрдістің мазмүны
кәсіпорынның және оның үрдістік бөлімшелерінің құрылуына ... ... ... ... ... өнім өндіретін кәсіпорынның
негізін құрайды.
Негізгі ... нан ... ... ... ... ... Бұл цехтар (нан цехы) төмендегі құралдармен жабдықталады:
• Ш2-ХПА-25 пешімен;
• Ұзақ жаймалағыш Ш-33 ... ... ... Ұнды ... ... ... Қамыр илегіш машина А2ХТ3Б;
• Лопасты қамыр насосы;
• Герпачты дазор;
Ал ... ... Алты ... ... ... және ... ... жоғары дозатор;
• Заквовочная машина ХЗМ-300;
• Шайқап қамыр илейтін машина Н8-ХТН-12;
... ... ... ... шығару багі;
• Сұйық ашытқыны танытатын бачок;
• Ашытқы эмульсияларын әзірлейтін бачок;
• Тұз еріту бачогі;
• Закваска жинайтын ыдыс.
Кондитерлік цехта:
• Қамыр илегіш ... РВ ... Езіп ... машина МВ -35-5;
• Қант пен май ерітуші құрал;
• Қайнату котелі;
• Ұн себетін құрал П2П;
... ... ... ... ... илеуші машина МЬТМ-140;
• Қамыр домалақтайтын машина МБТМ-140;
• Пеш РЗ ХПГ-2.
• Орау машинасы «ESPERO»
Ал қосымша өндіріс негізгі өнім ... ... ... ... ... ... істеіне жағдай жасайды. «Ақсай» нан ЖШС-ң қосымша
өндірісіне келетін болсақ олар мынандай бөліктерден тұрады:
1. ... 2- ... ... ... ... Авто ... МК-50;
- Себуші құрал Ш2-ХЗ.
2. Котельная:
- Котель ДКВРЧ/13;
- Бу котелы 1/9;
- Ауаны ... ... ... ... ... ... Бақылау өлшеу құралдары;
- Су насостары;
- Компркссорлар 2ВП-8*10.
3. Вентиляциялық және тоңазыту шаруашылығы:
- Тоңазыту агрегаты;
- Салқындату машинасы;
- Салқындату камералары, ... ... ... ... ... мен ... лабараториядан өткізу
арқылы бақыланып отырады. Кәсіпорын негізінен нан өнімдерін ... ... ... өнім ... ... ең ... жататтын нан өнімінің технологиясын қарастырамыз.
Технология ең ... ... ... ... ... өткізіп, нан өнімдеріне қажетті стандартқа сәйкестігін анықтайды.
Қамыр даярлау. Қамыр даярлауда ең алдымен қою ... ұн ... ... бір ... қатынасымен әзірленеді, оған ұн себетін
машикамен себелей отырып ұн қосылады, қамыр араластыратын машинкамен қамыр
даярлайды.Оны біраз ... ... ... әр ... ... ... ... ол шамамен 2-4 сағат көлемінде болады. Қоспа автоматты
бункерге салынып соған сәйкес нан құрамына дәм беретін тұз, ... ... ... ... Дайындалған қамыр лапасты насос арқылы қамыр
бөлу бөлімшесіне жіберіледі.
Қамыр бөлу. Бұл бөлу операциясы белгілі бір ... және ... ... ... ... уақытының ұзақтылығына байланысты
қамыр бөлгіш машинаның ... ... ... Одан ... қамыр
домалақтауыш машинаның көмегімен нан ... ... ... ... ... ... нан пісіру уақыты конвеирдің қозғалыс жылдамдығына сәйкес
жеткілікті реттеледі, ол 48 ... ... ... және ... ... нан ленталық көлікпен
циркуляциялық столға жеткізіледі. Осы ... нан ... ... ол ... ... ... ... жаңа
(свежем виде) пісірілген ... ... ... ... тұтынушыларға
жеткізіліп отырылады.
Өндірістік циклдың ұзақтығы. Өндірісті ... ... ... ...... ... мәдениетімен
ұйымдастыру деңгейін сипаттайтын қажетті көрсеткіш болып табылады.
Нан пісіретін ... ... цикл ... негізі, қосымша
шикізатты дайындаудан бастап, оны дайын өнімді (нан, нан өнімдірі т.б.),
сақтау орнына ... ... ... ... ... ... ... басқару жағынан қарастыратын болсақ
басқару аппараты жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... директоры, бас инжинерлерден тұрады.
Кәсіпорында жалпы басқаруды директор өз ... ... ... жүзеге асырады. Ол өзінің әр бір бөлімдегі қызметкерлерімен келісе
отырып жұмыс атқарады. Ол ең ... ... көп ... ... ... ... ... мүдделі..
Директордың бас орынбасары бас инженер болып табылады ол техниканың
дұрыс саясат жүргізуге жауап береді. Ол жөндеу және ... ... ... және ... пен дайын өнім сапасын бақылап отырады.
Бас экономист ... ... ... ... ... ... ақы көлемін анықтайды.
Жоспарлау бөліміндегі экономистер кәсіпорынның перспективалық және
ағымдағы жоспарларын жасайды өнім ... ... ... ... ... ... ... толық атқарылуын бақылайды.
Жоспарлы эеономикалық бөлім өндіріс, еңбек ... ... ... ... есеп жүргізеді, кәсіпорын бойынша статистикалық
есеп жасайды.
Бас бүхгалтер күнделікті кәсіпорында ... ... ... ретінде есепкеалып отырады. Ол қаржы директорына бағынады:
Бухгалтерлер қаржылық, есеп ... ... ... жүргізеді
Материалды-техникалық қамтамсыз ету бөлімі кәсіпорында ... ... ... Ол ... ... міндеті материалдың
ресурстардың айналымын тездету. Дайын өнімді нарыққа шығару мен ... ... ... ... Жалпы «Ақсай» ЖШС-нің
ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ... ... қызметін өнімді өткізу (отдел сбыта)
бөлімі, маркетинг бөлімдері айналысады. Олар ... ... ... ... ... отырып кәсіпорында өндірілген өнімді нарықта
сатуға барлық мүмкіндікті жасап тауардың қоймада қалып ... ... ... нан ... ... ... ЖШС-де өнімді сатуда
тапсырыстар алу арқылы сатылады, оны күнделікті (стол ... ... ... оны ... ... ... және ол келіп ... ... ... маршруттарының графигін жасайды. Дайын
өнімді қоймадан қойма қызметкерлері ... ... ... ... ... оның ... тапсырыс берген сауда орталықтарына накладной арқылы
жеткізіп, тауарға тиісті түсімді алыа келіп кассаға ... ... ... ... ... (платежное поручение) және келіп түскен
ақшаға келу ордерін (приходный ордер) жазып отырады. сатып алушылармен ... ...... (договор) өнімді өткізу бөлімі жасап отырады.
Маркетинг бөлімі дайын өнімді ... ... ... ... өнім ... мен ... арасын байланыстыратын,
өнімнің тез өтуін қамтамасыз ететін шаралар ретінде жарнамалар ... нан және ... ... ... ... ... дегенмен өнім ассортиментінің көптігі нарықта нан
және кондитерлік өнімдердің жылдамдырақ өтуіне ықпалын тигізеді.
Барлық өнім ... ... ... «Ақсай» ЖШС-нің нарықтағы
алатын орны еркеше, ... ... тән ... ... ... ... ... сұранысқа ие тамақ өнеркәсібі саласының сапалы өнімдері
ретінде нарыққа өз ... ... ... ... ЖШС ... ... ... болып Қазақстанның
елді-мекендері табылады.
Бөлшек және көтерме бағамен өнімді өткізу үшін сату көлемі ... ... ... үшін ... ЖШС мынадай шаралар жүргізіп отырады:
• Нарықтағы тауар үлесін ... ... ... ... және ... ... көліктер санын
көбейтіп,жарнамалардың жаңа түрлерін жасау;
• Тауарды сату аймақтарын кеңейту;
• Техникалық жабдықталған өнімді ... ... ... ... ... өткізудің маркетингтік ортаны стратегиясы ... ... ... ... ... шаралар қолдануда:
• өнімнің сапасын одан ары жақсарту:
• нарықтағы өнім көлемін ұлғайту ассортиментін көлемін кеңейту;
• жарнамалардың жаңа түрлерін ойлап ... сату ... ... сату ... ... акцияларын ұйымдастыру;
• техника мен технологияның жаңа түрлерін еңгізу.
Кез келген кәсіпорындағыдай «Ақсай» ... ... ақы ... ... коммерциялық қызметті дамытуға ... ... ... ... өнім ... жеке және ... ... есептеу;
▪ жұмыстың сапасымен күрделігіне сәйкес төлем;
▪ қызметкерлердің еңбек ақысы – қызметтік құпия;
▪ еңбек тікелей басшының араласуымен бағаланады;
▪ қызметкерлерінің еңбеке ... ... ... ... ай ... беру;
▪ істеген жылдарына қарай қосымаша ақы төлеу;
▪ материалдық немесе моральдік шығынды айыппул ретінде өтеу.
2.2 ... ... ... ... қызметіне баға беру
Нарық жағдайында кәсіпорынның өміршендігінің кепілі мен жай – күйінің
орнықтылығының негізі оның қаржы ... ... ... Ал ... ... орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен
өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процессін қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... ... бағалау, объективті, ғылыми
негізделген және ... ... ... әсіресе қаржылық шешімдер
қабылдау үшін оның қаржылық жағдайын талдау ... Тек ... және ... негізінде ғана оның қызметін объективті бағалап, кәсіпорынның
қаржылық тұрақтылығын нығайту ... ... және оның ... ... ... ... ... қабылдау үшін,
басшылыққа нақты ұсыныстар беруге болады.
Нарықтық қатынастар жағдайында кәсіпорынның қаржылық ... ... өте зор. Бұл ... ... ие ... – ақ олардың меншік иелері, жұмысшылар, коммерциялық сетіктестер
және де ... ... ... ... өндірістік – кәсіпкерлік
қызметінің нәтижелері үшін толық жауапкершілікте болуымен байланысты.
Кәсіпорынның өндірілетін өнім және ... ... ... ... ... маңызды факторларының бірі ... ... ... мен ... ... – ақ ... басқару
стратегиясын дұрыс таңдап алуы болып табылады. ... ... ...... ... оның ... ... қызмет үшін қажет болатын
қаржының ең төменгі сомасын ұстаудан ... ... ... ... ... анықтау маңызды: ағымдағы активтер құнының ... ... ... ... ... ... ... іске
тартылу (мобильді) коэффициентінің өсуі. Ол қарызды өтеуге арналған қаражат
үлесін сипаттайды. Коэффициент мағынасы ... ... ... үздіксіз
жұмысты қамту және кредиторлармен есеп айырысу мүмкіндігі де арта ... ... ... оның өсуі ... ... ... ... болып
табылады, яғни мүлік әлде қайда мобильді болады, бұл оның айналымдылығының
жылдамдығын және оны ... ... ... көрсетеді.
4 кесте
«Ақсай» НБК ЖШС-нің ағымдағы активтердің құрамы мен құрылымы
|№ |Көрсеткіштер |Жыл ... |Жыл ... ... (+) |
| | | | ... ... | ... ... ... |Үлес | |
| | ... ... ... |
| | | |% | |ы% | |
|1 ... ... ... |100 ... |100 |+28,2 |
| |Соның ішінде: |106 176 |41,14 ... |63,08 |+96,5 |
| |1.1. | | | | | |
| ... | | | | |
| |қ ... | | | | | |
| |1.2. ... ... |21,25 |75 878,810 |22,94 |+38,4 |
| ... | | | | | |
| |1.3. Ақша |97 061 |37,21 ... |13,98 |-9,9 |
| ... және | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| |1.4. ... да |- |- |- |- |- |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... кәсіпорын активтерінің жалпы алғанда жағымды
динамикасын көрсетеді. Оларды жеке элементтер тұрғысынан зерттеу келесідей
қорытыңдыларды дасауға мүмкідік ... Ең ... ... яғни ... мен қысқа мерзімдік қаржылық инвестициялар бір жылда
508 210,147 мың ... ... 9,9 ... ... ... ... соммасының азаюы және айналым қаражаттарының
мобильдік коэффициентінің жылдам төмендеуі кәсіпорынның ... ... ... деп ... да ... еді. ... ... жағдайында
айналым қаражаттарының төлем мобильділігі әрдайым теріс бағаланбайтығын да
ескерген жөн.Есеп айырысу шотында ... ... ... ... ... әлі де ... кәсіпорынның төлем қабілетін көрсетеді.
Кәсіпорынның материалдық айналым қаражаттары есепті жылы ... өсті және ол ... ... мың ... ... ... 21,94 пункте азайғанымен оның көлемі әлі де болса өте жоғары 63,08
пайыз болып отыр. Бұл ... ... ... ... ... жоқ ... шектеулі сұранысқа ие болатын және сол есеппен
өтімділігі төмен болып табылатын ... және ... ... ... ... ... ... тыс шикізат қорлары, материалдар,
аяқталмаған өндірістер жоқпа, соны анықтау үшін олардың құрамы мен ... ... ... ... ... жылы ... борышта әжептеуір өскен. Егер оның жыл басына
54 833,306 мың тенгені құраса, жыл ... ол – ... мың ... ... 38,4 ... ... алайда ағымдағы активтер ... ... 1,69 ... ... ... ... ... бірден бір дұрыс,
атныңған әрі кең ... ... ... бірі – ... ол таза ... жалпы активтерге (авансталған капиталға)
қатынасын көрсетеді. Бақылау тиімділігінің ... ... ... ... деңгейі оның сапасының индикаторы болып табылады.
Кәсіпорынның инвестициялауға қажетті ... ... ... ... білдіретін өлшеуіш ретінде, авансталған капиталдың табыстылық
деңгейі кәсіпорынның ұзақ ... ... ... ... болып табылады. Осыған байланысты ол, ... ... ... ... ... үлкен назарына ие болады.
Активтердің тиімділік деңгейі, кәсіпорындарды инвестициялық ... ... ... ... ... – ақ ... мен оның ... бақылау мен бағалауда маңызды рөл атқарады.
Үлгілі басқарылатын кәсіпорынтабысыт қалыптасуын, оның ... ... ... ... ... ... және сәйкесінше осы нәтижелер негізінде
бөлімше басшыларына сыйлықтар ... ... ... жобаларға жаңа
қаржы салымдарын салу қажеттілігін бағалаған кезде, олардан алынатын табыс
есептеледі де және бұл ... ... ... ... ... ... активтердің тиімділік деңгейі (авансталған, жиынтық капитал)
мына формула бойынша есептеледі:
Да =Таза табыс/Барлық активтер(авансталған, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның барлық
капиталының табыстылық ... ... ... ... ... ... ... талдауын жасай отырып
кәсіпорын қызметінің жағдайын көруге болады.
«Ақсай» нан кәсіпорынның негізгі ...... ... ... ... келесі кестеден көруге болалы.
Өнімнің өзіндік құны да өсті .Өйткені шикізат ... ... ... ... өсті
2008 жылы кәсіпорын жаңа құрал ... ... ... Бұл ... ... өсуін дәләлдейді. Осыған сәйкес қор қайтарымы да дәләлдейді,
яғни 6,5 пайызға төмендеген.
5-кесте
«Алматы» ... ... ... ... ... ... ... – экономикалық көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... |2007 |2008 ... |% ... | ... | | |+/- ... | | | | | |ны |
|1 ... ... ... ... ... ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|2 ... ... |138718,111 |1623762,030 |240043,919|117,3|
| |өнімнен өзіндік | | | | | |
| ... | | | | | |
|3 ... ... ... ... ... ... |110,7|
|4 |Кезен шығындары |Мың.тг. |505515,062 |544461,443 |38946,381 |107,7|
|5 ... ... ... ... |23580,410 |129,6|
| |түскен табыс | | | | | |
|6 ... емес ... ... |-6029,617 |-10155,782|46,1 |
| |қызметтен түскен | | | | | |
| ... | | | | | |
|7 ... ... ... |83698,153 |97122,781 |1014,118 |116,0|
| ... ... | | | | |4 |
|8 ... ... ... ... ... |74,2 |
| |салық бойынша | | | | | |
| ... | | | | | |
|9 ... ... ... ... ... |20807,732 |137,8|
| |кейінгі табыс | | | | | ... ... ... |- |- |- |- |
| ... | | | | | |
| ... табыс | | | | | ... ... ... ... ... ... |20807,732 |137,8|
|12 |Қызметкерлердің |Адам |183 |177 |-6 |96,7 |
| ... саны | | | | | ... ... қоры |Тг. ... ... |3436,9 |113, ... ... айлық |Тг. |11938 |13960,5 |1781,4 ... ... ... | | | | | ... ... ... |315692,5 |379174,7 |63482,2 |120,1|
| |орташа жылдық | | | | | |
| ... | | | | | ... |Қор ... |Тг. |6,24 |5,99 |-0,25 |95,9 ... |Қор ... |Тг. |0,16 |0,17 |0,01 ... | | | | | |5 ... ... ... ... ... көлемінің азайғаның
байқаймыз, бұл құбылыс ассортименттік ... ... ... ... Яғни сұрснысы төмен өнімдерді шығару қысқартылып, керісінше ... ... ... ... бастады.
Бірақ өте жоғары және қатаң бәсеккелестік жағдайға қарамастан
өткізілген өнім көлемі 8,8 пайызға өсті. Бұл тек ... өнім мен ... ... орын ... ... - ... персонал саны 3,3 пайызға төмендеді, яғни
жылына алты ... ... Бұл ... ... ... ... Сонымен қатар жылда өткізілетін аттестацияның нәтижесінде кейбір
жұмысшылардың сәйкес келмеуі ... олар ... ... еңбекақы қоры 13,1 пайызға өсті. Бұл өзгерістер жұмысшылардың
орташа айлық жалақыларының өсуінен ... яғни 2008 жылы ол 14,7 ... 2007 ... салыстырғанда.
Жұмысшылар тізіміне тәуелді болып келетін еңбек өсімділігі де 12,5
пайызға өсті.
Жалпы кәсіпорын дұрыс бағытта келе ... ... ... ... ... коэффициенті олардың ... яғни ... ... ... ... қаражатының –
айналым саның көрсетеді. ... ... ... ... ... кемітеді де , кәсіпорындар.а ... ... үшін ... ... немесе қосымша өнім өндіруге (салыстырмалы
босату).
Ағымдағы активтердің айналым жылдамдығы бұл - өзі ... ... ... ... – техникалық деңгейінің кешенді көрсеткіші.
Айналым санының артуына айналу ... мен ... ... ... қол ... ... Өндіріс уақыты технологиялық процесс пен
айдаланылған техниканың сипатымен ... Оны ... ... ... еңбекті механикаландыру және автоматтандыру қажет.
Қорытынды
1. Маркетинг тақырыбы мен негізгі ... ... оның ... тұтынушылар қажеттіліктері мен ... ... ... ... ... ... ... философиясына айналып,
соңғы нәтижесінде стратегиялық шешімдер қабылдау бағдары сатысына ... деп ... ... ... іс-әрекетін бақылау субъектісінің бақылау нысанына
мақсатты бағытталған әсері, ол алға ... ... жету ... ... ... әдістер жүйесінің ... ... ... әсер ... ... маркетингтік ортаны іс-
әрекеті ұшталады. Бақылау тәсілдері “не істеу керек” және ... ... ... ... ... табады.
3. Стратегиялық бақылауды нарыққа бағдарланған ... деп ... ... және ол ... жоспарларды, сонымен қатар,
шешімдердің нарық құралдарына сәйкес дайындалуын, маркетингтік ... ... ұйым мен ... ... байланысын қамтамасыз ететін іс-
әрекет. Ал ұйымды сыртқы ортамен ... ... ... ... ... мақсаттары мен тұтынушының арасындағы қайшылықтарды
болдырмайды.
4. Стратегиялық бақылау мен маркетингтің ... ... ... ... ... ... ... пайда болды.
Ол дегеніміз ұйымның жайғасымы мен ұзақ мерзімді нәтижеге жетуге бағдарлану
тұрғысынан стратегиялық және міндеттерді ... ... ... ... ... ... даму ... үш топқа,
яғни оның тұжырымдамасының, құралдарының және маркетинг кешенінің даму
бағыттары деп ... ... ... ... ... ... ... маркетинг нарықтық тұжырымдама ретінде менеджменттің теориялық
негізіне айналуда; ... ... ... ... ... ... мақсаты біраз өзгеріске ұшырады;
тұтынушылардың қажеттіліктерін неғұрлым толық және сапалы түрде ... ол ... ... СRM ... ... менеджменті)
технологиялары, аутсорсингтің және сегменттеуге деген жаңа көзқарастардың
кең тарауы.
6. Бүгінгі күні нан ... ... аз да ... да өнім ... ... асуын атап өтумен қатар, келешекте бұл саланы дамыту
көптеген мүмкіндіктер әкеледі деп санаймыз. ... ... ... кәсіпорындарда кейбір қоспалардың жетіспеуінен оларды шетелден
тасып өнеркәсіптің дамуына көп кедергі ... ... ... осы
өнеркәсіпке көптеген конъюнктуралық факторлар әсерін тигізеді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кітаптар мен монографиялар:
1. Н.К. Мамыров. Маркетинг. Учебное пособие.-Алматы, Экономика, 1999,-305с.
2. И.Ансофф. ... ... М.: ... ... М. П. ... ... ... и практика фирмы. М.:
Финстатинформ. 1995- 102с.
4. Ф.КОТЛЕР. ... ... М.: ... ... ... Шағын және орта кәсіпорындар үшін маркетинг ... ... ... и др. ... ... Казахстана в мировое хозяйство./
К.А.Сагадиев, М.У.Аргинбекова , Ш.Е. Жаксыбекова. ... ... ... ... ... П.П.Шевчик. Зернопродуктовый подкомплекс и
рынок зерна в странах мира. Алматы., 1994.
8. М.Т.Оспанов, Р.Р.Ауытов, ... ... и ... ... ... ... , ... Новые формы хозяйствования в АПК ... их ... в ... ... ... А.А.Арупов Казахстан в системе мировых товарных рынков.
Монография. Алматы.,университет Туран 2000-132с.
11. С.А.Бабаев. ... ... ... ... М.Б. ... ... ... Казахстана. Проблемы и ...... ... Н.К. ... Ж.О. Ихданов. Государственное регулирование в условиях
Казахстана., Экономика. ... ... , Ж.О. ... ... ... в ... ... Экономика, 1998.
15. Г.М. Жусупова Маркетинг услуг. Учебно-методологическое пособие.
Алматы., Университет «Тұран» 1999-102с.
16. К.Б. ... ... ... ... Казахстана. Алматы.
17. Н.Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. Алматы, Өнер, ... ... ... Оқулық. Алматы: Білім 1999.288б.
19. А.Нурсейт, А.Темірбекова. ... ... ... ... аспект. Учебное пособие. Алматы: БИС, 2000-272С.
20.М.Д.Носковец. Концепция национального маркетинга. Алматы, «Казахстан» ,
1995
21. О. Төлемісов. Нарық ... өту ... ... ... ... пайдалану. Алматы., Экономика, 1995.-148б.
22. Д.К. Кабдиев, Т.К.Оралтаев. Экономикалык саясат. Алматы., 1998.

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Маркетингiлiк жоспарлау26 бет
Эксперимент құбылыстардың себепті салдарлы байланыстары жайлы гипотезаны тексеру процедурасы ретінде. Зерттеудің гипотезасын белгілеу7 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру22 бет
Бухгалтерлік құжаттар8 бет
Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп және аудит жұмысының ұйымдастырылуы26 бет
Кәсіпорынды метрологиялық қамтамасыз ету жағдайын талдау тәртібі6 бет
Шаруашылық операциялардың құжатталуы және олардың бағалануы12 бет
Kәсіпорындағы еңбек қорғауды басқару жүйесі46 бет
«Navigant Travel» ЖШС-нің маркетингтік қызметімен экономикалық құндылық анализі59 бет
«Арзан» оптомаркетіндегі маркетингтік іс-әрекеттерді жетілдіру жолдары37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь