ҚР бағалы қағаздар рыногінің дамуы және қалыптасуының негіздері

Кіріспе 6

Тарау І. ҚР бағалы қағаздар рыногінің дамуы және қалыптасуының негіздері 8
1.1. Бағалы қағаздардың мәні және қызметі 8
1.2. Бағалы қағаздар операцияларың ұйымдастырудың шетелдік тәжірибесі 27
1.3. ҚР бағалы қағаздар түрлерінің дамуы 34
Тарау ІІ. ҚР коммерциялық банктердің бағалы қағаздар операцияларына талдау(«Алматы Сауда Қаржы Банкің АҚ мысалында) 44
2.1. Коммерциялық банктің бағалы қағаздармен байланысты операцияларын ұйымдастыру және реттеу 44
2.2. Коммерциялық банктердің бағалы қағаздар портфелінің жағдайына талдау 57
Тарау ІІІ. ҚР коммерциялық банктердің бағалы қағаздармен операцияларының өзекті мәселелерін шешудің жолдары 65
Қорытынды 75
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 78
Қосымша мәліметтер 80
Қазақстан нарықтық экономикаға көшу барысында көптеген оқиғаларды басынан кешірді. Мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру процесі жүргізілгеннен бастап, бұрын мемлекет меншігіндегі ұйымдар акционерленіп, акционерлік ұйымдар пайда бола бастады. Сөйтіп бағалы қағаздар нарығының қалыптасуының алғы шарттары құрылды. Оның инфрақұрылымы, қатысушылары, институционалдық инвесторлары айқын бейнеленді. Біртіндеп бағалы қағаздар нарығында кәсіби қатысушылардың қызметі ерекшеленді, соның ішінде коммерциялық банктердің үлесі жоғары еді.
Коммерциялық банктер әмбебап қаржылық институт ретінде бағалы қағаздар нарығының қатысушысы болып табылады. Қазіргі кезде коммерциялық банктердің бағалы қағаздар операциясынан және инвестициялық қызметінен түскен табыс, пайданың қалыптасуында үлкен роль атқарады. Бағалы қағаздар нарығында коммерциялық банктердің қатысу формасының кеңеюі мен диверсификациялануы ірі қаржы банктік топтардың ұйымдасуына алып келді. Олар бағалы қағаздар нарығының кәсіпқой қатысушылары ретінде эмитент, инвестор және делдал ролінде шығады.
Коммерциялық банктер қор биржасында мүмкіндік беретін еншілес қаржылық компаниялар құру және брокерлік фирма қызметінде тікелей қатысу арқылы белсенеді. Банктердің бағалы қағаздармен операциясының кеңеюі олардың жоғары табыстылығымен және тікелей банктік несиелерді тиімді қолдану сферасының қысқаруымен ынталандырылады.
Инвестициялы - банктік филиалдар мен еншілес компаниялардың жүйесін құру арқылы коммерциялық банктер халықаралық бағалы қағаздар нарығына шығады.
Қаржылық институттар, әсіресе банктер жабдықтаушы мен несиелік ресурстарды тұтынушылар арасында делдалдық қызмет көрсетеді, сонымен бірге, банктер уақытша бос ақша-қаражаттарды жинақтап және оны белсенді қызмет ететін капиталға айналдырады. Коммерциялық банктер үлкен қаржылық институт болғандықтан оның бағалы қағаздар нарығындағы қызметі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банк тарапынан заңдық актілер арқылы реттеледі.
Коммерциялық банктердің бағалы қағаздары жеке және корпоративті инвесторлардың назарын аударуда. Бұл оның банк-эмитент және салымшы қатынастарын реттейтін нормативтік базаның болумен байланысты.
Дипломдық жұмыс тақырыбының маңыздылығы: қазіргі кездегі коммерциялық банктердің бағалы қағаздар нарығындағы қызметінің белсенділігінің қазіргі кездегі маңыздылығы артуда.
Бұл дипломдық жұмыстың мақсаты коммерциялық банктердің бағалы қағаздар нарығында кәсіпқой қатысушы ретіндегі қызметі, оның негізгі бағыттары, міндеттері және проблемалары, оларды жетілдіру жолдары туралы мәліметтерді анықтау және жиынтыққа келтіру.
1 Рынок ценных бумаг. Под ред. В.А.Галанова, А.И.Басова. Москва, 1999. 15 б.

2 “Бағалы қағаздар рыногы туралы” 1997 жылғы 5 наурыздағы заны

3 Курс экономики. Учебник. Под ред. Б.А.Райзберга. Инфра-М., 1997ж, 373 бет.

4 Каирленов М. От рейдерства до ЕТФ-ов. Natіonal Buіsness, 2006/№10


5 Алексеев Т.А. “Рынок ценных бумаг”. М.: 1995./ 13б.

6 Курс экономики. Учеь-бник. /Под ред. Б.А.Райзберга. М.: – 1997; 368 бет.

7 Казахстан 1991 – 2001 годы. Информационно – аналитический сборник. Агенство РК по статистике, 340бет.


8 Г. Шалгимбаева. Казахстанский фондовый рынок: важнейшие этапы развития.// Рынок ценных бумаг Казахстана. № 12 (104) декабрь, 2004. 30-37 бет.

9 Я. М. Миркин «Ценные бумаги и фондовый рынокң. М.: 1995. 71 бет.

10 Сравнительный анализ национальных биржевых систем экономически развитых стран мира // Рынок Ценных Бумаг.№ 7, 2001.

11 Фондовый рынок стран - членов Европейского союза. // О.Хмыз. МЭ и МО, .№ 4, 1998, 113-122 б.

12 Фондовая биржа. Черников Г.П.- М.: Международные отношения, 1991, 20б.

13 Рынок ценных бумаг Казахстана 11\2006

14 Шалгимбаева Г.Н. Развитие казахстанского финансового рынка в целом и рынка ценных бумаг в частности: достижения и перспективы. РЦБК, 2004г., №3.
15 Мақыш С.Б.Коммерциялық банктер операциялары.Оқу құралы.-Алматы:ИздатМаркет, 2004.

16 .Шалгимбаева Г.Н. Развитие казахстанского финансового рынка в целом и рынка ценных бумаг в частности: достижения и перспективы. РЦБК, 2004г., №3.

17 Брокеры и регистраторы на РЦБ./Учебное пособие.Коллектив авторов -Алматы :ИАФР “ИРБИС”, 2000

18 ШалгимбаеваГ.,Максимова Н.О создании рынка казахстанских депозитарных расписок//РЦБК.2002.№11

19 Банки раскупают ГЦБ.Новости. // Мир финансов. - 2007. №4(45).

20 Супрунович Е.Секьюритизация активов: опыт и перспективы.//Банки Казахстана.-2006.№12

22 Закон Республики Казахстан от 2 июля 2003 года № 461-ІІ «О рынке ценных бумагң

23 Гражданский кодекс Республики Казахстан

24 Закон Республики Казахстан «О секьюритизацииң
        
        ЖОСПАРЫ
Кіріспе
6
|Тарау І. |ҚР бағалы қағаздар рыногінің дамуы және қалыптасуының |8 |
| ... | ... ... ... мәні және ... |8 ... |Бағалы қағаздар операцияларың ұйымдастырудың шетелдік |27 |
| ... | ... |ҚР ... ... ... ... |34 ... ІІ. |ҚР ... ... ... ... операцияларына|44 |
| ... ... ... Банкің АҚ мысалында) | ... ... ... ... ... байланысты |44 |
| ... ... және ... | ... |Коммерциялық банктердің бағалы қағаздар портфелінің |57 |
| ... ... | ... ... ... ... бағалы қағаздармен |65 |
| ... ... ... ... ... | |
| ... |75 |
| ... ... ... |78 |
| ... мәліметтер |80 ... ... ... көшу ... ... ... кешірді. Мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру процесі
жүргізілгеннен бастап, ... ... ... ... ... ұйымдар пайда бола бастады. Сөйтіп бағалы ... ... алғы ... ... Оның ... ... ... айқын бейнеленді. Біртіндеп бағалы қағаздар
нарығында кәсіби қатысушылардың ... ... ... ... ... ... жоғары еді.
Коммерциялық банктер әмбебап қаржылық институт ... ... ... ... ... табылады. Қазіргі кезде коммерциялық
банктердің бағалы қағаздар операциясынан және инвестициялық ... ... ... ... ... роль атқарады. Бағалы қағаздар
нарығында коммерциялық банктердің ... ... ... ... ірі ... ... топтардың ұйымдасуына алып келді.
Олар бағалы қағаздар нарығының кәсіпқой қатысушылары ... ... және ... ... ... банктер қор биржасында мүмкіндік беретін еншілес қаржылық
компаниялар құру және брокерлік фирма қызметінде ... ... ... ... ... ... операциясының кеңеюі олардың
жоғары табыстылығымен және ... ... ... ... ... ... ынталандырылады.
Инвестициялы - банктік филиалдар мен еншілес компаниялардың жүйесін
құру арқылы коммерциялық ... ... ... ... нарығына
шығады.
Қаржылық институттар, әсіресе банктер жабдықтаушы мен несиелік
ресурстарды тұтынушылар ... ... ... көрсетеді, сонымен бірге,
банктер уақытша бос ақша-қаражаттарды жинақтап және оны ... ... ... ... Коммерциялық банктер үлкен қаржылық институт
болғандықтан оның бағалы ... ... ... ... ... Банк ... заңдық актілер арқылы реттеледі.
Коммерциялық банктердің бағалы қағаздары жеке және корпоративті
инвесторлардың назарын ... Бұл оның ... және ... ... ... ... болумен байланысты.
Дипломдық жұмыс тақырыбының маңыздылығы: қазіргі кездегі коммерциялық
банктердің бағалы қағаздар ... ... ... қазіргі
кездегі маңыздылығы артуда.
Бұл дипломдық жұмыстың мақсаты коммерциялық банктердің бағалы қағаздар
нарығында кәсіпқой қатысушы ретіндегі қызметі, оның ... ... және ... оларды жетілдіру жолдары туралы мәліметтерді
анықтау және ... ... ... ... ... ... нарығындағы банктердің ролін
анықтау және қызметіне Қазақстандағы коммерциялық ... ... ... ... ... құрылымы үш тараудан тұрады.
Бірінші тарауда банк түсінігі, оның бағалы қағаздар нарығында ролі,
қажеттілігі, Қазақстан ... ... Банк ... ... ... актілер қаралады.
Екінші тарауда коммерциялық банктердің кәсіпқой қызметіне талдау
жасалынған, Қазақстандағы екінші ... ... ... ... ... ... түрде талдау көрсетілген. ААҚ «Алматы
Сауда Қаржы Банкң мысалында банктің брокер-дилер ... ... ... емес нарыққа қатысуына назар аударылған, бұл банк бойынша дилерлік
және кастодиандық қызмет көрсету келісім-шарттары қосымша берілген.
Үшінші ... ... ... ... қатысушы ретіндегі
мәселелері, дамуына бөгет жасайтын ... және ... ... ... ... ... зерттеу объектісі Қазақстандағы коммерциялық
банктер.
Жұмыстың тақырыбы оқу және ғылым ... ... ... Осы ... ... жазу ... ... Републикасының
Конституциясы, Қазақстан Републикасының банктердің қызметін ... және ... ... ... ... ... Жарлықтары, Ұлттық Банктің Қаулылары, Ережелері, ... ... ҚР ... қағаздар рыногінің дамуы және қалыптасуының негіздері
1. Бағалы қағаздардың мәні және қызметі
Экономикалық теория курсынан белгілі, ... ... ... екі ... ... ... ... қызметтер) және ақша. Өз
кезегінде, ақша – жай ғана ақша және ... бола ... ... жаңа ақша
алып келетін ақшалар. Бір тұлғадан (заңды немесе жеке ... ... ... беру ... барлық кездерде де туындайды. Рынок
тәжірибесі аталған ақша ... екі ... ... өңдеп шығарды –
несиелеу процесі мен бағалы қағаздарды шығарып, айналысқа енгізу. Мысалы,
бір тауар ... ... оны ... үшін ақша бір ... ... ... ақша болмауы, есеп шотта ақшаның таусылуы), немесе, керісінше,
тауар өндірісі үшін ақша қажет болып, бірақ, ... бір ... ... соң ... ... ... тауар рыногында тауар жоқ болса да, немесе, ... ... ... ... шартты жасау кезіне ... әлі ... ... ... ... рынок жағдайында, оның қатысушылары көптеген қатынасқа
түседі, соның ішінде, ақша мен ... ... ... Бұл ... ... ... ... бекітіледі.
Осы мағынада бағалы қағаздар рыногының қатысушылары ... ... ... ... ... табылатын, рыноктық қатынастардың
белгілену формасы. Яғни, оның қатысушылары арасындағы келісім–шарт жасау
немесе ... ... ... ... ... ... ... қағаздың
сатып алу–сату немесе беруі.
Бірақ, бағалы қағаз – ақша да, материалды ... да ... ... өз ... ... құқығында. Иесі өз тауары ... ... – тек, сол ... ... ... құндылығына сенімді, ол бағалы
қағазы ақша ... ... ... да кем емес ... көзі ... ... айырбастайды. Қазіргі кезеңде, тауар да, ақша да капиталдың әр ... ... ... ... ... ... ... қағаз – өзінің орнына берілетін, рынокта тауар ретінде
айналысқа түсетін және ... алып ... ... ... ақшалық
формасынан ажыратылатын капитал формасы. Бұл – тауарлы, өндірістік, ақшалық
формадағы капиталдың ерекше формасы. Капитал иесінде капитал ... ... ... ... ... оның барлық құқығы қорғалғандығы, оның
негізгі мәні болып табылады.
Бағалы ... ...... ... ... бағалығы
бар, әр түрлі қоғамдық мәнді құқықтар белгілене алады.
Бағалы ... ... көп ... ... оларды көрсететін
экономикалық қатынастардың өзі өте ... және олар ... ... ал ... бағалы қағаздардың жаңа даму формалары шығып отырады.
Кеңейтілген мағынадағы бағалы қағаздар – сәйкес бағамен сатылынып және
сатып алынып ... ... ... ... ... мысал – орта
ғасырлардағы индульгенцияларды сату. Бағалы ... ... өте тар, ... олар тек қана нақты бір мүліктік мәнін көрсететін
бағалы қағаздарды қамтиды.
Ссудалық капитал – бағалы қағаздарда: ... ... ... ... формаларда көрінген капитал. Оның дамуы және қызмет етуі нақты (яғни,
өндірістік) капиталмен тығыз ... ... ... ... ... ... шығады. Бір жағынан, өндірістік ... ... ... ... екінші жағынан – бағалы қағаздар
түріндегі көрінісі.
Нақты капитал өндіріске салынып, осы салада қызмет етіп жатқан ... ... – тек ... ... түріндегі дубликатын көрсетеді.
Ссудалық капиталдың, яғни, бағалы қағаздардың пайда ... ... және ... қызметтің қиындауы мен тереңдеуі нәтижесіндегі
несиелік ресурстар көлемінің көп мөлшерде ... ... ... Осылай, ссудалық капитал тарихы, ссудалық негізден бастау
алады, себебі, бағалы ... ... алу – ақша ... бір ... беруді білдіреді, ал қағаздың өзі, оған сәйкес оның иесі қарызға
берілген капитал орнына дивиденд немесе пайыз ... ... ... ... алуға құқық беретін, несиелік құжат формасын алады. Мұндай
операция нәтижесінде пайда болған ... ... ...... ... иесіне, пайыз немесе дивиденд есебін өсіруге құқық береді.
Ссудалық капитал пайда болысымен жеке өмір ... Бұл оның ... ... курстық бағасы) тек қана ... ... ... капитал қызметінің әсерінен өзгертілуін ғана емес, сонымен қатар
(көбінесе және көп дәрежеде), басқа, мысалы, ... ... ... ... ... де ... ... капиталдың құны,
қызмет етуші капитал мөлшеріне байланысты, өте үлкен шекараларда өзгертіліп
отыруы мүмкін. Өндірістік капиталдан тәуелсіз, бағалы қағаздар ... ... да ... ... ... алып қарағанда, бұл біріншіден,
ссуда актісі нәтижесінде капитал – меншіктік капитал - қызметтен бөлінуінің
нәтижесінде, екіншіден, бағалы қағаз өтімділігінің ... ... ... ... қолма-қол құралдарға еркін айнала алатын мүмкіндігі бар,
потенциалды ақша капиталын ... ... ... ... жиынтық курстық бағасы) ... ... ... табыс капитализациясының жолымен анықталады:
Ссудалық капиталдың негізгі қызметі - ... және ... ... ... ақша құралдарын мобилизациялау.
Келесі қызметі – ақпараттық. Мұның мәні – бағалы қағаздар рыногындағы
жағдай, мемлекеттегі экономикалық ... ... ... ... ... ... беретін ақпарат беріліп отырады. Тұтастай
алғанда, ссудалық капиталдың қызмет ... ... ... сәйкес
оларды бөлу және өндіру ... бос ақша ... ... және ... ... ... ... Осыған байланысты, еліміздің көптеген экономисттері
“ссудалық” ... (бұл ... ... ... ... құндылықтары”
терминіне ауыстырылуын ұсынған.[1]
Бағалы қағаздардың жіктелуі. Бағалы қағаздар әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... қағаздар үлкен
екі топқа жіктеледі:
|І топ – негізгі бағалы қағаздар; ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар – активке әдетте, ақша, капитал, мүлікке, әр
түрлі ресурстарға және т.б. мүліктік ... ... ... ... ... ... ... қағаздардың өзін екі топшаға бөлуге болады:
бірінші және екінші ретті ... ... ... бағалы қағаздар – өздері бағалы қағаздар қатарына
кірмейтін активтерге негізделген. Бұл, ... ... ... ... және ... ретті бағалы қағаздар – бұл, бірінші ретті бағалы қағаздарға
негізделіп шығарылған ... бұл, ... ... ... ... ... қағаздарға варранттар, депозитарлық распискалар және т.б.
Туынды бағалы қағаздар – биржалық ... ... ... ... баға өзгерісіне байланысты ... ... ... ... түріндегі құжатсыз формасы.
Егер бұл анықтаманы жеңілдетілген түрде айтсақ, өндірістік ... ... да ... ... активке; тауарлар бағасына (әдетте биржалық
тауар: астық, ет, мұнай, алтын және т.б.); негізгі бағалы қағаздар бағасына
(әдетте, ... ... ... ... ... ... ... және т.б. бағалы қағаздар деп ... ... ... ... ... ... фьючерстік контрактілерді (тауарлы,
валюталы, пайыздық, индестік және т.б.) және ... ... ... ... ... ... тән ... сипаттары мен жиынтығы жалпы, бірдей
болып келетін түрлерді бағалы қағаздар деп ... ... ... мен бағалы қағаздардың түрлерін
классификациялау деген мәселелерді де ажыратады.
Бағалы қағаздар классификациясы – ... тән ... бір ... бөлу.
Бағалы қағаздар түрлерінің классификациясы – бір түрге жататын бағалы
қағаздарды топтастыру; бағалы қағаздар түрлерін ... ... ... ... әр түрлі тармақшаларға бөліне алады. Әрбір төмен ... ... ... ... ... ... Мысалы, акция
– бағалы қағаздардың бір түрі. Сонымен қатар, акция жай және артықшылықты
(привилегирленген) болады. Жай акция бір ... және көп ... және ... ... ... ... ... қағаздар өздерінің әртүрлілігіне
байланысты ... бір ... ... ие. ... қысқаша
қарастырып өтейік.
Уақытша сипаттары бойынша:
- бағалы қағаздың бар болуының мерзімі: ... ... ... ... мөлшеріне немесе мерзімсіз;
- шығуы: бағалы қағаз өзінің бірінші негізінен (тауар, ақша), әлде
басқа бағалы қағаздардан бастау ... ... ... ... ... ... ақшалық, немесе құқықтық тілде –құжаттық
форма немесе қағазсыз, құжатсыз формасы;
- ұлттық тиістілігі: отандық бағалы ... ... ... ... ... ел ... ... территориалдық тиістілігі: берілген бағалы қағаз елдің қандай
аймағында шығарылды.
Рыноктық ... ... ... негізіндегі немесе оның бастапқы негізіндегі (тауар,
ақша, фирманың жиынтық активтері және т.б.) активтер типі;
- иелік сипаты: бағалы қағаз ... ... ... ... ... ... ... формасы: эмиссиялық, яғни, барлық бағалы қағаздар сипаты
бойынша бірдей болып ... жеке ... ... ... емес ... ... формасы мен эмитент түрі, яғни, рынокқа бағалы ... ... ... жеке ... ... ... рынокта еркін айнала алатын немесе шегі бар;
-бағалы қағаз көрсететін құқық түрі жағынан алғандағы экономикалық
мәні;
- тәуекел ... ... ... және ... ... ... - қолдылығы: бағалы қағаз бойынша белгілі бір табыс
төлене ме, жоқ ... ... ... ... ақша ... ... ма, немесе
құқық меншігін алу үшін.
Бағалы қағаздардың жоғарыда аталған ... ... ... ... ... ... [1] (1 ... кесте. Бағалы қағаздар сипатталауының классификациясы
|Классификациялық сипаты ... ... ... ... ... мерзімі |жылдам мерзімді |
| ... ... ... қатарлы |
| ... ... ... ... ... |
| |шет ... ... типі ... ... |
| ... емес ... болу ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... емес ... ... ... ... ... ... еркін айналысқа түсетін |
| ... емес ... ... ... және аз ... |
| ... ... қолма - қолдылығы |табысты |
| ... ... ... ... ... |
| ... иелік ... мәні ... ... ... |облигациялар |
| ... және т.б. ... мәні ... ... ... ... ... қарастыра
кетелік:
АКЦИЯ – акционерлік қоғамның жарғылық капиталына бірлік салым;
ОБЛИГАЦИЯ – белгіленген мерзімге, белгілі бір табыс ... ... ... ... ақша сомасын қайтарудың ... ... ...... ... ... ... белгіленген
мерзім өткеннен соң, пайыз төленетін, еркін айналысқа түсетін куәлігі.
ВЕКСЕЛЬ - ... ... ... қайтару туралы, жазбаша ақшалық
міндеттеме, оның формасы мен айналысы арнайы заңдылықпен – ... ... ... - чек ... чекте көрсетілген соманы банктің чек төлеушіге
төлеуінің жазбаша ...... ... оның тиелгенін, тасымалданатыны және
қабылдап алуына құқығын куәландыратын стандартты (халықаралық) формасының
құжаты (келісімі).
ВАРРАНТ – а) складтағы ... ... ... ... және
құықығын дәлелдейтін құжат; б) оның иесіне – белгіленген баға бойынша
белгілі бір ... ... бір ... ... ... ... ... мүлікті құқық беретін құжат.
ОПЦИОН – қатысушылардың бір жағының, ... бір ... ... ... ... деп аталатын белгілі бір ақша сомасын төлеу құқығымен
келісім жасалған баға бойынша активін сату (сатып алу) келісім – ... ...... ... ... ... баға
бойынша болашақтағы бір уақытта биржалық ... сату – ... ... ... ...... ... қағаздар – оларды шығаруда мерзімі қойылған бағалы
қағаздар. Әдетте, тездетілген бағалы қағаздар үш түрге бөлінеді:
- айналыста 1 жылға ... ... ... мерзімді;
- 1 жылдан 5 – 10 жылға дейін ... ... орта ... 20 – 30 жыл ... ... ие, ұзақ ... ... қағазар.
Мерзімсіз бағалы қағаздар – айналыс ... еш ... ... ... олар “өмір бойы” айналыста болады
немесе жабу ... ... ... ... ... уақыты
белгіленбеген бағалы қағаздар.
Бағалы қағаздардың түрлеріне ... ... ... ... ... ... ... алады.
Ұсынушыға (көрсетуші, мәлімдеуші) бағалы қағазар. Бұл – құжатта, бағалы
қағаздар иесінің аты көрсетілмеген бағалы қағаздар. Көбінесе, олар ... ... ... және ... көп бөлігін инвестициялауға
арналған. Олардың басты ... ... – еш ... ... ... ие болуға мүмкіндік беретін, қолдан қолға еркін түрде өтуі. ... ... ... ұсынушылық акциялар эмиссиясына тыйым салынған заңдылық
ерекшеліктеріне байланысты, өте сирек қолданылады[2]. Бағалы қағазды ... ... ... ие құқығын дәлелдеуге болады. Мұндай бағалы қағаздар
батыс елдерінде кең тараған, ең ... ... ... ... ... бағалы қағадар. Бұл қағазға иелік құқық - қағаздың өзіне (немесе
оынң орнындағы сертификат) ... аты, ... - алғы ... ... ... ... ... рынокта сатыла алады, бірақ, оны меншік
құқығына өтуін тіркеу үшін, жүргізілінетін ... ... ... ал бұл, ... ... ... ... атаулы бағалы
қағаздардың айналымын қиындатады. Қазақстандағы бағалы қағаздардың көбісі
атаулы болып табылады.
Ордерлік ... ... ... қағаздардың иелік құқықтары –
көрсетілетін қағаздың өзіндегі және қағаз текстіндегі берілетін жазулармен
расталады. Бұл ... ең ... ... вексельдер мен чектер
жатады.
Бағалы қағаздардың келесі бір топтастырылуы – ... ... ... ... ... және ... және т.б.) ... олардың қарыздық және қарыздық ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар мемлекеттік бағалы
қағаздар, ... ... ... жеке ... ... ... және т.б.) бағалы қағаздары және шет ел ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, эмитент
мәртебесі бойынша бағалы ... ... ... және ... және банктік емес түрлері бар.
Қор бағалы қағаздары деп - қор ... кең ... ... ... ... опциондар сияқты бағалы қағаздарды айтуға болады.
Коммерциялық бағалы қағаздар – ... ... ... мен әр ... ... ... ... қағаздар, мысалы, вексель, коносаменттерді атап
өтелік.
Бағалы қағаздарды қарастыруда тағы басқа да ... мен ... ... біз ең маңызды түрлерін атап өттік.
Берілген әдебиеттерде бағалы қағаздар ... ... ... жоқ екенін айта кеткен жөн. Осыған байланысты, ... ... ... бір қатар ғалым – ... ... ... Мысалы, Т.А.Алексеев: “Өз құны болатын және ... ... ... және ... ... ... шығару арқылы
көрсетілетін несиелік қатынаспен бірге иемдену қатынасын қамтитын рынок”
деп ... ... ... ... ... ... бағалы
қағадар нарығының қатысушысы болып табылады. Коммерциялық банктердің бағалы
қағаздар нарығындағы орны әр мемлекетте әр түрлі. Бірақ та ... ... ... ... қағадар нарықтарымен өзара әрекетінің жалпы ұқсас
жерлерін атап кетуге ... ... ... ... ... ... ... нарығына
белсене кіруін байқауға ... ... қор ... қатысуы заңмен
шектелген мемлекеттерде (Жапония, АҚШ, Канада) олар инвестициондық және
делдалдық әрекетте қатысудың жанама ... ... ... ... ... ... істеу, инвестициондық компанияларды несиелеу
және т.б.
Бағалы қағаздармен операцияларға ең көп қатысатын Германия банктері.
Бұнда заң ... ... ... ... ... ... түріне
рұқсат берілген: олар эмитент ретінде (айналымға көбінесе ... ... ... және ірі инвестор ретінде бола алады.
Коммерциялық банктердің бағалы қағаздар нарығында қатысуының кеңеюі мен
диверсификациялануы барысында коммерциялық банк ... өз ... ... құрылымдық бөлімшелер мен инвестициондық қорлар,
брокерлік ... ... ... ... беру ... ... ірі ... топтарының құрылуына әкелді.
Коммерциялық банктер қор нарығында әр түрлі еншілес қаржы компанияларын
құру және брокерлік компаниялардың әрекетіне тікелей қатысу арқылы ... ... ... бұл ... жоғары табыстылығы,
екіншіден, тікелей банктік кредиттерді пайдаланудың қысқаруы.
Шетелдік инвестициондық-банктік филиалдар мен еншілес ... құру ... ... ... ... ... қағаздар
нарығына шығады.Бұл әсіресе банктердің бағалы қағаздармен операцияларға
тікелей шектеулер бар ... кең етек ... ... әрекетінің жаңа формасы капиталды инвестициялау
бойынша кеңес беру болды.Ол банктердің ішкі ... ... иек ... әр ... ... ... мен ... арақатынасын терең
зерттеуге және клиенттерге бағалы қағаздар портфелін ... ... ... отырып сатып алуға және құруға мүмкіндік береді
Қарыз міндеттемесінің анықтамасы қарыз міндеттемесі анықтамасымен тығыз
байланысты. Бағалы қағаздар деген екінші нарықта белсенді ... ... ... міндеттемесі. Қарыз міндетемелерінің бағалы қағаздар сияқты
нысаны (формасы) ... ... ... ... ... 1-2 бап ... Бағалы қағаздардың көбі тіркеуден өтеді.Тіркеу инвесторларға
бағалы қағаздар туралы дәл және маңызды ... ... ... ... инвестор өз инвестициясының сапасын дәл анықтауға мүмкіндік алады.
Бағалы қағаздар бірнеше түрлі болып ... ... ... ... сипатына, үшіншіден, айналым мезгілі мен
айналым жеріне байланысты (1-сурет).
1.Кіріс төлеу жөнінен қарызды және ... ... ... ... ... ... қағаздар бойынша кіріс нақты пайызбен төленіп, ал
қарыздың күрделі негізгі ... ... ... ... ... ... ... немесе оны акция деп атайды. Акция оны
иемденушінің корпорациядағы үлесін ... және ... ... бойы ... түрінде кіріс түсіреді.Ал бағалы қағаздардың басқа
түрлері қарызды және үлесті түрлерінен туындайды.
2.Бағалы ... ... ... жөнінен де жіктеледі.Олардың
шығарушысы мемлекет, жергілікті ... ... ... және тағы басқа заңды тұлғалар болуы мүмкін. Эмитенттеріне
байланысты үлесті және қарызды бағалы қағаздар төмендегідей ... ... ... ... үкімет атынан Қаржы Министрлігі шығарған бағалы
қағаздар. Бұл қағаздар ең бір сенімді қағаздардың ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Бұл бағалы қағаздардың көп тараған ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындары
да көбіне облигация түріндегі бағалы қағаздарды шығарады.
❑ Жергілікті әкімшіліктер мен олардың меншігіндегі кәсіпорын бағалы
қағаздары. Олардың төлемін қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... берген дотациясы.
❑ Қаржы инститтутары мен корпорациялардың, яғни ашық ... ... ... және ... ... ... Оларды өндіріс, ... ... жол ... ... ... банктер, сақтандыру және
инвестициялық компаниялар, зейнетақы қорлары шығарады.
❑ Банктердің бағалы ... – олар ... ... ... ... және бұдан да басқа банктің өзінің қарыз
міндеттемелері.

2-сурет. Бағалы қағаздардың жіктелуі
3. Бағалы қағаздар сатылу жері бойынша да жіктеледі: ақша ... ... ... ... ... бөлінеді.
Ал ақша нарығы қаржы нарығының бір бөлігі, онда қысқа мерзімді бағалы
қағаздар сатылып және ... ... Оның ... ... 1 күннен 1 жыл
аралығында созылады. Бұл нарыққа қазыналық ... ... және ... ... бағалы қағаздар сатуға түседі.Оларды
шығарушылар әр түрлі жіктелу топтарына жатса да, олардың бәрі ... ... ... ... 1 ... ... ... шығарылған бағалы қағаздар
түседі.Олар үлесті де, қарызды да бағалы қағаздар ... ... де әр ... ... жергілікті әкімшілік, корпорациялар,
қаржы институттары және тағы басқалар.
Бағалы қағаздардың кейбір түрлері ... ... яғни 1 ... дейін
айналымда болса да капитал нарығында жүреді (опцион).
Я.М.Миркин өзінің ... ... и ... ... деп ... қор ... ақшалай рыноктың, капитал рыногының сегменті
ретінде анықтайды, ... ... ... ... ... несиелер қозғалысын
кіргізеді, сақтандыру саласы арқылы ақша ресурстарын қайта ... ... ... жатқызады.
Б.А.Райзберг: “Бағалы қағаздар – заңды күші бар, иелеріне бір жақты
стандартталған ... ... ... ... ... бойынша, бірақ,
эмитенттің келісімінсіз, біреуге беруге немесе сатуға құқығы бар құжаттар
пакеті[5]”.
Қазіргі кезеңгі рыноктық экономикада бағалы қағаздар өте ... ... ... орынға ие.
Бағалы қағаздар тарихына үңілсек, ол, бірнеше ғасырларға тереңдейді.
400 жыл ... 1592 жылы ... ... биржада сатылатын, бағалы
қағаздарға баға тізімі көрінген. Осы жылдары қор ... ... ... алумен айналысатын арнайы ұйым ретінде пайда болуы деп
есептеледі.
Ал, бері ... ... ... ... ең ... ... биржа сол
кездерде Петерборда, қала құрылған жылдарында (1703 жылы) пайда болған. Ол
көп уақыт бойы тауарлы биржа ... онда қор ... және шет ... ... де ... ... Ал, 1913 ... қарай,
Ресейде бағалы қағаздармен қызмет жасайтын, 70 қор биржасы орын алған.
Өте қатаң реттеуші кеңестік кезеңде бағалы қағаздар ... деп ... ... ... деп ... болатын тек мемлекеттік ішкі займдар
облигациясы ғана болған, бірақ оны ... ... деп ... ... ма ... ... пайда болуына тоқталар болсақ, бұрынғы ... ... ... ... ... ... брокерлік және
қор биржаларының ашылуына байланысты, 1991 ... сай ... ... қатынастар мен құқықтық базаның, сондай–ақ, бағалы қағаздар рыногы
қызметінің ережелерінің ... ... ... ... ... тоқталынып қалды.
Жоғарыда айтып кеткендей, мемлекетіміздегі қор рыногының пайда болуы
1991–1994 жылдармен байланысты. Бұл период кеңестік ... ... ... ауысуындағы өтпелі кезең болды.
1994 жылдың көктеміне дейін қазақстандық заңдылық қор рыногында тек ... ... ... яғни – эмитенттер, инвенсторлар, қор биржалары
мен ... ... ... ... қоғамдар шығаруға құқығы жоқ
еңбек коллективтері мен кәсіпорындардың бағалы қағаздарын атап ... ... бұл ... бағалы қағаздар эмиссиясын мемлекеттік тіркеуше
өте төмен қаралды, себебі, жекешелендіру ... ... ... ... көп бөлігі олардың акциялары тіркелмегендіктен,
құқықтық жағынан қызмет етуге жарамсыз ... Бұл ... қор ... ... ұйым Қаржы министрлігі болды.
Рыноктық инфрақұрылымның дамуының динамикалық кезеңі 1995 ... осы ... ... ... бойынша Ұлттық комиссия (1995 ж., 11
қаңтар) ұйымдастырылған. 1995 жылдың 19 сәуірінен бастап Қазақстанның қор
биржасы ... ... Қор ... ... өз ... бастады. 1995 жылдың
21 сәуірінде Қазақстан Республикасының “Бағалы қағаздар және қор биржасы”
туралы заңы бекітілді[6].
1995 ... ... ... ... ... ... ... рыногының нақты дұрыс қызмет етуіне себепкер бола алмады. Бағалы
қағаздар рыногының ... ... ете ... ... ... экономикадағы
негативті тенденцияларды атап өтуге болады. Бұл:
1) инфляцияның жоғары темптері;
2) өндіріс стагнациясы;
3) сол периодтағы қазақстандық экономика құрылымындағы ... өте ... ... ... ... ... ... етуші субъектілердің
психологиялық және профессионалды дайындықсыздылығын атауға ... ... ... ... ... ... ... қызметті лицензиялауы басталды. Нәтижесінде, 1994 жылдың аяғына
қарай заңды тұлғаларға 98 лицензия және жеке тұлғаларға 1460 ... ... ... ... 1994 жылы Қазақстан Республикасының
Президентінің 1994 жылғы 20 наурызынан “Бағалы қағаздар құрылу ... ... ... ... қағаздар бойынша Қазақстан Республикасының
Ұлттық комиссиясының құрылуына ... қор ... ... болу керек
екендігі жөнінде нақты мағлұмат пайда болды. Берілген жарғыда ... ... ... ... ... ... қағаздардың Орталық
Депозитарийін құру; 1994 жылдың 3 қазанындағы Уақытша Жарғыдағы еңбек
коллективтері мен ... ... ... шығару мүмкіндігін
тоқтататын және акционерлердің реестрі ... ... ... ... да ... ... ... туралы; 1994 жылдың 3
қазанындағы Уақытша Жарғыдағы бағалы қағаздарды шығару мен айналысқа ... қор ... құру ... ... ең алғаш рет қойылған. Берілген
жағдай, лицензияланатын қор биржаларының ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар рыногында депозитарлық қызмет
түрін жүргізуді қарастырып ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық комиссия
өз қызметіне кірісті. Бағалы қағаздар рыногындағы профессионалды қызмет
түрлері клирингтік, ... ... ... басқару қызметі, бағалы
қағаздарды ұстаушылар реестрін жүргізу қызметі, бағалы ... ... (1997 ... “кастодианды”), биржадан тыс бағалы қағаздар рыногын
бағалау (котировочный) жүйесінің қызметтерімен ... ... ... қор ... инфрақұрылымының қабілетсіз
екенін және оны ары қарай дамыту ... ... Осы ... ... 1996–1998 жылдарға Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар
рыногын дамыту бағдарламасын бекітті.
Берілген период ағымында, 1995 жылдың сәуір айында ... саны ... ... ... ... 1996 ... аяғында ең алғаш
тіркеушілер мен ... ... ... қызмет етуші мыңға жуық
мамандарды оқытуға арналған оқу орталықтары ашылды. Осы кезеңде ең ... ... ... рыногының маманданған қатысушылар ассоциациясы, бағалы
қағаздар рыногының маманданған қатысушыларының ... ... ... ... ... қағаздар рыногындағы брокерлер мен
дилерлердің Ұлттық ассоциациясы пайда болды.
1996 жылдың желтоқсаны - Қазақстандық қор ... ... ... ... 14 желтоқсанда Үкіметтің “Бағалы қағаздар
бойынша биржалық сауданы белсендіру ... ... ... 31
желтоқсанда – “Акциялардың мемлекеттік пакетінің бір ... қор ... ... ... ... бекіту” туралы қаулысы жарық
көрді. Бұл қаулылармен қарастырылатын шаралар “көгілдір ... ... ие ... ... ... ... ... қағаздар рыногында бір – бірімен
бәсекелес екі қор биржасы пайда болды: Орта Азиялық және Қазақстандық ... жыл ... ... бағалы қағаздардың базалық
инфрақұрылымы тұтастай ... 1997 ... ... айында қор рыногын
реттейтін – “Бағалы қағаздар рыногы” туралы және ... ... ... мәмілелерді тіркеу” туралы екі заңы жарық көрді.
Сондай–ақ, ... ... ... ... туралы заң
шықты, бірақ, бұл заң 1999 ... ... ... ... ... Жинақтаушы Банкінің ең алғашқы “Халық Капитал” инвестициялық қоры
құрылған кезге дейін іс жүзінде жұмыс ... ... ... ... ... ... есеп айырысу
саласындағы халықаралық стандарты “Отыздар ... ... ... Қазақстан қор биржасыменен бірге қор рыногының техникалық
инфрақұрылымының ортасы ... ... ... ... ... құрылды.
1997 жылы тіркеушілік индустрия жаңадан құрылды. Жыл соңына қарай,
Қазақстанда 34 тіркеуші (қазақстандық қор рыногы тарихындағы ең ... ... ... ... санының күрт өсуіне заңдылық норма себеп
болды.
Сол жылдары алғаш банк – кастодиандар пайда бола бастады.
1997 ... және одан ... ... ... ... үлкен әсер
еткен “Қазақстан Республикасының зейнетақы” туралы Заңы, осыған байланысты
1998 жылдан елімізде жинақтаушы зейнетақы қоры қызмет ете ... ... ... ... ... ... ... бойынша, олардың мәртебесін басқару принциптерін өзгертетін Ұлттық
Комиссиясының жаңа ережесі жарық көрді.
Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 5 ... ... ... ... заңы ... ... Республикасы территориясындағы бағалы
қағаздар рыногындағы айналымға акциялар, облигациялар және тағы да басқа
бағалы қағаздармен ... ... ... қағаздар да жіберілді.
Қазіргі кезеңде дамыған капиталисттік елдерде бағалы қағаздардың үш
рыногы қызмет етіп, ... ... тыс ... ... ... ;
- “көше” рыноктары.
Барлық бағалы қағаздардың айналым рыногы дамыған экономиканың ең
маңызды элементі болып ... жыл - ... ... іске асу ... ол ... қамтамасыз ету жинақтау жүйесіне ауысты. Қаңтарда Зейнетақы
қорларының Ассоциясының құрылады.
Осы жылы Қазақстан қор ... (KASE) ... ... ашылады.
14 ақпанда Қазақстан Республикасының ...... ... «көгілдір фишкаларң - ... ... АҚ, ... АҚ, ... ... ... ... корпорациясың АҚ (бұрынғы «Жезқазғанцветметң АҚ) мемлекеттік
акциялар пакетін сатуға инвестициялық ... ... ... ... ... ... тарқатылады.
10 шілдеде «Акционерлік қоғамдар туралың заңы қабылданады.
29 шілдеде Қазақстан Республикасының үкіметінің ... ... ... ... ... ... ... банктермен және компаниялармен келіссөздердің соңғы
этапындағы нәтижесің (№ 716) ... ... АҚ, ... ... АҚ, ... ... АҚ мемлекеттік акциялар
пакетін орналыстыруға келісімнің жағдайы қолданды.
19 қазанда Қазақстан қор биржасында (KASE) Қазақстан ... ... ...... ... ... биржалық
саудаласуы өтті.
6 қараша күні Қазақстан ... ... ... қор ... арқылы мемлекетке тиісті акцияларды сату Ережесің
қабылданды. Оған сәйкес мемлекеттік акциялар пакеттерін ұйымдасқан ... ... ... Осы кезде 25 қараша мен 31 желтоқсанның арасында
ұйымдасқан қор ... ... ... эшелондағың 38 акционерлік
қоғамдардың мемлекеттік ... ... ... қор ... (KASE)
сатуға ұсынылды.
1999 жылдың 1 сәуірінде Қазақстан қор биржасы (KASE) мен Алматы қаржы
инстументтер биржасы (AFІNEX) бірігіп, ортақ атаумен KASE ... ... ... ... қор ... (KASE) евро арқылы сауда жасау басталды.
Ал 5 сәуірде Қазақстан ұлттық валютасы – ... ... ... ... режимге көшті. Ұлттық банк валюта ... ... ... ... ... ... ... ретінде қатысып отырды.
Елдегі банктерде жеке тұлғалардың депозиттері мен ... 400 ... ... ... ... ... Республикасы мен Қырғыз Республикасының
арасында қор рыноктарын интеграцияландыру бағытында жасалатын шараларды
орындайтын Қазақстан-Қырғыз өзара жұмыс тобы ... ... ... ... 14-15 сәуір – Алматыда белгіленген табысы бар қаржы инструментер
бойынша бірінші Ортаазиялық конференция ... ... Ел ... ... Н.Ә. қатысуымен Қазақстан
қаржыгерлерінің бірінші конгресі ... ... ... және ... ... ... құрылып, осы сұрақтар ... ... ... ... ... ассоцияциясын құру
туралы шешім қабылданды.
Бағалы қағаздар рыногында принціпті жаңа ... ...... ... муниципалдық облигациялары шықты. 29 маусымда - Қазақстан
қор биржасында (KASE) бірінші муниципалды облигациялар - ... ... ... облигациялары сатылуға жіберілді.
15 қарашада Ел Президенті ... Н.Ә. ... ... ... ... ... жыл ... конференцияларға бай болды:
• 24-27 тамызда – Ыстыққөлде ТМД елдерінің бағалы ... ... ... ... ... ... ... 19 қазан - Бағалы қағаздар бойынша халықаралық ұйым комиссиясының
(ІOSCO) ... ... ... ... Республикасының
бағалы қағаздар жөніндегі ұлттық комиссиясы ... ... ... ... ... ауыстыру туралы
шешім қабылданды.
• 1-3 қарашада Алматыда моделдік ТМД қатысушыларының-мемлекеттерінің
«Бағалы қағаздар рыногың ... ... ... жұмыс тобының
пленарлық сессиясы өтті.
• 7-8 желтоқсан – ... ... және ... ... ... ... атты халықаралық конференция өтті.
• 14 желтоқсан – ... ... ... және ... емес ... ... дамытуң атты екінші
халықаралық конференция өтті. Оның ... ... ... ... ... ... жылы 2 ақпанда Қазақстан қор биржасында (KASE) халықаралық қаржы
ұйымдарының (МФО) облигацияларының бірінші саудасы ... Ал 2 ... ... қор ... (KASE) 2001 ... ... ... көлемі
тарихта бірінші рет 1 триллионнан асты. Осы жылдың 1 ... ... ... ... ... бағалы қағаздар рыногын реттеу
жөніндегі Департамент жұмысын бастады. Ал 29 ... ... ... № 272 ... ... ... ... сұрақтары бойынша
Қазақстан Республикасының ұлттық банкінің жанында Эксперттік кеңес туралы
ереже бекітіледі. 6 желтоқсанда Ұлттық банк ... № 281 ... ... рыногы сұрақтары бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық
банкінің жанында Эксперттік кеңестің құрамы бекітіледі.
2002 жылы 1 ... ... ... қор ... (KASE)
листингтік ережелерге «қаржы консультантң деген ұғым ... ... ... ... ... қадам жасалады - 17 мамырда
Қазақстан Республикасының Президентінің «Қазақстан Республикасында қаржы
рыногын мемлекеттік ... ... ... ... ... қабылданды. 14 мамырда Алматыда «Қазақстандағы корпоративтік
басқарудың негізінің ... ... ... ... Ал 24 ... Республикасының бағалы қағаздар ... ... ... ... ... (хаттама № 19) ... ... ... ... ... пайдалану жөніндегі
ұсыныстарды бекіту және Қазақстан ... ... ... ... ... мен ... қатысушылардың этика нормаларын бекітті.
Осы жылы халықаралық қауымдастықпен бірге мәселелерді шешу жөнінде
бірнеше ... ... ... ... ... Петербург
экономикалық форумында ТМД мемлекеттерінің-қатысушыларының бағалы
қағаздарын ... ... ... ... ... ... ... талқылау жөнінде ұсыныс жасау жөнінде шешім қабылданды.
15-18 тамыз аралығында ... ... ... ... ... ... қатысушыларының үшінші халықаралық семинары өтті. Оған
Әзірбайжан, ... ... ... ... ... ... 17-19
қазан аралығында Санк-Петербургта бесінші бүкіл ресейлік ... ... ... ... «Қор ... ... даму ... әлаухатын жақсартуғаң конференциясы өтті.
6 желтоқсанда Алматыда екінші халықаралық семинар өтті «депозитарлық
жүйені интеграциялау – бағалы ... ... ... ... ... ... семинар Ташкентте өтті).
2003 жылдың қаңтарында елдің барлық қаржы ұйымдары қаржы есептің
халықаралық ... ... ... ... үшінші конгресі өтеді.
16 сәуірде Қазақстан Республикасының үкіметінің қаулысымен Қазақстан
Республикасының тұрғынүй ... ... ... ... ... ол
өз жұмысын бастады.
2003 жылы осындай заңдар қабылданды: «Акционерлік қоғамдар жөніндең(13
мамыр), «Сақтандыру төлемдерін кепілдендіру қоры туралың ... ... ... ... нарықтық бағалау тәсіліне көшті),
«Бағалы қағаздар ... ... (2 ... «Қаржы рыногын және қаржы
ұйымдарын мемлекеттік реттеу мен ... ... (4 ... ... реттеу мен қадағалау органы Ұлттық банкттің қарамағынан ... ... ... шаралары ретінде 7-8 тамыз ... ... ... ... ... мәжілісі ТМД елдерінің
қаржы рыногының ... ... ... ... дайындайды, ал
28 қазанда ЕврАзЭС мемлекеттер-қатысушылардың үкімет ... ... ... ... ... ... ... жылдың 15 қарашасы - Ұлттық валютаның-теңгенің 10 жылдығы және
Қазақстан қор биржасына (KASE) 10 жыл ... ... қор ... 2003 жылы ... ... көлемі 33,7 миллиард АҚШ долларына
жетеді.
2004 жылдың 1 қаңтарынан бастап ... ... ... және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөнінде Агенттігі өз
жұмысын ... ... ... ... ... ... қағаздар
рыногын реттейтін уәкілетті органдарының басшыларының Кеңесінің үшінші
мәжілісі өтеді.
Осы жылы ... ... ... заңы ... жылы 17 ... ... ... инвесторларының Кеңесінің 13-
ші мәжілісі өтті. 22 ... ... ... ел ... мемлекетаралық кеңестің 13-ші мәжілісі өтті.
29 маусымда Қазақстан қор биржасында (KASE) сауда ... ... ... ... ... ... ... қазналық
міндеттемелерінің (МЕККАМ) 84-ші шығарылымы 18 миллиард АҚШ ... ... ... өтті.
26 тамызда Дүниежүзілік банк пен Қазақстан Республикасының үкіметі
өзара 24 миллион АҚШ доллары ... займ ... ... қол ... қыркүйекте Кишиневте ТМД елдерінің-қатысушыларының қаржы бақылаушы
жоғарғы органдарының басшыларының Кеңесінің ... ... ... ... ... ... ... шетелдік тәжірибесі
Бағалы қағаздар тарихы кем дегенде бірнеше жүз жылдарды өткізеді.
Бағалы ... ... орта ... басталған, олардың ашылуы ХІІІ – ХІV
ғасырлардағы болып ... ... ... ... мен ... ... ... делінеді.
Кейбір экономист – ... ... ... ... ... ... ... қағаздар институтының дамуын ерте Рим
тарихына жатқызады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... деп, ХІІІ – ХІV
ғасырлардағы еуропалық экономиканы айтуға болады.
Экономикалық қатынастардың пайда болу негізіне – ерекше ... ... ... ... мен ... ... ... -
қалаларды соңғы экономикалық тұрақтандыру (бекіту), олардың аграрлық
сектордан жеке және ... ... етуі үшін ... ... ... даму үшін ... мен қол өнерді (ремесло) тиімді ету; ақша және тауар
рыноктарының масштабын үлкейту; кейбір ... ... ... ... ... ... құқығын жою және Еуропадағы
мемлекеттік шаруашылықты республикалық негіздер құру) сияқты әлеуметтік ... ... ... мәні ... ... ... мен ... саны
бойынша жоғары дамығандығы жағынан ортағасырлық бағалы қағаздар рыногының
ішінен векселдер рыногын ... атап ... ... ... ... ... ХІІІ ғасырлардан бастап – ақ көптеген векселдік құжаттарды
қолданыла бастағаны анық.
Бұл ХІІІ ... ... ... ... ... ... араб және византиялық көпестер келісімдері бойынша есеп ... ... ... ... ... ... вексель рыноктарының
құрылуына алып келді (мысалы, итальяндық ... Сәл ... ... ... ... ... жоғалтып, тұтастай Еуропаны
жаулап алды. ХІІІ ғасырдан бастап коммерциялық несие ... ...... және өндірістегі металдық ақшаның өз міндетін ... ... ... ... жүйенің табылмас звеносына
айналады. Адамдар қозғалысы, тауарлар мен қолма - қол ... ... ... және жеңілдету, пайданы жоғарылату – берілген рыноктың
негізгі ... ... ... айналымның орын басуы болып
табылды.
Бағалы қағаздар жөнінде ... ... бар. ... ... туралы
жалпы түсінігін кесте түрінде көрсетелік (3 сурет).
Бағалы қағаздар рыногы ақша ... ... (ақ ... ... ақша ... тұтынушыларға (заемщиктер) бере отырып,
өзінің негізгі ... ... ... жалғастыруда. Көп
елдерде олардың ролі жоғарылауда. Сонымен қатар қор ... ... ... мен ... ролі ... ... елдерде,
әсіресе англосаксондық елдерде соғыстан кейінгі ... ... ...... жүйесіндегі активтері мөлшерінің үлес ... ... тыс ... ең ... инвестициялық компаниялар мен
зейнетақы қорларының үлес салмағы жоғарылаған. Капитал ... жағы - ... ... ... ... ... болып
табылады.
Бұл процессті “секьюритизация”(ағылш. securіtіes – ... ... ... ... ... ... ... көрінеді.
Егер бұрын 70-шы жылдары дамушы елдерге жеке көздерден бағытталған қаржы
ресурстарының көп ... банк ... ... ұзақ ... ... ... ... басында бұл қатынас бағалы қағаздар үлесіне ... ... – шы ... ... дамушы елдерге бағытталан банк ссудаларының таза
жеке инвестициялары 10% аспады[7]
Әлемнің бағалы қағаздарының 40 % - АҚШ, 20 % - дан ... ... ал ... ... ... ... – 75 % келеді.
70–ші жылдардың басында–ақ АҚШ үлесі 60% құраған, ал бұл ... ... ... ... ... ... ... үлес
салмағыныңы өсуімен байланысты.
Сонымен қатар, әлемдік бағалы қағаздар рыногындағы айтарлықтай
өзгерістер ... ... ... ... ... мен ... ... елдердің бағалы қағаздардың жылдам өсуі туралы айта кетерлік. Бұлар,
5–7 жылдың аралығында–ақ еуропалық елдердің дамыған қор ... ... ... ... қол жеткізген.
Әлемдік бағалы қағаздар рыногының негізгі даму тенденциясы болып
қазіргі кезеңде мыналарды атап өтуге ... ... ... мен орталықтандырылуы;
• рыноктың интернационализациясы мен глобализациясы;
• рыноктағы жаңалықтар;
• секьюритизация;
... ... ... бір – ... ... ... Бағалы қағаздар жөніндегі көзқарастар
Капиталдардың шоғырлануы мен орталықтандырылу тенденциясы бағалы
қағаздар рыногына байланысты, екі аспектіден тұрады. Бұл ... сөз, ... ... осы ... тән ... туралы қозғалады. Бір жағынан,
рынокқа жаңа қатысушалыр еніп отырады, олар үшін ... ... ... ... жағынан, рынокта өз капиталын жоғарылатумен ... ... ... ... ... ... одан да ірі
құрылымдарға бірігуі (капитал ... жолы ... ... ... ... басталады. Нәтижесінде қор рыногында
NASDAQ сияқты сауда жүйесі немесе рыноктың басқа ұйымдастырушылары, сонымен
қатар, рыноктағы ... көп ... ... ... ... да, белгілі
ірі қор компаниялары пайда болады[3].
Сонымен қатар, бағалы ... ... ... ірі ... ... қағаздар рыногының интернационализациясы - ұлттық капиталдың
елден шығуын, ұлттық бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... рыногының құрылуын көрсетеді. Қандай елден
болмасын, инвестор өзінің бос ... ... ... ... ... ие ... ... қағаздар рыногы – глобальды, әлемдік сипатқа
ие болады. Ұлттық рыноктар – бұл, ... ... ... ... ... ... ғана. Мұндай глобальді рынокта, сауда үздіксіз және
толықтай жүргізіледі, оның ... ... ... ... ... Бағалы қағаздар рыногының сенімділігі мен жалпы
инвесторлар ... оған ... ... ... ... ... болуымен мемлекеттің оны бақылауын күшейтуімен тікелей
байланысты. Бағалы қағаздар рыногының масштабы мен мәнінің ... ... егер ол ... бұл - ... ... ... өндіріс
процесінің құлдырауына әкеледі. Қазіргі кезеңде мемлекет, бұл рынокқа деген
сенімнің жоғалуы мүмкіндігіне, өз жинақтарын өз ... ... ... ... ... салған жалпы адамдар, катаклизмдер немесе
алаяқтық нәтижесінен өз жинақтарын ... жол ... ... ... ... ... – рыноктың дұрыс ұйымдастырылуын
және оны ең басты қатысушысы – ... ... ... ... ... қатар, берілген процесстің тағы бір себебі бар, ол – фискалды.
Рынок ұйымдастырылуын және бақылауын қатайту, әрбір ... ... ... ... және ... ... ... түсімдер мөлшерін
жоғарылатуға мүмкіндік береді. Бір уақытта, бизнестің заңсыз түрлерімен –
мысалы, наша сату және т.б. ... ... ... ... ... қағаздар рыногының компьютеризациясы – соңғы жылдардағы адам
өмірінің бар саласына ... кең ... ... ... ... ... ... өзінің қазіргі формасы мен
мөлшерінде болуы мүмкін емес еді. ... - ... ... қатар, ең алдымен, қазіргі жылдам қызмет етуші жүйелер мен ... ... бір – ... және оның ... ... барлық
қамтушы есеп айырысуларға революция жасауға мүмкіндік берді.
Компьютерлік революция нәтижесінде қор рыногының ... ... ... ... ... қағаздар қызметін жалпы өзгертті,
электрондық сауда жүйесін ашуға және қор құндылықтарының есебін жүргізуге,
зерттеліп ... ... ... инфрақұрылымының қызмет етуін
бұрынғыдан тиімді, бақыланатын, сенімді және мықты етуге көмегін тигізді.
Компьютеризация бағалы қағаздар рыногындағы барлық жаңа ... ... ... ... жаңа ... бағалы қағаздармен сауда жасауға жаңа жүйелер;
• рыноктың жаңа инфраструктурасы.
Бағалы ... ... жаңа ... ... ең ... өндірістік
бағалы қағаздардың көптеген түрлері, жаңа бағалы қағаздарды, олардың жаңа
түрлері мен формаларын шығару болып ... ... ... ... жаңа ...... мен сатып алушылар арасындағы
байланыстарды делдалдарсыз, байланыстарсыз, ... ... ... ... ... мен жаңа байланыс құралдарына ... ... жаңа ... – бұл ... қағаздар рыногында
депозитарлық қызмет көрсету, дамыған ақпараттық жүйелер, ... және ... ... – бұл ақша ... ... қағаздар формасына өту;
капитал массасының ... ... ... ... ... кең ... қол ... болатын, бағалы қағаздардың бір
формадан екіншісіне өту ... ... ... ...... ... ... алып келмейді, бір – біріне өту, бірін – бірі ынталандыру процесі
жүреді. Бір жағынан, бағалы қағаздар рыногы капиталды өзіне ... ... бұл ... ... ... ... арқылы басқа рыноктарға
өткізеді, сонысымен, олардың дамуына ықпал етеді. Мысалы, қазіргі кезде
Сақтандыру компанияларының ... ... ... қағаздарды
шығару өте кең тараған. Яғни, сақтандыру ... ... ... ... ... ... және олар ... табыс
төлеу, әлемдік валюта рыногы көлемінің күрт өсуіне алып келеді, ал бұл ... ... ... ...... мен ... рыногының
және т.б. жылдам даму факторы болып табылады.
Осылайша, бағалы ... ... мен ... ... ... талдау эволюциясы – бағалы қағаздар рыногының әр ... ... әсер ... ...... негізде, экономикалық жүйеде
бір – бірімен тығыз байланысты, үш деңгейінің - макро-, ... ... ... алып ... ... ең маңызды әлеуметтік–экономикалық негіздері
төменде келтірілген:
Макроэкономикалық
• өндірістік ... ... ... ... мен ... және ... әртүрлі
салаларының жекеленуінің дамуы;
• тауар және ақша рыноктарының кеңейтілуі;
• ақша знактарының ... ... ... ... ... ... ... алмау қабілетсіздігі;
• экономика сферасындағы мемлекет ролінің күшеюі;
• капитал сыйымды компанияларды (әскери, экоомикалық және т.б.) ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет етуіне ерекше жағдайлар жасау;
• шаруашылық өмірдегі бум және дағдарыстармен (ХІХ-ХХ ғ.ғ.) ... ... ... ... көрінуі;
• меншіктің капиталисттік формасының пайда болуы мен дамуы, қоғамда жаңа
әлеуметтік топтардың (буржуазия, басқарушылар, ... “ақ ... т.б.) ... ... ақша – ... ... мен ақша – несие айналысы және бағалы қағаздар
айналысы механизмдерінің жаңа ... құру және ... ... ... ... ... ... жеке фомадағы әртүрлі
несиелік операциялардың шығуы, қаржы саласындағы мамандандыру;
• шаруашылықтың жеке салаларындағы кәсіпорындар қызмет етуіне ... ... ... ... ... салалардың құрылуы.
Микроэкономикалық
• шаруышылық субъектілерінің экономикалық мүдделері, олардың өз ... ... ... ... ...... қағаздар болған, займ және бірге
иемдену ... ... ... ... өндіру мен дамыту;
• кәсіпорындарды ірілендірудегі масштаб әсеріне жету мүмкіндігі және т.б.
экономикалық артықшылықтар.
Бағалы қағаздардың құрылуының нәтижесінде:
✓ шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... берілген кәсіпорындардың қызметін
шартты түрде көрсететін, заңды процесс ретіндегі бизнес секьюритизациясы;
✓ каптал құйылымы ... ... мен ... ... рынок механизмдеріне қосылу;
✓ бір қатар салаларда, олигополия мен монополия бәсекесін айрбастау;
✓ диверсификация, специализация, болашақты ... ... ... фирма мүмкіндіктерінің кеңеюі;
✓ ірі корпорациялардың жаңа салаларға еріктен тыс енуі, өндіріске ғылыми
– техникалық жаңалықтардың тездетіліп енуі;
✓ капитал ... ... ... ... ... бақылау мен реттеудің күшеюі
болады.
1.3. ҚР бағалы қағаздар түрлерінің дамуы
Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... мәмілелер жүргізе бастаған әр бір
маман бұл нарықтың қаншалықты тәуекелді және ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын түсіну, олардың түрлерін ажырата
білу және шамаларын бағалай алу, қазақстандық нарықтағы тәуекелдер ... ... ... ... ... ... білу өте ... кез-келген түріне өзіне тән тәуекелі болады. Оны бағалау
бірдей тәуекелі бар әр түрлі инвестициялардың табыстылығы әр ... ... ... ... әр ... тәуекел кезінде болуы мүмкін.
Тәуекелдің мәнін түсіну үшін келесілерді анықтау керек:
➢ Ол ... ... ... ме әлде оның бір ... ғана ... Ол ... БҚН-на ма әлде тек жекелеген аймақтарға тән бе;
➢ Ол тек белгілі-бір ... ... ғана ма әлде ... ... тән бе;
➢ Инвестициялауға БҚ-ды дұрыс емес таңдауға байланысты ма;
➢ Ол БҚ-мен мәмілелердің сервистік ... ... ... ... ... қор ... ... байланысты екенін
көрсетеді, сондықтан жүйелі деп аталуы тиіс.Бұл ... ... ... (әр ... ... қағаздарға салу) арқылы өзгерту мүмкін
емес..Жүйелі тәуекел барлық құндылықтарға тән болғандықтан оны салым ... ол ... және ... болып саналады.
Тәуекелдің екіншітүрі–жүйелі емес тәуекел,диверсификацияланады. Ол
белгілі-бір бағалы қағаздарды шығарудың ерекшелігіне, бағалы ... ... ... біліктілігіне, қолданылатын есеп жүйесіне
байланысты т.б.
Жүйелі тәуекел ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі тенденциясы байқалады. Осы
себепті инвесторлар ... ... ... иеленсе де “нарықтық
белгісіздіктен” зардап шегеді.
Жүйелі тәуекелдің құрамдас бөліктері. Нарықтық тәуекел - ... ... ... ... ... болады.Нарықтық тәуекелдің дәрежесі
бета коэффициенті ... ... ... бағалы қағаздардың бастапқы және кезең аяғындағы құнын С1 және ... ... ... ... ... қолайсыз дамуынан олар
шығындар тәуекеліне ұшырайды. Бұл оларды болашақ ... ... ... ... мерзімді мәмілелер арқыла жүзеге асырылады: форвард, фьючерс
және опцион. Ол толық сақтандыру ... ... ... үшін ... ... залалсыздандырады. Хеджирлеу мақсаты – баға
өзгерісі тәуекелін басқа тұлғаға аудару. ... ...... ...... ... Бұл шартты жағдай, себебі екі тұлға да хеджер
болуы мүмкін: ... ... ... ...... сақтанушыны шығындардан қорғайды, бірақ конъюнктураның
жақсы дамуын пайдаланудан да қорғайды.
Толық ... ... ... ... қорғайды, ал толық емес түрі тек
белгілі-бір шек аралығында ғана жүзеге асырылады. Ең оңай түрі бұл ... ... ... ... бір немесе бірнеше позицияларды ашу.
Бірақ нарықтағы жағдай әрдайым өзгеріп отырады, сондықтан инвестор кезең
аралығында ... ... ... ... ... ... ... ТЕХНИКАСЫ.Бастапқыда
форвардтық, фьючерстік контрактілер сатушы мен ... ... ... өзгерісінен қорғау үшін пайда болған.
Хеджирлеу үшін форвардтық ... ... бұл ... байланысты қолданылу шегі аса көп емес.Сондықтан тәжірибе
жүзінде фьючерстік мәмілелер қолданылады.
Сатылатын не ... ... ... ... ... ... позицияларды хеджирлеу үшін керек, ол мына формуламен анықталады
(толық хеджирлеу кезінде):
ФМС(АктивХедж.БірлікСаны/МәміледегіАктивБірліктерініңСаны
Бірақ толық ... ... ... бұл ... ... ... керек (оны кейде хеджирлеудің оптимальды
коэффициенті деп те ... Оны ... үшін ... ... ... ... пен ... мәмілелерден тұратын
портфельді елестету керек (инвестор хеджирленетін ... ... ... ... ... сатады). Бүл портфель құны тең:
VP(VS-h*Vf
Мұндағы, VP- ... ... ... ... ... ... ... Жоғалту тәуекелінен бағаның аз ... ... үшін ... ... орындалу керек:
VP(VS-h*Vf(0,
Бүдан хеджирлеу коэффициенті тең:
h (VS/Vf
Егер хеджирлеу коэффициенті бірге тең болса, онда ... ... ... өз ... ... ... ... хеджирлегенде келесі
ережені ұстау керек: егер ол активті баға ... ... ... ... ... колл опционын сатуы, ал егер баға ... ... ... колл ... ... ... пут сатылуы
керек.
БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ ТАБЫСТЫЛЫҒЫ
Бағалы қағаздарға инвестициялар қаржылық инвестициялардың бір ... ...... ... ... ... алу мақсатында ақша
қаражатттарын салу.Табысты бағалы қағазға салым ретінде ... ... ... ... ... ... ... Бүндай табысты алу
инвестордың мақсаты болып саналады. Бұнда негізінен ... ... ... қағаз да әкелуі мүмкін. Бұл табыстың ... ... ... (купондық мөлшерлеме,дисконт) және бағам
жоғарылауы табылады.
Бағалы қағаздың ұстаушысы бола тұра ... тек ... ... ... ... ол бойынша ағымдағы төлемдерді ала алады.
Дивиденд мөлшерін анықтаушы факторлар ... оны ... ... таза
табыс мөлшері және оны орналастыру үлестері, бұл директорлар ... ... ... ... ... қағазды өткізгеннен кейін ұстаушылар жалпы табыстың екінші
құраушысын ала алады – бұл бағам ... ... ... ... бұл сату ... ... алу (Ц1) бағаларының айырмасы болып табылады.
Бұдан басқа БҚ-ға табысты есептеу инвестициондық кезеңге байланысты:
егер инвестор ұзақ ... ... ... және бұл ... ... ... бағалау бойынша кезеңге олардың сатылуы ... ... ... ... ... дивиденд көлемімен анықталады.
Табыстылық пен БҚ табыстылығы.
Облигациялар (купондық).Облигациялар ... ... ... тұрақты
табыс әкеледі. Бұл жағдайда табыс купон түрінде болады. Купон бұл купондық
мөлшерлеме жазылған жыртылмалы талон болып келеді.Егер ... ... ... онда ... мына ... ... анықтауға болады:
Д((Ном.құны*купондық мөлшерлеме)/100
Бірақта облигациялар әрдайым купонмен шығарыла бермейді. ... ... ... ретті орналастыру номиналды құнынан
төмен бағамен орналастырылады. Бұл айырма дисконт болып табылады. Бірақ бұл
жағдайда облигация ұстаушысы ... тек оны ... ... ғана жүзеге
асырылады.
Кейбір жағдайларда эмитент купонмен қатар номиналды құнынан жеңілдікті
де қояды. Бұнда инвестор ... ... ... табыстылық болса, салыстырмалы шама болады, және ... ... ... ... жатқызылады.Табыстылық орташа ағымдағы
және жыл аяғындағы ... ... ... ... ... тек ағымдағы табыс
құрайды деп алынады (жеке бөліктермен есептелетін табыс: ай,тоқсан, жарты
жыл, жыл). ... ... ... ретінде жиі тек купон бойынша
төленетін табысты ... ... егер ... ... ... ... кем мерзімге шығарылса, дисконт түрінде де қарастырылады.
АТ(Т/Шығындар(нарықтық бағалармен)*100 немесе
АТ(Т(қ.м.міндеттемелер б/ша,дисконт)/(номинал-дисконт)*100
Қорытынды орташажылдық табыстылықты есептегенде табысты құраушы барлық
факторларды ескеру қажет (барлық ... үшін ... ... ... ... табыстар, бастапқы орналастырғандағы дисконт т.б.).
Бұнда бағалы қағазбен иелік ету ... ... ... ... ... ... айналымның барлық кезеңі бойынша.
Егер эмитент облигацияны бір жылдан артық орналастырғанда купонмен
қатар дисконтты қойса:
ҚОТ(
Мұндағы, жт – ... ... ... ... ...... ... – шығындар.
Акция бойынша табыстылық дивиденд түрінде төленеді. Жай акция бойынша
дивиденд тұрақсыз шама, оның мөлшері АҚ ... ... және ... ... ... ... бір ... абсолютті шамада
төленеді. Артықшылықты акция бойынша дивиденд тұрақты шама, оның ... ... да ... ... ... (резервтік қордан), оның
мөлшері:
ААД(
Акцияның табыстылығы облигацияның табыстылығына ... ... ... ... ... және ... Ағымдағы акцияның табыстылығын
есептегенде инвестор табысын тек дивиденд түріндегі ағымдағы табыс құрайды
деп алынады:
АТ(
Қорытынды орташажылдық акцияның ... ... тек ... екінші
ретті нарықта өткізгенде ғана ала алатын табыс ескеріледі, курстық ... және ... ... негіздері. Нарықтық экономикада
өнім үш жақта өлшенеді:сапа (сипаттамасы), уақыт (жабдықтау мерзімі), баға.
Қаржылық өнімдер де осы үш ... ... ... ... ... баға және ... ... бойынша салыстыруға
әкеледі.Тұтынушылар әдетте тек бағаларды ... емес ... ... ескермейді) немесе тек сапа бойынша салыстырады.Сондықтан бағалы
қағазды шығарғанда (бастапқы нарық) және оны сатуда ... ... ... ... ... таңдауда (сапа), оған баға қоюда, мәмілені жүзеге
асыру уақытын қоюға байланысты. Бұған ... ... ... екі түрлі әдістеме бар: техникалық және фундаменталдық талдау.
Техникалық талдау негіздері қаржылық нарықтар ... әр ... ... ... ... ... зерттеу
болып табылады. Бұндай зерттеу нәтижелері баға, көлем, сұраныс, ұсыныс
т.б. өзгерісін ... үшін ... ... ... ... ... жасалады. Техникалық талдауда ... ... ... ... ... ... факторларды формальдауға
тырысады. Бұл әдісте сандық ақпарат пен бағалар туралы тарихи мағлұматтар
қолданылады.
Ол бастапқы үш жағдайға ... ... ... қаржы
нарықтарында баға және т.б. көрсеткіштердің өзгеруі байқалалды, сондықтан
оны зерттеу мүмкін ... ... ... ... баға ... ... Үшіншіден, барлық қажетті ... ... ... ... ... ... ... олар “сатумен
қаныққан” және “сатып алумен қаныққан” нарықтар болып анықталады.Техникалық
талдау бұрын ... ... ... Яғни ... ... ... орын алған жағдайға өткен кезеңдегідей жауап береді ... ... ... үш топ ... құралдар бар: баға
өзгерісі модельдері, тренд, сандық бағалау – ... ... ... модельдерін пайдалану баға өзгерісі мен сауда көлемі
қисықтары тенденция өзгергенде белгілі- бір фигураларды ... ... ... және ... болып табылады. Сонда баға графиктерінде бұл
фигураларды тауып, тенденция құлаудың алдындағы нарықтық жағдайларды тауып,
сәйкес операцияларды жасауға ... ... ... ... сызықтарды білуге болады.
1.Қолдау сызығы – бағалар ... ... ... минималды
бағалар тренді қалыптасады.
2.Қарсыласу тренді – бағалар максималды бағалар трендінен ... ... ... төмендеу болғанда)
3.Үздіксіз жоғарылау тренді – баға параллель қолдау және ... ... ... Іс ... бұл ... тренд енінен
(трамвай жолдары) кем емес баға жоғарылауына ... деп ... – баға ... бастапқы бағытына қарамастан “трамвай
жолдарынан” жоғарыдан ... ... ... ... ... кем ... пен иық – баға горизонтальды қолдау сызығын төрт рет жанап екінші
рет жанап шыққанда, максималды шегіне жетеді.
Бірақта қолдау сызығы төрт рет ... баға ... ... қолдау сызығынан төмен одан ( иық) ... ... ... ... ... “Z” одан ... айна ... орын алғанда, алайда
баға бұған бірінші рет жете ... ... ... пен ... - ... ... айна ... график
конфигурациясы, қарсыласу сызығынан төмен ... және ... ... ... ... ... шығуын көрсетеді.
7.Екі ретті шың немесе екі ретті құлдырау – “ бас пен иыққа” ұқсайды,
баға деңгейіне ... ... ... тек үш рет ... бұл ... тыс жеткендері әр кезде бірдей болады.
Ескерту. Ыршып шыққаннан кейін қарсыласу сызығы ... ... және ... сызықтары бастапқы (ұ.м.) трендтерді, орта және қ.м. трендтерді
(ұ.м. тренд шегінде) белгіліеу үшін ... Олар ... ... және ... ... ... ... үшін қолданылады.
Әдетте әр түрлі сырғымалы орташалар негізінде құрылады.
Трендтер – бағалар өзгеруінің көпшілікті тенденциялары – ... ... ... түрі ... жай (Movіng Average – WA) – ... ... орташа баға мәні.
• өлшенген (Weіghted Movіng- WMA) – бағалар орташалағанда белгілі
–бір үлес коэффициентімен ... ... ... ... ... тегістелген (Exponentіally Smoothed Movіng Average
– EMA) – ақпарттық ескіруін ескеретін сырғымалы ... одан ... ... оған аз ... ... бір сырғымалы орташа үшін ең маңызды бір параметрлердің бірі ... ... ... ... ... Оның ұзындығы
қысқа болған сайын баға өзгерісіне орташа сырғымалы соншама икемді
болады.Тәжірибеде орташа ... екі және одан көп ... ... 5-7 күн) және баяу орташа ... ... 18-20 ... әдісті қолданғанда белгілі –бір кезеңге сырғымалы орташа баға мәні
күн сайын есептеліп графикте суреттеліп ... Бұл ... ... ... да ... екі сызығының қиылысуы сату және ... ... ... Сату ... ... баға ... ... жоғарыдан төменге қарай кесіп өткенде болады, ал сатып алу
белгісі керісінше, төменнен жоғары ... ... ... ... ... кез – ... кезеңді алуға
болады, әдетте, 30,90,200 күндік кезең пайдаланылады.
ОСЦИЛЛЯТОРЛАР МЕН ИНДИКАТОРЛАР аса ... ... ... ... ... ... бағалаулар болып табылады. Бұл
топқа биржалық индекстер жатады. Техникалық анализге бағаның ең ... ең ... ... ... ... емес, ол “келесі дилерге де бірдеме
қалдыру” қағидасына ... Баға ... ... әр ... ... ... ... әр біреуінің өзінің мәндері болады.
ФУНДАМЕНТАЛЬДЫ ТАЛДАУ. Инвестор бағалы қағазды сатып алғанда болашақта
белгілі- бір ... ... ... ... ... ... бұл ... Бұл мәселені фундаментальды талдау шеше алады, ол инвестордың
өзінің инвестициясынан ... ... ... ... ... ескере отырып ішкі құндылығын анықтауға бағытталған.
Фундаментальды талдау негізінде әрбір кәсіпорында нарық анықтап берген
құндылықтан басқа өзінің ішкі ... бар ... ... ... ... ... бағадан жоғары болған жағдайда бұл оның
акцияларын ... алу ... ... ... ал егер керісінше болса онда
одан бас тарту не сату керектігін білдіреді.Фундаментальді талдау ... ... ... Болашақта кәсіпорын әрекет етеді;
• Кәсіпорында ішкі құндылығы бар;
• Ол компанияның ақпаратын талдау негізінде анықтала алады;
• Ол қысқа мерзімде нарықта байқалмауы да ... Ұзақ ... ол ... ... ... ... ... маман келесілерге назар аударады:
1. Компанияның активтерін бағалау. Егерде компанияның активтері
төмен бағаланса, онда оның ішкі резервтері бар деген сөз.
2. Компанияның бухгалтерлік ... ... ... ... ... Компания есеп қағидаларын жиі ауыстыра
ма?
3. Болашақ жылдарға компанияның салықтық ауыртпалығы.
4. ... ... ... ... ... талдау үшін ең негізгі ақпарат көзі ретінде компанияның
қорытынды жылдық есептілігі болып табылады. Оның ... ол ... ... ... ... бере ... Негізгі көңіл келесі жылғы ... ... ... ... мен нарықтар бойынша бөлінеді. Жыдық
есепте әдетте бұл үшін ... ... бар ... Келесі қадам бұл –
нарықтар мен өнімдер үшін ... ... ... мен
компанияның жүргізіп келе жатқан маркетингі, жарнамасына т.б. ... ... ... ... шыға келе ... компанияның жабдықтау
көлемін анықтай алады. Енді оған шығындарды болжап, келесі сұрақтарға жауап
іздеуі керек:
1. Компания өзінің ... ... мен ... ... ... ... ... Инфляцияның болжамды мөлешері қандай?
3. Компания шығындар мөлшерін азайту бағдарламасын ... ... жету ... ... және ... да ... жауап бере отырып аналитик шығындар
сметасын және “жалпы табысты” анықтай алады. Келесі ...... ... қол ... ... ... жылдарға пайыз мөлшерлемелерін
болжаммен алуға тура келеді.
Келесі қадам – бұл ... ... ... ... мен ... ... ретінде, қарыздық ... ... ... ... ... құндылығының жоғарылауы мен төмендеуі,
активтерді ... ... не ... ... ... шығын не
пайданы өлшеу қиын, бірақ оның мөлшері орасан зор болуы ... ... ... көп ... кенеттен көпшілік алдына
шығып кете алатын осындай “шығындардан” ... ... олар ... ... да ... мүмкін).
Жасалған болжаулар негізінде фундаментальды аналитик компанияның
алдыңғы жылдардағы есептерімен ... ... ... ... циклда компания өзін қалай ұстады?
Одан ары қарай бәсекелес компаниялардың әрекетінің нәтижелерімен және
олардың ... ... ... ... ... ... салыстыру құралы ретінде акцияға табыс (EPS), ... баға ... ... P/E ... таза ... құны ... ... пайдаланады.
Облигацияға қатысты болашақ төлемдер (табыстар ағымы және жапқандағы
төлемдер) бұрыннан ... ... ... ... ... үшін ... ... ағымдағы құны одан гөрі пайдалы құрал болып табылады.Әр
түрлі облигацияларды салыстыру олардың ... ... ... ... ... ... факторларға байланысты болады:
• Нарықтық табыстылық, бірдей өтелу ... бар ... ... ... ... ... жоқ деп ... себебі оның эмитенті ең жоғарғы сапалы
болып табылады.
• Эмитент сапасы ... ... ... инвестор одан төлемдерді
кешіктіру не төлемеу қаупінің компенсациясы ... ... ... ... ... ... өтімділігі жоғары болуы бұл ... ... ... болуын және ол бойынша сату және сатып алу
бағаларының арасындағы спредтің аз ... ... ... бағалы қағазды қалаған кезде қолайлы нарықтық бағалармен
сата алады деген сөз..Егер өтімділік жоғары емес ... ... ... сата ... тәуекелі үшін қосымша төлем төлеуін
талап етеді.
• Бағалы қағаздың “белгілі болуы”. ... ... ... ... қатысты нарықтың ерекше талаптарына сай ... ... ... не ... ... ... ... өтелу мерзіміне байланысты облигацияның табыстылығы
да өзгереді (табыстылық сызығы): өтелуге дейін мерзім ұзақ болған
сайын табысы да ... ... ... ... ... мемлекеттерде пайыз бен капитал өсімі
әр түрлі мөлшерлемемен ... ... ... ... бойынша
салық ставкасы капитал өсімі бойынша ставкалардан әлде қайда
жоғары болады. Бұл купондық мөлшерлемелері ... ... ... ... ... екіншісінен төмен
болуына әкеледі.
Тарау ІІ. ҚР ... ... ... ... операцияларына
талдау(«Алматы Сауда Қаржы Банкің АҚ ... ... ... ... қағаздармен байланысты операцияларын
ұйымдастыру және реттеу
Коммерциялық банктер бағалы ... ... ... ... маңыздысы деп түсінеді. Клиенттің ... ... ... ... және ... ... ... Республикасы
Ұлттық Банкпен және коммерциялық банктің ішкі құжаттарымен бекітіледі. ААҚ
“Алматы Сауда Қаржы Банкте” бағалы қағаздар мен ... ... іске ... Департаменттің құрылымдық бөлімдеріне мыналар
кіреді:
- ... ... ... ... ... ... ... басқармасы;
- Кастоди басқармасы;
- Капиталмен операциялар бөлімі.
Қазақстандық бағалы ... ... ААҚ ... ... 1995 ... ... істеп, мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша алғашқы диллер
қызметін 1997 ... ... ... ... 1997 тамызынан атқарып
келеді.
Алғашқы диллер ААҚ “АСҚ Банк” биржа мүшесі ретінде “К” – ... ... ... ... 1996 ... маусымнан қызметін
ұйымдасқан нарықта – удаленный ... ... ... ... ... ... ... операцияларды жүзеге асырады.
ААҚ “АСҚ Банк” ... ... ... ... ... ... ... клиенттің мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ...... ... банк клиенттерімен мемлекеттік бағалы қағаздарға ақша қаражаттарын
орналастыру жөнінде кеңестер береді;
3) регистраторлық қызметті жүзеге асырады (бағалы ... ... ... бойынша қызмет);
4) мемлекеттік бағалы қағаз кепіліне банкаралық нарықта ақшаны тарту –
орналастыру операцияларын жүргізеді;
5) мемлекеттік бағалы қағаздар нарығындағы қызметінің ... ... ... ... ... кастодиандық қызмет көрсетеді;
7) алғашқы диллер зейнетақы активтерін басқару ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы
активтері кастодиалды келісім-шартқа сәйкес банк-кастодиандардың
сақтауында жатады.
Жеке жинақтаушы қорлардың зейнетақы активтерін ... ... ... ... компаниясы (ЗАБК) жүзеге асырады. ЗАБК
жинақтаушы зейнетақы қорды, банк кастодиан және ЗАБК арасында ... ... ... ... және зейнетақы активтерін ақша
қаражарттарды депозиттерге, мемлекеттік және корпоративті бағалы қағаздарды
және басқа қаржылық құралдарға ... ... ... жеке ... ... тұлға,алғашқы дилер болып табылмайтын, меншік
құқымен мемлекеттік бағалы қағаздар ... және ... деп ... ... ... дилер арқылы қатысады,бірақ алдымен алғашқы дилер
мен бұл тұлға арасында мемлекеттік бағалы қағаздармен операциялар ... ... ... ... керек.
Мемлекеттік бағалы қағаздармен операциялар ... ... ... ... асыру үшін алғашқы дилер,яғни банк инвесторға мемлекеттік
бағалы қағаздар қозғалысын ... үшін ... ... ол ... ... ... брокерлік қызмет көрсету келісім-шарты негізінде
жасалады. «Депоң немесе клиенттің жеке арнайы ... ашу үшін ... ... |Жеке тұлға |Заңды тұлға ... |РНН ... ... ... |
|резидент |Жеке куәлік |құрылтайшылық құжаттар көшірмесі ... ... ... ... тәртіппен куәләндырылған |
| |шарттары ... ... ... |
| | ... ... қол қою үлгісі|
| | |мен ... ... және қол қою |
| | ... ... ... ... |
| | |РНН |
| | ... айырысу шоты |
| ... ... ... ОАО ... ... / ... ... ... ... қағаздарды сатып алу-
сату операцияларды жүргізу үшін комиссиондық сыйақы эмиссия өтеуде ... сату ... ... ... ... 1-3% мөлшерінде алынады.
Дилер, яғни банк инвестордың мемлекеттік бағалы қағаздармен өз ... ... хұқы жоқ. ... ... ... ... ... асыруына келесі өтініштер түрлерін беруге құқылы:
• Белгіленген (конкурентті ) баға ... ... ... ... ... сатып алу- сату,
бұл оның белгіленген бағасы бойынша сатып алатындығын
білдіреді;
... ... ... ... (конкурентті емес)
баға белгілеуімен сатып алу- сату;
• мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару номері көрсетілуімен
мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... ... немесе ақша-қаражат салу мерзімін
көрсетуімен сатып алуға өтініштерді беру;
• биржалық ... ... ... ... ... сауда сессиясы ішінд өтініштер беру;
• Өтініш жойылғанға дейін немесе орындалғанға ... ... ... ... ... онда ол бір ... ... ішінде
қызмет етеді. 2006 жылы ... ... ... ... ... ... орналастыру бойынша 106 аукцион өткізілді, олардың ... деп ... ... аукционда мемлекеттік бағалы
қағаздарды 95 жаңа эмиссиясы 102,5 миллиярд теңгеге орналастырылды, яғни
160% ... 2. 2006 жыл ... ... бағалы қағаздардың орналастырылуы
| ... ... ... ... |
| ... ... |аукцион |көлемі, |
|МБҚ ... ... ... |
| | ... | |
| | |г | | ... ... | | | | ... ... |28.3 |29 |20.759 ... ... | | | | ... ... ... |6 |10 |1.630 ... ... ... |18 |19.9 |15 |13.990 ... ... ... |- |- |- |- ... ... |4 |2.4 |4 |5.139 ... ҰБ қысқа мерзімді |72 |36 |66 |81.780 ... | | | | ... ... |- |- |- |- ... | | | | ... |106 |64.3 |95 |102.539 ... ... ценных бумаг Казахстана, №7\2006ж. ... банк ... ... 2006 ж. ақпанда 297,4 млн. тенге
номиналдық құнмен 3 ... ... ... ... емес ... ақпанда тіркелінбеді. 6 акция эмиссиясы 286,7 млн. ... ... ... 2006 ж. ... МЕБҚ бойынша 109 мәміле 4,2
млрд тг. жалпы сомаға жасалынды. Сату ... – алу ... ... ... ... ... 99,7% келді, алғашқы орналастыру
секторларға операторларға 0,3%. ... ... ... 2003 ж. ... мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып ... ... ... банктер бойынша бағалы қағаздардың бірінші реттегі
айналымын алатын болсақ, оның өсу қарқыны ... ... ... жылы ... 100688 млн. тенгені құраса, бұл көрсеткіш 2006 жылы
2382017 млн. ... ... 3. ... ... ... БҚ-ның бірінші реттегі айналымы,
млн.тенге
| | ... ... ... ... ... ... құн бойынша |барлығы |591712 |1257788 |1456506 |1776165 |2382017 |
|шығарылғаны | | | | | | |
| |ЕДБ |100688 |192505 |266784 |436905 |741882 ... құны ... |581423 |1156820 |1456506 |1776165 |2382017 ... | | | | | | ... | | | | | | |
| |ЕДБ |93834 |183841 |266784 |436905 |741882 ... ... төленген |барлығы |31219 |38802 |47804 |1023932 |156793 ... | | | | | | ... ... | | | | | | |
| |ЕДБ |1173 |6352 |9358 |11382 |20354 ... ... ҚР ... ... ... ... БҚ ... ... активтер мен міндеттемелер бөлімінде
жыл сайын артуда. ЕДБ-ң жиынтық балансындағы активтер бөлімінде БҚ ... 01 ... ... ... 902805,6 ... ... бұл ... көрсеткішіне қарағанда 296800 млн.теңгеге немесе 1,5 есе артқанын
көрсетті (Кесте-4).
Кесте-4. Банктік ... ... ... мен ... ... ... үлесі
| |01.01.04 ... ... ... |
| ... ... ... ... БҚ ... 2004ж. ... ... 2005ж-468,0 млрд.теңге, 2006ж-651 млрд.теңге, 2007ж –
902,3 млрд.теңгені құрады. Бұл алдыңғы төрт жыл ... 524,5 ... ... ... бұл ... ... БҚ ... мәмілелер
көлемі жоғары қарқынмен өсуде деп айтуға болады. Бұл негізінен банктердің
қор нарығындағы ... ... ... ... ... есебінен түсіндіруге болады. Сондай-ақ бұндағы міндеттемелер
бойынша БҚ көлемі 2004ж 27,8 илрд.теңге, ал ... ... ... жылға қарағанда 74,3 млрд.теңге шамасында өскенін, 2006ж - 273
млрд.теңге немесе 170,9 ... 2007ж - 434,5 ... ... ... теңгеге артқанын көрсетеді.
|Компания |Қысқаша атауы ... ... | ... |
| | ... % |
|1 |ААҚ ... ... |23,0 |
|2 |ААҚ ... ... Алемң |13,3 |
|3 |ЖАҚ ... ... |13,2 |
|4 |ЖАҚ ... ... ... ... |10,4 |
| ... ... ... ... | |
|5 |ЖАҚ ... ... зейнетақы |7,3 |
| ... | |
|6 |ЖАҚ «HSBK Банк ... |6,7 |
|7 |ЖШС ... Алем Секьюритисң |4,6 |
|8 |ААҚ ... ... ... |4,2 |
|9 |ААҚ ... |2,82 ... |ААҚ ... |2,81 ... 03.03. 07 ҚР ҰБ мәліметтері бойынша / www.natіonalbank.kz ... 5. ... ... ... ... ... алу- сату операторларының үлесі, 2006ж.
Сонымен қатар, Қазақстанда репо ... ... ... банктер белгілі.
Кесте 6. Репо биржалық нарықтың операторларыны үлесі, 2006ж.
|2005ж. |2006 ж. ... ... ... ... ... | ... | | |і ... ... |1 |ААҚ ... ... |14.4 |
|2 |2 |ААҚ ... Туран Алемң |13 |
|3 |4 |ЖАҚ ... ... |8.7 |
|4 |18 |ЖАҚ ... |7.8 |
|5 |5 |ААҚ ... |5.174 |
|6 |8 |ААҚ ... ... |5.170 |
|7 |3 |ААҚ ... ... ... |4.9 |
|8 |6 |ААҚ ... |3 |
|9 |12 |ААҚ ... ... ... |2.7 ... |25 |ЖАҚ «ДБ ... Bank ... |2.6 ... ҚР ҰБ ... ... / ... ... ... ... „он ... ... ААҚ ... ААҚ
„Банк Центр Кредит” және „ДБ АБН-АМРО” енді. Яғни ... ... ... үлес ... ... қағаздар бойынша дилерлік операцияларды жүргізудің техникалық
ережесі:
1. Бағалы қағаздар портфелі қатынасында инвестициялық шешімдерді ... ... ... ... ... мына мәліметтерді
басшылыққа алады:
- бағалы қағаздарды өтеу графигі (“Ирбис” ... ... ... ... ... Банк жүргізілетін мемлекеттік бағалы
қағаздар ... ... ... ... ... ... “Ирбис” ақпараттық агенттіктің көздері);
- Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүргізілетін ... ... ... ... нәтижесі;
- нарық жағдайын, оның толтырылуын және өтімділігін, бағалы қағаздар
бойынша ... ... ... (ҚҚБ, REUTERS, ... ... ... ... мен өтімділік деңгейін қолдау қажеттілігін;
- менеджмент Тәуекел Департаменті (дир. деп.Бояубаев А.Ш.) және ... ... ... Г.И.) ... ... (статистикалық
көрсеткіштер).
Кесте 6. Алғашқы нарықта ... ... сату / ... алу ... |Басқарма Басшысы ... ... ... |
|Өз қолының атынан |Бағалы қағаздарды |Өтініште ... ақша ... ... ... алу ... ... аудару туралы |
|бағалы қағаздарды |аукционда қатысу ... ... ... бойынша аукцион|құжаттарына және |Дилерге аукционда қатысу |
|құрайды және оны ... қол ... ... ... ... ... ... ... ... және ... береді. | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... жасап, мбқ |
| | ... ... ... |
| | ... ... не ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
2. ... ... ... ... инвестициялық шешімдерді қабылдау
мәселелерді Қазынашылық ... ... ... ... ... Қабылданған инвестициялық шешім бағалы қағаз бөлімімен рәсімделеді,
келесі құжаттар жасалады:
- Қазқстан ... ... Банк ... ... ... ... ... алуына өтініш;
- бағалы қағаздарды сатып алу және сату тикеті;
- репо / кері репо ... екі ... ... ... ... қағаздарды сатып алу өтініші, бағалы қағаз сатып алу / ... репо / кері репо ... ... ... ... ... ... Директорымен, Дилинг басқармасының
бастығымен, мәмілелерді қадағалау бөлімінің басшысымен қаралады.
Кесте 7. Қайталамалы ... ... ... ... ... ... /сатып алу жөнінде операциялар:
|Дилер ... ... ... ... ... |
|Дилер мәміле бойынша|Келісім шартты және |Мәміле паспорты ... МБҚ ... ... |құжаттарға қол қояды. |сатып алу және “Репо” |
|мәміле ... | ... ... ... ... және | ... ... және ... ... ... ... ... құжаттарды | ... ... ... ... | ... негізінде сейкес |
| | ... ... |
| | ... ... қағаздар |
| | ... ... |
| | ... |
4. ... бір ... ... ... ақшаны есептеу мен тіркеу
үшін мәмілелерді қадағалау ... ... ал ... ... ... ... сақталады.
5. Құжаттардың екінші экземпляры бағалы қағаздар бөлімінің қызметкерлерімен
дилерлік операциялар журналында тіркеледі.
Кесте 8 ... ... мен ... ... ... ... тарту бойынша операциялар.
|Дилер ... ... ... ... ... |
|Дилер мәміле бойынша|Келісім шарттарға қол |Мәміле паспорты негізінде ... ... ... ... ... депозитті |
|мәміле паспортына | ... ... ... ... қолы ... | ... және ... туралы |
|ендіреді және оны | ... ... ... қол ... рәсімдеу | ... ... ... |
|бөліміне аударады. | ... және ҚР ... |
| | ... |
| | ... ... ... |
| | ... бухгалтерлік |
| | ... ... мбқ |
| | ... ... ... |
| | ... ... мен банк |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
Егер 2005 жылы мәліметтермен ... ... ... ... ... 115 ... өткізіледі, яғни 20 аукцион көп, ... ... 88,5 млрд ... ... Жалпы 2005 жылы алғашқы нарықта мемлекеттік
бағалы қағаздар 142,4 млрд тенге сомасына орналастырылды. Осыған байланысты
мемлекеттік ... ... ... ... ... жоғарлады; 2006
жылы 1,079 млрд тенге, ал 2005 жылы 768,0 млн тенге.
2006 жылы ... ... ... ... 80% - ... ... мерзімді ноталарында келеді, ал ... 20% - ҚР ... ... ... арасында ең танымалы ҰБ ноталары болып табылады.
Бұл бағалы қағаздарға сұраныс, басқа эмиссияны шектегенде, ... ... ... ... он рет ... ... 2006 жылы ... екі ай
ішінде қайталамалы нарықта мемлекеттік бағалы қағаздар сату – сатып алу
64726,0 млн. ... ... 9. 2006 жылы ... ... ... ... алу – сату
айналысының құрылымы және мәмілелер көлемі, млн тенге:
| |МБҚ ... ... ... ... | |
| ... ... |Қайталамалы нарық ... |- |33928,6 ... |- |30797,4 ... |- |64726,0 ... |- |1,73 |
| ҚР ҰБ ... ... ... ... ... қағаздар бойынша барлығы 302 мәміле 30797,4 млн
тенге жалпы сомаға жасалды. Қаңтарда 228 мәміле көлемі 33928,6 млн ... 2006 жылы ... ... ... сату – ... ... ... рольді Қазыналықтардың евроноталармен мәмілесі алады –
16576,8 млн тенге. Мұнда танымал төртінші эмиссияның евроноталары еді.
Сатып алушыға өтеудің орташа өлшенген табыстылығы 3,8% ... ... ... ... ... жоқ. ... ... қағаздар
құрылымындағы сауда көлемінде екінші орында дисконтты мемлекеттік бағалы
қағаздар (Ұлттық Банк ноталары) – 10429,1 млн ... ... ең ... ... ... дисконтты мемлекеттік бағалы сатып алу үшін орташа өлшенген
табыстылық өтеуге 5,61% құрады. Алғашқы нарық бойынша мәмілелер
жасалынбайды. ... ... ... мен ... ... және ... бағалы қағаздары мен ақшасын есептеу және
сақталіын қамтамасыз ету үшін ААҚ „АСҚ Банкте” кастодиалды қызмет ... Ол ... ... бір ... ... ... ... қағаздармен жүзеге асырылған барлық операциялар
кастодиалды қызмет көрсету ... ... ... Кастодиандық
қызметпен айналысуға ААҚ „АСҚ Банк” 2002 ж. 9 қыркүйекте Қазақстан
Республика Ұлттық Банкінен лицензия алған.
Кесте 10. 2006 жыл ... ... ... қағаздардың айналым
құрылымы.
|Өтелуге |Сатып алушы үшін табыстылық, % жылына ... ... ... | ... |лер саны |
|мерзім | ... | |
| | |млн ... | |
| |млн ... ... | | |
| | |ды ... ... | | |
| | | ... | | | ... мбқ ... ҰБ ... 33,9% (11,2%) ... алу – сату ... ... ... |2,73 |4,55 |2,73 ... |46,71 |11 ... |3,93 |4,09 |3,93 ... |30,9 |2 ... |4,15 |5,3 |5,3 |4,8 (5,76) |796,6 |17 ... |4,58 |5,29 |4,89 |4,96 (5,2) |1062,8 |19 ... |5,02 |5,37 |5,23 ... |1555,1 |22 |
|43-56 |5,01 |5,65 |5,24 |5,28 (5,2) |1583,0 |28 ... |5,33 |5,38 |5,38 ... |132,8 |2 ... |1,2 |5,84 |5,21 ... |4801,6 |91 ... | | | | |10429,1 |192 (92) |
| | | | | ... | ... мбқ (тенге) МЕОКАМ, МЕАКАМ 10,9% (30,1%) ... алу – сату ... ... ... |6,52 |6,97 |6,7 |6,72 ... |29 |
|731-1095 |6,25 |7,40 |7,3 |6,84 ... |9 ... |7,51 |7,51 |7,46 ... |3 ... |7,73 |7,67 |7,45 ... |8 ... | | | | |3359,8 |49 (107) |
| | | | | ... | |
|Купонды мбқ (долл) ВКО және Астана облигациялары 1,4% (-) ... ... ... ... ... |6,35 |6,35 |6,35 |6,35 (-) |109,1 |1 ... |6,00 |6,00 |6,00 |6,00 (-) |322,7 |1 ... | | | | |431,7 (0) |2 (0) ... евроноталары (долл) 53,8%(58,7%) сатып алу-сату ... ... ... |2,58 |3,08 |2,58 |2,89 |7632,4 |20 ... |4,10 |3,71 |(2,70) |8944,3 |39 ... | | | |3,80 | | |
| | | | |(3,78) | | ... | | | | |16576,8 |59 (29) |
| | | | | ... | ... | | | | |30797,4 |302 (228) |
| | | | | ... | |
* ... ... ... эмиссия көлемдер биржалық долл/тг курсы орташа ... ... ... ҰБ ... ... сәйкес кастодиан келесі функцияларды атқарады
• Клиенттердің бағалы қағаздарымен ... ... ... ... ... ... клиенттердің бағалы ... мен ... ... және ... ... ... ... бағалы қағаздары есептілігі,
• Бағалы қағаздарды номиналды ұстаушы ретінде қызметін жүргізу,
... ... ... мәмілелер бойынша төлем агенті функциясын
атқару,
• Клиенттердің ақша қаражаттары мен бағалы қағаздарын аудару және алу
бойынша тапсырысын орындау,
• Бағалы ... ... ... алу және оны ... шотына аудару ;
эмитентке апарат беру,
• Клиент тапсырысы бойынша ақпарат төлеу,
• Клиентпен келісім шартқа көзделген және ... ... ... ... ... да ... түрлерін көрсетеді.
Клиенттерге кастодиондық қызмет көрсету барысында ААҚ „АСҚ Банк” мына
бөлімдермен өзара қарым қатынас жүргізеді:
1) Қаржылық басқарма
2) Операционды Басқарманың ... ... ... ... ... ... Департаменттің мәмілелерді ілеспе (сопроводить) бөлімі
5) Қазыналық Департаменттің дилинг Басқармасының бағалы ... ... ... Басқарма
Клиенттер активтерінің есебін жүргізу және олармен мәмілелерді жүргізу
үшін банкпен:
• Ағымды шот
• Инвестиционды ... ... ... шоты
• Жеке шот ашылады.
Банктік шоттарды ашу тәртібін ... ... ... ... Республикасы Ұлттық Банк Басқармасының Қаулысымен бекітілген 2
маусым 2000 ж. №266 „Қазақстан Республикасының ... ... ... ашу, жүргізу және жабу тәртібі туралы” және банктің ішкі
ережелері. Клиент ... және ... ... ... ... ... ету, әрі сақтау үшін Банкпен кастодиалдық келісім
шарт жасалады. Мұнда екі жақ ... ... ... ... жауапкершілігі, тарифтігі көрсетіледі. Мемлекеттік бағалы
қағаздармен мәмілелерді жүзеге асыруда ... ... ... ... ... және кастодиалды қызмет көрсету бөлімі қатысады.
Клиент белгіленген үлгіде бағалы қағаздар бөліміне аукцион ... ... 9.30 ... ... ... ... ... бағалы
қағаздарды сатып алуына өтініш (тапсырыс) ... ... ... 10.00 ден ... ... Орындалуға алынған тапсырыс бқ
бөлімінен Кастодиандық қызмет көрсету бөліміне жіберіледі. ... бұл ... ... ... ... ... болуына және транзиттік
шотында „басқа дебиторлар\кредиторлар”,
• Заңнама (зейнетақы активтері бойынша) талаптарының сәйкестігіне
тек ... ... ... ... қайтарылады және мұнда клиент бағалы
қағаздарды сатып алу-сату туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... ... нұсқасын
Кастодиалдық Бөліміне хабарландыру алғаннан кейін 1 сағат ішінде жібереді.
2. Коммерциялық банктердің бағалы ... ... ... ... тәуекелге және табыстылыққа қатысына
сәйкес қисындастыру үшін ... ... ... идеясын түсінуі
керек. Порторель ортақ инвестициялық мақсатқа жету үшін ... ... ... Инвестициялық саясатты таңдауда және
бағалы қағаз портфелінің құрылымын анықтауда банктер дәстүрлі ... ... ... табыстылық, тәуекел және банктік проценттік
ставкалар жоғарлығы. ... ... ... ... банктер
өзінің портфелін құру барысында қаржылық активтердің ... көп ... ... портфель мақсаттары да стандартты: процент алу, капиталдың
сақталуы және бағалы қағаздың курстық ... ... ... өсімін
қамтамасыз ету және капиталды сақтау. Бұл бағалы қағаздар ... ... және ... ... портфелінің түрлі типтеріне сәйкес келеді
(табысты портфельдер, өсу портфелі, табыс және өсу портфелі, салықтан
босатылған бқ ... т.б.). ... ... ... портфельді
стратегиясына қызмет ететін банктік заңнаманың жіне банктік қызметке
қадағалаушы жүйесінің тигізетін әсері үлкен. ... әр ... ... ... ... ... Бұл бағалы қағаздар курсының
жоғарлауынан ... ... ... резервтері проблемасына әр қалай келеді.
Бір елдерде (Ұлыбритания, Италияда) жасырын резервтерге тыйым ... ... өз ... ... ... олардың қайта бағалау есебімен
көрсетуі керек. Басқа елдерде (АҚШ, ... ... ... ... ... ... ... номиналды құн бойынша көрсетіледі.
Нәтижесінде жасырын ... ... ... ... мүмкін және оларды
өсіруге бағыттау ... ... ... із ... барлық елдердің банктік заңнамасы портфель құрайтын бқ ның
сапалылығына анықталған талаптар қойылады. Бұл талаптар бқ ... және ... ... ... бқ ... еркі айналуы және
Орталық Банкпен несие алудағы кепіл ретінде алынуы шарт ... ... ... қағаздарға және долларға салымдарының бағыттары бойынша
диверсификацияланған және көлемі бойынша үлкен болғандықтан ... ... ... Дефицитті информациялық ... ... ... ... ... қағаздар портфеліне
мақсатты жүйесіне негізделіп ... ... ... ... ... ... өсірілуі мен сақталуы
• есептеу үшін қолданатын бағалы қағаздарды иемдену
• курс ауытқулары ... ... ... ... екі ... ... пассивті және
агресивті. Пассивті стратегия ортанарықтық деңгейде тұрақты табыс ... ... бұл ... ... ... және ... ... Бірінші әдіс банктің белгіленген инвестициялау мерзімі ішінде
бағалы ... ... ... ... орналасуына негізделген.
„Штанга” әдісі инвестицияның басым бөлігі банкпен жоғары табысты алу үшін
үзақ ... ... ... және ... жоғары өтімділігін
қамтамасыз ету үшін ... ... ... қағаздарға бағытталады. Орта
мерзімді қағаздар бұл әдістер портфельдің кішкене ғана бөлігін алады.
Бағалы қағаздардың саны көп болғандықтан ... ... бұл ... де ... инвестициялық портфель құруда қолданады. Қазақстандық
банктердің ... ... ... ... ... салыстврғанда қысқа
мерзімді инвестициялауға байланысты. Агресивті стратегия нарықтық курстар
және проценттер ауытқуларынан табыс алу ... ... ... Бұл ... тек ірі ... ғана ... . ... жетістікті жүргізу үшін банк ... ... ... және оның ... ... аналитикалық базасы болуы
керек.
Соңғы жылдары ... ... үшін ... ... қағаздарға
салымдар көбейді, себебі, мемлекеттік бағалы қағаздарға ... ... ... ... ... ... ... беретін шет ел
валюталарымен ... ... ... несиелеу мемлекеттік бағалы
қағаздарға табыстылығымен ... ... ... ол үлкен
тәуекелге байланысты болады.
Кесте 11. Бағалы қағаздарға салымдар тәуекелі
|БҚ ... ... |
| ... ... ... үкіметімен шығарылған, рейтингктік |0 ... „А” ... ... емес ... ... ... БҚ және ҚР МБҚ | ... ... ... ... ... агенттіктің|1 |
|„А” рейтингінен төмен емес ... ... бар БҚ, | ... ... ... ... БҚ және ... да БҚ | |
| ... ... ... ... 11. 2006 ж. ... ... 23 ... 1997 ж. №219 ... ... ... сәйкес бағалы қағаздарға салымдар тәуекел деңгейі бойынша
келесідей сыныпталады. Тәуекел мөлшері бір заем ... оның ... ... ... ... ... ... вексель, банк иеленген
облигациялар. Факторинг, форфетинг, лизинг, депозид, банктің бұл ... ... тыс ... өосу және ... тұлғаға банкпен берілген
міндеттемелер (кепілдеме, өкілдік, аккредитив) , минус бұл ... ... ақша ... бұл ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік бағалы қағаздар, оффиширленген құнды
металдар Қазақстан Республикасының үкімет кепілі және ... ... ... „А” ... төмен емес рейтинг бар немесе рейтинг ... ... ... төленбеген қарыз ретінде есептеледі. Банктік
өтімділікті қадағалау мақсатында коммерциялық ... ... ... ... ... керек. Ол орта ... ... ... орта ... ... ... дейінгі міндеттемелерге қатынасы ретінде
анықталады. Ағымды өтімдік коэффициент минималды мөлшері ҰБ ... ... ... ... ... ... ... активтер
-мемлекеттік бағалы қағаздар және Ұлттық Банк ... ... ... да ... ... ... өтімді.
Банктік жүйедегі бқ портфельдің статистикалық базасын талдауда бұл
көрсеткіштің ... өсуі ... 12. ... ... ... портфелі, млн.тг.
| ... ... |( ... |( |
| |5 | | | | | ... |324137 |59,0 |217195 ... ... ... |37939 |6,9 |39583 |6,12 |40705 |3,28 |
|Қаржы ... ... |17,0 |91509 ... |7,86 ... ... |189571 |34,5 |83511 |12,9 |338211 ... ... |2977 |0,6 |2594 |0,4 |1431 |0,12 ... БҚ | | | | | | ... ... |79058 |14,4 |0 |0 |0 |0 ... ... |19715 |3,6 |117799 |22,84|235251 |18,97|
|БҚ | | | | | | ... ... БҚ |46307 |8,4 |85374 ... ... |4236 |0,8 |3712 |0,57 |32363 |2,61 ... |42071 |7,6 |81661 ... ... эмитенттерінің БҚ|5864 |1,1 |67075 |10,36|239394 |19,31|
|Акция |0 |0 |0 |0 |0 |0 ... |5864 |1,1 |67075 ... ... ... |74253 |13,5 |129800 ... |6,03 |
|ұйымдарының БҚ | | | | | | ... |549334 |100,0 |647245 |100 |1855552 |100 |
| | | | | | | ... ... ҚР Қор ... ... 2005 жылы ... жүйедегі бағалы қағаздар портфелі 549334
млн.тг. болса, 2006 ж бұл мөлшері 217195 ... ... ... ... ... ... ... абсолюті және салыстырмалы параметрлердің
оңды өсуі байқалады. 2007 жылы бағалы қағаздар портфелінің мөлшері 1855552
млн. тг. 14 ірі ... ... ... ... ... талдауы
жетекші ірі банктердің бағалы қағаздармен операцияда алдыңғы орында
екендігін көрсетіп отыр.
Кесте 13. ... ... ... 2005-2006 жж.бойынша жүргізуші
банктердің үлесі, млн.тг.
| ... |2005 ж. ... |2006 ж. ... ... |16108 |11.0 |16270 |9.3 ... |21196 |15.5 |21410 |12.3 ... |36545 |26.7 |36915 |21.2 ... |12496 |9.1 |12622 |7.2 ... |6672 |4.8 |6739 |3.9 ... |6689 |4.8 |6756 |3.9 ... |11727 |8.5 |11845 |6.8 ... |3949 |2.8 |3988 |2.3 ... |1855 |1.3 |1873 |1.1 ... Банк |3808 |2.8 |3846 |2.2 ... |5723 |4.1 |5780 |3.3 ... |3674 |2.7 |3711 |2.1 ... |2492 |1.8 |2517 |1.4 ... |3812 |2.7 |3850 |2.2 ... ... ... |136746 |79.5 |138122 |79.4 ... ... |35475 |20.5 |35833 |20.6 ... жүйе ... ... |172221 |100.0 |173955 |100.0 |
| ... ценных бумаг Казахстана 11\2002г. ... 2005 ж 14 ... ... бағалы қағаздар портфелінің көлемі
136746 млн. тг. болса, 2006 ж. жетекші банктердің үлесі 79,4 % (138122 ... ... ... ... ... банктердің жиынтық бағалы қағаздар
портфеліндегі ... ... ... ... 87-93 % ... ... Жетекші банктердің бағалы қағаз портфеліндегі үлесі,
2006 ж.
Ерекшелік ретінде 1 қазан 2005 ж ... ... ... 79,3 %, ... ж ... ... ... б/ша - 79,4 % құрады. Жоғары келтірілген
мәліметтер 15 ... ... К2 қор ... ... ... көрсетіп отыр. 2006 ж жарты жыл қорытындылары бойынша жетекші
банктердің бағалы қағаздар портфелінің абсолюті және салыстырмалы ... ... ... ... ... ... портфелінің жағдайы
статистикалық көрсеткіш болып табылады, ол ... ... ... ком. ... ЖАҚ ... Қор ... ... „К” категориялы
яғни мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша сауда саттық құқығы бар мүшелері
ретінде ... онда ... ... белгіленетін еді.
Кесте 14 Бағалы қағаздар портфелінің көлемі бойынша жүргізуші банктердің
тізімі
|Банк атауы ... ... |
| ... ... ... ... ... Туран Алемң |21.2 |1 ... ... ... ... |12.3 |2 ... ... |9.3 |3 ... ... ... Банк ... |7.2 |4 ... «АТФБанкң |6.8 |5 ... ... |3.9 |6 ... ... ... |3.9 |6 ... ... Банк ... |3.3 |7 ... ... Центр Кредитң |2.3 |8 ... ... ... |1.4 |9 ... ... ... |1.1 |10 ... ДБ «HSBK Банк ... |0.1 |11 ... ... |1.1 |12 |
| ... ... ... ... 11/2006 г. ... қағаз портфелі, әрі мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша ... ... ... жетекші ААҚ „АСҚ Банк” КАSЕ жетекші тізімінде
ААҚ „БТА” екінші орын ... Яғни ... ... ... рейтингін тізімінің соңындағы банктер КАSЕ жетекші банктер
тізіміне кіреді. Бұдан бұл ... ... ... ... операция жүргізетіндігі көрінеді. Жоғары айтылғандардан мынандай
нәтиже шығаруға болады, Казақстандық коммерциялық банктер ... ... ... ... және ... Казақстандық қор нарығында басым
роль атқарады. Бағалы қағаз портфелін ААҚ ... ... (АТФ) ... ... ... ... ... мемлекеттік, ААҚ „АСҚ Банк”
активтерін ... ... ... ... ... ... ж мемлекеттік қазыналық міндеттемелер 44,6 % банктің бағалы қағаз
портфелін иеленді. Ол 2004 жылмен салыстырғанда әлде ... ... ... осы жылы ... ... ... курсын енгізу барлық қаржылық
институттарда табысты активтердің ішінде маңызды құрылымдық ауытқуларды
туғызды.
Кесте15. ААҚ ... ... ... ... млн ... ... |2004 |% |2005 |% |2006 |% ... |1448,0 |67,4 |2298,2 |44,6 |3582,9 |56,5 ... ... |14,9 |0,7 |- |- |- |- ... |686,0 |31,9 |2667,4 |51,7 |2662,2 |37,2 ... ов-р |- |- |190,1 |3,7 |403,9 |6,3 ... |2148,9 |100,0 |5155,7 |100,0 |6649,0 |100,0 |
| ... ежегодный сборник ОАО „АТФ Банк” ... жылы ААҚ ... ... ... ... портфелі теңгелік активтер
есебінен (МЕККАМ) 1 қаңтар 2004 ж 65 млн ... 1 ... 2004 ж 1,2 ... яғни 81 % ... ... ... ... банктік
бағалы қағаз портфелінде ... ... ... ... бұл
бағалы қағаздардың табыстылығының төмендеуімен байланысты болды. 2005 жылы
елдегі валюталық курстың тұрақталуына ... ... ... ... ... ... ... МҚМ портфелде 44,6 %
–тен 56,5 %-ке дейін өсті.
Источник: ОАО „АТФ Банк”
5 сурет. ААҚ «АСҚБанкң ... ... ... ... ... бойынша екінші орында евроноталар
болып табылады. Евроноталармен олардың өсуі 2005 жылы бұл ... ... ... ... ... ... қатар, бұл қаржылық
құрал банкке өзінің жоғары ... ... оны ... екінші
тәртібі ретінде қарастырады. Корпоративті облигациялардың ... ААК ... ... ... ... ... бұл ... қағаз
портфелінде болуына әкеледі. Бірақ бұл инструменттің ... ... оның ... ... ... 6,3 % .
Тарау ІІІ ҚР коммерциялық банктердің бағалы қағаздармен
операцияларының өзекті ... мен ... ... жолдары
Қазақстанның КБ-дің БҚ-мен операциялар нарығындағы мәселелерін
келесідей шешу жолдары қарастырылады.
Коммерциялық ... ... ірі ... ... ... ... мәселелерін шешу банктердің мәселелерінің шешілуіне тікелей
әсер етеді. ... ... ... ... үшін ... жасалуы
керек, яғни БҚ шығару үшін ... ... ... ... және әділ бәсеке үшін жағдайлар жасау. Инвестициялау
мүмкіншіліктерін кеңейту ... ... және ... ... ... ... үлкен жұмыс жасау керек. Сонымен
қатар БҚН кәсіби қатысушыларына қадағалауды күшейту, ... емес ... ... ... ... ... ... бірнеше бағыттарды
бөліп көрсетуге болады:
БҚН-да әділ бәсекені ... бұл ... ... инсайдерлік
ақпарат мәселелері жөніндегі директивалардың нормаларын адаптациялау
жолымен шешуге қол ... ... ... оған ... ... деңгейін жоғарылату, мүдделердің қайшылығы ... ... және ... ... ... ... ... шараларды қолдау керек.
Ірі мемлекеттік кәсіпорындар акциялар пакеттерін басқару бойынша
мемлекеттік ... ... құру ... Бұл БҚ ... ... концентрациясына шек қою шаралары қойылуы керек. Нәтижесінде
нарықта бірінші класты эмитенттердің үлестік БҚ-ы айнала бастайды, ұлттық
компаниялар директорлар ... ... ... ... ... ... корпоративтік басқаруын жақсартады. Банктер инвесторлар мен
эмитенттер ретінде БҚ-мен ... ... ... жүргізуі үшін басқа
инвестрлар мен эмитенттреге ... ... ... Ол үшін ... мен мөлдірлілігін қамтамасыз ету керек және корпоративтік
басқаруды жетілдіру керек. Сенімділік ашықтық негізінде ... ... ... әр бір ... ... оның ... аффилиирленген
тұлғалар бойынша ақпаратты керек уақытта ... ... ... ... ... кодексі қарыздық қағаздарды сатып алушы инвестолар
мен қарыз берушілерге ... ... бар ... ... үшін ... Бұл
әсіресе, АҚ “ВалютТранзитБанк” ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде банкротқа ұшырауына
байланысты маңызды мәселеге айналды. ... ... ... ... ... шығуы үшін қажет. Тәжірибеде инвесторлар шешімдер
қабылдаудың нақты жүйесі бар, түсінікті ... ... ... ... ... ... ... компанияға сенім
білдіреді. Корпоративтік басқаруды ... ... ... ... ... ... үшін қажет. МакКинси компаниясының 2002ж
жүргізген ... ... ... ... ... ... басқарудың жоғары сапасы үшін сыйақының 20( төлеуге ... ... қор ... ... квалификациясын дайындау мен
жоғарылату жүйесін алға қою керек және бастапқы инвестициялық білім ... ... ... ... ... үшін оқу ... дайындау,
жоғары білім беру мекемелерінде инвестициялау мен қор нарықтары бойынша
арнайы ... мен ... ... оқу ... ... ... ... секьюритизация перспективалары өте жоғары. Ресей
банктерінің даму дәрежесі оларға ... ... ... ... ... береді, мысалы, активтер секьюритизациясы
операциясын. Секьюритизация – бұл капитал нарығында ... ... ... емес ... ... қолма-қол ақша ағынының ауыстырылуы. Оны
белгілі-бір дебиторлық берешекті бөліп алып, бұл ... ... ... ... бұл ... ... өз ... қайтаруды
қамтамасыз ететіндей рәсімдеу жолымен жүзеге асыруға болады. Қарыздану әр
түрлі болуы ... Олар ... және ... ... кредиттік
карточкалар бойынша болашақ түсімдер т.б. болуы мүмкін. Мөлшері ... ... емес ... олар ... ... үшін ... болуы керек, сондай-
ақ болашақ түсімдер де сеьюритизациялануы ... ... ... ... ... ... ... қысқаша мазмұны: банк (оригинатор) өзінің бір текті
активтер пакетін арнайы құралған ... ... ... ... СПВ ... инвесторға облигацияларды шығарып, сату арқылы қаржыландырады,
бұндағы несилер бойынша түсімдер облигациия бойынша негізгі ... ... ... ... ... Бұндағы бұл актив банктің ... ... ... ... ... оның ... ... тіпті мемлекет рейтингісінен жоғары болуы мүмкін. Осылайша
активтер жоғары сенімділікке ие болады, бұл оның ... ... ... ... береді.
Сеьюритизация келесі мақсаттарға жетуге мүмкіндік береді:
• меншікті ... ... ... және ... ... ... ... тұруға мүмкіндік береді,
себебі активтердің бір бөлігі басқа заңды тұлғаға ауыстырылады;
• қаржыландыру көздерін ... ... БҚ ... жаңа көздерді тартуға;
• тартылатын қаражаттардың ... ... ... ... ... ... эмитент рейтингісінен жоғары болуы есебінен)
• қаржыландыруды ұзақ ... ... (жай ... ... ең ... ... секьюризацияланатындықтан СПВ рейтингі
оригинатор (мемлекет) рейтингісінен жоғары болуы мүмкін. Тұтыну ... ... саны ... ... ... ипотекалық нарық 300-400
млн.долл. шамасында беріліп, ал оның ... ... 2-3 ... долл.
шамасында бағалануда. Аналитиктердің болжамы ... осы ... ... секьюритизация көлемі күтілуде. Халықаралық капитал ... ... ... отырып, банк Қазақстандағы секьюритизация
мәмілелеріне қызығушылық ішкі нарықтың ... ... ... ... ... олар ... болашық түсімдерімен
қамтамасыз етіледі. Секьюритизация банктерге тәуекелді ... ... ... ... ... және ... көздерін максималды
пайдалануға мүмкіншілік береді. Ал инвестолар инвестициялық мүмкіншілікті
кеңейте алады. Сондай-ақ секьюритизацияны ішкі нарықта ... ... ... ... үшін ... ... шешу керек: айналымға
комерциялық БҚ енгізу керек. Олардың шығуы мен айналымы үшін ... ... ... ... Бұл ... ... мен векселдердің
ең жақсы жақтарын қосады (стандартты түрде шығарылып, ... ... ... бар және ... ... ... ... тиімді жұмыс істейтін индикатор мәселесіне келсек,
КазПрайм сияқты бірнеше фундаментальді индикаторларды шығару ... және ... ... жұмыс жасау керек, олар
нарықтың жалпы ... ... ... ... салалардың
тартымдылығы, институционалды инвесторлардың портфелінің динамикасы мен
эффективтілігін бағалауға мүмкіндік ... Ірі ... ... ... жасауы үшін жағдайлар жасалуы тиіс.
Сондай-ақ, ТҚҚ қазіргі кездегі жағдайы ... өте ... ... ... ... ал ... ... қор
биржасы ұсынған құралдармен сауда ... ... ... ... үшін ... ... болып қала берді не олармен өздерінің қаржылық
схемалары үшін пайдаланылды. Хеджирлеу құралы ретінде ТҚҚ пайдаланылмайды.
Қазақстандағы ТҚҚ ... ... ... ... ... ... тек екі клирингтік қатысушы жұмыс жасауда. Бұл ретте жаңа
клирингтік мүшелердің және олардың клиенттерінің санын ... ... ... ... ... тағы бір ... бұл ... активі шетел
валютасы болып келетін ТҚҚ ... ... ... ... керісінше,
базалық активі классикалық БҚ болып келетін ТҚҚ басымдығын көрсетеді.
Бұдан басқа ТҚҚң әр ... ... кең ... ... ... ... ... сәйкес ақшалай және қаржылық
ағындарының артуымен байланысты жаңа қаржы құралдары ... бола ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
болып табылады. Бұл қаржы құралдары бірінші рет АҚШ-та пайда ... ... Олар ... ... немесе инвестор ... үшін ... ... шешімдерге қарсы активті нарықта
саудаланатын БҚ ретінде пайдалану мақсатында арналған. Оларға: артықшылықты
кумулятивті акциялар (жай акцияға ...... ... ... ... ... ... Бұлардың
барлығы көп функционалды қаржы құралдары болып табылады және ... ... ... ... ... ... – артықшылықты
кумулятивті акциялар. Олар жай акцияға айырбасталынады. Басқа артықшылықты
акциялар ... ... ... ... ... ... ... олардың
мөлшері жай акциялар бойынша ... ... ... ... ... ... болады. Кәдімгі артықшылықты
акцияларға қарағанда “перкс” жай акцияға ... ... үш ... соң ғана ... ... ... бағасы “кэп” деп аталады және
“перкс” эмиссиясы жүргізілгенде жай акциялардың бағасынан 30-45( ... ... ... ... ... ... ... негізінде жатқан жай акциялардың ... ... ... ... ... ... жай акциялар бойынша дивидендтерге тең
болса, ол жабылатын коллға ... ... – жай ... ... ұзын
позиция қосылған бұл акцияларға “колл” опционы бойынша қысқа позиция.
Бұндағы бұл ... ... өтуі ... ... тең ... ... дивидендтер мөлшері жоғары болғандықтан, оны жабылған колл
қосылған аннуитет ретінде қарастыруға болады. Аннуитет ... ... ... мен жай ... ... дивиденд ағынының айырмасының
ағымдағы құнына тең. Нақтылы “перкс” мағынасы ... ... мен ... ... ... толық ашылады.
Біріншіден, “перкс” жеке-жеке бағалы қағаз ... ... ... “жабылған колл қосылған аннуитет” түрінде мәміле жүргізуден арзан
болады. Екіншіден, колл үшін ... ... ... ... ... “перкс” эмиссиясы БҚ орналастырудың балама тәсілі
болып табылады. “Перкс” жай ... ... осы ... ... жүргізіледі. Агенттік шығындар жағынан қарағанда “перкс”
эмиссиясы оның құрамындағы колл ... ... ... ... ... түседі.
Келесі жаңа құрал – акциямен байланысты ... ... ... ... мен ... БҚ қосындысы ретінде қарастыруға болады, Акциямен
байланысты депозиттік сертификатқа қаражат салушы инвестор қор ... ... ... ... алады. Бұл опционның құны табыс алу үшін
салынатын ... ... ... тең ... оның ... ... байланысты болады.
Акциямен байланысты депозиттік ... ... ... ... сертификат пен қор индексі негізінде колл опционының қосындысы
деп қарастыруға болады. Бұл ... ... ... ... ... ... депозиттерді сақтандыруда, ол ... ... ... ... ... етіледі.
Бұл ерекшелік бұл құралдарды инвестор үшін ... ... ... сақтандыруға қол жеткізу нарықтың бір кемшілігін жояды:
акциямен байланысты ... ... ... ... эмитент пен
инвестордың өзара пайдалылығына қарай ... Бұл жаңа ... ... ... ... ... қатарынан оған көп ... ... ... пікірі бойынша бұл операциялар болашақта
үлкен сұранысқа ие болады және қарқынды дамиды деп ... ... ... ... ... ... құрал болып табылады. Ол бойынша табыс пайызға және облигациондық
займға қосылған дериватив құралдарының өзгерісіне ... ... ... ... депозиттік сертификаттар құрылымдық
облигациялардың бір түрі ретінде қарастыруға болады, себебі оның ... ... ... ... ... ... ... шығару 100 млн.долл. құрайды, сондықтан бұл жаңа ... ... ... ... ... күші бар деп ... болады.
Құрылымдық облигациялар өзіне құралдардың кең ауқымын қосады, себебі осы
жаңа құрылымдық қарыздық міндеттемелер шығарылып, табыстылығы жаңа ... не ... ... ... ... ... ... бірнешеуін
ұсынуға болады:
• өзгермелі пайыз мөлшерлемесі бар облигациялар.
Құрылымдық облигациялар бойынша табыс ... ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесіне байланысты болуы мүмкін. Мысал
үшін, көпжылдық қарыздық ... ... ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесі бар “аударылған” облигациялар. Құрылымдық
облигация бойынша табыс мөлшерлемесі басқа құрал бойынша төленетін пайыз
мөлшерлемесі артқанда ... ... ... ... ... ... 15( азайтылған ЛИБОР төленеді;
• Табыс қисығына байланысты облигациялар. Құрылымдық облигациялар бойынша
табыс мөлшерлемесі ... ... ... ... ... 2 ... ... қазынашылық міндеттемелер бойынша табыстылықтың айырмасы.
Мысалы, бұл облигациялардың ... 30 және 2 жыл ... ... ... ... ... байланысты болуы
мүмкін, олар өз ... ... өтеу ... бар ... ... ... Табыстылығы әр түрлі ... ... ... ... ... облигациялар. Мысалы, ... ... ... (бірінші класты қарыз алушы үшін
банктермен жарияланатын ... ... ... ... ... пен ... ... табыстылықтың айырмасына байланысты болуы
мүмкін;
• әр түрлі валютадағы қаржылық құралдардың пайыз ... ... ... ... ... ... табыстылық мөлшерлемесі неміс маркасы мен швейцарияның франкі
бойынша ЛИБОР мөлшерлемесінің табыстылықтарының айырмасына ... ... ... ... ... құрылымдық облигациялар. Табыс
мөлшерлемесі белгілі-бір қор индексінің ... ... ... Оның ... ... ... ... облигациялар,
мысалы, шикі мұнайдың баррель бағасы.
Туынды қаржы құралдарының нарығының даму мәселесі бойынша, сондай-ақ
салық салу ... ... ... ... ... бұл
операциялардың бухгалтерлік есептілктің ерекшеліктеріне, ... ... ... ... ... қаржыландыру мен
спот нарығының т.б. бойынша жұмысты белсендіру керек.
Эмитенттердің және ... ... ... ... азайту
бойынша, сондай-ақ салық салуды азайту бойыннша жұмыстар жүргізу.
БҚ (акция, облигация) шығарылымы мен ... ... ... ... ТМД ... ... ... деңгейде деп айтуға
болады. Бұнда тек эмитенттер үшін заңнаманың барлық ... ... ... ... ... пен ... ... үшін
қажет басқа құжатардың типтік формаларын шығаруды ұсынуға болады. ... ... ... ... ... БҚ эмиссиясын тіркеуші
мемлекеттік орган үшін бұл құжаттамалардың қарастырылуын тездетіп, ... ... ... ... ... ... облигациондық шығарылымды тіркеу мерзімін ... ... ұзақ ... ... ... ... тартудың әдісі
болып табылады. Сондықтан ... ... ... ... ... бар ... ... табылады – өндіріс және
өнеркәсіп салаларының компаниялары, коммуналыдқ қызмет көрсетушілер, сондай-
ақ қаржы ...... ... ... ... қаржылық “мөлдірлілік” мәселесін шешу үшін олар әр
дайым ... ... ... ... ... ... ... туралы хабарлау мақсатында байланыстар
шарасын ұйымдастыру керек. Қажетті ақпараттардың ... ... ... ... ... бұл облигациялардың жоғары табыстылықты
талап етуінде көрінеді. Банктердің эмитент ретінде ... ... ... ... шешілуін тапты – эмитенттің есептілігі ... және ... қор ... ... тегін орналыстырылған, оны
андеррайтерлерден алуға болады, сондай-ақ эмиссия проспектісінің құрамына
енеді. Бірақ бұл ... ... ... ... жоқ: ресми есептілік
дәйектілігі біршама күмән келтіреді. Ресми есептіліктің құрылымы эмитенттің
қаржылық ... ... ... үшін жете ... ... сондай-ақ банктің бухгалтериясы бөлімінің ... ... ... ... не ... көрсетуге толық мүмкіншілігі бар.
Бұл ... ... ... ... ... тексеруді қатаң
жолға қоюға қажет етеді.
Бұдан басқа БҚ шығарудың барлық қатысушылары ұлттық ... ... ... бар. ... несиелік рейтингтердің
классификациясы қазақстандық нарықта сенімділігі бойынша әр ... ... ... үшін ... ... ... мүмкіншілік бермейді. Ұлттық шкала қазақстандық қарыз алушылары
несиелік тәуекелдер бойынша диверсификациялауға ... ... ... ... ... ... ... саудаланатын БҚ
санын арттыруды айта келе кросс-листинг жүйесін ... ... ... ... – БҚ ... ... қор биржаларында белгілеу,
яғни шетел эмитенттеренің БҚ-н Қазақстандық қор ... баға ... ... ... транзакциялық шығындарын азайтып, ұйымдастырылған
нарықтың құралдар тізімін көбейтеді.
Нарықта сенімді әрі транспарентті бенчмарканың жоқтығы байқалды, бұл
көптеген ... ... ... мөлшерлемесі бар ... ... ... ... ... ... ... болуы деривативтер үшін бағаның құрылуы, теңгедегі баға құралымын
транспарентті ... ... ... ... ... ... КИБОР
ставкасынан басқа анықтаушы жоқ.
2007ж. наурыз айының аяғына қарай ЕДБ – АҚ”ТуранӘлемБанкі”, ЕБ АҚ ... ... “ЕБ ... АМРО Банк ... Халық Банк,
Казкоммерцбанк, ... ...... ... нарығының
өзіндік индикаторын – “Казпрайм” индексін пайдалануды бастау туралы
жариялады.
Жобаның ... ЕБРР ... үлес ... ол жалпылама бенчмаркілердің
құрылуында пайдаланылатын халықаралық стандарттар мен ... ... ... ЕБРР ... бенчмаркіге байланыстырылған өзінің
облигацияларын шығаруды жоспарлауда.
Қазіргі кезде Казпрайммен жұмыс істеуші банктер саны алтау, бірақ ... онға ... ... ... Бұл ... “банктік клубқа” мүшелікке ... ... ... ... ... ие ... жергілікті жұмысында
белсенді жұмыс жүргізуге, индикаторды құрушы банктердің талаптарына ... ... ... ... шығарудың жанама мақсаты – бұл ... ... үшін ... ... болып табылады. Бұндағы ерекшелік
спрэд 100 базистік ... ... бола ... яғни ... 1( дан ... Егер ... алу ... белгіленсе, ал сату 6( белгіленсе, онда
олардың арасындағы айырмашылық жылдық бір пайыздан ... емес ... ... минут ішінде қатысушылар берілген бағамдар бойынша мәміленің жасалуын
талап етуі мүмкін, бұл ... ... ... нақты индикаторға
айналдырады, бұл өз кезегінде ... ... ... ... ... ... бұл ... белсенді қатысуы ұсынылады.
Алдағы 6 ай ішінде көптеген банктер АйПиО-ға (акциялардың бірінші ашық
орналастырылуы) шығуға жоспарлауда. Қазақстанның ДСҰ-на ... өз ... ... ... ... ... бірақ бір жағынан халықаралық
капитал ... қол ... ... ... ... инвесторлармен
арақатынас орнату стратегиясы туралы мәселе ... ... ... ... үшін бұл жақсы тәжірибе бола алады, себебі қарыздануды
өсіру ... ... бар, ал ... ... ... ... банктер саны аз.
АйПиО- маңызды кезең болып келеді, бұнда банктер табыс көзін қалайша
диверсификациялай ... өте ... ... ... мәселе –
тәуекелдерді басқару, бұл әр банк үшін ... ... ... ... ... ... бар, ... кезде капитал бар.
Көптеген банктер дивидендтерді үлестірмейді, бірақ бұл жеткіліксіз. Өткен
жылы көптеген қызықты ... ... ... көптеп тарту үшін
құрылымдық гибридті ... ... ... ... ... ... бойынша жұмыс істеу керек, ал бұл несиелі карточкалар мен жобалық
қаржыландыруды арттыруды білдіреді. Әрине, ... ... ... тарту
керек, ал нарық қазақстандағы тәуекелдерге өте сезімтал, сондықтан бұл
стратегияны жалғастыру керек. ... ... ... ... ... ... бұл ары қарай дамуы үшін әр банктің түпкілікті нәтижесі
болады. ... ... ... ... ішкі шаруашылығын халықаралық
стандарттарға сәйкес тәртіпке келтіруі керек.
Банктер ... ... ... ... және қор ... , ең ... қор базасының көлемін 5 жылдан артық
мерзімге орналастырылған еурооблигациялар есебінен ... ... ... артуда.
ҚР-да коммерциялық банктер бағалы қағаздардың шетел нарықтарына шыға
бастауына ... ( ... ... ... ... тәсілі
ретінде еурооблигацияларды қарқынды шығару ұсынылып отыр.
Қазақстанның тәуелсіз ... ... және ... ... қаржы
институттарына одан жоғары рейтинг беруімен қоса еурооблигациялық нарыққа
біздің банктер де шықты. Бірінші ретте өздерінің ... ... ... ... бірінші үштігі: Казкоммерцбанк,
ТуранӘлемБанкі, ХалықБанкі шықты. Сондай-ақ алдыңғы банктік құралдарды ... ... ... ... де ... ... ... Банк.
Еуробондтар есебінен тартылған ақша базасының жиынтық көлемі банктерге
жергілікті нарықта өзінің қатысуын ұлғайтуға, бәсекеге ... ... ... ... ... ... кемінен несиенің ұсынылу бағасын
азайтуға мүмкіндік береді.
Қорытынды
Жұмысты қорытындылай келе, БҚ-мен операциялар банктің инвестор ... ... және ... ... ... жұмылдырудың икемді әдісі
болып табылады. Көптеген елдердің ... ... ... ... және жергілікті қор нарығындағы ерекше ролін атап
көрсетеді. Қазіргі кезде банктердің БҚ шығаруы ... ... ... ... ... ... ... БҚ-ға инвестициялау үлесі артуы
байқалады, бұл ... ... ... ... ... Коммерциялық банктер БҚ-мен операцияларды бірнеше мақсаттарда
жүргізіледі:
▪ БҚ эмиссиясы арқылы дәстүрлі ... және ... ... қосымша ақша ресурстарын тарту;
▪ Банкке төленетін дивидендтер мен пайыздар және БҚ ... ... ... ... ... алу;
▪ БҚ-мен операциялар бойынша клиенттерге кеңес беру;
▪ Банктің ықпал ету сферасын ... және ... ... мен ... түсетін ұйым құру арқылы жаңа клиенттерді
тарту;
▪ Банктің өтімді активтеріне салымдар табыстылығын қамтамасыз етуде
өтімділіктің қажетті деңгейін ... тұру ... банк ... мақсатында еркін айналатын БҚ ... ... ... ... ... ... бар, ... барлық БҚ-
дың бақылау пакеттерін стратегиялық инвесторлар сатып алып, нәтижесінде БҚ
екінші нарықта айналмайды. ... ... ... ... ... саудаға жіберілген құралдарды портфельге жинақтай
бастады. ... өсуі ... ... ... ... ... алу тенденциясы байқалды. Қор биржасында БҚ-дың өтімділігі жоқ деп
айтуға болады. ... БҚ қор ... ... тек ... ... ғана
бар, бұл банктерге ұзақ мерзімді инвестициялауына мүмкіншілік тудырмайды.
Коммерциялық банктердің қор нарығында жұмыс істеуіне ... жоқ. ... ... бұл инвестициялау құралдарының жеткіліксіздігі, ТБҚ жоқтығы
не тым аз болуы, тікелей ... ... ... ... ... БҚ-
дың еркін айналыстағы саны жоқ болуы факторлары әсер ... ... ... мақсатында коммерциялық банктер облигацияларды
көптеп пайдаланады, әсіресе соңғы ... ... ... ... ... ... ... қарқынды орналастыруда. Бұл
тартылған қаражаттар қайтадан ... ... ... ... ТМД
елдерінде банктердің нарықтағы өз үлесін нығайту үшін ... ... ... ... өз ... өз құрылымымен ерекшеленетін,
облигацияға қатысты бірқатар басқа ... ... ... ... ... Қазақстанда коммерциялық банктер негізінен акциялар мен
облигациялармен жұмыс істеуде, оның БҚ портфелінде МБҚ ... ... ... ... ... бірақ сонда да ... ... ... ... аса ... ... ... баламалы БҚ шығару
қажеттігі туындауда, бұнда ... ... ... ... шетел
валюталары болып келетін ТБҚ ғана пайдаланады, алайда әлемдік тәжірибеде
коммерциялық ... ... ... ... ... “классикалық” БҚ
салынған ТБҚ пайдалануы көрсетіледі.Бұнда сондай-ақ, ... ... ... бұл ... ... ... ... етеді.
Қазіргі кездегі негізігі мәселе бұл ... ... мен ... ... ... дәйектілігі
туады. Бұл біріншіден, банктердің бір-біріне ... ... ... қор ... ... ... БҚ-ын сипаттайтын айқын
индикатор жоқтығы. АҚ”ВлютТранзитБанк” банкроттығы тәжірибесі ... қор ... ... дәрежеде БҚ эмитенті туралы ақпараттарды
көрсете алмайды. Бұл ретте наурыз айының ... ... ... индикаторы енгізілген болатын. Аналаитиктердің пікірінше болашақта
бұл индикатор қарқынды дамиды деп ... ... ... факторлары
жағдайында банктердің БҚ-мен операциялардың келесідей негізгі ... ... ... ... ... ... ... көбеюі;
• Бірінші және екінші ретті нарықтардың белсенді жұмыс жасауы;
• Облигациялар эмиссиясыныың артуы;
• БҚ бойынша қарыздану мерзімін одан ары ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылуы;
• Базалық активі “классикалық” БҚ болып табылатын БҚ түрлерін көптеп
шығаруды пайдалану.
Қазақстанадғы коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... келе келесідей нәтиже
шығаруға болады. Қазіргі кезде Қазақстанда БҚН қарқынды дамуда, банктер қор
нарығында негізгі ... бола ... оның ... істеуінің негізгі
анықтаушысы болып табылады және ... ... ... ... ... ... ықпал етеді. Болашақтағы бірқатар оң
тенденциялардың (Қазақстанның ДСҰ-на ... ... ... пайда
болуы, туынды БҚ түрлерінің көбеюі, БҚ өтімділігінің артуы т.б) ... ... ... операциялардың барлық мүмкіншіліктерін
пайдалануға мүмкіндік береді.
Барлық дипломдық жұмысты ... ... ... ... ... ... тек банктердің өздеріне ғана емес, сондай-
ақ бүкіл қор нарығының, сәйкесінше экономиканың дамуына ... ... ... ... ... ... банктердің БҚ-мен нарығының дамуымен
бірге ... ... ... ... ал ... ... әрі ... БҚ-ға қол жеткізе алады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 Рынок ценных бумаг. Под ред. В.А.Галанова, А.И.Басова. Москва, 1999.
15 ... ... ... ... ... 1997 ... 5 ... заны
3 Курс экономики. Учебник. Под ред. Б.А.Райзберга. Инфра-М., 1997ж, 373
бет.
4 Каирленов М. От ... до ... ... ... ... Алексеев Т.А. “Рынок ценных бумаг”. М.: 1995./ 13б.
6 Курс ... ... /Под ред. ... М.: – 1997; ... ... 1991 – 2001 годы. Информационно – аналитический сборник.
Агенство РК по статистике, ... Г. ... ... фондовый рынок: важнейшие этапы
развития.// Рынок ценных бумаг Казахстана. № 12 (104) ... 2004. ... Я. М. ... ... бумаги и фондовый рынокң. М.: 1995. 71 бет.
10 Сравнительный анализ национальных ... ... ... стран мира // Рынок Ценных Бумаг.№ 7, 2001.
11 Фондовый ... ... - ... Европейского союза. // О.Хмыз. МЭ и
МО, .№ 4, 1998, 113-122 б.
12 ... ... ... Г.П.- М.: ... отношения, 1991,
20б.
13 Рынок ценных бумаг ... 11\2006 ... ... Г.Н. ... ... финансового рынка в целом и
рынка ценных бумаг в частности: достижения и перспективы. РЦБК, 2004г., ... ... ... ... ... ... ... .Шалгимбаева Г.Н. Развитие казахстанского финансового рынка в ... ... ... ... в ... достижения и перспективы. РЦБК, 2004г., №3.
17 Брокеры и регистраторы на РЦБ./Учебное ... ... ... ... 2000
18 ШалгимбаеваГ.,Максимова Н.О создании рынка казахстанских депозитарных
расписок//РЦБК.2002.№11
19 Банки раскупают ... // Мир ... - 2007. ... Супрунович Е.Секьюритизация активов: опыт и ... ... ... ... от 2 июля 2003 года № 461-ІІ «О ... ... Гражданский кодекс Республики Казахстан
24 Закон Республики Казахстан «О секьюритизацииң
Қосымша А
Мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша операцияларды ... ... 9 ... ... бағалы қағаздар нарығында
клиенттерге қызмет көрсетуде бағалы қағаздар бөлімшелерімен қарым-қатынасы
мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша брокерлік операцияларды ... ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... ... | | ... | | |
| ... ... | | ... | | |
| ... ... | | ... | | |
| ... ... | | ... | | |
| | ... | | ... | | |
| | ... | | ... | | |
| | ... | | ... және | | |
| | ... | | ... алу | | |
| | ... | | ... ... | | |
| | ... | | ... | | ... ... ... |Екі ... мбқ |Тапсырыстың |Шаттқа қажетті | ... ... ... ... |ақпарттық-құжаттард| ... ... ... беріп, |рға қол |ақпарат, |толтырылуын |ың бар екенін | ... ... ... |қолдау алғаннан | ... ... ... ... ... ақы |дұрыс |кейін және қажетті | ... ... ... ... ... ... қағаздар | |
| ... ... |Back ... ... ... сату | |
| ... 2 ... |offіce |болатын |клиентке ... ... |
| ... |Басқармасының|Қазынашы|аукцион |себеп |(сатып ... | |
| ... ... |лық ... ... ... | |
| ... және |және |Департам|клиентке |оралады. ... үшін | |
| ... ... ... ... |Қазыналық | |
| ... ... ... ... Back| |
| |ң ... |ді. ... |кейін және ... | |
| ... ... | ... ... ... | |
| ... |Төраға | ... |соң ... ... | |
| ... ... | ... |Департаментті|тапсырыс орындаудан| |
| ... ... Бас | |мбқ |ң Back ... ... |
| ... ... | |портфеліне |offіce-нің |және бұл туралы | |
| | |қол ... ... ... ... | |
| | ... мөр | |жүргізеді. |есептеу үшін ... | |
| | ... | | ... | | |
| | ... | | | | | ... |Мемлекеттңк |Келісім-шарты| | | ... ... ... ...... | | ... ... қол ... ... |қағаздар | | | | ... ... ... |
|Басшысы|нарығы және | | | | ... ... ... |
| |мбқ | | | | ... ... |
| ... | | | | ... | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | |
| |ы ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... | | ... алу – сату | ... | |а қол ... | | | ... ... | ... | | | | ... ... | ... | | | | | ... қол | ... | | | | ... | ... | | | | | | | ... | ... мөрін | | | ... ... | ... ... | | | ... және | ... | | | | | ... ... | |
| | | | | | ... қол қояды| |
| | | | | | ... банк ... | |
| | | | | | ... | ... | ... ... |1901184 және ... қағаздар |ҰБ-тен аукцион |
|ық | | ... ... банк ... ... ... өкім ... | ... ... ... |904 ... |кейін клиент үшін |
|менттің| | ... ... ақша ... ... ... | | |ер ... ... ... ... ... |
|offіce | | ... ... ... сату ... ... ... |
| | | ... ... ... ... қағаздар |/биржа орындалғанаын |
| | | ... ... ... ... ... ... |
| | | |ң ... ... ... |клиент үшін куәлік |
| | | ... ... ... алу - сату ... ҰБ өкім |
| | | ... |клиентке |жағдайында |келісімін дайындап |алғаннан кейін биржа |
| | | ... ... ... ... ... |1904484 ... |
| | | | ... |шатында |бойынша өкім |бағалы қағаздарды |
| | | | | ... ақша ... МБҚ ... ... |
| | | | | ... ... жағдайында |қаражаттар қалдығын |
| | | | | ... ... жазу ... ... өкім |
| | | | | ... ... өкім ... ... ... | | | | | ... ... ... ... ОАО ... ... ... =
Á² áîéûíøà òàáûñ
Îðòàøà ïàéûçäûº ºîéûëûì
х
100%
ÁÀ±ÀËÛ ²À±ÀÇÄÀÐ
Êîðïîðàöèÿëàðäû» ¾ëåñòiê ... ... ... ... ... êó¸ëàíäûðàòûí (îáëèãàöèÿ, íîòà, ñåðòèôèêàò) æàçáà º½æàòòàðû
Êîðïîðàöèÿëàð íåìåñ ¾êiìåòòiê âåäîìñòâîëàð øû¹àðàòûí æàé àêöèÿëàð, ï½ðñàòòû
àêöèÿëàð ìåí îáëèãàöèÿëàð
Àêöèÿ, îáëèãàöèÿ, íîòàëàð ìåí ... ... ... ... ... îáëèãàöèÿ ôîðìàñûí ºàáûëäàéòûí èíâåñòèöèÿëàð
̾ëiêêå ìåíøiêòi áiëäiðåòiíiíå, ñîíû» íåãiçiíäå ì¾ëiêêå º½ºûº áåðó íåìåñå
¼òêiçóге áîëàòûí ñåðòèôèêàòòàð. ... ... ... æàé æ¸íå ... ... ... êîíîññàìåíòòåð, àéíàëûìäà¹û ñêëàäòûº
êó¸ëiêòåð æ¸íå ò.á. æàòºûçûëàäû.
Íàºòû àêòèâòåðãå (ôèçèêàëûº) òàëàïòàðäû ... ... ... ... ... ... ... áåðåòií º½æàòòàð
БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫ
КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНК
ЭМИТЕНТ
ДЕЛДАЛ
ҚАРЖЫЛЫҚ БРОКЕР
ИНВЕСТИЦИОНДЫҚ КЕҢЕСШІ
СЕНІМ БЕРГЕН ТҰЛҒА
ДЕПОЗИТАРИЙ
ИНВЕСТОР
1 сурет. Бағалы қағаздардың жіктелуі
БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР
КІРІС ТӨЛЕУ
ЖӨНІНЕ ҚАРАЙ
ЭМИТЕНТІНІҢ
СИПАТЫНА ... ... ... түрлі қорлар-
дың
Жергілікті әкімшілік-
тердің
Қазыналық вексельдер
Қазыналық облоблигациялар
Кәсіпорын облигацияциялары
акциялары
облигациялары
Депозиттік сертификаттары
Фьючерстері
Коммерциялық
вексельдері
чектері
облигациялар
акциялар
қарызды
қарызды-
үлесті
әр түрлі
эмитенттердің
Қазыналық
вексельдер
Депозиттік
сертификаттар
опциондар
әр түрлі
эмитенттердің

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның бағалы қағаздар рыногы61 бет
Бағалы қағаздар және қаржы рыногы9 бет
Бағалы қағаздар рыногы8 бет
Бағалы қағаздар рыногы туралы6 бет
Бағалы қағаздар рыногы, онын мәні және негізгі белгілері15 бет
Бағалы қағаздар рыногы, оның мәні және белгілері7 бет
Бағалы қағаздар қаржы рыногы29 бет
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бағалы қағаздар рыногының қалыптасуы мен дамуы38 бет
Қазақстан Республиксындағы бағалы қағаздар рыногының қалыптасу және даму проблемалары55 бет
Қазақстандағы бағалы қағаздар рыногын мемлекеттік реттеу және оның нәтижелілігін арттыру міндеттері25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь