Қазақстан Республикасының табиғаты

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ТАБИҒАТЫ ... ... ... ... ... ... ... ...4


ЌОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13

ЌОЛДАНЫЛЃАН ЄДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
Қазақстанда неше жыл тұрсаңыз да, бұл елдің ұланғайырлығы тыныс алады. Бұл елге алғаш рет сапар шеккендердің барлығы оның кең өрісің таңданады. Қазақтын жерінің сипаты - асқар таудың биіктігі мен шексіз даланың кеңдігі - қазақтың мінезінің кең пейілдігіне мен көшпелі өнер-мәдениетіне жер еткені даусыз.
Қазақстан шығыстағы Алтай тауынан батыстағы Каспий теңізіне дейін 3000 километрге, солтүстіктегі Орал тауынан оңтүстіктегі Тянь-Шань тауына дейін 2000 километрге созылып жатқан ұланғайыр өлке. 1991 жылғы санак, бойынша қазақ халқының жалпы саны 10 миллионға жетті. Оның ішінде, Қазақстанда туратыны - 6.797.000, бұрынғы ССРО мемлекеттерінде тұратыны - 1.665. 000, басқа мемлекеттерде тұратыны -1.535.000.
Көшпелі қоғамның мәдениеті мен өнері біздің қазіргі ұғымымыздағы, өз-өзіне жетіскен мәдениет пен өнер емес, парқы одан да биік - қоғамды сақтаудың және көркейтудің ең басты құралы болып табылады. Көшпелінің өнерін түсіну үшін, әүелі оның дәстүрлі мәдениетінің ерекшелігін танып алу керек. Көшпелінің байырғы ұғымында жер тағдыры мен ел тағдыры біртұтас, тіршілік пен шаруашылық жайы, тұрғын салты, киімі, тамақ ішуі, адамның мінез құлқы Табиғат Анамен екі арадағы жарасыммен өлшенеді, соның низамдарымен қалыптасады. Осы тұрғыдан келгенде көркем безендірілген фотоальбом, бейтаныс халык,пен білісудің, оның рухын танудың ең тамаша құралы болып саналар еді. Елдің келбетін тану, әуезін естуоны тұрған бойында тұтас түйсіну, оның жанымен тіл қатысу деген сөз. Ал нәсілдің жаны - қара жерден айырып алғысыз.
1. В.И.Фурсов, Т.Ергалиев “Общая экология Алматы” 1996 г.
2. Эколого – географическое исследование Казахстана (межвузовский сборник трудов) Алматы 1994 г.
3. Экологическое состояние окружающей среды в Республике Казахстан. Алматы 1998 г.
        
        ЖОСПАР
Кiрiспе…………………………………………………………………………...3
Қазақстан республикасының табиғаты………………………….4
ЌОРЫТЫНДЫ…………………………………………………………………..13
ЌОЛДАНЫЛЃАН ЄДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ…………………………………….15
Кiрiспе
Қазақстанда неше жыл тұрсаңыз да, бұл ... ... ... ... Бұл елге ... рет ... шеккендердің барлығы оның кең өрісің таңданады. Қазақтын жерінің сипаты - асқар ... ... мен ... ... ... - ... мінезінің кең пейілдігіне мен көшпелі өнер-мәдениетіне жер еткені даусыз.
Қазақстан шығыстағы Алтай тауынан батыстағы ... ... ... 3000 ... ... Орал тауынан оңтүстіктегі Тянь-Шань тауына дейін 2000 километрге созылып ... ... ... 1991 ... ... бойынша қазақ халқының жалпы саны 10 миллионға жетті. Оның ішінде, Қазақстанда туратыны - ... ... ССРО ... ... - 1.665. 000, ... ... тұратыны -1.535.000.
Көшпелі қоғамның мәдениеті мен өнері біздің қазіргі ұғымымыздағы, өз-өзіне жетіскен мәдениет пен өнер ... ... одан да биік - ... сақтаудың және көркейтудің ең басты құралы болып табылады. Көшпелінің өнерін түсіну үшін, әүелі оның дәстүрлі ... ... ... алу ... ... байырғы ұғымында жер тағдыры мен ел тағдыры біртұтас, тіршілік пен шаруашылық жайы, ... ... ... ... ішуі, адамның мінез құлқы Табиғат Анамен екі арадағы жарасыммен өлшенеді, соның низамдарымен ... Осы ... ... көркем безендірілген фотоальбом, бейтаныс халык,пен білісудің, оның рухын танудың ең тамаша құралы болып саналар еді. ... ... ... әуезін естуоны тұрған бойында тұтас түйсіну, оның жанымен тіл қатысу деген сөз. Ал ... жаны - қара ... ... ... ... табиғаты
Батыс-Сібір ойпатының оңтүстік бөлігін алып жатқан алаптың басты бедері, ... ... және ... оның ... жайы мен ... ... ... белгілейтін тау мен ойпаңы емес, орман-тоғай, өзен-көлі емес - сахарасы.
Сахара белдері Каспий жазығының солтүстігі мен Алтайдың етегі аралығындағы 2200 км ... алып ... ... ... ... ... қар мен мұз құрсанған, бірде хош иісі аңқып, мың сан шөбі жайқалған, өмір жырына бөленген ... Бір ... ... ... ... ... сахара, шындығында өсімдік, жануар және адам тіршілігінің қайталанбас симбиозы ... ... ... ... шомған адамға өзінің бар сырын ашады, рух ... ... ... ... бернесі, символы - жусанның кермек иісі. Қазакдың арғы атасы болып саналатын көне қыпшактардың аңызында Сыршан хан өзінің інісі Атрақты ... ... ... кел деп ... осы ... ... есіне салады...
Сахараның ең жақсы кезі - көктем. Көлеміне көз жетпес ұлы дала өзінің көгімен көз қарықтырады. ... ... ашар ... бар. Бозторғайдың неше атасы, бірі сонау зеңгір көкте, бірі ... бойы ... бірі жер ... ... ... дейін сахараны әнге бөлейді. Ауаны айқұш-ұйқыш тілгілеп қарлығаш пен күшіген ұшады, ... ... құс ... ... ... ... жүреді. Суда таз үйрек шолпылдата шомылады, аспанда айнала өзіне жем іздеп лашынның кенжесі ұшады. Жерде құжынаған қоңыз, ... мен ... ... ... ... бір ... алға созып дәуіт отыр. Қазақтың ескі нанымы бойынша жолдан ... адам осы ... ... алуы керек. Оның алға созылған аяғы тура жолды көрсетеді - мыс. Алаңқайда ... ... ... даланың өзендері мен көлдерінде манар менен табан балық, алабұға, шортан, жайын, қаяз, көксерке, қарабалық, су тасбақасы мен шаян ... мен ... ... пен ... ... пен Жетісу өзендері бойындағы, Арал алабындағы (Қазақстанда бірнеше мың көл бар, оның көбі - 1 ... ... ... ... ... мен ... маңайында қисапсыз тіршілік түрлері бар. Тау бөктерлеріне қарай бұлбұл ұялайды, бүркіт мекендейді, түлкі мен қасқыр үйрек-қаз, қоян ... ... киік пен ... ... Құм шағылды қыста да к,ар баспайды, есесіне жаздың аптабында құмды қазған адам су табады... Түнде жер тұсауы ... ... ... түседі, алқаракөк аспанға бадырайған алтын жүлдыз шашылып шығады. Тынық ауада жылқының кісінегені, ... бык, ... ... ... Жаздың ми қайнатқан аптабы мен қыстың сүйектен өтетін ызғарының ығында өскен қазақ (мысалы, Қазақстанның солтүстік-шығысындағы жаз бен қыс ... ... 41 ° С ... ... пен ... ... шыдамды. Көшпелінің осындай төзімді болуы шарт. Қар алғаш ери бастағанда - ақ ... ... ... ... ... көше ... Мұндай маусымдык, көші-қон 50-100 шақырым аумағында жүріп отырады, алайда кейбір рулардың жылдық көш аясы 2000 шақырымға ... ... ... ... ру ... ... ... тек бір жолмен ғана жүреді, осыдан жүз мың жыл бүрын өмір сүрген ... ... ... мен құдыкдарына тоқтайды, солар қыстаған жерді қыстайды. Қазақстан жерінің 95% жылдың жауыншашын көлемі 400 миллиметрден аспайтын қуаң ... ... мен Араб ... ... ... ... жер. Қазақстан жерінің жартысын дерлік жылдық жауын-шашын көлемі 80-180 миллиметрден аспайтын шөл алаң алып жатыр. ... ... ... жоқ десе де ... Бұл ... де, себебі Қазақстан мұхиттардан алыс, Еуразия құрлығының орта ... 40-55 гр. ... ... мен 46-87 гр. ... ... ... алып ... Жерінің 40% артык, - шөлейт, 20% артык, - жартылай шөл, 20% - далалық аймакдар, ал 7% ғана - ... дала алып ... ... ... ... үстірттер (мысалы, Маңғыстау, Торғай, Орал жем үстірттері) және тақырлар (мысалы, Бетпақ дала), ... ... ... ... мен Іле ... және ... ... да батыс сілемдері сияқты қарлы шың, сарқыраған өзен мен ... ... тау ... құрайды. Қазақстанда жазық жер көп болғанымен біркелкі бедер, бірқалыпты ландшафт аз кездеседі. Сахарада көз ... ... адыр мен ... тау көп ... Жол бойындағы бұндай адастырмас белгілерді қазақтар қасиетті санайды. Бұрабай көлінің ортасынан өсіп шыққандай болып көрінетін Оқжетпестің ... ... ... ... жанасқан, шыңдарындағы аппақ қар еріп етекке зәмзәм суы болып ... ... ... ... ... ... әнге ... (биіктігі 6995 м болатын Хан Тәңірі 8848 м ... ... сәл ғана ... ... оңтүстігіндегі Қазығұрт жайлы аңызда топан суы қаптаған кезде Нұх пайғамбардың кемесі осы таудың шыңына ілініп қалыпты да, тұрағына айналыпты деп ... ... ... ... «жер ... - ... тау» дегенді уағыздайтын мифпен, осы мифтен туындаған, тауды киелі санап оған табыну дәстүрімен астасқан.
Қазақтың негізгі ... - ... және ... ... ... ... Орталық Қазақстандағы адырлы дала және соның аумағындағы үстірттер.
Көне ... бері ... ... жерін көшпелі малшы тайпалар жайлаған. Көшпелі мал шаруашылығы ... ... түйе және қой ... ... мал) ... аз, жауын-шашыны жетімсіз континенталдық қуаң ықылымға лайық жалғыз ғана ... түрі еді. ... ... мен ... көлі - ... ең ... екі табиғи су қоймасы, оның үстіне Арал теңізі ... ... ... ... ... ... қазақ сахарасы кіретін Еуразиядағы көшпелілік - көне ... Оны б.д. ... ... ... ... пайда болды деп жорамалдайды. Ол негізінен табиғат және ... ... - яғни ... мен судың жетімсіздігінен туындаған. Бүгін де Қазақстан жер қазынасының 190 млн. гектардайын (85,5%) жайылым мен шабындық құрайды. Бір ... бір ... ... жері далалык, жерде 5-7 гектар болса, шөлейт және шөл аймақтарда 12-24 гектар болатын болған. Даланың аша тұяқ қоңыр ... ... ... құлан, тарпаң, қаптағай) жайылу-көшу реті негізінен көшпелілердің көшіқон ретімен қосанжарлас келетіні ... ... ... күн ... малшы халықтар о баста жабайы аңдардың соңынан еріп отырған, аңшылықтың арқасында жабайы аңдар азайып, үй хайуанының өрісі ... - ... ... ... ... ... ... Жылқы эпоста, ертегілерде жырланған. Қанатты тұлпар Батыс ... ... ... ... Пегас сияқты ақын шабытына нәр беретін көшпелілер әдебиетінің сүйікті кейіпкері, Қазақстанда ұланғайыр ... ... ... ... жылқы - құландар әлі де бар. Сұрыптау барысында жүріске төзімді жылқы тұқымдары өсірілді. ... ... мен ... ... және ... ... қабілетіне орай жылқы көшпелі тұрмыстың тірегіне айналды. Сондай-ақ жылқы жем мен суға кірпияз, жайылым аумағы ... 5-6 ... ... Сол ... ... ... Масановтың пікірінше «жылқының Қазақстан бойынша табындағы салмақ үлесі 13% сәл ғана асатын болған». Көшпелі шаруашылықтың ... ... ... жайылым талғамайтын, қоренде мал-қой, еді. Қойдың мал басындағы үлесі 60% болатын. Көшпелілер өздеріне ... ет, сүт және киім мен ... ... ... осы ... ... даланың орны бөлек ерекше малы - дала кемесі атанған түйе. Түйе алып күш ... 10 ... ... от ... су ... жүре ... Ол да сүт пен ет, ... жүн береді. Түйенің мал басындағы үлесі шамамен 4% болады, ал Қазақстанның кейбір батыс аймақтарында оның үлесі үш еседей көп. Ешкі ... ... - 10%, ірі ... ... - 12% ... ... пен таулы аймақтарда қазақтар қодас өсірген. Бұлар биік таулы аймақтың ауа райына әбден төселген хайуан.
Жер ... ... ... көшпелілер малымен бір жерге көп тұрақтамаған. Кері жағдайда жер тамыры қырқылып ұзақ уақытқа шаруашылык, айналымынан шығып қалар еді. Малды ... қай күні алып ... ... ... ... қай күні қай ... ... кету керек –осының барлығын көшпелі малшы жақсы білу керек болған. Мал сүмесін көздеген көші қон - күнкөрістің ғана қамы еді. ... ... орай ... екі ... ... жөні болған. Бірі -ендей көшу (оңтүстік-солтүстік). Екіншісі - өрлей көшу. Бұл таулы ... ... ... ... ... көшу ... ... аймақтарда көштің үшінші түрі - құдықты, суатты айнала көшу жөні болған. Көштің жөні егжей-тегжейлі тиянақталатын болған. Әдетте құдық пен суат бір ... ... ... бір тәртіппен кезектесе пайдаланылар еді.
Жайылым да осылай жыл маусымдарына орай жайланатын болған. Қыс қыстауға оңтүстікке қарай көшетін ... ... ... тұрақты жұрт болған, аз-маз пішен сақталған. Малдың көптігі мен жайылымның тарлығынан шаруашылықтар бір-бірінен алшақ орналасатын болған.
Қыс - ... үшін ... ... толы ... ең ауыр мезгілі. Ерте көктемде - ақ сахара жұрты малын айдап көктемеге шығатын болған. Мал осы жерде ... ... ... осы ... аяқталған. Дүние бір айналып тағы да жаңа тіршілік табалдырығына -Наурызға келді. ... елі ... ... көп бөгелмей, малын айдап жайлауға аттанатын болған.
Жайлау - көшпелі үшін ең ... кез. Мал ... ақ ... ... ... кез. Қиыр қонып, шет жайлап кеткен ағайын-туғанмен қауышар, риясыз ойын ойнайтын, тойын тойлайтын шақ. Сондай-ақ бұл ... ... ... ... ... киім тігіліп, киіз басылады, кілем тоқылады. Қырк,үйектің алғашқы суығы шалынғанда ел күзеуге ... Бұл ... қой мен ... ... жүні ... қысқа деп май шайк,алып, құрт қайнатылады. Қысқы қыстауға да осы жерден аттанатын болған. Көші-қонның осындай реті жыл ... ... ... ... ... ... қайталанбайтыны сияқты бір көш екінші көшке ұқсамаған. Бұл жерде қозғалыстың ырғағы және әлеуметтік ұжымдасу сипаты ғана мәңгі.
Тұтастай алғанда ... өмір ... ... ұқсамайтын бірегей құбылыс деуге болады. Бұл уақыт пен кеңістікті өзінше түйсініп, өзінше ұйымдастыратын ерекше өркениет. Көшпелілер жыл маусымдарын өте ... ... бір әнде ... олар ... ... көктемге ілесу үстінде жүреді. Көшпелі өзінің дүниетанымында, қозғалысты тіршіліктің басты сипаты деп таниды. ... бәрі - күн де, ай да, құс ... ... да ... ... Өмір мәні - ... Көшпелі тіршілігінің нәтижесі, атадан балаға көшкен мол тәжірибе мен танымға, білімге тікелей тәуелді. Көнеден мирас болып келе ... бұл ... ... ... салттар мен еңбек дағдылары құрайды. Көшпелі жұртта түр-түсі мен мінез-құлық сипатына, шаруашылықтағы ыңғайына, мініс қасиеттеріне орай жіктелетін үш жүз ... ... бар. Бұл ... келе ... ... білімнің шетсіз-шексіз екенін көрсететін бір ғана мысал. Қазақ өзінің жадында мыңдаған түрлі дыбыс, рең, иістерді сақтай алады. Ошақтағы оттан шыкдан ... ... ... ... ... киіз бен ... терінің иісі, көктемдегі шөптің жұпары, күзгі ащы нілдің, жаңа жауған қардың хош иісі -бұл ... ... ... ... келе «Отан» деген киелі ұғымды тудырады. Іле Алатауының бауырында апорт алма ... ... ... ... ... алманың бұл тұқымы балдай тәтті дәмімен ерекше хош иісімен дараланады. Қара күзде жиналған, шырыны шертіп тұрған алма ... ... ... ... ... ... ... бұрынғы астанасы, маңайын қаптаған алма бақтарына бола Алматы атанған. Осы өңірде туып-өскен адам үшін алманың иісі - ... ... ... еді. Әр ... ... ерекше белгілері, асыл дәмі болады. Оңтүстік өңір үшін бұндай белгінің үлкені - қырық түрлі тұқым ... ... бал ... ... Соның бірі қабығы ақ жолақ болып торланған, күлгін жасыл түсті, балдай қызғылт шіре болып келетін торлама. Киізге ... ... ұзақ ... бал иісі ... ... ... оятып, есіне естияр тіршіліктің алғашқы дәрістерін алған мекенін түсіреді.
Сахараның аса күрделі экологиялық тепе-теңдігінің жайы аңшылық аңызда ... ... Бір ... ... ... аңның етімен асыраған мерген аңшы болыпты. Тумалары макдаған сайын аңшы етті көп әкеледі екен. Ақырында қолпаш естімесе тұра алмайтын, мадақ пен ... ... адам ... ... ... ... ... жолыққан аңшы қанға құмартып, көзіне ілінгенін бие демей, құлын демей қыра бастапты. Оның атысын қойғыза алмаған достары шошып, қашып ... ал аңшы ... ... қыра ... Кенет оның алдынан бір аяғын ақсай басып сүттей аппақ тау ешкісі шыға келеді. Аңшы оңай олжа көрсе керек, ешкінің ... қуа ... ... ешкі ... оғын ... дарытпай шыңнан шыңға секіріп жоғары өрлей береді. Сәлден соң ешкі ... ... ... аңшы өзінің биік мұзарт басында тұрғанын аңдайды. Осы жерде ол құса мен аштықтан өліпті. Ағайындары тарыдай шашылып, тоз-тоз болыпты, ал ... ... ... ... ... ... өтеді екен. Содан соң барлық аңдардың анасы жайлы, мадакдың алдындағы адамдық әлсіздік, және ерте ме, кеш пе низамды ... ... ғана ... рулы ... де зауал келетіндігі жайлы аңыз қалыпты.
Осы тектес, шексіз ... ... ... ... ... ... ұғынып, Табиғат Анамен жарасым тауып тұру керектігі жайлы аңызертегілер көптеп саналады. Қазақтар тіршілікке тиянақ болған қара жерді ... ... деп ... ... қоршаған ортада жаттық дұшпандык, жоқ. Ол кеңістікпен күреспейді, ол онымен астасып өмір сүреді. ... ... ... ... ... ... өз ... бар. Әр құдық, қазған адамдардың есімін еске түсіреді, әр ... ... одан ... өткен, басып өткен сансыз ұрпақтың келбеті көрінеді.
Қазақтар тарихты биік тұтады. Әсіресе идеология мен субъективтік ниеттен ада, ... ... ... ауызекі тауарихқа үлкен құрметпен қарайды. Шежірені өзінің жеті атасын білу, арасы жеті атаға толмайтын адамдардың некелесуіне тыйым салу - бұл ... ... ғана ... сондай-ак, ұлаңғайыр жерді мекендеген халықты әлеуметтік тұрғыдан ұйымдастыратын қапысыз құрал. ХІХ-шы ғасырдың аяғы мен ХХ-шы ғасырдың басындағы сахара халқының тығыздығы бір ... ... 0,5-2 адам еді. ... ... ... ... далалықтары елсіз болып көрінер ёді, ал шындығында бұл ... ... ... жете ... өмір ... ... ... болатын. Шежіре бойынша сахараның барлық жұрты бір-бірімен ағайындық ... ... ... ... Қазақтың туыстыққа байланысты терминологиясы - әлемдегі ең тиянақты терминология. Түрлі рулардың адамдары арасындағы қатынас олардың әулеттік, туыстық ... ... ... олардың дастархан басындағы отырар орны мен сөз ұстау реті рулық жөнмен белгіленер еді. ... ... ... ... ... белгілерден, географиялық атаулардан ғана емес, сондай-ақ түрлі тарихи оқиғалардан, адамдык, ... де ... ... ... де, ... де ... ... адамдардың кісілік озык, сипаттарын, пенделік қалпын бүкпесіз суреттейді, осылайша ықылымға кеткен заманды қолмен ұстап ... ... етіп ... ... мен ... және болашақты салғастырудағы мақсат - адамзат арасында туған ... оның ... ... ... ұрпақтан бізге жеткен сананың жалғастырушысы екенін, және өзінің де шексіз ұрпақтың бастауы, атасы екенін ұғындыру. Демек бүгінгі күні өмір ... ... ... ... мен ... ... қатар ұстап отырғандай.
Ауызекі тарих, аңыздар мен эпос өткенді ғана сипаттамайды, сондай-ақ адам санасын ... ... ... алға ... деген жақындық, оған деген тәуелдік қазақ мінезін ұстамды, сабырлы етті. Тарихтың ұлы аласапыраны мен ойраны, дүниенің өтпелілігі қазакдың «Батыр-бір ... бай - бір ... ... ... ауыз ... толайымен таңбаланған. Малы үнемі тебінде жүретін көшпелі үшін жұт - ең ауыр нәубет. Қысқа ғана жылымықтан кейін аяқ астынан аяз ... жер ... ... аша тұяғы түгілі жылқының болат тұяғы ала ... мұз ... ... ... ғана отырған мал бірақ аптада қырылып қалуы мүмкін. ... ... рет ... ... ... ... ... деген - қолдың кірі шайылады да кетеді» деген сөз қалдырған. Сондай-ақ «Адам дүниеге ... ... ... ... ... сөз де ... қалған.
ЌОРЫТЫНДЫ
Төтенше сипатта өтетін шытырман өмір адалдық, сөзге беріктік, ... ... ... ... талап етті. Қазақтың қонақжайлығы сахараға келіп кеткен саяхатшылардың арқасында сөздің мәтеліне айналған. Аспан (қазақтың мифологиялық үрдісі бойынша - ... ... ... қоса ... несібе береді. Адам қайда жүрсе де несібесі өзімен бірге жүрмек. ... ... ... ... екен - оның ... ... үйіңде, сен оның несібесін беруге тиіссің. Егерде сен сараңдығың ұстап оның сыбағасын тығып қойсаң, ол бәрібір саған бұйырмайды, бұзылады, жойылады. Бұл ... ... асың мен ... ғана ... оған бөлген уақытыңа да қатысы бар. Сол себепті қазақ, өз аяғымен келген қонақты «Құдайы қонақ» деп атаған.
Адамның өзі де бұ ... ... ... ... бір-біріне қонақ. Жадына сансыз ұрпақтың тәжірибесін түйген халық қана мәңгі.
Қазақ тарихында Асан ... ... ... ... ақын ... Ол ... халқына қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған, қасқыр мен қой қатар жайылған, шөбі шүйгін, суы бал, мәңгі ... ... ... ... ... төрт тараптың барлығын кезіп шыкдан Асан Қайғы жер бетінде ондай мекеннің жоқ екенін, әрбір жерде сол ... бір ғана ... бар ... бұл қасиеттерді жер кезіп қана, көшіп қана жадыңда жинақтауға болатынын қайғыра отырып мойындайды...
Аңызбен астас тағы бір тұлға қазақтың арғы ... ... Ата, ... фәни ... көзі ... ... ... өмір іздеп жолға шығады. Желмаясына мінген ол шығысқа жол тартады. Жер шетіне жеткен ол әлдебір түсі суық адамдардың көр ... ... ... Бүл кімнің көрі деген сұраққа олар «Қорқыттың көрі» деп жауап береді. Түйесін бұрған ол енді ... ... ... соң ретімен солтүстік пен оңтүстікті де. кезіп ... Және ... ... де ... ... ... көр қазғандарды ұшырастырып отырады. Ақырсоңында ажалмен алысқаннан құса болған ол ... ... - ... ... ... ... ... келеді де, өзеннің жағасындағы жалғыз талды шауып содан ойып қылшекті аспап қобызды ... ... ... мойын терісінен қобызға көн тағады да, түйенің терісін өзеннің орта тұсына ... өзі ... ... ... ... күй ... Бірінен бірі өткен көрікті күйлерді тоқтамай жиырма жыл ... ... төрт ... ... ... үнін ... ... ғана келеді екен. Ажалдың өзі оған қол қата алмапты. Тек Қорқыт өзінің ажалсыздығына сеніп, шаршап, қалғып ... ... ... ... кебін киіп келіп, оны шағып өлтіріпті. Оны ... биік ... ... Қазір осы жерде, Қызылорда қаласының маңайында Қорқытқа ескерткіш қойылған.
Қорқыт өлді, бірақ дүниенің фәни ... ... ... ... баян ... аңыз қалды артында. Сол себепті көшпелінің дүниесін жете танығысы келген адам жол соңында, оның аңызы мен шежіресі-нде, ою-өрнегі мен эпиқалық ... ... ... ... тұрмысында астарлана бедерленген өнеріне келіп тірелер еді. Көшпелі жұрттың мәдени мұрасын байыптай зерделеген адам қазақ ... ... ... ... мен байлығын қапысыз таныр еді.
ЌОЛДАНЫЛЃАН ЄДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
В.И.Фурсов, Т.Ергалиев “Общая экология Алматы” 1996 ... ... ... ... ... сборник трудов) Алматы 1994 г.
Экологическое состояние окружающей среды в Республике Казахстан. Алматы 1998 г.
18

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автомобиль жолдарын табиғаты күрделі ауданда жобалау25 бет
Айтыс өнерінің психологиялық табиғаты және этномәдени құндылықтарды дамытудағы рөлі65 бет
Аралық соттар: құқықтық табиғаты64 бет
Арнау өлендерінің жанрлық табиғаты7 бет
Африканың табиғаты, елдері мен халықтары29 бет
Аягөз ауданындағы этнонимдердің этнолингвистикалық табиғаты72 бет
Ақша жүйесі және оның негізгі элементтері. Ақша табиғатының ерекшеліктері және теңгенің қазіргі жағдайы27 бет
Ақша табиғатының ерекшеліктері және теңгенің қазіргі жағдайы29 бет
Ақын, жыраулар мұрасындағы арнау өлеңдер табиғаты65 бет
Болгария табиғаты мен тарихы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь