Екінші деңгейлі банктердің тартылған қаражаттары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1 ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ ТАРТЫЛҒАН ҚАРАЖАТТАРЫ
ЖЄНЕ ОНЫҢ ТҮРЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.1 Банктердегі тартылған қаражатардың экономикалық мәні мен оныңтүрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2 ЌР екінші дењгейлі банктердіњ депозиттік және жинақ салым операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3. Банкаралық займдардыњ аќша нарыѓындаѓы
рµлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

ІІ тарау. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ.ның
тартылған қаражаттарын талдау
2.1. Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі банктердегі тартылған қаражаттар барысын талдау
2.2. Қазақстан Халық банкінің экономикалық қызметі жоне тартылған
қаражаттары барысын талдау

ІІІ тарау. Екінші деңгейлі банктердегі тартылған қаражаттар қызметін жетілдіру жолдары
3.1. Банкаралық заемдар . екінші деңгейлі банктердің қаржы саясатының қүралы ретінде
3.2 «Қазақстан Халық Банкі» АҚ.ның тартылған қаражаттарын марке.тингтік зерттеулер көмегімен жетілдіру жолдары

Қорытынды

Қолданылған эдебиеттер тізімі
Нарықты экономиканың өз деңгейінде тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ететін экономиканың негізгі инфрақүрылымдардың бірі -бүл елдің банк жүйесі. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасының банк жүейсі ТМД елдері арасындағы ең озық, алда десекте, экономиканың дамуында, бэсеке мен нарық механизмдері сүраныс пен үсыныстығы тепе-тең дәрежесін қалыптастыру, өз кезегінде банктерге делдалдық қызметін жүргізуде, мүмкіндігінше максималды қаражат ресурстарын банк ушін тиімді тарут, банктердің қарқынды дамуына мүмкіндік береді. Со-ндықтанда экономикамыздың алға ілгерлеу барысында еліміздің қаржы және несие, облыстарда 2003-2004 жылдары бірнеше заңдарға толықтырулар мен өзгерістер енгізілді.
Жалпы, банктердің негізгі табыстары делдалдық қызметпен байланысты болғандықтан, банктер бүгінгі күні мүмкіндігінше елден кәсіпорындар мен үйымдардың, жеке азаматтардың бос ақша қаражаттарын банкке тартып - шоғырландыру, оны ел экономикасына тартып қолдануы, тек банктердің ғана қалыпты табысын қамтамасыз етіп қоймай жалпы экономиканы көтеруге мүмкіндік беретін негізгі серпін күш. Бүл өз кезегінде Қазақстан Республикасы экономикасының өсуіне, мемлекеттік бюджетке салық түсімдерінің уақытылы түсуіне қоғамның элеуметік дамуына мүмкіндік береді.
Жалпы, банктерге тартылатын негізгі қаржының көздеріне деп-озиттер, түрғын халықтың салымдары, банктер арасындағы есептеу-лер жатады. Қазіргі кезде Қазақстан банктерінде 731,1 млрд теңге деп-озиттері тартылған, түрғындар салымы да 2004 жылы барлығы 343,2 млрд теңгені қүраған. Түрғындардың өз кезегінде банктерге ез ақшаларын салуы Қазақстанның негізгі коммерциялық банктерінің "Қазақстанның салымдарға кепілдік беру қорының қалыптасуымен банктерге салымдар артып, олардың өз ақша қаражаттарын салатын банктерге сенімділіктері артты. Нарықты экономикада экономиканың маңызды мэселелерінің бірі банктерді ғана дамытпай, басқада несиелік-қаржылық институттардың қызмет етуіне мүмкіндік берілу Қажет.
Қазіргі кезде Қазақстанның екінші деңгейлі банктері шетел тэжірибелерінің жаңа прогрессивті, тиімді эдістері мен формаларды енгізу арқылы, өздерінің банк қызметін жүргізу, нсгізгі табыстарға
жетуде.
Соңғы жылдары қаржылық нарықтың қалыптасуы - ақша нарығы жэне капитал нарығындағы үрдіс дамып отыр. Бүл өз кезегінде ақша және капитал нарығымен тікелей байланысты, банк қызметі мен бэсекелік қабілетін тиянақты жүргізіп, банк үшін тиімді қаражат көздерін тартуына жаңа мүмкінідктер мен резервтерді іздеуді қажет етеді.
1. Қазақстан Республикасындағы «Банктер жэне банк мекемелері тура-лы» негізгі заң актілері, Алматы - 2002ж
2. «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан»: УказПрезидента РК, имеющий силу закона от Зіавгуста 1995 № 2447 //
Ведомости Верховного Совета РК. -1995. - 31 август. - № 15-16. с-72-117
3. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктер қызметі туралы» ҚР Заңы. 30.08.95ж. ; 11.07.97ж. өзгертулер мен қосымшалар енгізілген
4. «Қазақстан Республикасы Ұлттық банкi туралы» ҚР Заңы.
5. «Төлемдер және ақшалар аудару туралы» ҚР Заңы.
6. ҚР Ұлттық банкi басқармасымен жасалған «Қазақстан Республикасы территориясында төлемдер және ақшалар аударуды жүргiзу және төлемдiк құжаттарды қолдану тәртiбi».
7. ҚР Ұлттық банкi басқармасымен жасалған «Банкаралық ақша аудару жүйесiндегi аударымдар ережесi».
8. Закон о валютном регулировании в РК от 24.12.96г
9. Положение о депозитном сертификате от 19.09.96г
10. Положение о минимальных резервных требованиях, № 219 от 23 мая 1997 года.
11. Рекомендации по краткосрочному кредитованию экономики РК № 1 от 11 мая 1997 года.
12. Бункина М.К. «Деньги, банки, валюта». М., 1994
13. Деньги, кредит,банки. Г.С. Сейткасымов.Алматы.,«Экономика».,1999 г.
14. Қаржы-Қаражат журналының 2002-2007 жылдар аралығындағы топтамасы,
15. «Банковские услуги» журналының 2002-2007 жылдар аралығындағы топтамасы,
16. «Банки Казахстана» журналының 2002-2007 жылдар аралығындағы топтамасы,
17. «Банковские технологии» журналының 2002-2007 жылдар аралығындағы топтамасы,
18. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің статистикалық мәліметтері.
19. Банки Казахстана № 5(95) 2007
20. Банки Казахстана № 11(101) 2007
21. Банки Казахстана № 10(100) 2007
22. Банки Казахстана № 11(101) 2007
23. Сейтқасымов. Ақша, қаржы, банктер. Алматы, Экономика, 2001ж.
24. Ширинсская Е.Б. Операции коммерческих банков и зарубежный опыт. - М.: Финансы и статистика, 2002.
25. Садыков Н.Т. «Проблемы организации, развития и повышения эффективности системы банковской деятельности в условиях рынка». Учебное пособие. НПО «Кибернетика» АН руc, 1994
26. Сеиткасимов Г.С. «Банковское дело», Алматы, 1998г.
27. Сеиткасимов Г.С. «Деньги, кредит, банки», Алматы, 2000 г.
28. Соколинская Р.Н., «Банковский аудит», М., 1995год.
29. Садыков Н.Т. «Роль, функции и основные задачи банков при развитии совместного предпринимательства. Расчет основных показателей кредитоспособности оценка эффективности деятельности совместных предприятий». НПО «Кибернетика» АН РУз, Предпринт, Ташкент, 1994.
30. Садыков Н.Т. «Основы внешнеэкономической деятельности». Учебно-методическое пособие. Ташкент РВШУ АПК.1991.
31. Серия: «Международный банковский бизнес» типы валютных операций и другие виды сделок на международных денежных рынках». Часть 1, 2, 3,. М.: 2002.
32. Тоблас Амели и др. «Введение в банковское дело». М.,1997.
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
..................................................5
1 Екінші деңгейлі банктердің тартылған қаражаттары
жєне оның
түрлері.....................................................................
............................
1.1 Банктердегі ... ... ... мәні ... ЌР ... дењгейлі банктердіњ депозиттік және жинақ салым
операциялары................................................................
...........................................
1.3. Банкаралық займдардыњ аќша нарыѓындаѓы
рµлі.....................................
ІІ тарау. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның
тартылған қаражаттарын талдау
2.1. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... Қазақстан Халық банкінің экономикалық қызметі жоне ... ... ... тарау. Екінші деңгейлі банктердегі тартылған қаражаттар қызметін
жетілдіру жолдары
3.1. Банкаралық заемдар - екінші деңгейлі банктердің қаржы саясатының
қүралы ретінде
3.2 ... ... ... АҚ-ның тартылған қаражаттарын марке-тингтік
зерттеулер көмегімен жетілдіру жолдары
Қорытынды
Қолданылған эдебиеттер ... ... өз ... ... жұмыс істеуін қамтамасыз
ететін экономиканың негізгі инфрақүрылымдардың бірі -бүл ... банк ... ... ... ... банк жүейсі ТМД елдері арасындағы
ең озық, алда ... ... ... ... мен ... механизмдері
сүраныс пен үсыныстығы тепе-тең дәрежесін қалыптастыру, өз кезегінде
банктерге делдалдық қызметін ... ... ... ... банк ушін тиімді тарут, банктердің қарқынды дамуына мүмкіндік
береді. Со-ндықтанда экономикамыздың алға ... ... ... және ... облыстарда 2003-2004 жылдары ... ... мен ... ... ... ... ... делдалдық қызметпен байланысты
болғандықтан, банктер бүгінгі күні ... ... ... ... жеке ... бос ақша қаражаттарын банкке тартып -
шоғырландыру, оны ел ... ... ... тек ... ... ... қамтамасыз етіп қоймай жалпы экономиканы көтеруге мүмкіндік
беретін негізгі серпін күш. Бүл өз ... ... ... ... мемлекеттік бюджетке салық түсімдерінің уақытылы
түсуіне қоғамның элеуметік дамуына мүмкіндік ... ... ... негізгі қаржының көздеріне деп-озиттер,
түрғын халықтың салымдары, банктер арасындағы ... ... ... Қазақстан банктерінде 731,1 млрд ... ... ... ... да 2004 жылы ... 343,2 млрд теңгені қүраған.
Түрғындардың өз кезегінде банктерге ез ақшаларын салуы Қазақстанның ... ... ... ... ... беру ... банктерге салымдар артып, ... өз ақша ... ... ... ... Нарықты экономикада экономиканың
маңызды мэселелерінің бірі банктерді ғана ... ... ... ... ... етуіне мүмкіндік берілу Қажет.
Қазіргі кезде ... ... ... банктері шетел
тэжірибелерінің жаңа прогрессивті, тиімді эдістері мен ... ... ... банк ... ... ... табыстарға
жетуде.
Соңғы жылдары қаржылық нарықтың қалыптасуы - ақша нарығы жэне капитал
нарығындағы үрдіс дамып отыр. Бүл өз ... ақша және ... ... ... банк ... мен бэсекелік қабілетін тиянақты жүргізіп,
банк үшін ... ... ... ... жаңа ... мен
резервтерді іздеуді қажет етеді. Банктердің бүл облыстағы негізгі ... ... ... ... ... ... қажет, жаңа
компьютерлік технология нэтижелерін қолдану арқылы, ... ... ... ... ... ... ... теориялық жэне практикалық негіз-дері осы
мэселелерді зерттеуші ғалым экономистердің шстел жэне өз ... ... ... ... ... ... мен ... материалдар алынды.
Дипломдық жүмыстың негізгі мақсаты ... ... ... ... ... ролі мен банк ... жүргізуден олардыд
үлес салмағын қүратып ерекшеліктерін талдау жасап, Қазақстан ... ... ... ... қаражаттардың негізгі факторларын анықтап,
оны тиімді шешу жолдарын қарастыру.
Жүмыстың негізгі міндеттері дипломдық жүмыстың мақсатына сэйкес ... шешу ... ... ... ... экономикалық мэні
мен олардың қүрамы жіктелді.
Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі банктсрдің ... ... ... осы ... ... талдау жасау
және бағалау.
Тартылған қаражаттардың негізгі ... мен оны ... ... ... ... ... анықтап, оларды шешу
жолдарын ... ... ... ... ... ... ҚР ... Банктің банк қызметін реттейтін заң жэне нормативті
актілер, ҚР статистика Агенствасының статистикалық материалдары ... ... ... ... ... жэне біршама экономикалық-
математикалық зерттеу эдістері қолданылды.
Зерттеу объектісі Қазақстан Халық банкінің нормативті, және ... мен ... ... алынды.
1. Екінші деңгейлі банктердің тартылған қаражаттары
жэне оның түрлері
1.1. Банктердегі тартылған қаражатардың экономикалық мәні мен оның ... ... мәні ... басқа органдардан ажырататын
функцияларды орындаудан көрініс табады.
Банк қызметін - ... ... ... үшін ... бір іс-эрекеттерді
орындауын сипаттауға болдаы. Кез келген банк өнімінің негізінде ... бір ... ... қажеттілігі
жатады.
Қазіргі кезде негізгі дэстүрлі қызметтерге бүрынғыша салымдар ... ... беру ... ... өз пайдаларының көп бөлігін осы
операциялар бойынша пайыздық ... ... ... осы екі қызмет
төңірегінде ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Қазіргі кезде әмбебап банктер банк ... жэне ... ... ... түгелдей қамтитын өнімдердің кең қатарын
үсынады. Осы кезде басқа банктер бэсекелестік артықшылықты жаулап алу ... ... ... ... қалу ... қатаң түрде белгілі ... ... ... ... тырысады.
Коммерциялық банктердің желісі ақша нарығының қалыптасуына ... ал ... жэне жеке ... ... ... бос ақша
қаражаттарының болуы және оны экономика мен ... ... ... қанағаттандыруға пайдалану ақша нарығының экономикалық
негізі болып табылады.
Коммерциялық банктер ... өз ... ... ... ... ... несиелік есеп айырысу жэне
қаржылық операциялардың барлық ... ... ... банктер жэне банктік қызметтер туралы" Заңға
сэйкес банктер мынадай операцияларды орындай алады:
• ақылы негізде депозиттерді тарату;
• клиенттер мен ... ... ... жэне ... ... ... қайтарымдылық, мерзімдік және төлемдік шарттарымен ... жеке ... ... ... ... беру;
• инвестицияланатын қаражаттар иелерінің немесе иемденушілердің
тапсырмалары ... ... ... ... ... ... өз бағалы қағаздарын
шығару
(чектерді, ... ... ... ... ... жэне басқа да қаржылық міндеттемелерді);
• төлем қүжаттарын ... алу, сату жэне ... ... ... ... жүргізу;
• ақшалай нысанда орындауды қарастыратын үшінші түлғалар үшін
кепілдеме және өзгеде міндеттемелерді беру;
• тауар тасмалын талап ету қүқын, сатып алу жэне ... ... ... ... және бүл ... ... ... (факторинг) тэуекелін өз мойына алу;
• банктік операциялар бойынша ... ... ... ... ... ... ... ретінде эрекет
ету;
• клиенттер үшін қүжаттар мен бағалықтарды ... ... ... бизнес);
• коммерциялық мәмілелерді ... ... ... ... ... ... бойынша сенімдік ... ... жэне ... бағалы қағаздарды
басқару);
• банктік қызметпен байланысты кеңес беру қызметін ... ... ... ... ... ... ... бар болса, банктер басқа да
банктік қызметтерді жүзеге асыра алады. ... ... ... ... ... халықтың ақшалай салымдарын қарау; ақшаларды
аударуға байланысты қызметтерді ... ... ... ... ... олармен атқарылатын негізгі
қызметтерді былай қүруға болады:
* уақытша бос ақшалай қаражаттарды ... ... ... жэнс халықты ... ... ... есеп ... үйымдастыру жэне жүргізу;
* инвестициялық қызметті;
- ... ... да ... ... ... бос ... ... жинақтау - коммерциялық
банктердің алғашқы дәстүрлі-базалық қызметі. Бүл ... ... ... мен ... ... ... ... капитал - банктің
несиелік ресурстарының маңызды және ажырамас бөлігі, бірақ ол оның барлық
ресурстарының тек 10%-ын ... ... ... ... ресурстар қүрамында меншікті капиталдың төменгі деңгейі болуы
мынандай жағдайларымен ... ... ... қаржылық
нарықтарда қаржы делдалы ретінде басқа кэсіпорындардың, мекемелердің жонс
халықтың уақытша бос қаражаттар ... ... ... ... осы
жағдайда оларды тиімді басқарады, сондай-ақ олардың қауіпсіздігін
қамтамасыз ... жэне ... ... ... ... алушыға үсынады.
Екіншіден, депозиттерді мемлекеттік сақтандыру жүйесі болады, ... ... кері алу ... төмендетеді. Үшіншіден, банктерге
тартылатын депозиттер басқа кәсіпорындардың материалдық объектілерінде
орналастырған ... ... ... ғимараты ыңғайлы, өтімді жэне
нарықта оңай ... ... ... осы барлық міндеттемелер
коммерциялық банктерге меншікті капиталдың ... ... ... өз ... ... асыруға жэне дүрыс қызмет етуіне
мүмкіндік береді. Ең ... ... ... банк ... бастау үшін
қажет. Сонымен қатар, офисті, жабдықтарды сатып алу және еңбекақыны ... ... ... ... ... кезеңдерінде шығындарды
төлеу үшін қажет. Меншікті капитал -банктің қорғаныс кепілдік ... ... ... ... маңызды, сөзсіз міндетті қор болып ... ... мен оның ... тиімділіғін қамтамасыз сту үшін
банктік қаражаттар қүрылымында оның ролі өте жоғары.
Жоғарыда айтылып өткендей, банктер өздерінің ... ... ... үшін ... қаражаттардың 90%-нан жоғары бөлігін
пайдаланады, сондай-ақ банктер өз ... ... бос ... ... ... ... ... сызбасын келесі суреттен
көруге болады (сурет 1)
Тартылған қаражаттардың түрлері
сурет 1
Дәстүрлі түрде осы қаражаттардың негізгі ... ... ... пен ... ... ... ... басқа мерзімді және
мерзімсіз салымдарының барлығы ... ... ... ... ... және оларды пайда табу мақсатында орналастыру
жүмыстары депозиттік ... деп ... ... негізінде
коммерциялық банктердің несиелік ресурстарының негізгі бөлігі қүралады.
1.2. ЌР екінші дењгейлі банктердіњ депозиттік және жинақ салым операциялары
Тартылған қаражаттар ... ең көп ... ... ... банк үшін бірден-бір арзан ресурс көзі болып ... бүл ... ... жэне заңды түлғалардың) банктегі
белгілі бір шотқа салған жэне ... ... ... ... банктік тэжірибеде салымдардың, депозиттердің және деп-озиттік
емес ресурстардың ... әр ... ... Бұл ... ... ... банк қызметтеріне деген клиенттер топтарының сұранысын
қанағаттандыруға жэые олардьщ қаражаттары мен уақытша бос ... ... ... ... ... жасайды.
Экономикалық мазмүнына қарай депозиттерді мынадай тортарға бөледі:
талап етуіне дейінгі депозиттер;
мерзімді депозиттер;
жинақ салымдары;
бағалы қағаздар.
Талап ... ... ... - бул ... ... ... талап
етуіне байланысты эр түрлі қүжаттар арқылы қолма-қол ақшаларын алатын эр
түрлі шоттардағы қаражаттар.
Отандық банктік тәжірибеде ... ... ... ... мыналар
жатады:
- мемлекеттік, акционерлік кәсіпорындардың, сондай-ақ эр түрлі
шағын коммерциялық ... ... ... ... эр түрлі мақсатқа тағайындалған қорлардың қаражаттары;
* есеп айырысудағы қаражаттар;
* жергілікті ... ... жэне ... ... ... ... ... корреспонденттік шоттарындағы қаражат
қалдықтары.
Талап етуге дейінгі депозиттік шоттардың артықшылығы олардың иелері
үшін ... ... ... ... ... етуге дейінгі
депозиттік шоттарға қаражаттар, шаруашылық жэне басқа да операциялардың
жүзеге асырылуы ... ... жэне ... ... бүл шот бойынша пайыз төленбейді немесе біршама төменгі
мөлшерде төленеді. Міне, осыдан келіп талап етуге дейінгі шоттардың ... ... ... салу жэне оны алу кез ... ... ... да шект-
еусіз жүзеге асырылады;
шот иесі банктен осы шотты пайдаланғаны үшін пайыз түрінде
немесе коммиссиондық ақы алып отырады;
банктер талап етуге ... ... ... ... үшін өте ... деңгейде пайыз төлейді, кейде төлемеуі де
мүмкін;
талап етуге дейінгі депозиттер бойынша коммерциялық банк
Орталық банкте сақталатын міндетті резервтерге ... ... ... ... ... - ... ... бар жэне түрақты пайыз
төленетін, сол сияқты алдын ала алуға шек қойылатын салым.
Салым иесі ... ... ... ... жағдайда банк айып-пүл
ретінде оған төленетін пайызды ... ... ... ... салымдар мен мерзімді депозиттердін, ерекшеліктері болады:
- есеп ... үшін ... эрі ... шоттарға
ешқандай да есеп айырысу қүжаттары толтырылмайды;
шоттағы қаражат баяу айналады;
түрақты пайыз төленеді;
пайыз мөлшерінің ең жоғарғы деңгейі Орталық банк тарапынан
реттеліп ... ... алуы ... ... иесінің алдын ала хабардар етуі
талап етіледі;
бүл шоттағы қаражаттар бойынша ең төменгі мөлшерде ... бір ... ... ... түрі ... салымдары. Олардың
белгіленген мерзімі жоқ, қаражатты алуда ескертуін талап етп-ейді, салымның
жоғары шегі шектелген, ... салу жэне алу ... ... ... ... ... ... мерзімі болмайды. Бүл салымдардың ... ... ... ... төменгі мөлшерде пайыз төленеді.
Жинақ салымдары жинақ кітапшалары негі-зінде толтырылады.
Жинақ салымдарының мынадай ерекшеліктері болады:
- ... ... ... ... мерзімі болмайды;
* шоттағы қаражатты алдын ала алу барысында ешқандай да
ескерту талап етілмейді;
* ақшаны шотқа саларда немссе ... ... ... ... ... ... ... жинақ кітапшасының
болуы талап етіледі.
Отандық банктік тәжірибеде жеке түлғаларға ашылатын ,жинақ салымдары
салым ... ... және ... ... ... түрлерге
бөлінеді:
мерзімді жинақ салымдары;
қосымша жарна қосатын мерзімді жинақ салымдары;
үтыс салымдары;
ақшалай-заттай үтыс салымдары;
мақсатты жэне ағымдық салымдар;
алдын ала ... ... ... салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарға түрақты мерзімі белгіленетін жэне сол мерзім
өткенше алуға мүмкін емес салымдар жатады. Мерзімді жинақ салымдарына ... ... ... ... ... пайыз төленеді.
Мерзімді депозиттер және жинақ ... ... ... ... ... білдіреді.
Қосымша жарна қосатын салымдар бүл шоттағы қаражатқа алдын ала
келісілген уэде ... ... ... ... ... ... болатын
салымды білдіреді. Бүл шотта жинақталған сома ... бір ... ... ... ... кездс жэне т.с.с) толық төленеді.
Ағымдық жинақ салымдар, ... ... ... ... ... үшін жинақталатын және пайдаланылатын қаражаттарды
білдіреді. Мүндай салымдар бойынша өте төменгі пайыз төленеді.
Мерзімді ... мен ... ... бір ... ... ... сертификаттарын жатқызуға болады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары - бүл салым иесіне белгілі мерзім
өткен соң, тиісті қаражатты жэне оған есептелстін пайызды алуға
қуқык ... және оның ... ... ... ... ... банктің жазбаша куэлігі.
Депозиттік және жинақ сертификаттары ... ... екі ... ... ... депозиттік жэне жинақ сертификаттары бул салым иелерінің атына
толтырылып беріледі. Ал ... ... ... ... ... яғни оны кім ... сол қаражаттың иесі болып саналады.
Депозиттік жэне жинақ ... ... ... ... қызметтер ушін төлеуге болатын төлем қуралы немесе есеп айырысу
қазметін атқара алады. Делозиттік ... ... ірі ... да, ... ... ... сатып алады.
Әлемдік тэжірибеде депозиттік сертификаттардың мынадай екі түрі бар:
Аударылатын;
Аударылмайтын.
Аударылмайтын депозиттік сертификаттар салым ... ... ... ... соң ... усынылады.
Аударылатын депозиттік сертификаттар басқа бір тулғаларға скінші
нарықта сатып ... ... ... ... жеке ... ... ... Жинақ
сертификатының мерзімі 1 жылдан 3 жылға дейінгі мерзім аралығын қурайды.
Жинақ сертификаты тек жеке ... ғана ... ... және ... сертификаттары мерзімінен бурын төлеуге
усынылуы мүмкін. Мундай жағдайда банк сертификатты сатып алады, ... ... ... төлейді. Коммерциялық банктер үшін бул сертификат
ресурстары жинақтау тиімділігімен, яғни ірі ... ... бір ... ... ... ... ... етуге дсйінгі депозиттік
шоттармен қатар, сондай шоттар туріндегі Нау-шот және куэландырылған ... ... АҚШ ... кеңінен қолданылады.
Нау-шоттар бүл пайыз төленетін, чектік депозиттср болып табылады.
Нау-шоттың мынадай өзіне тэн ерекшеліктері болады:
- бүл шот түрі ... ... ... бүл шот жеке ... ... ... ... үйымдарға
ашылады;
* салым иелерінен бүл шотта ең төменгі қаражат болуы,талап
етілмейді.
Куәландырылған чектер шоттары - бүл ... ... ... ... ... ... етуіне дейінгі депозиттік шоттағы
қаражаттары.
Куәландырылған чектер - бүл ... ... ... ... арқылы куэландыруы.
Американдық банктік тэжірибелерде жаңа депозит түріне ақша нарығының
депозиттік шоты жатады.
Оның ... ... ... ақша нарығының басқа қүралдары бойынша
мөлшерлемелерінің өзгеруіне байланысты, эр аптада шот ... ... ... ... шот ... ең ... қалдықтың болуының талап етілуі;
* салымдардың сақтандырылуы;
... ... ... ... үшін ... ... рет аударма жасауына болады, мүның ішінде үшеуі чскті көшіріп
жазу жолымен, ... ... ... ... ... депозиттер түріндегі бағалы қағаздар мынадай ... ... жэне ... ... мен ... ... сақталуға берілген жэне ссудамен қамтамасыз етілген
акциялар мен облигациялар;
- ... ... ... ... ... ... мен қүндылықтар.
Депозиттік операциялар мынадай қағидалармен үйымдастырылады:
* банктік пайда алуға немесе болашақта ... алу үшін ... ... ... ... ету ... банк балансының ... ... ... ... депозиттік саясат жүргізілуі керек;
* банк балансының өтімділігін жоғары дәрежеде демеп отыратын
мерзімдік салымдарға депозиттік операцияларды үйымдастыру/проц-
есінде ... ... ... ... депозиттік
операциялармен
қарыздарды беру бойынша ... ... ... жэне ... бойынша өзара байланыс пен сабақтастылықты қамтамасыз ету
қажет;
* депозиттерді тартуға эрекет ететін банктік қызметтерді дамытуға
шаралар қолдану.
Қажет ... ... ... ... шоттарда сақталатын
қаражаттардың сипатына және тиістілігіне байланысты былайша бөлінеді:
кәсіпорындар жэне үйымдардың, фирмалардың, ком-паниялардың, концерндердің
және басқа да заңды ... есеп ... жэне ... ... ... ... эр ... қорларды сақтау бойынша арнайы
шоттардағы қаражаттар; заңды түлғалардың жекеленген шоттарындағы меншікті
қаражаттары; есеп айырысудағы ... ... ... есеп ... ... ... ... қалдықтар; шетелдік банк-
корреспондентер шотындағы қаражаттардың несиелік қалдығы. Қажет ... ... ... ... ... ... ... алу
және салу кез келген уақытта ешқандай шектеусіз бөліктеп те, толығымен де
жүзеге асырылады; екіншіден, ақшалар шоттан қолма-қол формада да, чек
арқылы да ... ... ... шот иесі ... ... ... үшін
түрақты айлық мөлшерлеме түрінде немесе эрбір жазылған чек үшін ... ... ... банк ... ... ... етілетін депозиттер
бойынша Орталық банкке мерзімді депозиттерге қарағанда ең төменгі резервті
жоғары сэйкестікте сақтауға міндетті. Қажет уақытында талап етілетін
дспозиттердің негізгі ... ... ... оларды телем
қаражаттары ретінде тікелей пайдалану мүмкіндігі болып табылады. ... ... ... ... ... ... еткенге дейінгі депозиттер белгісіз ... ... есеп ... ... ... ақшалай қаражаттар, олар банкті
алдын ала ... кез ... ... ... алынуы немесе басқа
шотқа аударылуы мүмкін. Әдетте банк талап еткенге дейінгі салымдар бойынша
ең төмен процент ... ал ... ... олар ... ... мүлдем
төленбейді. Кейбір мемлекеттерде пайыздарды есептеуге заңды тэртіппен тыйым
салынған. Талап еткенге ... ... ... ... ... ... ... асыру үшін арналған. Шот иесі ... эр ... ... ... ... ... жүргізе алады.
Осындай шот ашып клиент банкке өзінің төлем операцияларын ... ... ... Банктсрдс күнделікті төлем операцияларын жүргізу
біраз шығындарды талап етеді, алайда ... ... ... ол ... азайды, эйтседе ол бенктердің шығындарының маңызды
факторы болып табылады. Клиенттің шоты бойынша ... ... ... ... ... ... ... Талап еткенге дейінгі
шоттарды иеленуші ... ... ... ... олар ... бар ... ... ал бүл банк шығындарын көп немесе
аз дэрежеде ком-пенсацияландырады. Банктің коммерциялық ... ... ... ... ... қалады, сондай-ақ ол пайда табу
мақсатымен қарызға берілуі мүмкін. Ол ... ... ... ... ... ... ... алып жэне оны бірнеше күннен немесе
аптадан кейін ... ... ... нэтижесінде қалыптасады. Бірақ
көптеген клиенттер өз міндеттемелерін тәлеу үшін салымның бүкіл сомасын
алмайды. Бүл ... ... ... ... Осы ... мен ... ... дейінгі шоттар есебінен банктер 60, 90, 120
күнге вексельге немесе ... ... бере ... ... иелерінің категориялары бойынша депозиттер
Сурет 3
Шот иесі оларды әр түрлі формаларда қолма-қол ақшалармен, ... ... ... ... шот ашып ... ... ... төлем
операцияларын техникалық жүргізуге сенім білдіреді. Банктерде күнделікті
төлем ... ... ... шығындарды талап етеді,
алайда ... ... ... ... ол ... ... ол ... шығындарының маңызды факторы болып табылады.
Клиенттің шоты бойынша ... ... ... ... ... ... ... Талап еткенге дейінгі шоттарды иеленуші
клиенттерді жалпы қарастыратын болсақ, олар өз шоттарындағы бар ... ал бүл банк ... көп ... аз ... ... ... ... үшін банкімен
пайдаланылатын түрақты қалдық қалады, сондай-ақ ол ... табу ... ... ... Ол ... көптеген клиенттері өздерінің ағымдағы
шоттарынан қаражаттарды үнемі алып жэне оны ... ... ... ... қайтадан толтырылып отырулары нәтижесінде қалыптасады. Бірақ көптеген
клиенттер өз мі-ндеттемелерін төлеу үшін салымның бүкіл сомасын ... ... ... ... негізделеді. Осы қаражаттар қалдықтары
мен талап еткенге дейінгі шоттар ... ... 60, 90, 120 ... ... ... несие бере алады.
Талап еткенге дейінгі салымдар депозиттік ... ... ... ... Олардың арасында айырмашылықтар бар.
Депозиттік шот жағдайында клиент шоттағы қалдық сомасын ғана алуы ... ... ... ол өз ... иемдене алады. Ал
контокорренттік есеп шоттарда теріс немесе оң ... ... ... кез ... ... шоттан өз салымын алып қана қоймай, ол белгілі
бір уақытта несие алуы ... ... ... бүл айырмашылық бірте-
бірте шегіреледі. Қазіргі кезде клиент келісім бойынша депозиттік шоттардан
несие алуы ... Бүл ... ... ... ... ... шоттар деп
аталады, со ндай-ақ оларға чек жазып ... ... ... ... ... ... қүралы ретінде оларды үздіксіз
пайдалану мүмкіндіктері олардың басты артықшылығы болып табылады, негізгі
кемшілік ... ... - шот ... ... ... немесе пайыздарды
төлеудің жоқ болуы. Бүл шоттрадың ерекш-елігі банк ... ... ... ... ең ... ... ... сақтауға міндетті
жэне ол шоттардың иелері шотты пайдаланғаны үшін банкке комиссия төлейді.
АҚШ-та талап еткенге ... ... ... ... ... заң бойынша тыйым салады. ... ... ... ... қалу мақсатымен деп-озиттік ... жаңа ... ... ол бір ... ... ... деңгейін, шоттарды
ессп айырысу үшін пайдалану ... ... ... ал екінші жағынан
салымшыларға белгілі бір табыс алдуы қамтамасыз етті. Бүл шот - ... ... Ол тек жеке ... ғана ... Бүл ... ... төлемдер
үшін пайдалануы мүмкін есеп айырысу траттасы немесе қаражаттарды алу ... ... ол ... ... есеп ... ... ... болатын
депозитті шот, ол бойынша нарықтық мөлшерлеме пайыздық төлемдер түрінде
табыс алуға болады. 1981 ... ... заң ... ... ... аймағында
шоттың бүл формасы рүқсат етілді.
Мерзімді депозит анық белгілі бір ... бар, ол ... ... ... және эдетте салымды мерзімінен бүрын алуға шек ... ... жеке ... ... ... жэне
үйымдардың банктерде шоттарға алдын ала белгілі бір мерзімге, ... ... кем ... ... ... ... ... ерекшеліктері мыналар болып табылады:
біріншіден, шоттардағы қаражаттар есеп айырысуға арналмаған жэне ... ... ... ... ... жай ... ... депозиттер бойынша пайыз төленеді (бүл кезде пайыздық
мөлшерлеменің ең жоғары ... ... ... Орталық банк арқылы
реттелуі мүмкін); төртіншіден, мерзі-мді депозиттер үшін ... ... ... ... ... ... ... анағүрлым төлем
формасы белгіленеді.
Біздің банктік жүйеге қатысты ... ... ... ... формасы - бүл жеке түлғалардың жипақ салымдары. ... ... бір ... алынуы мүмкін (мысалы, алдын ала
хабарлап).
Қазіргі ... ... ... ... көптеген елдерде
депозиттерді жіктеу екі жағдайды ... ... 1) ... 2) ... ... Аталып өткендей ... ... ... ... ... ресурстар ретінде пайдаланумен
байланысты ерекшеліктері бар. ... ... ... ... ... түрлері ... жеке ... ... ... ... ... ... органдарының, қаржылық ... ... ... (2, 3, 4 ... ... ... ... категорияларынық арасындағы анық
шекара жойылуда, депозиттердің эр түрлі түрлерінің қасиеттерін біріктіретін
"гибридтік" шоттар пайда болуда ... ... ... ... ... ... салымдарды беріктіретін шоттар).
Депозиттердің екінші тобын мерзімді салымда қүрайды. Терминнің сөзінен
көрініп түрғандай, мерзімді салымдар ... бір ... ... мерзімге
орналастырады. Салымшы үшін ақшаларды үзақ мерзімге салудың мэні ... табу ... ... ... банк үшін бүл депозит тиімді,
өйткені ол жоғары пайыз та-бумен қандай да бір ... ... ... үшін осы ... үзақ ... бойы ... ... Мерзімді
салымдар талап еткенге дейінгі шоттарда орын алатын ағымдағы ... ... ... салымдар меншікті мерзімді салымдар жэне кері алу
туралы ескертуі бар мерзімді салымдар болып бөлінеді. ... ... шот ... ... ала ... күні ... ал осы ... банк оларды өз қалауы бойынша иемденеді. Егер шот иесі белгіленген
күні соманы кері алмаса, онда оны сол ... ... ... шот ... ... ол ез ақшаларын кез келген келесі күндерде кері ... бар ... ... ... ... кері алу
туралы арнауы арызын банкке алдан ала түсіруі талап етіледі. Әдетте ескерту
мерзімдері - 1 айдан 3 айға ... 3 ... 6 айға ... 6 ... 12 айға
дейін және 1 жылдан жоғары. Есксрту мерзіміне байланысты ... ... ... ... тэжірибедс алдын ала ескертуге
(хабарламасы бар) мерзімді депозиттер қолданылады.
Депозиттердің үшінші түрі - ... ... ... ... ... кәдімгі жинақ шоты немесе жинақ кітапшасы бар шот деп аталатын жинақ
салымы. Шот иесі ... ақша салу ... одан кері алу үшін ... ... түрде үсынылуы керск. Деп-озиттердің басқа салымдарын
қүнтты демеу жәнс салымшылардың жинақтарын ... ... ... ... ... пен ... емес үйымдар кәдімгі жинақ
салымдарын кеңінен қолданады. АҚШ-та корпорациялар, фирмалар жэне ... ... ... үшін шоттың шекті ... 150 мың ... ... ... жэне басқа да коммсрциялық үйымдардың
депозиттері
Сурет 4
Жеке тұлғалардың депозиттері
Халықтың салымдарын тарту ... ... ... ... ... ... ... мақсатты және т.б. Әдетте олар
халыққа қосымша қызметтерді (почталық, телегра-фтық, ... және ... ... ... ... ... түрақты мерзімі болмайды және
шот ... ... кері алу ... ... ала ескерту талап етілмейді, олар
бойынша чектер берілмейді.
Жинақ салымдары АҚШ-та мерзімді салымдардыд ең ірі түрлерін ... ... ... бір түрі мерзімді депозиттік сертификаттар
болып табылады. Ол банкіге түрақты пайыздық мөлшерлемемен ... ... ... ... ... ... ақшалай қүжат.
Оларды компанияларға, фирмаларға және өте бай иемденушілерге 100 ... кем смес ... ... Олар ... рет ... ... және
басқа түлғаға әтуі мүмкін - берілетін жэне салымшылының өзінде қалатын,
берілмейтін ... ... ... ... тек ... арқылы банктен алуға болады, ал мерзімі - 14 ... 18 айға ... ... ... ... 500, 1000 жэне 2500 ... ... 1
айдан 5 жылға дейінгі мерзімге үсақ жинақ сертификаттары шығарылуы мүмкін.
Коммерциялық банктер өз ... ... ... ... ... Бүл қаражаттар тартылған ... ... ... деп ... ... ... ... займ алу бағалы
қағаздарды кері сатып алу шартымен сату, ... ... алу ... ... ... алу, кепілге салу қағаздарын, банктік облигацияларды
эмиссиялау жэне т.б. жатады.
1.3. Банкаралық займдардыњ аќша нарыѓындаѓы ... ... ... ... ... тұрақтылығын
қолдау үшін ресурстарды қалыптастырудың маңызды көзі. Банкаралық несиелеу
банктің тиімділік тсндспциясып ... ... ... асырылады жэне
негізінен қысқа мсрзімді сипатта болады. Банкаралық займдар
корреспонденттік қатынастар шеңберінде жүреді жэне банк ресурстарының басқа
көздеріне қарағанда қымбат ... ... ... ... ... банкаралық
ресурстар банкаралық ақша ... ... ... ... ... ... ... орталықтағы корреспонеденттік
шоттардың ақшалай қаражаттардың қалдықтары шегінде жүзеге асырылады.
Банкаралық ақша ... ... ... жэне ... ... кез келген комбинациялы мерзімдермен бірге жасайтын ... эр ... ... кең тараған. Осылайша ең қысқа мерзімді ... «бір ... ... ... деп ... ... ... депозиті
болып (несиелік ресурстардың ертең қайтарылуы мен бүгін ... ... ... ... ақша ... ... ... ие, сондықтан, бүл
займдар бойынша пайыздық мөлшерлеме (сыйақы) кейде анағүрлым үзақ мерзімдік
несиелік ресурстар бойынша мөлшерлеме деңгейінен бірнеше есе асып ... ... ... ... шегінде жүмыс істеуі банкаралық
несиелеуде автоматизмді болдырмайды. Коммерциялық банктердің несиелік
ресурстарды тіпті бір ... ... өзі ... ... жасауды және
талапқа сай рэсімдеуді талап ... Бүл ... ... ... ... ... оларды сағат сайын несиелік жүмсалымдары ... ... яғни ... ... «дем ... ... тиімді қүрылымын қолдап отыру үшін нарықтан бос ... ... ... ... ... ... міндеттемелері бойынша,
төлейтін талаптардан ағымдық түсімдер есебінен дер ... ... ... ... ... ... Егер ертең
коммерциялық банктің клирингтік орталығындағы коршотында тапшылық орын
алатын болса, ... ... ... ... ... ірі ақшалаай
түсімдердің өзі жэнс банктің банк операциясының есеп айырысу тиімділігінің
мүмкіндігі, оны ... ... деп ... ... тарта отырып,
мысалы, бүрсүгінде қайтару міндетінен босатпайды.
Банкаралық ақша нарығында бос несиелік қаражаттар жетіспеген ... банк ... ... қысқа мерзімді несие ала алады, ол
банктік жүйеде ... ... ... ... ... ... ... өтімдіктің уақытша дағдарысын жеңуде ... ... ... ... ресурстардың екінші деңгейдегі банктер
арасындағы қозғалысы, ... ақша ... ... ... Ол тек қатаң бақыланатын ақша массасы агрегаттарының МО, МІҒ М2,
МЗ арасындағы өзгерістерді ... ... ... ... тек ... ... ресурстар және Орталық банктің ақша
эмиссиясы негізінде ғана жасайды.
Комерциялық банктер басқа кез келген заңды түлға ... ... ... ... ... депозиттік жэне жинақ
сертификаттарын шығару жолымен жинақтау қүқығы бар. Бүл ... ... ... емес ... ... ... банктердің меншікті қаражаттарын басқа ресурстарымен
салыстырғанда мәнді ерекшеліктері бар. Қазіргі уақытқа банктік ... ... және ... ... ... ... ... 10 пайызынан кем емесін қамтиды, ал банктік емес қаржы-несие
институттарда бүл ... ... ... ... ... ... ... бір қатар жағдайлармен ... ... ... ... ... ... роліне байланысты
өздерінің түрғындардан, заңды түлғалардан (фирмалардан, компаниялардан жэне
мемлекеттік мекемелерден) депозит түрінде ... ақша ... ... салымдарды мемлекеттік қорғау жүйесі салымдары жаппай алу қаупін
едуэуір төмендетеді жэне ... ... ... ... ... қаражаттардың бөлігін қысқартуға мүмкіндік береді: ... ... ... ... ... және тез ... бүл банктерге ақшалай ресурстарды біршама тез ... ... ... жэне ... орай ... ... деген
қажеттілікті төмендетеді.
Меншікті қапиталды қалыптастыру коммерциялық банктер қызметінің
басталуы алдындағы міндетті саты болып ... ... ... - бүл
бэрінен бүрын қаржылық ресурстарының көзі.
Ол қүрылтайшылар банк қызметінің бастапқы сатысында бір ... ... ... ... ... ... дс қажст. Меншікті қаражаттар үзақ
мерзімді актвитерге (ғимараттар, қүрылғылар) жүмсалуы мүмкін. ... ... ... ... ... қорлар, негізгі қүралдар қоры,
амортизациялар жэне банк ісін дамыту қоры есепке ... ... ... ... ... ... болып табылады. Оның
несиелік ресурс ретінде қүралуы жэне пайдалану ... ... ... қолма-қол ақша түрінде алатын ақшалай табыстары
бірден жүмсалмайды, сондықтан ... ... ... ... осы ... ... ... түсімдерден бір жыл ішінде артық
болуы түрғындардың өз ... ... ... банк ... ... ... ... - бүл банктің қарамағында қалатын ... ... ... ... ... барлық нәтижелік шоттарының
сомалары пайдалар жэне зияндар шотына аударылады: бүл сомалардың бір бөлігі
пайдалар жэнс зияндар шотына; екінші - ... ... ... үшінші
- салық төлеуге; келесі бөлігі ... ... ... ... пайда - банк несиелік ресурстар ретінде жүмсайтын қаражаттар
қорын білдіреді.
2. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның
тартылған қаражаттарын ... ... ... ... ... ... тартылған
қаражаттар барысын талдау
Қазақстан Республикасының нарығы, күрделі динамикалық жүйе ретінде,
түрақты түрде ішкі жэне сыртқы факторлардың ... ... ... ... өз ... жүзеге асыруда, Қазақстан
экономикасының толқын ағысының негізінде болады. Осы ... ... даму ... ... ... ... мен зандылықтарға
сэйкес анықтауға болады.
Қазақстан Республикасының Үлттық Банкі ... ... ... жэне де депозит нарығыи ... ... ... ... ... ... ... берейік.
Ең бірінші келтіретін мэлімет, 2000-2003 жылдар аралығында деп-озиттер
көлемінің оң даму үрдісі 290,6 млрд ... 731,2 млрд ... ... ... осындай үрдіс өсімге қарамастан біршама қолайсыз жағдайлар да
бар. Бүл үлттық валютадағы салымдардың "тартымсыздығьГ. Бүл өз ... ... ... ... ... ... теңгенің,
инфляцияның төмен қарқынының сақталуы жэне девальвациясы туралы болжамдарға
күдік болмаса да, ... ... ... де, ... ... ... ... валюта теңгемен байланысты болып отыр.
2003 жылдың бірінші жарты жылдығында, іс жүзінде үлттық валютадағы
депозиттер өсімі ... ... ... ... бес айда ... тек маусым айында ғана түрақты өсу қарқыны қалыптаса ... және ... ... ... ... ... 0,15% болды).
Қаралып отырған кезеңнің соңында үлттық валютадағы депозиттер ... ... ... түрде жыл басымен салыстырғанда нақты өсім 45,3% қүрады. Осы
уақыт ... ... ... ... керісіпше, бірінші жарты
жылдықта өсіп, ал екінші жарты ... ... ... айларында
теңгенің түрақтылығымен біршама төмендегені байқалды (тамыз айында ... 0,13% ... ... ... ... ... ... түріндегі
үлкен дәрежеде шетел валютасындағы депозиттер ... ... мен жеке ... ... ... жалпы
көлеміндегі үлесі 2004 жылдың басында -өзінің жоғрағы дәрежесіне ... ... яғни ... ... ... ... ... (кесте 1)
Кесте 1
2000-2007 жылдардағы депозиттер динамикасы
| |12.2000 |12.2003 |12.2004 |01.2005 |01.2007 |
| |млн ... |% |млн ... |% |
| |млн ... |
| ... ... |01.01.2006ж |01.01.2007ж |01.01.2007% |
| | | | ... |
| | | | ... ... |
| |5422,6 |5422,6 |9669,7 |178,3 ... жыл ... банк ... біршама өсуі байқалады, өткен
жылдармен салыстырғанда 1,5 есе немесе 130,1 ... ... ... ... активтерді орналастыру клиенттермен бірінші кезекте несиелеу,
активті операциялардың үлесінің өскенін көрсетеді.
Кесте 5
2005-2007 жылдардағы актив ... ... ... ... ... |
|і | ... |
| ... ... ... | |
| |103,5 |130,1 |193,9 |149,0 ... жылы несиелік салымдар 1,5 есе өскен жоне ... ... 63,4 % банк жэне ... жэне орта бизнесті қолдау ... ... жылы 2005 ... ... ... өз ... 1,6 есе ... 6
Меншікті капиталы
| | ... ... ... |973,5 |1912,4 |3933,7 ... |861,5 |1588,2 |3555,6 ... ... |112,0 |324,2 |378,1 ... ... ... ... 2004 жыл табыстар шығындардан 112 ... ... 2005 жылы -324,2 ... , ал 2006 жылы ... артық
болған. Таза табыс 2004-2006 жылдары 3,4 есе өскен. Банктің таза табыстары
2004 жылы таза ... 2005 ... ... 1,6 есе артық болған.(кесте-
8.)
Кесте 8
Банктің таза табыс өлшемінің динамикасы
(млн.тенге)
|01.01.2003 ... ... ... ... |
| | | ... жылға |
|112,0 |325,3 |378,1 |116,2 ... ... ... ... жылы 378,1 ... қүрайды. Табыстың
сыйақы алумен байланысты, табысты активтерге қатынасы 25,4 % ... ... ... ... ... ... ... салымдарын
үлкен дәрежеде солар үшін ... ... ... депозиттердің
міндеттемелердегі үлесі 01.01.2006 жылы 77% қүраған.
Банктің депозиттік саясатының ... ... бүл ... ... ... ... үзақ ... депозиттердің дамуының
артықшылығын көрсете білу жэне осының негізінде табы-стың ... ... ... ... карт ... ... карталарды ) өсіру талап
етілгенге дейінгі салымшылар балама-сының ... ... , ... ... ... шоттарды дамыту
пластикалық карталар көмегімен, жэне де мақсатты бөлшек ... жэне ... ... банк ... ... кеңсйту,
корпоративтік клиенттер санынан салымшылар санын көбейту. Сонымен банктің
депозиттік ... ... ... ... ... бос ақша
қаражаттарын тартуға, депозиттердің жаңа түрлерін құру жэне ... ... ... ... жэне клиенттерге қызмет көрсету сапасын
жақсарту салымдар бойынша қызметтерді кеңейту. (Аударма операциялары, ... есеп ... ... ... халықаралық аударымдар жэне
т.б. ) депозиттерге қызмет етуде банк шығындарын төмендету. (кесте 9)
Кесте -9
Банкаралық ... мен ... ... ... динамикасы.
(млрд.теңге)
|Депозиттер мен займдар | | ... ... ... ... ... ... | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |4,0 |6,7 |10,9 |162,7 ... ЌР ¦Б ... ... ... келе 2007 жылы ... 2006 ... басымен са-
лыстырғанда заимдар мен депозиттер соммасы 1,6 есс өскен, ал ... 5,8 ... 10,5 ... өскен немесе 1,8 есе өскен.
Мерзімді депозиттер үлссі жалпы депозиттер соммасының 75.8 % қүрады.
Салымшылардың ... ... ... ... 49% мерзімді
салымдарының үлесін ... ... 500 ... ... ... салымдар соммасы мерзімді салымдардың жалпы көлемінің ... 47% ... 53% ... ... ... ... 5000 мың
долларға дейін) жэне 4% салымшылар 38% мсрзімді депозиттер көлемінің үлесін
қүрайды.
Банктің сенімді жүмысы салымшының көзқарасы бойынша ... ... және ... ... өз ... қойылатын талаптарды
орындауға қабілеттілігі, яғни банк ... ... ... ... жасауға жәнс банкте немесе қаржы нарығында дағдарыс жағдайы
қалыптасқанда өз міндеттемелерге жауап беруі ... ... ... ... ... активтер сапалығы, жэне табыстылық деңгейі орта жэне
үзақ ... ... ... ... ... сақтану үшін
жеткілікті болғаны қажет. Осы сипаттарды бағалау үшін ... ... ... ... ... тиімділік қызметініқ жалпы
көрінісін береді.
Кссте 10
Банк ... ... ... ... ... ... ... =П/К |5,65 |12,47 |18,8 ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... көрсетеді%) | | | ... =К/А ... |1,82 |3,19 |2,25 ... %) | | | ... ... |38,2 |3,9 |5,22 ... есе) | | | ... ... ... |54,66 |57,48 |67,26 ... ... қүру | | | ... %) | | | ... ... өз ... |5,56 |3,35 ... қабілеттілігі %) | | | ... ... ... ... 2002 жылы ... Активтерді
қалыптастырудағы активтердің жоғары қабілеттілігіне қарамай 2003 жылы (К4)
67,28% активтердің табыстылығы (К2) қатысты түрде, төмен ... 2,25 ... ... ... табыстылығы К4 соңғы 3 жыл аралығында жеткілікті
болып саналады. Қайта қаржыландыру мөлшері кеміген болса да одан ... ... ... ... ... ... ... да
ол өте жоғары болып отыр. Кесте-10
«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның ... ... ... болсақ -
«Алдымен пайыз» депозиті, «Сенім плюс» депозиті, ... ... ... ... жас» ... ... депозиті, «Табыс жэне
сыйлық» депозиттері.
«Алдымен пайыз» депозитінде сыйақы есепшот ... күні ... ... алты айға ... салым сала аласыз. «Сенім плюсте» сыйақыны ай сайын
алуға болады. Мерзімі 3, 6, 12, 24 ай. ... ... ... ... ... сыйақы төленеді. «Ақботада» сыйақы сақталу мерзімі
өткеннен кейін төленеді. Салым-ының ең төмснгі мөлшері 500 теңге, ... 12 % ... ... 6, 5%. Алтын жас сақтандыру мерзімі 90 күн.
Үтыс ой-натылып, үтыс ... ... екі рет ... ... ... сыйақы
ставкасының көлемін банк басқармасы ай сайын анықтайды. Депозитке ақша
салған күні әрекет еткен ... ... оның ... мерзімінде өзгеріссіз
қалады. Сыйақы көлемі жарна соммасына байланысты. 90 ... ... ... ... талап еткенге оның шарттары ... ... және шот ... ... ... ... депозит соммасынан үсталып
алынады. «Дархан» деп-озиті бойынша сыйақының жылдық ставкасы:
-1000 нан 10000 соммасына дейін ... нан ... ... ... ... ... ... ақшаны сақтауға ыңғайлы және пайдалы.
Салымды нақты ақшамен немесе ақша ... ... ... ... Депозиттің
күшінде болу мерзімі 180 күн. «Сыйлық» бүл өзіңіздің ... ... ... ... ... 360 күн. ... депозиті
бойынша сыйлықтың жылдық ставкасы 3000 теңгеге ... 2%, 3000 ... ... ... арқылы банк несие ресурстарын жинап алады. Жалпы,
депозиттер негізгі үш топқа бөлінеді, Өткен жылдың ... ... ... ... кіретін халықтың салымдарына келетін болсақ 28,
1% қүрап отыр. Оныд ішінде халық салымдарының барлығы 62529 млн ... ... ... 43320 млн ... ... талап еткенге дейінгі депозиттер
20209 млн қүрап отыр. Оның ішінде теңге мен ... 32127 млн ... ... 11)
Кесте-11
«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның 2005-2007 жылдардағы жалпы
депозиттер көлемі
|Жылдар Кәрссткіштің |2005 |2006 |2007 ... | | | |
| ... ... ... ... |28,301 |29,254 ... |65,197 |12,279 ... ... ... |75,399 |4,504 ... ÀÌÐÎ Áàíê |83,182 |0 ... |25,813 |24,931 ... |16,015 |1,630 ... |35,488 |900 ... áàíê |53,902 |0 ... Áàíê |6,011 |300 ... áàíê |1,430 |1,008 ... ... ... (µë) ... ... ... (Áí) ... æî¹àðû) áàíê êàïèòàëûí (Áê) æ¸íå îñû ìåðçiìäåãi ½çຠ... (µì) ... ... =Áí /Áê µì
̽íäàé àíàëèç åñåï æ¾ðãiçó ... ... ... æ¸íå ... ½çຠ... ... ... åòåäi. Á½ë åñåïêå áàíê êàïèòàëûíû»
ºñûëóû ñåáåái, îíû» íåñèå áåðó ì¾ìêiíøiëiãií ... æ¸íå ½çຠ... ... áîéûíøà êàóiïòi» àëäûí àëó øàðàëàðûí àíûºòàó.
°äåòòå ëèêâèäòiëiêòi àíûºòàó íîðìàòèâòåðií êîììåðöèÿëûº ... ... áàíê ... ... ... áàíê ... îñû ... ºàäà¹àëàéäû, ñîíû» í¸òèæåëåðiíå áàéëàíûñòû êîììåðöèÿëûº áàíê
ºûçìåòòåðiíi» ºîðòûíäûñûíà áà¹à áåðåäi. Á½ë ... ... ... ... ¾øií æ¸íå ... ... ¾øií æàóàïòû åêåíií
áiëäiðåäi.
3. Екінші деңгейлі банктердегі тартылған қаражаттар қызметін жетілдіру
жолдары
3.1. Банкаралық заемдар - екінші деңгейлі банктердің ... ... ... ... ... ... ... дәлелдеп отырғандай
оның түрақтылығының шешімді деңгейі өзінің қаржы ресурстарын тиімді басқару
қабілетіне байланысты болып ... ... банк ... ... ... ... басқа да операциондық шығыстарын жабуға
сол сияқты инфляция шығындарын жабуға ... болу үшін ... ... ... ... анық. Сол секілді банктің қаржыларын
басқаруда, бір жағынан таза ... ... ... ... ал ... тек ... ... жағдайға бейімдеуге қажетті айтарлықтай
иілімділігі қажет.
Әрбір банкке іс-эрекет барысында өзінің ... ... жэне тек ... тэн ... ... ... ... Екінші деңгейлі банктердің
(ЕДБ) қаржы ресурстарының өсуінің ... көзі жеке жэне ... ... ... ... ... Сол сияқты негізгі өте түрақты жэне арзан
ресур көздері өздерінің клиенттерінің шотының қаражатары ... ... ... де бар. Мүндай саясат кең көлемдегі мүмкіндікте басқа
қаржы ресурстарын ... ... жэне ... ... ... даму ... елемеуге, өзінің қаржылық қүралдарын иілімді етіп қайта қүруға
(айналым саласынан жинақтау саласына капиталды қүю ... ... ... ... керісінше, үзақ мерзімді ... ... ... ... байланысты болып келеді.
Сондықтан да нақтысында көптеген қазақстандық банктер өзінің ауқымын
үлғайтуға не өзінің активті ... ... ... пайдаланады, бүл үшін банкаралық несиелер нарығының мүмкіндіктерін
кеңінен пайдаланады.
Басқа банктерге қысқа мерзімді несиелер түріндегі ... ... ... ... нарығы экономикалық кеңістікте белгілі.
Бұл нарықтың қатысушылары болып банкаралық бірлестіктер, коммерциялық
банктер немесе ... да ... ... бүл ... ... ... ... де жоне де заемщик ролінде де ... ... ... ... ... яғни бұл ... жеке ... бір шаруашылық қажеттіліктерді қанағаттандырып қана қоймай негізІнде
басқа банктерге несие үсынумен ерекшеленеді. ... ... ... ... ... ресурстарын сату-сатып алу түрінде көрінеді.
Банкаралық нарықта ресурстар әдеттегідей келесі негізгі ... ... ... ... келісім шартқа сэйкес
жэне басты келісімге сэйкес, банкаралық несиелер ... ... ... ... ... ... ... сыйақы ставкасымен (несиелік келісім шартпен) сақтау;
овердрафт формасындағы кореспондент шоттардағы (корреспо-
нденттік қатынастарды ... ... ... ... ... келісімімен рэсімделеді) төлем несиелері;
ҚР -ның ҮБ-де бағалы қағаздарды есепке алу жэне ... ... ... (уәкілетті банктер
арқылы араласатын экономикадағы алдағы дамуына бағытталған);
- аукциондық ... ... ... секілді банкаралық несиелерге кореспондент шоттардағы қаржылар
қалдығы да қосылды. Бүл өте ... ... ... ... ережеге сай: талап етліген ... ... ... ... ... ... банкаралық несиелерге екі мүмкін жағдайларда
барады.
Жиі жағдайда оларға өз ... ... ... үшін ... ... ... Бүл жағдай мысал үшін, мына жағдайларда туындалуы
мүмкін, егерде клиент ірі сомадағы ... ... ... кезде, бүл
банктің ҚР Үлттық банктің нормативі белгіленген талаптарынан міндетті
резервтің төлсм ... ... ... ... қарыздар - ақшалай қаражаттарға деген маусымдық
қажеттілігін қанағаттандыру ... ... ... олар ... ... ... өз баланысын ретке келтіру үшін қаражаттарды керек етуі
мүмкін.
Басқа ... ... ... ... өз резервтерін экономикалық
жағынан алынған банкаралық несиелерді пайдалы қолдану мүмкіндігі ... ... ... ... ... кейбір кезеңдерде артық қаражаттары болады
жэне ресурстар тапшы болатын кезеңдер де болады. Әртүрлі қаражаттары бар
бір банк бір ... бір ... ... алу, ал ... сату сияқты
қажеттілігі болуы мүмкін.
Бүдан басқа жағдайларда көптеген банктердің айналым қаражаттарының
мірзімі, яғни инвестициялық жэне ... ... ... еттін, мысалы,
өнеркәсіп кэсіпорны мен сауда мекемелерінде ... ... ... жэне ... ... қүрылым да сәйкес келмейді.
Осыған қосымша Қазақстанда бүгінгі күні АҚШ Федеральдық Резерв жүйесі ... ... ... түрақтандыру қызметін орындайды, соның ішінде
"соңғы деңгейдегі инвестор" қызметін де ... ... ... ... бэрі ... ... арасында тиімді ресурстарды
қайта бөлудің қүралдары ретінде банкаралық қарыздар үшін ... ... бір ... ... ... ... өз қызметін сақтандыруға мүмкіндік береді.
Өзінің уақытша бос ресурстарын банктердің банкаралық ... ... ... ... сол ... одан ... жэне тиімді
қаражаттарды салуға мүмкіндіктің болмауы, немесе клиенттік несиені беруде
тэуекелдің өте жоғары болуы. Нақты инвестор үшін ... ... ... болып осы банктің ірі клиентінің ... ... ... жалпы айналым көлемінің қатынасымен анықталады. ... банк ірі ... ... ... санына қызмет етсс, онда басқа
клиенттер осындай "суперклиенттерге" кепілдік ... ... ... ... ... болады. Мундай банк "суперклиентері" үшін
"қалталықтың" болуы сыртқы ортадағы өзгерістерде өзінің ... ... ... ... ... ... ... несиеден ерекшелігі, олар толық
қамтамасыз етілген, себебі банктер тиянақты ... ... ... ... ... несиенің клиенттік несиеден басқа маңызды
ерекшелігі: бунда инвестициялық циклдарға тэуекел азаяды, яғни ... ... ... үшін ... ... 1 ай ... ... 3 ай) ақшаны жиі беру тиімді.
Банктер өздерінің ресурстарын оперативті басқару мақсатында күнделікті
есептік төлем ... ... ... негізінде орындалатын міндеттемелер
жэне күтілген кірістердің сомалары салыстырылады. ... ... ... ... ... сальдо болса, қосымша несие ресурстарын тартады,
ал жағымды артықшылық сальдо болса, ... ... ... ... нарық арқылы банктердің бір-біріне ақшалай қаражаттарды
үсынуы, толығымен банк жүйесінің барлық ... ... ... да әсер ... себебі бүл жағдайдағы қарызды, ... ... ... ... ... ... жай ... Бүл ресурстарының
айналым процесінде банкаралық нарыққа келесі үш ... ... ... ... ... ... жэне осы нарықтың
артықшылығымен байланысты анықталады. Мүның бэрі жинтықта ... ... ... ... ... ... мене несиелердің, және
ақша массасының өсімін тоқтатады.
Банкаралық несиенің басқа негізгі артықшылығы ол салыстырм-алы түрде
банктер үшін ... ... ... көзі ... ... ... ... тиімділігін бағалау үшін бірінші
кезекте тартылған банкаралық ресурстардың қунын жэнеде есептік, ағымды және
басқа да ... ... ... ... ... бағалы қағаздармен жасалған операциялардың қүндарымен жэнеде,
банкаралық нарықтан тартылған қаражаттар қүны мен банкпен орналастырылған
қаражаттар қунымен ... ... ... ... ... шығындалғанымен салыстырғанда, онда қаражаттар тарту
тиімсіз. ... ... ... ... ... ... ... банкке
белгілі табыс алып келеді.
Тағы бір ескертетін жағдай тартылған жэне өткізілген несиелердің
көлемімен мерзімі ... ... ... ... ... ... ... қаржылық институттар ушін - клпенттерге бағалы қағаздар
операцияларын өткізу, ... ... ... қолдануы мүмкін. Бүдан
бөлек тартылған банкаралық несиелердің тиі-мділігі банкаралық ... қүны мен ... ... заемдардың қолданылуын ... ... ... ... көзі мен ... ... ... өзгерісін
талдаудан басталады.
Жоғары банкаралық несиелердің үлесі банктің ... ... ... осы ... тәуелді екенін көрсетеді, жәнеде банктер
заңды түлға түріндегі ... ... ... - ... ... ... қамтамасыз етуіне ресурстың базасы жеткіліксіз.
Банкаралық несиенің нақты қүны Қазақстандағы салық салу ... ... ... ... ... ... ... есепт-еледі.
Нақты баға - Салықтарды қоса алғандағы шығындар х І00 Банкаралық
несиенің ... ... ... өтімділік тарапынан банкаралық
заемдардың жоғары қурылымдық үлесі жэне өсу қарқыны өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... орналастырылған несиелердің табыстылық ко-эффициентімен ... ... ... ... ... ... (мерзімге)
Табыстылық коэффициенті =______________________________________________
(КМБК) ... ... ... х 100 ... ... ... коэффициентін банктің активтер операцияларының
(ЬСА) табыстылық коэффициентімен келесі формуламен есептеледі.
КА = Банктің активті операідияларының ... х ... ... ... ... қалдықтары
Әрине, мүндай теңестіру, егерде ... ... ... ... оны ... ... тартылған қарыздан несие аз
болғанда қолдану тиімді.
Сонымен, жылдам өзгертіп нарықтық ортада банкаралық ... ... ... ... ... саясатының маңызды қүралы сапасьшда, "бос
қаражат ресурстарды тартудың" маңызды механизмі болып, өзіндік роль ... ... ... өз ... сақтандыруына мүмкіндік береді.
1997-2004 жылдар мерзімдері бойынша банкаралық несие және депозит
нарықтың сыйақы ... ... ... ... ... ... (кесте 12)
Кесте 12
Банкаралық несие және депозит бойынша ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... % к/о ... ... |
| | ... % ... |10,15 |9,0 ... |27,84 |11,98 ... |10,42 |8,76 ... |6,0 |5,13 ... |5,88 |4,01 ... |3.71 |3,6 ... |6,75 |2,28 ... |6,0 |3,49 ... |4,94 |2,56 ... |5,44 |3,38 ... ... ... ... жэне ... нарығының сыйақы
мөлшерінің өзгерісінде белгілі бір заңдылық жоқ, ссбебі 1999 жылы маусым
айында ... ... 27,84% ... ал ... 5,84%, ал ... болған несие бойынша ең төменгі сыйақы мелшері 10.2005 жылы
қалыптасып, 3,71% ... ал 2006 ... ... бес ... ... ... қарыздағы "қысқа" ақшалар ... ... ... ... ... ... реттеудің негізгі қүралы. Банк
депозиттері несиемен салыстырғанда өтімді, ... ... ... ... ... ... орн-аластырумен байланысты болған.
Қазақстандағы соңғы уақыттағы валюталық курстың түрақтылығы, банктерге
алып сатарлық бизнесіне тоқтау салады. ... ... ... ... ... ... -шиеленіскен бәсекеде, олардың
қатынасушыларына ... ... ... Осыған сэйкес өзінің
алыпсатарлық тартымдылығын жэне банкаралық нарығын жоғалтады, бүл ... ... ... ... ... ... 11.2003 жылы 5,13%
болса, 10.2005 жылы 3,6%, ал 03.2008 жылы бүл көрсеткіш 2,5%о болған, ... ... 11.2006 жылы 6,75%о ... 03.2008 жылы ... ... ... ... беруге болады. Қазақстанда ... сату жэне алу ... ... ... ... ... ... отыр.
Себебі, егерде несие қолданушы сатып алушылар, шығаратын ... ... ... содан кейін, эрбір келесі сатып алушы барлық
жеткізіп берушілер тізбегінің несиелерін ... ... Бүл ... ... болса, оларды сатып алу үшін алған несиелер көлемі
төмендейді. Бүның ... ... ... ... ... ... Бүл дегеніміз, еркін тауарлы жэне ақшалай ... - ... ... тізбекте бір реттік несиелеу ғана ықтималды.
Банкаралық нарықта несие берушілер мен ... ... ... ... ... нақты сыйақы мөлшеріне ден қояды, бүл өз
кезегінде номинальды сыйақы ... ... ... ... ... ... ... сыйақы мәлшерін инфляция
қарқынының өсімі оның нақты деңгейін төмендетеді. Бүдан ... ... ... берушілер номиналды процент нормасынан жоғары сыйақы талап
етеді. Бүл ез ... ... ... ... сыйақы мөлшерінің
өсуінс экеледі.
3.2 «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның тартылған ... ... ... ... ... ... Халық Банкі-Қазақстан Республикасының бүкіл территориясына
кең тараған филиалдық жүйенің иесі ... ... Банк - ... ... Банкісіне 1994 жылы 20 қаңтарда ... N43 ... 1995 жылы 23 ... ... ... ... облыстық, 6 аймақтық, 147 аудандық, 437 есеп
кассалық бөлімдері бар және де шетелде ... ... ... ... ... Халық банкінің банк жүйесіндегі рөлін анықтау үшін бірінші
кезекте келесі мэліметтерді талдау қажет.(кесте 13)
Кесте-13
«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның ... ... ... ... ... ... |01.01.2008 |01.01.2006ж |
| | | | ... ж ... | |58 | |1,7 есс ... млрд | | | | ... | | | | ... |7,3 | |__ |2,4 ... | | | | ... ... | | | | ... млрд |103,5 |130,1 |193,4 |1,8 ... | | | | ... |4,7 |7,7 |10,5 |2,2 ... млрд | | | | ... | | | | ... |4.0 |6,7 |10,9 |2,7 ... ... | | | ... | | | | ... ... |126,03 |189,2 |378,1 |3,3 ... ... | | | | ... ... бойынша жарғылық қор есептік кезсңде 1,7 есе өскен
немесе4247, 1 млн теңгені қурайды. ... ... ... жылы 7,3
млрд теңгеден 01.01.2007 жылы 7,5 млрд ... ... ... 2, 4 ... таза ... көлемі 01.01.2008 жылы 112, 0 млн ... 378,1 ... ... ... 3,3 ... ... ... соңғы жылы қаржылық көрсеткіштері өте ... ... ... ... көрсетеді. Қазақстан Банк жүйесіндегі
Қазақстан Халық Банкінің депозиттік нарықтағы үлес салмағын келесі суреттен
көруімізгс болады. Бул ... ... ... басқа банктермен
салыстырғанда үлес салмағының өте жоғары екендігі көрсетілген.
Қазақстан Халық Банкі - ... ... ... мсн түрлі қаржы
ұйымдармен іскерлік қарым-қатынас жасайды. ... ... жэне ... ... инвестициялық қорлар, заңды
компаниялар, рейтингтік агенттіктер, би-знес құрылымдары мен компаниялары
болып табылады.
Акционерлері: ... ... ... 80,4% ... ... 10% ... жеке ... 9, 96% акциясын қүрайды.
Қазақстан қаржы нарығындағы ағымдағы жағдайды бағалап болашаққа
деген болжамдарды айқындап, ... ... ... АҚ онан ... ... ... туралы нық сеніммен айтуға ... ... ... ... оларды жетілдіруге жүмыс істеуге тура келетін негізгі мақсаттар
қызмет бағыттары жэне үйымдастыру жүйесінің ерекшеліктері айқындалған.
Бүл бағытта ... жету үшін аса ... ... ... ... үлғайту айқындалды, аса маңызды мінде-ттердің бірі
артықшылығы бар акциялармен субординациялы ... ... яғни ... ... ақша ... ... жалпы соммасы
миллиард теңгеге шығару капиталды екі ... жуық ... ... ... ... Қазақстан Респу-бликасы Үлттық Банкіне үсынылған
жэне қарауында жатыр.
Сонымен бірге. сірє ... ... ... ... ... бірегейлікте
басқаруды орталықтандыру қажеттілігі басқару мен олардың ... ... ... ... мен пасспвгерді басқару деңгейін арттыру
нэтижесі ретінде, ... ... ... ... ... ... ... жэне
баға, курс саясаты міндеттерін табысты шешуге мүмкіндік ... ... бүл ... міне жасалды-қаржы қауіп қатерін талдау департаменті
қүрылды, бағдарлама зерттеп дайындалды, қауіп ... ... ... ... ... кең ... банктік филиалдық жүйесі
бар, алайда, қазіргі уақытта оны қолдап қуаттауға ... ... өзі банк ... ... ... эсер ... ... пайдалана отырып, банк өнімдерін үйлестіруді қазіргі
уақытта алдын алу шығыстарды ... ... ... ... ... жабу ... ... эр жерде кең тираждау мүмкіндігі
есебінен ендіру мен айырбас үшін бірдсн-бір жағдай ... ... ... ... ... ... бірігу жэне филиалдарды
ірілсндіру арқылы олардың санын ... ... ... ... ... ... ... нэтижесін өсіруде бөлімдердің жұмысын
сиқырлауда жэне ... ... ... банк ... ... ... ... Стратегиялық даму мэселелерін ... ... ... ... ... ... ... мен анағүрлым негізделген клиенттсрмен жүмысты
тікелей істейтін бөлімдер мен ... ... ... ... ... звеноларының қүрылымдары ... жэне ... ... ... ... ... ... және қабылдану жылдамдығын азамтатын факторлық эсерін азайту керек.
Клиенттердің түтынушылығы мен аймақтық ерекшеліктерін сскере отырып
үйымдық қүрылым мен ... ... ... ... ... ... ... қазіргі талапқа сай қайта жаңғырту оны мобильді яғни ширақ
оның қызметінде ... ... ... ... ... ... ... Аса маңызды бағыт-банктің техникалық қайта жасақталуы мен
технологиялар саласьшдағы жаңа ... ... ... ... қолма-қол өцдеу, ақпараттық қауіпсіздік деңгейін арттыру. Жаңа
технологиялық ... ... ... ... ... ... ... мерзімдерін қысқартуды қамтамасыз ететін, есептерді жетілдіруге қызмет
көрсету сапасы мен ... есеп ... ... ... ... керек.
Персонал квалификациясын бағалауды қайта қарауға шаралар алдын алуда,
бастапқы ... мен ... ... ... ... ... ... орай, қазіргі кезде персоналды акциясын моральдық және материалды
ынталандыру жүйесі ... ... ... ... өзі перспективті кадрларды
жоғалту қатерш жас-айды, жэне ... ... мен ... ... алып ... Банк басшылығы мүндай жағдайды түбірімен өзгсртуді
жоспарлауда.
Жоспарланған ... ... ... одан ... ... у сол ... ... Халықтық банк мойындаған лидер болса жаңа ... ... одан ... ... ... оолу жағдайын нығайтуға мүмкіндік
береді.
Халықаралық қызметте жарқын болашақта будан да агрессивті ... ... ... ... капитализациялау деңгейін арттыру
сөз жоқ қойылған мақсаттарға жетуге жэрдем береді. ... ... ... ... ... ... қатыстыру болып
табылады.
Халықаралық аренада Халықтық ... ... ... бірінші кезекте мынадай ірі мульти-ұлттық қаржы институты, яғни
Европа ... құру жэне Даму ... ... ... ... банкі шағын жэне
орта бизнес, саудалық қаржыландыруда, ынтымақтастықтың үлкен потенциялы ірі
Европаның, АҚШ-тың, Азияның коммерциялық банктерін белсенді ... ... ... жүмылдырумси қатар қаржыны
жүмылдыру мерзімін созуда белсенді операцияларды ... үшін ... ... ... ... ... қызмет көрсету тартымдылығын
арттыру үшін банк несие мен ... ... ... ... ... ... түрғын үй ірі зат сатып алу үшін, білім төлемдері
туризммсп демалыс басқа сезбен айтқанда ... ... ... үшін ... ... ... жоспарлануда. Қаржыландыру мен
несиелендіруді үсыну кезінде банк клиенттеріне қосымша қызмет көрсету мен
консультация жасауға айрықша назар ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді партнерлық келісімді дамытуға
бағытталған, ... ... есеп ... ... ... қысқартуға, соларды анағүрлым алдын - ала болжауға және
жоспарлауға ... ... ... ... аталған мақсаттарға жетуде
үлкен ... ... ... ... ... ... қордың
дифференциалды нақтылығы жоғары кэсіби достық үжым сенімділігін үялатады.
Сонымен ... ... ... ... ... біздің
экономикалық модельдің шшестігция қоюдағы ... ... ... ... ... ... ... осымен байланысты толық инвеспщиялық
жобалар ретінде қарауға болады, өйткені соңғы нэтижсдс қаржы ... ... ... секторына бағьптал: ілн болмақ.
Халықтық банк өзінің клиенттеріне банктік қызмет етудіц барлық түрін
үсынатын универсалды банк болып табылады. Бапк ... ... ... ... ... барлык мсншік түріндегі ... ... ... барлық экономнкалық саласы мен сфераларында, қаржы
институттары мен мемлекеттік экімшілік қүрылымдарында ... ... ... барлық өзінің клиенттерімен берік жэне үзақ мерзімді партнерлық
карым қатынас ... ... ... ... банктік қызмет псн өпімдер
түтынуын максималды қамтамасыз етуге бағытталған.
Банк ісі - қарыз капиталын жинақтаумен жэне оны ... ... ... түрі. Қазіргі кезде банктер көптеген операциялар
жүргізеді. Олар ақша айналымы мсн ... ... ... ... қоймай сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... қағаз сату, сатып алу кейбір
жағдайларда делдалдық келісімдер және мүлікті ... ... ... шартты түрде 4 топқа бөлуге болады.
1топ:-активтер соммасы 551млн доллардан 761млн ... ... ... ... ... ... Әлем Банкі).
2 топ:-активтер соммасы 52 млн доллардан 191 млн долларға дейін (Орда
Кредит Банк, Алматы Сауда-қаржы Банкі, Эксым Банк, Нүрбанк, ... ... ... 23млн ... 43 млн долларға ... ... ... ... ... 4-
ші топқа капиталдандыру деңгейі тіпті 2млн теңгегс дс ... ... ... ... ғана Қазақстандық өлшемдер бойынша
айтарлықтай жоғары деңгейдегі банк ... бар. ... ... ... ... мен ... соммасын салыстырып көрелік.
-Казкоммерцбанк ААҚ-109 969, 9млн теңге (761 млн $);
-Қазақстан Халық Банкі 103 515, 5 млн т. (716, 4 млн ... ... Әлем ... 5 млн ... (550 млн ... алғанда банк жүйесі ... даму үшін ... ... капиталын ірілендіріп, оларды халықаралық қалыптарға дейін
жеткізу керек. Банк саны ... ... банк ... ... ... өсіп ... ... алған баык секторы Қазақстан
экономикасының серпінді ... келе ... ... бірі ... ... қызметінің көрсеткіші тск сапдық түрғыда ғана өсіп ... ... ... ... сапасы да жақсару үстінде.
Қазақстан Халық Банкі бірінші ... ... ... енгізді.
1995 жылдың езінде халықаралық бухгалтерлік есеп стандартын қабылдап ... ... ... ... қабылдайды. Батыстық
өлшемдер түрғысынан жеткілікті ... ... ірі ... ... ... арқылы электрондық төлем жүйесін енгізу, Интернет
технологиялары негізівде автоматтандырылған ... ... үшін ... ... ірі ... ... ... секілді жоғары сапалы
қызметін кең ауқымын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Жаңа ... банк ... ... ... жаңа ақпарат-
коммуникативтік (байланыс) технологияларын ... мен банк ... ... ... ... ... ... универсализм принципін
салды. 1995 жылдың соңына енді Қазақстан Халықтық ... ... ... банкі болды жэне қаржы нарығындағы қол ... ... ... ... 1998 жылы шілдеде банк акционерлерінің жалпы
жин-алысы шешімен ... ... ... ... ... ... «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-қайта қүрылды. Жеке жэне ... ... ... ... ... бөлінді. 1999 жылдың
желтоқсанынан бақлау пакеті 50% мөлшерінде плюс бір ... ... ... 50% ... бір ... ... мен ... жиынтық улесі.
Бүгінгі куні Қазақстан Халық Банкі жарғылық капиталы 5,5 млрд теңге
болатын ... ірі ... ... ... ... ... ... бүкіл республика кеңістігінде ең көп санды жэне тармақталған
филиалдарының жүйесін қүра отырып жайғасқан. ... орай ... банк ... филиалдары бүгінгі күні 15 миллион-нан астам заңды жэне жеке
түлғалардан ... ... ... үлесіне ҚР-ның барлық азаматтарының
салымдарының 22%, сопыи іші-нде халықтың жэне үй шаруашылығы депозиттерінің
27 % ... ТМД ... ... ... ең ... орталық нақтылығы
Халық Банкке Қазақстан қаржы нарығында көшбасшы позициясын үстап жүруіне
мүмкіндік ... ... ... ... ... ... бағасын алып,
оған ай сайын өзінің ресурстық ... ... і уға, ... еркін ақша
айналымдары салымдары мен депозиттері, өз ке-зегінде оның ... ... ... жасауға мүмкіндік береді. Банктің несие
бағдарламасы тек ірі үзақ мерзімді жобалар гана ... ... жэне ... ... сонымен біргс чей-неткерлерді, бюджет сферасы
қызметкерлері несиелендіру студенттерін оқытуға ипотекалық несиелендіру,
аіпчзмо-биль, түрмыстық ... т.б. ... ... ... өкілдік және банк сферасындағы ішкі корпоративті
қызметі келесі пунктерді қосып алады:
-корпоративті (лат.) клиенттермен жүмыс;
-халықпен ... ... ... жүйесі мен техникалық қайта қарулану;
-пластикалық карточкалар бойынша есептер жэне ... ... ... жүйесін қалыптастыру;
-халықаралық қызмет;
-несие нарығы;
-бағалы қағаздар, депозиттер;
-қүнды қағаздармен операциялар бойынша қызмет көрсету;
-банктің инвестициялық бағдарламасы;
-Қазақстан Халық банкі жинақтаушы зейнетақы қоры.
Ең жаңа жэне ... ... банк ... ... көрсету түрлерінің
бірі осылай аталатын Интернет-банкинг болады. Интсрне-ттің жаһандану
жүйесінің пайда болуы мен ... ... ... банк қызметін
үйымдастыру саласында төңкеріске алып келді. Өзерістер тек банктер ... ... ... ... қарым-қатынас қана емес, сонымен бірге
қаржы ... ары ішкі ... эсер ... ... ... бүл ... дың бағыты) айқын бола түсуде: статистикалық мэліметтер бойынша, 2002
жылдың ортасына интернет пайдаланушылар миллиард адамға ... ал ... ... ... ... ... бүл триллион АҚШ $
қүрайды. ... ... ... ... жаңа ... ... алмайтын) ескерм ітін ... ... ... ... жаңа ... ... сергек жауап қататынын есепке
алмайды.
Толық емес жарты жылда қызмет көрсету тиімділігі чен пайдалылығы тек
Оңтүстік Қазақстан Интернет-филиалында ... ... ... түрған 500 ден
астам адам бағасын берді, Қазаі ган қаржы нарығында мүндай қызмет көрсету
түрі өз ... ... :ын ... берді. Тіптен біздің статистикалық
зерттеулерімізге сәйкес интернет-банкинг клиентурасын болашағы барлау
дэстүрлі банк рге ... ... олар ... байырақ, өздерінің
шоттарынд' 5и-ігірек қалдықтарды қуаттайды, қаржы қызмет көрсетуіне жоғар
рақ сүраныс көрсетеді. Бүлар ... мен ... ... ... ... ... ... жоғарылаған программистер,
өздеріне интернет-магазиндерде сатып алғысы к ген және республика бойынша
жай аударымдар жіберіп отырған кг мгі ... ... ... ... клиенттері арасында с :,ғы қызмет көрсету түрі әйгілі.
Қорытынды
Әлемдік банк тәжірибесі көрсеткендей, барлық банктердің негізгі та-
бысы делдалдық ... ... ... ... ... Бугівгі
күнде, жалпы банктердің қаржылық ресурстарының 10 % ғана меншік': і ка-
питалы болып, қалған 85-90% ... ... Өз ... ... ... үш ... бөлуге болады: депозиттер, жинақ сальшда-
ры, банк аралық займдар. ?
Қазақстан Республикасы банк жүйесіндегі барлық банктердегі ... ... ... ... 2000 - 2004 ... ... ... 290,6 млрд. теңгеден 731,1 млрд. теңгеге осіп немес ... ... ... ... жинақ салымдарына келетін бо :ақ, ... 2001 - 2004 ... ... 2 ... жуық ... ... банкі» АҚ тартылған қаражаттарымен ж:і;і пы қызметін
талдайтын болсақ, пассивтер қүрылымының 67% банк ... .: срі ... ... Қазақстан Халық банкінде 10 аса ... тү -. ... ... ... ... ... және мерзіміне байлап. ггы
әртүрлі сыйақы мөлшері белгіленген.
Банктің депозиттік саясатының негізгі мақсаттары:
* жеке ... ... ... ... ... банк ... мен пассивтерінің пропорционалдығы ... ... ... банк ... ... салым иелеріне тиімділігін арттыру.
Клиенттік депозиттердің міндеттемелердегі үлесі 01.01.2003 жылғы
77% қүраған.
Банктің депозиттік саясатының ... ... бүл ... ... ... алдында үзақ мерзімді депозиттер ... ... ... білу және ... негізінде табыстың тұ] ; :ты көздерін
алу, кезендер бойынша карт - шоттарды ... ... ды) ... ... ... салымшылар баламасының сапас і.! иа, түрғындардың
коммуналдық саудалык, шаруашылық үйымдар мен ағымды ... ... ... ... жопеде мақсаты бөлшек сақталымдарды,
депозиттік және ... ... і ... ... ... кеңейту,
коорпоративтік клиенттер санынан салымшылар санын көбейту. Сонымен банктің
депозиттік саясаты ... ... ... ... бос ... ... ... жаңа түрлерін құру және енгізуге, іс
әрекеттерін жетілдіру өдістсрін және клиенттерге қызмет ... ... ... ... ... ... ... дейінгі депозиттер Қазақстан Халық банкінде 2001 жылғы
барлық депозиттердің 55,5 % ... ал 2003 жылы бұл ... 38 ... Ал ... ... ... 2003 жылы 62 % өскен. Бұл өз
кезегінде соңғы кездері мерзімді ... ... ... ... және оның ... факторы, депозиттерге қойыл гын сыйақы
мөлшерінің өсуімен және банк ... ... б ... Ал
жалпы депозит көлемі 2001 жылы барлығы 60,542 млрд ігге болса, ал 2003 ... ... 125,394 млрд ... ... немс 2,5 есе өскенін көруге
болады, Қорытындылай келе жалпы банктің депозиттік қызметі соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы екінші деңгейлі банктер депозиттер
мен жинақ салымдары соңғы 3-4 жылда 2 есе өскен. Бұіп сң ... ... ... нәтижесінде келген қаражаттар есебінен және де ... ... ... жеке ... іың ... ... ... ЖАҚ құрылды, бұл өз кезегіндс Халықтық Банкке деген сенімділікті
ұлғайтатын тағы бір ... ... ... ... жылда өндіріс
саласа, басқа да халық шаруашылығының қызметі мен ... ... ... ... ... ... банктер тек депозиттермен шектелмей, «Қазақстан Халық Банкі»
сияқты банк үшін ... ... ... да тиімді, себебі, к іргі
Қазақстанның кейбір банктері тартып отырған синдицирлық несие, ... ... ... ... ... елдерде АҚШ, Германия, Жапония
банктерінің несиелік ресурстары жеткілікті.Сондықтан ... ... ... ... ... бе-ретін жоғары
категориялы қаржылық тұрақтылығын көрсетеді, Еуропа және ... ... ... ... ... бар ... банктеріне банк
қарыздарын беруге ынталы. Сондықтан да қазіргі кезде Қазақстан ... ... шет ... ... ірі ... ... ... ыңғайлы.
Банктерге бүгінгі күні тек өз қызметтерін мүмкіндігінше диверс к|ш-
кациялау негізінде, қызмет ауқымы үлғайып, салымшыларды ... ... ... жүргізуі қажет. Интернет арқыл өз клиенттері мен
салымшыларына қолайлы және ... ... ... өз ... банк ... тарту мен клиенттерді ынталандырудың
негізгі көзі болып саналады.
Қолданылған эдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасындағы ... жэне банк ... ... заң актілері, Алматы - 2002ж
2. «О банках и ... ... в ... Казахстан»:
УказПрезидента РК, имеющий силу закона от Зіавгуста 1995 № 2447 //
Ведомости Верховного Совета РК. -1995. - 31 ... - № 15-16. ... ... банктер және банктер қызметі туралы» ҚР Заңы.
30.08.95ж. ; 11.07.97ж. өзгертулер мен қосымшалар енгізілген
«Қазақстан Республикасы ... ... ... ҚР ... және ... аудару туралы» ҚР Заңы.
ҚР Ұлттық банкi басқармасымен ... ... ... ... және ақшалар аударуды жүргiзу және төлемдiк
құжаттарды қолдану тәртiбi».
ҚР Ұлттық банкi басқармасымен жасалған «Банкаралық ақша ... ... ... о ... ... в РК от ... о депозитном сертификате от 19.09.96г
Положение о минимальных резервных требованиях, № 219 от 23 мая 1997 ... по ... ... ... РК № 1 от 11 мая ... М.К. ... ... валюта». М., 1994
Деньги, кредит,банки. Г.С. Сейткасымов.Алматы.,«Экономика».,1999 г.
Қаржы-Қаражат журналының 2002-2007 жылдар аралығындағы топтамасы,
«Банковские ... ... ... жылдар аралығындағы топтамасы,
«Банки Казахстана» журналының 2002-2007 жылдар аралығындағы топтамасы,
«Банковские технологии» журналының ... ... ... ... ... Банкінің статистикалық мәліметтері.
Банки Казахстана № 5(95) 2007
Банки Казахстана № 11(101) ... ... № 10(100) ... ... № 11(101) ... Ақша, қаржы, банктер. Алматы, Экономика, 2001ж.
Ширинсская Е.Б. Операции коммерческих банков и зарубежный опыт. - ... и ... ... Н.Т. ... ... ... и повышения эффективности
системы банковской деятельности в условиях рынка». Учебное ... ... АН руc, ... Г.С. «Банковское дело», Алматы, 1998г.
Сеиткасимов Г.С. «Деньги, кредит, банки», Алматы, 2000 г.
Соколинская Р.Н., ... ... М., ... Н.Т. ... ... и основные задачи банков при ... ... ... ... показателей
кредитоспособности оценка эффективности деятельности ... НПО ... АН РУз, ... ... ... Н.Т. ... внешнеэкономической деятельности». Учебно-методическое
пособие. Ташкент РВШУ АПК.1991.
Серия: «Международный банковский бизнес» типы валютных операций и ... ... на ... ... ... ... 1, 2, 3,. М.: 2002.
Тоблас Амели и др. «Введение в банковское дело». М.,1997.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Екінші деңгейлі банктердің тартылған қаражаттары және оның түрлері75 бет
"АТФ Банкі" АҚ-ның тартылған қаражаттарын талдау және бағалау61 бет
Қазіргі тандағы коммерциялық банктердің тартылған қаражаттарының жалпы жағдайын талдау40 бет
Қазақстан Республикасының депозит нарығы76 бет
«Қарғын» романы туралы3 бет
Биологиялық ырғақтар4 бет
Орта ғасырлардағы (Оғыз дәуірі) Қазақстан жеріндегі мемлекеттер мен олардың мәдениеті7 бет
Екінші деңгейлі банктердің меншік капиталдарының қалыптасуы мен қолданылуын талдау30 бет
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь