Алматы облысы Қарасай ауданы

Кіріспе
1 Алматы облысы Қарасай ауданы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1.1 Алматы облысы Қарасай ауданының физикалық.географиялық
жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1.2 Топырағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.3 Өсімдіктер әлемі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.4 Климаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.5 Өзендері мен көлдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.6 Жануарлар әлемі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.7 Пайдалы қазбалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.8 Табиғатты қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.9 Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.10 Транспорт ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
Негізгі бөлім
2 Геоморфологиялық картаны құрастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
2.1 Жер бедері карталары. Геоморфологиялық карта ... ... ... ... ... ... ... ..10
2.2 Геоморфологиялық картаны ArcGis бағдарламасында сандау ... ... .16
2.3 Картаны безендіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
Қолданылған әдебиет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
Қарасай ауданы Алматы облысының оңтүстік – батыс бөлігінде орналасқан. Шығысында Талғар ауданымен, оңтүстігінде Қырғызстанмен, бытысында Жамбыл ауданымен және солтүстігінде Іле ауданымен шекараласады. Іле Алатау тауы осы ауданды солтүстік – шығыстан оңтүстік – батысқа дейін кең жолақпен көмкеріп жатыр. Қалған бөлігі тау алды жазығы болып табылады. Осы таулар үшін таулы – еспелі шыңдар, құлыма, жыралы, тас түсетін және құйылатын жартастар, тар аңғарлар, ал ең биік таулы бөліктерде - әсерлі жазықтар, карлар, морнеалар және мұз әрекетінің басқа пішіндері тән.
Теңіз деңгейінен биіктігі тау алды зонасында 500 м-ден 1000 м-ге дейін және 5000 м-ге дейін тауларда. Іле Алатауының ең биік нүктесі – Талғар шыңы (4973 метр) – Қарасай ауданында орналаспаған, дегенмен бұдан да басқа биік шыңдар осы аудан аумағында жатыр: Абай шыңы (4080 метр) және Үлкен Алматы шыңы (3628 метр). Олардан төмен Алматы көлі, Қарлытау тауы орналасқан. Семиречье деген тауалды ауданының тұрғындары тауға әбден үйреніп қалған және оларды ерекше толғандырмайды. Бірақ жаңадан келгендерді қар қалпағын жамылған, аспанмен тілдескен тау жоталары таңқалдырмай қоймас. Олар ұзақ уақыт бойы ашық және таза түстердің түрлі – түсітілігіне үйрене алмайды және дірілдеген мұздықтардан төменге дейінгі аңғарлар бойынша таралатын тау ауасымен демала алмайды.
Қазіргі рельефтің қалыптасуына ішкі күштер, соның ішінде ағын сулар мен желдер әсер етеді. Ағын сулар борпас жыныстарды шығара отырып, солар арқылы ойпатты орындарды толтырады. Рельеф күрделілігі климаттың, су жүйесінің, топырақтың, өсімдік пен жануарлар әлемінің қалыптасуына әсер етеді.
Солтүстік Тянь – шань, оның ішінде Іле Алатауы палеозой эрасының (осыдан 2 млн жыл бұрынғы) каледон және герцин тау түзілу кезеңдерінде түзілді. Мезозой эрасында биік таулар денудациялық үстірттерге айналды. Кезекті альпілік кезеңде, тектоникалық қозғалыстар нәтижесінде қайта көтеріліп, қатпарлы биік үйінді тауларға айналды. Біздің өлкеде үнемі болып тұратын жер сілкіністері тау түзілу процесінің жалғасып жатқанын дәлелдейді. Іле Алатауы жотасы граниттен, ізбестен және қиыршықты минерал жыныстардан құралған.
1 География Алматинский области: Тематический сборник Под редакцией Т.О.Увалиева и Г.А.Утеевой – Алматы: Областной институт профессионального развития кадров, 2001.-279с
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 ... ... ... ... ... Қарасай ауданының физикалық-географиялық
жағдайы.....................................................................
......................................3
1.2
Топырағы....................................................................
..............................4
1.3 ... ... ... ... ... ... ... бөлім
2 ... ... Жер ... ... ... Геоморфологиялық картаны ArcGis бағдарламасында сандау.........16
2.3 ... ... ... Қарасай ауданы
Территориясы – 2,3 мың кв.км
Халқының саны – 156,1 мың адам
Елді-мекен саны – 71
Қалалық және ауылдық округтер саны – ... ...... каласы
Аудан орталығының Алматы қаласынан қашықтығы – 27км
1.1 Алматы облысы Қарасай ауданының физикалық-географиялық жағдайы
Қарасай ауданы Алматы облысының оңтүстік – ... ... ... ... ... ... Қырғызстанмен, бытысында Жамбыл
ауданымен және солтүстігінде Іле ауданымен шекараласады. Іле Алатау тауы
осы ауданды солтүстік – ... ...... дейін кең жолақпен
көмкеріп жатыр. Қалған бөлігі тау алды ... ... ... Осы ... ...... шыңдар, құлыма, жыралы, тас түсетін және құйылатын
жартастар, тар аңғарлар, ал ең биік ... ... - ... жазықтар,
карлар, морнеалар және мұз әрекетінің басқа ... ... ... биіктігі тау алды зонасында 500 м-ден 1000 м-ге дейін
және 5000 м-ге дейін тауларда. Іле Алатауының ең биік ...... (4973 ...... ауданында орналаспаған, дегенмен бұдан да басқа
биік шыңдар осы аудан ... ... Абай шыңы (4080 ... және ... шыңы (3628 ... Олардан төмен Алматы ... ... ... ... ... тауалды ауданының тұрғындары тауға әбден
үйреніп қалған және оларды ерекше толғандырмайды. Бірақ жаңадан келгендерді
қар ... ... ... ... тау ... ... ... ұзақ уақыт бойы ашық және таза түстердің түрлі – түсітілігіне ... және ... ... ... ... ... ... тау ауасымен демала алмайды.
Қазіргі рельефтің қалыптасуына ішкі күштер, соның ішінде ағын сулар
мен желдер әсер ... Ағын ... ... ... шығара отырып, солар
арқылы ойпатты орындарды толтырады. Рельеф күрделілігі климаттың, ... ... ... пен ... ... ... ... Тянь – шань, оның ішінде Іле Алатауы палеозой эрасының
(осыдан 2 млн жыл ... ... және ... тау ... ... ... эрасында биік таулар денудациялық үстірттерге айналды.
Кезекті ... ... ... ... ... ... қатпарлы биік үйінді тауларға айналды. Біздің өлкеде үнемі болып
тұратын жер ... тау ... ... ... жатқанын
дәлелдейді. Іле Алатауы жотасы граниттен, ізбестен және қиыршықты минерал
жыныстардан құралған.
Тау алды дала ... ... өте көп, ... демалуға және балық
аулау үшін ... ... ... ... Тауалды зоналары құнарлылығымен ерекшеленеді. Топырақтар
жергілікті жердің биіктігінің өзгеруімен байланысты ... ... ... ... ашық ... қою сарғылт, таулы қара топырақ, тау орманды қою
түсті және тау – шалғын – далалық тоыпрақтар таралған.
Адамдардың әрекет етуі үшін ... ... мен ролі ... ... Топырақтың құнарлы қабаты ұлттық байлық ... ... ... өндірісінің негізгі құралы ретінде қарастырылады. Жерді,
соның ішінде топырақты орынды түрде қолдану жер бөлу ... ... ... бірі - ... ... ... ... эелементтердің топыраққа қайта ... ... ... ... ... Бұл – біздің әрекет ету көзіміз. Сондықтан,
топырақты тоздырмау үшін оған қарап, оның құнарлылығын ... ... ... Қарасай ауданында даланың өздігінен қайта қалпына келуі бойынша
тиімді ... ... егіс ... құрылысын жетілдіреді, жерді
жақсартады. Топырақ эрозиясымен күресу үшін топырақты ... ... ... ... ... пайдаланады. Агрономиялық мерзім бойынша
органикалық жіне минералды ...... ... (суперфосфат)
және тағы да басқаларды себеді.
1.3 Өсімдіктер әлемі. Алыстағы жазықтан тау кескінінің биіктікпен
ауысатыны көрінеді: биік ... ... ... ... ... ... ... қою-көк ормандар, ал одан төмен жапырақты ағаштар мен
жемісті бақтар көгеріп тұр. Тау климатының ерекшелігі – ... ... және ... түсуі Іле Алатауының табиғи белдеулерінің әр
түрлілігін қамтамасыз ... 1-ші ... – 800-1000 метр – ... – түрлі
шөпті далалар; 2-ші белдеу – 1200-1300 метр – ... ... ... ... ... ... бақша, жүзімдіктер астында жинақталған; 3-ші белдеу –
1300-ден 2000 – ға ...... ... ... 4-ші ...... дейін – қылқанды орман зонасы; 5-ші белдеу – 2800-ден 3500-ге ... ... және ... шалғындар зонасы; 6-шы белдеу – 3500-ден жоғары
– қарлы зона.
Алайда тау баурайларының бастама бөлігі өсімдіктер әлемінің зерттелуін
бұзады. Іле ... ... ... 2500 ... ... Өмір сүру
формасының негізі - бұты гүлдері, Тянь-Шань шыршасы (Шренк ... ... ... өсімдіктер. Жапырақты орманда қайың, көктерек, ... алма және ... ... ... ... ең көп ... ... итмұрын, ырғай. Кейде бұл орман арасынан өте алмайтын джунглиді
еске салатындай қалың ... ... ... ... ... қайығЖапырақты
таулы орман қайыңдар сарғайып, жабайы өріктің жалынды қабықтарын ... ... ... күз ... өте ... ... орманның ағаш
тектес жыныстарының ең негізгісі – Тянь-шань шыршасы немес Шренк ... атау ... ... ... атынан алынған. Осы ірі ағаштың
биіктігі 30 метр, кейде 50 метрге дейін ... ал ... ені – ... ... ... түбірлік жүйесі бедерлік және дәл осы арқылы ол
тоыпрақтың жұқа қабатымен тау баурайларына беки алады.
Бұрын Тянь – шань ... ... ... ... ... ... ... Осы ағаштар үнемі қалың болып өскен ... алып ... ... ... ... ... ... материалдары түгелдей дерлік Тянь-шань шыршасынан дайындалған.
Қазір ... бұл ... ... тиым ... ... ... ... кен орны.
Ібесті тастар мен мәрмәрдің Қаскелең кен орны; батпақ – кірпіштің
шикізаты.
Осы материалдарды өнеркәсіптік ... ... ... ... ... мен ... ғимараттарды, жолдарды салу
құрылысы кезінде ... ... ... ... ... ... ... ыдыс
дайындаудың (Қаскелең «Фарфор» ЖШС) негізгі шикізаты болып ... ... ... ... ... ... Қазақстан бойынша сияқты
қатаң континентальды. Қысы жылы, ылғалды; жазы ыстық әрі құрғақ. Бұл
температураның тез ... ... ... және ... ... ... ... Солтүстіктен оңтүстікке қарай ... ... ... және атмосфералық ерекшеліктердің
циркуляциясы мен рельефтің әр түрлілігі ауа ... әсер ... ... үшін ... тулікті және жылдық ауытқуы тән. Жазықты тау алды
бөліктерінде температура солтүстіктен оңтүстікке қарай бағытта ... ... ... жергілікті жердің теңіз деңгейінен биік ... ... ... температурасы -6° -8°С, шілденің орташа
температурасы +20°С.
Қыстағы ... ең ... ... -30°С. Бұл ... ... ... ... мұхит үстінен қалыптасатын суық
арктикалық ауа массасының оңтүстік облыстарға дейін ... ... ... осы ... көктемнің соңында, тіпті жазда, сондай-
ақ ерте күзде үнемі қатқақтар болады.
Ең жоғары температура +40°С-қа дейін. Орта Азия ... ... ауа ... ... ... ... ауа-райын түзеді.
Ауданда жауатын жауын-шашындардың негізгі бөлігі Атлант мұхитынан, батыстан
келетін ауа ... ... суық ай – ... Ең ... ай – Шілде. Қар жамылғысының ... 20-22 ... ... зона ... ... белдеулікпен байланысты. Теңіз деігеінен
биіктіктің ұлғаюымен атмосфералық қысым, ауа температурасы, төмендейді, ауа
ылғалдылығ мен ... ... ... жылы және ... және өте ... ... Таулар ауа ағынының еркін қозғалысынң
кедергісі болып табылады. Олар ... ... ... және ... ... ал күндіз керісінше тауға қарай соғатын ... ... ... ... ... ... суық ... ұстап қалады,
және бұл қар немесе жаңбыр түріндегі ... ... ... ... ... ... түзілуіне алып келеді. Тау баурайларында тау
алды жазықтарына қарағанда ... мол ... ... ... 600-700 мм ... Ең көп жауын-шашын мөлшері суық жыл мезгілінде
түседі.
Ылғалдану коэффициенті бірліктен жоғары, ылғалдық – ... ... ... – 1-3 рет, ал тауда 6 рет болады; негізінен жылы ... ... ... қар ... – суық жыл ... ... сел, найзағай – жазда.
Барлық осы құбылыстар ауданның шаруашылығына үлкен шығын алып келеді.
Күннің теңелуі: 23 ... және 21 ... Ең ұзақ күн және ең ... – 22 ... Ең қысқа күн жіне ең ұзақ түн - 22 ... ... мен ... ... ауданының барлық өзендері бастауын
тау мұздықтарынан алады. Мысалы, ... ... ... жері 1000 метр
биіктікте. Аңғар бойынша аққан су егістіктер мен бақтарды ... ... ... ... ... ... ... турбиналарына жетеді,
балықтар мен басқа жануарлар үшін су астылық және жер бетілік мекен ету
ортасын ... өлке ... қар және ... ... ... Олардың суы
мол кезеңі – жаз айлары, себебі тау шыңында ... ... мен ... осы ... ... ... ірі өзендері: Қаскелең, Шамалған, Ақсай, Үлкен Алматы
өзендері ... ... ... ... ... ... ететін Іле өзенінің
салалары болып табылады. Сондай-ақ бұл ... ... ... ... ... үнемі селдер болып тұрады. Олар тау ... жаңа ... ... көпірлер мен ғимараттарды бұзады, елді-
мекендер үшін ... ... ... ... шаруашылығына үлкен шығын
алып келеді. Мысал ... ... 3000 метр ... ... ... өзенінде 1977 жылы болған селді алуға болады, бұл сел жолында
кездескеннің барлығын жойп ... ... ГЭС ... жойылды, адамдар зардап шекті, ... ... ... жоқ ... Ал бәле ... да көп ... мүмкін еді,
себебі өзен арнасы Алматы қаласының батыс бөлігі арқылы өтеді және ... ... ... ... биіктігі 100 метрден жоғары қорғаныш
плотинасы салынды.
1988 жылдың жазында шілде айының срңында Үлкен Алматы өзен ... сел ... ... ... ... Осы өлкенің жануарлар әлемі әр түрлі және
көптеген ... ... ... және жабайы аңдарымен
бай. Қарасай ауданы территориясында орналасқан, ауданы 80,5 мың га ... ... Іле ... ... ... саябағы қорықтық зонасында
сүтқоректілердің 64 түрі және ... 200 ... түрі ... ... тау кекілігі, қырғауыл, бұлбұл, ұзақ, сары шымшық,
құлақты үкі, бозторғай, сұңқар, ... және т.б. ... ... ... кеңінен таралған; шөпқоректілер – арқар, таутеке, ... т.б; ...... ... ... ... ... қоңыр аюы,
қар барысы, сусар, сілеусін. Биіктаулы сирек кездесетін ...... ... ... ... жануарлар мен құстардың сирек түрлері
Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енген және ... ... ... қазбалар. Қарасай ауданы аумағында ... ... ... Олар ... ... ... ... және Үлкен
Алматы өзені – Қарасай ... өте ірі биік ... ... Олар Озерной
өзенінің опырылып құлауынан пайда болған. Көлдегі су таза, ішуге жарамды.
Дәл осы суды Қарасай ауданы мен ... ... ... ... ... табиғатымен, таза ауасымен ерекшеленеді, бұл – ... ең ... ... ... Ыстық жаз айларында осындай ... ... ... ... және селдік тасқындар пайда болады.
Бұған негізгі себеп – нөсер ... ... және ... ... ... ... ... нағыз плотиналарды бұзып өтуі.
Қарасай ауданында шипалы көлдер өте көп. Олардың көбісінің атауы жоқ
және көп адамға белгісіз. ... өте ерте ... ... ... ... қасиетін білген. Алдымен оларды қоршаған орта халқы пайдаланды, бірақ
су мен батпақтың бәраз ауруға шипа екендігі туралы сөз ... ... ... ... ... осы ... қарай ағыла бастады. Теңіз деңгейінен 1800
метр биіктікте орналасқан «Алма Арасан» ... ... ... оның тарихи
термальды көздері ХІҮ ғасырдан белгілі. Мұнда ревматизм, металлмен ... ... буын ... ... ... ... ... бойынша шипалы суды ішу, бұлаққа тиын тастау, жақын
маңда өскен ағашқа шүберек байлау сияқты ... ... Яғни ... суы ... ... сөз. Суы ... суық, таза! Және мұндай жерлер
бізде өте ... ... ... ... ауданы өте сирек табиғат байлықтарына
ие, мұнда Іле – Алатау ұлттық саябағы орналасқан. Фаунасы бай және әр ... ... ... ... ... ... аңдар, далалық,
суда жүзетін жабайылар. Жануарлар ресурстары, ... және ... ... ... ... ... ... табылатын мемлекеттік ұлттық саябақта
қорғалады.
Табиғат байлықтарын ... ... ... ... ... ... қолдану мақсатында ауданда келесі шараларды жүзеге асыру керек:
- қоршаған ортаны және табиғат пайдалануды қорғау ... ... ... ауыз суды және су ... вирустық және бактериялық ластанудан
тазарту үшін ... ... ... ... ... ... ... 31 тарау «Қолайлы адам денсаулығы ... үшін ... ... ... ... ... ... »
38 тарау «ҚР азаматтары табиғатты сақтауға және табиғат байлықтарына
сақтықпен қарауға міндетті...»
Табиғат қорғау мәселесін ... ... ... ... қою мен
қорықтар жүйесін кеңейту жолымен де шеше алмаймыз. Барлық ... ... ... ете алмаймыз, сондықтан адамдардың экологиялық мәдениетін
қалыптастыру ... келе ... ... ... мен ... тек ... пайдасы
үшін ғана емес, әлем кереметі ... де ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы. Ауыл шаруашылығы тек біздің ауданда ғана емес,
сондй-ақ бүкіл ... ... да ... ... ... бірі ... табылады. Ауыл шаруашылығының үлкен потенциалы және
Қарасай ауданының қолайлы ... ... ... ... ... жағдай жасайды.
Ауданда жүргізілетін саясаттың мақсаты агроөндірісті халықтың негізгі
тағамдарға деген сқраныстарын ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық өндірушілерді техникалық материал ресурстармен ... ... ... мен ... ... ... және ... қамту керек. Берілген шараларды жүзеге асыруда ауыл шаруашылық
өнім көрсеткіші 2000 жылы 5-6%, ... ... ... 8-10%, мал ... ... өсті.
Ауыл шаруашылық өндірістің басты бағыты – көкөніс, дақылдық мәдениетті
дамыту, ... ... ... ... ... 01.01.2000 жылы
агроөндірістік секторда 24 өндіріс тіркелді, оның ... 14 ... ... және ... Ауданда ауылшаруашылық өндірістің
ассоциациясы құрылған.
Егістік алқабы 1999жылы 28608 га жетті, оның ішінде 3800 егін егіледі.
Олар:
Дақылды-дәнді ... 2500 ... ... 800 ... 300 ... 200 ... дақылдардың жинау егістік алқап және ... ... ... ... 30,3 мың бас ірі ... қой мен ешкі ... бас, ... 3,2 мың бас, шошқа 5,8 мың бас, құстардың барлық түрі 915,0
мың бас.
Мал бағуда сапалы көрсеткіштің ... ... Сүт ... ... ... ... ет өнімі 4,3%, барлық мал түрінің саны өсті. Төлдері
19,6%, құлын 9,2%, қозы 15,3%, торай 61,7%ға өсті.
1.10 ... ... ... ... - ... және
теміржолдар. Автомобиль жол торабы 648 км-ді құрайды, осының ішінде
- қатты төсенішті – 598км
- гравийлі төсенішті – 47км
- ...... ...... ... көбінесе автомобиль көлігімен жүзеге асады, ал батыстық
бағытта Шамалған бекетінен темір жол ... ... ... жылға болжау бойынша жүк тасымалдау көлемі 2,2 есеге, жолаушылар
тасымалдау 65-70%-ға, жүк айналым 2,5 есеге, тасымалдаудың жалпы кірісі 25-
30% ға ... ... ... ... ... қауіпсіздікті күшейтуде,
келесі шараларды жүзеге асыру керек:
- жолдарды жоспарлы жөндеу және ... жүк ... ... нарығын қорғау мақсатында, жеке көлікке
бақылау жүргізу шарасын орындау,
- жолдарда автомобильге қызмет көрсететін инфрақұрылымдар орнату
(АЗС, СТО және т.б.) ... ... ... ... Жер ... ... Геоморфологиялық карта
1) Жер береді карталарының түрлері
2) Геоморфологиялық карталар, генетикалық, морфогенетикалық жəне
морфоқұрылымдық картлардың легендаларын құру ұстанымдары.
3) Геоморфологиялық карталарды ... ... мен ... ... ... ... ... картографиялаудың нысаны ретінде əр ...... типі мен ... ... сипатын
көрсетеді;
морфометриялық – ... ... ... ... жаңа ... ... өзгеруі мен оның даму тарихы мен
жасын, ... ... ... ... тобымен беріледі:
гипсометриялық, ... жəне ... ... ... ... ... бірнеше сипаттарын ... ... ... ... ал ... ... ... сыртық пішінін көрнекілік
бейнелеу арқылы бірін-бірі толықтырады. ... ... ... жеке сандық көрсеткіштерін дара картлардан ... ... ... ... мен ... жəне ... ... көрсететін көптеген карталар тобы ... жаңа ... ... ... ... эндогенді жəне экзогенді
үрдістердің нəтижесі арқылы түсіндіретін жалпы геоморфологиялық карталар,
ал жер ... ... ... ... ... ... іс-
əрекеті сияқты қандай да бір жеке ... ... ... жеке карталар. Сонымен ... ... ... да ... ... шешу ... ... арнайы карталар да
ерекшеленеді. ... ... ... карталарды құру ... ... бен ... болып, басқа ... ... ... қамтамассыз ететін, жалпы географиялық
атластарда оның көлденең түрде ... ... ... ... ... карталардың жаңа типі ... ... ... ... ... ... ... шарттылығының горизонтальдар жəне изобаттар ... ... ... ... ... келетін генетикалық тұрғыдан ... ... жəне ... ... жеткізе алмайды.
Бейнелеудің гипсометриялық ... ... ... ... жəне ... түрде бейнеленуі арқылы горизонтольдар ... ... ... ... ... таулы жоталардың олардың əр
түрлі бағыталуын, олардың орналасуы мен бөлінуі, олар ... ... ірі ... ... (тау ... ... ... қазаншұңқырлар жəне т.б. пішіндер) ... ... Оған ... КСРО мен ... ... гипсометриялық
карталары. Оларда көптеген жоталар мен қазаншұңқырлар жоқ, тау ... ... жоқ. ... ... ... картасы жалпы
топографиялық жəне тектоникалық карталарды, ... ... ... ... ... жəне ... жағдай жасаған
ғарыштық түсірілімдерді қоса отырып құрастырылады. Картаны құру кезінде
суретті жалпылаудағы ... ... ... ... рангін анықтау:
жаһандық жəне ... ... жəне ... ... ... ... ... бірнеше кешендік сипаттарына сүйенеді.
Соның ішінде мыналар болды: ... жəне ... ... ... ... ... ... таңдауда жалпы құрылымның
өлшемі, ... ... ... ... құрылымдардың
параллелизмдегі жағдайында, құрылымдардың бөлімнің сипатталуы ... ... ... өлшемінің алыстырмалы қалыңдығында ол
өте нақты ... ... ... ... ... қатары
ескерілмеді, дегенмен олардың ... ... ... əр ... ... мен таксономиялық рангтер арқылы көрсетілген.
Картаың мазмұнының негізгі түрі ... ... ...... шкаланың горизонталь жəне изобат ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда өте қатты ... ... ... бойынша өте жеңіл,оларға 1-2 ғана
көрсеткіштер ... ... ... – картада ареалдар болып
сипатталатын, шкаланың баспалдақтары бойынша ... ... ... ... ... да ... Бірақ олар керек емес
жерге ... ... ... ... ... алмасуын бұзады.
Морфометриялық карталарды ... ... ... құру өте ... ... бұл жұмыс өте көп ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерді алу
механикалық жұмысқа көп ... пен ... ... ... ... оңай формальдауға болғандықтан ,
картларды құру ... ... Тура ... ... ... ... ... алуға болады. Сонымен қатар
түстің қоюлығы оның тіктігіне сəйкес ... ... де ... ... ... ... мемлекет пен басқа
шет елдік мемлекеттерде де бір ... жоқ. ... ... жер ... ... 3 көрсеткіш бойынша
берілуі ортақ ... ... жасы жəне ... ... əр ... ... аумақтың
бедерлік əр түрлілігімен сонымен ... ... ... ... геоморфологиялық картлардың ортақ легендаларын
құру ұстанымдары мен əдістемелерін жасау мəселелеріне ... ... ... ... жоқ. ... бедер пішінін немесе олардың табиғи
топтамаларын, яғни қай ... ... ... жəне картографиялық
бейнелеудің əдістемелерін қалай дұрыс пайдалану ... ... көп. ... құрылғыларын, пішіндер мен көрсеткіштерінің
жүйеленін таңдау жəне олардың қайсысы карталарды құру ... ... ол ... кезге дейін əркелкі. Геоморфологиялық картлар нəтижесінде
сəйкес келмейді. ... ... ... 3 ... ... морфогенетикалық жəне ... ... ... картлардың мазмұнын жасау жəне легендаларын
құруда В.Пенктің идеясы қойылған. Жер бедері бедерлер мен тіктігі ... ... ... ... даму ... ... ... қарсы шығушылар, бұл ұстанымды пайдалану
барлық масштабтағы ... үшін ... ... құру ... деп ... Ұсақ ... ... жергілікті жерде
үлкен аумақты ауданға сəйкес ... ... ... кескіндері көрсетіледі. Жер бедері мен ... ... үшін ... құрастырылған легендада 62
белгі берілген. Ол арқылы жер ... ... ... сипаттауға болады. Ұсақ масштабта жер бедерін сəйкестендіру
өте күрделі , ал осыған байланысты генетикалық ... ірі жəне ... ... мен ... ... пайдаланылады. Осы
ұстанымның негізінде ... ... ... ... ... геологиялық картлардың санына қосылған, 1:1 000 ... ... ... легендаларын құру жасалынған.
Морфогенетикалық бағыттағы негізінде морфологиясын, генезисі (шығу ... ... ... жер ... ... кешенді ұстанымдары
жатады. Карта мазмұнының негізгі ... ... ... ... ... жəне ... процестермен өңделу типімен
байланысты төмендегілерге ... əр ... ... ... ... саналады. Бұл айтылған категориялар легендада
толықтай сипатталады. ... ... типі ... ... ... жаңа ... ... басқа құрылымдармен байланысы, кейде субстраттың
сипаты, жасы жəне т.б. ... ... жасы көп ... ... ... қанықтылығы, немесе геологиялық
индекстермен беріледі. Бедердің ... ... ... ... қосымша ретінде масштабтан тыс ... ... ал ... ... ... ... ... арқылы іске ... ... ... ... əр ... сəйкестіктегі бейнелеу
əдістері қолданылады; оларды пайдаланған кезде геоморфологтарда ортақтық
жоқ. Соңғы ... ... ... жəне ... геоморфолоиялық картографиялаудың морфоқұрылымдық ... ... ... Ол ... ... анықтау ұстанымдарына
эндогенді жəне ... ... ... рөлі ... болып келетін,
əрекеттесуі нəтижесінде пайда болуына сүйенеді. Даму ... ... ... құралады, яғни морфоқұрылымдық. Оларды ойлап табу жер
қыртысының блокты жəне қатпарлы ... ... ... ... тануға мүмкіндік беретін морфоқұрылымдық талдауды
пайдалануға негізделеді. ... ... ... бедердің
қалыптасуының негізгі факторы ретінде саналады. ... ... ... жер ... ... ... ... факторы бойынша
анықтау тиесілі. Ал. Бұл көптеген аумақтар үшін ... ... онда ... ... ... ... ... төбешікті бедерлер, гросты ... мен ... ... ... ...... жəне
маржанды аңғарлардың түбтері, «баспалдақтар» мен ... жəне ... ... Олар арқылы құрылатын картлар, жер ... ... ... ... оның ... пайда болуын
көрсетеді., ал бұл ... ... ... басты рөл атқарады.
Морфоқұрылымдық картографияның алдына қойған ... ... ... жəне аккумуляцияның əсерінен өңделу дəрежесін де
орнатады. Сондықтан да осы ... ... ... ... ... ... ... де қабылдауға болады. морфоқұрылымда
картада түспен беріледі, ал оның артуы ... ... үшін ... ... ... жəне биік таулы картада ... ... анық ... ... ... ... тереңдік жарылымдар зоналары көрсетіледі. ... ... ... үшін ... ... Оның түстері
экзогенді процестердің байқалған ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы экзогенді
үрдістерге байланысты жер бедерін немесе жеке ... ... ... ... ... ... бен ... түбтік
бедерлерінің құрылымдық жаңа геоморфологиялық картларға ... су ... ... ... ... ... құралған. Жер
қабығының құрылымдық типіне сəйкес келетін дүние ... ... ... жеке ... болып мыналар саналады: құрлықтардың ... мен ... ... ... зона – терең сулық науалар
мен терең сулық тізбектер, ... түбі – ... ... орта
мұхиттық жоталар. Айтылған ... ... ... ... ... картларды құру технологиясы бір ортақ
мəлімет көздерінің орта жəне ірі ... ... ... ... ... да көп жағдайларда
картлар ... ... ... ... ... ... жер ... типтері мен шекараларының
пішіндерінің нақты ... ... ... ететін
шолулық топографиялық картлар сонымен қатаргеологиялық, тектоникалық,
төрттік шөгінділер жəне т.б. ... ... Əр ... ... ... байланысының күрделілігі кейде
басылымдағы масштабтан басқа, одан да ірі ... ... ... ... ... Карталар негізгі мəліметтер көздерінің
легендаларын толықтыру жалпы ... ... ... ... ... біріктіру. Картаны
құру кезінде жіктеу ұстанымына байланысты қабылданған ... ... ... ... ... немесе əр түрлі ... ... ... ... ... мен типтерінің
жастық бөлімдерін жіктеулік сызбалардың ... ... ... ... ... ... ... үзілмелі
бұзылымдар мен тереңдік жарылымдар ... ... ... ... шартты белгілерді бейнелеу үшін пайдаланылатын жеке ... ... ... құру кезінде жалпылау ... ... ... ... ... ... де
пайдаланылады: картаның масштабында берілмейтін, легендада ... мен ... ... ... шекара сызықтарын
жалпылау, бейнелеудің басқа түрлерін де пайдалану. ... ... ... ...... жəне ... ... – пішіндердің маңыздылығы, олардың типтілігі жəне аумақ
шегінде ... ... ... ... жер ... гентикалық,
жастық жəне ... ... оның ... көрсеткіштерін
есептемейтін, ерекшеліктерін ... ... ... ... ... жеке ... ... олардың таралу ... ... ... ... пішіндерін таңдауда «даму тенденциясы» бойынша
жүреді жəне ол ... жер ... ... ... ... ... Жар, сырғыма , карсты бейнелеуде жалпы ортақ массадан дамушы
пішіндерін ... ... ... ... ... көрсетуде іріктеу талаптары болып бағдарлығы, созылмалылығы,
биіктігі жіне пішіннің ... ... ... ... таралу
ерекшелігін сипаттағанда сонымен қатар нақты бір ... ... ... ... ... ... ... карсты шұңқырлар мен воронкалар –карсты
жыныстардың шығып жаткан ... ... ... масштаб
мүмкіндіктерін көбейтетін жаңа ... ... ... отырып қабылданатын іріктеудің сандық талаптарына байланысты
мыналар бола ... ... да бір ... алып ... ... ... мен ені. ... бейнеленетін нысандар ... ... ... мен ... қуаттылығы жəне
т.б. Жеке үлкен емес пішіндердің ... ... ... үшін ... ... ... шоғырлануы мен немесе сандық берілетін
шоғырлану көрсеткіштері ... Бұл ... ... ... ... немсе одан да бөлшектеген шкала бойынша шоғырлануы əр түрлі
сандарды ерекшелеу. əр бір ... үшін ... 10 см2 ... ... ... ... Геоморфологиялық шкалалар
морфологиялық, генетикалық жəне жастық ... ... ... ... кішірейген сайын қандай да бір ... да ... ал ... ... қағида негізінде
құру – бұл ажырамалы бұзылымдар не ... ... ... Ұсақ
масштабты картлар үшін ірі морфоқұрылымды ... ... ... ... ... ... жəне олардың
картларда бейнеленуі ... ... ... ... саласынан білімділікті талап ететін күрделі мəселе. ... ... ... ... ерекшеліктерін беруде
бейнелеудің əр түрлі əдістемелерінің ... ... ... ... ... ... ... геоморфологтардың
ойларының артықшылығы жоқ.оған кешендік аумақтық атластардағы көптеген
геоморфологиялық ... ... ... ... ... ... əдістемесінің материалдарының маңызы зор.
əдістің мүмкіндіктері əлі ... ... ... ... ... талдауда, соныен қатар алыс орналасқан жəне ... ... ... ... оның ... анықталуда. Ғарыштық
суреттер бедердің генезисінің объективті ... ... ... əр ... масштабтағы картларды сол бір аумаққа
сəйкестендіруі жəне бір ... ... əр ... ... қол
жеткізуге болады. Бедердің жеке ... ... мен ... суреттердің шолулығы геоморфологиялық
аудандастыру мен ірі сызықтық ... ... ... ... ... ... ... Сонымен ... мен ... ... ... ... ... ... жер
бедерінің генетикалық сонымен қатар морфологиялық ... ... ... жасы бойынша типтері жақсы анықталады. ... ... ... ... ... үлкенірек
аудандарда, басқа табиғи ортаның компоненттерімен байланысуын орнату
жəне бір ... ... бір ... ... əр түрлілігін
салыстыруда зерттеу мүмкіндіктері құнды болып саналады. ... кең ... ... ... көптеген экзогенді бедер
пішіндерін ... жəне ... да бір ... ... сапалық қана емес, сонымен қатар сандық бағалауын
беруге ... ... ... ... ... ... ... жер асты суларының ... ... мұз ... ... жер ... ... жəне т.б. пішіндерінің даму
ареалдары ... ... ... əр ... ... ғарыштық
суреттерді салыстыру бедер түзуші жыныстардың маусымдық ... ... жəне ... ... ... ... болуын
анықтау туралы ақпараттар алуға мүмкіндік береді. Айта ... жер ... ... бажайлау барлық табиғат компаненттерінің
бір уақытта зеріттелуі ... ғана ... ... жер ... тек ... ... ғана көрінеді. Жер бедері негізінен
өсімдік жамылғысы мен ... ... ... ... ... изогипстерді əрбір 100м сайын
жүргізуге болады. Ғарыштық суреттерден ... ... үшін ... ... көмегімен алынған арақашықтық материалдар да
тартылады.
2.2 Геоморфологиялық картаны ArcGis бағдарламасында сандау
Тәжірибе ... ... ... ... Онда өз таңдаған
тақырыптаға карта бойынша жұмыс ... ... ... ... ... ... картасын 1:200 000 масштабта сандау ... ... ... ... ArcGis ... ... Жумысты
атқаруда география институының қызметкері Айгерім ... ... ... Анар ... ... ГАЖ-1 ... өндірістік
тәжірибе өтуде
Геомәліметтер базасын құрып, онда мәлімметтер енгіздім. Оның негізі
болып ... ... ... ... Оның ... ... ... ретінде Қарасай атауы берілді. Кеңістіктік нысандар
класы дегеніміз бұл ... ... ... ... ... ... қабаттар:
• Шекара
• Елді-мекен
• Өзен
• Көл
• Жолдар
Геоморфологиялық қабаттар:
• Құлама
• Ысырынды
• Қорған
• Терасса
• Шатқал
• Трог
... Жер ... ... ... ... ... Полигон әдісі
Картаны кеңістікте байлаған соң осы қабаттармен жұмыс ... ... ... ... ... ... сызықтық болып келді. Оларды
категорияларға жіктеп, атау беріпғ, ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік шекара мен
облыстық шекараны бөліп көрсеттім. Елді-мекен атауларына аннотация ... ... ... ... сандап болған соң, тақырыптық
қабаттарды, яғни ... ... ... ... жер ... ... болып келеді. Және де олар бүкіл ауданды алып
жатқандықтан, ... ... ... ... бөлу ... Бұнда бүкіл шекараны (шекара қабатын) жеке-жеке өзара шектесетін
полигондарға бөлдім. Кейін ... ... атау мен ... ... әрқайсысы белгілі бір геоморфологиялық бедер типін бейнеледі. Басқа
геоморфологиялық ... ... ... ... ... ... кестесіне өздеріне тиесілі мәліметтер толтырдым. ... ... ... ... т.б. ... ... бір ... Картаны безендіру. Ендігі жолы осы ... ... ... жасадым. Оған масштаб бойынша басып шығарылатын қағаздың өлшемін
таңдадым. Менің сандап жатқан картамның масштабы 1:200 000 ... ... мен А-2 ... ... ... ... Енді осы өлшемге сай
картамды орталастырып, атауын жазып, легендасын құрдым. Әрі ... осы ... ... ... қою, ... торларын орнату, және рамкасын
коюмен аяқтадым.
4-сурет. ArcGis бағдарламасында сандалған Қарасай ауданының
геоморфологиялық ... 1:200 ... ... ... ... ... ... құрастыру
алдында осы елді-мекен жайлы көптеген мәліметтер жинастырдым, оның ішінде
физикалық-географиялық ... ... ... ... климаты, өзендер
мен көлдері,жануарлар әлемі, пайдалы қазбалар, ... ... ... ... т.б.
Геоморфологиялық картаның құрастырылының ... ... ... Онда жер ... ... оның ... ... картаны
құрастыру.
Ал өндірістік тәжірибе барысында геоморфологиялық картаны ArcGis
бағдарламасында сандау, оны осы ... ... ... ... сияқты жұмысар атқардым.
Өтілген іс-тәжірибем бойынша ең бастысы жұмыс уақытын сақтау, жұмыс
орнындаға тәртіп, озін-өзі ұстаудың қарапайым ережелерін ... ... ... ... ... ... ... Карторграф
мамандардың кеңесі мен қатысқан студенттердің ... ... ... осы жерде үйренген білімімізбен ... ... ... ... ... ... үлкен көмегін тигізді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ
1 География Алматинский области: Тематический сборник Под ... и ...... ... ... ... ... 2001.-279с

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы облысы Қарасай ауданының қоршаған ортасының экологиялық жағдайы32 бет
Алматы облысының ауыл шаруашылық картасын құрастыру35 бет
Ландшафттар және оларға бейімделген мал шаруашылығы жүйесі112 бет
Алматы облысы Талғар ауданы "Айршир" АҚ-ның қара-қоңыр топырағының ауылшаруашылығында қолдану нәтижесінде құнарлылық көрсеткіштерінің өзгеруі35 бет
Алтынайұлы Қарасай батыр 6 бет
Мұрат Мөңкеұлы7 бет
Тәуелсіздікті жақындатқан тұлғалар6 бет
Қазақ батырлары17 бет
Ұйымның бухгалтерлік есепті ұйымдастырумен есеп саясатын қарастыру20 бет
"ОҚО Мақтарал ауданы Тоған ЖШС жер алқабын суғару жүйесін жетілдіру."99 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь