Көмірсутектердің сұйық фазада лантан құрамдас катализаторлармен гетерогенді тотығуы

НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР 3
БЕЛГІЛЕУЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТПАЛАР 4
КІРІСПЕ 5
1 ӘДЕБИ ШОЛУ 8
1.1 Ацетилен қатарындағы көмірсутектердің тотығуы 8
1.2 Көмірсутектердің тотығуы. Этиленді этилен оксидіне дейін каталитикалық тотықтыру
16
2 ЭКСПЕРИМЕНТТІК БӨЛІМ 35
2.1 Көмірсутектердің сұйық фазада гетерогенді тотығуы үшін жүретін тәжірибелерді жүргізудің әдістемесі мен құрал . жабдықтары

35
2.2 Катализаторларды дайындау әдісі 40
2.2.1 Катализаторларды дайындау әдістемесі 40
2.2.2 Катализаторлардың анализінің әдістемесі 41
2.2.3 Катализаторларды талдау әдісі 41
2.3 Көлемдік зерттеу 43
2.4 Сұйық өнімдерді хроматографиялық зерттеу 43
2.5 ИҚ. спектроскопиялық зерттеу 44
2.6 Масс.спектрометриялық зерттеу 44
2.7 Реакция өнімдерін зерттеу 44
3 СҰЙЫҚ ФАЗАДАҒЫ АЦЕТИЛЕН МЕН ПРОПИЛЕННІҢ ТОТЫҒУЫ
46
3.1 Оттекті алу 46
3.1.1 Ацетиленді алу 46
3.1.2 Оттегісі бар газ қоспасын дайындау 46
3.1.3 Көмірсутектерді алу 47
3.1.4 Еріткіштерді таңдау принциптері 47
3.2 Пропиленнің тотығуы 47
3.3 Ацетиленнің La/Кеміртұз сазы катализаторы қатысында түрлі еріткіштерде тотығуы бойынша зерттеулер. Реакция механизмінің мәселелері

55
3.4 Ацетиленнің сұйық фазалы тотығуының қалдықсыз технология принциптерін құрастыру
70
4 Физико.химиялық әдістерімен құрастырлыған катализаторларды зерттеу
72
4.1 Рентгенофазалық және электронды микроскоптық
зерттеу әдістері
72
4.2 БЭТ әдісімен зерттеу 73
4.3 ИҚ.спектроскопиялық зерттеу 74
ЭКСПЕРИМЕНТ ҚОРЫТЫНДЫЛАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ 76
ҚОРЫТЫНДЫ 85
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 86
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Диссертация көмірсутектердің сұйық фазада лантан құрамдас катализаторлармен гетерогенді тотықтыруға арналған. Осы уақытқа дейін глиоксальді этиленгликолді мыс катализаторымен дегидрлеу арқылы алып келді. Этиленгликолді алу күрделі және көп сатылы реакция екені белгілі. Сол себепті оны ацетиленді тотықтыру арқылы бір сатыда алу өте маңызды болып келеді.
Ацетилен қатарындағы көмірсутектердің сұйық фазадағы тотығуы соңғы уақытқа дейін аз зерттелген, бірақ соған қарамастан органикалық қосылыстардың үлкен және маңызды классына жататын бұл көмірсутектерді зерттеу теориялық және тотығудың бағалы өнімдерін алуда орны ерекше.
Процесті зерттеуде қолданбалы бағыт ретінде ауадан ацетиленді тазарту болып табылады. Басқа бағыты – ацетиленді каталитикалық тотығуы арқылы кеңінен қолданылатын мақсатты және жартылай өнімдерге – формальдегид, ацетальдегид, құмырсқа, сірке қышқылдары және тағы басқаларын алу болып табылады.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Дүниежүзілік мұнай өндіруші кәсіпорындарының негізгі тенденциясы көмірсутек шикізатын максималды пайдалану арқылы жоғарғы сапалы өнім алуға жаңа технологияларды ендіру болып табылады. Қазіргі уақытта мұнай өндіру қалдықтары мен өндірісте түзілетін құрамаларды мейлінше терең өндеу мәселесі шешімін таппай тұр.
Көмірсутектердің молекулалық оттегі немесе құрамында оттегісі бар газбен жұмсақ каталитикалық тотықтыру мұнай-химиялық синтездеу технологиясының дамуының болашақтағы бағыты болып табылады. Тотығу өнімдері – альдегидтер мен кетондар - техникалық аса қажет полимерлер мен сополимерлердің бастапқы мономері ретінде пайдаланылады. Бұл процестерді зерттеу және оптимизациялау, негізінен, үш бағыт бойынша жүреді:
- газ фазалы тотығу;
- сұйық фазалы гомогенді тотығу;
- сұйық фазалы гетерогенді тотығу.
Газ фазалы тотығу процесі толығырақ зерттеліп, өндіріске кеңінен ендірілген.
Бірақ, сонымен қатар оны өткізу бірнеше факторларға байланысты қиындайды. Көмірсутектердің тотығуы экзотермиялық жолмен жүретіндіктен, катализатордың сәл қызуы көмірсутектердің толығымен тотығуына жол беріліп, соған байланысты процестің талғамдылығы төмендейді. Осы және тағы басқа кемшіліктер процесті сұйық фазада өткізген уақытта жойылады. Сұйық фазалы тотығу процессі температураны төмендетіп және толық емес тотығу өнімдерін талғамды алуға мүмкіндік береді. Сондықтан сұйық фазалы тотығуды пайдалана отырып, өндірісте қолданылатын шетелдік қымбат катализаторлар орнына сапасы жағынан кем түспейтін және бағасы жағынан арзан отандық катализатор өндірісін қалыптастыру, әлі де болса толығымен өз шешімін таппаған мәселе.
1 Cullis C.F., Hucknall D.Y. The inhibition of hydrocarbon oxidation over supported precious metal catalysts //J.Catal. -1984. -Vol. 86, №1. -P.187-200.
2 Алхазов Т.Т., Аджамов К.Ю., Багиев В.Н. Одностадийное каталитическое окисление пропилена в ацетон и уксусную кислоту //Нефтехимия. -1979. -Т.19, №5. -С.757-761.
3 Vitry D., Morikawa Y., Dubois J.L., Ueda W. Mo-V-Te-(Nb)-O mixed oxides prepared by hydrothermal synthesis for catalytic selective oxidations of propane and propene to acrylic acid //Appl.catal. -2003. –Vol.251. –P.411-424.
4 Baichun Zhu, Hongbo Li, Weishen Yang, Liwu Lin. Effects of reaction conditions on the selective oxidation of propane to acrylic acid on Mo-V-Te-Nb oxides //Catal.Today. –Vol.93-95. –P.229-234.
5 Landi G., Lisi L., Volta J.-C. Role of water in the partial oxidation of propane to acrylic acid //Catal.Today. –2004. –Vol.91-92. –P.275-279.
6 Solsona B., Lopez Nieto J.M., Oliber J.M., Gumbau J.P. Selective oxidation of propane and propene on MoVNbTeO catalysts. Effect of chemical composition in catalysts prepared by slurry //Catal.Today. –2004. –Vol.91-92. –P.247-250.
7 Oliber J.M., Lopez Nieto J.M., Botella P. Selective oxidation and ammoxidation of propane on a Mo-V-Te-Nb-O mixed metal oxide catalyst: a comparative study //Catal.Today. –2004. –Vol.96. –P.241-249.
8 Wataru Ueda, Damien Vitry, Tomokazu Katou. Structural organization of catalytic functions in Mo-based oxides for propane selective oxidation //Catal.Today. –2004. –Vol.96. –P.235-240.
9 Кукушкин Ю.Н., Кобозев В.В., Морозова Л.П. О каталитическом превращении ацетилена в щавелевую кислоту // Ж. прикл. химии. – 1970. – В.43, №12. – 2759-2760 б.
10 Темкин О.Н., Флид Р.М. Каталитические превращения ацетиленовых соединений в растворах комплексов металлов. – М.: Наука, 1968. -188 б.
11 Кукушкин Ю.Н., Кобозев В.В., Морозова Л.П. Об окислении ацетилена до щавелевой кислоты // Ж. общ. химии. – 1972. – В.42, №7. – 1609-1610 б.
12 Долгов В.И. Катализ в органической химии. – Л.:Химия, 1959. - 202 б.
13 Диксон Дж. К., Лонгфилд Дж. Е. Катализ в нефтехимической и нефтеперерабатывающей промышленности. – М.:Химия, 1963. - 203 б.
14 Голодец Г.И. Гетерогенно-каталитическое окисление органических веществ. Киев.:Наукова думка, - 1978. - 374 б.
15 Вольфсон В.Я., Чашечникова И.Г., Зеневская О.С., Чугаева О.Т. Глубокое окисление С2Н2 на бинарных окисных катализаторах // Сб. Катализ и катализаторы. – Киев. - 1971. – В.8. – 26-30 б.
16 Туровский Г.Я., Свинцова Л.Г., Судак А.Ф., Набиванец Е.М. Влияние кристаллической модификации MnO2, форм и количества промотирующей добавки серебра на активность серебряно-марганцевого катализатора окисления ацетилена // Катализ и катализаторы. – 1967. – В.3, – 88 б.
17 Чашечникова К.Т., Пучковская Г.А., Вольфсон В.Я. О состоянии промотирующей добавки серебра в серебряно-марганцевом катализаторе окисления ацетилена // Кинетика и катализ. – 1971. – В.12, №6. – 1582-1583 б.
18 Куриленко А.И., Кулькова Н.В., Рыбакова Н.А., Темкин М.И. Окисление этилена в окись этилена на серябряном катализаторе. Экспериментальное изучение кинетики реакции. // Ж. физ. химии. – 1958. –Т.32, №4. – 797-805 б.
19 Диксон Дж. К., Лонгфилд Дж. Е. Катализ в нефтехимической и нефтеперерабатывающей промышленности. – М.:Химия, 1963. - 203 б.
20 Семенов Н.Н. Цепные реакции. – М.:Химия, - 1934. - 434 б.
21 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка. - 1968. - Т.1, – 640-1286 б.
22 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка. - 1975. - Т.2. – 141-902 б.
23 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка. - 1975. - Т.2. – 2-679 б.
24 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка. - 1976. - Т.3. – 316-961 б.
25 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев: Наукова Думка. - 1977. - Т.4. – 194-204 б.
26 Окисление этилена на серебряных сплавах. Сплавы серебра с палладием. – Экспресс – информация. Промышленный органический синтез. – 1985. - №17. – 5-8 б.
27 Strouhides M., Vayenas G.G. Solid-electrolyte-aided study of the ethylene oxidation on polycrystalline silver // J. Catal. – 1981. – Vol.69, №7. – P.18-31.
28 Ethylene oxide. Hydrocarbon Process // 1983. – Vol.62, №11. – P.99-100
29 Rebsdat S., Mayer S., Alfraseder J. Der Ethylenoxyd-Prozess und die Regenerierung des dabei verwendeten Silber-Katalysators. - 1981. - Bd.53, №ll, S.850-854.
30 Зимаков П.В. Окись этилена. – М: Химия.- 1967. -320 б.
31 Боресков Г.К., Хасин А.В. Взаимодействие этилена с кислородом, адсорбированным на серебре: реакционная способность адсорбированных атомов кислорода и модифицирующее действие продуктов реакции // Докл. АН СССР. - 1990. - Т.274, №2. – 348-352 б.
32 Покровский В.А. Каталитическое окисление этилена // Успехи химии. – 1956. – Т.25, В.12. – 1446 б.
33 Mehrotra R., Verubrios. Oкисление этилена на серебряных сплавах. Сплавы серебра с палладием. – Экспресс – информация. Промышленный органический синтез. – 1985. - №17. – 5-8 б.
34 Strouhides M., Vayenas G.G. Solid-electrolyte-aided study of the ethylene oxidation on polycrystalline silver // J. Catal. – 1981. – Vol.69, №7. – P.18-31.
35 Ethylene oxide. Hydrocarbon Process // 1983. – Vol.62, №11. – P.99-100.
36 Rebsdat S., Mayer S., Alfraseder J. Der Ethylenoxyd-Prozess und die Regenerierung des dabei verwendeten Silber-Katalysators. - 1981. - Bd.53, №ll, S.850-854.

37 Куриленко А.И., Кулькова Н.В., Рыбакова Н.А., Темкин М.И. Окисление этилена в окись этилена на серябряном катализаторе. Экспериментальное изучение кинетики реакции. // Ж. физ. химии. – 1958. –Т.32, №4. – 797-805 б.
38 Куриленко А.И., Кулькова Н.В., Рыбакова Н.А., Темкин М.И. Окисление этилена в окись этилена на серябраном катализаторе. Экспериментальное изучение кинетики реакции. //Ж. физ. химии. – 1958. – Т.32, №4. – 797-805 б.
39 Hayes R.E. The Metal-Catalyzed Decemposition of Nitrons oxides (I). Decomposition on pure Silver, Silver-Gold and Silver-Galgium Alloys // Canadian Journal of Chemistry. - 1959. - Vol.37, - P.583-589.
40 Куриленко А.И., Кулькова Н.В., Рыбакова Н.А., Темкин М.И. Окисление этилена в окись этилена на серябряном катализаторе. Обсуждение кинетики реакции. // Ж. физ. химии. – 1958. – Т.32, №5. – 1043-1047 б.
41 Ethylen oxide and glucols. Hydrocarbon Process. - 1979. - Vоl.59, №12, - P. 167-170.
42 Харсон М.С., Момедов А.Х., Киперман С.Л. Активация кальций-хлорсодержащего серебряного катализатора окисью этилена. I. Механизм активации // Кинетика и катализ. - 1984. –Т.25, №1. - 107-111 б.
43 Боболев А.В. Кинетика и механизм процесса окисления пропилена в окись пропилена в жидкой фазе. В сб.: Окисление органических соединений в жидкой фазе. Алма-Ата. - 1978. - 71-74 б.
44 Аяпбергенов К.А., Мулдахметов З.М., Фазылов С.Х., Жумажанова Б. О валентных состояниях атомов эпоксидного кольца окиси этилена и ее монозамещенных. В сб.: Методы получения к свойства эпоксиацетиленовых соединений. Труды химико-металлургического института. Алма-Ата. - 1972. - 168 б.
45 Krenzke L.D., Keulks C.Y. The catalytic oxidation of propylene. VI. Mechanistic studies utilising isotopic tracers // J. Catal. - 1980. - Vol.61, №2. - P.316-325.
46 Kobuyashi. Transient behaviour of the oxidation of propylene modified by silver oxide // Can. J. Chem. Eng. - 1980. - Vol.59, №5. - P.588-593.
47 Боболев А.В. Каталитическая активность перекисей редкоземельных элементов III группы в процессе жидкофазного окисления пропилена // Материалы V Всесоюзной конференции по каталитическим реакциям в жидкой фазе. Алма-Ата.:Наука, - 1978. - 120-121 б.
48 Надиров Н.К., Гафарова Н.Н., Шестоперова В.Н., Лыкова Л.Ф. Гетерогенное жидкофазное получение оксикислот // Материалы V Всесоюзной конференции по каталитическим реакциям в жидкой фазе. Алма-Ата.:Наука, - 1978. 207-208 б.
49 Krenzke L.D., Keulks C.Y. The catalytic oxidation of propylene. VI. Mechanistic studies utilising isotopic tracers. // J. Catal. - 1980. - Vol.61, №2. - P.316-325.
50 Seijama Т., Gamazoe N., Hojo J., Hayhawa IJ. Catalytic Oxidation of Olefine over Pd, suspended in Water. // J. Catal. - 1972. - Vol.24, №l, P.173-177.
51 Боболев А. В., Блюмберг Э.А. Ингибирующее действие полимерного продукта в процессе жидкофазного окисления пропилена. - В сб.: Теория и практика жидкофазного окисления. М.:Наука. - 1974. - 46-50 б.
52 Друзь В.А., Ударцева Г.Г., О методике приготовления катализаторов по Фрамптону // Журнал прикладной химии. – 1983. №10, - 105 б.
53 Пигузова Л.И. Высококремнеземные цеолиты и их применение в нефтепереработке и нефтехимии. М.;Химия. - 1974. - 173 б.
54 Костромина Т.С., Гасанов Т.Л., Гусейнов А.М., Александров В.Н. Катализаторы нефтепереработки, носители, цеолиты и адсорбенты. - М., 1986. - 56 б.
55 Унгер Ф.Г., Андреева Л.Н. Фундаментальные аспекты химии нефти. Природа смол и асфальтенов, - Новосибирск, - 1995. - 192 б.
56 Сафиева Р.З. Физикохимия нефти. Физико-химические основы технологии переработки нефти. - М., - 1998. - 447 б.
57 Хьюз Р. Дезактивация катализаторов. - М., - 1989. - 280 б.
58 Хайрутдинов И.Р. Глубокая переработка углеводородного сырья. - М., 1992. - 50 б.
59 Левинтер М.Е., Ахметов С.А. Глубокая переработка нефти. - М., 1992. - 224 б.
60 Нефедов Б.К., Радченко Е.Д., Алиев Р.Р. Катализаторы процессов углубленной переработки нефти. - М., 1992. - 272 б.
61 Coutry P., Marcilly C. Preparation of catalyst, Amsterdam. - 1983. – P.485.
62 Нефедов Б.К., Коновальчиков Л.Д. Промышленные и перспективные катализаторы нефтепереработки и нефтехимии. - М.: - 1992. - 341 б.
63 Брек Д. Цеолитовые молекулярные сита. - М.: - 1976. - 781 б.
64 Рабо Дж. Химия цеолитов и катализ на цеолитах. - М.: - 1980. - Т.2, - 422 б.
65 Миначев Х.М., Кондратьев Д.А. Свойства и применение в катализе цеолитов типа пентасил // Успехи химии. - 1983. - Т.52, №2. - 1921-1973 б.
66 Leiby Susan. FCC catalyst technologies expand limits of process capability // Oil and Gas J. - 1992. - Vol.90, №12. - P.49-58.
67 Баррер Р. Гидротермальная химия цеолитов. - М.: - 1985. - 420 б.
68 Миначев Х.М., Исаков Я.И. Металлсодержащие цеолиты в катализе. - М.: - 1976. - 112 б.
69 Миначев Х.М., Харламов В.В. Окислительно-восстановительный катализ на цеолитах. - М.: - 1990. - 149 б.
70 Сендеров Э.Э., Хитаров Н.И. Цеолиты, их синтез и условия образования в природе. - М.: - 1970. - 283 б.
71 Ritter R.E., Rhlaume L., Welsh W.A., Magee J.S. A look at new FCC catalysts for resid // Oil and Gas J. - 1981. - Vol.79, №27. - P.103-110.
72 Войцеховский Б.В., Корма А. Каталитический крекинг: Катализаторы, химия, кинетика. - М.: - 1990. - 151 б.
73 Топчиева К.В., Хо Ши Тхоанг. Активность и физико-химические свойства высококремнеземных цеолитов и цеолитсодержащих катализаторов. - М.: - 1976. - 167 б.
74 Kuehl Guenter H., Timken Hye Kyung C. Acid sites in zeolite вeta: effects of ammonium exchange and steaming // Microporous and Mesoporous Mater.: Zeolites, Clays, Carbons and Related Materials. - 2000. - P.521-532.
75 Английский патент 330350 (англ.). - I989. Johnson J. Improvements in the Catalytic Manufacture and Production of Acetone from Acatylene.
76 Пат. 1735I93 США. 1980 (англ.). Schlecht L. Production of Acetone.
77 Freude D., Oehme W., Schmiedel H., Staudte B. NMR Investigation of Proton Mobility in Zeolites // J. Catal. - 1974. - Vol.32, №1. - P.137-143.
78 Tung S.E. Zeolitic Aluminosilicate III. Dynamic (Time Variant) Bronsted Acidity // J. Catal. - 1970. - Vol.17, №1. - P.24-27.
79 Миначев Х.М., Гаранин В.И., Исаков Я.И. Применение синтетических цеолитов (молекулярных сит) в катализе // Успехи химии. - 1966. - Т.35, №12. - 2151-2177 б.
80 Moskou L., Mone R. Structure and catalytic properties of thermally and hydrothermally treated zeolites. acid strength distribution of REX and REY // J. Catal. - 1973. - Vol.30, №1. - P.417-422.
81 Freude, Oehme W., Shcmiedel H., Staudte B. NMR Studies Concerning Bronsted Acidity of Zeolites // J. Catal. - 1977. - Vol.49, №2. - P.123-134.
82 Нефедов Б.К. Производство высококремнеземных цеолитов и катализаторов на их основе // Химия и технология топлив и масел. - 1992. - №3. - 2-7 б.
83 Барсуков О.В., Сериков П.Ю. О неаддитивности каталитической активности цеолитсодержащих катализаторов свойствам исходных компонентов // Кинетика и катализ. - 1996. - Т.37, №3. - 437-442 б.
84 Барсуков О.В., Сериков П.Ю. О диффузионных ограничениях массообмена в цеолитсодержащих катализаторах крекинга // Кинетика и катализ. - 1999. - Т.40, №1. - 145-150 б.
85 Яндиева Л.А., Топчиева К.В., Хаджиев С.Н. Крекинг керосино-газойлевой фракции на цеолитсодержащих катализаторах с различной пористой структурой // Ж. физ. химии. - 1977. - Т.51, №2. - 359-362 б.
86 Шакирова Л.Х., Цыбулевский А.М., Плужникова М.Ф., Липкинд Б.А., Коваленко В.К., Журба Л.А., Гузаева Т.В. Диффузия во вторичных порах гранулированных цеолитсодержащих катализаторов крекинга // Кинетика и катализ. - 1982, Т.23, №1. - 171-177 б.
87 Цыбулевский А.М., Липкинд Б.А. Вторичная пористая структура цеолитсодержащих катализаторов крекинга и гидрокрекинга // Тезисы докл. II Всес. конф. "Применение цеолитов в катализе". - М., - 1981. - 74-77 б.
88 Росоловская Е.Н., Лазарева Л.П., Топчиева К.В. О каталитической активности цеолитсодержащих катализаторов в зависимости от пористой структуры компонентов // Кинетика и катализ. - 1980. - Т.21, №3. - 734-738 б.
89 Росоловская Е.Н., Лазарева Л.П., Топчиева К.В. Влияние пористой структуры цеолитсодержащих катализаторов на их активность и селективность. Тезисы докл. II Всесоюз. конф. "Применение цеолитов в катализе''. - М.: - 1981. - 66-69 б.
90 Жданов С.П., Егорова Е.Н. Химия цеолитов. – Л.: - 1968. - 158 б.
91 Жоров Ю.М. Моделирование физико-химических процессов нефтепереработки и нефтехимии. - М.: - 1978. - 376 б.
92 Гейтс Б., Кетцир Дж., Шуйт Г. Химия каталитических процессов. - М.: - 1981. - 551 б.
93 Maxwell J., Williams C., Muller F., Krutzen B. Zeolite catalysis - for the fuels of todаy and tomorrou // Spec. Chem. - 1993. - Vol.13, №2. - P.79-86.
94 Humphries A., Yanik S.J., Gerritsen L.A., Connor P.Q., Desal P.M. Catalyst helps reformulation // Hidrocarbon Process. - 1991. - Vol.70, №4. - P.69-72.
95 Ibrasheva R.H., Zhubanov K.A. Catalytic cracking of heavy oil fractions over natural zeolite contained composites // Proc. Studies in surfase sci. and catal., - 2000. - P.2447-2452.
96 Английский патент 332635. - 1989 (англ.). Johnson J. Improvements in the Manufacture and Production of Acetaldehyde.
97 Симаков В.А., Петров Е.Н., Сорокин И.В. Рентгеноспектральные методы: Инструкция НСАМ. - М., 1984. - 212 с.
98 Логинова Л.Г., Малашкина М.М. Спектральные методы: Инструкция НСАМ. - М., 1980. – 122 с.
99 Герасимов В.Н., Доливо-Добровольская Е.М., Каменцев И.Е. Руководство по рентгеновскому исследованию минералов. - Л., 1975. - 399 с.
100 Уманский Я.С. Рентгенография металлов. - М., 1967. - 235 с.
101 Экспериментальные методы в адсорбции и молекулярной хромато-графии / Под ред. А.В. Киселева, В.П. Древинга - М., 1973. - 220 с.
102 Физико-химическое применение газовой хроматографии / Под ред. А.В. Киселева - М., 1973. - 199 с.
103 Практические работы по газовой хроматографии / Под ред. А.В. Киселева - М., 1968. - 285 с.
104 Казицына Л.А., Куплетская Н.Б. Применение УФ-, ИК-, ЯМР- и масс-спектроскопии в органической химии. - М., 1979. - 238 с.
105 Киселев А.В., Лыгин В.И. Инфракрасные спектры поверхностных соединений. - М., 1972. - 459 с.
106 Иванова В.П. Термический анализ минералов и горных пород. - Л., 1974. - 399 с.
107 Цветков А.И., Вальяшихина Е.П., Пилоян Г.О. Дифференциальный термический анализ карбонатных минералов. - Л., 1964. - 167 с.
108 Саматов И.Б., Урумбаев Б.У. Термохимические особенности кальцит–доломитовых образований (на примере Центрального Казахстана) // Геология Казахстана. - 1997. - №2. - С.49-54.
109 Рэштон Дж., Кригер К. Катализ в органической химии. – М.:Химия. - 1963. - 305 б.
110 Голодец Г.И. Гетерогенно-каталитическое окисление органических веществ. – Киев:Наукова Думка. - 1978. - 374 б.
111 Туровский Г.Я., Свинцова Л.Г., Судак А.Ф., Набиванец Е.М. Влияние кристаллической модификации MnO2, форм и количества промотирующей добавки серебра на активность серебряно-марганцевого катализатора окисления ацетилена // Катализ и катализаторы. – 1967. – В.3, – 88 б.
112 Кузнецов В.И. Развитие органического каталитического синтеза. – М.: Химия. - 1964. - 353 б.
113 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка. - 1968. - Т.1, – 640-1286 б.
114 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка. - 1975. - Т.2. – 141-902 б.
115 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка. - 1975. - Т.2. – 2-679 б.
116 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка. - 1976. - Т.3. – 316-961 б.
117 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев: Наукова Думка. - 1977. - Т.4. – 194-204 б.
118 Окисление этилена на серебряных сплавах. Сплавы серебра с палладием. – Экспресс – информация. Промышленный органический синтез. – 1985. - №17. – 5-8 б.
119 Strouhides M., Vayenas G.G. Solid-electrolyte-aided study of the ethylene oxidation on polycrystalline silver // J. Catal. – 1981. – Vol.69, №7. – P.18-31.
120 Ethylene oxide. Hydrocarbon Process // 1983. – Vol.62, №11. – P.99-100.
121 Rebsdat S., Mayer S., Alfraseder J. Der Ethylenoxyd-Prozess und die Regenerierung des dabei verwendeten Silber-Katalysators. - 1981. - Bd.53, №ll, S.850-854.
122 Akimoto M., Ichikawa K., Echigoya E. Kinetic and adsorption studies on vapor-phase catalytic oxidation of olefine over silver // J. Catal. - 1982. Vol.76, №.2, P.333-334.
123 Wachs J.E., Chersich G.C. Poatreactor reactions during etylene oxidation over silver // J. Catal. - 1981.- Vol.76, №2, P.160-165.
124 Gognion J.M., Kervennal J. Усовершенствованный катализатор процесса получения окиси этилена. Экспресс-информация. Промышленный oрганический синтез. - 1980. - №28. - 20-22 б.
125 Kripylo P., Mogling L., Ehrchen H., Harkanyi J., Klose D., Beck L. Kinetik der Selektivoxydation von Athylen in Gegenwart von Silbertragerkatalysatoren. Chem.Techn. (DDR). - 1979. - Bd.31, №2. - S.82-86
126 Kuhn N. What's ahead for propylene and ethylene oxide. Chem. Eng. Progr. - 1980. - №l. - P.53-56.
127 Розловский А.И. Научные основы техники взрывобезопасности при работе с горючими газами и парами. – М.:Химия. - 1972. - 349 б.
128 Kenson R.E., Lapkin M. Kinetics and Mechanism of Ethylene and Ethylene Oxide on a Silver Catalyst // J. Phys. Chem. - 1970. - Vol.74, №7, P.1493-1502.
129 Моисеев И.И., Варгафтик М.Н., Сыркин Я.К. Реакция окисления олефинов // Докл. АН СССР. - 1960, - Т.130, №4. – 82-87 б.
130 Белов А.П., Моисеев И.И., Уварова Н.Г. Кинетика окисления этилена ацетатом палладия в уксусной кислоте // Изв. АН СССР, Сер. хим. - 1965, - №12. – 22-24 б.
131 Моисеев И.И. Кинетика и механизм окисления олефинов солями Pd (II) // Кинетика и катализ. – 1970. – Т.11, №2. – 342-356 б.
132 Осипов А.М., Матвеев К.И. Каталитическое окисление этилена в присутствии комплексных соединений платиновых металлов.
133 Матвеев К.И., Шитова Н.Б. Взаимодействие комплексов Pd (II) с этиленом и окислителями. // Кинетика и катализ. – 1969. – Т.10, №4. – 717-721 б.
134 Сокольский Д.В., Дорфман Я.А. Координация и гидрирование на металлах.
135 Матвеев К.И., Жижина Е.Г., Шитова Н.Б., Кузнецова Л.И. Кинетика окисления этилена в ацетальдегид фосфорно-молибденовыми гетерополикислотами в присутствии аквакомплекса Pd (II). // Кинетика и катализ. – 1977. – Т.18, №2. – 380-386 б.
136 Кожевников И.В., Тарабанько В.Е., Матвеев К.И. Жидкофазное окисление спиртов, катализированное системой Pd (II) – гетерополикислота. // Докл. АН СССР. - 1977. - Т.235, №6. – 1347-1349 б.
137 Волхонский М.Т., Лихолобов В.А., Ермаков Ю.И. Изучение реакций образования эфиров гликолей при каталитическом жидкофазном окислении олефинов. VII. Состояние компоне¬нтов в контактный растворах СН3СООH-диоксан-HNO3-Рd (II) // Кинетика и катализ. - 1983. – Т.24, №2. - 347-351 б.
138 Патент 4186152. США Jamamoto H., Akijamaa S. - 1980. – 19 б.
139 Dadyburior D.B. , Jewur S.S., Ruchenstein E. Selective oxi¬dation of hydrocarbons on composite oxides. Селективное окисление углеводородов на сложных оксидах // Catal. R. - 1979. - Vol.19, №2. - P.293-350.
140 Baussart H., Delobel R., Le Bras M. , Leroy J.M. Oxidation of propene on mixed oxides of copper and cobalt // J. Chem. Soc. Faraday Trans. - 1979. - Vol.75, №6. - P.1337-1345.
141 Aso A., Furukawa S. , Jamasoe N.., Seijama Т. Catalytic properties of Fe2O~Sb204 mixed oxides. Каталитические свойства смеси Fe2O~Sb204 при окислении пропилена. Экспресс-информация. Промышленный органический синтез. - 1981. - № 5. - 13-16 б.
142 Исаев О.В., Марголис Л.Я. Кинетика окисления пропилена в акролеин на медном катализаторе // Кинетика и катализ. - 1960. - Т.1, №2. - 237-242 б.
143 Еникеев Э.Х., Исаев О.В., Марголис Л.Я. Модифицирование катализаторов окисления углеводородов // Кинетика и катализ. - 1960. - Т.1, №3. - 431-439 б.
144 Марголис Л.Я. О механизме каталитического окисления олефинов. Сб.: "Проблемы кинетики и катализа". - 1973. - Т.15, 39-47 б.
145 Герей С.В., Рожкова Э.В., Гороховатский Я.Б. Изучение хемосорбции бутенов на закисно-медном катализаторе методом ИК-спектроскопии. Докл. АН СССР. - 1971. - Т.201, №2. - 379-382 б.
146 Schwarts A., Larry L., Wise H., Holbrook L. Catalytic Oxidation Studies with Platinum and Palladium // J. Catal. - 1971. - Vol.21. P.197-207.
147 Каминский Э.Ф., Хавкин В.А. Глубокая переработка нефти: технологический и экологический аспекты. М.: Техника, ООО “ТумаГрупп”.- 2001. - 384 б.
148 Чепайкин Е.Г., Безрученко А.П., Бойко Г.Н., Лещева А.А.. Родий-железо-хлоридная каталитическая система для жидкофазного окисления и окислительного карбонилирования метана // Нефтехимия. - 2003. - Т.43, №6. - 434-437 б.
153 Власова И.Д., Мкртычан В.Р. Исследование эффективности оксидных катализаторов в реакции глубокого окисления углеводородов, содержащихся в казовых выбросах // Нефтепереработка и нефтехимия. - 2000. - №10. - 30-33 б.
154 Афанасенко Т.Н., Шитова Н.Б., Слептерев А.А., Цырульников П.Г. Алюмопаладиевые катализаторы глубокого окисления углеводородов из бихлоридных предшественников // Доклады Всероссийской научной конференции. Омский научный вестник. – 2003. - №4. - 233-235 б.
155 Сахатова Г.С., Алиев Н.У., Ягудеев Т.А. Кинетика и механизм жидкофазного окисления н-парафинов, выделенных из смеси казахстанских нефтей // Известия вузов. Химия и химическая технология. - 2003. - Т.46, №2. - 150-155 б.
156 Шокорова Л.А., Мойса Р.М., Баяхметова Б.Б., Жубанов К.А., Чанышева И.С., Битабарова М.В. Жидкофазная окислительная переработка углеводородного сырья, окисления п-ксилола в присутствии комплексов кобальта (II) и меди (II), закрепленных на полимерной матрице // Химия нефти и газа. Материалы V Международной конференции. - Томск. - 2003. - 460-462 б.
157 Bottino A., Cappannelli G., Gerutti F. Inorganic membrane reactors for the gas phase partial oxidation of toluene // Chem. Eng. Res. And Des Transactions of the Institution of Chemical Engineers. - 2004. - Vol.82, №2. - P.229-235.
158 Verfahren der katalytischen Gasphasenoxidation von Propen zu Acrylsaure: Заявка 10121592. Petzoldt Jochen, Unverricht Signe; BASF AG. – N 10121592.4; Заявл. 04.05.2001; Опубл. 23.05.2002.
159 Мамедов Э.М., Харлампиди Х.Э. Высокоэффективные реакторы для малотоннажной химии // 1 Всероссийская научно-практическая конференция «Современные проблемы истории естествознания в области химии, химической технологии и нефтяного дела». - Уфа. - 2001. – 34 б.
160 Porta K., Hossi M. Cold nanostructured materials for the selective liquid phase catalytic oxidation // Journal Molecular Catalysis. - 2005. - P.553-559.
161 Tungatarova S.A., Savelieva G.A., Sass A.S., Dosumov K. Direct oxidation of methane to oxygenates over supported catalysts // Natural Gas Conversion VII Proceedings of the 7th Natural Gas Conversion Symposium. Dalian. China. – 2004. - P.517-522.
162 Досумов К.Д, Тунгатарова С.А., Кузембаев К.К., Масалимова Б.К. Окислительная конверсия углеводородов С3-С4 в олефины и кислородсодержащие соединения в присутствии полиоксометаллатов молибдена и вольфрама // Нефтехимия. - 2005. - Т.45, №4, 1-4 б.
163 Симаков В.А., Петров Е.Н., Сорокин И.В. Рентгеноспектральные методы: Инструкция НСАМ. - М., - 1984. - 212 б.
164 Логинова Л.Г., Малашкина М.М. Спектральные методы: Инструктция НСАМ. - М., - 1980. - 122 б.
165 Герасимов В.Н., Доливо-Добровольская Е.М., Каменцев И.Е. Руководство по рентгеновскому исследованию минералов, Л.: - 1975. - 399 б.
166 Уманский Я.С. Рентгенография металлов. - М.: - 1967. - 235 б.
167 Киселев А.В., Древинг В.П. Экспериментальные методы в адсорбции и молекулярной хроматографии. - М.: - 1973. - 220 б.
168 Киселев А.В. Физико-химическое применение газовой хроматографии. - М.: - 1973. - 199 б.
169 Киселев А.В. Практические работы по газовой хроматографии. - М.: - 1968. - 285 б.
170 Казицына Л.А., Куплетская Н.Б. Применение УФ-, ИК-, ЯМР- и масс-спектроскопии в органической химии. - М.: - 1979. - 238 б.
171 Киселев А.В., Лыгин В.И. Инфракрасные спектры поверхностных соединений. - М.: - 1972. - 459 б.
172 Иванова В.П. Термический анализ минералов и горных пород, Л.: - 1974. - 399 б.
173 Цветков А.И., Вальяшихина Е.П., Пилоян Г.О. Дифференциальный термический анализ карбонатных минералов. Л.: - 1964. - 167 б.
174 Саматов И.Б., Урумбаев Б.У. Термохимические особенности кальцит – доломитовых образований (на примере Центрального Казахстана) // Геология Казахстана. - 1997. - №2. - 49-54 б.
175 Крешков А.П. Основы аналитической химии. - М.: - 1976. - 472 б.
176 Алексеев В.Н. Количественный анализ. - М.: - 1972. - 504 б.
177 Агекян Т.А. Основы теории ошибок. - М.: - 1972. - 170 б.
178 Гордон А., Форд Р. Спутник химика. - М.: - 1976. - 541 б.
179 ГОСТ 23781-87 СССР. Газы горючие природные. Хроматографический метод определения компонентного состава. - М.: 1987. - 55-62 б.
180 Fгаmpton V.L., Edwards J.D., Henze H.R. The preparation of a platinum oxide catalyst of reproducible activity // J. Amer. Chem. Soc. - 1971, Vol.12, №l, P.71-75.
181 Лопатин Б.А. Теоретические основы электрохимических методов анализа. - М.: Высшая школа. - 1975. - 88-161 б.
182 Айвазов Б.В. Основы газовой хроматографии. - М.: Высшая школа. - 1977. - 129-137 б.
183 Сидоров Р.И., Хвостикова А.А. Обработка твердого носителя ИНЭ-600 для газожидкостной хроматографии // Ж. анал. химии. - 1965. - Т.20, №7. - 898-899 б.
184 Мусяев Л.А., Санин П.И., Пахомов В.П., Березкин В.Г., Баринова Н.Н., Жестков Д.К. Твердый носитель для разделения углеводородов и других органических соединений методом газо-жидкостной хроматографии // Нефтехимия. - 1966. - Т.6, №I. - 131-133 б.
185 Коцев Н. Справочник по газовой хроматографии. – Мир. - 1976. - 22, 82, - 119 б.
186 Устиновская И.А., Гаврилина Л.Я., Малахов В.В. Количественный анализ разбавленных водных растворов жирных кислот методом газожидкостной хроматографии. – Заводская лаборатория. - 1969. - Т.5, 553-554 б.
187 Вайсберг А. Установление структуры органических соединений физическими и химическими методами // - М.:Химия. - 1967. – 300-365 б.
188 Горфинкель М.И. Метод масс-спектрометрии в структурных исследованиях. – Новосибирск:Наука. - 1969. – 60 б.
189 Сильверстейн Р., Басслер Г., Моррил Т. Спектрометрическая идентификация органических соединений. – М.:Мир. - 1977. - 65-183 б.
190 Закарина Н.А., Закумбаева Г.Д. Высокодисперсные металлические катализаторы. - Алма-ата.:Наука. - 1987. - 168 б.
191 Линсен Б.Г. Строение и свойства адсорбентов и катализаторов. - М.:Мир. - 2005. - 643 б.
192 Еркибаева М.К. Жидкофазное гетерогенное окисление ацетилена на La-содержащих катализаторах // Вестник Омского государственного университета, - 2007. - №3. - С.12-16.
193 Еркибаева М.К. Жидкофазное гетерогенное окисление пропилена на La-содержащих катализаторах // Вестник Омского государственного университета, - 2007. - №3. - С.17-21.
194 Еркібаева М.Қ., Нұрғалиев Ж.А., Сүлейменов М.А. Көмірсутектердін La- құрамдас катализатордың бетінде тотығу // Вестник ПГУ, серия химическая. - 2008. - №1. - С.5-10.
195 Еркібаева М.Қ., Нұрғалиев Ж.А., Сүлейменов М.А. Кеміртұз сазы катализатор ретінде тотығу процестерінде қатысу // Вестник ПГУ, серия химическая. - 2008. - №1. - С.10-14.
196 Еркібаева М.Қ., Нұрғалиев Ж.А., Сүлейменов М.А. Павлодар алюминий зауытының шламы катализатор ретінде көмірсутектерден пайдалы (керекті) заттардың алуына әсері // Вестник ПГУ, серия химическая. - 2008. - №2. - С.20-24.
197 Еркибаева М.К., Сулейменов М.А., Нургалиев Ж.А. Жидкофазное гетерогенное окисление углеводородов в водных растворах // М., Технологии нефти и газа. - 2009.
198 Сулейменов М.А., Нургалиев Ж.А., Еркибаева М.К. Влияние кислорода на процессы переработки углеводородов ПНХЗ на компазитах из павлодарской глины // Вестник КазНУ, серия химическая. - 2010. - №1. - С.57-61.
199 Сулейменов М.А., Нургалиев Ж.А., Еркибаева М.К. Современное состояние технологии преработки нефтяного сырья. // Новосибирск, Наука и техника. – 2009. - С.20-25.
200 Еркибаева М.К., Нургалиев Ж.А., Сулейменов М.А. Влияние прирды носителей, входящих в состав лантан содержащих катализоторов на их активность // Материалы международной научно-практической конференции «Иртышский бассейн: Современное состояние и проблемы устойчевого развития». – Павлодар. ИнЕУ. - 2009.
201 Сулейменов М.А., Нургалиев Ж.А., Еркибаева М.К. Каталитические процессы в нефтепереработке / Павлодар. Кереку. – 2010. – 270 б.
        
        С. ТОРАЙҒЫРОВ АТЫНДАҒЫ ПАВЛОДАР
МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ӘОЖ ... ... ... ... ... фазада лантан құрамдас катализаторлармен
гетерогенді тотығуы
02.00.15 - катализ
Химия ғылымдарының кандидаты
ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертация
Ғылыми жетекшілері
х.ғ.д., профессор
Сүлейменов М.А.,
х.ғ.к. Нұрғалиев Ж.А.
Қазақстан Республикасы
Павлодар, ... ... ... |3 |
| ... МЕН ... |4 |
| ... |5 |
|1 ... ШОЛУ |8 ... ... ... ... ... |8 ... |Көмірсутектердің тотығуы. Этиленді этилен оксидіне | |
| ... ... ... |16 |
|2 ... ... |35 ... ... сұйық фазада гетерогенді тотығуы үшін| |
| ... ... ... әдістемесі мен құрал | |
| |– ... |35 ... ... ... ... |40 ... ... ... ... |40 ... ... ... әдістемесі |41 ... ... ... ... |41 ... |Көлемдік зерттеу |43 ... ... ... ... зерттеу |43 ... |ИҚ- ... ... |44 ... ... зерттеу |44 ... ... ... зерттеу |44 |
|3 ... ... ... МЕН ... ... | |
| | |46 ... ... алу |46 ... ... алу |46 ... ... бар газ қоспасын дайындау |46 ... ... алу |47 ... ... ... ... |47 ... ... ... |47 ... ... ... сазы ... ... | |
| ... еріткіштерде тотығуы бойынша зерттеулер. Реакция| |
| ... ... |55 ... ... сұйық фазалы тотығуының қалдықсыз | |
| ... ... ... |70 |
|4 ... ... ... | |
| ... ... |72 ... |Рентгенофазалық және электронды микроскоптық | |
| ... ... |72 ... |БЭТ ... ... |73 ... ... ... |74 |
| ... ... ЖӘНЕ ... ... |76 |
| ... |85 |
| ... ... ... |86 ... СІЛТЕМЕЛЕР
Диссертацияда келесі стандартарға сілтімелер жасалды:
ГОСТ 6.38-90 ... ... ... ... документации. Требования к ... 7.1-84 ... ... по ... ... ... делу. Библиографическое описание документа. Общие требования
и правила составления.
ГОСТ 7.9-95 (ИСО 214-76) ... ... по ... и ... ... Реферат и аннотация. Общие требования.
ГОСТ 7.12-93 Система стандартов по ... ... ... ... ... ... Сокращение слов на русском
языке. Общие требования и правила.
ГОСТ 7.54-88 Система стандартов по ... ... ... делу. Представление численных данных и свойствах веществ и
материалов в научно-технических документах. Общие требования.
ГОСТ 8.417-81 ... ... ... ... ... физических величин.
БЕЛГІЛЕУЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТПАЛАР
ДМФА – диметилформамид
ИҚ-спектрі – инфрақызыл спектрі
ккал – килокаллорий
адс – адсорбция
сек – ............ ... ... -талғамдылық, %
К - конверсия(айналым), %
r - меншіктік каталитикалық белсенділігі (моль/м2∙с)
КІРІСПЕ
Жұмыстың жалпы ... ... ... ... фазада
лантан құрамдас катализаторлармен гетерогенді тотықтыруға арналған. Осы
уақытқа дейін ... ... мыс ... ... алып ... ... алу ... және көп сатылы реакция екені
белгілі. Сол себепті оны ацетиленді тотықтыру арқылы бір сатыда алу ... ... ... ... ... ... фазадағы тотығуы соңғы
уақытқа дейін аз зерттелген, бірақ ... ... ... ... және маңызды классына жататын бұл көмірсутектерді
зерттеу ... және ... ... ... ... орны ерекше.
Процесті зерттеуде қолданбалы бағыт ретінде ауадан ацетиленді тазарту
болып табылады. Басқа ...... ... ... ... қолданылатын мақсатты және жартылай өнімдерге – ... ... ... ... және тағы ... алу болып
табылады.
Зерттеу тақырыбының ... ... ... ... ... тенденциясы көмірсутек шикізатын ... ... ... сапалы өнім алуға жаңа технологияларды ендіру
болып ... ... ... ... ... ... мен өндірісте
түзілетін құрамаларды мейлінше терең өндеу мәселесі шешімін ... ... ... ... ... құрамында оттегісі бар
газбен жұмсақ ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Тотығу өнімдері
– альдегидтер мен ... - ... аса ... ... мен
сополимерлердің бастапқы мономері ретінде пайдаланылады. Бұл процестерді
зерттеу және оптимизациялау, негізінен, үш бағыт бойынша ... газ ... ... ... фазалы гомогенді тотығу;
- сұйық фазалы гетерогенді тотығу.
Газ фазалы тотығу процесі толығырақ зерттеліп, өндіріске ... ... ... оны ... ... факторларға байланысты
қиындайды. Көмірсутектердің тотығуы экзотермиялық ... ... сәл ... көмірсутектердің толығымен тотығуына жол беріліп,
соған байланысты процестің талғамдылығы ... Осы және тағы ... ... ... ... ... ... жойылады. Сұйық фазалы
тотығу процессі ... ... және ... емес ... ... ... мүмкіндік береді. Сондықтан сұйық фазалы тотығуды пайдалана
отырып, өндірісте қолданылатын ... ... ... ... ... кем ... және бағасы жағынан арзан отандық катализатор
өндірісін қалыптастыру, әлі де ... ... өз ... ... ... ... ... Әлемдік тәжірибеде көмірсутектерді
тотықтыру арқылы жоғары өнімдерді алу жолдары ... жаңа ... ... ... ... ... дамуына қарамастан
көмірсутектерді сұйық фазада табиғи ... мен ... ... зерттелінбеген.
Жұмыстың ғылыми бағдарламалар жоспарымен байланысы. Диссертациялық
жұмыс бұрынғы жоспарға сәйкес ... ... ... ... ... ... Павлодар мемлекеттік университетінің химия
және химиялық технологиялар кафедрасында ... ... ... ... катализаторларымен гетерогенді тотығуы» тақырыбы ... ... ... ... ... Республикасының БҒМ-нің
мемлекеттік тіркеу номері 0197 ҚР 00549 және 0101 ҚР 010012 ... және ... ... ... материалдар мен
заттардың физика-химиялық ... ... атты ... ... сәйкес келеді.
Жұмыс мақсаты. Көмірсутектердің сұйық ... ... ... және ... ... отыра сулы, сулы ацетатты, диметилформамид
орталарында жартылай ... ... ... ... ... ... жету үшін келесі міндеттерді шешу көзделінді:
- Көмірсутектер тотығу реакциясының ... ... ... ... ... ... ... анықтау;
- Көмірсутектер сұйық фазада тотығуы нәтижесінде құрамында оттек бар
өнімнің көп ... ... ... ететін талғамды катализаторды
құрастыру;
- Газды қоспаның компоненттерінің ... ... ... ... ... және ... ... нысаны - катализатор қатысында
көмірсутектерді сұйық фазада гетерогенді ... ... ... ... ... пәні – ... ... қондырылған лантан құрамдас
катализаторларды қолдану.
Жұмыстың ғылыми жаңалығы:
- Алғаш рет Кеміртұз кен ... сазы ... ... ... ... ... фазада тотықтыру процесіне пайдаланылды;
- Ағынды қондырғы негізінде ацетиленнің ... ... ... ... ... ... тотығуы алғаш рет ... жүру ... ... ... және ... ... және табиғи сазға қондырылған
лантан құрамдас катализаторын қолдану арқылы сұйық фазада формальдегид ... ... ... ... ... ... ... өнімдері анықталып,
сонымен қатар ацетиленнің көмірқышқыл газы мен су ... ... ... ... ... ... құндылығы және практикалық маңызы. Көмірсутек
шикізатын өндеуде заманауи қалдықсыз ... ... ... ... Отандық табиғи және техногенді шикізат негізінде жаңа каталитикалық
жүйелерді синтездеу арқылы Қазақстанда өзіндік ... ... ... ат ... ... ... ... қалдықсыз өндеу технологиясын
дамытуға және өндірісте нанотехнологиялық жаңашылдықтарды ендіру мәселесіне
жұмыста алынған нәтижелерді қолдану.
Жүргізілген құбылыстардың нәтижелері және ... ... ... С. ... ... Павлодар мемлекеттік университетінің
химия және химиялық технологиялар кафедрасында оқылатын арнайы курс
дәрістеріне ... ... ... ұсынылып отыр.
Қорғауға ұсынылған негізгі қағидалар.
- Ацетиленнің толық тотығуына жол бермейтін әдіс табылып, еріткіштер
табиғаты, көмірсутек ... ... ... ... және ... ортада тотығуға тұрақтылығына ... ... ... ... сазға қондырылған лантан құрамдас катализатормен тотығу
процесінде пропиленнен пропион альдегиді ... ... ... ... ... ... ... «Шоқан
тағылымы – 13» атты халықаралық ...... ... ... 2008 ж.); ... ... – 14» атты ... – практикалық конференцияда (Көкшетау қаласы, 2009 ж.); Материалы
международной ... ... ... ... ... и ... устойчевого развития».-Павлодар, ИнЕУ,-
2009.
Автордың жеке үлесі. ... ... ... әдеби материалдарды
біріктіру және талқылау, жұмыстың тәжирибелік бөлімін орындау, алынған
нәтижелерді талдау және ... ... ... ... ... ... тікелей өз үлесін қосты.
Басылымдары. Жұмыстың нәтижелері бойынша ... 10 ... ... ... мақала ҚР БҒМ білім және ғылым ... ... ... ... енетін журналдарда, ал Халыққаралық ғылыми
конференциялардың ... ... ... ... мен ... ... жұмыс кіріспеден, үш
тараудан, қорытындыдан, 201 басылымды ... ... және ... ... ... Жұмыс 97 бетте жазылып, 22 кестемен және 21
суретті қамтиды.
1 ӘДЕБИ ШОЛУ
1.1 ... ... ... ... ... ... ... фазадағы тотығуы соңғы
уақытқа дейін аз зерттелген болып есептеледі, соған қарамастан органикалық
қосылыстардың үлкен және ... ... ... бұл ... теориялық және тотығудың бағалы өнімдерін алуда орны ... ... ... ... ... ... ... тазарту
болып табылады. Басқа бағыты – ацетиленді каталитикалық тотығуы арқылы
кеңінен қолданылатын ... және ... өнім – ... ... ... ... және тағы басқаларын алу. Бұл
процестер жөнінде мағлұматтар ... ... ... ... бор
қышқылына сіңдірілген, қақталған саз үстінде ... ... ... ... ... ... бойынша ацетальдегидтің
сірке қышқылымен қоспасы ацетиленнің ауамен 2 – 3 : 1 ... ... және 573 - 673 К ... су ... артық мөлшерінде
алынады. Катализатор ретінде пемзаға орналастырылған ... мыс ... ... хром, молибден қышқылдарының тұздары қолданылады. 653 К
температурада мырыш ванадатында жүргізілген тәжірибе ... ... 75 - 80% және ... ... 5% [1 – ... ацетальдегидті алу кезінде реакция температурасын төмендету
үшін су буының ... су ... ... келетін стехеометриялық мөлшерінде
араласқан оттегі және сутегімен алмастыруға болады. Катализатор екі немесе
одан да көп ... (Ni, Cu, Fe ... Mg т.б. ... ... тұруы мүмкін [11 - 15].
Ацетилен, сутегі, оттегі және азот қоспаларын 2 : 4 : 2 ... ... ... Ni - Pd катализаторынан өткізгенде 8 - 10% этил ... Бұл әдіс ... этил ... алу ... тотықсыздануы
деп білуге болады. Спиртті конденсация немесе суда еріту ... ... ... ... ... ... дейін «байытып», реакцияға қайта
жібереді. Одан басқа, ацетиленді ацетонға айналдыруға ... ... 1 ... ... су буы мен ... 2 - 5 ... қоспасын 623 –
723 К температурада катализаторға толы ... ... ... ... [2] өнім ... 40% ... көмірқышқыл газы, көміртек
(ІІ) оксиді, метан және аз ... ... пен ... ... ... жүргізу үшін алюминий сақиналарына отырғызылған оксидтер
мен металдардың басқа да қосылыстары да патенттелген.
Авторлардың [16 - 21] ... ... ... отырып, ацетальдегидті
су буы мен ацетилен қоспасынан оттегі қатысында 623 - 673 К температурада
алу үшін, құрамына ... ... ... мыс, мырыш оксидтері немесе
сульфаттары, кобальт селениді, кадмий вольфраматы, мырыш пен ... мен ... ... ... ... белсендірілген
алюминий оксиді катализатор ретінде пайдаланылады.
Концентрлі азот қышқылы палладий (ІІ) тұзарының ... ... ... ... ... ... ... болып басқа
ауыспалы металдар иондары пайдаланылады. Реакцияның жүру ... ... ... ... ... ... дейін тотығуы бірнеше
кезеңдерден тұрады деген ой бар, кейбіреулері ... ... ... ... ... ... үшін аралық өнім бола алады деген
күдікпен кейбір заттарды азот қышқылымен тотықтырады. ... ... ... ... ... ... сірке альдегидін қарастырайық.
Яғни, азот қышқылымен ацетальдегидті тотықтыру кезінде 10% шығымдылыққа ... ... ... Реакцияға 48% азот қышқылы мен 303 К температура
қажет. Процесс индукциялық кезеңімен ерекшеленеді. Сонымен қатар, палладий
(ІІ) иондары ... ... ... әсер ... [22 - 33].
Осыдан альдегид тобы карбоксил тобына ... ... ... ... ... ... Қымыздық қышқылының аз өнімділікке ... ... ... қиын тотығатындығымен түсіндіріледі. Бұл
процестің аралық өнімі ретінде глиоксаль да ... ... ... ... ... Б.Н. [34 - 41] зерттеулері бойынша, ацетиленді азот диоксидімен
тотықтырғанда 30% ... ... ... ... ... глиоксальды
этиленгликольды мыс катализаторында дегидрлеу арқылы алады. ... ... алу ... және көп ... реакция. Сондықтан бұл әдіс
бойынша алу қиынға түседі. Сол себепті, глиоксальды ацетиленді тотықтыру
арқылы бір ... алу өте ... ... ... ... ... 1 - ... платина мен палладий болып табылады:
Кесте 1 – Катализаторлар бойынша ацетиленнің толық тотығуының мәліметтері
Тәжірибе ... СС2Н2 = 100% ... r - ... ... ... ... r |Е, |С2Н2 |О2 |
| |ың | ... | | |
| ... | | | |
| |ық ... | | | |
| |К | | | | |
| | |473К |573К | | | |
| | | | | | |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... ... |401 – 450 |4,29 |3,53 |12,4 |0,61 |1,37 ... |460 - 500 |4,91 |3,18 |28,2 |0,68 |0,79 ... ... ... ... ... ал температура
жоғарлағанда палладийдің белсенділігі артады, себебі ацетиленнің ... ... бұл ... ... ... 413 К - де ... ацетиленнің тотығуы тек 523 - 573 К ... ал мыс ... ... ... [42 - ... ... тотығу механизмі зерттелмеген. Платина мен
палладийде ацетилен бойынша ... ... ... сол ... ... және катализатордың «уланғаны» айтуға болады.
Кейбір зерттеулерде ацетилен платинамен берік байланысады деген [50 ... яғни ... ... ... соң ... ... ... айырылады.
Ацетиленнің аз мөлшерде тотығуы оксидті катализаторларда зерттелген.
473 К ... ... ... ... ... ... MnO2 > Co3O4 ; CuO > Fe2O3 > Cr2O3 > NiO.
Мағлұматтар бойынша [56 - 59] ... ... ... ... 573 К температурада ацетилен қатарындағы көмірсутектерді мыс
оксидінде тотықтырғанда [60 - 65], ... ... ... тотықсыздану-
тотығу үзілісті схемасы бойынша жүреді. ... ... ... ... жорамалдауға мүмкіндік береді
RН – ацетилен қатарындағы көмірсутек, (О) – беткі қабаттағы оттегі, (І)
– карбоксилат - карбонат типті аралық комплекс [66 - ... ... ... ... ... ... ... типті күрделі катализаторлар ие (MnO2 : CuO = 1,5 : 3). ... ... ... бұл ... ... және оның су ... ... ретінде [69 - 76] кобальт және церий оксидтері зерттелген. Ең
жақсы катализатор болып 10% Ag қосылған MnO2 - CuO (6 : 4) ... ... ... ... ... ... және ... барысында MnO2 - тің аз
мөлшерде қайта ... ... ... Ацетиленнен тазалау үшін эффективті
катализатор болып күміспен промотирленген марганец диоксиді есептеледі.
483 К – де ... ... ... β - MnO2 және β - MnO2 ∙Н2О ... ... (2 – ... промотор күйі соңына дейін зерттелмеген. Оны әр түрлі
орталарда ерітілген Н2О, NH4OН, HNO3 - Н2О2 ... ... ... ... 83]. Ең үлкен үлесті болып [85 - 88] 55 – 63 % ... ... ... ... ... ... ... жүйеге айналатын оксид
күйінде болады және жеке фаза түзбейді [89 - 91]. Марганец (ІV) оксидімен
байланысы ... ... ... ... [91].
Күміс перманганатының жоғары активтілік көрсететіндігі жөнінде
мәліметтер бар [92 - 95]. ... ... ... ... промоторы ретінде белсенділігі төмендеу. Сол ... ... ... ... қоса ... оксид
табиғатына да байланысты.
Кесте 2 – ... ... ... артық мөлшеріндегі ацетиленнің
марганец оксидті катализаторында тотығуы
Тәжірибе жағдайлары: * - β- MnO2 және β - ... ... ... ... концентрациясы бірдей.
|Катализатор | ... |Е, ... |
| ... ... |
| ... ... |оль ... |
| | ... ... ... | |реті |
| | ... ... | |
| | |, К ... | | |
| | | ... | | ... – MnO2 |1,3 |463-503 |0,56 |17 |0,6 ... - ... |42,0 |463-503 |0,51 |14 |0,7 ... - MnO2 |1,8 |463-503 |6,50 |17 |0,2 |
|+ 0,072% Ag* | | | | | ... - ... + 2,23% |33,8 |453-483 |6,10 |13 |0,4 ... | | | | | ... күміс және палладиймен промоторлегенде, оларды механикалық
араластыруға да болады, бірақ адсорбциялық ... ... ... ... ацетилен-ауа ылғалданған қоспасын қолданғанда бірталай мүмкіндіктер
береді.
Катализатор құрамында күміс оксидінің болуы мен оның ... ... ... β - ... + Ag ... ... ... гидратталған оксидте катализ процесіне тұрақты және аммиакта
еритін ... ... ... ... ... Кобальт оксидімен
промотирленген катализатор қолданғанда, күмістің концентрациясы ... MnO2 - Ag2O және Со2О3 - Ag2О ... ... ... оның ... ... ... болуымен түсіндіріледі.
Күміс оксиді өз алдына өте белсенді, бірақ істен тез ... ... ... ... Сол ... де ... жолмен жасалған MnO2 -
Ag2O және Со2О3 - Ag2О катализаторлардың белсенділігі тез төмендейді.
Висмут-молибден ... ... ... ... ... ... ... Ацетиленнің аз мөлшерінің
тотығуының кинетикалық заңдылықтары белгілі. Реакция ... ... ... ... ... ... аз концентрациясында
реакция жылдамдығы оған тәуелді емес және ацетиленге ... ... ... ... аз ... ... ... үлкен роль атқарады.
Реакцияның тізбектілігі оның жылдамдығының бос ... ... [96 - ... ... ... қабатта басталады, газ фазада тізбектеледі
және бұл жерде оттегімен белсенділігі жойылып, ыдыс қабырғасында ... - ... ... [109 - 112] ... ... ... көмірсутектердің
тотығуы кезінде оттегі атомарлы күйде немесе пероксид құрамындағы түрде
болсын бастапқы өнім болып глиоксаль түзіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... мәліметтер бойынша, оксидті немесе металдық катализатор
қолданса да газ фазада ацетиленнің толық ... ... су ... газы ... ... толық емес тотығу өнімдері аса көп
зерттелмеген, сол ... ... ... Яғни ацетилен қатарындағы
көмірсутектерді тотықтыру мұнай химиясы ... үшін ... ... ... ... тотығуының еріткіштерін таңдауының
негізгі шарты ол тотығуға ... мен ... ... ... ... болуы. Сол себепті ацетиленді
тотықтырғанда еріткіш ретінде су, 1н НАс + 1н NaAc және ... ... бұл ... ... ... ... глиоксаль,
СО, СО2, Н2О болады. ... ... ... ... ацетилен тотығуы
келесі схема бойынша жүреді деп жорамалдауға болады:
Бұл реакциялармен қатар ацетиленнің ... ... да ... + 5 О2 → 4 СО2 +2 ... мәліметтерге сәйкес судан диметилформамидке ауысуы ... ... ... ... глиоксальдың ыдырауы ... пен ... ... ... ... Диметилформамидтің бір
көлемі ацетиленнің 33 ... ... ... диметилформамидтегі
жоғары ерігіштігі оттегімен салыстырғанда катализатор ... ... ... ... Сол ... ... ... бағыты
түсіндіріледі, яғни СО2 мен Н2О дейін толық тотығу дәрежесі ... ... газ ... ең ... ... байқалады.
1 суретте ацетиленнің судағы әртүрлі температураларда ... және ... ... ... ... ... ... сайын катализатор ... ... ... ... төмендейді. Бұл параметрлер бойынша
сызықтық тәуелділікті 2 суреттен көруге болады. Яғни, ацетилен тотығуының
соңғы сатысы ... оның ... ... бетінде адсорбциялануы болып
есептелінеді. Сол себепті зерттелген еріткіштер ... оның ... ДМФА > Нас + NaAc > Н2О, ... емес ... өнімдеріне оның конверсия
дәрежесі де жоғарлайды. Оптималды еріткіште ... ... ... мен ... ... ... ... ДМФА
формальдегид пен глиоксаль шығымы (W) судағы шығыммен салыстырғанда 1,5
есеге ... ал ... ... газы ... 7 есе ... [113 - 115].
3,4 кестеден көріп отырғанымыздай, ДМФА – те температураны ... ... емес ... ...... мен көміртек оксиді - шығымы
төмендегенде, көмір ... газы мен ... ... ... ... ... ацетиленнің адсорбциясының жоғары температурада ДМФА – тегі
ерігіштігінің ... ... ... ... 1 – 250С; 2 – 400С; 3 - 600С; 4 – 800С; 5 – ... 1 – 0,2 - 10-3 кг ... қарасында ацетиленнің судағы әр түрлі
температурада тотығуының кинетикалық және потенциометриялық қисықтары
Кесте 3 – ... ... ... 0,2 -∙10-3 кг ... ... ... фазада гетерогенді тотығу нәтижелері
Тәжірибе жағдайлары: С2Н2 : О2 = 4 : 1, ωқоспа = 5 сағ-1
|Температура, |Реакцияға | ... ... ... ... ... ... моль∙10-4 |ан ... ... ... ... |
| ... | ... ... | ... ... | ... |моль∙10-4 | |ілік, % |
| |С2Н2 |О2 ... ... |Н2О |СО |
| |С2Н2 |О2 ... ... |Н2О |
| |С2Н4 |О2 | ... |
|5 |156 |68 |68 |44 ... |121 |34 |34 |28 ... |116 |30 |30 |26 ... |67 |13 |14 |19 ... : О2 = 4 : 1 ... ... ... тотығуына қоспаны берудің 5
сағ-1 жылдамдықта температураның әсері 3 ... ... ... ... ... газ бен ... ... да азаяды. Бұл
құбылысты реакцияласатын газдардың судағы ... ... ... ... ... ... ... де 0,15В шамасында болады. ... ... ... ... ... балансын 7 кестеде
көрсетілген. Көмірқышқыл газы ... ... ... ... ... ... ... оксидінің максималды шығымы 250С ... және ол ... ... тез ... ... ... температураға тәуелсіз, бірақ сірке қышқылы шығымы
жоғарлайды. Яғни температураны жоғарлағаны ацетальдегидтің ... ... ... оң әсер ... 250С ... ... ... ие және температура жоғалағанда не төмендегенде тез арада
азаяды [159 - ... ... ... қатынасы С2Н4 : О2 = 4 : 1
Температуралар: 1 – 250С; 2 – 400С; 3 – 600С; 4 – ... 3 – 0,2 ∙10-3 кг ... ... ... час-1 ... судағы сұйық фазада тотығуының кинетикалық және
потенциометриқалық қисықтары
Кесте 7 – 0,2 ∙10-3 кг палладий қатысында әртүрлі температурада ... ... ... ... өнімдерінің зерттеу қорытындысы
Тәжірибе жағдайлары: С2Н4 : О2 = 4 : 1, ... = 5 ... ... ... ... моль∙10-4 ... ... ... газ| |ан ... ... шикізат|дәрежесі, % |
| ... | ... ... | |
| ... | ... ... | |
| ... | | | | |
| |С2Н4 |О2 | ... ... |71 |12 |12 |16 ... |156 |68 |68 |43 ... |120 |33 |33 |27 ... |98 |4 |5 |4 ... |176 |2 |2 |2 ... – ауа ... ... 3 - 34 %. Бұл ... ... құрамын процестің негізгі параметрлеріне толықтай зерттеуге мүмкіндік
береді. НСОН максималды мөлшерін алу үшін 50% С2Н4 және 50% О2 ... ... ... (С2Н4 + О2 = ... ал ... оксидін алу үшін
66% С2Н4 және 34% О2 қоспасы пайдаланылады (С2Н4 + О2 → ) ... ... ... ... ... ... ... моль болатын этилен
оксиді мен сірке қышқылы болып табылады. Көмірқышқыл газы ... ... ... талғамдылығы реакцияласушы заттардың беру жылдамдығына
тең және 41% ... да, ... ... ... 9 – ... ... кг палладий қатысында этиленнің сұйық фазада
тотығуының талғамдылығы
Тәжірибе жағдайлары: газдар ... ... : ... ... |Газ ... |Реакцияға | түзілуіне | ... ... ... ... С2Н4, ...... ... ... ... |моль∙10-4 |S, % |
| ... ... | | | ... |5 |165 |68 |68 |41 ... |10 |134 |55 |45 |41 ... |15 |116 |46 |45 |39 ... |5 |94 |22 |23 |24 ... ... суда ... ... жүргенде этилен оксиді 41%
талғамдылықпен алынады. Әрі қарай талғамдылықты ... ... ... ... ... оксидімен бірге берік сутектік байланыс ... ... ... яғни ... ... ... кедергі болады.
Нәтижесінде, түзілетін этилен оксиді ұзақ уақыт катализатормен әрекеттесіп,
ацетальдегидке дейін изомерленуіне әкеледі және ... ... ... ... ... жоғарлатудың бірден - бір жолы – ерітіндіні
таңдау. Бұл ... аз да ... ... оксиді шығымын жоғарлатуға болады
[167 - 186].
Сулы ацетатты ерітінділерде палладий ... ... ... оттегі болады. Егер этилен оксиді этиленнің атомарлы оттегімен
әрекеттесуі нәтижесінде ... онда ... ... мен талғамдылығы
артады.
2. Эксперименттік бөлім
2.1 Көмірсутектердің сұйық фазада гетерогенді тотығуы үшін ... ... ... мен ...... ... ... және 10 - 1000С температураларда
өткізілді. Лантан құрамдас катализаторының мөлшері 0,1 ∙ 10-3 кг – 1,0 ∙ ... кг ... ... ... ... де 3 ∙ 10-3 см3 – 9 ∙ 10-3 ... жасамай тұрып жүйені 1 литр оттегімен тазартады. Содан кейін
бұлаңдатқышты қосып, интенсивті араластыру ... ... ... ... ауа оттегісімен қанықтырады.
Катализатордың бастапқы стандартты күйі жайлы оттегі ... және ... ... ... көрсеткіштері арқасында
біледі. Қанығу тұйықталған ... ... ... ... соң
зерттелетін газ қоспасының 1 литр көлемімен шайып, бұлаңдатқышты қосып,
қоспаны жібере ... ... ... ... ... әрбір уақыт
аралығында сіңірілген газ қоспасы мөлшері мен катализатор потенциалын өлшеп
отырады. Газ бойынша ағынды ... ... ... нұсқасы суретте 6
көрсетілген. Осы көрсеткіштер бойынша конверсионды және потенциометриялық
қисықтарды салады [187 - 191].
Тұйық жүйе ... ... ... ... ... ... ... кен пайдаланады. Осы қондырғы катализаторды дайындау, ... ... және ... ... алдын ала байыту кезінде
әр тәжірибеде пайдаланады. Бірақ тұйық жүйеде ... ... ... ... төменгі жылдамдықпен өтіп, катализатор тез ... ... ... газ бойынша ағынды қондырғыны пайдаланамыз.
Жұмыста газ бойынша ағынды қондырғының қолдануы реакция өнімнің бірі
тез полимеризацияға қабілетті ... ... ... болды, ал
полимерлі өнімдер катализаторды уландыратыны анық.
Бірақ, формальдегид ұшқыш зат болғандықтан реакция ... ... газ ... ... алып ... екеуінің де негізгі бөлігі реакция барысында катализатордың
потенциалын өлшеуге, сонымен қатар ... ... әсер ... ... ... ... мәлімет алуға мүмкіндік
беретін термостатты үйрекше ... ... ... ... ЭВ – ... ... өткізілді.
Салыстырмалы электрод ретінде сутегі ... ... ... 0,2486 В ... ... ... электрод пайдаланды.
Тербету саны минутына 400 - 500 ... ... ... ... ... ... Осындай тербету саны минутына 600 ... ... ... ... ... үшін оптималды болып, ... ... іске ... ... ... кейін абсорберлердегі ерітінділерді көлемі 100 мл
болатын өлшеуіш колбаларға құяды. ... ... ... ... ... өлшеуіш колбаларға құйып қояды. Осы
ерітінділерді кейін ... және ... ... Түзілген заттар көп уақыт сақтау барысында полимерлер түзе
алатындықтан, тұрақтандырғыш - ... ... ... ... қосады.
Қисықтардың атаулары: 1 – С2Н2 мен О2 қоспасын енгізу түтігі; 2 ... ... ... арналған электрод; 3 – реактордан газ
тәріздес қоспаны шығару түтігі
Сурет 4 - ... ... ... ... ... катализаторларды уландыратыны анық. Бірақ,
формальдегид ... зат ... ... ... ... ... газ ... жеңіл алып тасталынады.
Зерттеленіп тұрған үрдістің ерекшелігі - реакциялық қоспа газ тәріздес
күйінде болуы, сондықтан оның катализатормен ... ... ету ... ... ... ... (4 ... Қоспа өткізілетін түтік
«үйрекшінің» түбіне дейін жеткізілді. ... ... ... ... ... ... оның толық қабатынан барботиленеді. Газ арқылы
ағынды қондырғының жалпы пішіні 2 суретте көрсетілген. ... ... газ ... ... ... ... «үйрекшеге»
түседі.
Ағынды қондырғының тұйық қондырғыдан негізгі айырмашылығы «үйреқшенің»
шығысы бүкіл тәжірибе барысында бекітілмеген болып табылады ... ... ... ... ... абсорберлер қатары орналасады.
Реакцияға түспеген газ қоспасы және шығарылған СО мен СО2 қондырғының соңғы
бөлігінде екінші ... ... ... 1 – ... ... ... 2 – бюреткалар; 3
– жуғыш склянкалар; 4 – электролизер; 5 – газ қоспасына арналған газометр;
6 – реометр; 7 – ... ... 8 – ... ... 9 ... аппараты; 10 – абсорберлер; 11–реакцияласпаған газдар жиналатын
газометр; 12 – олефинді көмірсутектердің газометрі; 13 – ... ...... 15 – реакцияның сұйық өнімдеріне арналған колба; 16 ... 17 – ... бар ... ... 18 – бюретка.
1 Сурет 6 – Каталитикалық сұйық фазада тотығу процесінің схемасы
2.2 Катализаторларды дайындау ... ... ... ... ... арқылы
дайындалады. Тасымалдағыш ретінде Павлодар обласы Кеміртұз кен ... ... Бұл ... ... артықшылығы – активті компоненттің
жоғары дисперстілігі және ... ... аз ... Әрекеттесу
механизмі бойынша отырғызылған катализаторларды екі топқа бөлуге болады:
сорбциялық және ... ... ... ... ... барысында
тасымалдағыш пен үстінгі қабатында ... ... ... Ал сіңіру әдісінде бұндай жағдай байқалмайды, ... ... заты ... ... еріген күйде болады.
Активті компоненттің аз мөлшері жағдайында катализатордың ... ... ... ... аз ... сол ... ... жасау барысында оптималды тасымалдағышты таңдаған ... ... әр жолы 10 г саз бен 2 г ... ... қосу ... ... қолданылатын катализатор - Кеміртұз кен ... ... ... ... ... ... ... әсерін
байқау мақсатында саздың химиялық құрамы рентгеноспектрлі флуоресцентті
әдіс арқылы анықталды.
Пропиленнің судағы 1н ААс + 1н NaAc және ... ... ... ... ... ... қышқылы
акролеин, этилен, пропилен альдегиды, ацетитальдегид және формальдегидтің
жататынын көрсетті 12 ... ... ... ... ... химия-фармацевтикалық өндірісте, төмен қысымды
полеэтиленді өндіру үшін және де басқа салаларды кесе пайданалатын, пропион
қышқылын және қалыпты пропаналды алу үшін ... ... ... пропион
альдегиді түзіледі.
Тасымалдаушылардағы лантан құрамдас катализаторларында өтетін
пропиленнің ... ... ... анық өнімдерінің талдау нәтижелерінен,
этиленнің тотығу жағдайындағыдай, пропион альдегидінің шығыны ... ... ... ... ... ... сазы ... пайдаланған табылады.
Температураны жоғарлату кезінде сіңірген ... ... ... ... буылардың шығыу өседі, сондықтан метакрил ... ... ... ... метакрил альдегидінің полимерлену үрдісі
өседі де 800 С және жоғары температурасында бұл ... ... ... ... ... ... алмасу әдісі арқылы сәйкес хлоридтердің ерітіндісіндегі лантан және
аммоний иондарымен активтелді. ... ... ... ... ... ... тұздардың концентрациясы
өзгертіліп отырды. Активтену процесі катализаторлардың аммоний және лантан
хлоридтерінің қоспасындағы суспензиясын 2 ... 80° С ... ... сағат қайнаған су моншасында үздіксіз араластыру арқылы жүргізілді.
Алынған қоспа судан бөлініп, 150°С температурада кептіріліп, 4 ... 550°С ... ... ... ... қыздыру барысында көміртегі диоксиді
ыдырап, ал катиондар катализатордың құрамында қалады.
Кесте 10 - Саздың ... ... ... ... ... ... |Активтендірілмеген кеміртұз |
| ... ... ... |49,90 |46,90 ... |31,50 |30,41 ... |0,01 |0,01 ... |1,37 |1,37 ... |0,21 |0,21 ... |0 |0,10 ... |0,34 |0,34 ... |1,23 |1,23 ... |0,02 |0,02 ... |3,9 |5,0 ... |0 |0 ... |0,25 |0 ... |9,99 |99,67 ... ... ... ... саз бен ... және ... цеолиті бар композиттердің
химиялық құрамы рентгеноспектралды флуоресценттік әдіспен анықталды [97].
Бұл әдіс зерттелетін ... ... ... элементтердің рентгенді
флуоресценцияны қозуында негізделген. Үлгі ... ... оның көзі ... ... ... ... болып табылады.
Анықталатын қосылыстардың флуоресцентті Ка-сызықтар жиілігінің өзгерістері
күміс анодты рентген трубкасымен ... АРФ-6 ... ... ақылы жүзеге асқан.
Катализатордағы лантанның концентрациясы эталон үлгісіне ... ... ... бойынша ДФС-13 спектрографында өлшенген
[98]. Бұл ... ... ... ... төменгі шегі 10-1-10-2 %
құрайды.
2.2.3 ... ... ... ... және ... ... қатар құрамында әр
түрлі қатынаста алынған осы ... бар ... ... ... ... ... ... флуоресценттік әдіспен анықталды [99].
Әдістің негізі талданып жатқан үлгінің ... ... ... ... ... анодты рентген түтігі алғашқы аралас
сәуленің көзі болып табылатын, арқылы қоздыруы боып табылады.
Анықталатын қосылыстардың флуоресценттік Кα ... ... ... ... ... түтігі енгізілген, Арф-6 рентгендік
флуоресценсия анализаторы көмегімен өлшенді.
Қатализатордың ... ... ... эталонды үлгі
бойынша құрастырылған градирленген график бойынша ДФС-11 спектрографында
анықтадық [100]. Осы ... ... ... ... ... шегі 10-3
-10-2% құрайды.
Катализатордың фазалық құрамы ... ... ... Әдістің мәні зерттеліп ... ... ... ... ... түсу ... ... сәулелерінің көзі болып кернеуі 35кV, түтікте 20мА мыс анодты
рентген түтігі табылады. Өлшемелерді Искра – 330 ... ЭЕМ ... – 4 ... ... ... ... салыстырмалы
қатесі 10% құрайды. Дифрактограммалардың интерпритациясы “ASTM” картотекасы
және талданып жатқан үлгілердің құрамына ... ... ... ... ... арқылы бердік. Қажет ... ... ... үшін ... ... ... аз ... және тек қана бір-екі дифракциялық рефлексі
бар немесе нашар ... ... ... ... ... ... болжамалы мүмкін болатын қосылыстар ... ... ... ... кіретін минералды фазаларды үлгілердің
дифрактограммалар және аралық қашықтықтарды есептеу нәтижелері бойынша
анықтадық.
Кристаллды ... ... ... кем емес дифракциялық
рефлекстердің пайда болған жағдайда есептедік. ... ... ... ... бір көрсеткішті есептелдік [103].
Катализатордың меншіктік бетінің мөлшерін 0,1 – 500 м2/г диапазонында
беттіктің ... ... ... жылулық десорбция әдісімен анықтадық
[104]**.
Тәжірибелер ... ... ... және өлшеніп жатқан
беттікпен ... ... ... азот мөлшелерін салыстыруына
негізделген салыстырмалы әдіспен құрал-жабдығында өткізілді.
Құрамына ... 6% азот бар ... ... ... ... ... азот температурасында (-196∙С) ... ... ... ... ... арқылы жүргізілді:
,
бұнда, Sx, Sст - стандартты және белгісіз ... ... Mст - ... ... массасы,г,
Qx, Qст – десорбцияланған шыңдарының көлемдері, шартты бірліктер.
Тәжірибелердің ... 10% ... ... ИК- ... ... “Karl Zeiss” ... IK-75жабдығында өткізіліді. Катализаторлар үлгілері KBr (100 мг KBr
және үлгінің 1 м) тығындадық. ... ... ... ... және ... ... (II) ... бойынша
анықталынды. Талдаудың алдында катализатордан таблеткалардың жасап
(өлшемелер ≈ 50 – 60 мг), ... ... ... ... – реакторына
орналастырдық. Катализаторды бөлме температурасында бір ... ... ... 10-5 ... бағанасының мм-де вакуумдадық. Сосын 25 немесе 2000С 20 мин
ішінде кювета – реакторда катализатор бетінде газ ... ... ИК ... газ ... ... және ... ... бірге
олардың десорбциясынан кейін екі зерттеліп жатқан температурасында ... ... ... қателері 400*2000 ам-1 диапазонында 2
см-1, ал 2000:4000 см 3см-1 құрады [107-109].
2.3 Көлемдік зерттеу
Кондуктометриялық ... ... ... ... ... титрлеу арқылы анықтауда қолданылады.
Альдегидтерді сапалық анықтау оны тұз қышқылындағы ... ... ... бөліп алып, аралас индигокармин - метилоранж
индикаторы қатысында сілтімен титрлеу арқылы жүзеге асырады.
2.4 Сұйық өнімдерді ... ... ... және ... ... ... газ қоспасының құрамы мен сұйық
өнімдер хроматографиялық әдіспен анықталды. ЛХМ-72 ... ... ... ... фаза: Н2, О2, N2, СН4, СО анықтау
үшін цеолит NaX және СО2 ... үшін ... ... ... ... Кристалл 5000.1» хроматографында газды фаза С1-С4
көмірсутектер жылуөткізгіш ... ... ал ... ... ... ... (ЖИД)
анықталды. Сұйық өнімдердің шығу уақыты 7-суретте көрсетілген.
________________________________________________________________
** Автор талдау әдістерін өткізуге көмектескені үшін М. Ломоносов
атаныдағы ММУ университетінің х.ғ.к., ... В.А. ... ... анықтау үшін бағананы ИНЗ-600 (инзен ... мен ... ... ... - 2000) ... қажет, қышқылдар
үшін – 17% полиэтиленгликоль мен 3,3% изоталь қышқылымен ... ... NaWHMDS ... қажет. Глиоксаль мен
этилен оксидін ... үшін 15% ... ... ... ... Na-W ... ... қажет.
2.5 ИҚ- спектроскопиялық зерттеу
Сынамалардың ИҚ - спектрін UR - 20 ... 1500 - 2000 ... ... ... ... ... карбонил тобының
сіңірілуі 1700 - 1760 см-1, карбон қышқылдарында ... ... 1720 - 1700 см-1. ... ... ... сапалы анықтау
үшін спектрді 700 - 3600 см-1 интервалында ... ... ... саңылау қалыңдығы 100 болатын кюветтерге құяды. 700 - 2000 см-
1 аралығында ИҚ-спектрлер көрсетілген.
2.6 Масс-спектрометриялық зерттеу
Масс – спектрометриялық ... ... ... ... үшін ... ... 70 эВ ... 1,5 мА эмиссия тоғында, бөлме температурасында түсірілді.
2.7 Реакция өнімдерін зерттеу
Қоспаның қалдық газдарын ... ... ... СО, СО2, ацетилен,
этилен, пропилен, изобутилен және оттегі газдарының бар ... ... ... зерттейді. СО көлемі жайлы СuCl2 ... ... ... ... ... анықтайды. СО2-нің мөлшері жайлы
20% NaOH ... ... ... ал ... ... ... бром ... әрекеттесуі арқылы, оттегіні пирогаллол ерітіндісімен
анықтайды.
1′336″ – ацетальдегид; ... - ... ... - ... ... ... ... - этанол; 2′0″ - бензол; 2′414″ - пропанол; 2′526″ ... ... ... - ... ... - ... ... - ксилол;
8′229″ - сірке қышқылы; 11′052″ - ... ... ... - октанол;
15′562″ - акрилді қышқыл.
Сурет 7 - Сұйық өнімдердің хроматограммалары
3 СҰЙЫҚ ФАЗАДАҒЫ ... МЕН ... ... ... ... La ... сұйық фазадағы
тотығуына қолданылатын катализаторлар жұмыстың авторларымен [192 - 201]
жұмыстарда талқыланып ... ... ... ... 20 ... ерітіндісінің элекролиземен оттегі
алынып газометрдегі судың үстінде жиналды.
3.1.1 Көмірсутектерді ... этил ... ... ... ... ... спиртін, бутиленді бутил спиртін, пропиленді пропил ... ... ... Катализатор ретінде өндірістік алюминий
оксиді пайдаланылады γ-Al2O3. Дегидратацияны 3600С ... ... ... ... 0,2 сағ-1. Дегидратация реакциясын жасаған соң
екі сағат бойы ... ... ... ауада қыздырады.
Көмірсутектердің тазалығын Орс қоңдырғыcында тексеріп, ... ... ... 98-99% болғанда есептеледі.
3.1.2 Ацетиленді алу
Ацетиленді кальций ... ... ... ... тамшылағыш
воронканы бекіткішпен колбаға орналастырып, ішіне кальций карбидін салады
да, екі ... ... ... ... ... ... сақтандырғыш
клапанмен тұйықтайды.
Тазалағыш 5 – суретте көрсетілгендей жүйе ... ... ... Олардың бірінші екеуі К2Cr2O7-нің күкірт
қышқылындағы қаныққан ерітіндісімен ... ... ... – 50% азот
қышқылы ерітіндісімен, төртіншісі - 20% сілті ерітіндісімен ... AsH3 мен ... РН3 ... соң газ ... ... ... Осыдан кейін 10% күміс нитраты ерітіндісімен суланған
қағазбен ... және ... ... ... ... тексеріледі.
3.1.3 Оттегісі бар газ қоспасын дайындау
Газ қоспасын алдын ала теориялық саналған көмірсутек газы мен оттегінің
көлемдерін араластыру арқылы жасайды, оттегіні бірінші ... ... ... ... Қоспаны ұзақ уақыт бойы сақтау оның қабатталуына әкеп
соқтырады, сол себепті ... ... ... жаңадан қоспаны дайындап,
талдау қорытындылары жасалып отырды. Көмірсутектердің ауытқуы ... ... 1% ... ... ... ... ... болып ас тұзының қаныққан ерітіндісі қолданылды.
3.1.4 Еріткіштерді таңдау принциптері
Еріткіштерді таңдаудың басты ... ... ... ... қанықпаған газдарға қатысты ерігіштік қабілетінің болуы болып
есептелінеді. Келесідей ... ... су, 1н НАс + 1н NaAc, ... ... ... ... ... берілген.
Кесте 11 – Еріткіштің бір көлемінде ацетиленнің еру кестесі
|Еріткіш ...... ... бір |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | | ... ... |25 |760 |1,15 ... ... |25 |760 |6 ... |25 |760 |33,5 ... ... ... ... сазбалшығына ... ... ... ... ... ... 50 - 69
% акролеин түзіледі.
Пропиленнің лантан құрамдас ... суда ... ... өнім ... ... Жабық жүйеде катализаторлар енгізген жағдайда
полимеризация өнімдерімен тез уланатыны анықталған. Ағынды қондырғыға ... ... ... суды ... отырып, кейбір дәрежеде жүйедегі
катализатордың улануын азайтуға мүмкіндік береді. Процесті жабық жүйеде
жүргізгенде 50 cм3 газ ... ... ... қондырғыда 200 см3 газд
сіңіріледі. Бұндай жүйеде негізгі өнім акрил қышқылы ... 12) ... да оның ... 77 % құрайды. Бірақ, бұл реакция суда пропиленнің
аз ... ... ... ... ... еритінін еске алсақ, пропилен
катализаторда жақсы адсорбциялануына мүмкіндік туғызады. ... газ ... ... 5% және 10% ... ... ерітінділерді пайдалану өте
тиімді болып табылады. Тәжірибені 353 К өткізу себебі жоғары ... ... ... ... ... көлемде газ ағынына ұшырайды. 12
кесте және 8 суретте ... ... ... ... ... ... көрініп тұрғандай судан сірке ... ... 300 см3 газ ... ... ... Суда ... ... сірке
қышқылдардының ерітінділерде тотығу процесте негізгі өнім акрил қышқылы
(70%).
Осыдан белгіленген процестің бағыты кенет ... де ал ... ... акролеин де, акрил қышқылына да сәйкес ... ... ... шолу ... ... ... өнім пропион альдегиді болып табылады.
Осы болжауды қағаз хромотография ... және ... ... ... дәлелденеді. Потенциометриялық қисық сызықты пропилен сірке
қышқыл натрий ацетатын ... ... ... ... ... қышқылына қарағанда потенциометриялық қисық сызық ... ... ... ... абсорбциясын жақсаруды дәлелдейді.
Жүргізілген тәжірибелерде Na ацетатын 5% сірке қышқылында өзгеруін
0,1н, 2н ... ал ... ... ... 10% ... ... Осы
жағдайларда пропилен 7 - 9% конверсиясымен және 91-99% ... ... ... көрсетілген.
Натрий ацетаттың және натрий фториттің ... ... бар ... ... 9,3% ... ... (12 ... және ерітіндінің мөлшерін арттырғанда сіңірген газдың
көлемі 5%-тік Nа ацетатында ... ... ... ... ... 10 ... кестені және 8 суреттегі мәліметтерді салыстырғанда осы қорытындыға
келеміз: барлық ... ... газ ... ... ... сіңірген газ қоспасының көлемі артады, натрий
сірке қышқылының концентрациясын жоғарлатқанда газ ... ... ... ацетатының сірке қышкыл ерітінділерде
Қисықтардың атаулары: 1 - Су, 2 - 5% СН3 ... 3- 5% СН3 ... 4 - 5% ... ... 5- ... 8 - ... әр түрлі еріткіштерде 0,2 10-3 кг La/Кеміртұз
сазы катализаторы қатысында 353 К температура кезінде газ қоспасын өткізу
жылдамдығы 30 ... ... ... ... ... ... ... сызықтары
Кесте 12 - Пропиленның әр түлі еріткіштерде тотығуы
Тәжірибе жағдайлары: 353 К
|Еріткіш ... % |Газ |
| | ... | |ң |
| | ... | |сы,% |
| ... |
| ... | |альдеги|ид |льдег| |
| |лы | | |ді | |ид | ... |1.1 |0.5 |0.2 |97.9 |0.3 |0.3 |10.0 ... |68.1 |10.1 |4.2 |- |9.6 |6.5 |3.9 |
|5 % ... |69.5 |18.6 |2.8 |0.8 |6.4 |1.9 |5.6 ... ... + 0.5|4.6 |2.3 |0.4 |91.7 |0.7 |0.3 |7.1 ... ... | | | | | | | |
|5 % ... |- |0.6 |0.3 |98.7 |0.2 |0.2 |7.2 |
|1 Н ( ... | | | | | | | |
|5 % ... + |- |0.1 |0.5 |96.4 |1.3 |1.4 |8.6 |
|2 Н ( ... | | | | | | | |
|5 % ... + |22.2 |11.8 |2.5 |44.4 |8.1 |10.0 |5.1 |
|1 % (NaF) | | | | | | | |
|5 % ... + |19.6 |5.8 |5.4 |58.8 |4.6 |5.8 |4.9 |
|5 % (NaF) | | | | | | | |
|5 % ... + |- |5.3 |6.8 |76.3 |4.6 |7.0 |5.4 ... % (NaF) | | | | | | | |
|5 % ... + |- |0.3 ... |96.9 |2.0 |0.8 |9.3 ... % (NaF) + | | | | | | | |
|2 Н ( ... | | | | | | | |
|5 % ... + |30.0 |6.0 |2.0 |50.0 |7.0 |4.0 |3.5 ... % ... | | | | | | |
|5 % ... + |- |10.0 |10.0 |25.0 |33.3 |21.6 |2.9 ... % | | | | | | | ... | | | | | | | ... |- |4.0 ... |95.0 |3.0 |1.5 |2.7 ... ... | | | | | | | |
|5 % ... + |- |20.0 |- |35.5 |18.1 |26.4 |2.3 ... ((СН3СОО)2Zn) | | | | | | | ... ... 2-3 % ... Мырыш ацетаты лантан құрамдас
катализаторға ... ... ... ... ... ... берді.
Теориялық сұрақты қарастырғанда осы қорытындыға келдік, суда, сірке
қышқылы және декалин 5% ерітіндісінде ... ... ... ... және акролеин пайда болған аралас өнімдер арқылы жүреді.
π – комплекс механизмі ең ықтималды болып ... ... ... ... ... ... ... пайдалансақ пропион
альдегиді негізгі өнім болып табылады.
Тәжірибенің температурасынан, демек реакцияның механизмінің өзгеруі (12-
кесте) көрсетілген. Натрий ацетаты және ... ... ... аллил
спирттінің тотығуы қиындайды, яғни оның пропион альдегидіне ... ... ... ... ерітінділерде бағыт өзгеруін лантан ... ... ... ... ... ... ... анықтайды. 0,7 - 0,75 В потенциалда тотықсызданатын әлсіз
байланысқан оттегінің біраз мөлшері ... ... (1 Н ... лантан бетінде адсорбциялануымен түсіндіріледі (11-сүрет).
Ерітіндіге күкірт қышқылы мен 1 Н (1 Н ... ... + 0,5 Н ... ... ... ... іс жүзінде жоғалады (12-сурет).. Натрий
ацетаты секілді күкірт қышқылы да диссоциацияны ... ... ... қышқылы беттік қабатта берік адсорбцияланады деп
жорамалдауға болады. Тек ... ... ... ... ... ... тотығуы қиындайды.
Сол себепті адсорбцияланған оттегі әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... байқалған. Ацетатты
ерітінділерде бағыт ... ... ... ... ... ... кеткен сутегінің
потенциометриялық қисығын түсіру арқылы анықтайды. 0,7 - 0,75 В ... ... ... ... біраз мөлшері қышқыл
ерітіндісінде (1н күкірт ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Ерітіндіге күкірт қышқылы мен 1 н Асн +
0,5н NaAc енгізген ... ... іс ... ... ... ... күкірт қышқылы да сірке қышқылы диссоциациясын ... ... ... ... ... ... деп
жорамалдауға болады. Тек берік
Сурет 9 - Еріткіштің (5%СН3СООН+1Н СН3СООNa) ... ... ... әсері
Сурет 10 - Сіңірген газдың көлемінің катализатордың мөлшеріне әсері
Қисықтардың атаулары: 1-Декалин, 2- 0,5Н ... 5%СН3 СООН , 3- ... 4-5% ... 5-0,25Н ... ... 6-0,1Н СН3СООNa 5%СН3
СООН,7- Су.
Сурет 11 - Пропиленның 0,2 ∙ 10-3 кг La Кеміртұз сазы катализаторы
қатысында 353 К ... ... газ ... ... ... ... болған кезде тотығуына түрлі еріткіштердің әсері
Сурет 12 - Хемосорбцияланған оттегіні тотықсыздандыруға кеткен
сутегінің потенциометриялық ... 1H ... 13 - ... ... ... ... ... қисығы: 1H Н2SO4 + 5% СН3СООН,
Сурет 14 - Хемосорбцияланған оттегіні тотықсыздандыруға кеткен
сутегінің потенциометриялық ... 5% СН3 СООН + 0,5Н ... ... ... байланысты аллил спиртінің тотығуы
қиындайды.
Сол себепті адсорбцияланған оттегі ... ... ... ... ... ... бағытына әсері байқалған.
Бұл комплекс өте мықты және катализатор регенерациясы кезінде сумен не
болмаса басқа еріткіштермен шайылмайды және ... ... ... ... ... ... ... пропиленнің тотығу процесін қанықпаған спирттерден қаныққан
альдегидтерге изомерлену бағыты бойынша жүргізеді. Сол ... ... ... ... ... ... Лантан бетінде берік комплекстердің
түзілуі ... ... ... ... ... ... диссоциация
дәрежесін және қышқылдық күшін жоғарлатады. Яғни қанықпаған ... ... ... жылдамдығын арттырады. 12 кестеге сәйкес
пропион альдегиді, акрил қышқылы мен ... ... ... ... түзілуін төмендегідей реакциялармен
түсіндіруге болады. Пропиленнің метакрил ... ... ... ... ... ... жүретіндігі анықталды. Әрі қарай спирттің ыдырауы
арқылы этилен мен формальдегид ... ... ... ацетальдегид түзілуі мүмкін.
СН2 = СН2 + 0,5О2 → СН3 –
Тотығудың негізгі өнімі - ... ... ... ... ... ... ... негізгі өнімі болып есептеледі.
Сонымен қатар төменгі қысымды полиэтилен алуда, ауыл шаруашылықты,
химико-фармациялық өндірістерде және тағы да ... ... ... [110-116].
Пропион альдегидін газды фазада пропиленді оттегімен сірке қышқылы
қатысында тотықтыру арқылы алу ... ... ... ... және үш сатылы қысымда 85% талғамдылықпен
жүргізеді. Пропион альдегидін пропанолды құрамында озоны бар газ ... ... ... ... да ... ... Бұл жағдайда өнім
шығымдылығы 3,3%.
1н (СН3СООН) + 1н ... ... ... процесін бақылау
барысында пропион ... ... ең ... жағдайы газ қоспасын
жіберудің жылдамдығы 5 сағ-1 болып ... ... ... сазы ... ... түрлі
еріткіштерде тотығуы бойынша зерттеулер. Реакция механизмінің мәселелері
Жоғарыда айтып ескертілгендей, еріткіштерді таңдаудың негізгі ... ... ... және ... ... ерігіштігі болып
табылады. Осының негізінде бірқатар еріткіштер зерттелген еді. ... ... І н Н2SO4, I н Н2SO4 + I н HAc, I н NaOH, H2O ... I н NaAc + I н HAc тотығуы 0,2 ∙ 10-3 кг лантан құрамдас
катализаторында 298 К ... ... 3 ∙ 10-5 м3 ... ... ... арқылы өткізу жылдамдығы 30 см3/мин болған ... ... ... және ... әр түрлі
еріткіштерде тотығуының анықталған өнімдерінің мөлшері ... ... ... су, сулы ... ... ... ... еріткіштерде көміртегі диоксидімен бірге ... ... ... ... байқалады.
Кесте 13 - Еріткіш табиғатының сіңірілген газ қоспасы көлеміне әсері ... ... ... ... C2H2 : O2 = 4 : 1, ... = 298 K, W = 30 см3/мин, 21
ммоль/с
|Еріткіш ... ... ... |СО2 ... ... көлемі,|10-3 кг |% |
| |м3 ∙ 10-6 | | ... |1100 |0,50 |4 |
|I н HАc + I н NaAc |900 |0,35 |14 ... ... |900 |0,31 |24 ... |550 ... |0 |
|I н NaOH |400 |0,01 |99 |
|I н Н2SO4 + I н HАc |350 ... |100 ... |260 ... |100 |
|I н Н2SO4 |200 ... |100 ... ... сондай-ақ басқа еріткіштерден сіңірілген газ қоспасының
көлемімен тиімді айрықшаланады. Барлық басқа ... тек ... ... ... және ацетилен көміртегі диоксиді мен суға
дейін толық дерлік тотығады. 15 - ... 13 - ... ... қисық
сызықтар келтірілген. Ординаталар осінде жоғары қарай сіңірілген газ
қоспасының ... ал ... ... ... потенциалы көрсетілген.
Абсциссалар осінде тәжірибе уақыты көрсетілген.
15, 16 - суретте көрсетілгендей еріткіш табиғаты сондай-ақ катализатор
жұмысының тұрақтылығын ... Ең ... ... – су, сулы ... мен ... ... 1,5 - 2 сағат бойы тұрақты
жұмыс істейді және де әрі ... ... ... газ ... ... ... жағдайда да жалғасады. Барлық ... ... газ ... ... ... ... 30 - 40
минутқа сәйкес келеді де, кейін газдың ... ... ... ... ... шамасы тәжірибе соңына дейін тұрақты болып қалады.
15, 16 - суреттен және 13-кестеден ... ... ... көлемі де, сондай-ақ формальдегид мөлшері де ... ... мен оның ... ... стационарлық мәніне
байланысты емес. Катализатордың ең ... ... және ... ... ал ең жоғарылары I н HАc + I н ... ... ... осы ... сіңірілген газ қоспасының көлемі
және ... ... ... өте ... Сондай-ақ катализатор
потенциалының шамасы және ... ... ... ... ... ... жоқ. Диметилформамидте катализатордың ең төмен бастапқы
және стационарлық потенциалы кезінде көміртегі диоксидінің ең аз мөлшері 4%
байқалады. ... ... ... ... шамасы оның
сілтілік ерітіндідегі мәнімен ұқсас келеді дерлік, мұндағы ... ... ... ... ... ... ... ал оның мөлшері
99%-ға дейін жетеді.
Байқалатын құбылыс екі себеппен түсіндірілуі мүмкін. Біріншіден, ... ... ... еріткіштегі әрекеттесуші газдардың
ерігіштігі ең маңызды ... ... ... ... ... 0,1 - 0,13 В ... ... салыстырмалы аз ғана ауытқуларға
қарағанда, жоғарғы адсорбцияланған оттегінің салыстырмалы аз ғана бөлігі
реакцияға ... ... ... ... мысалы катализатор
потенциалының ауытқуы 0,6 - 0,7 В мәндеріне дейін ... ... ... жоғарғы қабатта арту жылдамдығы ... ... ... ... едәуір дәрежеде әрекеттесуші газдардың
еріткіштегі еру жылдамдығымен анықталуға тиіс. Бұл ... ... ... және ... бағыты арасындағы байланыстың болмауы
себептерінің бірі ... ... ... ... ... ... бетінде гетерогенді, сондай-ақ реакциялық көлемде гомогенді
жүзеге асырылатын ретті және ... ... ... ... ... мүмкін. Мұндай жағдайда гомогенді сатылар реакция бағытына ... ете ... ... шамасына аз әсер тигізеді және оған ... ... 15, 16 - ... ... ... барлық еріткіштерде
потенциалдың катодтық ауытқуы байқалатынын, және де реакция барысында
катализатордың тұрақты стационарлық потенциалы ... атап ... ... ... ... ... катализатор потенциалы реакция
соңында бастапқы мәнге ие болмайды. Газ өткізетін қондырғы ... ... ... ... ... стационарлық потенциал
шамасын анықтайтын әрекеттесуші газдармен қаныққан.
Су, сулы ... ... мен ... ... ... 252 К ... ... формальдегид тәжірибе температурасы кезінде
газ фазасына өту, және де реактордан әрекеттесуші газдар ағынымен шығарылу
жағдайымен ... ... ... Оның ... ... ... ол сулы ерітінділерден хроматографиялық ... ... ... де ... ... ... газдармен бірге жинақталды. Сонымен қатар егер формальдегид пен
көміртегі диоксидінің белгілі мөлшерлері бойынша реакцияға түскен ацетилен
мен оттегінің мүмкін ... ... және де ... ... газ ... көлемімен салыстырса, онда газ қоспасының
эксперименталды ... ... ... ... ... ... ... Осылайша, бұл шарттарда ... ... мен ... ... бойынша балансын салыстыру мүмкін емес.
Белгіленген талдау әдістері кезінде анықталмайтын ацетилен ... ... бір ... ... табу ... ... Осы ... ацетиленнің лантан
құрамдас катализаторында тотығу реакциясының ... ... ... ... 1 – ... 2 – Н2О ... 3 – I н HАc + I
н NaAc; 4 – бензол; 5 – I н NaOH; 6 – I н Н2SO4 + I н HАc; 7 – ... 8 -
I н ... 15 - ... түрлі еріткіштерде 0,2 ∙ 10-3 кг La/Кеміртұз
сазы катализаторы қатысында 298 К температура кезінде газ қоспасын өткізу
жылдамдығы 30 см3/мин болған ... ... ... сызық
Қисықтардың атаулары: 1 – диметилформамид; 2 – Н2О ... 3 – I н HАc + I
н NaAc; 4 – ... 5 – I н NaOH; 6 – I н Н2SO4 + I н HАc; 7 – ... 8 -
I н ... 16 - ... ... еріткіштерде 0,2 ∙ 10-3 кг La/Кеміртұз
сазы катализаторы қатысында 298 К ... ... газ ... ... 30 ... ... кезде тотығуының қисық сызық
Әдеби мәліметтерді талдау Н.Н. Семеновтың ацетиленнің газ-фазалық
тізбекті тотығуы үшін оны ... ...... ... ... ... отырып ұсынған реакция сызбасын негізге алуға мүмкіндік
берді.
Реакцияның болжанатын сызбасы ... ... ... ... ... лантанда π - байланыстарының бірін ашу арқылы
адсорбциясы
2. Адсорбцияланған ацетиленнің ... ... ... ... ... ... түзе отырып өзара әрекеттесуі
Осы сатыларды ... ... ... ... адсорбцияланған
ацетиленнің молекулалық адсорбцияланған оттегімен өзара әрекеттесу нәтижесі
ретінде қарастыруға болады. Катализатор ... ... ... осы
сатылар потенциалдың катодтық ауытқуын және ... ... ... ... ... ... ... ацетиленмен өзара әрекеттесуі глиоксаль (А) және
бирадикалдың СН = СН ... ... ... ... ... ... Газ фазасындағы ацетиленнің жоғары концентрациясына (80 % көл.)
байланысты реакциялық көлемде гомогенді ... ... ... жоғары.
Өз кезегінде бирадикал СН = СН көлемде тізбекті реакцияны дамытып,
ацетилен тотығуын түзу ... газ ... ... ... ... ... әрекеттесуі мүмкін. Қосылыстың (А) ... ... ... формальдегид және көміртегі оксидіне ыдырауы
арқылы өзара ... ... ... үзілу реакциясы болып табылады.
Осылайша, егер қабылданған сызба дұрыс ... онда ... ... ... эквимолекулалық мөлшерде түзілетін көміртегі оксидін
іздеген жөн. Көміртегі оксидінің құрамына шығарылатын газдарды ... ... ... бұл ... реакцияның әрекеттесуші заттар бойынша
балансын құруға ... ... ... ... бірқатар қосымша мәселелер туындады. Біріншіден,
көміртегі оксиді жүйеде формальдегидтің ыдырауы нәтижесінде түзілуі мүмкін:
HCOH ... 17 - СО ... ... НСОН ... ... ретінде
теориялық және тәжірибелік өзгеруі (сурет кесте мәліметтері бойынша
құрастырылған)
Екіншіден, лантанда көміртегі ... ... ... тотығуы жүруі
мүмкін, бұл көміртегі оксиді концентрациясының едәуір өзгеруіне ... ... ... ... шешу үшін ... ... ... қатысуымен ыдыс арқылы таза оттегі барботтерленген.
Тәжірибелер көрсеткендей, барлық ... ... ... ... ... ... ... реактордан өзгеріссіз шығарылады. Ешбір
жағдайда шығарылған газдарда көміртегі оксиді және ... ... ... ... ... формальдегид СО2 дейін тотықпайды және СО
түзу арқылы ыдырамайды ... ... бет ... ... ... ... тотығу үрдісінің негізгі бағыты келесі
жалпы теңдеумен сипатталатыны туралы болжам жасауға мүмкіндік берді:
С2Н2+О2 ... ... ... ... және ... түзілуге тиіс. Теңдеу эксперимент шарттарында көміртегі оксидінің
диоксидке дейін ... ... ... ... де шешуге мүмкіндік
береді. Теңдеуге сәйкес ... ... әр 0,1 г. ... 75 ... ... ... бұл көміртегі оксиді мөлшерінің
түзілген формальдегид мөлшеріне теориялық тәуелділігін құруға ... 17 - ... бұл ... тұтас сызықпен ... ... ... ... ... мөлшерлері
кезінде шығарылатын газ қоспасында талдау ... ... ... ... және түзу ... ... ... көрсетілген.
17 - суреттен көрініп тұрғандай, теориялық және тәжірибелік мәліметтер
ұқсас болып келеді. Бұл көміртегі оксидінің тәжірибе шарттарында ... ... көз ... ... ... ... жағдай тәжірибе
шарттарында газ фазасындағы ацетиленнің едәуір артық болуы кезінде ... ... ... және СО, СО2 дейін ... Онда СО2 ... ... ... аралық өнімдерінің толық
тотығу нәтижесі еместігін қорытындылаған дұрыс. СО2 түзілуі ацетилен толық
тотығуының ... және ... ... өту ... ... ... ... қаралтымдалған күмістегі сұйық фазалы гетерогенді
тотығу үрдісі екі тәуелсіз параллель реакциялардан құралады: ацетиленнің
формальдегид пен көміртегі оксидіне дейін ... ... ... ... ... ... ... мен суға дейін толық тотығу
реакциясы
2С2Н2+5О2 ... ... ... ... ... бойынша, әсіресе сұйық
фазалы гетерогенді тотығу шарттарында ... ... ... ... ... ... сатыларын анықтау мақсатында тәжірибелер
сериясы жасалды, олардағы тәжірибе бірқатар уақыт аралығында ... ... ... ... мен ... талданды. Осы
тәжірибелердің мәліметтері 14-кестеде келтірілген. Алынған ... ... жоқ ... ... ... 350 ... газ ... сіңірілуі
кезіндегі алғашқы 30 минутта реакцияның күтілетін өнімдері – ... ... ... ... ... қатар кейінгі 30 минутта
сіңірілген ... ... 900 ... дейін ұлғаюы кезінде осы өнімдер аз
ғана мөлшерде ... 14 - ... ... 0,2 ∙ 10-3 кг ... ... ... қатысында суда тотығуы кезінде СО2 түзілуінің
уақытын анықтау бойынша талдау және есептеу ... ... Т = 298 К, W = 30 ... |Сіңірілген |Шығарылатын газдар ... ... ... | ... ... с∙102 ... | | |
| | |СО2, % |СО, ... ... |
| | ... |(м3∙10-6) | | ... |350 |- ... ... |0,40 ... |800 |- |60 |0,08 |0,80 ... |900 |4(120) |135 |0,20 |0,60 ... |900 |6(180) |190 |0,25 |0,60 ... |900 |10(300) |230 |0,30 |0,60 ... ... ... тағы бір ... ... өнімі түзілу керектігін
дәлелдейді. Реакцияның қабылданған сызбасына сәйкес осындай өнім ретінде
глиоксаль болуы ... оның ... ... сапалық түрде, ал кейін
хроматография әдісімен сандық түрде белгіленген. ... ... ... ... ... ... шығарылғандығына, ал
глиоксальдың ыдыста жинақталғандығына байланысты. Нәтижесінде формальдегид
пен глиоксальды ... ... ... ... ... ... абсорберлерден, екіншісін – сүзгілерде ыдыстан. 14-кестеде
келтірілген ... ... ... ... ... жүйеде
мөлшері 0,8∙10-3 кг-ға дейін жететін глиоксаль түзіледі. Кейін формальдегид
пен көміртегі оксидінің түзілуі арқылы глиоксальдың ыдырауы басталады.
Реакцияның ... ... ... ... сатыда ацетилен
тотығының түзілу сатысында ацетилен тікелей оттегімен өзара әрекеттеседі.
Жоғарыда айтылғандай, бұл саты ... ... ... Бұл катализатор
потенциалының катодтық ауытқуына байланысты, бұл ... ... ... ... ала ... ... ... дәлелдейді.
Кейінгі материалдан көрінетіндей, суда 30 см3/мин-ге ... ... ... ... және ... 60 ... дейін
жететін көлемдік жылдамдықтар кезінде бастапқы қоспаның ... ... ... ... Бұл ... ... ... өзара
әрекеттесуі үрдістің лимиттеуші сатысы болмайтынына көз ... ...... ... ... ... және глиоксальдың
формальдегидке ыдырауы кезінде оттегі үрдіске ... ... ... формальдегидке тотығу үрдісінің жылдамдығы глиоксальдың түзілу
және ... ... ... ... болады. Келтірілген
мәліметтерге сәйкес үрдістің бастапқы кезеңінде ... ... оның ... ... ... ... Алайда глиоксальдың
ерітіндідегі концентрациясы артқан сайын оның ... ... ... ... ... уақытта глиоксальдың түзілу және ... ... де, бұл ... ... тұрақты концентрациясын
белгілеуге әкеліп соғады.
Осыдан кейін ацетиленнің формальдегид пен көміртегі ... ... ... ... тұрақты дерлік жылдамдықпен дамиды, бірақ көміртегі
диоксиді шығарылатын газдарда тәжірибе ... 1,5 ... ... ... Осы ... ... көміртегі диоксидін жинақтау жылдамдығы
біршама өседі, ал формальдегид және ... ... ... ... осылайша, осы екі үрдіске ... ... ... ... сомасы тұрақты дерлік сақталады. Осы нәтижелер тәжірибе
басталғаннан 1,5 сағат өткен соң газ ... ... ... қызығушылық тудырады. Газ ... 1000 ... ... ... 70 минут ішінде осы көлем өзгермейді. ... ... ... ... осы кезеңде тотығу үрдісі тұрақты ... және ... ... ... жоғары мөлшерімен жалғасады.
Тотығу өнімдерінің – формальдегид және көміртегі оксиді – негізгі массасы
жүйеде газ ... ... ... ... жинақталады.
Байқалатын әсердің жүйеде стационарлық тепе-теңдікті ... ... ... ... ... реакция шығыны басқа факторлармен, оның
ішінде газ тәрізді тотығу өнімдерін бөле ... ... газ ... ... ... кинетикалық мәліметтер
келтірілген 18, 19 - суреттен, ... және де әрі ... ... ... тәжірибе басталғаннан 1,5 - 2 сағат
өткен соң кинетикалық қисық сызықтар жоққа шығады. ... ... ... ... ... газ ... ... өзгермейді.
Қисықтардың атаулары: 1 - 298; 2 - 313; 3 - 333; 4 - 353; 5 - 373 ... 18 - ... ... газ ... көлемі 0,2 ∙ 10-3 кг
Кеміртұз сазбалшығына қондырылған катализаторы қатысында W = 30 ... ... ... ... ... 1 - 298; 2 - 313; 3 - 333; 4 - 353; 5 - 373 ... 19 - ... 0,2 ∙ 10-3 кг ... сазбалшығына қондырылған
катализаторы қатысында W = 30 см3/мин суда тотығуы әртүрлі температурада
Осы ... бір ... ... ... ... және
реакцияның толық тоқтатылуымен түсіндіруге болады. Алайда ... ... ... ... ... ... және ... тұрақты дерлік жылдамдықпен жүзеге асыратынын
дәлелдейді.
Қарастырылған нәтижелерден кинетикалық қисық ... ... ... ... ... ... ... сызықтық
телімдерінде глиоксаль және формальдегидтің түзілуіне әкелетін ацетиленнің
парциал тотығу реакциясымен қатар әрекеттесуші газдардың ... ... ... және де ... газ ... ... уақыт бойынша
сызықты ұлғаяды.
Кинетикалық қисық сызықтың жоққа шығуымен және жүйеде ... ... ... ... газдардың көлемін арттыратын көміртегі
оксиді мен диоксидінің бөлінуі ... ... ... газ ... ... қалпына келтіреді. Нәтижесінде жалпы ... ... және ... ... ... ... - кесте мәліметтері бойынша минутына көміртегі оксидінің шамамен 2
м3∙10-6 және көміртегі диоксидінің шамамен 2 м3∙10-6 бөлінеді. Осылайша, ... ... газ ... 1 минутта еруі және реакцияға түсуі жеткілікті
және бұл сіңірілген газ қоспасы көлемінің тұрақтылығына әкеліп ... ... ... ... құрамдас катализаторлары
ацетиленнің сұйық фазалы тотығу ... ... ... ... ... ... ... береді.
Алынған нәтижелер сондай-ақ ацетиленнің толық ... ... ... туралы кейбір болжамдарын айта кетуге мүмкіндік туғызды.
Осы болжамдар келесі алғы ... ... ... ... молі ... 2 ½ ... ... әрекеттесетіндей
етіп, реакция стехиометриясына сәйкес жүзеге асырылады;
2. Ацетиленнің үштік байланысын ... ... ... ... ... бар көмірсутегі фрагменттерін түзе отырып үзу жүзеге
асырылады;
3. Түзілген көмірсутегі фрагменттері молекулалық ... ... ... өйткені тек қана мұндай шарттарда СО2 түзілуі мүмкін.
Төменде үрдістің болжанатын сызбасы келтіріледі:
Жүйеде К – С = CH ... HC = COO ... ... мөлшерде
жинақталғанға дейін С2Н2, СО2 ... ... ... ... ... Әрі ... К бос ... жинақталған сайын СО2
тотығу жылдамдығы жылдам өседі. Осылайша, С2Н2, СО2 дейін тотығуы кезінде
тізбектің тармақталуы беттің бос ... ... ... ... реакцияда әрі гетерогенді, әрі гомогенді сатылар жүзеге асырылады.
Келтірілген сызбаға сәйкес С2Н2, СО2 ... ... ... ... газ ... ... оттегінің қатысуымен байланысты.
Ацетиленді ... жағу ... ... газ-фазалық тотығу үрдісінде күміс
үшін белгіленгендей ... ... ... ... түзе отырып
катализаторды карбидтеу нәтижесінде де ... ... ... [122]. ... ... бөлу осы ... парафиндер мен олефиндерді
тотықтандырушы ... ... ... белсендіруші
әсеріне ұқсас бетте адсорбцияланған сутегінің болуымен жеңілдетілуге тиіс.
Онда беттің осы карбидтелген ... ... ... ... ... ... жауапты болады.
Жоғарыдағы материалға сәйкес ацетиленнің ... ... үшін ... ... едәуір жоғары болатын су, сулы ... және ... ... ... ең тиімді. Осы
еріткіштер әрі қарай ... ... ... ... ... ... ... фазадағы
ацетилен мен пропиленді тотығуында келесі заңдылықтар байқалды:
Судағы, 1н НАс + 1н NaAc және диемтилформамид негізіндегі пропиленнің
лантан катализаторындағы ... ... ... ... ... ... ... пропион альдегиді, ацетальдегид және формальдегид болып
табылады. 15 - Кестеде ... ... ... ... мен пропион қышқылын алудың негізгі шикізіта ... ... ... ... Ол ауыл шаруашылығында, химико-фармациялық
өндірісте, төмен қысымдағы полиэтилен алуда және т.б. ... ... ... ... қондырылған лантан құрамдас
катализаторлары ... ... ... ... ... талдау
нәтижесінде ацетиленді тотықтырған кездегі ең талғамды болып ... ... ол ... ... Кеміртұз сазына қондырылған
болатын.
Көмірсутектердің сұйық фазалы ... ... ... негізгі
критериі олардың тотығуға тұрақтылығы және реакцияға түсетін заттардың еру
қабілеттілігі болып ... ... ... ... еріткіш
ретінде су, 1н НАс + 1н NaAc және C3H7ON ... ... 16 - ... ... ... ... диметилформамидке көшкен кезде ацетиленнің
толық тотығу реакциясының үлесі азайып, ... ... ... ... пен ... ... үлесі өседі. Ацетиленнің
диметилформамидте жақсы еруі отттегімен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... яғни ... Н2О дейін толық тотығу процесі өтпеуіне ықпалын тигізеді.
Кесте 15 – Кеміртұз сазына қондырылған лантан катализаторларындағы
пропиленнің әртүрлі еріткіштерде сұйық фазалы ... ... 250С, С3Н6 : О2 = 4 : 1, ... = 5 ... ... |Газ фазасындағы |Өнімдердің шығымы моль 10 -4 ... ... |
| ... ... | |сия ... |
| | ... ... | ... ... |
| | ... моль 10-4 | |% ... % |
| | |С2Н4 |О2 |С3Н5 |С3Н3 |С2Н5 |
| | | | |ОН |ОН |СОН |
| | |С2Н2 |О2 |
| | |Fe2O3, |SiO2, |Al2O3, | |
| | |(JCPDS 6-504) |(JCPDS 18-390) |(JCPDS 34-474) | ... |3,52 |3,63 |3,51 |3,32 |3,32 ... |2,67 |2,67 |2,67 |3,22 |3,22 ... |2,38 |2,48 |2,38 |2,48 |2,46 |
| | | | |1,67 |1,67 ... ... сазының ерекшелігі ерімейтін компоненттердің көп мөлшерде
болуымен сипатталады. Микродифракциялық сурет ... ... ... ... Fe2O3 (JCPDS, 6-508), ... ... түрінде берілген
гексогональды түрде орналасқан Al2O3 (JCPDS, 34-474) ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
ЭМ әдісі арқылы жекеленген кристалдардағы электрондар дифракциясын және
дисперсті бөлшектердің шоғырлануын байқауға болады.
4.2 БЭТ ... ... ... текстуралық сипаттамасын
анықтау
Катализаторлардың беттік ауданы, кеуек көлемі БЭТ ... ... (19 - ... - ... ... ... сай тұз ... өңделген
саздың беттік ауданы өңделмеген үлгіге қарағанда 9,4м2/г - 14,51м2/г дейін
өседі, ал оның кеуектік ... ... ... ... жеті есе ... да
723 К күйдіргеннен соң қайта 9 есе артып ... күрт ... ... ... саздың беттік ауданы Екібстұз сазына қарағанда екі ... Екі ... ... ... ауданды 21,98м2/г 15,39м2/г дейін
азайтып, 723 К күйдіргеннен ... ... 2 ... ... ... өңдегеннен 29,90 м2/г төмендейді, 723 К ... ... ... ... соң қайтадан 58,12 м2/г дейін көбейеді.
Шламның беттік ауданы 13,19 м2/г. Екі сағат кептірген соң ол ... м2/г ... де, ... өңдеулер оның қайтадан өсуіне ықпал етеді.
Тек 723 К ... тұз ... ... үлгінің ауданы 7,76 м2/г күрт
азаяды.
Цеолиттің температуралық және қышқылдық өңдеулер оның беттік ауданының
байқаларлықтай өзгеріске ұшырауына әкеп ... ... ... ... ... (ИК-30,
ИК-301) беттік аудандары өте үлкен 309,19-324,30 м2/г. Кептіру, күйдіру
және ... ... ... ... ... ... ... кеуектілік көлемдері мол аралық алшақтылықта қалады.
Кесте 19 - Тасымалдағыштардың ... ... ... ... ... ... ... және негізгі көлемінің өзгерісі
| | | ... ... | ... ... ... |S, ... мл/г |Vнегізг|
| | |м2/г | |і, мл |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... |9,4 |341,96 |0,53 ... | | | | |
| |№1 |10,34 |50,2 |0,078 |
| |№2 |11,42 |454,07 |0,707 |
| |№3 |14,2 |47,73 |0,074 |
| |№4 |14,51 |457,55 |0,713 ... сазы ... |21,98 |133,16 |0,2 |
| |№1 |15,39 |221,69 |0,345 |
| |№2 |51,35 |467,63 |0,729 |
| |№3 |29,90 |221,74 |0,345 |
| |№4 |58,12 |328,19 |0,511 ... ... |13,19 |138,16 |0,22 ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |
| |№1 |10,41 |542,29 |0,845 |
| |№2 |12,16 |400,89 |0,624 |
| |№3 |16,76 |413,22 |0,644 |
| |№4 |7,76 |457,35 |0,713 ... ... |11,35 |134,89 |0,21 |
| |№1 |15,72 |471,75 |0,735 |
| |№2 |9,57 |377,05 |0,587 |
| |№3 |11,06 |423,58 |0,659 |
| |№4 |9,16 |443,74 |0,691 ... ... |309,19 |299,60 |0,46 |
| |№1 |296,12 |433,4 |0,68 |
| |№2 |314,25 |452,98 |0,706 |
| |№3 |292,34 |489,85 |0,763 |
| |№4 |286,4 |175,8 |0,28 ... ... |324,30 |296,76 |0,46 |
| |№1 |321,05 |254,43 |0,396 |
| |№2 |322,16 |500,15 |0,78 |
| |№3 |311,31 |245,07 |0,382 |
| |№4 |325,53 |439,46 |0,685 ... ... ... адсорбциялай отырып, ИҚ-спектрометры арқылы катализаторлардың
валенттік және деформациялық тербелістердің өзгеретіндігі, ... ... ... да өзгеріске ұшырайтындығы көрсетілді.
Темература жоғарылаған сайын қышқылдық ортаның күшейетіндігі байқалды.
Кесте 20 – ... мен ... ... ... ИҚ-
спектроскопия әдісі арқылы анықтау
|Адсорбент ... ... ... ... |
| | ... см-1 ... см-1 |
|1 |2 |3 |4 ... Кеміртұз |tk |3480 |1630 ... | |3380 |1480 |
| | |3250 |950 ... ... |2 |3 |4 ... сазы |523K, 20мин |3380 |1700 |
| | |3300 |1630 |
| | |3160 |1550 |
| | | |1250 |
| | | |950 ... |tk |3430 |1720 |
| | |3240 |1600 |
| | | |1450 |
| | | |1240 |
| | | |950 ... |523K, 20мин |3420 |1600 |
| | |3350 |1250 |
| | | |950 ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... шолудан белгілі болғандай судың 1 көлемі ацетиленнің 3 көлемін
ерітеді. Яғни ... ... ... концентрациясын қамтамасыз
етеді. Соған қоса судың өте арзан еріткіш екенін де ұмытпаған жөн. ... ... ... ғана ... ... ... оны қайта айдау арқылы бөліп алып, судың ... ... яғни ... ... цикл ... 21 - Бөлме температурасында жібергенде судағы 0,1∙10-3 Кеміртұз
сазбалшығына қондырылған катализаторы ... ... ... ... ... ... W = 25 см3/мин
|Қоспалар |Уақыт, |Сіңіріл-|Түзілетін газдар |Заттар шығымы, |
| ... |ген газ | ... |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | | ... ... ... |
| | | | ... | | ... 1:1|15 |500 |- |аз |аз |0,09 |
| |20 |950 |20 |10 |0,01 |0,1 |
| |25 |1000 |140 |70 |0,07 |0,13 |
| |30 |1050 |200 |100 |0,1 |0,17 |
| |35 |1070 |300 |150 |0,15 |0,2 ... = |15 |600 |- |аз |аз |0,17 ... |20 |1000 |200 |100 |0,1 |0,25 |
| |25 |1050 |300 |150 |0,15 |0,3 |
| |30 |1200 |340 |170 |0,17 |0,27 |
| |35 |1300 |380 |190 |0,19 |0,33 ... = |15 |500 |- |- |аз |0,15 ... |20 |900 |380 |190 |0,19 |0,2 |
| |25 |1200 |420 |210 |0,21 |0,27 |
| |30 |1250 |500 |250 |0,25 |0,31 |
| |35 |1300 |580 |290 |0,29 |0,35 ... ... ... газ қоспасының беру жылдамдығының реакцияға
түскен газдардың жалпы көлеміне және реакция шығымына әсері ... ... ... бастапқы газ қоспасы жіберілді, ал жіберу жылдамдығы
10 - 40 см3/мин ... ... ... ... да 4 ... 1 ... Бұл жолы реакцияласатын заттарды беру жылдамдығының өсуіне
байланысты ... ... да ... ... ... болады.
20 - суретте ацетиленнің тотығуының қисықтары көрсетілген. Реакцияға
беру жылдамдығына сіңірілген газ көлемі ... ... ... адсорбциясы жоғары болған сайын реакция интенсивті түрде жүреді,
сіңірілетін газ қоспасы да жоғары және ... ... де ... Сол ... ... сатысы болып ацетиленнің адсорбциясы және активтенуі
есептеледі. 21 кесте мәліметтеріне ... ... ... ... ... ... ... гөрі глиоксаль мөлшері
тезірек артады, бұл дегініміз глиоксальдің уақытқа байланысты түзілуі емес,
анализ ... ... ... ... Яғни ... ... жылдамдығы оның формальдегидке ыдырауынан жоғары. Осының салдарынан
процестің бірінші сатысы – катализатор бетінде ... мен ...... ... ... еріткішінде ацетиленнің көмірқышқыл газы мен суға дейін толық
тотығуы байқалады. ... ... ... 30 - 45% ... ... ... жанасу уақытына тәуелсіз. Яғни реакцияның эффективтілігін
анықтауда көміртек диоксиді мөлшері басты орында тұрады. ... ... ... мен ... 1 : 1 қатынасында глиоксаль орта есеппен 0,14
кг∙10-3 түзіледі, яғни бұл мөлшерлі глиоксаль алу үшін ацетиленнің 54∙10-6
м3 ... ... 1 : 2 ... қоспа әрекеттесуі нәтижесінде 0,26 кг∙10-3
глиоксаль түзіледі, бұл жағдайда ацетиленнің 100∙10-6 м3 ... ... 1 : 4 ... мен ... ... орта есеппен 0,26
кг∙10-3 глиоксаль түзіліп, 100∙10-6 м3 көлемде ацетилен жұмсалады. ... ... ... ... ... тең ... ... -
катализатордың улануының басталуы деп есептеуге ... ... ... ... м3 көлемі жұмсалды.
Хроматограмманың бұл бөлігіне сәйкес түзілген заттар ... ... ... ... және «каталитикалық үйректен» шығартын қоспа
құрамында глиоксаль мен ... ... бар ... дәлелденіледі.
Процестің талғамдылығын (S) мақсатты өнім мөлшерінің (V1) соны түзуге
жұмсалған ацетилен мөлшеріне (V2) қатынасы деп білуге ... ... ... есептегенде бір жағдайды қарастырған
жөн:
реакциясы бойынша реакцияға түскен ацетиленнің жарты мөлшерін ғана
есептеу ... ... бір ... ... ... пен ... түзіледі. Теориялық білімдерге сүйене отыра, процестің жүруіне екі
түрлі қарама – ... ... ... ... реакция жылдамдығы
константасы температураны жоғарлатқанда өседі және температура ... ... ... ... яғни ... ... төмендейді. Тәжірибені бөлме температурасында жүргізуінің
себебі де осында. Кесте мәліметтерінен теориялық және ... ... ... ... ... артуына байланысты
көміртек диоксиді мөлшері артады, ал формальдегид пен глиоксаль мөлшерлері
сәл болсын тұрақтылық сақтайды. Ацетиленнің ... ... ... ... ... пен ... ... байқалды, яғни
мақсатты өнімдерге синтетикалық жолмен қол жеткіздік.
Көңілге толмайтын бір жайт ацетиленді сұйық фазада су ... ... ... ... көп ... ... мен су ... артық болды.
Қисықтардың атаулары: а) 1 – ацетилен; 2 – глиоксаль; б) 1 – ацетилен;
2 – формальдегид;
Сурет 20 - ... ... ... ... ДМФА ... бір көлемінде 33 ацетилен көлемі еритіндігі белгілі.
Яғни ацетиленнің ДМФА жақсы еруі ... ... ... гөрі
ацетиленді адсорбциялайды деуге болады. Сол себепті процестің селективті
өтуіне ... ... ... ... СО2 мен Н2О дейін тотығуы
көрсеткішін төмендетеді. Төмендегі кестеде ацетиленнің ... ... ... ... ... ... ... сүйене отырып, формальдегид бойынша реакция талғамдылығы
анықталды. Орташа есеппен алынғанда талғамдылық 8% құрайды. Яғни ... ... ... ... ... өнім ... газының түзілуі оттегінің мөлшерін арттырғанда өседі, яғни
бұл ... ... ... ... ... ... көріп
отырғанымыздай, формальдегид пен глиоксаль талғамдылығы оттегінің көлемін
арттырса да ... Яғни ... ... ... реакция өнімдерінің
мөлшерін арттыруға мүмкіндік береді деген сөз. Сонымен ... ... болу ... ... ... ... 5 есе көп мөлшерінде
де жасалды. Катализаторда лантанның мөлшерін арттырғанда өнім шығымы да
артады. ... ... ... көлемі шектелгендіктен, оттегі лантан
құрамдас катализаторында тез ... ... ... ... ... ... өнім алу ... айтуға болады.
Реакциялардың жүруінің схемасын келесідей көрсетуге болады:
1. Ацетиленнің лантанда бір π - ... ... ... ацетилен мен адсорбцияанған молекулалық оттегі
әрекеттесуі нәтижесінде ацетилен пероксиді түзіледі.
Бұл кезендерді π - ... ... ... ... мен
молекулалы оттегінің қорытындысы деп білуге болады.
2. Ацетилен пероксидінің ацетиленмен әрекеттесуі глиоксаль мен бирадикал
түзілетін тізбектің жалғасы ... ... ... ... ... ... пен көміртек оксидін түзілуіне дейін жүреді және тізбектің
үзілуі есептелінеді.
Сонымен, бұл жорамал дұрыс болған ... ... ... ... ... түзілетін көміртек (ІІ) оксидін іздеу керек.
Реакциядан кейін түзілетін ... ... келе иіс ... ... дәлелденеді. Соған қарамастан басқа да сұрақтар туындады. Иіс
газы формальдегидтің ыдырауы нәтижесінде түзілуі ықтимал:
Лантан құрамдас ... иіс газы ... ... дейін
тотығуы мұмкін, яғни иіс газы концентрациясы артады.
Қисықтардың атаулары: 1 – ... 2 – ... 21 - ... ... ацетиленнің тотығуының қисықтары
Формальдегидтің ыдырауы мәселесі бойынша ерітіндіге ... және ... ... ... ... ... оттегі
жіберелді. Барлық ... ... ... ... ... және бір ... сол қалпында реактордан ... ... ... ... ішінен көміртек оксидтері
анықталмады. Сол себепті формальдегид көмірқышқыл ... ... ... ... да ... ... ... фазадағы көмірсутектің тотығуының негізгі бағыты
келесі схема бойынша жүреді:
Нәтижесінде формальдегид пен көміртек (ІІ) оксиді ... ... ... ... ... 0,1 г формальдегид түзілгенде 75 м3*10-6
(0,075 л қалыпты жағдайда) иіс газы бөлінеді.
Теориялық және ... ... ... көз ... Бұл ... иіс газы ... ... тотықпайтынын да ескерген
жөн. Газ ... ... ... ... ... ... иіс газын
ығыстырып, көміртек диоксидіне дейін тотығуына ... ... ... газы ... ... ... ... түзілмейді деген
жорамал бар.
СО2 - нің ... ... және ... ... тәуелсіз
ацетиленнің толық тотығуы нәтижесі.
Сол себепті, ацетиленнің сұйық фазада кеміртұз сазбалшығына қондырылған
катализаторында ... ... екі ... ... ... ... формальдегид пен иіс газына дейін тотығуы
және ацетиленнің толықтай ... ... ... ... ... гетерогенді жолмен толық
тотығуының механизмі бойынша мәліметтер аздап кездеседі.
Бірінші 15 минут аралығында формальдегид пен ... ... ... және газ ... ... ... да олардың мөлшері аз
болады. Соған сәйкес жүйеде тұрақтырақ басқа бір зат ... ... ... және ... жүру механизміне сай ол зат глиоксаль еді.
Глиоксальдің қатысы бастапқы бетте ... ... ... ... ... ... ... сандық көрсеткіші де белгілі
болды. Формальдегид «каталитикалық үйректен» ... ... ... ал ... ішінде жиналды.
Нәтижесінде оларды әртүрлі екі жолмен анықтауға мүмкіндік туды: ... ... ал ... «каталитикалық үйрек» ішіндегі ерітінді
құрамынан. Бастапқы кезде глиоксаль түзіле бастайды, ... өте ... ... пен иіс ... ... ... азая түседі.
Кесте 22 - Бөлме температурасында жібергенде ДМФА 0,1*10-3 ... ... ... көмірқышқыл газының шығымы бойынша нәтижелер
Тәжірибе жағдайлары: W = 25 см3/мин
|Қоспалар ... ... ... ... ... |
| ... |н газ | ... |
| | ... | | |
| | |м3∙ | | |
| | |10-6 | | |
| | | |СО2, ... ... ... |
| | | | ... | | ... 1:1 |15 |500 |- |аз |аз |0,3 |
| |20 |950 |180 |90 |0,09 |0,5 |
| |25 |1000 |220 |250 |0,25 |0,8 |
| |30 |1050 |270 |300 |0,3 |0,5 |
| |35 |1070 |304 |400 |0,34 |0,4 ... 1:2 |15 |600 |- |аз |аз |0,35 |
| |20 |1000 |200 |100 |0,1 |0,45 |
| |25 |1050 |600 |300 |0,3 |0,9 |
| |30 |1200 |660 |330 |0,33 |0,7 |
| |35 |1300 |900 |450 |0,45 |0,52 ... 1:4 |15 |500 |- |- |аз |0,25 |
| |20 |900 |220 |110 |0,11 |0,3 |
| |25 |1200 |200 |100 |0,1 |0,33 |
| |30 |1250 |500 |250 |0,25 |0,41 |
| |35 |1300 |800 |400 |0,4 |0,4 ... жүру ... сай ... пероксидінің түзілуі сатысында
оттегі ацетиленмен әрекеттеседі. Бұл саты гетерогенді ... ... ... ... ... ... оның ... әрекеттесуі
реакцияның аяқталуына әкелмейді. Келесідей сатыларда ацетилен пероксидінің
изомерленуі мен глиоксальдің формальдегид пен иіс ... ... ... ... ... ... ... сай лантан құрамдас
катализаторларында ацетиленнің ... ... ... ... ... ... ... қорытындыға келуге болады.
Ацетиленнің толық тотығуының механизмі жөнінде алынған мәліметтерге сай
айтуға болады:
1. Ацетиленнің 1 молі ... 2,5 ... ... ... ... ... ... реакцияласа алатын көміртек
фрагменті түзіледі;
3. Пайда болған фрагменттер ... ... ... ... бұл ... ғана көмірқышқыл газының түзілуі ықтимал.
Процестің жорамал бағыты төменде көрсетіледі:
СН≡СН + 2К К-С ≡ СН + К-Н
2К + О2 ... + О2 К + ... - О* + ... К – ОН + ... +О2 ... +2К ... 2СО2 + ... + К-ОН 2К + Н2О
Жүйеде ацетиленнің көміртек диоксидіне ... ... ... ... жиналмай әрі қарай жүруі екі талай. Сол себепті, тізбектің
дамуы бос радикалдарға байланысты, бұл ... ... ... ... сатылар бар деуге болады.
Формальдегид пен глиоксаль мөлшерлері газдар ... ... ... ... ... ... ... оттегінің мөлшерін арттырғанда
реакция өнімдерінің де мөлшері арту керек еді, бірақ олай ... ... мен ... ... ... ... процесі жүреді, бұл
мағлұматты 1 және 2 ... су мен ... ... ... ... ... мен формальдегидтің тұрақты мөлшерлері катализатор құрамына
лантанның көп мөлшерін қолданбауға мүмкіндік береді.
10 жұмыс күннің ішінде 40 000 м3*10-6 газ ... ... ... жоғалтпай, тұрақты жұмыс ... ... ... қажеттілігі туындады. Яғни оны тәжірибе температурасында ауа
оттегісінде 2 сағат уақыт ... ... ... ... диметилформамидті қолдану барысында құрамында оттегісі
бар реакция өнімдерін алу тұрақты күйге жетті деуге ... ... ... ... 3 - 5% ... ... жағынан тиімді етеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Ацетилен мен ... ... ... ... ... ... тотығуы бойынша келесі қорытындылар жасауға
болады:
1. Алғаш рет ... кен ... сазы ... ... атқара
отырып, ацетиленді сұйық фазада тотықтыру процесіне пайдаланылды.
2. Ағынды қондырғы негізінде ... ... ... қондырылған
лантан құрамдас катализаторында гетерогенді тотығуы алғаш рет зерттелді.
3. Ацетиленді және ... ... және ... ... ... құрамдас катализаторын қолдану арқылы сұйық фазада формальдегид алу
жолы қарастырылды.
4. ... ... ... ... ... ... глиоксаль
формальдегид пен көміртегі диоксидіне дейін ыдырайды, сонымен ... ... газы мен су ... ... ... ... жүретіні
анықталды.
5. Ацетиленнің толық тотығуына жол бермейтін әдіс табылды.
6. Процесстің ... ... ... ... ... ... болып табылады. Жүйенің активтілігін еріткіш
табиғатын өзгерту ... ... ... зерттеленгендер ішінде
оптималдысы – диметилформамид. Еріткіштер табиғаты, көмірсутек газдарына
қатысты ерігіштік ... және де ... ... ... ... ... келетіні анықталды.
7. Алғашқы рет табиғи сазға қондырылған лантан құрамдас катализатормен
тотығу процесінде пропиленнен пропион альдегиді ... ... ... ... Cullis C.F., Hucknall D.Y. The ... of hydrocarbon oxidation
over supported precious metal catalysts //J.Catal. -1984. -Vol. 86, №1.
-P.187-200.
2 Алхазов Т.Т., ... К.Ю., ... В.Н. ... каталитическое
окисление пропилена в ацетон и уксусную кислоту //Нефтехимия. -1979. -Т.19,
№5. -С.757-761.
3 Vitry D., Morikawa Y., Dubois J.L., Ueda W. ... ... prepared by ... ... for ... ... of propane and propene to acrylic acid ... -2003.
–Vol.251. –P.411-424.
4 Baichun Zhu, Hongbo Li, Weishen Yang, Liwu Lin. Effects of ... on the ... ... of propane to acrylic acid on ... oxides ... –Vol.93-95. –P.229-234.
5 Landi G., Lisi L., Volta J.-C. Role of water in the partial oxidation
of propane to acrylic acid ... –2004. ... ... Solsona B., Lopez Nieto J.M., Oliber J.M., Gumbau J.P. ... of propane and propene on MoVNbTeO ... Effect of ... in catalysts prepared by slurry //Catal.Today. –2004. –Vol.91-
92. –P.247-250.
7 Oliber J.M., Lopez Nieto J.M., Botella P. ... ... ... of propane on a ... mixed metal oxide catalyst: a
comparative study //Catal.Today. –2004. –Vol.96. –P.241-249.
8 Wataru Ueda, Damien Vitry, Tomokazu Katou. ... ... ... ... in Mo-based oxides for propane ... ... –2004. –Vol.96. –P.235-240.
9 Кукушкин Ю.Н., Кобозев В.В., Морозова Л.П. О ... ... в ... ... // Ж. прикл. химии. – 1970. –
В.43, №12. – 2759-2760 б.
10 ... О.Н., Флид Р.М. ... ... ... в ... ... металлов. – М.: Наука, 1968. -188 б.
11 Кукушкин Ю.Н., Кобозев В.В., Морозова Л.П. Об окислении ацетилена до
щавелевой ... // Ж. общ. ... – 1972. – В.42, №7. – ... ... ... В.И. ... в ... химии. – Л.:Химия, 1959. - 202 б.
13 Диксон Дж. К., ... Дж. Е. ... в ... ... ...... 1963. - 203 б.
14 Голодец Г.И. Гетерогенно-каталитическое окисление ... ... ... - 1978. - 374 б.
15 Вольфсон В.Я., Чашечникова И.Г., Зеневская О.С., Чугаева ... ... С2Н2 на ... ... ... // Сб. ... ... – Киев. - 1971. – В.8. – 26-30 б.
16 Туровский Г.Я., Свинцова Л.Г., ... А.Ф., ... Е.М. ... ... MnO2, форм и количества промотирующей добавки
серебра на активность ... ... ... // ... и ... – 1967. – В.3, – 88 ... Чашечникова К.Т., Пучковская Г.А., Вольфсон В.Я. О состоянии
промотирующей ... ... в ... ... ... // ... и ... – 1971. – В.12, №6. – ... ... А.И., ... Н.В., Рыбакова Н.А., Темкин М.И. Окисление
этилена в ... ... на ... ... ... ... реакции. // Ж. физ. химии. – 1958. –Т.32, №4. – ... ... Дж. К., ... Дж. Е. ... в ... и
нефтеперерабатывающей промышленности. – М.:Химия, 1963. - 203 б.
20 Семенов Н.Н. ... ...... - 1934. - 434 б.
21 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – ... ... ... - Т.1, – 640-1286 ... ... В.А. ... ... веществ. – Киев:Наукова Думка. -
1975. - Т.2. – 141-902 б.
23 Ройтер В.А. ... ... ...... ... ... - Т.2. – 2-679 б.
24 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка. -
1976. - Т.3. – 316-961 ... ... В.А. ... ... ... – Киев: Наукова Думка.
- 1977. - Т.4. – 194-204 б.
26 Окисление этилена на ... ... ... ... с ... Экспресс – информация. Промышленный органический синтез. – 1985. - №17. –
5-8 ... ... M., Vayenas G.G. ... study of ... ... on polycrystalline silver // J. Catal. – 1981. – ...... Ethylene oxide. ... Process // 1983. – Vol.62, №11. – ... Rebsdat S., Mayer S., ... J. Der ... und ... des dabei verwendeten Silber-Katalysators. - 1981. - Bd.53,
№ll, S.850-854.
30 ... П.В. ... ... – М: ... 1967. -320 б.
31 Боресков Г.К., Хасин А.В. ... ... с ... на ... ... ... ... атомов
кислорода и модифицирующее действие продуктов реакции // ... АН ... ... - Т.274, №2. – 348-352 ... ... В.А. Каталитическое окисление этилена // Успехи химии. –
1956. – Т.25, В.12. – 1446 б.
33 Mehrotra R., Verubrios. Oкисление ... на ... ... серебра с палладием. – Экспресс – ... ... ... – 1985. - №17. – 5-8 ... Strouhides M., Vayenas G.G. Solid-electrolyte-aided study of the
ethylene oxidation on ... silver // J. Catal. – 1981. – ...... Ethylene oxide. ... Process // 1983. – Vol.62, №11. – ... Rebsdat S., Mayer S., Alfraseder J. Der Ethylenoxyd-Prozess und die
Regenerierung des dabei verwendeten Silber-Katalysators. - 1981. - ... ... ... А.И., ... Н.В., ... Н.А., ... М.И. Окисление
этилена в окись ... на ... ... ... ... реакции. // Ж. физ. химии. – 1958. –Т.32, №4. – 797-805
б.
38 Куриленко А.И., Кулькова Н.В., ... Н.А., ... М.И. ... в ... ... на ... катализаторе. Экспериментальное
изучение кинетики реакции. //Ж. физ. ... – 1958. – Т.32, №4. – ... Hayes R.E. The ... ... of Nitrons oxides ... on pure Silver, ... and ... Alloys //
Canadian Journal of Chemistry. - 1959. - Vol.37, - ... ... А.И., ... Н.В., ... Н.А., ... М.И. ... в ... этилена на серябряном катализаторе. Обсуждение кинетики
реакции. // Ж. физ. химии. – 1958. – Т.32, №5. – ... ... Ethylen oxide and glucols. ... Process. - 1979. - Vоl.59,
№12, - P. 167-170.
42 ... М.С., ... А.Х., ... С.Л. ... ... серебряного катализатора окисью этилена. I. ... // ... и ... - 1984. ... №1. - 107-111 ... ... А.В. Кинетика и механизм процесса окисления пропилена в
окись пропилена в жидкой фазе. В сб.: ... ... ... ... ... ... - 1978. - 71-74 б.
44 Аяпбергенов К.А., Мулдахметов З.М., Фазылов С.Х., Жумажанова Б. ... ... ... эпоксидного кольца окиси этилена и ... В сб.: ... ... к ... эпоксиацетиленовых
соединений. Труды химико-металлургического института. Алма-Ата. - 1972. ... ... Krenzke L.D., Keulks C.Y. The ... ... of ... ... studies ... isotopic tracers // J. Catal. - 1980. ... №2. - ... ... ... ... of the ... of ... by silver oxide // Can. J. Chem. Eng. - 1980. - Vol.59, №5. ... ... А.В. ... ... ... редкоземельных
элементов III группы в процессе жидкофазного окисления пропилена ... V ... ... по ... ... в ... Алма-Ата.:Наука, - 1978. - 120-121 б.
48 Надиров Н.К., ... Н.Н., ... В.Н., ... ... ... ... оксикислот // Материалы V ... по ... ... в ... ... ... -
1978. 207-208 б.
49 Krenzke L.D., Keulks C.Y. The ... ... of ... ... studies ... isotopic tracers. // J. Catal. - 1980. ... №2. - P.316-325.
50 Seijama Т., Gamazoe N., Hojo J., Hayhawa IJ. Catalytic Oxidation of
Olefine over Pd, suspended in Water. // J. Catal. - 1972. - Vol.24, ... ... А. В., ... Э.А. ... действие полимерного
продукта в процессе жидкофазного окисления пропилена. - В сб.: Теория ... ... ... ... - 1974. - 46-50 б.
52 Друзь В.А., Ударцева Г.Г., О методике приготовления катализаторов по
Фрамптону // Журнал прикладной ... – 1983. №10, - 105 ... ... Л.И. ... ... и их ... в
нефтепереработке и нефтехимии. М.;Химия. - 1974. - 173 б.
54 Костромина Т.С., ... Т.Л., ... А.М., ... В.Н.
Катализаторы нефтепереработки, носители, цеолиты и адсорбенты. - М., ... 56 ... ... Ф.Г., ... Л.Н. ... аспекты химии нефти.
Природа смол и асфальтенов, - Новосибирск, - 1995. - 192 б.
56 Сафиева Р.З. Физикохимия нефти. ... ... ... ... - М., - 1998. - 447 б.
57 Хьюз Р. Дезактивация ... - М., - 1989. - 280 ... ... И.Р. ... переработка углеводородного сырья. - М.,
1992. - 50 б.
59 Левинтер М.Е., Ахметов С.А. ... ... ... - М., ... 224 ... Нефедов Б.К., Радченко Е.Д., Алиев Р.Р. ... ... ... ... - М., 1992. - 272 ... Coutry P., Marcilly C. Preparation of catalyst, Amsterdam. - 1983. ... ... Б.К., ... Л.Д. ... и ... нефтепереработки и нефтехимии. - М.: - 1992. - 341 ... Брек Д. ... ... ... - М.: - 1976. - 781 ... Рабо Дж. ... цеолитов и катализ на цеолитах. - М.: - 1980. - Т.2,
- 422 ... ... Х.М., ... Д.А. ... и ... в катализе
цеолитов типа пентасил // Успехи ... - 1983. - Т.52, №2. - ... ... Leiby Susan. FCC catalyst ... expand limits of ... // Oil and Gas J. - 1992. - Vol.90, №12. - ... ... Р. Гидротермальная химия цеолитов. - М.: - 1985. - 420 б.
68 Миначев Х.М., Исаков Я.И. Металлсодержащие цеолиты в катализе. - ... 1976. - 112 ... ... Х.М., ... В.В. ... катализ
на цеолитах. - М.: - 1990. - 149 б.
70 Сендеров Э.Э., Хитаров Н.И. Цеолиты, их синтез и ... ... ... - М.: - 1970. - 283 б.
71 Ritter R.E., Rhlaume L., Welsh W.A., Magee J.S. A look at new ... for resid // Oil and Gas J. - 1981. - Vol.79, №27. - ... ... Б.В., Корма А. Каталитический крекинг: Катализаторы,
химия, кинетика. - М.: - 1990. - 151 б.
73 Топчиева К.В., Хо Ши ... ... и ... ... ... и ... катализаторов. - М.: - 1976.
- 167 б.
74 Kuehl Guenter H., Timken Hye Kyung C. Acid sites in zeolite ... of ammonium exchange and steaming // ... and ... ... Clays, Carbons and Related Materials. - 2000. - ... ... ... 330350 ... - I989. Johnson J. ... in
the Catalytic Manufacture and Production of Acetone from Acatylene.
76 Пат. 1735I93 США. 1980 (англ.). Schlecht L. Production of Acetone.
77 Freude D., Oehme W., ... H., Staudte B. NMR ... ... Mobility in Zeolites // J. Catal. - 1974. - Vol.32, №1. - ... Tung S.E. Zeolitic ... III. Dynamic (Time Variant)
Bronsted Acidity // J. Catal. - 1970. - Vol.17, №1. - ... ... Х.М., ... В.И., Исаков Я.И. Применение синтетических
цеолитов (молекулярных сит) в катализе // Успехи химии. - 1966. - ... - ... ... Moskou L., Mone R. ... and catalytic properties of thermally
and hydrothermally treated ... acid strength ... of REX ... // J. Catal. - 1973. - Vol.30, №1. - ... Freude, Oehme W., ... H., Staudte B. NMR Studies ... Acidity of Zeolites // J. Catal. - 1977. - Vol.49, №2. - P.123-
134.
82 ... Б.К. ... ... ... и
катализаторов на их основе // Химия и технология топлив и масел. - 1992. ... - 2-7 ... ... О.В., ... П.Ю. О неаддитивности каталитической
активности цеолитсодержащих катализаторов свойствам исходных ... ... и ... - 1996. - Т.37, №3. - 437-442 ... Барсуков О.В., Сериков П.Ю. О диффузионных ограничениях массообмена
в цеолитсодержащих катализаторах ... // ... и ... - 1999. ... №1. - 145-150 ... ... Л.А., ... К.В., Хаджиев С.Н. Крекинг керосино-
газойлевой фракции на цеолитсодержащих ... с ... ... // Ж. физ. ... - 1977. - Т.51, №2. - 359-362 ... ... Л.Х., Цыбулевский А.М., Плужникова М.Ф., Липкинд ... В.К., ... Л.А., ... Т.В. ... во ... порах
гранулированных цеолитсодержащих катализаторов крекинга // ... ... - 1982, Т.23, №1. - 171-177 ... ... А.М., ... Б.А. Вторичная пористая структура
цеолитсодержащих катализаторов крекинга и гидрокрекинга // Тезисы ... ... ... ... ... в ... - М., - 1981. - 74-77 б.
88 Росоловская Е.Н., Лазарева Л.П., ... К.В. О ... ... катализаторов в зависимости от ... ... // ... и ... - 1980. - Т.21, №3. - ... Росоловская Е.Н., Лазарева Л.П., Топчиева К.В. Влияние пористой
структуры цеолитсодержащих катализаторов на их активность и ... ... II ... конф. "Применение цеолитов в катализе''. - М.: ... - 66-69 ... ... С.П., Егорова Е.Н. Химия цеолитов. – Л.: - 1968. - 158 б.
91 ... Ю.М. ... ... ... и ... - М.: - 1978. - 376 ... Гейтс Б., Кетцир Дж., Шуйт Г. Химия каталитических ... - ... 1981. - 551 ... Maxwell J., Williams C., Muller F., Krutzen B. Zeolite ... ... the fuels of todаy and tomorrou // Spec. Chem. - 1993. - Vol.13, №2. ... Humphries A., Yanik S.J., Gerritsen L.A., Connor P.Q., Desal ... helps ... // ... Process. - 1991. - Vol.70, ... ... ... R.H., Zhubanov K.A. Catalytic cracking of heavy ... over natural zeolite ... ... // Proc. Studies ... sci. and catal., - 2000. - P.2447-2452.
96 Английский патент 332635. - 1989 (англ.). Johnson J. Improvements ... ... and ... of ... ... В.А., Петров Е.Н., Сорокин И.В. Рентгеноспектральные методы:
Инструкция НСАМ. - М., 1984. - 212 с.
98 Логинова Л.Г., ... М.М. ... ... Инструкция НСАМ.
- М., 1980. – 122 с.
99 Герасимов В.Н., Доливо-Добровольская Е.М., ... И.Е. ... ... исследованию минералов. - Л., 1975. - 399 с.
100 Уманский Я.С. Рентгенография металлов. - М., 1967. - 235 ... ... ... в адсорбции и молекулярной хромато-графии
/ Под ред. А.В. Киселева, В.П. ... - М., 1973. - 220 ... ... ... ... ... / Под ред. ... - М., 1973. - 199 с.
103 Практические ... по ... ... / Под ред. ... - М., 1968. - 285 ... ... Л.А., ... Н.Б. Применение УФ-, ИК-, ЯМР- и масс-
спектроскопии в органической химии. - М., 1979. - 238 с.
105 ... А.В., ... В.И. ... ... ... - М., 1972. - 459 ... Иванова В.П. Термический анализ минералов и горных пород. - Л.,
1974. - 399 с.
107 ... А.И., ... Е.П., ... Г.О. Дифференциальный
термический анализ карбонатных минералов. - Л., 1964. - 167 ... ... И.Б., ... Б.У. ... ... ... (на примере Центрального Казахстана) //
Геология Казахстана. - 1997. - №2. - С.49-54.
109 ... Дж., ... К. ... в органической химии. –
М.:Химия. - 1963. - 305 б.
110 Голодец Г.И. Гетерогенно-каталитическое окисление ...... ... - 1978. - 374 ... ... Г.Я., ... Л.Г., ... А.Ф., Набиванец Е.М. Влияние
кристаллической модификации MnO2, форм и количества промотирующей добавки
серебра на ... ... ... ... // ... и катализаторы. – 1967. – В.3, – 88 б.
112 Кузнецов В.И. ... ... ... ...... - 1964. - 353 ... Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка.
- 1968. - Т.1, – 640-1286 ... ... В.А. ... свойства веществ. – Киев:Наукова Думка.
- 1975. - Т.2. – 141-902 б.
115 Ройтер В.А. Каталитические свойства веществ. – ... ... 1975. - Т.2. – 2-679 ... ... В.А. Каталитические свойства веществ. – Киев:Наукова Думка.
- 1976. - Т.3. – 316-961 б.
117 Ройтер В.А. ... ... ...... ... ... 1977. - Т.4. – 194-204 ... Окисление этилена на серебряных сплавах. Сплавы серебра ......... ... ... ...
1985. - №17. – 5-8 б.
119 Strouhides M., Vayenas G.G. ... study of ... ... on ... silver // J. Catal. – 1981. – ... – P.18-31.
120 Ethylene oxide. Hydrocarbon Process // 1983. – Vol.62, №11. – ... Rebsdat S., Mayer S., ... J. Der ... und die
Regenerierung des dabei verwendeten Silber-Katalysators. - 1981. - ... ... Akimoto M., Ichikawa K., Echigoya E. Kinetic and ... studies
on vapor-phase catalytic oxidation of olefine over silver // J. Catal. ... Vol.76, №.2, ... Wachs J.E., Chersich G.C. ... ... during ... over silver // J. Catal. - 1981.- Vol.76, №2, ... Gognion J.M., Kervennal J. Усовершенствованный катализатор процесса
получения ... ... ... Промышленный oрганический
синтез. - 1980. - №28. - 20-22 ... Kripylo P., Mogling L., Ehrchen H., Harkanyi J., Klose D., Beck ... der ... von Athylen in ... ... ... (DDR). - 1979. - Bd.31, №2. - ... Kuhn N. What's ahead for propylene and ethylene oxide. Chem. Eng.
Progr. - 1980. - №l. - ... ... А.И. ... основы техники взрывобезопасности при
работе с ... ... и ...... - 1972. - 349 ... Kenson R.E., Lapkin M. Kinetics and ... of Ethylene and
Ethylene Oxide on a Silver Catalyst // J. Phys. Chem. - 1970. - Vol.74, ... ... И.И., ... М.Н., ... Я.К. ... окисления
олефинов // Докл. АН СССР. - 1960, - Т.130, №4. – 82-87 ... ... А.П., ... И.И., ... Н.Г. Кинетика окисления этилена
ацетатом палладия в ... ... // Изв. АН ... Сер. хим. - 1965, ... – 22-24 б.
131 Моисеев И.И. Кинетика и механизм окисления ... ... Pd ... ... и ... – 1970. – Т.11, №2. – 342-356 ... Осипов А.М., Матвеев К.И. Каталитическое окисление этилена ... ... ... ... ... ... К.И., Шитова Н.Б. Взаимодействие комплексов Pd (II) с
этиленом и ... // ... и ... – 1969. – Т.10, №4. – 717-
721 б.
134 Сокольский Д.В., ... Я.А. ... и ... ... ... К.И., ... Е.Г., ... Н.Б., Кузнецова Л.И. Кинетика
окисления этилена в ацетальдегид фосфорно-молибденовыми ... ... ... Pd (II). // ... и катализ. – 1977. – Т.18,
№2. – 380-386 б.
136 Кожевников И.В., ... В.Е., ... К.И. ... ... ... системой Pd (II) – гетерополикислота.
// Докл. АН СССР. - 1977. - Т.235, №6. – ... ... ... М.Т., ... В.А., ... Ю.И. Изучение реакций
образования эфиров гликолей при ... ... ... VII. ... ... в контактный растворах СН3СООH-диоксан-
HNO3-Рd (II) // Кинетика и катализ. - 1983. – Т.24, №2. - 347-351 ... ... 4186152. США Jamamoto H., Akijamaa S. - 1980. – 19 ... Dadyburior D.B. , Jewur S.S., Ruchenstein E. Selective oxidation of
hydrocarbons on ... oxides. ... ... углеводородов на
сложных оксидах // Catal. R. - 1979. - Vol.19, №2. - ... Baussart H., Delobel R., Le Bras M. , Leroy J.M. ... ... on mixed oxides of copper and cobalt // J. Chem. Soc. ... - 1979. - Vol.75, №6. - ... Aso A., Furukawa S. , Jamasoe N.., Seijama Т. ... properties
of Fe2O~Sb204 mixed oxides. Каталитические свойства смеси Fe2O~Sb204 ... ... ... ... ... ... 1981. - № 5. - 13-16 б.
142 Исаев О.В., Марголис Л.Я. Кинетика окисления пропилена в акролеин
на медном ... // ... и ... - 1960. - Т.1, №2. - ... ... Э.Х., ... О.В., Марголис Л.Я. ... ... ... // ... и ... - 1960. - ... - 431-439 ... Марголис Л.Я. О механизме каталитического окисления олефинов. Сб.:
"Проблемы кинетики и катализа". - 1973. - Т.15, 39-47 б.
145 Герей С.В., ... Э.В., ... Я.Б. ... ... на ... катализаторе методом ИК-спектроскопии. Докл. АН
СССР. - 1971. - Т.201, №2. - 379-382 ... Schwarts A., Larry L., Wise H., Holbrook L. ... ... with Platinum and ... // J. Catal. - 1971. - Vol.21. ... Каминский Э.Ф., Хавкин В.А. Глубокая переработка нефти:
технологический и ... ... М.: ... ООО ... - 384 ... ... Е.Г., ... А.П., Бойко Г.Н., Лещева А.А.. Родий-
железо-хлоридная ... ... для ... ... ... карбонилирования метана // Нефтехимия. - 2003. - Т.43, №6. -
434-437 б.
153 ... И.Д., ... В.Р. ... ... ... в ... глубокого окисления углеводородов, содержащихся в
казовых выбросах // Нефтепереработка и ... - 2000. - №10. - ... ... Т.Н., Шитова Н.Б., Слептерев А.А., Цырульников ... ... ... ... углеводородов из
бихлоридных предшественников // ... ... ... ... научный вестник. – 2003. - №4. - 233-235 б.
155 Сахатова Г.С., Алиев Н.У., Ягудеев Т.А. ... и ... ... н-парафинов, выделенных из смеси ... // ... ... ... и ... ... - 2003. - Т.46,
№2. - 150-155 ... ... Л.А., ... Р.М., ... Б.Б., ... К.А., ... ... М.В. Жидкофазная окислительная переработка углеводородного
сырья, окисления п-ксилола в присутствии комплексов кобальта (II) и ... ... на ... матрице // Химия нефти и газа. Материалы V
Международной конференции. - ... - 2003. - 460-462 ... Bottino A., ... G., Gerutti F. ... membrane ... the gas phase partial ... of toluene // Chem. Eng. Res. And ... of the Institution of Chemical Engineers. - 2004. - Vol.82,
№2. - P.229-235.
158 ... der ... ... von Propen ... Заявка 10121592. Petzoldt Jochen, Unverricht Signe; BASF AG. ... ... ... ... ... ... Мамедов Э.М., Харлампиди Х.Э. Высокоэффективные ... ... ... // 1 ... ... конференция
«Современные проблемы истории естествознания в области химии, химической
технологии и нефтяного ... - Уфа. - 2001. – 34 ... Porta K., Hossi M. Cold ... ... for the selective
liquid phase catalytic oxidation // Journal Molecular Catalysis. - 2005. ... ... S.A., ... G.A., Sass A.S., Dosumov K. ... of methane to oxygenates over supported catalysts // Natural ... VII ... of the 7th Natural Gas ... Symposium.
Dalian. China. – 2004. - P.517-522.
162 Досумов К.Д, Тунгатарова С.А., Кузембаев К.К., ... ... ... ... С3-С4 в ... и ... в присутствии полиоксометаллатов молибдена и вольфрама ... - 2005. - Т.45, №4, 1-4 ... ... В.А., Петров Е.Н., Сорокин И.В. Рентгеноспектральные
методы: ... ... - М., - 1984. - 212 ... ... Л.Г., ... М.М. ... ... Инструктция
НСАМ. - М., - 1980. - 122 б.
165 Герасимов В.Н., ... Е.М., ... ... по рентгеновскому исследованию минералов, Л.: - 1975. - 399 б.
166 Уманский Я.С. Рентгенография металлов. - М.: - 1967. - 235 ... ... А.В., ... В.П. ... ... в ... и
молекулярной хроматографии. - М.: - 1973. - 220 б.
168 Киселев А.В. Физико-химическое применение ... ... ... - 1973. - 199 ... ... А.В. ... ... по газовой хроматографии. - М.: -
1968. - 285 б.
170 Казицына Л.А., Куплетская Н.Б. ... УФ-, ИК-, ЯМР- и ... в ... ... - М.: - 1979. - 238 ... Киселев А.В., Лыгин В.И. Инфракрасные ... ... - М.: - 1972. - 459 ... ... В.П. ... ... ... и горных пород, Л.: -
1974. - 399 ... ... А.И., ... Е.П., ... Г.О. Дифференциальный
термический анализ карбонатных минералов. Л.: - 1964. - 167 ... ... И.Б., ... Б.У. ... особенности кальцит –
доломитовых образований (на примере Центрального Казахстана) // Геология
Казахстана. - 1997. - №2. - 49-54 ... ... А.П. ... ... ... - М.: - 1976. - 472 ... ... В.Н. Количественный анализ. - М.: - 1972. - 504 б.
177 Агекян Т.А. Основы теории ошибок. - М.: - 1972. - 170 ... ... А., Форд Р. ... ... - М.: - 1976. - 541 ... ГОСТ 23781-87 ... Газы горючие природные. Хроматографический
метод определения компонентного состава. - М.: 1987. - 55-62 б.
180 ... V.L., Edwards J.D., Henze H.R. The ... of ... oxide catalyst of ... activity // J. Amer. Chem. Soc. -
1971, Vol.12, №l, P.71-75.
181 Лопатин Б.А. ... ... ... методов
анализа. - М.: Высшая школа. - 1975. - 88-161 б.
182 Айвазов Б.В. Основы газовой хроматографии. - М.: ... ... ... - 129-137 ... Сидоров Р.И., Хвостикова А.А. Обработка твердого носителя ИНЭ-600
для газожидкостной хроматографии // Ж. анал. химии. - 1965. - Т.20, №7. ... ... ... Л.А., Санин П.И., Пахомов В.П., Березкин В.Г., Баринова
Н.Н., Жестков Д.К. ... ... для ... ... и других
органических соединений методом газо-жидкостной хроматографии ... - 1966. - Т.6, №I. - 131-133 ... ... Н. ... по ... ... – Мир. - 1976. - ... - 119 б.
186 Устиновская И.А., Гаврилина Л.Я., ... В.В. ... ... ... ... жирных кислот методом газожидкостной
хроматографии. – Заводская лаборатория. - 1969. - Т.5, 553-554 ... ... А. ... ... ... ... и химическими методами // - М.:Химия. - 1967. – 300-365 б.
188 ... М.И. ... ... в структурных
исследованиях. – ... - 1969. – 60 ... ... Р., ... Г., Моррил Т. ... ... ...... - 1977. - 65-183 ... ... Н.А., ... Г.Д. Высокодисперсные металлические
катализаторы. - Алма-ата.:Наука. - 1987. - 168 ... ... Б.Г. ... и свойства адсорбентов и катализаторов. -
М.:Мир. - 2005. - 643 ... ... М.К. ... ... ... ацетилена на La-
содержащих катализаторах // Вестник Омского ... ... 2007. - №3. - ... ... М.К. ... гетерогенное окисление пропилена на La-
содержащих катализаторах // Вестник Омского государственного университета,
- 2007. - №3. - ... ... М.Қ., ... Ж.А., ... М.А. ... ... катализатордың бетінде тотығу // Вестник ПГУ, серия химическая. -
2008. - №1. - С.5-10.
195 Еркібаева М.Қ., ... Ж.А., ... М.А. ... ... ... ... процестерінде қатысу // Вестник ПГУ, серия
химическая. - 2008. - №1. - ... ... М.Қ., ... Ж.А., Сүлейменов М.А. Павлодар алюминий
зауытының шламы катализатор ретінде көмірсутектерден пайдалы ... ... ... // Вестник ПГУ, серия химическая. - 2008. - №2. -
С.20-24.
197 ... М.К., ... М.А., ... Ж.А. Жидкофазное
гетерогенное окисление углеводородов в водных растворах // М., ... и ... - ... Сулейменов М.А., Нургалиев Ж.А., Еркибаева М.К. Влияние кислорода
на процессы переработки углеводородов ПНХЗ на ... из ... // ... КазНУ, серия химическая. - 2010. - №1. - ... ... М.А., ... Ж.А., Еркибаева М.К. ... ... ... нефтяного сырья. // Новосибирск, Наука ... – 2009. - ... ... М.К., ... Ж.А., ... М.А. ... прирды
носителей, входящих в состав лантан ... ... на ... // Материалы международной ... ... ... ... ... и проблемы устойчевого развития».
– Павлодар. ИнЕУ. - 2009.
201 Сулейменов М.А., Нургалиев Ж.А., Еркибаева М.К. ... в ... / ... Кереку. – 2010. – 270 б.
-----------------------
1
2
|ССурет|
|5 – |
|Ацетил|
|ен |
|алуға |
|арналғ|
|ан ... ... ... ... ... ... газдар |НСОН |
|жүргізу |қоспа ... ... ... | ... ... ... |м3∙10-6 | |10-3 кг ... ∙ 103 | | | | |
| | | |СО2, % |СО, | |
| | | ... ... | ... 1 ... |10000 |2400 |4(120) |640 |1,0 ... 2 ... |20000 |4800 |8(240) |1280 |2,0 ... 3 тәулік |20000 |4800 |8(240) |1280 |2,0 ... 4 ... |20000 |4800 |8(240) |1280 |2,0 ... 5 тәулік |20000 |4800 |8(240) |1280 |2,0 ... 6 ... |15000 |3600 |6(180) |960 |1,5 ... 7 ... |5000 |800 |2(60) |220 |0,3 ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Иондаушы сәулелер10 бет
Лантан14 бет
Лантаноидтардың электрондық құрылымы3 бет
Бактерия9 бет
"Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау"4 бет
Адамның қоршаған ортаға биогеохимиялық адаптациясы. Биосфераның биогеохимиялық ұйымдастырылуы және популяцияның физиологиялық гетерогендігі19 бет
Аймақтық саясат мемлекеттің жалпы саясатының құрамдас бөлігі29 бет
Айырғыштарды газ және сұйық бойынша өткізу қабілетіне есептеу5 бет
Ауылдың өрлеуі – елдің өрлеуінің ең маңызды құрамдас бөлігі14 бет
Ақтөбе май дайындау зауытындағы сұйықтықты қыздыру процестерінің автоматтандырылуын жобалау20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь