Жер салығының қазіргі кездегі жағдайы

КІРІСПЕ ... 5
I. ЖЕР САЛЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ДАМУЫНЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... 7
1.1. Жер салығының нарық экономика жағдайындағы
экономикалық мазмұны және ролі ...7
1.2. Жер салығын төлеу және есептеу әдістерінің шетел
тәжірибесі ... 16
1.3. Қазақстан Республикасының жер қатынастарының даму кезеңдері және оның заңнамалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
II. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ЖЕР САЛЫҒЫНЫҢ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ
ОНЫҢ ДИНАМИКАСЫ ... 26
2.1. Қазақстан Республикасының жер салығының даму ерекшеліктері талдау ... 26
2.2. Оңтүстік Қазақстан облысының жер салығының даму
тенденцияларын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 37
2.3. Шаруа қожалықтарына арналған арнайы салық
режимдерінің дамуы .. 46
III. НАРЫҚ ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ ДАМУ КЕЗЕҢІНДЕГІ ЖЕР
САЛЫҒЫНЫҢ ЖЕТІЛДІРІЛУІ .. 56
3.1. Жер салығының қазіргі кездегі даму жолдары ... 56
3.2. Нарық жағдайында жер салығының жетілдірілуі ... 63
Қорытынды ... 68
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... 71
Жер өте ерте кезден адамзат қоғамының өмір сүру және өміріне қажетті заттарды өндіру ортасы болып келеді. Жер ауданы, әсірісе өндіріске қолайлы, құнарлы жерлер шектеулі болып келеді. Сондықтан да жер үшін күрес ешқашан тоқтаған емес. Бір қоғамның, мемлекеттің өз ішінде жерге меншік, иелік ету арқасында байып отырса, екіншілері-жері жоқтар кедейленеді. Осы қатынастар және жердің шектеулігі, жерді экономикалық бағалау, тиімді пайдалану, жерге меншік қатынасын және соның негізінде салық төлемдерін тудырады. Жер салығы жер иеленушілердің тұрақты табыс көзі болып келеді.
Жер жалпы халықтың меншік деп жарияланған социалистік қоғамда да жер салығы болды. Өйткені, жер пайдаланушылар жер иеленушілерден шаруашылық есеп бойынша оқшауланған. Сонымен қатар, жердің табиғи өнімдеріне және орналасу тиімділігіен байланысты дифференциалдық рента әрқашан болады. Сапасы біркелкі тәуір жермен барлық жер пайдаланушыларды қамтамасыз ету, мүмкін емес. Сапалы әртүрлі жерді пайдаланушылар бірдей еңбек жұмсай отырып, әртүрлі нәтиже алады.Сондықтан жер иелену құқығы қоғамның барлық мүшесіне бірдей болған күннің өзінде жақсы жерді пайдаланушылар ондай мүмкіндігі жоқтармен өзінің табысымен бөлісуі керек .Бұл жер салығы арқылы жүзеге асырылады.
Жер салығы жер иеленушілерді байытудан басқа жалпы экономикалық қызметтер атқарады, олардың ең бастысы жерді қорғауға, тиімді пайдалануға ынталандыру болып табылады.
Қазақстан Республикасында жер қатынастары саласында нарықты өзгерістер 2001 жылдың 24 қаңтарында қабылданған "Жер туралы" Заңда көрініс тапқан болатын. Бұл заңның басы ерекшелігіне осы саладағы қатынастарды жердің әлеуметтік, табиғи заңдылықтарын ескере отырып, реттеуін жатқызуға болады.Жер қатынастарының өзара байланыстылдығын, тұтастығын түсінудегі жер қоры ұғымының маңызы зор.
Жер табиғи объект, өмір сүретін орта ретінде саяси, шаруашылық объектісі ретінде экономикалық функцияларды атқарады. Жердің функцияларының дербестігін олардың бір-бірімен қарым-қатынастарының жоқтығы деп түсінуге болмайды. Сондықтан, жер - жер қатынастары - жердің функциялық байланыстарын, ерекшеліктерін ескере отырып, реттелуі керек.
Бірақта жерге жеке меншікті енгізу мәселелерінің қайта қаралу қажеттілігі жердің сапалығына, көлеміне, климаты -географиялық шарттарына байланысты болады.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.-Алматы: Қазақстан,
2000-96 б.
2. ҚР Презмденттінің «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» Жолдауы. Егемен Қазақстан, 02.04.07ж.
3. «Бәсекелестік Қазақстан, бәсекелестік экономика, бәсекелестік хал үшін», ҚР Президенттінің Жолдауы, Егемен Қазақстан, 04.03.06.
4. Жер туралы: ҚР Заңы// Егемен Қазақстан. -2001-31 қаңтар
5. Худяков А.Н. Налоговая система РК.-Алматы, 1998-212 б
6. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер
туралы: Салық Кодексі.-Алматы: Юрист, 2002-230 б
7. Экономоикалық теория: оқулық құралы/ Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б.
Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова.-Алматы:Қазақ университеті, 1999-280 б
8. Миронова Н.Жер қатынастары және құқық // АПК-экономика,
басқару -2000.-Ы 8 -14-20 б
9. Сейфуллин Ж. Қазақстан жер кадастры.-Алматы: Каз НИИ ЭО
АПК, 2000-227 б
10. Плотников В. Жер кодексі-жер құқығының негізі // АПК-
экономика, басқару -2000. N 5-64-69 б
11. Подольский Л.Қазақстан Республикасында жер қатынастары
дамуының ғылыми негіздері // Зерттеулер мен нәтижелер. -1999- №1. -
22-27 б
10. Берсаев А.Шетелдердегі жердің бағалану тенденциялары //
Саясат. -2000. -№ 12.-4-5 б
11. Ильясов К.К.Идрисова Е.К. Налоги развитых зарубежных
государств. -Алматы: Қаржы-қаражат, 1997.-35 с
12. Оңтүстік Қазақстан облыстық экономикасы сандарында:
Статистикалық анықтамалық. -Шымкент, 2000
13. Қосанов Ж. Жер құқығының даму кезеңдері,
тенденциялары, теориялық негіздері // Ақиқат.-2002. -№3.-38-40 б
14. Заңды тұлғаларға салық салудың оңайлатылған жүйесі
туралы нұсқау// Заң.- №3-16-19 б
15. Девяткию А. Біріңғай жер салығы: тәжірибе, мәселелері//
АПК - экономика, басқару. -2000. N 12. -16-19 б
16. Ерманова А.А. Налоговая система: оценочные критерии
развития и совершенствования. Караганда, 1999-133 с
17. Аттаханов Қ. Басты міндет-ел экономикасын сауықтыру //
Қаржы-қаражат -2002 -№ 7-3-9 б
18. Назарбаев Н. Қазақстан -2030: Барлық Қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әлеуметтік ауқатының артуы. Ел президентінің Қазақстан халқына Жолдауы.- Алматы, 1998.-32 б
19. Қазақстан Республикасында 2002-2003 жылдарға жерге
құқықты қамтамасыз ету бағдарламасы // Қазақстан жер ресурстары.
2000. № 2-26-29 б
20. Жер қатынастарын реттеудің жаңа өлшемдері // Заң -2001-
№4-14-19 б
20. Зинец Н. Ауыл шаруашылығындағы жер салығы -1997-№8-
127 6
21. Еркінбаева Л. Жер реформасы: міндеттері мен принциптері
// Заң -1999-№7-19 б
22. Дюсембеков З.Оспанов Б. Қазақстан Республикасындағы
жер реформасы// халықаралық ауылшаруашылық журналы-2000 №2-32
б
23. Дәулетбеков Б. Экономика-математикалық модельдеу
негізінде жер салығын анықтау // қаржы - қаражат -2000- №11-62-68 б
24. Қоңтарбеков Г. Жерді жекешелендіру механизмдері //
Саясат 2002- № 6-87-90 б
25. Буздалов И. Жерге жеке меншік-ауыл шаруашылық
тиімділігінің негізі// аграрлық ғылым -2000- №7-35 б
26. Сабирова А. Григорук В. Қазақстан Республикасындағы жер
қатынастары - Алматы 2001-299 б
27. Дүйсенбеков 3. Жер қорын пайдалану төлемдері // Халық
шаруашылық журналы -2000- №5-22-28 б
28. Гкачук С. Жер ресурстарының тиімді пайдалануы //
экономика 1998-77 б
29. Қазақстан Республикасының жер қоры// Қазақстан жер
ресурстары 2000-№ 1-27-28 б
30. Кложенко В. Жер ресустарын басқару // Халықаралық
ауылшаруашылық журналы.-1990-№3-17-19 б
31. Милосердова А. Жер өзгерістерінің моделі // экономика
2000-№3-29-32 б
33. Стамқұлов А. Қазақстан Республикасында экологиялық
құқық.Алматы: Жеті жарғы 1995-16 б
34. Бобров В.О. плотежах за землю прощводителей
селькохозяйственной продукции // Нологовый эксперт -2001 №6-с-15-17
35. Финансы РК : Ежегодный статический сборник 1990-2001
36. Муканова А.Д. Земля-основа жизнедеятельности народа и
государство // саясат 2002-№4- с 99
37. Қаражан С. Дамудың бір кепілі салық/заң және заман-2002
№4-47 б
38. Худяков А.И. Налоговое права РК.Алматы: Жеті жарғы 1998
-18 с
39. Ермекбаев Б.Ж. Жалпы мемлекеттік салықтар: Оқу құралы -
Алматы: Экономика 1997-134 б
40. Сигарев М.И. Финансово-кредитный механизм в аграрном производстве Казахстана // Проблемы агрорынка, 2004г. Алматы, С. 31-36
41. Сигарев М.И. Эконо¬мический механизм государ¬ственного регулирования в аграрном секторе Казахстана // Проблемы агрорынка, 2004г. Алматы, С. 16-19
42. Налоги в рыночной экономике. - М.: Знание, 1993.
43. Налоги: Учебное пособие /Под ред. Д.Г. Черника. - М.: Финансы и статистика, 1996.
44. .Рузавин Г.И. Основы рыночной экономики: Учебное пособие для вузов. - М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1996.
45..Экономика: Учебник/Под ред. доц. А.С. Булатова. 2-е изд., перераб. и доп. - М.: Издательство БЕК, 1997.
46..Сейдахметова Ф.С.Налоги в Казахстане./ Учебное пособие- Алматы:»LEM»-2002г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... 5
I. ЖЕР САЛЫҒЫНЫҢ ... ... ... ... ... 7
1. Жер ... ... ... жағдайындағы
экономикалық мазмұны және ролі ...7
2. Жер ... ... және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жер қатынастарының даму кезеңдері және оның
заңнамалық негіздері
.............................................................18
II. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ЖЕР ... ... ... ... ... ... ... Республикасының жер салығының даму ерекшеліктері талдау
... 26
2. Оңтүстік Қазақстан облысының жер ... ... ... ... ... қожалықтарына арналған ... ... ... .. ... ... ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ ДАМУ КЕЗЕҢІНДЕГІ ЖЕР
САЛЫҒЫНЫҢ ... .. ... Жер ... ... ... даму жолдары ... 56
2. Нарық жағдайында жер салығының ... ... ... ... ... ... ... ... 71
КІРІСПЕ
Жер өте ерте кезден адамзат қоғамының өмір сүру және ... ... ... ... ... ... Жер ауданы, әсірісе өндіріске қолайлы,
құнарлы жерлер шектеулі болып келеді. ... да жер үшін ... ... ... Бір ... ... өз ... жерге меншік, иелік ету
арқасында байып отырса, екіншілері-жері жоқтар кедейленеді. Осы қатынастар
және жердің шектеулігі, ... ... ... ... пайдалану, жерге
меншік қатынасын және соның негізінде салық төлемдерін тудырады. Жер салығы
жер иеленушілердің тұрақты табыс көзі болып ... ... ... ... деп жарияланған социалистік қоғамда да жер
салығы болды. Өйткені, жер ... жер ... ... ... ... ... ... жердің табиғи өнімдеріне және
орналасу тиімділігіен ... ... ... ... ... ... тәуір жермен барлық жер пайдаланушыларды қамтамасыз ету,
мүмкін емес. ... ... ... пайдаланушылар бірдей еңбек жұмсай
отырып, әртүрлі нәтиже алады.Сондықтан жер ... ... ... ... ... ... күннің өзінде жақсы жерді пайдаланушылар ондай
мүмкіндігі жоқтармен өзінің табысымен бөлісуі керек .Бұл жер салығы ... ... ... жер ... ... ... ... экономикалық
қызметтер атқарады, олардың ең бастысы жерді қорғауға, тиімді пайдалануға
ынталандыру болып табылады.
Қазақстан Республикасында жер ... ... ... 2001 жылдың 24 қаңтарында қабылданған "Жер туралы" Заңда көрініс
тапқан болатын. Бұл заңның басы ... осы ... ... ... ... ... ... отырып, реттеуін жатқызуға
болады.Жер қатынастарының өзара байланыстылдығын, тұтастығын ... ... ... ... ... ... ... өмір сүретін орта ретінде саяси, шаруашылық
объектісі ретінде экономикалық ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастарының жоқтығы деп түсінуге
болмайды. ... жер - жер ... - ... ... ... ... ... реттелуі керек.
Бірақта жерге жеке меншікті енгізу мәселелерінің қайта ... ... ... ... ... -географиялық шарттарына
байланысты болады.
Елімізде жалпылық көзқарас бойынша жер нарығы әлі дамымаған сондықтан
меншіктің жаңа қатынастарын реттейтін ... ... ... ... ... нарық белсенділігінің көтерілуі тиімділігі
болып табылады. Сонымен қатар, ... ... ... секторы
агроөндірістік кешеніне инвестицияларға түседі. ... ... ... және жер ... нақты ставкасының көтерілуінің
нәтижесінде барлық деңгейдің бюджеттердің кірістері көбейеді.
Осыған байланысты жер ... ... ... ... жер
пайдаланушыларының өндірісті басқаруға қатысуын іс жүзінде ... ... ... ... пайдалану саласындағы зорлық-зомбылықтарының
алдын-алу, жердің экономикалық негізсіз шағын ... ... ... күресу-қоғамдағы өзекті мәселелерге айналды. Жер
жөніндегі жарлықты жүзеге асырудың жағымсыз ... ... ... ... ... ... жаңа ... толғағы жеткендігін көрсетті.
Жер реформасының даму логикасын зерделі талдау және оның тиімді
пайдалану үшін жер ... ... ... жер ... ... орын алып отырған сол қылықтарына сын көзбен ... ... ... сай заң ... іске ... ... ... іздестіруге
бағытталуы керек екенін өмірдің өзі дәлелдеуде. Осы жоғарыда көрсетілген
мәселелер аталмыш диплом тақырыбының актуальдылығын нақты ... ... жер ... мәселелесінің өзектілігі сол, ол "Жер түралы"
Заңның қабылдануымен жерді жеке ... беру ... ... ... жеке ... ... ... салық салу проблемаларын қарастыру
туындап ... ... ... жұмыстың мақсатты әрекеттегі жер салығы
мәселелерін ... жер ... ҚР ... ... ... және оны
жетілдіру жолдарын анықтау.
I. Жер салығының қазіргі кездегі дамуының
теориялық негіздері.
1.1. Жер ... ... ... ... ... ... ... Республикасында қабылданған жер салығы салық жүйесінің ... ... ... салық жүйесіне қойылатын келесі талаптарға сай келуі
тиіс: қарапайымдық, салық есептеу туралы ақпаратпен ... ... ... ... ... әділетті бөлінуі тиіс. Сонымен қатар салық
салық төлеуішінің ... ... алу тиіс және ол әр ... ... ... ... көзі ... тиіс. Барлық осы талаптарға
бүгінгі күнде жер салығы тән келеді. Жер ең алғышқы ҚР ... ... бірі ... ... салу механизмі- кез-келген экономикалық жүйенің ... бірі ... ... ... салу ... реттеудің маңызды
тәсілі ретінде орын алып, оның әрекет ... ... ... ... ... ... ... Кез-келген елде мемлекеттік
шығындармен салық салу ... өте ... ... ... Нарықтық
экономикалы елдерде салықтар мемлекеттік және ... ... ... роль ... да, ... ... күшті
стильдық құралы болып келеді, әсіресе олар ғылыми- техникалық прогрессті
жеделдетуге, антиинфляциялық және құрылымдық ... ... ... да
белсенді орын алады. Сондықтан да салықтарды төлеу өте қажетті де, маңызды
іс болып ... ... ... ... ... ... ... салықтық реттеу - несие реттеумен бірігіп әрекет еткенде
ғана нарықтық экономиканы жүргізудің аса тиімді ... ... ... ... ... қалыптасуына және мемлекеттік экономикаға тигізетін
әсерін ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік теңдікті қамтамасыз ... ... ... ... кезеңдегі жағдайда салықтардың мәні мен ролі ... ... ... қамтамасыз ету шекарасынан шығып отыр.
Елді салықтар ұлттық ... ... ... ... ... Олар ... ... белсенді араласа отырып, ішкі
ұлттық табыстардың ... ... ... ... ... ... ... етіп отырады. Салықтар экономикалық
белсенділікті реттей отырып, өндірістік процестерге де қатты әсер ... жүйе ... ... ... ... ... ... ете отырып
мемлекет капиталының қорлануына асқан ықпал етеді. Сондай-ақ салықтық ретеу
шаралары, әртүрлі салалардың бәсекелесу мүмкіндіктерін кеңінен ынталандыра
отырып, ... ... ... ... ... іс-
әрекеттерінің әлеуметтік қажеттіліктерін қанағаттандыруға ықпалын тигізеді.
Бұл мақсатта салықтарды төлеуге түрлі жеңілдіктер пайда ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымдық объектілерді құруға және тағы басқа ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің өмір сүруінің барлық ... тән ... ... ... әр ... ... қамтамасыз ететін өндірістік емес
салаларды қаржыландыру болып келеді.
Экономикалық реформаның басты ... ... ... ... ... ауыртпалығын жеңілдету, қолданып жүрген
салықтармен төлемдерді реттеу болып табылады.Бұл бағытта ең ... ... ... құн ... ... ... салығын, табыс
салығын және бір қатар ... да ... ... ... ... жағдайда
салық салудың шамамен тең тәртібі қолданылатын болады, ал ... ... ... байланысты қойылады. Біртұтас тәртіп салық төлеушінің қай
кезде қандай салық ... ... ... ... ... ... басқа елдердегі осындай салықтардың ставкаларымен
теңдес болуы да ... өте ... ... ... ... ... ... инвестициялар тартуға кедергі келтіреді және керісінше,
неғұрлым төмен ставкалардың әртүрлі ... ... ... капиталды
экспортқа шығаратын елдердің бюджетіне түседі.
Барлық салық түрлерін қоса есептегенде олар ... ... ... ... ... ... қайта құру, кәсіпкерлік
қолдау көрсету, жол қорлары тәрізді мақсатта қорларды кезең-кезеңімен жою
көзделуде. Оларға міндетті түрде қаржы ... ... ауыр ... ... де ... емес. Сондай-ақ шығындарды өнімнің өзіндік
құнына жатқызу жүйесі де өзгерілгені жөн, бұл өте ... ... ол ... ... ... есептеу үшін қажетті негіз болып табылады.Болашақта
мұндай негізді неғұрлым толық та дәл ... үшін оның ... ... ... ... ... ... мүліктерді жалға беру, заем, лицензия
беру және басқа ... ... ... ... ... табыс негізінде
анықтау қажет. Бұл ... ... ... ... ... ... ... тасталынатыны белгілі.
Салық қандай болу керек (жоғары немесе төмен) сауалы экономистердің
пікірталасының нысаны. Экономикаға мемлекеттің ... ... ... араласуы: әлсіз болса-азайтады.
Негізгі мәселе араласуы мен араласпауы экономикаға қалай әсер
етеді.Кейнстен ... ... ... ... ... бағытталған. Олардың ойынша, салықтың ... ... ... алу деңгейін, яғни жалпы сұранысты төмендетеді, демек, баға
түседі,инфляция сөнеді.Керісінше, салықтың азаюы жалпы сұраныстың өсуіне
әкеледі,баға өседі және ... ... ... ... ... кері ... ... жоғары болуы
кәсіпкер шығынын көтереді, ол тұтынушыға жоғары бағамен ұмтылады, бұл
инфляцияға соқтырады, яғни олар ... ... ... сұрақтың бір мағыналы жауабын экономикалық ғылым ... ... ... мен ... белсенділік арасында байланыс
жасауға әрекет жасалынды. Американ профессоры А.Лаффер ұсыныс теориясын
дәлелдеген. Табыс ... ... ... ... белсенділікті
төмендетеді немесе кәсіпкерлік қызмет пайдасыз болады.Ал салық ... ... ... қор жинауға, инвестицияға, іскерлік тәуекелді қабылдауға,
ұлттық өндіріске және ... ынта ... ... ... Бұл ... мөлшері мен салық кірісі арасындағы байланыс "Лаффер
қисығы" деген атау алды.
Сурет 1. «Лаффер қисығы»
Егер салық мөлшері нольге тең ... (0 ... онда ... ... ... мөлшері К і=100%, онда ешкім жұмыс істеуге ұғынбайды,
мемлекет те ештеңе таппайды.Қандай ... сала (г 0= 50%), ... ... ... ... бұл ... Кх ... жетеді.(М нүктесі) Салық
мөлшерін көтеру әрекеті төмендетуге әкеледі.В. (Ы нүктесі)
Лаффер қисығы қандай ... ... ... ... ... деген
сұраққа жауап бермейді.
Салық саясатын нысаналы түрде қатайту инфляция мен мемлекет бюджетінің
тапшылығын болдырмау мақсатын көздейді. Дүние жүзі тәжірибесінде, ... ... ... ... орын ... ... бұл ... қағидасы жағдай шет қалып отыр: шет ... ... ... ... ... ... бар. Сонда біздің
дағдарысымыздың ең басты себебі, капиталистік елдердегідей қайта өндіруде
жатқан жоқ, керісінше, тұрақты сипат алып отырған ... ... ... ... біздің жағдайда жете ойластырып мұндай саясатты іске
асырмаса ... ... ... ... ... мен қаржы
тапшылығының ... ... ... пайда болғанның өзінде,
өндірісте оң өзгерістер орын алмайтынына, бұл ... ... ... ... ... да, ... түрде әлеуметтік саясаттың нашарлауына
әкеледі.
Нарық қатынастары жағдайында бюджет кірісінде ерекше орынды жер салығы
алады.
Жер салығы қаржы ресурстарының ... ... ... көздері болып
табылады.
Президенттің 1995 жылғы 22 ... ... "Жер ... ата ... ... жерге заттық құқықтардың тұтас жүйесі
көзделген болатын.Жердің құны салық ... ... ... ... ... ... жүреді.
Қазақстан Республикасының жер салығы 2002 жылы қабылданған ҚР Салық
кодексіне сәйкес алынады. Жер салығының мөлшері ... ... ... ... ... ... және пайдалану бағытына
байланысты. Мынандай принциптер негізінде анықталады:
1. ... ... ... сапасына, орналасудан өңіріне және
сумен қамтамасыз етілуіне қарай сараланады.
2. Соның мөлшері шаруашылық нәтижесіне байланысты емес.
3. Жер ... ... бір ... жыл ... ... ... ... салу мақсатында барлық жерлер олардың арналған нысанасы мен
тиесілігіне қарай мынандай санаттарға бөлінеді:
1. Ауыл ... ... ... Елді - ... ... ... ... байланыс, қорғаныс өзге ... емес ... ... Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлеріне сауықтыру,
рекреациялық тарихи-мәдени мақсаттағы жерлер;
5. Орман қоры жерлері;
6. Су қорының жерлері;
7. Запастағы ... ... ... ... ... бір ... өзге санатқа та жататындығы Қазақстан
Республикасының "Жер туралы" заң актілері мен ... ... салу ... үшін екі ... бөлінген:
* Тұрғын - үй қоры, соның ішінде олардың жанындағы құрылыстар
мен ғимараттар орналасқан ... ... ... ... ... ... ... жолындағы құрылыстар
мен ғимараттар орналасқан жерлер.
Заңда жер салығы бойынша мынадай жеңілдіктер қарастырылған:
* Қорға деп сақталған жерлер, ... ... ... ... және ... ... мақсатындағы, орман,
су, қорларының жерлері басқа мақсатқа пайдаланудан басқалары
салық салуға жатпайды.
* Елді ... ... ... жер ... салық
алынбайды.
Жер салығын төлеуден:
* Балаларды сауықтыру мекемелері, қорықтар, ұлттық парктер,
ботаника ... ... ... ... және ... ... қорғау
органдары;
* Мүгедектердің ерікті қоғамдары;
* Ұлттық банк пен оның бөлімшелері,
* Бүлінген немесе ... су ... ... алғашқы он
жылда;
* Табыс салығы ... ... ... ... босатылады
Салықтан басқа топырақтың құнарлығы ... және оның ... ... (орнын толтыру), және айып төлемдер алынады.Төлем
шамасы жерді қалпына келтіру ... және ... ... ... ... ... ... салығының мөлшері жер иеленушілер мен жер пайдаланушылардың
шаруашылық қызметінің ... ... ... ... жеке ... құқығындағы, жер пайдалану құқығындағы,
бастапқы өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығындағы салық салу объектілері
бар жеке заңды тұлғалары ... жер ... ... ... пайдалану құқығын растайтын
құжаттарда немесе тараптардың келісімінде ... ... ... ... жер ... бойынша осы
тұлғалардың әрқайсысы жер салынған төлеуші болып ... жер ... ... ... ... жер ... ... куәландыратын меншікті акт немесе жер учаскесін уақытша
пайдалану шарты болмаған жағдайда, пайдаланушыны жер учаскесіне қатысты жер
салығын ... ... тану үшін ... учаскені анық нақты шешуші
пайдалану негіз болып ... ... ... салу ... ... табылмайды:
1. Елді мекендердің ортақ ... жер ... ... ... ... ... ... сверлер, бульвалар, су
қоймалары, жағажайлар, зираттар, және халықтың мұқтаждарын ... өре де ... (су ... ... ... да ... инженерлік жүйелер) алып жатқан соларға арналған жерлер елді-
мекендердің ортақ пайдалануындағы жерлерге жатады.
2. Ортақ пайдалануындағы мемлекетті автомобиль ... ... ... жер ... пайдалануындағы кесіп берілген белдеудегі мемлекеттік автомобиль
жолдары желісі алып жатқан жерлерге жер салымдары, жасанды құрылыстар жол
бойындағы резервтер мен өзге де ... ... ... - үй ... қолдан
қорғау екпелері мен жасыл желектер орналасқан жерлер жатады.
Темір жолдар, ... ... ... ... вокзалдар
орналасқан жер учаскелерін қоса алғанда заңдарда белгіленген тәртіппен
темір жол ... ... ... берілген жер учаскелері темір
жол көлігі ұйымдары үшін ... салу ... ... ... беру ... мен кіші ... ... алып жатқан жер
учаскелерін қоса алғанда балансында ... беру ... ... үшін ... ... ... тәртіппен берілген жер учаскелері салық салу
объектісі жатады.Сонымен бірге салық салу объектісі заңдарда ... ... ... газ ... бар, ... мен газ ... ... асыратын ұйымдар үшін осы ұйымдарға ... қоса ... ... ... әуе, ... ... бар байланыс ұғымдары үшін осы ұйымдарға белгіленген ... жер ... ... ... ... мақсатындағы жерлерге салынатын жер салығының базалық
ставкалары 1 гектарға ... ... ... ... ... ... өзіндік (қосалқы) үй шаруашылығын, бағбандық, саяжай
құрылысын жүргізу үшін қора-қопсы салынған жерді қоса есептегенде, берілген
ауыл шаруашылық ... ... ... ... ставкалары мынандай
мөлшерлерде белгіленеді: көлемі 0,50 гектарға дейін қоса алғанда-0,01
гектар үшін 20 тг, ... 0,50 ... ... ... 0,01 ... үшін -
100 тг.
Елді мекендердің, өнеркәсіптің ерекше қозғалатын табиғи аумақтардың
орман және су ... ... ... аул ... ... жер ... ... кодексін де белгіленген базалық
ставкалар бойынша ... ... ... (үй іргесіндегі жер учаскелерін қоспағанда) жерлеріне
салынатын базалық ставкалары орнатылған мөлшерде белгіленеді.
Елді мекендердің тұрғын үйге қызмет көрсетуге арналған ... үй ... ... ... ... мен ғимараттар орналаспаған жерлеріне
жататын жер учаскенің бір бөлігі үй ... жер ... ... ... жер ... ... базалық ставкалары бойынша
салық салынады:
І.Астана, ... ... және ... маңызы бар қалалар
үшін;
* ... 1000 ... ... ... қоса ... 1 шаршы метр үшін 0,20 теңге
* көлемі 1000 шаршы метрден асатын ... ... метр ... ... ... ... ... бойынша 1000 шаршы метрден асатын
жер учаскелеріне соның ставкалары 1 шаршы метр үшін 6,00 ... ... ... төмендетуі мүмкін;
2.Басқа елді мекендер үшін:
* көлемі 5000 шаршы метрге дейін қоса алғанда -
* 1 шаршы метр үшін 0,20 ... ... 500 ... ... асатын алаңға
* 1 шаршы метр үшін 1,00 теңге;
Жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша 5000 ... ... жер ... салық ставкалары 1 шаршы метр үшін 1,00 теңгеден
0,20 теңгеге дейін төмендетілуі мүмкін.
Елді ... тыс ... ... ... салынатын базалық
салық ставкалары 1 гектарға шаққанда бонитет балына барабар нақты мал
жерлері ... ... жер ... ... басқа жер
пайдаланушылар уақытша пайдаланатын жерді қоспағанда, қорғаныс мұқтажы үшін
берілген жерлерге салық ... ... ... ... ... тиіс.
Елді мекендер ішінде орналасқан өнеркәсіп жерлеріне (шахталарды,
картъерлерді қоса алғанда) олардың санитарлық ... ... ... де ... ... ... бойынша салық салынады.
Елді мекендер шегінде ... ... ... тыс ... ... олардың санитарлық - қорғаныш, техникалық өзге ... ... ... ... ... органдардың шешімдерімен
төмендетілуі мүмкін.
Елді мекендер шегінде орналасқан аэродромдар алып жатқан өнеркәсіп
жерлеріне салық кодексінде белгіленген ... ... ... ... ... ... аумақтардың, орман қорымен, су қорымен, ауыл
шаруашылық мақсаттағанда пайдаланатын жерлеріне нақты орнатылған базалық
ставкалар бойынша жер салығы салынады.
Елді ... ... мен ... май құю ... жерлеріне, тұрған үй қорлары, ... ... оның ... мен ... алып жатқан жерді қоспағанда, кодексте ... ... ... ... ставкалар бойынша 10 есе ұлғайтылған
салық салынуға тиіс.
Жерлеріне базалық ставкалар салықты есептеу ... ... ... ... ... орган белгілейді.
Жергілікті атқарушы орган шешімі ... ... ... ... ... ол жер ... белгіленген мөлшерден кем болмауға тиіс.
Жергілікті өкілді органдар Қазақстан Республикасының жер ... ... ... ... болу ... ... ... салығының ставкаларын 50% тен аспай жылдам етіп төмендетуге немесе
жоғарылатуға құқығы ... ... ... ... ... үшін жер ... ... жеке
дара төмендетуге немесе жоғарылатуға тыйым салынады.
Мынадай төлеушілер салықты есептеген ... ...... қолданады:
а) Балалардың сауықтыру мекемелері,мемлекеттік табиғи Қорықтар
(биосфералық ... қоса ... ... ... ... мемлекеттік ұлттық табиғат парктері, мемлекеттік
зоологиялық парктер, мемлекеттік ботаникалық ... ... ... ... ... түрі ... өртке қарсы құрылғысы,
өртке қарсы орман зиянкестері мен ауруларына қарсы күрес, табиғи-
биологиялық ресурстарды ұдайы молайту органдардың экологиялық
әлеуметін арттыру жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... молайту мақсатындағы ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын мемлекеттік кәсіпорындар;
е) Психоневрологиялық туберкулез мекемелерді жанындағы ... ... ... ... ... жер ... төлеушілер жер учаскесін немесе оның
бір бөлігін (ондағы ... ... ... бірге не
оларсыз) жалға, өзге де негіздерде пайдалануға беру ... ... ... ... ... 0,1 ... ... жалпы
белгіленген тәртіппен есептейді.
Салықты есептеу әрбір жер учаскесі бойынша жеке салық ... ... ... ... ... ... учаскесін иелену құқығы немесе пайдалану ... ... жер ... жер ... іс жүзінде пайдалану кезеңі үшін
есептеледі.
Бюджетке жер салығын төлеу жер ... ... жері ... санатына ауыстыру кезінде ағымдағы жылғы жер ... ... осы елді ... үшін ... ... ... ... келесі жылы қоныстардың жаңа санаты үшін белгіленген ... ... ... таратылған және оның аумағы басқа елді мекеннің
құрамына қосылған ... ... елді ... ... ... кезде,
таратылған елді мекеннің аумағында жаңа ставка тарату іске асырылған жылдан
кейінгі жылдан бастап қолданылады.
Салық төлеушілер орналасқан жер ... ... ... ... ... ... жер ... мөлшері шектесіп орналасқан
жерлердің бонитет балы негізге алына отырып анықталады.
Ортақ үлесті меншіктегі салық салу объектілері бойынша салық олардың
осы жер ... ... ... есептеледі.
Қорғаныс қажеті үшін берілген жерлерге салынатын салықты алу тәртібін
Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.
1.2. Жер салығын ... және ... ... шетел тәжірибесі
Жерге ақы төлеу - экономиканың тиімді дамуы мен ... ... ... ... төлемдері ретінде алынған қаржылар жерді дұрыс пайдаланудың
ынталандырушы факторы және дифференциалды рента ... ... ... ... ... ... жинақталуының құрамы болуы тиіс.
Қазақстан егемендігін алғанға дейін жерге салық салу мәселесі ... ... мен ... үшін аса маңызды болған жоқ,
себебі ауыл шаруашылығының ... ... ... ... жерден тура салық
алынбаған, ал қосымша сенім (кейде қажетті өнімнің бір бөлігі) сатып алу
бағасының ... ... ... Практикалық маңызы
болмағандықтан жерге ... салу ... ... аса ... ССР ... ... қабылдаған (1990 ж) Қазақ ССР-нің "Жер
кодексі" ... ... ... ... ... ... ... Ал жерге ақы төлеу жер салығы немесе жер ... ... ... ... ... ... анықталатын аренда
ақысы түрінде алынады.Осыған байланысты жерге ... салу ... бірі бола ... мәселенің маңызы "Қазақстан ССР заңының
қабылдануымен байланысты арта түсті.Осы ... ... ... ... Жер ... ... ... болып табылатын колхоздар, совхоздар
және т.б. ауыл шаруашылық кәсіпорындар біріңғай жер салығын төлейді.Салық
енгізілгеннен кейін олар ... ... ... ... ... ... ... төлеуден босатылады.
Жер салығы туралы заңдылықтарда қалыптастыру процесінде ең алдымен
жерге ақы төлеудің ... ... ... ... шешу ... ... бұл ... екі түрлі көзқарас байқалды. Біріншісі
бойынша жерге ... оның ... ... ... ... анықталу тиіс;
екінші көзқарасты жақтаушылар жер учаскесінің нормативті бағасы анықталған
және осының ... ... баға ... ол сапасыз жер үшін 25
балға тең, ал ... ... ... 1700 ... ... ... кадастрлық бағалауға байланысты белгіленеді.Бұл
жерде жердің кадастрлық ... ... ... көбейтіледі.Түзету
коэффициенттері жыл сайын баспа сөзде жарияланады.
90 ж ... бұл ... ... түрлі аймақтарына байланысты 300-
400 ге өзгерген. Меншік иесі, өзінің кадастрлық бағасын біле тұра ... ... жер ... ... ... ... үй тұса, онда иесі
жылжымайтын мүлік салығын төлейді.Сонымен бірге жер иеленуінің өзі жерді
өңдейтін ... онда ол ... ... ... төлейді.
Германияның жер туралы заңы жер салығының 3 түрін ... ауыл ... ... В- үй ... ... С ... ... жергілікті тұрғындардан жиналып, жергілікті әкімшілік
шешіміне сәйкес жұмсалынады.
Кадастрға сәйкес әрбір жер учаскесінің балы ... өз ... ... ... 15-20 балдан одан жоғары бағалайды.Көшесіне қарай
қарамағындағы әрбір жер учаскесінің жер ... ... ... ... ... коэффициентті қолдану керек екендігін жергілікті әкімшілік
шешеді.
Жер ... Н=П х Б х К ... ... ... көлемі, Б-учаске сапасының балы бойынша бағасы (марка), К-
жергілікті коэффициент.
Алайда, ... ... ... жерлері ) жергілікті бюджет үшін
соншалықты маңызды табыс көзі емес. "В" және "е" салықтары әлде пайда көп
кіріс ... жер ... - ... ... ... ... ... алынады.Муниципалистер бюджетіне түсетін барлық түсімдерден
және жер жылжымайтын мүлік ... ... 46,1 % ... ... ... және жер құны белгіленген немесе ... ... ... әрбір 100 долларынан 10 центі орта есеппен жер салығы
құрайды.
Фермерлерге салық салудың өзіне тән ерекшеліктері бар. Бұл ... жер ... ... ... ... ... төмендетуге, жерді
өңдейтін машина мен жабдықтар құндарын ... салу ... ... ... ... ... жеңілдіктер беруге байланысты.
Ауылшаруашылық үшін жер жарамдығы, ... ... ... ... ... құны салық салмағы минималды болатындай
ең төменгі мүмкін деңгейі бойынша анықталады.Жерді ауылшаруашылығынан басқа
өндіріске пайдалануға фермерлерді қызықтырмауға бағыталады.Мысалы, ... ... ... ... 1 га-375 доллардан аспайды.Басқа
провинцияларда ... бір ... ... салу ... га, ... - 5 га), ... Шотландияда ауылшаруашылық жерлеріне тіпті салық салынбайды.
Елдің барлық провинцияларына фермерлер ... ... ... ... ... топырақты тазартуға,қоршаулар құру, жөндеуге,
алқаптарды желден қорғау үшін ағаштар ... ... ... осы ... ... ... жер ... жер учаскелердің ... ... ... байланысты қазіргі жердің бағасы-жарамды жерлерге
салық салу үшін негіз болып ... үкім ... ... ... ... ... үшін ... кадастрлық
аймақтар тізімі енгізілген. Чехия 13 000 кадастрлық алқаптарға бөлінген,
оларға 1м 2-ге 0,50 12 ... ... баға ... 10 га - ға ... ... жерлерді өз егесі өңдейтін болса, салық ... ... ... ... ... жерлер мектеп (мешіт) ,
шіркеу жерлері т.б. қоғамдық ұйым қордың жер учаскелері де жер ... ... ... ... шектеулері басқа салық жеңілдіктерінің
берілуі мүмкін. Бұған ... бір ... ... ... жер ... ... үшін жеңілдіктердің берілуі мысал бола
алады.
Францияда жер салығы табыс әкелуіне ... ... ... ... ... төлеушілерінде жердің ... ... ... бар. ... елде ... ... бағалау (экономикалық
бағалау) орындамаған оның жүргізілуі ауыл ... ... жиі ... ... ... ... байланысты.
1.3. Қазаңстан Республикасының жер қатынастарының даму кезеңдері
Жер табиғи ресурс ретінде қоғамның маңызды ... ... ... ... ... ... оның ... ролі біріңғай болмады.
Халық шаруашылығының көптеген салаларында қажетті объектілердің
орналасу объектісі болып ... Ауыл ... ... үшін ел ... ... ... жер ресурстары оның даму орналасу ... ... ... ... бірге өндіріс құралы , еңбек құралы ретінде жүреді.
Жер көлемділігі бойынша шекті болып табылады.Басқа да ... ... ... даму барысында өзгеріс жерге ұшыраса, ал
жердің пайдаланылуы өндіріс құралы ретінде оның ... ... ... ... болады.
Ауыл шаруашылығы өндірісінде жердің маңызды ерекше қасиеті-құнарлылығы
болады, ол өсімдіктердің дұрыс өсуіне жағдайды ... етіп ... ... ... оның ... да жоғарылай түседі, бұл ... ... ... Сондықтан жердің табыстығы тікелей немесе
жанама түрде бүкіл ... ... ... ... кезде жердің пайдалануында әртүрлі қолайсыз жағдайлардың болуы
айқындалады.Оның негізгі ... ... ... пайдалану болып
табылады.Қаласыз құрылыстар, өндіріс ... ... ... ... ауыл шаруашылық емес мақсаттарға жер көп пайдалануда.Сонымен
бірге, жерге әртүрлі адамзаттың тіршілігі, себебінен антропоген техногенді
әсер етіп ... да ... ... ... ... табиғи
құбылыстардың дамуы нәтижесінде өз құнарлығынан ажырап отыр.
Халықтың қазіргі кездегі санының өсу ... ... әр ... ... заңды түрде әкеледі.Бұл көрсеткіш соңғы он жыл ішінде
0,40 гектардан 0,30 гектарға дейін төмендеді.
Қазіргі кездегі өндіріс күннен күнге шаруашылық айналымға материалды,
энергетикалық, ... ... тағы ... ... пайдалануын талап
етеді.
Кесте 1. Жердің қоғамдық - ... ... ... ... ... ... ресурс |Кеңістікте орналасуы, рельеф, топырақ ... |
| ... ... ... ... ... |Орналасу орны, тұрғынды орын, операциялық бизис ... ... ... ... мен ... ... ... мен |
| ... ... ... ... ... ... ... |Қозғалыссыздық меншігі: ... ... ... ... |жер ... аренда төлемі. ... | ... 5-10 %-ке ... ... мөлшері өндіріс өніміне
өтеді, ал қалған мөлшері өндіріс шығындарына айналды, ол қоршаған ортаны
ластау ... ... ... ... ... ... айтуынша: "Өндіріс мәдениеті егер ... ... ... ... ... ... Қазіргі кездегі жер
жағдайының жағымсыз факторлары ... ... ... ... ... ... ... тұратын маңызды міндеттердің бірі-жерді
болашақ ұрпақтар үшін тиімді пайдалану болып табылады.
Сонымен, жер ... ... ... тек қана ауыл шаруашылығында
емес, барлық агро жер учаскесінің ... ... ... екі ... ... ... асырылады.Бірінші кезеңде жердің
категориясы (санаттары) ... оған жер ... ... ... ... ... ... топтастырылуы жатады.Екінші кезең
бюджетпен бейнеленген жер учаскесінің бағалауы болып ... ... ... ... ... бүгінгі күллі
жағдайларға сәйкестендіру жүргізеді. Жер кадастры негізінде салық салу ... ... I ... ... ескі ... бірі ... табылады.
Ресей Федерациясының "Жерге ақы төлеу туралы" сонымен жер салығын
белгілеу үшін объективті көрсеткіш ... ... ... ... ... емес жер ... ... мөлшері
қабылданған.Ресейде түрлі жерлердің салыстырмалы табыстары мен өнімділігі
негізінде ауыл шаруашылық алқаптарын кадастрлық бағалауға байланысты ... ... ... бағалаудың бұл әдісі ғылыми
негізделген нақты практикада қолданылады.
Данияда ... ... ауыл ... жерлерін де қамтиды.Салық салу
мақсатында жерді бағалау бес жылда бір рет ... ... ... ... ... жердің сапасы.Жер салығы жер
рыногы жағдайына байланысты жүйелі түрде ... ... жер ... байланысты жүйелі түрде анықталып тұратын жер құнына негізделеді.
Жер салығы ауырпалы болуы мүмкін.Яғни срериерлердің ... жер ... ... ... өсуі жер ... ... жер салығы мен рентамыз төлемдер түрлі ... де ... ... ... ... ... да ... бар.Жер салығы-фермалардың табысын реттейтін ауылшаруашылық
саясат құралы ретінде Германия, Франция, Италия,Бельгия ... ... жер ... ... ... ... арқасында қолайлы жағдайда.
Германияда жерді 5 жылда бір рет қайта бағалау ... ... іс ... бұл ... ... ... әлемдік елдердің көбінің салық саясаты-ірі ... ... ... жер ... ... мен ... пайдалану
бойынша тауар өндірулерді ынталандыру әдісі болып табылады.
Жеке елдердің жерге салық салу жүйесіне қысқаша ... ... ... ... оның ... ... ... сандық есебі, жер
қыртысының сапалық ... ... ... ... ... ... мазмұндауға болады.Бұл оның осы қазіргі жағдайдағы ... ... ... ... нарық реформаларын жүргізу барысында жерді
пайдаланғаны үшін төлемдерді тқөлеу жер ... ... ... ... төлемінің пайда болуы мемлекеттік меншіктің жойылуына
байланысты болды. Мұнда жер учаскелері жерді пайдалану құқығы сату ... ... ... ... ... ... ... жер иеленушілер мен жер пайдаланушылар алдында жерді капитал бөлігі
ретінде тиімді пайдалану мәселелері тікелей тұра бастады.
Жерге төлемді ... ... ... ... экономикалық әдістер арқылы тиімді және ... ... мен жер ... жерді қорғау
және үнемді пайдалануға қызығушылығын көтеру;
бюджет кірісін, жеріді құру,оның құнарлығын және арттыру
қорғау, ... ... - ... ... көтеру шараларын
жүргізу үшін қалыптастыру;
Жерге меншік құқықтарын қамтамасыз ету жолдарының бірі-жер ... және ... жер ... ... ... сәйкесті заңды және ... ... ... ... нарығының негізгі-жер учаскелеріне сұраныс ұсыныс; оның ... ... ... ... ... ... - формада жүреді:
- мемлекетпен жерді пайдалануға немесе жеке меншікке сатылуы
үшін орнатылған жер ... ... ... бағалар;
- нарықты (келісілген) ... сату ... ... ... ... ... ... келісімдерді
жүргізу үшін жүреді;
- жер салығы және аренда төлемі
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... жер ... ... өзгерістерге ұшырауына әкелді.Бұл
мақсатқа жету үшін жер ... ... ... ... ... ... тиімді қызмет етуіне құқықтық, экономикалық және
әлеуметтік жағдай жасау үшін жер ... ... ... ... 2)
Жер реформасының бағыттары жерге деген қатынастарды айқындайды.
Жер реформасының даму жолының бірінші кезеңінде 1991 жылы қабылданған
"Жер салығы" атты Заң жер ... ... ... ... ... ... қалыптастырды.
Сурет 2. Жер реформасының даму кезеңдері
Оның базалық ставкалары жердің сапасына, сумен ... ... ... та оның ... ауыл ... ... шаруашылық қызметінің нәтижесіне байланыстырылмады.
Жер қатынастарының екінші кезеңі жер қатынастарын ... ... ... ... мәселесі бойынша жерді нарық
қатынастарына енгізуге әсер ету арқылы көптеген жарлықтар ... ... ... қабылдануымен бірге жер өзгерістерінің үшінші
кезеңі басталды.Бұл заң ... ... ... түбірлі
ерекшелінеді.Біздің мемлекетімізде бірінші рет ... жеке ... ... ... және су ... таралмайтыны анықталды.
Жеке меншіктің енгізілуі, біріншіден отандық ... ... ... ... ... жаңа ... орындарын ашуға жағдай
жасайды.
Жеке меншікке берілмейтін жерлер мемлекет меншігінде қалға, ... ... жер ... ... жеке және заңда тұлғаларға беріледі.
"Жер туралы" жарлықтың қабылдануы жер қатынастарының дамуында ... ... ... ... ... ,бұл ... ... қатысты әлемдік заңдылық жүйеге икемделген
1996 жылдан 2000 жылға дейінгі жер нарығын талдау арқылы келесі
тұжырым ... ... ... ... жер ... көп ... кіре
алмады.Мемлекет бюджетке жер салығынан,жағдайдағы төленетін ... ... ... ете ... ... жер ... қаралуын талап етті.
Жер реформасының дамуын талдау нәтижесінде, оның 4 ... ... ... заңдылығының жетілдіру қажеттілігіне ... жеке ... ... ... ... де әкелді.Бірақ қоғам жерге жеке
меншік шегін ұлғайтуға мүмкіндік бермеді.
2001 жылғы 24 қаңтарда қабылданған "Жер ... ... 1995 ... ... ... сақталған жер заңдылығын бузушылыққа ... ... ... 1 жыл ... жер ... ... түрде пайдаланбаған жағдайда,
мемлекет тарапынан алынып қойылады.Жерді пайдалану мөлшеріне нақты ... ... жаңа ... ... ... ... ерекшелінеді.
Ол ауыл шаруашылық мақсаттағы жерді жеке меншік объектісі ретінде анықтауды
ұйғарады.
Аталмыш жоба ... ауыл ... ... ... жер ... оның ... құнының 10 пайызын құрайтын бағамен сатып алғаннан
кейін жеке немесе ... ... ... Ол ... ... ... да
сатып алуға болады.
Осы мерзім ішінде жер ... тең ... ... құқығында
пайдаланады.Меншік құқығы тек 5 жыл өткеннен кейін ғана пайда болады.
ҚР аса ірі көлемде жер ресурстарымен қамтамасыз ... 2006 ж. ... ... ... ... 272,5 ... ... Республикасының жер қоры оның шаруашылықты және мақсатты
пайдалануына байланысты жеті санатқа ... ... және ... ... ... ... өзгерістерін келесі таблицада
көрсетілген. (кесте 2)
Кесте 2. Қазақстан Республикасының жер қорының өзгеру динамикасы*
|Жер санаттары, мың.га ... |
| |1990 |1995 |2000 | |
| | | | |2005 ... ... |27490,2 ... ... ... ... ... жер |993,7 |472,0 |2346,3 |11319,7 ... | | | | ... ... | | | | ... жерлер ... ... ... ... ... | | | | ... мақсатында жерлер |220745,0 |194815,0 |93077,1 |82214,7 ... ... ... |2132,3 |19207,9 |20201,7 |20874,0 ... ... |19772,6 |17374,7 |1131,4 |2433,1 ... ... және де| | | | ... емес ... ... | | | ... қозғалатын табыиғи |773,6 |862,8 |1247,1 |2433,4 ... ... | | | | ... ... | | | | ... тарихи- мәдени | | | | ... ... | | | | ... қоры ... |9951,5 |10930,2 |22222,8 |23408,8 ... қоры ... |89,4 |901,2 |3568,3 |3789,8 ... ... |17461,9 |28036,9 ... ... ... көзі.Казахстан за годы независимости.ҚР ... ... ... 2006, ... 2 мәліметіне қарайтын болсақ, онда көруімізге ... 2005 ... ... ... 46,0 % ... ... ... болып табылады, а/ш мақсатында жердің- 30,2 % (82214,7 мың.га)
қолданылады. Орман қоры ... ... -8,6 % (23408,8 ... , ал
елдімекен жерлері- 7,7% (20847 мың.га) құрайды. Өнеркәсіп қолданатын жерлер
территорияның 0,9 % (2433,1 мың.га) ... ж. ... ... мен ... тұлғаларының жеке меншігінде 2778,4
мың.жер учаскелері болды , олардың жалпы ... 620,8 ... ... жер ... 0,2 % аз. Осы ... 2003 ж. салыстырғанда
173,1 мың.га ... ҚР жеке ... ... 55,4 %, ... жерлердің – 36,7% және өнеркәсіп жерлердің – 7,9 % ... ... ... жер ... 2,4 ... ... жерпайдаланушыларына, 79,8 млн.га (97,1%) мемлекеттік емес жер
пайдаланушыларына ( оның ... -37,4 ... (45,5%) ... ... ... жаңа Жер кодексі жерге жеке меншік қатынастарын заңды
түрде бекітті және агросекторында әр ... ... ... ... ... ... белгіледі. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... жеке ... жалға алу негізінде қоладуныды заң базасы бекітілген.
ҚР 1990-2005 жж. аралығында ... ... жер ... әр ... ... қайта бөлінуіне өзгеруіне әкеп соқты. Ауылшаруашылық
мақсатында қолданылатын жерлердің құрамынан запастар, орман ... ... 138,5 ... (62,7%) ... Ол жерлер төменөнімді және елдімекен
жерлерден тым алыс ... ... ... Бұл іс- ... ... ... ... көлемін 2,7 есеге ,
өнеркәсіп, көлік санаттындағы жерлерді- 8,1 есеге қысқартты. ... ... ... алдымен қорғаныс саласының кәсіпорындарына тиесілі еді, ал қазір
олардың саны қысқарды.
Ауылшаруышылық ... ... ... үлес ... әр ... облыстары бойынша 60%-65% дан ( Солтүстік-Қазақстан,
Ақмола областары) 15-20 % дейін ( ... ... ... ... ... ... себебі, әр түрлі табиғи- климаттық
жағдайларымен түсіндіріледі.
Сонымен бірге қазіргі кезде а/ш санатында қолданылатын ... ... ... ж ... жер салығын төлеу және есептеу Қазақстан Республикасының
"Салық және бюджетке төленетін басқа да төлемдер туралы" ... ... ... ... меншік құқығына, жерді тұрақты пайдалану
құқығына және ... ... ұзақ ... алғашқы пайдалану құқығына ие
жеке және заңды тұлғалар.
Ауыл шаруашылығына арналған жерге ... база ... ... ... ... ... жерге орналастыру қызмет
органдары анықтайтын және (топырақ) жер ... ... ... ... ... ... топқа жай қара
топырақты және Оңтүстік сары- қаралау мен сары ... ... дала мен ... дала мен ... дала ... ... тау ... сұр топырақты, қара топырақты жерлер жатады.Екінші
топқа ашықсары, қоңыр, қоңыр-құба, сұр топырақты тау ... ... ... ... ... тау ... тау шабындықтары және биік, өте
биік таулы жерлер жатады.
ІІ. Қазіргі кездегі жер салығының жағдайы және оның даму ... ... ... жер ... даму ... ... ... салықтар мемлекеттік және муниципальдық
табыстарды қалыптастыру да басты роль атқарады да, экономиканы басқарудың
күшті стимульдық құралы ... ... ... олар ... жеделдетуге, антиинфляциялық және құрылымдық саясатты жүзеге
асырыруда белсенді орын ... да ... ... өте ... ... ісі ... ... елде мемлекеттік шығындар мен салық салу мәселелеріне өте
үлкен көңіл бөлінеді.
Біздің елімізде жерге салық салу процессі бірнеше ... ... ... ... ... натуралды салық, рентаны жаңама түрде алу,
тікелей ақшалаай түрде алу. ҚСРО кезінде (реформаларға ... ... ... жасырында түрде закупочные бағалар арқылы алынған. Бұл іс-
әрекеттер 1980 жж. ... ... ... ... ... ... ... жүйесінде жер салығы жекеше ... ... ... ... ... ... пайдалатын жерлердің ауқымының
бірлігіне қарай заңды түрде белгіленеді және әр бір ... ... Осы ... ... жер салығының ставкалары бастапқы
көрсеткіштеріне ... ... рет ... индекстелді. Бірақ оның мөлшері
мемлекеттік салықтық түсімдерінің ішінде әлі де көп ... ... 2006 ... ... ... 0,3 % ... ... ішінде де жер салығының
мерзімде жиналуы әлі де төмен ( 55 % жуық). Оны еңгізудің ... ... ... ... ... болмаған еді, жер төлемдерінің негізіне 1991
ж. қабылданған нормативтер алынған еді, ал олар өз ... ... ... ... еді және қазіргі кездегі
жердің кадастрлық бағалауына қатысы жоқ еді.
Жер салығымен қатар кейбір облыстарында бірыңғай жер ... ... ... ... ... ... ... отырғандай, бүкіл өркениетті
мемлекеттердегі салықтық реттеу-несие - қаржылық реттеумен бірігіп ... ғана ... ... ... аса ... ... болып
табылады.Сондай-ақ, салықтар қоғамының экономикасын тұрақтандырудың және
әлеуметтік теңдікті оған қоса реформалардың тиімділігін ... ... ... түрі ... ... ... ... салықтардың мәні мен ролі ... ... ... қамтамасыз ету шекарасынан ... ... ... ... ... ... маңызды құралы бола
бастады.Олар макроэкономикалық реттеуге белсенді араласа отырып, ... ... ... ... ... ... ... өсуін қамтамасыз етіп отырады.Салықтар ... ... ... ... ... де ... әсер ... жан-жақты болып табылады.Салынатын салықтармен әрекет ете отырып,
өндірістік мемлекет капиталының қорлануына ... ... ... ... шаралары, әртүрлі салалардың бәсекелесу мүмкіндіктерін
кеңінен ынталандыра отырып, капиталдың қорлануына тиімді ... ... ... ... ... ... тигізеді. Бұл мақсатта салықтарды төлеуге түрлі
жеңілдік жер пайда болады.Салықтың ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымдық объектілерді
құруға т.б. іс-әрекеттерді жүзеге асыруға толығымен мүмкін болады.
Сондай-ақ ... ... өмір ... барлық
кезеңдеріне тән қүбылыс.Олардың басты міндеті әр ... ... ... ... емес ... қаржыландыру болып келеді.
Экономикалық реформаның басты ... ... ... ... ... ... ... салықтар
мен төлемдерді реттеу болып табылады.Бұл ... ең ... ... ... құн ... ... мүлік салығын, табыс
салығын,басқа да салықтардың ставкаларымен теңдес болуы да дұрыс.Бұл ... ... ... жоғары ставка белгілеу шетелдік инвестициялар
тартуға кедергі келтіреді және ... ... ... ... ... ... туындайтын салық капиталды экспортқа шығаратын ... ... ... жағдайында бюджет кірісінде ерекше орынды жер салығы
алады.
Жер салығы қаржы ресурстарының тұрақты үнемі ... ... ... 1995 ... 22 ... ... "Жер ... ата заңымыздың негізінде жерге затсыз құқықтардын ... ... ... ... құны ... ... ... болып табылады. Әр
адамнын мүддесіне тиесілі жүреді.
Қазақстан Республикасының жер ... ... және ... ... да ... ... туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің
жарлығына сәйкес алынады.
Қазақстан Республикасында нарық реформалары жүргезу ... ... үшін ... ... жер қатынастарының өзгеру нәтижесі болып
табылады. Жер төлемінің ... ... ... ... ... болады. Мұнда жер участкелері және жерді пайдалану құқығы сату-
сатып алу құқығының басқа да құқықтық келісімдердің ... ... ... жер ... мен жер ... ... ... капитал
бөлігі ретінде тиімді пайдалану мәселелері тікелей қойыла бастады.
Кесте 3. ҚР а/ш ... ... ... ... және ... пайдаланушылары арасында бөлінуі (мың.га)
|жылдар |жер ... ... ... |пайдаланушылардың | |
| ... | |
| |  | |
| | |а/ш |ШҚ ... | |
| | ... | ... | ... ... |197215,4 |102,3 |261,8 | ... ... ... |12924,8 |411 | ... |86378,9 |57127,1 |28904,7 |347 | ... |78383 |41939,2 |36634,9 |308,9 | |
* ҚР ... ... жинақтары. Алматы, 2007.
3 Кесте мәліметтеріне қарағанда ҚР жер ... ... ... қысқарып келе жатыр. Мысалы, 2005 ж.
пайдалануда 78383 мың.га болды, ол ... 1990 ж. ... ... ... яғни 2,5 ... Сол ... аралығында шаруашылық
қожалықтарына тиісті жер көлемі 359 есе ... а/ш ... ... ... (фермерлік) қожалықтарының жерлері;
3- жекеше пайдаланудағы жерлер.
Сурет 3. ҚР жерді пайдаланушыларының ауқымы жер пайдаланушыларының
арасында бөлінуі (мың.га)
Қазақстан Республикасы ... ... жер ... ... ... ... ... өзгерістерді мына 3 кестедеден
көруге болады.
Кестеден көріп отырғанымыздай кестені салу керек.2001 ж ... ауыл ... ... жерлерге салынатын жер салығының
мөлшері 305 млн теңгені құраса, дәл осы ... ... ... ... 199 млн теңгені құрған, ал 2003 ж 100 млн теңгені құрап ... ... ... ... 3 ... оның мөлшерінің төмендеуі
байқалады.Мұндай ауытқулардың себептерін ауыл тауар өндірушілердің ... ... ... өнімі мен көлемі жағынан су жер ... ... ... ... ... және де ауыл ... орнатылған арнайы салық режиміне байланысты біріңғай ... ... ... оның ... ... отыр.
Ал керісінше,біріңғай жер салығының мөлшері соңғы 3 ... өсіп ... %тен 2001 жылы 0,05 %ке 2003 ... салыстырғанда.
Ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлерге салық 2000 ж да 0,06 %- тен 2003
ж 0,3 %-ке ... бұл ауыл ... ... ... ... ... пайдаланбауының туындап отыр.
2005 ж. ҚР ауылшаруашылық мақсатында ... ... ... ... 51,5 % - ... емес а/ш ... тиісті,
2-45,6 %- шаруашылық қожалықтарына;
3-2,9- мемлекеттік а/ш заңды тұлғаларына тиісті болып келді.
Сурет 4. 2005 ж. ҚР а/ш ... ... ... ... 4. ҚР мемлекеттік ... ... ... ... үлес салмағы (млн.теңге)
|Салық түсімдері |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |
| ... ... ... ... ... ... жерлер: | | | | ... ... |193,6 |278,9 |227,9 |224,4 ... ... мың. |1883,0 |2191,3 |1697,8 |1601,2 ... 1 ... га |0,1 |0,13 |0,13 |0,14 ... және ... бау-бақшалары, | | | | ... | | | | ... ... |59,0 |112,5 |94,0 |71,8 ... ... мың. |743,0 |1244,1 |891,5 |578,3 ... 1 отбасына, га |0,08 |0,09 |0,11 |0,12 ... және ... ... | | | | ... | | | | ... ... |42,6 |91,8 |88,4 |75,0 ... ... мың. |487,3 |935,0 |715,5 |590,7 ... 1 ... га |0,09 |0,1 |0,12 |0,13 |
* ҚР жер ... ... ... мәліметтерінен.
Елді мекендердің жерлеріне салынатын жер салығының мөлшері 2001 ж ... ... ... ал 2002 ж оның ... 3379 млн-ға өзгеруі қазір
көптеген ... ... ... ... дамуы ықпал етіп,
жер алаңдарының көлемі өзгеріске ұшырап отыр.Мұны қазіргі кезде ... ... ... мен ... келу ... күрт ... оның ... азаюы,қазір халық саны өскенімен салынып жатқан
объектілер, тұрғын ... саны ... ... де жер ... ... де салыстырмалы алғанда
төмендеп отыр, бұл көптеген өндіріс орындарының ... ... ... ... ... Қазақстанда американдық және еуропалық салық салу
модельдері қолданылады. Агросекторының ... ... ... ... ... ... ... табылады, яғни тауар ... ... ... ... өнімділіне, өнірістік шығындылығы мен
бағалардың арақатынасына, материалдық-техникалық қамтамасыз ету деңгейіне
қарай салық салудың оптималды стакалары ... ... ... ... ... ... ... салық жүйесінде қызмет етуде. Мысалы, шаруашылық
|Кесте 6 ҚР а/ш саласында барлық меншік нысанындағы шыруашылық | ... ... ... * | ... |1990 |1995 |2000 |2005 ... ... ... пайыз |бірлік |өткен |
| | | | ... |
| | | | ... ... салықтық |947 |1186 |1998 |2338 ... | | | | ... ... | | | | ... |273 |382 |834 |776,6 ... ... | | | | ... |231 |243 |344 |489,6 ... |27 |30 |33 | ... ... ... |98 |123 |165,0 ... ... |27 |31 |37 | ... ... |168 |197 |236,6 ... ... |5,7 |5,9 |6,9 |8,2 ... ... ҚР ... бюджетінде салықтар түсімдердің 95,2 %
құрайды, ал ... ... ... ... *** ... ... Корпорациялық табыс салығы;
2- ҚҚС;
3- Акциз;
4- Жеке табыс салығы;
5- Мүлік салығы;
6- әлеуметтік салығы;
7- жер салығы
8- басқалары
Сурет 5.ҚР мемлекеттік ... ... ... түсімдерінің
2006 ж. құрылымы .( пайыз)
5 Суретке қарағанда жер салығы салықтық түсімдерінің ішінде ... ... ... ... ... кәсіпорындарында шығындарында
ең көп үлесті материалдық шығындар алады, яғни 60 ... ... ... ... ... 2 ... шамасында болып тұр.
Қазіргі кездегі жер салығының құрылымын төмендегі суреттен көруге
болады ( ... ... ... ... ... ... жер ... Елді мекендердің жерлеріне салынатын жер салығы
3 - Өнеркәсіп, көлік, байланыс,қорғаныс және ауылшаруашылығына
арналған өзге де салынатын жер ... ... ... ... ... жер ... Су қорының жерлеріне салынатын жер салығы
6 - ... ... ... ... ... сауықтыру
рекреациялық және тарихи-мәдени мақсатындағы жерге салынатын
жер салығы.Қорыта ... ... ... ... жер ... ... тенденциясы жүріп отыр.Әсіресе, бұл өнеркәсіп жерлерінен
көрінеді, мұның ... ... ... ... нәтижесіне, яғни,
өнеркәсіп жерлерінің жер салығының ставкасының жоғарлауы, салық
төлеушілерге ауыртпашылық жасап, төлеу тиімсіз болды.Сондықтан да
ставкаларды белгілеуде мынадай факторларды есепке алу керек:аймақтың
экономикалық ... ... салу ... ... ... төлем қабілеттілігі.
Сурет 6. 2006 ж. ҚР жер салығының құрылымы( пайыз)
Кесте 8. ҚР ... а/ш ... ... ... (
пайыз)
|Көрсеткіш |2003 |2004 |2005 |2006 ... |100 |100 |100 |100 ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... |62,9 |64,7 |62,0 |61,8 ... | | | | ... | | | | ... |42,8 |46,5 |49,2 |49,9 ... |16,1 |19,4 |20,4 |21,0 ... |3,7 |4,1 |4,0 |4,2 ... |15,2 |18,3 |18,9 |19,1 ... | | | | ... |2,0 |2,1 |2,1 |2,1 |
* ... ... ҚР ... ... ... ... 2007,
340 б.
Қазақстанда жалпы салықтық басымдылығын төмендету мақсатында
ауылшаруашылық өндірушілері үшін ... ... ... ... ... салық салу жүйесін еңгізу жалпы қабылданған ... ... ... және ... да ... ... бір
шаруа қожалығына 70 % төмендетеді, ал салықтардың басымдылығын -66 % . ... ... ... және басқа төлемдерінің басымдылығы- 3,2 есеге,
салықтардың басымдылығы -3,1 есеге төмендетуге мүмкіндік береді.
Шаруа (фермерлік) қожалықтарына ... ... ... ... ... ... ... тиімді болып келеді. Төлеу бойынша ол
төмен:
• бір жұмыскерге – 2,1 есе ( оның ... ... 3 ... ... 1 га – 1,8 есе ( оның ... салықтардың-2,7 есе);
Қазіргі кезде салық салу жүйесі толығымен ... ... ... алып жасалынбаған. Егер салықтық және ... ... ... 48,4 % 1994 ж. 2005 ж. -35,8 % төмендетілді. ... ... ... ... ... заңдық-құқытық база әлі ... ... ... құн ... ... ... (сан алуан
мәселелеріне байланысты) өзін өзі реттейді ... ... ... ... реттеуді қажет, яғни мемлекеттік тиімді нәтиже
беретін іс-шараларын жасау тиіс. Мемлекет ... ... ... ... ... ... ... араласу әдістерін қолдануы
тиіс, яғни тауарөндірушілеріне қажетті өтімдерін (компенсация) беру ... ... ол ... ... өте аз ... келеді. Залалдарды жою іс-
шаралары қарыздардың пайда болу себептерін ... ... ... мемлекеттерде ауылшаруашылық тауарөндірушілерге мемлекет тарапынан
қаржылық ... ... Ол ... ... ... құнының, мысалы Жапонияда – 66 %, Канадада- 45%, Еуро ... ... - 49%, АҚШ- 30% ... ... ... ... жер ... қызметінің даму
тенденциясы
1996 - 1999 жылдары арасында қызмет еткен жер салығының базалық
ставкалары инфляцияның ... ... ... ... ... және ... заңдылығында 2001 жылы оның мөлшері 2 есе көтерілген болатын.(Мысал 3
кесте).
Қазақстанда аграрлық аторды ... үшін ... ... механизмін енгізу арқылы өндірісті көтеру және ... ... ... ... ... ... ... мемлекет және шаруашылық субъектілердің дұрыс қызмет атқаруына
жағдай жасау арқылы ... ... өз ... ақша айналымы және
қаржы жүйесі арқылы ауыл ... ... ... мен ... ... ... ауыл шаруашылық дамуын приоритеттілігіне
қарасты халық шаруашылығын құрылымды қайта өңделуін жүргізеді және халықтың
әлеуметтік жағдайын көтеруге ұмтылдады./ІЗ/
Жер салығы ... ... оның ... көп ... ол
жердің бағасына сәйкес келмейді және оның тиімді пайдалануына ынталандыра
алмайды.
Мысалы, салық мәселесінде басы ашық сауал ... бар. ... ... ... ... 2004 жылы 258 млн. ... 2005 жылы 220
млн. теңге салық төленгені туралы айтты..
Орташа есептеуінде, бір ... 3 адам ... ... ... 3-4 мың теңге төлейді екен. Сонда облыстағы 430 мың гектар жерге
шаққанда 1 млрд. 200 мың ... ... ... ... ... үш адамға үш
мыңнан белгілегенде тек 200 мың гектарлық мақта үшін салыққа 600 млн. ... 9. 1997 және 2002 ... ... ... ... ... үшін ... базалық ставкаларының арақатынастары
|Көрсеткіш |Бонитет балы|1997 жылғы |2002 ... ... ... |
| | ... және ... ... |өзгерілуі % |
| | ... ... ... да| |
| | ... ... ... төлемдер | |
| | |да ... ... Заңы | |
| | ... ... ... | |
| | ... ... |ставкалар | |
| | ... | | |
| | ... | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... |10-дейін |0,75 2,0 3,87 |1,45 3,86 7,75 |2 есе 1,9 ... және ... |10,0 17,5 25,0 |19,8 33,2 48,8 |есе 2 есе ... ... |30-дейін |36,25 51,25 67,5|71,3 100,2 131,8 |1,9 есе 2 ... ... |88,75 |173,7 |есе 2 есе 2 ... ... | | |есе 2 есе 2 ... ... ... | | |есе 2 есе ... ... | | | ... |80-дейін | | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... ... ... ... ... білініп отыр,
өйткені оның жеңілдіктері көп болады,ол тек ... ... ... шығындар
базасында өткізілетін бағаның қалыптасуы арқылы пайда болатын жер рентасын
1 бөлігін ... ... ауыл ... ... ... үшін жер ... болуы қажет,бірақ бүгін оның ауырпашылығын төмен деп есептеуге
болады.Мысалы, Оңтүстік Қазақстан облысының салық төлемдері құрылымында
оның ... 1,3 ... ... ... ауыл ... ... жер рентасының төленуі басқа
салықтар арқылы жүреді.Осы тенденсияны ... ... ... ... ... ... (Кесте 10)
Кесте 10. Оңтүстік ... ... ... және ... ... ... арқылы патент құны және біртұтас ... ... есеп ... ... ... ... |Отырар ауданы |
| ... ... ... ... ... | |ӨК | |ӨК |ы" |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... үшін ... |га |707,2 |1280,9 |1578,0 |1084,0 ... ... | | | | | ... егіс |Га |578,5 |854,5 |1578,0 |1084,0 ... ... |Мың |630,0 |12,2 |58,0 |150,0 |
| ... | | | | ... ... |-II- |13,3 |25,0 |16,0 |14,0 ... |-II- |1926,0 |979,0 |360,0 |272,0 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |-II- |77,0 |126,2 |130,0 |161,0 |
| | | | | |! ... ... |-II- |338,0 |528,6 |306,0 |485,0 ... |-II- |3039,1 |1781,5 |873,0 |1082,0 ... ... | | | | | ... салық сомасы | | | | | ... құны |-II- |606,4 |356,3 |174,6 |216,5 ... ... |-II- |41802,0 |25377,0 |13052,0 ... |% |1,45 |1,4 |1,4 |2,1 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... 1 ... |3,0 |7,5 |3,2 |2,9 ... жер | | | | | ... | | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
| | ... ... | үшін | | ... ... |Га |470 |100 |37 |3 ... ... | | | | | ... егіс |Га |18 |50 |37 |3 ... құны жер |Мың |13630,0 |7200,0 |3626,0 |306,0 ... ... | | | | ... |Мың |13,6 |7,2 |3,6 |0,3 ... ... барлығы|теңге | | | | ... |% |0,2 |0,6 |0,08 |0,04 ... | | | | | ... ... ... | | | | ... |Теңге |29 |72 |98 |102 ... ... 1 га | | | | | ... | | | | | ... аграрлық өнімде әрекет етуші бағалар, қосымша (дефференциалды)
табысты,рентаны айтпайғанда, сапасы ... ... де ... ... етпейді.Сонымен қоса, жер салығынан түсетін ақшалай кірістерді
негізгі ... ... ... ... кіреді, бұл аграрлық
құрылымдардың онсызда төмен ... ... ... топырақ бонитетінің балдарына байланысты бекіту жеткіліксіз,
себебі әртүрлі сапалылығы , орналасуы және сумен ... ету, ... ... ... ... ... ... жер салығының салыстырмалы бағалардың нақты мәліметтері ... олар ... жер ... мөлшерін нақты бекіту мүмкін
емес.Жер сапасы туралы ... ... ... ... ... мықты
мәліметтерді қолдану қажет.Жерді бағалау аймақтарында кластарды бекіту үшін
картографиялық, жерді жабдықтандыру, топырақты мелиоративті, ... және ... да ... негізге ала отырып жерді
қолданушыларға әділетті салық салуға қажетті класстардың жалпылық шкаласын
басшылыққа ала отырып жерлерді ... ... ... қажет. (кесте
11)
Кесте 11. Оңтустік Қазақстан облысы және Түлкібас аудандары бойынша
2005 жылдың негізгі көрсеткіштері
|қ/|Көрсеткіштер ... ... ... |Түлкібас |Түлкібас |
|с | ... | ... ... | | ... ... % ... |
| | | ... ... |
| | | | |% ... ... |8699 |10180 |-1481 |85,5 ... жер салығы | | | | ... үй ... |269568 |233248 |36320 |115,6 ... ... | | | | ... |52718 |94612 |-41894 |55,7 ... ... | | | | ... және | | | | ... | | | | ... шаруашылық емес| | | | ... жер| | | | ... | | | | ... жер салығы |65032 |45892 |19140 |141,7 ... ... |58211 |30439 |27772 |191,2 ... үшін | | | | ... | | | | ... ... ... жер ... түріндегі салық салудың
қарапайым режиміне ауысуы ... ... жер ... өткен шаруа
қожалықтар санына 2006 жылы 38935, оның алаңы 603,2 мың га, ал ... 31457, оның ... 309,2 мың ... ... ... жер ... өсу себебі оның салық
төлеушілерінің 31343 - тен 2001 жылы 38935 -ке ... 2006 жылы ... ... ... ... үшін ... өсуін жер учаскесін
пайдаланушылар санынының ... ... ... егер ... ... 979237 мың кв м. Жерге1644 жалға келісім жасалса, осы
сәйкесті мерзімді 2001 жылы 332451 жер ... 1164 ... ... ... 1 ... жыл ... ... Оңтүстік Қазақстан
облысының салықтар және т.б төлемдерді түсуіне жасалынған факторлы талдау
келесі мәліметтерді көрсетті.
Тұрғын үй жерлеріне салынатын жер ... ... 272058 ... ал
оның нақты орындалуы 269568 теңге,немесе оның ... 2491 ... 99,1 % ... ... ... 2005 жылғы берілген салық ... ... 682, оның га ... үй жер ... бар, салықтың түсуі
206,6 млн теңге болды.
Жыл басынан түспей қалған ... ... 50,8 млн ... 6,6 ... ... ... артық түскен төлемдер болып табылады.
2006 ж мерзіміне осы көрсетілген артық формаларды есептегенде салықты
төлемеген ірі ... ... 11,6 мың ... , ... 6,1 мың теңге, АҚ док-2,5 мың теңге және т.б.
Жер учаскелерін пайдаланғаны үшін ... өсу ... ... ... ... ... жасауға мүмкіндік
береді.Көптеген жағдайда жергілікті жерлерде келісілген келісім-шарттарда
жерді ... үшін ... ... ... ... Шымкент қаласы бойынша жер ресурстарын басқару комитеті
тексерісі ... ... ... ... Тексеріс таңдаулы түрде 135
келісімдерді қамтыған.Олардың төлем ... ... және ... ... да міндетті төлемдер" ҚР-ның кодексін 448 бап 3 ... ... ... келесі кәсіпорындарға жер пайдалану төлемі аз
мөлшерде сақталған: ЖАҚ "құрылыс" - 176 мың теңге, ТОО АТП "Меж Пере ... мың ... ААҚ "Хим ... -145 мың және ... ... 2003 ... қаңтар-желтоқсан мерзімінде мемлекеттік
бюджет кірісіне жер салығының нақты түсуі 331,1 млн ... ... ал ... осы мерзіміндегі оның түсімі 338,4 млн теңге немесе ауытқуы 7,3 млн
теңге.Оның пайызының төмендеуі жоғарыда ... ... ... салығынан салымдарды тағайындау үшін негіз болатын құжаттар:
Меншік құқығы, тұрақты ... ... ... уақытша
төлемсіз жерді пайдалану құқығын куәландыратын құжаттар;
Әр жылдың 1 ... ... ... мемлекеттік
сандық және сапалық көрсеткіштері;
Бонитет балдарын анықтайтын топырақты материалдар болмаған ... ... ... ... ... бағасы есептеледі.
Эксперт бағалау төрт адамнан тұратын комиссиямен жүргізіледі, оның
құрамы: жергілікті басқару органы, ... жер ... және ... ... ... ... ... өкілдері жер
иеленуші немесе жер пайдаланушының өкілі.
Жер иеленуші және жер ... ... ... ... салық инспекциясы орнатқан формада актпен құжатталады.
Нақты жерді пайдаланушы және жер иеленушілер үшін жер ... ... ... заң ... өз ... ... ... органдар орнатады.
Жер салығының мөлшері жер иеленуші және жер ... ... ... ... ... ... ... орнына және сумен қамтамасыз етілуіне
байланысты ... ... 1 ... ... жер ... әр жылғы белгіленген төлемдер ретінде орнатылады.
Қожалық (фермерлік) шаруашылықтың заң бойынша арнайы ... ... ... ... ... жеке ... ... қосымша құнға
салынатын салық,жер салығы ,көлік құралдарына салынатын салық және мүлік
салығы төлемдерінің босатылады және ... жер ... ... ... жер ... сомаларын салық базасына тиісті салық
ставкасын қолдану арқылы дербес есептейді. ... ... ... ... жер ... бойынша ағымдағы төлемдерді есептеуге және ... ... ... ... жылдың 20 ақпанынан, 20-
мамырынан, 20-тамызынан,20-қарашасынан ... ... ... ... ... ... төлем мөлшері алдыңғы салық
кезеңінде іс ... ... ... 411 ... белгіленді.
Екінші,үшінші,төртінші мерзімдерде төленуі тиіс ағымдағы төлемдердің
салалары алдыңғы ... ... жер ... ... салық декларациясында
көрсетілген нақты салық міндетті иелерінің салалары негізге ... ... ... ... ... бірінші төлем мерзімінде төленген
ағымдағы төлем ескеріле отырып тең үлеспен төленеді.
Жер ... ... ... ... ... ... кезде жыл
ішіндегі салықтың ағымдағы салаларына ... ... ... ... ... төлеудің соңғы мерзімнен кейін ... ... ... салық төлеушілер салық саласын ... ... ... ... айдың 20-нан кешіктірмей төлейді.
Жыл ішінде жер ... ... ... ... ... ... ... төлеушілер салық міндеттемелері туындаған күннен
бастап 30 күнтізбелік күн ішінде ... ... ... ... ... ... жері ... салық органына табыс етуге
тиіс.Ағымдағы төлемдердің есеп-қисабының нысанын толтыру тәртібін ... ... ... ... ... ... жер учаскесіне іс жүзінде иелік еткен
кезеңі үшін төлеуге жататын салық саласы құқықтарды мемлееттік тіркеуге
тиіс.Бұл ретте ... ... ... ... 1 ... ... ... учаскесін берген айдың басына ... ... ... ... жер ... есептелген сомасы көрсетіледі.Одан кейінгі
төлеушіге салық органдары жіберетін жер салығының ... ... ... оның жер ... ... пайда болған кезеңдегі ай басынан
есептелген салық сомасы көрсетіледі.
Салық төлеуші салық кезінде декларация табыс ету ... ... 10 күн ... ... ... есеп ... жүргізіп, жер
салығын төлейді.
Бірнеше салық төлеушілердің пайдалануындағы үйлер, құрылыстар мен
ғимараттар орналасқан жер ... жер ... ... ... ... мен ... алаңына барабар әр салық төлеуші
бойынша жеке есептеледі.
Тұрғын үй қорының құрамындағы ... ... ... ... ... ... жер салығы тұрғын үй қоры, салық ішінде оның ... мен ... алып ... ... ... елді ... ... салықтың Салық кодексінде ... ... ... ... ... ... төлеуге жататын жер салығын есептуді салық органдары
тиісті ... ... мен ... ... ... ала отырып, 1 тамыздан
кешіктірілмейтін мерзімді жүргізеді.
2.3. Шаруа қожалықтарына арналған арнайы ... ... ... қожалығы ерікті негізінде құрылады және жер пайдалану
құқығын мемелекеттік тіркеуден өткізілген ... ... ... ... ... ... ... салық салу жүйесі ерекше
орын алады. Кжүіргі заң шығарушылық ережелеріне байланысты ... екі ... ... ... ... ... жер ... үшін (жер
немесе ренталық төлем, немесе аренда ақысы) және табыс салығы.
Шаруа ... ... ... ... ... тең ... өндірістік бірлігі болып табылады. Шаруа
(фермер) қожалығы өз ... ... ... ... ... ... ... өнімді өсіреді, және сатады сондай- ақ
шаруашылық жүргізімен байланысты ... да ... ... ... ... ... ... бірлескен немесе ортақ үлестік
меншік құқығында оның мүшелеріне тиесілі ... ... ... ... ... жер учаскесіндегі
екпелер, шаруашылыққа арналған және өзге де қора – ... ... ... да құрылыстар, өнім беретін және жұмысқа жегілетін мал, ... ... ... және ... ... мен ... ... керек – жарақтар және қожалық үшін оның мүшелерінің ортақ
қаражатына сатып алынған ... ... ... ... ... қызметтінің нәтижесінде алынған жемісі, өнім
мен табыс шаруа (фермер) қожалығы мүшелерінің ортақ бірлескен немесе ортақ
үлестік ... ... ... және ... ... ... бойынша
пайдалынады.
Шаруа (фермер) қожалықтарына арналған арнаулы салық реәимі бірыңғай
жер салығы төлеу негізінде бþджеттпен айырысудың ... ... ... ... ... ... ... және сату жөніндегі қызметті
қоспағанда, ауылшаруашылық өнімдерін өндіру, өзі өндірген ауылшаруашылық
өнімдерін ұқсату және оны ... ... ... ... ... ... меншік құқығымен және (немесе) жер пайдалану құқығымен (кейінгі
жер пайдалану құқығын қоса алғанда) жер ... ... ... ... қожалықтарына арнаулы салық реәимін қолдану құқығы беріледі.
Шаруа ... ... осы ... ... ... ... ... жалпыға бірдей белгіленген тәртібін дербес таңдауға құқылы.
Шаруа (фермер) қожалықтары ... ... ... ... үшін жыл сайын
20 ақпаннан кешіктірмей жер ... ... ... ... ... мемлекеттік орган белгіленген нысан бойынша өтініш береді.
Салық төлеушінің ... ... ... ... оның ... ... ... бірдей белгіленген тәртіппен жүзеге асыруға келісімі
деп есептеленеді.
20 ... ... ... ... ... қожалықтары Жеке кәсіпкерді
мемлекеттік трікеу туралы куәлігі алған кзні арнаулы салық реәимін қолдану
құқығына өтініш береді.
Таңдап алынған салық салу ... ... ... ішінде өзгертіге
жатпайды.
Күнтізбелік жыл бірыңғай жер салығы ... ... ... ... ... қожалығын жүргізуге тілек білдірген азаматтарға жер
учакелері тұрақты ... ... ... жер пайдалану құқығымен ұсынылады
(беріледі).
Жер (шартты жер) үлесіне құқығы бар және ауылшаруашылығы ұйымдарының
құрамынан ... ... ... ... ... ... үшін ... жерінен жер учаскелері беіледі, олардың кадастырлық бағасы
шаруашылық боыйынша орташа деңгейде болуға тиіс.
Шаруа (фермер) ... ... үшін жер ... ... және ауылда
(селода) тұрғын зйі бар азматтардың ауладағы жер учаскесі меншік құқығында
сақталады, ол ... ... ... жер пайдалануының құрамына
еңгізілмейді.
Жер (шартты жер) үлесіне ... әоқ ... ... ... ... үшін жер ... ... жер қоры мен запастағы жерден
беріледі.
Шаруа (фермер) қожалығын жүргізу үшін жер ... елді ... – ауыл ... ... ... ... да ... мзмкін.
Жері бөлінуге жатпайтын ауыл шаруашылығы ұйымдарының ... ... ... ... ... үшін ... жер ... жер құрамынан жер
учаскесін бірінші кезекте алуға құқылы.
Арнаулы жер қорының, ед-лді ... және ... жер ... ... құқығын арнаулы ауыл шаруашылық білімі мен біліктілігі бар,
ауыл шаруашылығында ... ... ... бар және сол ... ... ... поселкеде тұратын азаматтар пайдаланады.
Шаруа қожалықтарына арналған арнайы салық режимі біріңғай жер ... ... ... есеп ... ... тәртібін көздейді және
аксизделетін өнімдерді өндіру, өзі ... ауыл ... ... ... ... қожалықтары қызметіне қолданылады.
Жеке меншік құқығымен және жер пайдалану құқығымен жер ... ... ... ... ... салық режиміне қолдану құқығы
берілді.
Шаруа қожалықтары арнаулы салық режимін қолдану үшін жыл ... ... ... жер ... орналасқан жердегі салық орнынан
уәкілетті мемлекеттік орган белгіленген нысан бойынша ... ... ... ... ... бермеуі оның бюджетпен еспе айырысуда
жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен жүзеге асырыуға ... ... ... ... ... ... қожалықтары жеке кәсіпкерді
мемлекеттік тіркеу туралы куәлігін алған күні арнаулы салық режимін қолдану
құқығына өтініш береді.
Таңдап алынған ... салу ... ... ... ішінде өзгертуге
жатпайды.Күнтізбелік жыл біріңғай жер салық ... ... ... ... жер салығын төлеу негізінде арнаулы салық режимін ... ... ... мынандай түрлерін:
* Осы арнаулы салық режимі қолданатын қызметтен түскен шаруа
қожалықтарын табысынан жеке табыс салығын;
* Осы ... ... ... ... ... бойынша
қосылған құн салығын;
* Осы арнаулы салық режимі қолданылатын қызмет бойынша жер
салығын;
* ... ... ... қажеттілік нормативтері ішінде салық
салу объектілері ... ... ... ... ... ... үкіметі белгіленген қажеттілік нормативтері шегінде салық
салу объектілер бойынша ... ... ... ... ... режимі қолданылмайтын қызмет түрлерін жүзеге асырған
кезде біріңғай жер салығын төлеушілер кірістерімен шығыстардың, мүліктің
бөлек ... ... және ... ... ... ... ... бойынша тиісті салық пен ... ... ... ... ... есептеуді, салық есептілігін тапсыру мен төлеуді
жүргізуге міндетті.
Жер учаскесін бағалау құны ... жер ... ... үшін ... ... ... бағалау құнын айқындау ҚР-ның жер заңдарына
белгіленген тәртіппен жүргізіледі.
Біріңғай жер салығын есептеу жер ... ... ... ... ... жолымен жүргізіледі.
Біріңғай жер салығын төлеу жер учаскесі орналасқан жер ... ... екі ... ... ... ... ... кезеңінің 20 қазанынан
кешіктірілмейтін мерзімде төленеді;
* Біріңғай жер салығы бойынша түпкілікті есеп айырысу есепті
кезеңнен ... ... ... 20 ... ... ... бірінші мерзімінде бірыңғай жер салығын төлеушілер ағымдағы
төлемді бұдан бұрынғы салық кезеңі үшін біріңғай жер ... ... ... бірыңғай жер салығы жалпы сомасын Уі бөлігін кем
емес мөлшерде төлейді.20 қазанға дейін құрылған ... жер ... ... төлем есебімен есептелген салық сомасының кемінде ЛҺ бөлігі
мөлшеріде жүргізуі 20 ... ... ... ... іспетті
кезең үшін төлеуге тиісті жалпы сомасын енгізеді.
Шаруа қожалығы жер учаскесін ... ... ... ... берген кезде
тараптардың әрқайсысы осындай жер учаскесі бойынша бірыңғай жер салығын
жалға беру шартында көрсетілген жер учаскесінің ... ... ... ала ... есептейді және төлейді.
Жалға алушының пайдалану кезеңі жер ... ... ... ... ... ... ... орайда жер учаскесін жалға беруден
алынған (ашылуы тиіс) табыс бойынша шаруа қожалығы ... ... ... ... есептейді және төлейді.
Жер учаскесі бойынша бірыңғай жер салығын есептеу мен төлеу жөніндегі
міндеттеме ... ... ... Жер ... басқару жөніндегі уәкілетті орган берген жер
учаскесін бағалау құнын анықтатын актіні нотариат немесе салылық
атқарушы органдар куәландырған көшірмесін табыс етеді;
* Әлеуметтік ... ... ... үшін ... дерекетерді
міндетті түрде көрсете ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Кесте 14. 2006 жылдың 1 қантарына Оңтүстік ... ... ... ... төлеген салық сомалары
мың теңге
|ОҚО кіші бизнес субъектілерімен ... ... ... | ... | ... ... | | | |
| ... ... ... ... 2006 ж. 1 ... шаруашылық | |
| ... | |
| ... ... ... (мың ... | |
| ... | | | |
| | ... ішінде | |барлы|Оның ішінде | | |
| | | | | |ғы | | | |
| | | | | | | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |3 |4 |5 |6 |
| ... ... ... ... | |
| ... ж. ... ... ... ... ... |УНП-4|
| |мәліметтері |7 |
| ... ) | | | | | | |мың ... ... | |Осы ... 01.01.06 ж. ... жылдың |
|п/|Көрсеткіштер | ... ж. ... | | | |
| | |Бар ... ... |Бар ... | |
| | ... | | ... ... | |
| | | | | | | | | | |
| | | |Жал ... ... |
| | | |пы |ай жер| ... |лек |
| | | ... | |п |жер ... |
| | | ... | | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 ... ... |991 |703 |288 |0 |430 |415 |15 |0 |
| ... | | | | | | | | |
| ... ішінде жұмыс |824 |536 |288 |0 |269 |254 |15 |0 |
| ... | | | | | | | | |
| ... 1) ... |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... ... | | | | | | | | |
| ... ... | | | | | | | | |
| ... | | | | | | | | |
| |2) жеке ... |991 |703 |288 |0 |430 |415 |15 |0 |
| ... ... | | | | | | | | |
| ... | | | | | | | | |
| |3) Бір ... |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... ... | | | | | | | | |
| ... ... | | | | | | | | |
| ... | | | | | | | | ... ... ... ... ... |0 |136,8|131,4|5,38 |0 |
| |мың га | | | | | |2 | | |
| ... ... ... |160,2 ... |0 ... |0 |
| |істейтін шаруашылықтар | | | | | |2 | | |
| ... | | | | | | | | |
| ... 1) жеке |26,4 ... |0 |26,2 ... |0 |
| ... ... | | | | | | | | |
| |2) ... ... |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... ... | | | | | | | | |
| ... ... | | | | | | | | |
| |3) ұзақ ... |161,2 |118,7|42,42 |0 ... |0 |
| ... ... | |8 | | | | | | |
| ... | | | | | | | | |
| ... ... |161,2 ... |0 ... |0 |
| ... | |8 | | | | | | |
| ... ... |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... | | | | | | | | ... ... құны |425566 | |425566| |43383| |43383| |
| ... ... ... |0 |0 |0 |0 |0 |0 | | ... ... ... |212,8 | |212,8 | |21,69| |21,69| |
| ... жер ... | | | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | | | |
| |(бап ... формы | | | | | | | | |
| |921.00) | | | | | | | | ... беру ... |425,6 |0 |425,6 |0 |2,2 |0 |2,2 |0 |
|. ... жер ... | | | | | | | | |
| ... сомасы | | | | | | | | ... беру ... |227 |0 |227 |0 |15,6 |0 |15,6 |0 |
| ... ... жер | | | | | | | | |
| ... | | | | | | | | ... ... |3270,9 ... |0 |1109 |980,3|128,7|0 |
| |барлығы | |9 | | | | | | |
| ... ... 1) ҚҚС |493,2 |493,2|0 |0 |260 |260 |0 |0 |
| ... ... |13 |13 |0 |0 ... |0 |
| |ҚҚС ... | | | | | | | | |
| | 2) ... |74,2 |74,2 | |0 |154 |154 | |0 |
| ... ... жеке | | | | | | | | |
| ... | | | | | | | | |
| | 4) ... |171 ... |0 |58 |33 |25 |0 |
| ... | | | | | | | | |
| | Оның ... |9,3 |0 |9,3 |0 |25 |0 |25 |0 |
| ... ... | | | | | | | | |
| | 5) жер ... |29,6 | |0 |81 |81 | |0 |
| ... ... нормадан |5,9 |0 |5,9 |0 |8,1 |0 |8,1 |0 |
| ... | | | | | | | | |
| | 7) ... |228,2 |0 |228,2 |0 |2,2 |0 |2,2 |0 |
| |жер ... | | | | | | | | |
| ... ... ... |154 |40 |114 |0 |117 |96,8 |20,2 |0 |
| ... табыс салығы | | | | | | | | |
| |Жер ... |229,9 |89,9 |140 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... үшін ... | | | | | | | |
| ... ... |39,3 |19 |20,3 |0 |3 |3 |0 |0 |
| ... ... |63,3 |14 |49,3 |0 |25 |21 |4 |0 |
| ... үшін ... | | | | | | | | |
| ... ... төлемдер |0 |0 |0 |0 |1,8 |1,8 |0 |0 |
| ... ... |1444,9 ... |0 |0 |0 |0 |
| ... | | | | | | | | |
16 ... ... Байдібек ауданында барлығы болып 991 жеке
кәсіпкерлікке негізделген ... ... ... оның ... ... ... ... 288-і бірыңғай жер ... ... ... ... ж. 425,6 мың тг ... жер ... есептелген, бірақ
осы кезеңге – 227 мың тг. төленген, ол есептелгеннен 53 % және өткен ... 76,1 мың тг. ... ... Бұл ... ОҚО ... ... Нарық қатынастарының даму кезіндегі жер
салығының жетілдірілуі
3.1. Жер салығының қазіргі кезден даму жолдары
Жер салығының мақсаты-жерді ... ... ... арқылы
үнемді қамтамасыз ету болып ... және ол ... ... ... ... ... құнарлау оны қорғау шараларын жүргізу,сонымен
қатар территорияны әлеуметтік -мәдени дамыту үшін қалыптасады.
Салық объектісі жер ... ... ... Жер салығының
төлеушілеріне жеке және тұрақты жер пайдалануындағы жер ... бар ... ... тұлғалар болып табылады.Жер салығының мөлшері жер ... ... ... және ... ... ... та ол жер иеленуші және жерді пайдаланушының шаруашылық
және басқа да қызмет ... ... ... ... жер ... бір ... жылық белгіленген төлемдері
түрінде төленеді.Оның базалық ставкаларын жер ресурстарын ... ... ... және оны ... ... осы ... де осы ... бекітіледі.
Инфляцияға байланысты 2002 жылғы жөндеу коэффициенті 1,57 енгізілген.
Елді ... ... ... ... ... қорғаныс және орман
қоры, су қоры ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлері, ... және ... ... ... ... ... ... мақсатындағы жерлерге орнатылған ... ... ... Қазақстан облысының кейбір жер санаттары үшін жүргізілген
есептер нақты ... ... ... ... ... оның ... ... салығының оның жер құнына байланысты анықталу
принциптері, оның мөлшері өндіріс ... ауыл ... ... ... ... ... ... жағдай
тудырады және жердің үнемді пайдалануына әсер етеді.
Қазіргі кезде шаруашылықтар әртүрлі экономикалық ... ... ... ... ... жер ... ... табиғи жағдайда қызмет ететін ауыл тауар ... әсер ете ... ... ауыл ... ... жер ... ... өте төмен болып келеді.
Бонитет арқылы ауыл шаруашылық жерлеріне салық ... ... ... өз мәнін жоғалту барысында. Осы жерлерде ... ... ... ... және ... есептелінуі қажет.
Қазақстан Республикасындағы жер салығы жердің нормативті бағасына
қатынасты үлесі мақта зоналарында 0,002 %, ал богарлы және қара ... ... ... жер ... ... ... ... кестеден
көруге болады. (кесте 17).
Кесте 17. Жер салығының үлесі
|Мемлекет ... өнім ... ... |Абсолюттік бағасы |
| ... ... ... ... /га |
| ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... |0,10 3,5 |0,01 2,5 ... 0,1-2,0 |
|Қырғызстан |- |- |0,4-3,4 10-120 ... |2,5 6,4 |2,0 1-2 1-3 |44-62 40-100 ... |4-12 | | ... | | | ... ... | | | ... | | | ... ... ... ... кез ... қозғалымсыздыққа оның құнына
байланысты салық салыну механизмін пайдалануға қажеттілік пайда болды, яғни
жер ... ... ... ... ... ... ... қажет, ал
егер жер нарығы жеткілікті дамымаған жағдайда оның нормативті ... ... ... ... ауыл ... үшін пайдаланатын жер ... ғана ... ... ... ... сол жер учаскелерінде жердің құнарлығы
және ауыл шаруашылық өнімдеріне ағымдағы бағаның ... ... ... ... ... ... әділетті жер
салығын орнатуға болады.Ал тұрғын үй учаскелерін алатын болсақ, ... ... ... ... ... ... ... құқықтарын білу
беру қажет.
Мұнда мекен-жай, жеке құрылыс, сол жай және т.б. жер учаскелеріне
пайдаланатын жер ... ... ... ... тиым салу ... жеңілдік жердің енгізілуі тоқталғаны жөн, өйткені жер учаскесіне
құқығы бар ... ... ... ... ... ретіндегі жер төлемдері мемлекет пен басқа көздерден
жинала бастады.Бұл әділеттілікке әкеле алмайды, ... бұл ... ... ... және оның ... ... ... ТМД
елдерінің ішінде Қазақстан Республикасының жер салығының ... ... бұл ... ... ... ... салығының мөлшерін тек жер учаскесінің сапасы, орналастырылуы және
сумен қамтамасыз етуінен ғана емес, сонымен қатар әр ... ... ... мен ... ... ... ... маслихаттардың жер
салығының ставкаларының мөлшерін өзгерту құқығын кеңейту қажет.
Олар келесі ... ... ... май, көлік қызметтерінің кенет ... ... ... немесе тұрғылықты жерде ... ... ... ... ... емес ұжымдық агро ... ... ... ... алып ... ... ... әртүрлі пунктерге ... ... ... ... жер ... ... нарығынан және ... ... ... та ... ... мен және де
тұрақты өнім алуға мүмкіндігімен сипатталады, бірақ та көлік тасымалдау
шығындарының артуына байланысты ... ... ... ... ... ... бекітуде шешуші рольді экономикалық факторлар алады.
Республикада қазіргі таңда жерді экономикалық бағалау және ... ... ... төлемдер бекіту үшін ашық ... жоқ ... ... ... және есебінің сипаттамасы соңғы жер бағалау (туралы) ... ... ... жер ... алу ... тек ... ... бойынша жерді бағалауда кемшіліктер бар.Осыған
байланысты жерді ... мен қоса ... ... ... ... жер салығының объективті ставкасын бекіту қажет.
Жергілікті маспихаттар базалық ставканың 30% шегінде жер салығының
ставкаларымен төмендетуге немесе ... ... ... жер ... ... ... жер салығы жайлы сұрақтар
дамушы елдердегідей шешіледі.Әрбір жер учаскесі нарық заңдарына ... ... ... ие ... ал жер ... ... ... ақшалай
базасының өсуінің %ретінде есептелінеді.
Жер салығының экономикалық табиғи, кез-келген ... ... ... қосымша өнім болып табылады.
Осыған байланысты жер салығын ауыл ... ... ... ... алудың механизмі ретінде қарастыру қажет.
Республика территориясында алдағы ауыл шаруашылық ... ... ... ауыл ... ... ... ... бөлу
негізінде жер-салықты зоналарды анықтау.
Қазіргі таңдағы жер салығының ... ... ... бағасы оның
құнды бағасының нәтижелері алынған. Алдағы уақытта ... ... жер ... оның ... ... ... құлынан пайыз
есебінде ашуға қажеттілік пайда болады.
Жер кадастры, жердің экономикалық бағасы секілді жер ... ... ... ... үшін ... ... ... базасын жасау
қажет.Бұл мәліметтер әр жыл сайын түзетілуі тиіс, ал жер бекіту органдарына
жер учаскелерін бөлу ... ... ... ... ... Ол ... ... керек, қашан егу керек.Бұл есептік көрсеткіштерді жер учаскелерінің
шынайы, нақты бағасын анықтау үшін ... ... ... ... маңызды өрттің бірі су қолданудың төлемді
бөлу жүйесі болып табылады.Қазіргі кезде әрекет етуші ставкаларды ... ... ... олар ... ... ... суды ... шаруашылығын дамыту базасын құруға ... ... ... бір ауыл ... ... ... аймақтарында
суға төлемнің ауытқулары болуына әкелді.Суғаруға қажет судың ставкасын
анықтауға ... ... ... ... мамандандырылуын, су көздерінің аймақтығын, егу сапасын, тұрғын
жерлердің алыстығын, жолының қауіпсіздігін,өңделетін ... ... ... арнайы ауыл шаруашылық ... ... ... ... Агро ... суды қолдануға төлем ғылыми
негізделуі тиіс.
Бұл заңда экономикалық, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... үшін іс-шараларды жүргізуге, бюджет
қалыптасуы мен экономикалық әдістерді тиімді және ... ... ... ... ... тыс мақсатқа құнарлы жерлерді қолданбау мақсатында
бұл шартты бұзуды жауапкершілікті күшейту қажет.Ауыл шаруашылық жерлерді
жер иеленуші ауыл ... ... тыс ... ... ... немесе белгілі бір мөлшерде салық төлеуі тиіс.
Нарық жағдайында ауыл шаруашылық кәсіпорындар құрылу кезеңінде қиын
қаржылық жағдайдан шығу үшін ... ... ... 5 га суармалы жері және 100 га суармалы емесе жерлері бар
шаруашылықтарды салық төлеуден босату;
* 20 бонитет ... ... ... ... ... салық
салудан босату. Бұл шаралар ұзақ ... ... ... ... ... ... сәйкес салық салу жүйесін құру үшін
мына келесі талаптар қажет:
- Салық шарты толық ... ... Бұл ... төлеушіге өз
іс-әрекетін жоспарлауға, қаржы нәтижесін ... ... ... жаңа ... ... ... агро бизнес
кәсіпорындардың жаңадан құрылуына зор маңызын тигізеді.Салықтың
толықсыздығы немесе анық еместігі кәсіпкерлік қызметтің тәуекелін
күшейтеді және кәсіпкердің іскерлік белсенділігін кері әсер ... ... салу ... ... ... ... ... талап олардың қаржы
мүмкіндігінен шығады.Бұл ... ауыл ... ... үшін ... оның жыл ... ... ақша қағидалары тұрақты түрде
түспейді.
Салық салу әдісімен төлем сомасы салық төлеушіге ... ... ... ... ... жағдайда салық органдарына ауырпашылық
көбейеді, салық ... мен ... ... қайшылық көбейе
түседі.Қазақстанның салық заңдылығының кейбір жағдайының схема түрінде
болуы ... ... ... заң ... мен миструкцияларын
туындатады;
- Салықты жинау шығындары ... ... ... ... кез-келген
жүйеге әмбебап болып келеді және оның тиімділігін анықтайды.
Қазақстан ... ... ... жер салығы жүйесі болашақта
жетілдіруді қажет етеді.
Дамыған ... ... ... жерді қолға алған кезде барлық
ауыл шаруашылық өнімдерін өндірушілер біріңғай және барлық шаруашылықтарға
бірдей жер салығын ... ... жер ... ... "Жер салығы"
деген 1991 жылғы 19 желтоқсан ... ... ... ... ... ... олар 1991 ... орта біолігінің 2003 жылдағы
теңгеге қатынасты қайта есептелу арқылы жүргізілуі ... ... ... ... ... ... ... тегіс құралған
болатын.Бұл ставкалар ауыл шаруашылық бірліктердің қайта қаржыландыруын
қамтамасыз ете ... жер ... ... ... үшін оның ... ... ... кейбір түрлеріне натуральды формада жүргізуінің қажеттілігі пайда
болды.Өйткені ... ... ... ... және т.б.
ұйымдарға натуральды өнімдер қажет.Мемлекет бұл ... үшін ... ... ... ... арқылы, оның делдалдық қызметін
қаржыландыру ақылы сатып алуға мәжбүр болады.
Мемлекетке салықтың натуральды ... ... ... ... және ... өндірушілерге де қолайлы жағдай туғызады.
1991 жылы "Жер туралы" Заңның шығарылуы барысында бұл идея қозғалған
болатын, бірақ ол жүзеге асырыла алмады, ... ... ... ... ... ... жаңа ... қатынастарға жатпайтындығы туралы
шешімге келді.Сонда да ... ... ... ... ... әдістері қайта
қаралуы тиіс.
Жер салығының материалды ... ... ауыл ... ... ... ... ... әртүрлі делдалдық
мекемелердің ауыл өнімдерін нарық бағасының ... ... ... алып
қоятыны ешкімге құпия емес.
Осыған байланысты қазіргі жағдайда барлық ауыл шаруашылық өнімдерін
өндірушілер үшін ... ... және ... ... жер ... ставкасын, оларды төлеу мәселелерін
қайта қарауына қажеттілік пайда болды.
Ауыл шаруашылық сокторы қай ... де ... ең осал тұсы ... ... ... бір ... осы ... дотациялауға
кетеді.Сонымен бірге, ауыл шаруашылығы еліміздің экономикасының ... жеке ... ... ... ойластыруды талап етеді.Елдің азық-түлік
қауіпсіздігі бұл секторға тікелей байланысты.Мемлекеттік басқарудың тиімді
болуымен ауыл ... ... тік ... ... ... ... ... бөлінуге тиіс.
Агроөндірістік кешенді дамытудағы маңызды басым салалар:
Жер қатынастары, су пайдалану,мол ... ... ... ... тиімді пайдалану, ауыл шаруашылық машиналарын жасау,несие
беру, салық саясат,ақпараттық-маркетинг ... ... ... ... шешу ... мемлекеттің "Ауылды қолдау"
бағдарламасында көтерілді.
Қазақстанның барлық аймақтарының ... ... ... ... ... ... қол жеткізуге болады.Агроөндірістік
кешеннің негізгі мақсаты- ... ... және ... өнімдермен
қамтамасыз ету.
Агроөндірістік кешенді құру төмендегідей қажеттіліктерге байланысты
туындайды:
* ¥сақ ... ірі - ... ... Аймақтарда қайта өңдеу өнеркәсіптерін ұйымдастыру;
* Тұтынушыларға дайын өнімдерді сату ... ... ... ... ... ауыл ... жұмыспен қамтамасыз ету мүмкіншіліктерін де ұмыспау керек.Ауыл
адамдарының еңбек етуге құштарлығы жетіліп артылады, сол ... ... - осы ... ... үшін ... ... ... қалау.
Жерге жеке меншік ауылдағы нарықтық қатынастарды ... ... ... ... өзіне ыңғайлытәсілде қалады, яғни жерді сатып
алуға немесе жалға алуға болады.Жердің құлын өлшеу әдісі мен ... тек қана ... ... істейтіндерге берілуі керек.Үстіміздегі
жылдың 27-тамызында Парламент қарауына Жер ... ... ... ... мына ... ... ... жерді пайдалануға 49 жылға құқық берілді.Шетел
азаматтары жерді жалға 10 жылға пайдалануға мүмкіндік ... ... ауыл ... арналған жерлер жалға ақылы
түрде беріледі және аманат есебінде оның ... алу ... ... ... ғана пайдаланылады;
- үшіншіден, жер төлемдерінің бір ғана пайдаланушының қолында
ғана шоғырланып қалмауы үшін, бір адамға берілер жер ... ... ... ... ... үшін жер ... жер қоры мен әкімнің
арнайы қорынан бөлінеді.Жеке меншікке алу немесе жалға пайдалану
мүмкіндігі ұлғайған соң, аул өз ... ... кету ... ... жылдап ойлай бастайды.Екінші жағынан, жерді сатып
алу барысында теңгермелік принципке сақталына ма?
Қазақстандағы жердің 67 % пайызы мол, ... ... сор ... олигархтың әлі бөліске салмаған бір ғана нысан болса, ол
жер болып табылады.
Суды пайдалану мәселесі жермен тығыз байлансыты. Село тұрғындары ... ... тым ... ... ... ... су ... ұйымдастырушы
ұйымдар каналдар мен су құрылыстарын ... ... ... ... ... өткізуді дұрыс жолға қоя алмай
отыр.Ол үшін қаржы тартудың мемлекеттің бағдарламасын жасап, бұл ... ... ... мен отандық инвесторларды тарту қажет.
Кенжелеп қалған селолар ... ... ... ... тұрғындарын таза аудандағы орналасқан, құнарлы
жері мол, ... ... ... бар, ... ... ... ... аудандардағыдай қамтамасыз етудің болашағы зор.
Үкімет бірінші кезекте осындай аудандарды қаржыландырады.Сонымен ... ... де ... ... ... село ... тек ... сонымен бірге көршілес отырған құнарлы жерлері бар елді ... ... ... ... ... ... ... жақсы әлеуметтік
жағдай жасаған және жұмыс істеп,отбасын асырауға мүмкіншілік беретін
аудандарға ... ... ... жер ... сол ... ... ... анықталады. Негізгі көрсеткіш
есебінде ауданның экономикалық жағдайы мен оның қуаты алынады.
Өнімнің сапасы ауыл ... ең ... ... ... ... ... болашағымыз ішіп-жеген
тағамымызбен ... ... ... ... ... ... ... өткір қойылып отыр.Осыған сай бұрынғы кездері
жинақталған ... және ... ... мол және ... мен ... саласындағы бүкіл тәжірибелі ... бір ... ... стандарттар мен технологиялық шаралармен жұмыс жасау
сапасын арттыру және жақын ... оны ... ... ... ... ... ... жүргізіліп жатыр, жақында
"Ветеринария туралы" Заң қабылданды. Бұл дегеніміз - ... ... ... ... ... жайлы мәселе бүгінде әлемнің барлық елдерінде
көтерілуде Қазіргі таңда ауыл шаруашылығы шығарған ... ... ... ... ... ... қайта өңдеу өндірісін жолға қою да керек
күттірмес дүние.Ол үшін ... ... беру ... ... қолы ... сәйкестендіріп, техника мүшелігін одан арқылы өлімнің өз құнын
арзандаттыруға қол жеткізуге болады.
Болашақта ... ... ... әр бір ... ... және қызмет
өндірушілерінің экономикалық іс- әрекетіне ... ... ... ... ... ... салық салуда салықтардың екі тобын белгілеу тиіс:
1) тікелей немесе шартты тұрақты ( ... ... ... ... үшін ... ... қызмет түрлеріне
салынатын салықтар)- бұл салықтар өндіріс көлемінің ұлғауюына
қарай салықтық басымды төмендетуге мүмкіндік береді;
2) шартты ауыспалы (жаңама) салықтар ... ... ҚҚС, ... ... ... ... қолдана отырып тауар
өндірушілердің экономикалық нәтижелерін теңдестіру керек.
Мемлекеттің аграрлық ... ... ... ... ... тең экономикалық жағдайларын қамтамасыз етуге бағытталуы
тиіс, яғни шаруа қожалықтарының тиімді ... ... ... ... агросекторындагі салық саясаты келесі функцияларды атқаруы
тиіс:
1) әр ... ... ... және ... ... ... ... қызмет ететін барлық
а/ш тауарларын өндірушілері үшін бірдей экономикалық жағдай
жасауы ... ... ... ... ... ... ... болуын қамтамасыз ету тиіс;
3) агросектордың даму қарқынын ... және ... ... ... ... көмегімен а/ш өндірушілердің арасындағы тек айырмашылық
реттелуі тиіс емес, ... ... ... ... ... жерлерді
жақсартуға және басқа да мемлекеттік реттеу іс-шараларына ... ... ... ... ... ... бір бөлігі есебінен қаржыландырылуы
тиіс.
Демек, а/ш секторында салық салудың ... жер ... ... ... ... ... ... жағдайында жер саясатының жетілдірілуі
Қазіргі таңда бүкіл Қазақстан халқын ... ... ... - ол ... жеке ... ... қалыптастыру жағдайы.Республика
Президентінің 2003 жылғы сәуір айында Қазақстан халқына арнаған жолдарында
ауылды түлету мен ауыл шаруашылығын өркендету бағытында ... ... ... ... ... ... серпіліс туғызғаны анық.
Ауылды өркендетудің басты факторы өнеркәсіп кешенін тұрлаулы, әрі
серпінді дамытудың негізі- жер қатынастары ... ... ... отыр.
Қазақстан Республикасы Жер кодексінде жерді ... ... (49 жыл) ... беру немесе жеке меншікке бірден сатып алу және де
жер құнын бірнеше жылда бірте-бірте сатып алу деп ... ... ... ... да табиғи объект ... ... ... ... ... ... экологиялық
пайдалану құқығына экологиялық сипат, мазмұн береді.Жердің ауыл шаруашылық
өндірісінің мәңгілік құралы болуы да оның ... ... ... заңы ... табиғи заңдылықтарын қоғам өміріндегі маңызын
ескере отырып, жер ... ... ... ... ... мәні бар ... ерекше санатқа жатқызып, басқа
жерлерден оқшаулап, тек мемлекет меншігі ретінде қарауы, оның экологиялық
мазмұнын айқындай түседі.
Заңның жерге ... ... ... ... ажырамас бөлігі,
жалпы ұлттық игілік ретінде шаруашылыққа пайдалануға жатпайтын ... ... ... ... ... ... емес.Ерекше
қозғалатын табиғи аумақтардың жері заттық ... ... ... ресурстың өзіне де жатпайды.
Жердің табиғи ресурс ретіндегі функцияларды жер қорын ... ... мәні бар ... ... орай, жер қоры ауыл
шаруашылығының арналған жерге, елді ... ... ... байланыс, қорғаныс, өзге де ауыл ... ... ... жер қоры ... ... ... заттсыз
құқық ретіндегі жалпы объектісіне, ал жер ... ... ... ... ... ... мүліктік қатынастардың өзара
байланыстылығы, ... ... ... ... ... ... мазмұнын құрайды.
Ғылыми әдебиетке жер режимінің жарты ғасыр бойы жердің құқық объектісі
ретіндегі сипатын айқындайтын негізгі теориялық түсінігі ... ... ... ... ... жер ... бөліктерінде заттсыз
құқықтарды жердің құқықтық режимінің ... ... ... қазірде
толық негіз бар.
Элементтердің бір-біріне күрделі әсерінің нәтижесінде, ... ... олар жаңа ... ... ие ... ... ... қорғау мақсатында әртүрлі міндеттер ... ... зиян ... ... ... ... кезегіне оргай,
жерді қорғау саласындағы міндеттер жерді пайдалану, билік ету ... әдіс ... ... ... анықтауда қиыншылықтар
туғызады.Қазіргі кездегі жер қатынастары ... жер ... ... қазіргі кездегі бал бонитет пен ... ... ... ... ... ... анықтайтын жер салығы өндіріс
факторы ретінде жердің бағасын көрсетпейді.нарық ... жер ... ... агроклиматтық шарттар емес, сонымен бірге экономикалық ... ... ... олар:
- Өндіріс құрылымы, бәсекелестің күрделі жағдайын да басқарушының
қызмет ету қабілетідехникалық ... ... және ... ... және басқа маңызыды факторлар.Олардың ауыл шаруашылық
кәсіпорындарына жекеше пайдаланудың қажеттілігі пайда болады.
Осыған байланысты, әр ... ... ... үшін жердің бағасы жеке
түрде анықталуы қажет, жер салығын төлеу үшін оның ... ... ... ... ... ... заказдары бойынша
жүргізілуі керек.
Экономика математикалық үзлгі жүйелік талапатарды жүзеге ... ... ... ... және талдау құралы ретінде жүреді.Үлгінің
жүзеге ... ... ауыл ... ... екі ... бағаны
көрсететеін оптималды шешімдер жатады.
Жер құны анықталуының жалпы схемасын былай көрсетуге болады.Бағалау
үшін белгілі бір математикалық ... ... ... ... ... нәтижесі арқылы кәсіпорын бағаланатын ... Бұл ... ... ... жер ... ... үшін ... бағасын анықтауға мүмкіндік жасайды.
Осыған байланысты ... ... ... 0,1 % ... ... ... ... жер салығын орнату ұсынысын жасауға
болады.Бұл есеп ... ... ... жер ... ... жер
бағасын анықтаудағы тәжірибелік есептерді жүргізуге қолайлы жағдай
тудырады.
Бірақ та мынаны атап айту ... ... ... барлық түрлері
бойынша ауыл шаруашылық өндірісі пайдасыз бөліп ... ... ... ... жер ... көп тобына жер салығын
немесе ... ... ... ... ... жасау алмайды.Осыған
байланысты қазіргі жағдайда ... ... салу ... ... ... ... мөлшерін анықтаған кезде ... ... ... ... ... ... ... қаматамасыз етуіне дейінгі
пайдасы мемлекеттік салықтардан босатылуы тиіс және оның пайдасы өндірістің
қайта өрлеуі мен ... ... ... да салықтардан бас тарту
мүмкіндігі туады.
Жеке реформа фермерлер мен ауыл шаруашылық кәсіпорындар жобалық күшке
ме болашағынша жер ... ... оның ... ... ... ... ... сақтау, әлеуметтік - мәдени және тұрмыс
мекемелер қызметінің ... ... ... ... ... негізгі тобының жобалық күшке біртіндеп шығуына
байланысты оларға жер салығының ... ... ... ... кәсіпорындарында басқа ешқандай салықтар болмауы қажет.
Қосымша салық жер немесе ... ... ... ... ... қосымша пайда алатын жер иеленушілерінен, инвестициялық
компаниялар және қозғалымсыздықты сатумен айналысатын ... ... ... байланысты жер және мүлікті сатуға мәжбүр
болған жер иеленушілер бұл ... ... ... себеп: негізгі
қызметкердің қайтыс болуы немесе оның жұмыс істеу қабілеттілігінен айырылуы
,отбасының мәжбүрлік көшіп кетуі және т.б. Жаңа ... ... мен ... ... қаржы,материалды және кадастрлық ... ... ... ... ... салықтың
ауыртпашылығын көтеру арқылы бюджет дотацияларының берілуіне көп көңіл
бөлінеді.
Шетел мемлекеттерінің ... ... ... ауыл ... ... қамтамасыз ету мақсатымен кіші кәсіпорындарға көп
мөлшерде ... ... ... ... мен
инвестициялардың бөлінуін біздің қазіргі кездегі ауыл шаруашылық өндірісі,
агроөнеркәсіп кешені, қайта өңдеу ... ... ... ... бұл
жүйелердің дамуы дамыған елдерге қарағанда артта қалып отыр.
Агроөнеркәсіп кешенінің жаңа ауыл шаруашылық кәсіпорындары ... ... ... ету ... еретерек тиімді және кең ақпараттық жүйелі
қалыптастыру қажет.Бұл жүйе басқа сыртқы ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... агроөнеркәсіптік кешенінің ақпарат кеңістігіне қалыптастыру
үшін, ақпарат ... ... ... қажетті ғылыми-әдістемелік
және техникалық базаларын дамытуға бағыттанған. Мемлекеттік саясатты
қалыптастыру қажет.
Ауыл шаруашылығы ... ... ... алып ... ... ... қолдану керек деген сауалға сарапшылар мен ... ... ең ... ... ... май өнімдерін арзандату (56,0)
қажет деп ... ... 8. ... шығу жолдары
1) 56.6- жанар май бағасын төмендету
2) 43.2 ¥зақ ... ... беру ... ... 42.8 Ауыл ... ... өндірушілерге жеңілдігін беру
4) 38.4 ауыл шаруашылығы ... алып ... ... ... 35.9 шағын көлемді қымбат емес ... ... ... 33.5 ауыл ... ... ... әкелуге тыйым салу
7) 31,5 сумен қамтамасыз етуді жақсарту
8) 30,9 ауыл шаруашылық өнімдерін өткізуге ... 30,1 ауыл ... ... ... күшейту
10)22.3 ауыл шарушылық өнімдерін тасымалдау арзандату
11)20.3 аграрлық салаға инвестициялар әкелу
12)16.7 ... ... ... ... ауылды жерлерге ... ... ... шараның маңыздылығын шаруа қожалықтары басшыларының 72,2 %,
ауылдық округтер әкімдерінің 62,8 % Парламент ... 60,0 % ... ... ... өкілдерінің 58,1 % -і атап көрсеткен.
Екінші орында ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерге ұзақ ... 43,2 % бөлу ... ... ... ... ... 66,7 %,
фермерлер мен шаруалар 58,1 % ,бұл мәселенің маңыздылығы жағынан ... ... ... басқару органдыраының өкілдері 60,0 %, шаруа
қажылықтарының басшылары 45,8 % ... ... ... ... ауыл ... ... ... жетілдіру 43,8 %
шарасы. Салықты жеңілдету маңызды шара ретінде республиканың ... ... Ал ... ауыл ... ... ... бұл шара аса ... болып саналады.Шаруа қожалықтарының басшылары
үшін маңызды шаралар ... ... ол ... ... ... ... шаруалар бірлестігінің өкілдерінде ол сумен қамтамасыз ету шекарасымен
қатар төртінші орынды иеленді.
Төртінші орында- ... ... өз ... ... ауыл
шаруашылық жерлерін мемлекет шешіміне қайтарып алудың құқықтық нормаларын
38,4 % белгілеу ... бұл ... ... үшін өте ... ... ... ... факторы ретіндебұл шараның облыстық 62,2 %,
ортамыз ... ... ... -58,3 %, парламент депуттары-53,3 %,
және аудандық округ әкімдері 46,5 % көрсеткен.
Бесінші орынды ... емес ... ауыл ... техникасымен
қамтамасыз ету шарасы ... %, ... ... % және ... -46,9 % ... бұл ... ... атап өткен.
Кәсіптік тұрғыдан қарағанда, техникамен қамтамасыз ету мәселесінің
ауыл шаруашылық өнімдерін өндірушілер үшін аса ... рас. ... ... ... ... Агентігінің 146 ауыл шаруашылығы
кәсіпорындары мен 15 шаруа ... ... ... ... ... және белсенділікті шектеуші фактордың бірі ретінде
материалдық ... ... ... ... ... жағдайларын өте төменгі дәрежеде деп бағалап отырып, зерттеуге
қатысушылар ауыл шаруашылығы техникасының жетіспеушілігін атап өткен.
Атап айтқанда, оңтүстік аймақтар үшін сумен ... ету ... ... ... ... үшін, сырттан ауыл шаруашылығы
өнімдерін тасымалдауды арзандату, солтүстік Қазақстан, ... ... ауыл ... ... ... ... ... аталған шаралардың басым көпшілігі, 2003-2005 ж ... ... ... ... үш ... бағдарламасына
енгізілген.
Социологиялық зертету нәтижелері ауыл ... ... ... институтын қалыптастыру мәселесіне сарапшылардың негізінен оң
көзқараспен қарайтындығының көрсетеді.Жерді жеке ... беру ... ... ... соны ... сан ... жолдары мен түрлерін
ұсынады.Олардың пікірлерінің ... ... ... халқының тағдырына
қатысты болып отырған бұл мәселенің өткірлігін айқындайды.
Қорытынды
Нарық жағдайында жер ... даму ... мен ... жүргізілетін жер реформалары негізінде жердің пайдалануына
төлемдердің енгізілуін талап етеді.Осыған байланыты жер ... ... жер ... ... ... ... жер салығын объективті түрде үшін ... ... ... ... ... оның табиғи экономикалық жағдай және
әртүрлі санатты ... ... ... ... Жер ... онша көп ... оның ... әлі де дұрыс анықталмауда.
Жердің құнын анықтайтын базалық ставкалар ... 1998 ... ... ... ... ... жер құнарлдығы және
экономикалық жағдайлар өзгертіліп отыр.Жалпы айтқанда оның ... ... ... ... әр ... жер учаскелерінің қайта
есептеу қызметін жүргізу қажет.
Жердің ақшалы бағасын ... үшін ... ... ... ... ... оның негізін сапысы бірдей учаскелердің сату,сатып
алу негізінде ... ... ... ... құрайды;
* шығындық - жердің пайдалануындағы шығындардың есептелуі
жатады;
- пайдалық - жер ... ... ... ... мөлшеріне негізделеді.
Жердің нақты ақшалы құнын анықтау,оның нарық айналымына ... ... ... жерге меншіктің қорғалуы мен бекітілуіне, жер
нарығының одан әрі дамуына бағытталады.Бұл өз жағынан жердің ... ... ... қорының нашарлауына байланысты әр жер учаскесінің пайдаланылуына
қатал бақылау орнатылуы ... және жер ... ... ... ... ... етіледі.Жердің нарықты айналымын шектейтін
механизмдердің жүзеге асырылуы қажет.Бұл өз ... ... ... ... ... ... орнатуға мүмкіндік етеді.Жердің бөліну
кретериіне оның пайдалануы мен иелену жүйелерінің экологиялық қауіпсіздігі,
оның әлеуметтік және ... ... ... ... арқасында оның тиімді және үнемді пайдалануы жүреді.
Жер қатынастарын реформалау жолдарын түзету кезінде ең ... ... ... ... ... бөлу қажет, өйткені олар бюджеттің
кіріс бөлігінің қалыптасу көзі ... ... және бұл ... ... ... және тиімді пайдалану үшін бағытталады.Жер төлемдерінің
жаңа жүйесін ... ... ... ... өнім ... кадастр мен монитарингті жүргізу және тағы ... ... ... ... қамтамасыз етеді.Сондықтан, жер
қатынастарын реформалау кезінде ең ... жер ... ... ... ... мөлшері жердің сапасына, орналасу тиімділігіне, сумен,
қамтамасыз етілгеніне және пайдалану бағытына байланысты нақты принциптерге
негізделеді.Олар, біріншіден, салық ... ... ... ... ... ... мөлшері шаруашылық нәтижесіне байланысты емес,
үшіншіден, жер салығы жердің бір өлшеміне жыл сайынғы ... ... ... ... ... ставкасын Қазақстан Республикасы ... ... жер ... және ... жер ... шамасын үлгіге сәйкес жергілікті өкілетті ... ... ... 20%-ке өсіруге немесе кемітуге құқығы
бар.
Жер салығынан түскен қаржы жерді прайдалануды ... ... ... ... ... ... пайдалануға
ынталандыруға және аймақтық дамуына жұмсалады.
Салықтан басқа топырақтың құнарлығы кемітілгенде және оның. беті
бүлінгенде ... ... ... және айып
төлемдері алынады.Төлем ... ... ... ... және ... ... өзгертілгенде
арнайы әдістеме бойынша анықталады.
Қазіргі кезде жер нарығы,халықтың ... ... әлі ... жер ... ... ... ... әкеле
алмайды.Бірақ та аталмыш заңның қабылданылуы нарық белсенділігін сөзсіз
арттырады.Сонымен ... ... ... ... ... ... ... меншік құқықтары
айқындала түседі.Айналымға жердің қосымша учаскелерінің түсуіне байланысты
және жер салығының ... ... ... ... барлық
деңгейдегі бюджет түсімдері көбейе береді.Жер соғымының ставкасының ... ... ... ... әсер етеді,сонымен қатар ... ... жер ... ... да ... жер ... мөлшері жер иеленуші үшін қосымша шығындарды туғызбайды. /20/
Нарық қатынастары жағдайында жер салығын жетілдіру ... ... ... ... қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
-Жердің тиімді пайдалануының экономикалық механизмін ... ... ... ... ... Ол ең ... ... жерді жалға беру, жер нарығы оның бағасы, меншік формасы және т.б.
қамтиды.
-Нарық экономикасы ... жер ... жер ... ... төлемді пайдаланылуы жүйесінің қызметіне байланысты мәселелер ерекше
орын алады.Жерге төлемдер жер ресурстарының үнемі пайдалануын қамтамасыз
ету үшін ... және ... ... ... шараларын жүргізу үшін
бюджетті қалыптастырады.
-Қазіргі кезде жер реформасының негізігі мақстаы жер қатынастарын одан
әрі дамыту,жер нарығын ... үшін ... ... ... ... ... және жер ресурстарын тиімді және ... ... ... ... жер ресуртарының қазіргі кездегі
пайдалануының талданылуы, жер ... ... ... ... ... бірге жер нарығының экономикалық реттеу қажеттілігі ... ол өз ... жер, ... ... ... ... ... қатынастарының даму барысында жер-меншік ... ... ... ... ... кезде ғылым және техника
күштері жердің құнды бағасын анықтауға бағытталуы тиіс, ... ... ... жер ... тиімді мөлшерін белгілеуге мүмкіндік
береді.
Қазіргі шаруашылық ... ... ... ... ... ... Жер ... жердің өнімді қабілеттілігне
және шаруашылық қызметтің нәтижесінің ... ... ... ... ... ... үшін Елбасының жеке қадағалауымен Үкіметтің жасап
жатқан бағдарламаларын ... ... ... егіншілік, су шаруашылығы
туралы түйінді мәселелерді таратты. ... ... ... ... ... ... ... айтты.
– Ауыл шаруашылығына Үкіметтің беріп жатқан орасан көмегін әрбір шаруаның
қалтасына басы бос ақша салып беру деп ... ... – деді ... – Өркениетті халықтарда “Балаңа балық берсең бір күндік азық, ал
қалай балық ұстауды ...... ... ... ... бар. ... ұстап отырған бағыты осы.
Ауыл шаруашылығын сапа жағынан өркендетумен қатар өндірілген ... ... ... ... ... Шетелдегідей алып зауыт, фабрикалар
Қазақстанда да жұмыс істейтін болады. Сонда ғана біз дамыған 50 мемлекеттің
қатарына еркін кіре ... ... ... ... ... ... ... ҚР Презмденттінің «Жаңа әлемдегі жаңа ... ... ... ... «Бәсекелестік Қазақстан, бәсекелестік экономика, бәсекелестік хал
үшін», ҚР Президенттінің ... ... ... ... Жер ... ҚР ... ... Қазақстан. -2001-31 қаңтар
5. Худяков А.Н. Налоговая система РК.-Алматы, 1998-212 ... және ... ... ... да ... төлемдер
туралы: Салық Кодексі.-Алматы: Юрист, 2002-230 б
Экономоикалық теория: оқулық құралы/ Я.Ә. Әубәкіров, ... Ф.Н. ... ... 1999-280 ... ... қатынастары және құқық // АПК-экономика,
басқару -2000.-Ы 8 -14-20 б
Сейфуллин Ж. ... жер ... Каз НИИ ... 2000-227 б
Плотников В. Жер ... ... ... // АПК-
экономика, басқару -2000. N 5-64-69 б
Подольский Л.Қазақстан Республикасында жер ... ... ... // ... мен нәтижелер. -1999- №1. -
22-27 б
10. Берсаев А.Шетелдердегі жердің бағалану тенденциялары ... -2000. -№ 12.-4-5 ... ... ... Е.К. Налоги развитых зарубежных
государств. -Алматы: Қаржы-қаражат, 1997.-35 ... ... ... ... ... ... анықтамалық. -Шымкент, 2000
13. Қосанов Ж. Жер ... даму ... ... ... // ... -№3.-38-40 б
14. Заңды тұлғаларға салық салудың ... ... ... Заң.- ... ... ... А. ... жер салығы: тәжірибе, мәселелері//
АПК - экономика, басқару. -2000. N 12. -16-19 б
16. Ерманова А.А. Налоговая ... ... ... и ... ... 1999-133 с
17. Аттаханов Қ. Басты міндет-ел экономикасын сауықтыру //
Қаржы-қаражат -2002 -№ 7-3-9 б
18. Назарбаев Н. ... -2030: ... ... өсіп-
өркендеуі, қауіпсіздігі және ... ... ... ... ... ... ... Алматы, 1998.-32 б
19. Қазақстан Республикасында 2002-2003 ... ... ... ету ... // ... жер ресурстары.
2000. № 2-26-29 б
20. Жер қатынастарын реттеудің жаңа өлшемдері // Заң -2001-
№4-14-19 б
Зинец Н. Ауыл ... жер ... ... 6
Еркінбаева Л. Жер реформасы: міндеттері мен принциптері
// Заң -1999-№7-19 б
Дюсембеков З.Оспанов Б. ... ... ... ... ... журналы-2000 №2-32
б
Дәулетбеков Б. Экономика-математикалық ... жер ... ... // қаржы - қаражат -2000- №11-62-68 б
Қоңтарбеков Г. Жерді жекешелендіру ... ... 2002- № 6-87-90 ... И. ... жеке ... шаруашылық
тиімділігінің негізі// аграрлық ғылым -2000- №7-35 б
Сабирова А. Григорук В. Қазақстан Республикасындағы жер
қатынастары - Алматы 2001-299 ... 3. Жер ... ... ... // ... ... -2000- №5-22-28 б
Гкачук С. Жер ресурстарының ... ... ... 1998-77 б
Қазақстан Республикасының жер қоры// Қазақстан жер
ресурстары 2000-№ 1-27-28 ... В. Жер ... ... // ... ... б
Милосердова А. Жер өзгерістерінің моделі // экономика
2000-№3-29-32 ... ... А. ... ... экологиялық
құқық.Алматы: Жеті жарғы 1995-16 б
34. Бобров В.О. ... за ... ... продукции // Нологовый эксперт -2001 №6-с-15-17
35. Финансы РК : Ежегодный статический сборник ... ... А.Д. ... ... ... ... // саясат 2002-№4- с 99
37. Қаражан С. Дамудың бір кепілі салық/заң және заман-2002
№4-47 б
38. Худяков А.И. Налоговое права РК.Алматы: Жеті ... ... ... ... Б.Ж. Жалпы мемлекеттік салықтар: Оқу құралы -
Алматы: Экономика 1997-134 б
40. Сигарев М.И. Финансово-кредитный ... в ... ... // Проблемы агрорынка, 2004г. Алматы, С. 31-36
41. Сигарев М.И. Экономический механизм государственного регулирования ... ... ... // ... ... 2004г. ... С. ... Налоги в рыночной экономике. - М.: Знание, 1993.
43. Налоги: Учебное пособие /Под ред. Д.Г. ... - М.: ... ... ... ... Г.И. Основы рыночной экономики: Учебное пособие для вузов. -
М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1996.
45..Экономика: Учебник/Под ред. доц. А.С. ... 2-е изд., ... ... - М.: ... БЕК, ... ... в Казахстане./ Учебное пособие- Алматы:»LEM»-
2002г.
Интернет сайттары:
1. www.stat.kz.
2. www.mf.minfin.kz.
3. www.nalog.kz.
4. ... ... ... К.К.. ... регулирование агросектора. Банки
Казахстана.2004, №9, 30-31 б.
-----------------------
І кезең
(1990-1993)
«Жер кодексі», «Жер реформасы», «Жер ... ... ... т.б. ... ... ... ... сұрақтарын реттеу», «Жер қатынастарын жетілдіру
туралы» Президенттің жарлығы қабылданды
ІІІ кезең
(1995-2000)
«Жер туралы» заң күші бар ... ... ҚР ... ... қабылданды
Жер пайдаланушылардың негізгі құқықтары, нормалары анықталды
Кейбір жер санаттарына жеке ... ... ... туралы » Заң қабылданды
Заңды тұлғалар үшін (АШӨК, ШШС,АҚ)
Жеке тұлғалар ... жер ... ... балл бонитеті негізінде анықталатын жер салығы
Барлық салықтар сомасының 20 %
Жердің бағалау құнынан 0,1 % ... ... ... ... ... ... салынатын салық
Әлеуметтік салық

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жер кадастры81 бет
Жер салығы – тұрақты не уақытша пайдалануға берілген жер телімі6 бет
Жер сілкінісі - қаҺарлы зілзалалық кездейсоқ құбылыс7 бет
Қазақ жері туралы ерте кездегі географиялық мағлұматтар78 бет
Жер сілкінсе, жағдайымыз не болмақ? Мекемелер мен мамандар ойлары3 бет
Менеджер болуы керек..4 бет
Қазақстан Республикасын жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару14 бет
Қазақстан Республикасындағы жер кадастрын нормативті - құқықтық реттеу10 бет
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь