Нарықтық экономика жағдайында инвестициялар

Кіріспе
І Тарау. Нарықтық экономика жағдайында инвестициялардың теориялық негіздері
1.1. Инвестицияның экономикалық мәні, оның теориялық негіздері мен механизмдері
1.2. Инвестицияны тарту механизмінің факторы мен қағидалары
ІІ Тарау. Қазақстан Республикасының инвестициялық саясаттың қазіргі жағдайын талдау
2.1. Қазақстан кәсіпорынның инвестициялық инновациялық жағдайын талдау
2.2. Өңдеу өнеркәсіпті индустриалды инновациялық даму бағдарламасын жасау
ІІІ Тарау. Қазақстан Республикасында инвестициялық саясаттың даму бағыттары
3.1.Инвестиция және инновациялық әлеуетті көтеру
3.2. Техника.технологиялық базаны жетілдіру жолдары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Соңғы жылдары Қазақстанның инвестициялық саясаты тұрақты экономикалық өсу мен бәсекеге қабілеттілікті арттырудың негізгі жолы болып табылады. Қазіргі таңда халық шаруашылығын реформалаудағы маңызды міндеттердің бірі инвестициялық қызметтің белсенділігі және экономиканы сауықтыру мен дағдарыстан шығу талаптарға жауап бере алатын оның жаңа механизмдерін жасау болып табылады.
Нарықтың экономикалық ерекшеліктерін ескере отырып, экономикада инвестицияның саясатты қалыптастыруды әлемдік технологияларда және менеджмент пен маркетингін озық әдістерін қолдануға негізделген. Оның механизмдерін қалыптастыруды ең тиімді инвестициялық жобаларды нарықтық механизмдер арқылы дайындау ғылыми және тәжірибелік тұрғыдан өзекті мәселе болып табылады.
Экономиканың өсуі инвестициялық қызметтің белсенділігіне байланысты. Сондықтан, қазіргі таңда еліміздің жекелеген аймақтарында экономика саласының алдында тұрған негізгі мақсаты құрылымдық және инвестициялық саясат жүйелерінің барлығына қайта қаралуын талап етеді.
Бірақ өз кезегінде инвестициялық саясат, ұдайы өндірістегі қаржылық және материалдық активтер дәрежесі оның инвестициялық тартымдылығын анықтайтын факторы негізінде еліміздің экономикалық жағдайына байланысты болып келеді, яғни бұл инвестициялардың нарықта инвестициялық стратегияны дайындауды есепке алу факторы болып табылады.
Қазақстан Республикасының инвестициялық саясатқа үлкен мән беруде. Сол себептен, экономикаға инвестицияны тартуды ынталандыруда отандық өндірістердің тауарларын нарыққа шығару мәселелерін шешу мен тиімділігін арттыру мақсатында механизмдер дайындау керек.
ҚР экономикасының дамуына инвестициялық саясаттың қазіргі жағдайын бағалау мен тиімді жұмыс істеудің экономикалық механизмдерін айқындап және зерттеу тақырыбын таңдауға негіз қалайды.
Дипломдық жұмыстың мақсаты.
ҚР аймағында инвестициялық саясаттың экономикалық механизмі мен тиімді қызмет етуінің теориялық және тәжірибелік тұрғыдан негізін анықтау болып табылады.
Дипломдық жұмыстың міндеттері. Осы дипломдық жұмыстың мақсатына сәйкес зерттеудің келесідей міндеттері анықталады.
Нарықтық жағдайда инвестициялық саясаттың қалыптастыру түсінігі:
- Нарықтық экономикаға инвестиция тартудың шетелдік тәжірибесін және оны Қазақстан экономикасына пайдалану мүмкіндіктерін талдау.
- Экономикаға инвестиция тартудың мақсаттылығын негіздеу.
- ҚР инвестиция тартуды ынталандыру механизмдерін келешекте жетілдіру жолдарын қарастыру
- Индустриалды-инновациялық дамытудың мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері.
Диплом жұмыс Кіріспеден, 3 тараудан, Қорытындыдан, 11 кестеден, 4 суреттен тұрады.
        
        Мазмұны
Кіріспе
І Тарау. Нарықтық экономика жағдайында инвестициялардың теориялық
негіздері
1.1. Инвестицияның экономикалық мәні, оның ... ... ... ... тарту механизмінің факторы мен қағидалары
ІІ Тарау. Қазақстан Республикасының инвестициялық ... ... ... ... кәсіпорынның инвестициялық инновациялық жағдайын талдау
2.2. Өңдеу өнеркәсіпті индустриалды инновациялық даму бағдарламасын
жасау
ІІІ ... ... ... ... ... даму
бағыттары
3.1.Инвестиция және инновациялық әлеуетті көтеру
3.2. Техника-технологиялық базаны жетілдіру жолдары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Зерттеу тақырыбының ... ... ... ... ... ... ... өсу мен бәсекеге қабілеттілікті
арттырудың негізгі жолы болып табылады. Қазіргі ... ... ... ... міндеттердің бірі инвестициялық қызметтің
белсенділігі және экономиканы сауықтыру мен ... шығу ... бере ... оның жаңа ... ... ... табылады.
Нарықтың экономикалық ерекшеліктерін ескере отырып, ... ... ... ... ... ... пен ... озық әдістерін қолдануға негізделген. Оның
механизмдерін қалыптастыруды ең тиімді инвестициялық ... ... ... дайындау ғылыми және тәжірибелік тұрғыдан өзекті мәселе
болып табылады.
Экономиканың өсуі инвестициялық ... ... ... ... ... ... жекелеген аймақтарында экономика
саласының алдында ... ... ... ... және ... ... барлығына қайта қаралуын талап етеді.
Бірақ өз кезегінде инвестициялық саясат, ұдайы өндірістегі қаржылық
және материалдық активтер ... оның ... ... факторы негізінде еліміздің экономикалық жағдайына байланысты
болып ... яғни бұл ... ... ... стратегияны
дайындауды есепке алу факторы болып табылады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... мән ... себептен, экономикаға инвестицияны тартуды ынталандыруда отандық
өндірістердің тауарларын нарыққа шығару ... шешу мен ... ... ... ... ... экономикасының дамуына инвестициялық саясаттың қазіргі жағдайын
бағалау мен ... ... ... экономикалық механизмдерін айқындап және
зерттеу тақырыбын таңдауға негіз қалайды.
Дипломдық жұмыстың мақсаты.
ҚР аймағында ... ... ... ... мен
тиімді қызмет етуінің теориялық және тәжірибелік тұрғыдан негізін анықтау
болып табылады.
Дипломдық жұмыстың ... Осы ... ... ... ... келесідей міндеттері анықталады.
Нарықтық жағдайда инвестициялық саясаттың қалыптастыру түсінігі:
- Нарықтық экономикаға инвестиция тартудың шетелдік тәжірибесін және
оны ... ... ... мүмкіндіктерін талдау.
- Экономикаға инвестиция тартудың мақсаттылығын негіздеу.
- ҚР инвестиция тартуды ынталандыру ... ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеудің өзекті
мәселелері.
Диплом жұмыс Кіріспеден, 3 тараудан, Қорытындыдан, 11 ... ... ... ... Нарықтық экономика жағдайында инвестициялардың теориялық негіздері
1.1 Инвестицияның экономикалық мәні, оның теориялық негіздері мен
механизмдері
Нарықтық экономиканың дамуы шаруашылық ... ... ... ... ... екіншіден, өзгермелі ... ... ... ... ... ... талап етеді. Жалпы
қоғамның және жеке шаруашылық тұлғалардың дамуы ұлттық табыс өсімін
қамтамасыз етуде ұдайы өндірістің материалдық құндылықтарына негізделеді.
Осы ... ... ... ... бірі ... ... болып
табылады.
Ивестициялар - бұл ақшалай құралдар, мақсатты банк салымдары,
пайлар, акциялар және басқа құнды ... ... ... ... сол ... ... ... нысанына
салынатын несиелер, кез келген мүлік құқығы, интеллектуалды құндылықтар
және тағы да басқа пайда алу ... ... ... ... нысан барлық салалар мен халық шаруашылығы
салалары бойынша ... ... ... және ... ... құнды
қағаздар, мақсатты қаржы салымдары, ғылыми-техникалық өнімдер, сол ... ... және ... ... құқығы болып табылады.
Инвестициялық қызмет инвестиция нарығында жүзеге асырылады, ол өз
кезегінде ұдайы ... ... ... ... қаржы салымын,
қозғалмайтын нарықты, құнды қағаздар нарығын, интеллектуалдық құқық және
меншік ... ... жоба ... қамтитын жеке бөліктерден
тұрады.
Инвестиция нарығының жағдайы және оның бөлігі сұраныс, баға, ... ... ... ... өз бөліктерінде инвестиция
нарығының ... ... ... ... ... ... отырады.
Инвестиция нарығында нарық коьюнктурасын зерттеу әсіресе,
инвесторлар үшін маңызды. Бұл тәуекелділік себебінен келген төмен
табыс ... ... ... жоғалуына байланысты
болады. Барлық нарықтағы сияқты, инвестициялық нарық бөлігі дамудың
төрт негізгі сатысымен коньюнктуралық көтерілу, коньюнктуралық
тойтарыс, тұрақтылық кезеңі, ... ... ... ... үшін ... ... құрамының сатылары бірдей емес
(кесте 1)
Кәсіпорын ... ... ... ... үшін оның
мониторинг жүйесін құру керек. Әлемдік тәжірибеде инвестиция ... ... ... дамыған, әрдайым инвестицияланатын нысанның рейтингісі
жарияланып отырады. Біздің елде бұл тәжірибе енді ғана даму ... ... ... ... ... инвестициялық
ахуалын бағалауға бағытталған және келесідей болжамды зерттейді.
- жалпы ішкі өнім ... ... ... және ... ... ... табысты бөлу серпіні (қор жинау және тұтыну);
жекешелендіру үрдісін дамыту;
инвестициялық қызметті ... ... ... ... ... оның ... қор және ... 1 - Инвестициялық рынокты зерттеу
|Инвестициялық нарық коньюнктурасын ... ... ... ... дамыту бағытында макроэкономикалық көрсеткіштерді |
|болжамдау және бағалау ... ... ... ... ... және ... |
|3.Аймаққа инвестициялық тартуды болжамдау және бағалау ... ... ... инвестицияның нарық бөлігіне инвестицияны |
|тартуды бағалау ... ... ... ... ... ... ... қаржы салымы, қаржылық және инновациялық инвестициясын |
|қамтитын кәсіпорынның тиімді ... ... ... ... ... портфелін басқару (оның ішінде инвестиция |
|диверсификациясы, ... ... және ... да) ... жеке ... инвестицияны тартуды зерттеу осы
салаларға деген өнім қажеттілігі келешегін, серпінін және ... ... ... ... өнім түрі ... ... оның ішінде туылуы, өсім, кеңейту және құлдыраудан өтеді.
Қоғамның қажеттілігі жеке салаларды дамытуды ... яғни олар ... ... машина құрылысы, көлік, құрылыс және ауыл
шаруашылығы.
Салаларға инвестицияны тартуды бағалаудың негізгі көрсеткіштері ретінде
екі вариантпен есептеуде ... ... ... ... ... ... жалпы сомасына жататын өнімді өткізуден
түсетін ... ... ... түрлері);
- қолданылатын активтердің жалпы сомасына жататын баланс пайдасы.
Салалар бойынша инвестицияны тарту ... ... ... осы
көрсеткіштер бойынша ретімен жүзеге асырылады.
Осы ... ... ... ... жүргізуде инвестициялық
тарту несие ... ... ... ... ... ... ... үрдісті есепке ала отырып, ... ... ... дамуын (даму тұрақтылығы, қаржы ресурстарының дамуын қамтамасыз
ету, мемлекеттік қолдау дәрежесі, өнімді өткізудегі пайда және тағы ... ... ... (кәсіпорындар мен салалар өнімінің бәсеке
қабілеттілігі, саладағы әлеуметтік деңгейін) бағалау қажет. ... ... ... бағалау интегралды көрсеткіштер түрінде жүреді,
яғни жеке көрсеткіштердің маңыздылығы инвестициялық шешім ... ... ... ... оның ... ... алу ... инвестицияны тарту инвестициялық қызметті жоспарлауда маңызды
рөлді атқарады. Әр түрлі аймақтағы бір саланың өндірісі мен өнімі әр ... ... Ол ... факторларға байланысты: орналасқан жері, көлік
тармағының дамуы, әлеуметтік жағдай сипаттамасы, инфрақұрылымның дамуы,
табиғи-климаттық жағдай және ... ... ... ... ... әр ... ... байланысты жүргізіледі. Келешекте,
инвестицияны тартуды тереңдей бағалау инвестицияны тартуда инвестицияның
бөлік ... ... ... ... ... инновациялық жоба,
нысан). Нақты кәсіпорынға инвестицияны тартуды қарастыруда қаржылық
тұрақтылығы, ... ... ... активтің айналымды
көрсеткіштері бойынша оның қызметіне қаржылық талдау жасалынады.
Инвестициялық үрдістің қызмет етуі мен оны белсенділендірудің теориялық
негіздерін қарастырғанда оның ... және ... ... ... кету ... Екеуінің арасындағы ерекшелік келесідей түрде сипатталады.
Макроэкономикалық жағдай өзінің соңғы мақсаты ретінде инвестиция саласында
мемлекеттің ... ... ... мен ... ... ал сол уақытта микроэкономикалық жағдай жеке ... мен оған ... ... ... ықпалын қарастырады.
Инвестицияны өндірістік қызметте белгілі бір кезеңде қордаланған және
тұтыну үшін пайдаланылмаған табыстың ... және ... ... салынған
табыс бөлігі ретінде анықтауға болады.
Ұлғаймалы ұдайы өндірісте қосымша өнім ... ... ... көзі болып табылады. Бұл кезде, ұлғаймалы ұдайы өндірісі осы
өнімнің абсолютті мөлшері емес, ... ... ... ... ... байланысты.
Кезеңде құрылған өнімнің аталған ... ... ... ... тұтыну және ... ... ... белгілі. Жалпы өнімнің әр түрлі бөлігін қолдану ... ... ... ... бірінші бөліну ... ... және ... бөліну (тұтыну құралдарының өндірісі) болып
есептеледі. Құрылған өнімді өткізу ... ... өнім ... ... ... өтеуге белгіленген ішкі бөлімдер ... және ... ... үшін оның ... көздейді (соңғысы
инвестициялық үрдісті айқындайды).
Екінші бөлімдегі барлық ... жеке ... ...... ... ішінде де өнім айырбасы жүреді.
Екі бөліміндегі ... ... ... олардың арасында айырбасталады,
нәтижесінде бірінші ... ... ... ... ... ... ... ал екіншісі - өз ... ... ... қамтылғандардың қажетті тұтыну құралымен қамтамасыз етеді.
Инвестициялық үрдісті жузеге асыру экономикалық ... қол ... ... ... ... Қор жинау және экономикалық даму ... ... ... ... ... ерте ... «арамтамақтық» тұтынуға теріс жақпен қарауы кездей
соқтық емес. Бұл кәсіпкерлер қор жинау үшін тұтынуды үнемдеген кезең ... ... мен ... ғасырдың басында көптеген шетел экономистері қор
жинауды қоғамдық прогрестің анықтаушы факторы ретінде қарады және оның ... ... баса ... ... көзқарас жас тарихи мектеп, австриялық
мектеп неоклассиктері үшін ... ... қор ... инвестицияға теңдігі жөнінде
маңызды жағдайға ... яғни ... ... ... толық жүзеге
асуы. Бұл тепе-теңдікті алғаш зерттеген Кейнс. Экономиканың қандай да бір
саласына ... ... ... ... ... ... ... келетіндіктен қор жинау ... ... ... ... қарастырды. Бұл үлгі «мультипликатор» атауымен белгілі. Кейнетің
мультипликатор теориясындағы маңызды жағдай ұлттық табыс ... ... ... ... ... ... ... табылады. Ол
инвестиция өсімі өндіріске ... ... ... ... ал ... ... пен тұтыну ұлғаятын жағдайға баса назар
аударады.
Кейне бағдарламасы ... ... ... бар ... ... ... қол ... тырысты.
Экономикалық динамика теоретиктері (Хоррод, Эккли және басқалары)
Кейнетің теориясын қайта ... бұл ... ... ... бейімдеуге
тырысты. Хорродтың үлгісінде ұлттық табыстың өсуі қарқыны екі ... – қор ... ... және капитал коэффициенті. (Капитал
коэффициенті – бұл барлық игіліктер түрінің өсімі мен сол ... ... ... экономикалық динамика теориясының авторлары ұлттық табыстың өсу
деңгейін қор жинау көлемінің ... ... ... ... ... ... ... еңбектерінде экономиканың даму
қарқыны мен қор жинаудаң өзара байланысына көп көңіл бөлінді. Атап ... ... бұл ... әр ... ... қарады: біреулері
-өндірістің өсу қарқыңы негізінен қор жинау ... ... ... ... - қор, ... ... ал үшіншілері - бұл екі
фаторды да ескереді деп санады.
Сөзсіз, экономикалық өсу деңгейі мен қор ... ... ... ... ... белгілі абетракциялы дәрежеде дәлелденді қор
жинау мәлшері маңызды, бірақ экономикалық ... ... ғана ... ... ... да ... дамудың көп факторлы үлгілерінің
пайда болуы ... ... ... өндірістік қызмет деп аталатынын
ерекше aтап кету қажет. Кобб-Дугласты өндірістік қызметі қоғамда ... ... ... факторы ретінде капитал, еңбек және ғылыми-техникалық
прогресті ... ал ... ... ... ендіру дәрежесі
соңғыларының өсу қарқыныңа тәуелді өнімнің ұлғаюын ... ... және ... ... жағдайы арасындағы өзара байланысқа
талдау жасау көзқарасынан 1913 жылы ... ... ... ... 1917 жылы ... ... Дж. М. Кларк қалыптастырған
жылдамдату деп ... ... көп ... ... Ғалымлар жылдамдату
ретінде «соңғы өнімге оны тудыратын ... ... ... ... ... үлкен ауытқу шегінде өзгеретін ... ... ... ... «өндіріс құралына» сұраныс дегенде тек ... ... ... ... деген сұраныс жөнінде айтылып отыр.
«Соңғы өнім» сұранысы ретінде ен алдымен ... ... ... өнім сұранысымен түсіндіріледі.
Соңғы өнімге сұраныстың ұлғаюы өндіріс құралдарының сұранысына ... ... ал ... ... сұраныс өсімінің баяулауы өндіріс құралдарына
деген сұраныстың маңызды түрде төмендеуіне әкеледі.
Туынды сұраныстың ... ... бір ... екі ... ... ... сыйымдылық коэффициент мәнінен –неғұрлым ол жоғары
болса, соғұрлым оның ұлғаюы да басым. Екіншіден, оның ... өтеу ... ... ... ... көп ... соғұрлым өндіріс құралының
толық тозу мерзімі қысқа.
«Жылдамдатудың» экономикалық көрінісі: неге ұзақ уақытта ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп салалары
тұтыну заттарын өндіруші салаларға қарағанда күшті ауытқып отыратындығын
түсінуге ... ... ... бұл ... жылдамдату қағидасы
инвестициялау факторының салыстырмалы шектеулі ... ... ... ... өте ... ... яғни ... құрделі қаржы салымы тұтыну шығындарымен
байланысты оны бөлу мөлшерінен артатын сомаға жалпы табыстың ... ... ... ұғымымен үйлесімде жылдамдату
қағидасын есепке алу нақты экономикалық циклді талдауға ықпал етеді,
экономиканың бір қалыпсыз ... ... ... салымының рөлін
ашуға көмектеседі. Бұл кезде, егер мультипликатор инвестициялық ... ... ... онда ... ... оның негізгі алғы
шарттарын анықтайды.
Сонымен, макроэкономикалық көрсеткіштер арасындағы өзара ... ... ... ... орын ... Ал, бұл өз ... ... өндірісті, жүзеге асыруды реттеуде мемлекет қызметінің
негізгі бағыттарын ... Оған ... ... ... жағдайда үйлесімді қор жинау мөлшерін негіздеу;
2.Ұлттық экономикаға инвестицияны ... және ... ... қор жинау мөлшеріне сәйкес шаруашылықтың әр түрлі
салаларына жеке ... ... ... ... ... күрделі қаржы салымын жүзеге асырудың бірінші кезеңінде қор
қайтарымы төмендейді. Бұл өндірісті негізгі құралдармен ... ... бұл ... ... ... өсу ... ... өсуінен сөзсіз жоғары болады. Бұл кезең капитал салымдарында
жана құрылыс басым болатын өндірістің инфрақұрылымының ... ... ... төмендеген жағдайда қор ... ... ... жүк ... Қор жинау қорының қаржылары есебінен: біріншіден,
экономикалық өсуге қор ... ... ... ... жабылуы қажет;
екіншіден, қор жинау өндірістің одан әрі дамуының жалғыз ... ... ... ... ... ... сақтау үшін қор жинау мөлшеpi өсуі
тиіс ... оның ... ... ... өсу қарқыны
төмендейді). ... ... ... өсу ... ... ... жүретін қор жинау мөлшерінің бөлшекті артуы мүмкін.
Бірақ, белгілі бір кезеңде қор қайтарымының ұлғаюына қатысты өсу ... бола ... сол ... оның ... ... өсімімен
салыстырғанда, еңбек өнімділігінің өсуін айқындайтын әр түрлі басқа ... ... ... қондырғы құның оны өсуімен ... тез ... ... негізгі қорға қаржы салымының үлес
салмағының жоғарылауы өндірісті ... ... ... және ... қалпына келтірумен салыстырғанда тиімділік маңыздылығының артуы
және т.б.
Қор ... ... ... ... ... болуы не экономиканың даму ... не қор ... ... ... ... өсудің бұрынғы
қарқынының сақталуын білдіреді.
Қор жинау теориясы саласында ... ... ... ... ... мөлшерін анықтаудың өз әдістемесін ұсынды. Материялдық
өндірістегі бір жұмысшыға келетін ұлттық ... ... ... ... ... ... жоғарылауы өндірісті ұйымдастыруды
жақсарту және ... ... ... ... ... табиғи жағдайлар сияқты факторларға сәйкес. Бұл кезде қоғамдық еңбек
өнімділігінің өсуін ғалым ... ... ... ... ал қалғандары бір жұмысшыға шаққандағы тұтыну қорының ... ... ... ... ... ... және қор ... үйлесіміне осылайша қормен жарақтандыру мен тұтыну қорының бірдей
тиімділігі жағдайында қол жеткізіледі.
Сонымен ресейлік ғалым, бір ... қор ... ... ... әсер ететін факторлар жүйесін жаңамен толықтырады ... ... ... ... ... ... басу, табиғи жағдайлар), ал екінші жағынан, адам ... ... ... жаңа ... ... ... бір ортақ
көзқарасты көрсетеді. Бұл теория қор жинау қорының ... ... және оған жаңа ... ... ... ... ... салым
қосады.
Қор жинау қорын қалыптастыруда осы ... ... ... ... ... ... мәселелермен байланысты. Мысалы қор
жинаудың «жаңа» қорының ... ... ... ... ... ... тұтыну және инвестиция арасындағы шеқараны, сонымен қатар
осы инвестицияның нәтижесін есептеу әдісін анықтау керек.
Сондықтан, ... қор ... ... ... ... ... және ... түрде күрделі болып
табылады. Оның ... ... ... ... ... ... факторлардың
ықпалын есепке алатын кешенді жұмысты талап етеді. ... ... ... ... ... деңгейі мен ... өнім ... ... арасындағы тәуекелділік уақыт жағынан және ... ... ... ... ... Сондықтан,
инвестциялық ... ... ... ... ... элементі ретінде қарастырылуы қажет.
Кенейтілген ұдайы ... ... ... ... ... ... оның инвестицияны ... ... ... ... ... ... ... мен қағидалары
Мемлекеттік жеке инвестицияға жанама ықпал етудің: салықтық, қаржылық,
несиелік, баға құру мен амортизациялық саясат; табиғи ресурстар мен ... ... мен ... ... норма мен стандарттың сақталуын
бақылау; меншік нысанын ұлттандыру мен жекешелендіру; инвестициялық ... ... ... ету және ... секілді формалары
мен әдістері бар.
Инвестицияның тұлғасы бойынша ... және жеке ... ... Бұл ... ... ... ... өзара
байланысты екендігін көрсетеді. Осы белгілері ... ... ... ... ... ие бола ... үрдісті қалыптастыруда мемлекетпен ықпал етілетн жоғарыда
ұсынылған негізгі құралдарға ретімен тоқталатын болсақ, жеке ... ... ... ... ... үлкен ықпал етеді.
Жеке инвестицияны ынталандыру мақсатында бір жағынан, салық салудың ... ... ... ... ... ... жеңілдігін нақты
кеңейту қажет. Әлемдік тәжірибе экономиканы дамыту үшін 32-34 ... ... ... үйлесімді болатындығын куәландырады.
Мемлекеттің салық саясаты жеке инвестицияны ынталандыру мен
жанама реттеу қызметі болып ... Ол ... өз ... ... ... ... ... қаржыландыру мүмкіншілігін, яғни,
өзін-өзі қаржыландыру мүмкіншілігін анықтайды.
«Жалпы өзін-өзі қаржыландыру» ұғымы таза өзін-өзі қаржыландыру ... ... ... ... ... бұл ... ... бағытталған кәсіпорын пайдасының бір бөлігі. Бұдан басқа, пайда
кәсіпорынды өзін-өзі қаржыландырудың көзі болғандықтан компанияны
дамытудың екі маңызды қызметін ... ... ... ... ... негізгі және алынған пайда кәсіпорын қызметі
табысының өз шешімі болып табылады. Аталған пайданың бұл екі ... өте ... ... және инвестицияның тиімділігін бақылаудың
негізін құрайды.
Инвестиция тиімділігін бағалау ғылым және тәжірибелік көзқарас
тұрғысынан мәселе күрделі екендігін атап кету ... ... ... пеп ... ... болуымен сипатталады.
Мәселенің сапалық аспектісі инвестициялық қызметті жүзеге ... ... ... мотивациясына негізделеді және өз незегінде
инвестицияны ... ... ... ... ... ... ... жіктелімін келесі түрде беруге болады:
1 Кәсіпорынның тіршілік ету теориясы инвестициялау себебі ретінде
өндірістік-технологиялық базаны ... ... ... одан әрі мүмкін еместігін алға тартады;
2. Инвестицияның акселерациялық теориясы инвестициялық шешім қабылдауда
шешуші жағдай деп өндірістік ... ... ... ... ... ... ... теория;
4.Инвестиция мотивін жеке инетитуационалдық жағдаймен байланыстыратын
басқа да теория.
Пайданы инвестицияның ең ... ... ... ... теория
неокласеикалық деп аталады, яғни кәсіпкер өз ... ... ... ... ... ... мен ... нормасына көңіл бөледі.
Фирма табысы шығындарының артқаның ... ... ... талпынатын
болады.
Салымның соңғы бірлігіне келетін табыс нарықтағы табыстылық орташа
пайыз ... ... ... инвестициялау мақсатқа сәйкес болады.
Бұл көрсеткіш инвестициялық талдауда ... ... және ... ... ... ... да қолайлы.
Шектелген ресурс жағдайында инвестиция мен салым арасында әрқашан
өзгеріс бар. ... ... ... ... ... көбіне күрделі
қаржы салымын өтеудің ең кіші ... ... ... ... ... ... ... есептеу нормасын көрсетеді, оны қолдану
дисконтталған пайда мен ... ... ... ... ... ... қолданылуы бірдей мәнге ие. Бірақ көлемі
бойынша әртүрлі инвестициялық жобаны дайындауда немесе олардың ... ... ... бұл ... ... бірдей нәтиже бермейді.
Дисконттау операциясы инвестициялық ... ... ... ... бұл ... ... бағалаудың белгілі
шарттылығын көрсету қажет.
Дисконттаудың есептік тәсілі үшін базалық мөлшер ретінде банктің
пайыздық ... ... ... бұл ... ... ... ... пен инвестицияланатын
нысанның болашақ құнын анықтайтын факторлардың бірі болып табылады.
Сурет 1- Инвестицияның жіктелуі
Бұдан басқа, ... ... ... ... тек ... саласы ғана
емес, сол сияқты қаржылық салада да үлкен өзгеріс әкеледі. Олай ... ... ... ... ... деп ... ... байланысты, дисконттау тәсілі белгілі бір шеңберде ғана ... ... ... және ... ... ... күрделі қаржы
салымын салуда бірқатар жақын вариантты таңдау үшін қолайлы.
Одан әрі дисконттау ... ... ... ... ... ... ... егер мемлекеттік инвестиция туралы әңгіме болатын
болса, ол әлеуметтік және саяси пікірді, экономикадағы сандық және ... ... ... қоғамдық хал-ахуалдың өсуін ... ... әсер ... басқа да сандық емес ... ... ... ... операцияның аталған кемініліктері
басымды түрде теориялық талдаудың нәтижесі болып табылады. Бұл ... ... мен ... ... ... ... ... тәсілі арасында қатар жүргізу дұрыс болып табылады.
Дисконттау операциясының экономикалық мәні уақыт бойынша ... ... ... ... емес. Оның қызметі аталған капитал
салымының табыстылығын капитал ... ... ... ... салыстырмалы талдау жүргізуден тұрады. ... ... ... не артта қалуын, не озуын немесе
теңдігін белгілейді, сондай-ақ қолда бар тепе-теңдіқті ... ... қалу ... ... ... кезде инвестор табыстылықтан басқаның
барлығына көңіл аударады.
Келешек ұзақ мерзім салымды экономикалық бағалау мәселесінің тағы ... ... ... қызметті жүзеге асырудың ... ... ... ... aлy ... ... емес.
Шындығында, ағымдағы ғасырдың екінші ... ... ... ... ... бөлу критерийі мен инвестициялық
шешімді қабылдау негізі ретінде пайда маңыздылығының едәуір ... Бұл ... ... ... ... ... ... шешім
қабылдаудың қаржылық критерийлерінен пайданы жоғарылату міндеті ... ... ... ... көрсеткіштерді айтуға болады: күрделі
қаржы салымын өтеу мерзімі және жыл ... ... ... колемі)
басқа да критерийлер бар.
Осылайша, инвестиция қызметінің мотивация жүйесінде болып жатқан
өзгерістерге қарамастан, пайда инвестициялық ... ... және ... маңызды критерий болып табылады.
Сапалық аспектімен қатар инвестиция тиімділігін бағалау мәселесінде
сандық ... де ... ... ... Бір ... ... ... кеңінен таралған құралы болып табылатын дисконттау
базасын ... ... ... Басқа жағынан мәселе қонымды,
демек инвестор үшін ұсынылатын инвестициялық шешімді таңдау критерийлерінің
мәнін таңдаудан тұрады.
Экономиканың ... ... ... ... ... қор жинаудың
басқа көзі жоқ. Мұндай үнемдеу өнімді дайындау технологиясы мен ... ... ... ... және ... асырылатын
инвестициялық жобаны бағыттау нәтижесінде алынады.
Сонымен, инвестициялық белсенділікті ынталандыру мақсатында мемлекет
тарапынан ... ... ... ... ... сол ... ... салыстырмалы параметрлері түрінде ... өте зор. ... ... ... ... қаржыландырудың
маңызды көзі болып табылады, екіншіден, ... ... ... ... ... ал ... паида инвестициялық жобаның
экономикалық ... ... ... көрсеткштің бірі болып
табылады.
Өзін-өзі қаржыландырудың басқа көзі ... ұзақ ... ... ... ... ... ... реттеудің маңызды құралы мемлекетпен ... ... ... табылады. Бұл кезде оның тиімділігі ең алдымен
қазіргі амортизациялық ... ... ... ... ... алу ... анықталады.
Амортизация - бұл негізгі қапиталдың оның қызмет жасау кезеңіндегі құны
бойынша бірте-бірте орнын толтыру үрдісі. Нарықтық экономика жағдайындағы
амортизацияның ... ... ... ... ... жай және ... ... жүзеге асыруда кәсіпорындар үшін қаржы мүмкіншілігімен
ынталандыруды мақсат етеді.
Сондықтан ұлғаймалы ұдайы өндірісті ... ... ... ... ... ... ... қатысы бар деген заңды сұрақ
туындайды.
Осылайша ... ... ... қалыптастыру және ... мен ... ... ұғымдарды белгілі бір ... Бұл ... - ... емес ... ... атқа ие ұзақ ... өндірілетін активтің жаңа түрлерінің пайда болуымен байланысты күшейе
түскендігін атап кету қажет. Өндірістік үрдісте оларды ... ... ... ... жатқызу жолымен оның құнын өтеу сызбасы ... ... ... өте ... ... ... көзі ретінде қарауды заңды
ететін қосымша ... бар. ... ... ... ... ... ету мерзімі ішінде ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықты
сатып алу бағасынан жоғары болуы ... яғни ... ... алу ... ... емес, алмастыру бағасы негізінде ... ... құны ... ... ... есептеу базасына қатысты жоғарыда көрсетілген пікір
Франциямын шаруашылық ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру мүмкіншілігін алғанын атап кету ... ... ... ... аударымды ұлғайту мақсатында
жүргізілді, ал бұл өз ... ... ... пайда үлесін қысқартады.
Сонымен, кәсіпорының инвестициялық қызметі бойынша есеп беру мен есептеуді
тәжірибелік ұйымдастыру, ... ... ... ... өзгерістер ғылыми-техникалық прогресе ... ... ұзақ ... ... ... ... ... маңызды
меншік көзі болып табылады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... реттеудің
факторы болып табылады.
Нарықтық экономикада негізті капитал амортизациясына қатысты ... бар: ... және ... ... ... ұдайы өндіріс жағдайында оның накты тұруын (рухани және іс
жүзінде) көрсететін ... ... ... ... негізгі капитал
құнын шығару ретінде қарастырылады. Бұл ағымдағы өндіріс ... ... ... да ... тиімділік көрсеткіштерін анықтау үшін
қажет. Салық концепциясында амортизация-бұл экономикалық
негізделгеннен жоғары (төмен) болуы мүмкін, ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда ол белгілі уақыт кезеңінде
активтердің аванеталған ... бөлу ... және осы ... ... ... ... жүреді. Сонымен бірге салық салынатын пайда мөлшерін анықтау
үшін қолданыдады.
Негізгі капиталдың нақты пайдалы ... ету ... ... ... өз ... ... Амортизация нормасы
негізгі капитал тобы үшін анықталады. Негізгі капиталдың активті бөлігі
бойынша бұл норманы есептеу үшін тіксызықты әдістен басқа олардың
құнының көп ... ... ету ... ... жартысына шегеруге
мүмкіндік беретін сызықтық емес тәсілдер қолданылады.
Амортизацияны есептеудің сызықты емес тәсілі ... ... ... ... ... және ... тозу ... дәл
көрсетеді.
Нарық экономикасында негізгі құралды жаппай жаңарту үшін тимді ынта
жеделдетілген амортизация ... ... ... ... ... арналар бойынша инвестицияға ықпал
етеді:
а) ... ... ... ... кезеңінде
амортизациялық
аударымдардың сомасын жалпы ұлғайтады;
б) негізгі капитал ... ... және ... ... тәуекел дәрежесін төмендетеді;
в) кәсіпорынды инвестициялаудың меншікті ресурстарын ұлғайта
отырып, банктік ... ... ... ескі ... жою ... ... ... қамтамасыз етеді;
д) жеделдетілген амортизация негізгі қордың ... ... ... ... ... ... ... тиімді
ынталандыру құралы ретінде мемлекетпен белсенді түрде ... ... ... ... ... жеделдетілген амортизация
екі тәсілмен жүзеге асырыла алады. Бірінші тәсіл бойынша нормативті қызмет
ету мерзімі ... және ... ... нормасы ұлғаяды.
Жеделдетілген тәсілмен есептелген амортизация кәсіпорындармен ... ... ... техникаларды жаңа өнімдірек түрлеріне ауыстыру үшін
дербес қолданылады. ... ... ... үшін ... оны ... ... жылында қызмет ету мерзімі 3 жылдан
асатын белсенді қорлардың бастапқы ... 50%-ке ... ... аударым ретінде өнімнің өзіндік құнына шегеруге рұқсат
етіледі.
Екінші ... мәні ... ... ... ... ... ету ... қысқартпай жекелеген шаруашылық
жүргізуші тұлғаларға бірнеше жыл ағымында амортизациялық ... ... ... ... жылдары төмендетумен жүргізуге ... ... ... ... ... ... түрлерін шығаруға өтуде жаңа қондырғыштар сатып алу үшін ... ие ... ... еңбек құралы құнының үлкен бөлігін
жылдам өтеуге ... ... ... ... тозған
қондырғыны толығымен ауыстыратын сатып алынған ескі ... ... ... ... ... есептелмесін (сызықтық немесе
жеделдетілген) кәсіпорынның ... ... ... қаржы сомасы
негізгі қорлардың тек жай ұдайы өндірісін қамтамасыз ете алады.
Меншікті құралдар барлық инвестициялық жобалардың ... ... ... ... ... өзін-өзі қаржыландыруды қамтамасыз
етеді. Дамыған елдерде олардың үлесіне барлық инвестицияның 70%-не ... ... ... ... ... ... кем ... тиіс.
Пайда инвестицияны қаржыландыру көлемінің ұлғаюының маңызды көзі болып
табылады. ... ... ... ... ... ... ... жобалай отырып, экономикаға қосымша қаржы ағынын
қалыптастырады. Ол кәсіпорынның шаруашылық қызметінің ... ... және ... ... Пайда мен инвестицияның өзара ықпал
етуінің екі жақты сипатына көңіл бөлу маңызды. Бip ... ... ... ресурс болып табылады, екінші жағынан, оның ұлғаюы өндірістің
өзіндік құнының ... өнім ... ... және ... ... ... жүйеде инвестиция тартудың маңызды факторы жинақ мөлшері
болып табылады (жинақ ... - бұл ... ... кәсіпорынмен
тұтыну мақсатына бағытталмаған табысының бір бөлігі). Екінші дүниежүзілік
соғысқа дейін инвестициялық белсенділігінің ... ... ... ... ... польшалық ғалым М. Калецкий айқын көрсетті. ... ... ... ішкі қор жинауымен, яғни компанияның жалпы
жиынтық ... ... ... Осы жинақ тек қана инвестициялау емес,
сонымен бірге қарыз капиталы нарығында қосымша ... ... ... ... ... ... қажы меншікті және қарыз құралдары
арасындағы ... ... ... сақтай отырып, инвестициялық жобаны
қаржыландыру мүмкіндігінің шеқарасын кеңейтеді».
Қолайлы ... ... ... ... ... бюджеттен тыс көздері меншікті құралдардан кейін
маңызды орын ... ... ... ... ауыл ... едәуір емес. Банктік несиелеу, лизинг және бағалы қағаздар мисеиясы
сияқты инвестиция тартудың бюджетті
ына бағытталмаған табысының бір бөлігі). Екінші дүниежүзілік ... ... ... ... факторы ретінде ең ... ... ... М. ... ... көрсетті. Ол: «Инвестициялық шешім
капиталдың ішкі қор жинауымен, яғни компанияның жалпы жиынтық қаржысымен
тығыз байланысты. Осы ... тек қана ... ... сонымен бірге
қарыз капиталы нарығында қосымша ресурстарды ... ... ... ... ... қажы меншікті және қарыз құралдары арасындағы қатынасты
қалыпты деңгейде сақтай отырып, ... ... ... ... кеңейтеді».
Қолайлы инвестициялық климаттың қалыптасуымен ... ... ... тыс ... меншікті құралдардан кейін
маңызды орын алады. Алайда қазіргі олардың ауыл ... ... ... ... несиелеу, лизинг және бағалы қағаздар мисеиясы
сияқты инвестиция ... ... емec ... ... ... бөлген
жөн. Қазіргі уақытқа ... ... ... ... ... банктердің қатысуы қысқа мерзімді несиелерді
қаржыландырумен шектеліп келді. Өзінің салалық ерекшеліктеріне қарай ауыл
шаруашылық өндірісі ... ... ... да ... ... қалыпты қызмет ете алмайды. Банктік несие ауыл шаруашылық
өндірісі үшін әзірге қымбат және банктердің өздері де ең алдымен ... ... ... ... негізделген инвестициялық қатынастарды
жасау үшін қажетті ... ... ауыл ... ... ... бермей отыр
Инвестициялық нарықтың ауқымды потенциалы банктерді ... ... ... жаңа формаларын игеруге
ынталандырады. Жобаны жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... пен қондырғыны сақтау қарыз құралын
қайтармау мен жобаның жүзеге аспауының қаупі төмендетуді қамтамасыз ... ... ... жобалардың экономикалық тиімділігінің шешуші
шарты ретінде тәуекелді кәсіби басқару қажеттілігін ... ... ... ... ... мен ... тәсілі қарыз
пайызы мөлшерінің арқасында теңестірілетіндігін қорытындылады. Пайыз
мөлшерінің ... ... ... мотивацияны күшейтеді және бір
мезгілде иивестицияны шектейді. ... ... ... ... ... қызмет үшін қолайлы жағдай - бұл сабырлы ... ... ... үшін ... ... ... жағдайында
қалыптасатындығы сөзсіз. Бірақ, инвестициялық белсенділікті арттыру факторы
ретінде ... ... ... өз ... ... болады.
Мұндай көзқарасты мысалы Кейнс ұстады. Пайыз ... ... қол ... ... және ... ... артады. Бірақ
бұл төмендеудің белгілі бір кезеңінде өтімділік сияқты ... ... ... ... жағдайымен қалыптасуы мүмкін. Бұл ... ... өріс ... кері ... етеді.
ІІ Тарау Қазақстан Республикасының инвестициялық саясаттың қазіргі
жағдайын талдау
2.1 Кәсіпорындардың қазіргі жағдайын және инвестициялық қызметін талдау
Қазақстандағы ең ірі өнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... ... өндіретін кәсіпорындардың өнімінің
республика бойынша өндірілетін өнім ... ... ... ... ... ... "Харрикейн ... ... ... АҚ, ... ... ЖШС, "Узеньмунайгаз" АҚ, ... ... ЖШС БК, ... "АНПЗ" АҚ, ... ... ... ... АҚ жатқызуға болады. Мұнай мен газды
өңдеуші кәсіпорындардың толық қуатпен жұмыс істеуі әлі де ... Б ... ... ... /Б қосымшасы/
"Испат-Кармет" АҚ "СЕГПО" АҚ, "Қорпорация Казахмыс" АҚ, "Конфеты
Қарағанды" АҚ, "Қарағанды нан" ААҚ ... ... ... ... ... АҚ, ... АҚ, "Ақ-алтын" АҚ, "ШНОС" АҚ. ... ЖШС, ... ... АҚ, ... ЖШС БК
кәсіпорындарының өнім көлемі 2003 жылы ... ... ... ... ... қарасты "Узеньмунайгаз" АҚ-дағы ... ... ... ... ... 2004-2006 жылдар
аралығында негізгі ... ... мен ... құны ... ... құрылысқа жұмсалған қаржылар да көбейген. Солай бола тұрғанмен,
негізгі капиталдың тозу коэффициенті. 2006 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 4
есеге ... Оны 1 ... ... болады.
|№ |Көрсеткіштер |2004 |2005 |2006 |
|1 ... ... ... құны ... ... ... |
|2 |Негізгі капиталдыңт амортизациясы |245617 |5759355 ... |
|3 ... ... қалдық құны |100450442 |112706394 |120284581 |
|4 |Аяқталмаған құрылыс |7677 |9429 |16943 |
| ... | | | |
| |Төл ... ... |- |417 |- |
| ... ... ... |0,96 |0,85 |0,82 |
|5 ... ... ... ... | | |
| ... % |0,02 |0,04 |0,08 |
|6 ... коэффициенті, % |0,41 |0,52 |0,64 |
|7 ... ... ... ... |20300451 |27897761 |28206600 |
|8 |Машиналар мен жабдықтардың бастапқы | | | |
| ... мың ... |0,89 |0,24 |0,22 |
|9 ... ... ... ... |0,68 |0,71 |0,73 |
| ... % | | | ... төл ... жұмсалуы осы жылдар аралығында 22
есе артқан. Негізгі құралдардың жаңаруы 2004 жылы 2002 ... ... ға ... ... мен газ өндіруге тікелей қатысы бар ... ... ... ... ... құнындағы үлесі талдау жүргізген
жылдар ... ... ... Мұның басты себебіне кен өндіру
өнеркәсібіне ... ... ... өсіп ... ... деп ... ... қарастыратын өнеркәсіп саласын алатын болсақ, халық тұтынатын
тауар ... ... ... ... ... ... бірі болып
саналатын тоқыма және тігін өнеркәсібі кәсіпорындарының қаржы-экономикалық
көрсеткіштерін талдау жүргізгенде орташа ... ... ... өте ... жалпы өнеркәсіп бойынша негізгі капиталға инвестицияның жалпы
көлеміндегі үлес салмағы тоқыма бұйымдарын шығаруға 0,1-% ... ... ... ... ... ... ... тараудағы кесте
мәліметтерінде беріп өттік. ... және ... ... ... ... өнім ... үлес салмағы. 2000 жылы- 2,0%, 2001
жылы 2,0%, 2002-жылы-1,7%, 2003 жылы-1,3%, 2004 жылы -1% ... ... аз ... өнім ... ... заманында болмаған.
Соған орай, осы саланың қаржы көрсеткіштері өте ... ... ... кәсіпорындарының ахуады нарық жағдайында нашарлап кетті /В, Г
қосымшалары/.
Жоғарыдағы кестеде "Алматы кілем" АҚ, ... ... ... ... ... ӨКФ ЖШС ... бәрі де қаржы жағынан
тәуелсіз жұмыс істеуге талпыныс жасап ... ... ... ... ... ... ... алу арқылы өнеркәсіптік кәсіпорынның өз
бетінше жұмыс ... бет ... ... ... біз ... ... үш
кәсіпорында елімізге белгілі болған алпауыт кәсіпорындардың жұрнағы ... ... жаңа ... сай ... қабілеті жоғары өнім өндіруге
мүмкіндігі болғанымен, оған ... ... ... ... шығу ... ... отыр.
Қосымша мәліметтерінен "Узеньмұнайгаз" АҚ-мен салыстырғанда негізгі
капиталдың тозу коэффициенті "Алматы кілем" АҚ -да 44-45%, ... ТК" ... 58,9- 63,1%, ... ... ӨКП ... 6,9-28,7%
аралығында болып отыр. Негізгі ... ... ... ... ... болуы бұрынғы совет дәуірінен қалған кәсіпорын
негізінде жұмыс ... келе ... ... ... ... ... ал ... жаңадан құрылған кәсіпорын болғандықтан онын құрал-
жабдығы, техникасы мен машиналары жаңадан сатылып алынған. ... ... ... ӨКФ ЖШС -те өндіріс қуатын ... ... ... (70%, 65%, 60%) ... жақсы болған. Ал, калған екі
кәсіпорында "Алматы" кілем" АҚ-да - 13-16% ... ... ... ... ... ... ... және тігін өнімдері
бойынша импортқа тәуелділік басым болып отыр.
Индустрияландыру ... ... тек ... ... ... ... тірелетіні белгілі. Инновациялық өнім өндіру үшін ... ... ... ... ... оның ... енгізу, ҒЗТКЖ-ды ынталандыру іс-шаралары. аталған кәсіпорындардың
өз каржыларымен жүргізуге болмайтыны анық. Сондықтан да ... және ... ... ... ... көтеру
міндеті мемлекет тарапынан шешілуі тиіс.
Отандық ... ... ... ... ... мәні зор өнеркәсіп саласына тамақ өнеркәсібі жататыны белгілі.
Салалар бойынша негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың ... ... ... ... және ... қоса ... үлесі 2000
жылы -3,0% 200І жылы- 3,3%, 2002 жылы - 3,9%, 2003 жылы -3,6%, ... ... Бұл ... да ... ... көлемі өте төмен деп
айтуға болады.
Тамақ өнімдерін өндіру саласының нарықта ерекше орны бар. "Рахат" АҚ,
№2 ... сыра ... АҚ- ... ... ... ... барысында 2004-2006 жылдар аралығыңда едәуір оң нәтижеге
жеткенін анықтадық. Дайын өнімді сатудан түскен табыс ... ... ... алдыңғы жылмен салыстырғанда -25%-ға, №2 "Алматы сыра зауытында"- 3,9%-
ға, жалпы табыстары -45% және 2,6% -ға, таза ... -88,9% және ... 1 ... ... ... ... ақысы—31635 теңгені құраған. Жалпы
бұл саланың киім-кешек өндіретін саладан бір шама алда ... ... ... және ... ... түсіндіріледі.
"Рахат" АҚ-ның қаржы тұрақтылық, көрсеткіштерінің ішінде ... ... 2003 ... 2004 жылы - 0,6 ... ... өз ... ... ... ... бар ... көрсетеді. Соның нәтижесінде негізгі
капиталдың тозу коэффициенті 2004 жылы - 74% ... ... - 42% ... Табыстылықты салыстырсақ, 2003 жылды алдыңғы ... ... ... таза ... - ... сатудың
экономикалық табыстылығы - 13,3%-ға, сатылған өнім табыстылығы - 33,8% -ға
дейін көтерілген.
Тамақ ... ... ... орны бар - ... АҚ -дағы
кондитерлік өнімдерді өндіру мен сату көлемі бойынша болжау ... ... ... отырмыз. 2005-2007-жылдарға өнім өндіру, өткізу
көлемін болжауда, нарық сыйымдылығын анықтау және тамақ өнімдерін ... АҚ ... ... анықтау үшін маркетингтік, эксперттік-
конъюнктуралық ... ... ... ... ... ... "Рахат" АҚ -ы өнімдеріне сұраныстың артуы ассортимент түрлерінің
кеңеюімен, бағаның орташа төлем ... бар ... ... ... ... жыл ... жақсаруы, табыс көлемінің артуынан жаңа
технологияларды сатып алу және пайдалану, инновациялық ... ... ... түсіндіріледі.
Машина жасау саласы экономикада ұдайы өндіріс функциясын орындайды:
өнеркәсіптің барлық салалары үшін машина мен ... ... ... ... және ... ... іске ... айналысады деп
жазады. Сонымен бірге, ол ... және ... ... ... үлгілеріне енгізу, оларды көбейту және
өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ... көлемі мен машина және құралдарды сатып ... құрт ... ... ... машина жасау кәсіпорындарының
өнімдеріне төлем қабілеті азайды. 1996 жылы техника-өндіру көлемі ... ... ... ... ... де төмен болды. Өндіріске машина
мен құралдарды сатып алу құрылымы өңдеу өнеркәсіп салалары үшін техника
өндірудің ... ... ... ... ... ... саласында осы
кезеңде бос өндірістік қуаттар пайда болып, сөйтіп жыл ... ... ... және ... өнім өндіріс көлемі көрсеткіштері арасындағы
айырмашылықпең анықталды.
Осы мерзімде өнеркәсіптің негізгі ... ... ... ... ... байқалды, 2002 жылы 20 жылдан астам болды. Өнеркәсіптің
негізгі ... ... ... 20 жылдан астам бөлігі - 45%, 10
жылға дейінгісі - 13,5%, 15 жылға дейіңгісі - 33,5% ... ... ... ... бөлігіндегі ескірген, тозған
техника тезірек-ауыстыруды қажет етеді. Өнеркәсіптің толық тозған ... оның ... ... үлес ... 2001 жылы - 18,9%, ... ... мен ... үйлер мен ғимараттар -3,5% болды. ... ... ... қорлардың тозу дәрежесі- 53,6% -ға жетті.
Мұндай ... ... ... ... ең ... және пайдалануда қауіпті элементтерді анықтау,
оларды жөндеу, ауыстыру және ... ... ету ... ... құралдар паркінің жағдайың кешенді түрде зерттеуді жиі жүргізіп отыруы
тиіс. Сонын арқасында өнеркәсіптік кәсіпорындардағы ... ... ... ... мен ... ... тозу үрдісін тоқтатуға болады.
Сонымен, өнеркәсіпте нарықтық экономика ... ... ... Бір ... ... және ... ... қорларды жаңарту
үшін техниканы өндіруді арттыру арқылы ... ... ... ... ... ... ... технико-технологиялық деңгейін көтеру
және жаңарту мүмкіндіктерін қарастырайық. Қазіргі кезде мұндай проблеманы
шешудің үш тәісілі бар. Біріншісі алтын валюта ... ... ... ... ... ... ... - өнеркәсіп кәсіпорындарына
шетел инвестициясының едәуір көлемін бөлуге, үшіншісі отандық техникаға
төлем қабілетті сұранысты ... ... оны ... мен сатып алуды
арттыруға бағытталады.
Бірінші тәсілді. Жүзеге асыру мүмкіндігін қарастырайық импорттық
техниканы сатып алуды азайту үшін өнеркәсіп салаларының негізгі ... ... ... ... ... негізгі
қорлардың құрамында отандық негізгі технологиялық құралдардың күндық
шамасы едәуір жоғары болды.
Бірақ оларды импорттық құралдарды ауыстыру жағдайында жалпы ... көп есе ... ... Бұл ... негізгі қорларын, қосымша
құралдарды және бақылау өлшеуіш техникаларын ... үшін ... ... ... қажеттіліктін байланысты болып отыр. Одан ... ... ... ... ... және қосымша құралдар мен бақылау-
өлшеуіш техникаларды ... ... ... ... ... ... салаларына сатып алу қажеттігі туындайды.
Реформаға дейін импорт бойынша сатып алынатын ... ... ... ... ... Қазіргі кезде бұл салалар
жаңартуды талап етіп отыр. Өнеркәсіп салаларында және олармен технологиялық
байланысты экономика салаларында қосымша ... ... ... ... атап өтеміз. Бұл жұмыстардың көп бөлігі импорттық ... ... ... қаржылармен төлеу арқылы іске асады.
Екінші тәсілдің жүзеге асу ... ... ... өнеркәсіп
кәсіпорындарына шетел инвестициясының едәуір бөлігін бөлуді қарастырады.
Бұл тәсілді жүзеге ... ... ... Бұл ең ... ... ... ... көлемінің жоғары болмайтынымен байланысты.
Шетел инвестицияларының ммақсаты салынған капиталға ... ... ... ... ... ... ... пайданың жоғары
болмауынан едәуір бағалыққа ие бола алмай ... ... ... үшін ... ... ... доллар құрайды, бірақ бір
жағынан ... ... бос ... бар, ... капиталды
есептемегенде екінші жағынан, әлемдік экономикада инвестицияға тартымды
елдер көп, мысалы оған ... ... ... ... ... негізгі технологиялық және қосымша құралдарды
және бақылау -өлшеуіш техниканы кең көлемде ауыстыру тек ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге
асырылады.
Сондықтан үшінші тәсілді жүзеге асыру мүмкіндігін қарастырғанда
өнеркәсіпте ... ... ... үшін ... салаларындағы
техникаға төлем қабілетті сұраныстың өсу мүмкіндіктерімен жағдайын зерттеу
қажет.
Мұндағы ең ... ... мен ... ... ... ... сұрақ негізделген заңдылыққа бағынады. Машина жасау өнеркәсібі өніміне
бағаның деңгейін негізінен техникаға төлем қабілетті едәуір бос ... болу ... ... ... ... және техниканы сатып
алу саналады.
Қосымшада берілген кесте ... ... ... ... АҚ ... өнімнің ең жоғары көлемі 876928 мың теңге құрады және осы жылда
экспортқа сату ... ең ... ... яғни 42%- ға ... ... сату ... 2004 жылы болса, оның экспорттық құрамдас бөлігі өте
төмен (26 %) 6225830 мың ... ... Бұл ... АҚ -ның Қазақстан
аумағында берік және ... ... ... ... Бұл, ... ... ... саясатындағы кәсіпорынның рөлін көрсетеді.
Импорт алмастыру саясатын әрі ... ... үшін ... кең өңдіру салаларының кәсіпорындарымен (СЕГГІО Рудный
қаласы, Лисаковск КБК; Донс КБК, ... КБК, ... және Ақсу ... байланысты''-кеңе'йту'' қажет болады. Онда осы ... ... емес ... жаңа өнім ... өндіру қолға алынған.
Металлургия кешені кәсіпорындары үшін өнімнің жаңа түрлері -"АЗТМ" АҚ-да
өндірілмейтін домна пештерінің ... ... ... ... ... ... ... өнімдердің номенклатурасын
кеңейту үшін мұнай-газ салаларына құралдар өндіру қарастырылған, «АЗТМ» АҚ-
да ... ... ... ... және соған байланысты ресейлік
өндірушілермен ... ... ... жету үшін ... ... бағаны төмендету шараларын жүргізу негізгі мәнге ие болады.
Осыған баиланысты отандық ... ... ... өндіру үшін
Ресей Федерациясынан әкелінетін материалдарға кедендік ... ... ... ... Толық өзіндік құнның жалпы көлемінде. Қазақстан
Республикасында өндірілмейтін материалдардың үлесі 30 % -дан ... ... ... өз ... ... ... жеке дара күресуі
оң нәтиже ... және ... ... ... өндіріс құру мүмкіндігі
төмендейді.
Өндірісті модернизациялау негізгі құралдарды ауыстыруда икемді болуды
қажет етеді. Қазақстандық кәсіпорындардың негізгі ... ... ... ... бір ... ... міндеттемелерді орындай алмауы,
серіктестердің қаржы жағынан төлем қабілетінің төмендігі, ... ... ... ашық ... ... ... жасалынған бизнес
жоспарды жүзеге асыруда сенімді болуы тиіс. Кәсіпорын немесе серіктестердің
кейбірі өз мойнына ... ... ... ... ... ғана
инвестицияны тартуға мүмкіндік береді.
Өңдеу өнеркәсібінің өндірісіндегі өсу машина жасау өнеркәсібінен басқа
барлық қызмет түрлері бойынша, ... ... ... жасалған бұйымдар мен
аяқ-киім (1,4%), ағаш өңдеу және ағаштан жасалған бұйымдар өндірісі ... және ... ... (1,2%), ... ... (13,9%) ... ... басқа, тамақ өнімдері, қара металлургия мен түсті металл өнімдерін
өндіру артқан. Бірақ, өсудің ең ... ... ... өнеркәсіптік
өндірістің құрылымында өңдеу өнеркәсібінің үлесі 47,0 % -дан 44,5 %-ға
төмендеді.
Тері өңдеу саласында 32 кәсіпорын жұмыс ... оның ... ... ірі ... ... қуаты жылына 2,5 млн тері құрайды.
Бірақ екінші рет өңдеуге тек былғары шикізатының 5% - дай ғана түрі ... ... ... үшінші қайта өңдеу салаларын ... ... ... дамытуға (аяқ-киім, галантерея бұйындарын және т.б) мүмкіндік
береді. Жаңа ... ... ... қуаттары 20%-дай
жүктелген. Былғары шикізатының ең жоғары сапалы ... 80% - дай ... ... ... ... ... 1 ... әлемдік нарықтағы
бағасы АҚШ долларымен ... ... -3.6$, ... ... 1,44$, Ресейде-1,30$,-Қазақстанда-1,12$ құрайды.
Өңделмеген терілер шетелге төмен бағамен жасырын түрде кетіп жатыр.
Тоқыма және тігін өнеркәсібі ... ... ... 1990 ... ... 2002 жылы -1,8% -ға түсіп кетті, ал 2005жылы -1,5% деңгейіне
дейін төмендеді. Мұның ... ... ... ... ... ... көмегімен инвестициялық ... ... ... ұзақ ... алу үшін ... бірдей ставкаларын төмендетіп, оны
алу
мүмкіндіктерін оңтайлы ете алмады.
Оның келесі бір ... ... ... негізгі
қорларының тозуының шамасы 2005 жылы - 70-80% ... 1980 ... және ... іске қосылған кәсіпорындардағы құралдардың жасы
10-20 жылдан аспады. Негізгі қорлардың прогрессивті түрде ескіруі
отандық ... ... ... қабілеті деңгейінің төмендеуіне әкеп
соқтырды. ... ... ... ... ... ... қайта жарақтандыруды жүргізуді өз
қаржылары
есебінен жүргізуге ... ... ... ... қатар, сала кәсіпорындары
құнға салынатын салық бойынша екі рет салық салу ... ... ... ... бір ... ... ... халықтың экономикалық белсенді
бөлігі болып саналатын әйелдерді жұмыспен қамту жатады. ... ... саны ... ... ... 2 есе ... 1990 жылы
жеңіл өнеркәсіпте жұмыс істегендер саны 220 мың адам ... ал ... ... 21,7 мың адам ... ... ... ... 3,5 % ғана құрайды. Бұл көрсеткіш жылдан-жылға төмендеуде.
Қазіргі кезде 11 тоқыма ... ... ... (жүн, ... ... ғана ... ... отыр. Оларға Алматы мақта-мата ... ... ... ... фабрикасы, Алматы кілем фабрикасы, Қарлығаш шұға
комбинаты ... бұл сала ішкі ... ... ... үшін ... ... еңбекпен қамтамасыз етумен айналысады.
ҚР Статистика агенттігінің мәліметтері бойынша ... ... ... 2003 жылы 37,8 ... теңгеге өнім өндірілді, 2002
жылдың
деңгейімен салыстырғанда 98,6% құрады. ... ... ... жапқыштар,
кілем бұйымдары, тоқыма киім-кешек, табиғи (натуралды) былғарыдан тігілген
тондар саланың барлық өнім көлемінің 2/3 бөлігін ... ... ... ... ... жылы 2,9 млрд теңгенің өнімі өндіріліп,
2002жылмен салыстырғанда 40,4% -ға ... ... Ол ... аяқ-киімді өндіруден (53,5%) және табиғи теріден (орташа 10%)
жасалған өнімдерді құрайды. ... ... ... ... жіберу
105,3 млн. АҚШ доллары болса, тоқыма ... ... ... ... ... астамы келген.
Соған қарамастан, бұл саланың экспорттық әлуеті өте ... ... ... ... компанияларынан келіп түскен экологиялық таза натуралдық
терілер, маталар тігін бұйымдарына ұсыныстардың ... ... ... ... шетел тапсырыс берушілерінің ұсыныстары кәсіпорындардың
айналым ... ... және жаңа ... сатып алу
мүмкіндігінің аздығынан жүзеге аспай ... ... ... ... себебіне тауар тарату жүйесінің нашар жұмыс ... ... және ... ... ... ... да болып отыр. Саладағы
жағдайды талдай отырып, көптеген проблемалар-кәсіпорындардың ... ... да ... ... ... ... ... және
жарнама компаниясының нашарлығы, жаңа ... ... ... ... ... ... ... нарықтар туралы ақпараттарды толыққанды ... ... және ... ... ... алу
мумкіндігінің аздығы өнеркәсіп саласының нарықтағы үлесінің төмендеуіне
әсерін тигізіп отыр.
Барлық тігін және тоқыма ... 100% -ы ... ... ... жұмыс істейді. Ол әрине, дайын өнімнің өзіндік құнына
эсерін тйгізеді.
Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... дамытуға бағытталған ... ... ... ... ... және ... ... бағамен тауарлар тасылуда, тауарлардың 80%-на жуығы
жасырын ... ... ... ... ... ... ... істеу
өте қиынға соғады.
Сонымен бірге, жеңіл ... ... ... ... ... ... ... беру, шикізатты маусымдық сатып алуға
қаржылар бөлу, қарыз құрылымын қайта қарастыру, импортқа квота беру жатады.
Отандық тері илеу ... ... ... ... комбинаты),
"СирноҚаз" ЖШС (Петропавлтері өңдеу зауыты) және "Рудный тері ... ... ... ... ... оң бағалады.
Кәсіпорындар негізінен теріңің жартылай ... ... тек ... ... ... ... өнім өндіреді.
Онда қазір қазақстандық, тері ... ... ... ... ... ірі қара және ұсақ-малдардың терілері импортқа әкетіледі.
Жоғарыда айтылғандай осы күнге дейін дайын тері ... ... ... өндіруге мамандандырылып отыр. Тері өңдейтін үш
кәсіпорын өз жұмысын ... ... ... ... ... қарулы күштер құрылымдары арзан аяқ-киімді сатып алады ... ... ... ... ... ... жасайды, сөйтіп
олардың өзінің дамуына мүмкіндік бермейді.
Қазіргі ... ... ... аяқ-киіммен толығуының 99% импорт
арқылы жүзеге асып отыр. Мұның өзі отандық былғары-аяқ киім өнеркәсібінің
қазіргі ... ... ... ... ... отыр. Осы күнге дейін
аталған сала бойынша қазақстандық нарықтың негізгі ... ... (75%) ... Сондықтан да тауарлардың негізгі бөлігінің сапасы өте
төмен. Аяқ-киімнің экспорт-импортының жеңілдік шарттары мен толық ... ... ... ... бағамен сатылады. Тағы 10% ... ... ... Германиядан, Италиядан, Голландиядан келуде.
Негізінен тауарларды "шөрнектік" әдіспен ... ... ... ... ... ... көп партиясы коммерциялық емес ... ... Ол ... ... ... баждар мен салық төлеудің әсерінен ... ... ... ... күрт төмендеуінің ең басты себебіне отандық
тауар өндірушілерді мемлекет тарапынан қорғау шараларының болмауынан
туындап отыр.
Жеңіл өнеркәсіп бұрынғысынша негізгі құралдар мен ... ... ... ... ... қажет екенін сезініп отыр.
Көптеген ... ... ... ... көмектесіп, өнімді өткізудің
сыртқы нарығында бәсекелесуге мүмкіндік ... ... ... ... ... Ресей, Өзбекстан, Қырғызстаннан келген маталар өте
көп. Осы елдерде жеңіл ... ... үшін ... ... ... көп дотациялар, мақтаға фиксирленген баға мемлекеттің
кепілдемесі мен ... ... ... ... қарастырылған.
Қытай жеңіл өнеркәсібінің тауарлар нарығында жемісті қызмет ету
себебіне ондағы ... ... ... мен ... ... ... өндірілетін мақтаның 95%-ы мемлекет бекіткен бағамен ... 5%-ы ... ... ... ҚҚС бойынша көлік, байланыс және тағы басқа
қызмет көрсетуші салаларға жеңілдіктер беру тауар ... ... ... ... ... ... ... Тура осындай жағдай басқа
да мемлекеттердің тәжірибесінде кездеседі. Түркияда және ... ... ... ... әлеуметтік салықтан және салықтың басқа
түрлерінен де босатылған. ... ... ... ... ҚҚС және ... ... жаңғыртуға дотациялар беріледі. Сонымен бірге,
Ресей өз ... ... ... ... ... өз ... ... маталар мен жүнді, дайын өнімдерді әкелуге баж салығы 20 дан ... ... ... ... ... жеңіл өнеркәсіпті дамыту үшін ... ... ... ... нашар қорғау салдарын ... ... ... ... ... өзі оның ... ... таба алмауына әсерін тигізуде.
Кәсіпорынның -ииновациялық саясатының негізгі мақсатына өндірістін
бәсекеге ... және ... ... көтеру жатады, соның
нәтижесінде өнеркәсіптік кәсіпорындардың экономикалық өсуін тұрақтандыруға
болады.
Экономика және ... ... ... кәсіпорындардағы
инновациялық қызметті конъюнктуралық зерттеу анкетасын әзірледі.
Анкетада он жеті негізгі көрсеткіштер бар: кәсіпорын ... ... оның ... инженерлік-техникалық мамандар, өндірістік
қуатты жүктеу деңгейі, ... ... ... ... ... ... ... өндіруге ұсынылған өнімнің жаңа
түрлері, инновациялық қызметті шектеуші факторлар.
Кейбір салалардың кәсіпорындарында ... ... ... ... ойымызша, бұл ең алдымен дайын өнім өткізу
қиыншылықтарымен байланысты болған. Қара металлургия ... ... ... төмендеу нәтижесінде 2001 жылы 2000 жылдың деңгейінің
тек 30 % ... ... ... ... ... ... ... электр машиналары ... ... ... ... ... ... ... үрдісте мемлекеттің
қолдауының мардымсыз болуынан электроэнергетика, электротехникалық
өнеркәсіп пен ... ... ... осы ... оның ... ... ... орын алған. Энергетикада бюджеттік қаржылардың тарту көлемі
2006 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 6% дан 5% - ға ... ... ... -12,7%- дан ... ... машина жасау
мен метал өңдеуде- 7,3%- дан 4,4%-ға дейін төмендеген.
Біздің зерттеу жұмыстарымыздың нәтижелерінен ... ... және ... ... ... өндіріске енгізу
жұмыстары былай болғанын көруге болады:
2002 жылы зерттелген кәсіпорындарда 107 отандық инновациялық
әзірлемелер еңгізілген, 2001 жылы - 221 ... өсуі 206,5%), ... - ... жылы - ... ... өнеркәсібінде отандық әзірлемелердің ең көп
саны енгізілген – 27.
Енгізілген ... ... саны 2006 жылы 2002 ... 13 тен 24 ге ... ... Соңғы екі жылда көмірсутекті
шикізат өндіру, құрылыс ... ... ... ... ... ету, ... өңдеу өнеркәсібі сияқы экономика салаларында
бірде-бір ... ... ... ал ... ... ... ... әзірлеме саны 9 дан 4-ке ... ... ... енгізуден өндірісті технологиялық
жаңартуға ... ... ... ... ... Талдау
жүргізген мерзімде шетелдік әзірлемелерді енгізуге ... ... ... ... ... көлемі он еседен
астам артқан.
Зерттеу нәтижелерінен ... ... ... тежеуші
негізгі фактор ретінде өз қаржыларының жетіспеушілігін ... ... ... ... ретінде кең өндіру саласының барлық кәсіпорындарымен және
басқа салалардың көптеген ... ... атап ... ... ... ... атап ... саны бойынша
(57,5%) несие алудың қиындығы, ұзақ ... және ... ... ... ... ... жағынан үшінші факторға мемлекет тарапынан қаржы және
ұйымдастырушылық қолдаудың жетіспеушілігін (47,5%) жатқызуға ... ... ... ... ... ... ... 21% инновациялық қызметті тежеуші негізгі факторлардың
бірі ретінде заңнамалық және нормативті-құқықтық базаның жетіспеушілігін
атап өтеді. Одан ... ... ... және ... ... 21% ... ... ретінде өнім өткізу нарығы мен жаңа
технологиялар ... ... ... атап ... ... кәсіпорындардың инновациялық қызметін
конъюнктуралық ... ... ... ... ... жасауға
болады:
- өнеркәсіп кәсіпорындарында-инновациялық белсенділік өте төмен;
- өнеркәсіп салаларында жоғары технологиялық және ... ... ... ... ... ... ... жалпы алғанда
жақсармай отыр;
салаларды технологиялық жарақтандыру қажетті деңгейге ... ... ... қызметтің жағдайы туралы толық және ... ... ... ... ... даму мәселелері
Өнеркәсіптің салалық құрылымын ... үшін ... ... іске ... ... ... ... жүйесін таңдау,
сонымен бірге құрылымдық өзгерістерді болжау әдістерін анықтау ... өсу ... ... ... құрылымының
өзгеруіне нарықтық механизмдердің (сұраныс, ұсыныс, ... ... ... Өнеркәсіптік өндірістің құлдырау кезінде құрылымдық ... ... ... бой ... ... Бұл ... өз ... және
еңбек ресурстары бар салаларда белең алды.
Өнеркәсіптік өндірістің құрылымын қайта құру әдістемесінің мақсатына
өнеркәсіптік ... пен ... ... ... ... жатады.
Aталған әдістемені жасау үшін келесі міндеттерді шешу қажет:
- өнеркәсіптің дамуының қалыптасқан тенденцияларын талдау ... ... ... ... ... ... үшін оның
шарттарын зерттеу және нарықтың нақты мүмкіндіктерін анықтау;
- өнеркәсіптік өндірістің жағдайын ... ... және ... және оның ... ... ... нарықтық әлуетін анықтау, сонымен ... ... ... ... шикізатпен қамтамасыз ету;
- өнеркәсіптің құрылымын қайта құру ... даму ... ... даму ... ... және ... өнеркәсіптік саясатты әзірлеу және оның мақсатын анықтау, өнеркәсіптік
өндірістің дамуының негізгі міндеттерін және ... ... ... негізгі және басым бағыттарын анықтау;
Жоғарыда келтірілген міндеттерді шешу нәтижесінде өнеркәсіп әлеутін
және жағдайын обьективті ... ұзақ ... ... ... ... ... кезеңіне есептелген өнеркәсіптің құрылымын қайта
құру және оны ... ... ... ... ... ... ... тікелей және жанама мемлекеттік қолдауды талап ... ... ... ... ... ... ... объектілердің тізімін жасауға қол жеткізуге болады.
Әдістемені жасаудың мазмұнын қарастырып көрейік.
1. Өнеркәсіптің қазіргі жағдайын ... ... ... негізгі құндық және натуралдық көрсеткіштердің динамикасын
талдау, соның ішінде салалар және ірі кәсіпорындар ... ... ... қозғалыстарын талдау;
- кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысандарының және меншік қатынастарының
өнеркәсіптік өндірістің тиімділігі мен динамикасына әсерін зерттеу;
өнеркәсіптік кәсіпорынның нақты жағдайын экспресс -талдау;
ірі ... ... ... ... SMOT- талдау, яғни
кәсіпорынның мүмкіндіктерін, ресурстар мен ... ... ... ... цикл ... ... ортаның әсерін
талдау бөлімдерінен тұрады.
2. 2010 жылға дейін ... даму ... ... өнеркәсіптің құрылымын қайта құрудың болжамдық мерзімінің кезеңін
және ұзақтығын, мазмұнын негіздеу;
- өнеркәсіпке ... ... жәле ... ... ... ... ... өнеркәсіптік өндірістің құрылымын қайта құруды ... ... ... ... ... ... және
инвестициялық саясат, протекционизм, тік ... ... ... ... ... және т.б.);
- нарықтағы орнын және бәсекелестік стратегиясын ... ... ... ... ... - ... ... эксплеренттер);
- кәсіпорынды талдау-мемлекеттік қолдау объектілері;
- қайта құрылымдық өзгерістерге , және өмір ... ... ... құру ... ... тұруға тиіс.
3. ... ... ... ... ... ... дайындалған өнеркәсіптік саясаттың тұжырымдамасы негізінде
2005-2010 ... ... ... ... ... сан ... ... Жеке алғанда, негізгі
макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... ... табуы тиіс: пайда мен сату көлемінің
абсолютті және өсімшелік көрсеткіштері, инвестиция көлемі, ... ... ... және т.б.
Өнеркәсіп салаларының ерекшелігіне, өнім өндіру және өңдеудің өзіндік
сипатына, технико-технологиялық ... ... ... қарасты
кәсіпорындардағы пайдаланатын еңбек құралдары мен заттары, жұмысшылардың
кәсібилігі ... ... ... да барлық кәсіпорындарға ортақ, олардың
ерекшелігіне тән индустриялық инновациялық даму бағдарламасы ... ... ... Бұл ... ... өнім ... көлемі, жалпы өнім
көлеміндегі қосылған құны ... ... үлес ... ... бар ... ... әр ... жоспары, инвестиция көлемі
мен оны тарту және пайдалану ... ... ... әзірлеу,
кәсіпорынның технико-технологиялық
құрылымын жаңарту, ... ... ... ... ... ... ... комплект бұйымдары, машина, техника,
құрал-жабдықтардың көлемі, экспортқа жөнелтілетін өнім көлемі сияқты сандық
және сапалық көрсеткіштер есептелуі тиіс.
Өнеркәсіптің ... ... оның ... ... ... даму ... ... жоғары. Оның негізгі мақсатына:
- инновациялық жаңалықтардың мазмұның анықтау, топтау және оларға кодтар
беру;
- ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық ... ... ... ... оның технико-технологиялық деңгейін талдау
және болжау;
жаңалықтар мен инновациялар қоржынын қалытастыру;
инновациялық қызметті енгізу және оның тиімділігін есептеу жұмыстары
жүргізілуі ... ... өзі ... ... ... ... ... тәжірибелік-конструкторлық жұмыстардың
нәтижесінде алынған жаңалықтар, әлемдік деңгейдегі жаңалықтар, ... ... ... ... ... қайталанып отыратын
жаңалықтар, өнертапқыштардың жаңалықтары негізінде дайындалған жаңалықтар
болып бірнеше түрге бөлінеді.
Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік ... ... ... ... ... қолданудың жаңа облысында, табиғат пен коғамнын ... ... ... жаңа ... ... өндіріс саласына
жаңалықтар енгізудің ... ... ... ... тұрғыда тексеру, жаңалықтар мен инновацияларды тәжірибеде
қолдану және ... ... шешу үшін ... ... ... ... өмір сүру деңгейін арттыруға, халықтың өмір сүру
деңгейін өсіруге ... ... ... бірге, жаңа материалдарды,
өнімдер немесе қондырғыларды, жаңа үрдістер, жүйелер және ... ... және ... ... ... ... конструкторлық жұмыстар жүргізу, жаңа идеялар мен нұсқалардын
жобаларын жасау, технологиялық ... ... ... ... және тағы ... ... жұмыстарды жүргізу арқылы
аталған міндеттерді шешуге болады.
Өндірісті ұйымдастыру кезінде оның ... ... ... және ... ... жүргізуде өндірісті механикаландыру және
автоматтандыру ... ... ... ... ... технологиялық үрдістер мен құралдардың орташа
жасын анықтау, кәсіпорын қызметкерлері ... ... ... ... ... ... ... технологиялық
құралдардың жұмыс істеу кезектілік коэффициентін анықтау, кәсіпорынның
штаттық ... ... ... ... ... ... ... өндіріс қуатын пайдалану дәрежесін талдау және толық
жүктелмеу себептерін іздестіру сияқты ... ... ... ... техникалық деңгейін көтеруге ықпалын тигізеді.
Осындай жұмыстардың ... ... ... ... ... ... ... жаңалықтарды пайдалана отырып, жаңа тауарлар
жасау, ... ... ... тауарларды жетілдіру, ... ... ... ... ... жетілдіру, менеджмент
жүйесін құру, шикізат, материалдар мен комплект бұйымдарының сапасын көтеру
және маркетингтік зерттеу шараларын жүргізу қажет.
Бағдарламаны жүзеге асыру ... ... ... ... ... көтеруге болады:
кәсіпорындардың техника-технологиялық маңызы жоғары инновациялық
өнім өндіруін ынталандыру;
білім беру, техникалық акпараттар, ҒЗТКЖ жұмыстарын жүргізу және
оларды ынталандыру;
- кәсіпорындарда ... ... ... ... ... ... өнім өндіру үшін кәсіпорынды кеңейту жаңа цехтар ашу
жұмыстарын жүргізу;
- кәсіпорындардың өндірістік инфрақұрылымын кеңейту және жетілдіру;
- өндірістік кәсіпорындарда ... өнім ... ... ... ... инновациялық жаңа өнім түрлерін өндіру үшін ресурстарды, өндірістік
алаңдарды тиімді пайдалану;
- ... ... ... ... ... ... ... енгізу шараларын ұйымдастыру және
басқару;
өндіріске ресурстарды үнемдейтін жаңа технологияны енгізу;
бәсекеге қабілетті өнім өндіру арқылы ... ... шығу ... ... ... ... oтырып жасалған жагдайда оң нәтижеге
жеттуге болады. ... ... ... шаралары техника-
технологиялық құрылымды жетілдіруге, жаңа цехтар мен өндірістер aшуғa,
жоғары деңгейлі ... ... ... жоғары мамандарды
пайдалануға, бәсекеге қабілеті жоғары өнім өндіруге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, кәсіпорынның ... ... ... ... ... сатып алуға негізгі қорларды ... ... ... ... ... ... ... Инвестициялық қаржыларды инновациялық жаңа технологиялар сатып
алуға емес, керісінше өндіруге арнайы бағыттап пайдалану оң нәтиже береді.
Жоспарланатын жылдарға ... және ... ... ... анықталып, оның ішінде кәсіпорынның өз қаржынарынан
және ... ... ... ... ... ... қөлемін
анықтап алған дұрыс.
Кәсіпорынның жұмсайтын шығындары ғылыми-зерттеу, ... ... ... ... ... ... инновациялық жұмыстарды жүргізбестен бұрын талдау жұмыстарының мынадай
бөлімдерін анықтап алу ... деп ... ... ... ... ... және оның ... талдау;
- инновациялар қоржынындағы жаңалықтарды талдау (сатып ... ... ... ... үшін керек жаңалықтар,
өнертапқыштар мен рационализатордың жаңалықтары, ... ... ... ... ... ... (қаржы, ресурстар,
мамандар бойынша) талдау;
- инновациялық жобаны жүзеге ... ... ... ... ... ... кәсіпорынды инновациялық жаңалықтарды ... үшін ... ... ... талдау;
- кәсіпорындағы нормативті-әдістемелік құжаттармен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... жаңа әдістерінің
қолданылуын талдау;
кәсіпорынның инновациялық жаңалықтарды енгізу нәтижесінде бәсекелік
артықшылығы деңгейін талдау;
инновациялық жаңалықтарды енгізуде кәсіпорын ... ... ... ... тиімділік көрсеткіштерін талдау;
-инновациялық қызметтің мотивация жүйесін талдау.
Кәсіпорынның инновациялық ... ... ... ... ... ... ... саннан сапаға өту қағидасы,
сападан жаңа санға өту қағидасы, талдау және ... ... ... ... ... және ... ... даму бағдарламасын жүзеге асыру
мынадай ... ... ... тиіс деп ... ... мақсатты белгілеу және талдау міндеттерін
анықтау;
инновациялық шығармашылық топты құру;
- ... ... ... асырудың тиімді әдістерін таңдау;
қажетті ақпараттар, құжаттарды жинау және өңдеу;
- бағдарламаны жүзеге асыруда экономика
нақты қөлемін анықтап алған дұрыс.
Кәсіпорынның жұмсайтын шығындары ... ... ... ... конструкторлық жұмыстарға бөлінеді.
Ал инновациялық жұмыстарды жүргізбестен бұрын талдау жұмыстарының мынадай
бөлімдерін анықтап алу керек деп санаймыз:
- ... ... ... ... және оның ... талдау;
- инновациялар қоржынындағы жаңалықтарды талдау (сатып ... ... ... ... үшін ... ... мен рационализатордың жаңалықтары, сатуға ... ... ... ... ... (қаржы, ресурстар,
мамандар бойынша) талдау;
- ... ... ... асыруда кәсіпорын басшылары мен
мамандарының біліктілігін талдау;
- ... ... ... ... үшін ... ... ... талдау;
- кәсіпорындағы нормативті-әдістемелік құжаттармен қамтамасыз ету
жұмыстарын талдау;
- ... ... ... ... жаңа ... ... инновациялық жаңалықтарды енгізу нәтижесінде бәсекелік
артықшылығы деңгейін талдау;
инновациялық жаңалықтарды енгізуде кәсіпорын ... ... ... ... тиімділік көрсеткіштерін талдау;
-инновациялық қызметтің мотивация жүйесін талдау.
Кәсіпорынның ... ... ... талдау
мына қағидаларға сүйенеді: жүйелік тәсіл, саннан ... өту ... жаңа ... өту ... ... және синтездеу тұтастығы, баламалы
нұсқалардың салыстырмалылығы, оперативтілік және т.б.
Кәсіпорынның индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын жүзеге асыру
мынадай негізгі ... ... тиіс деп ... анықтау, мақсатты белгілеу және талдау міндеттерін
анықтау;
инновациялық ... ... ... ... бағдарламаны жүзеге асырудың тиімді әдістерін таңдау;
қажетті ақпараттар, құжаттарды жинау және ... ... ... ... ... техникалық, әлеуметтік
көрсеткіштер жүйесінде пайда болатын өзгерістерді бақылау;
- талдау нәтижелері ... ... ... ... ... индустриялық-инновациялық даму ... оны ... ... ... ... ... ... қызметін
анықтау.
Кәсіпорынның инновациялық қызметінің белсенділігін көтеру үшін:
- инновациялық стратегияның басым бағыттарын анықтау;
инновациялық қызметтін, ... ... ... және ... ... ... және ... инфрақұрылымды дамыту;
- инновациялық мақсатқа арналған қаржы ресурстарын пайдалану механизмін
қалыптастыру;
- амортизация ... ... ... қорларды жаңарту
стимулдарының бірі ретіндегі негізгі қорлардың сапасын жан-жақты ... ... ... мүмкіндіктерін қарастыру;
- кәсіпорынға импортпен сырттан келетін техника, технология көлемін
есепке алу және оның динамикасын ... ... өзі ... ... ... ... ... мен мониторинг жүргізу үшін республикада есеп беру жүйесін құруға
ықпал ететіні ... ... ... кедергі келтіретін факторлар аз
емес. Оларды атап өтетін болсақ,
- ... өз ... ... дейгейлі банктердің қысқа мерзімдік несиелер алу мөлшерлемелерінің
өте жоғары болуы;
- инновациялық жаңалықтарды енгізуде ... ... ... өнім ... ... кәсіпорын тауарларының шығындары ... ... ... ... ... ... ... өнім өндіру шығындарының шамадан тыс көп болып
кетуі;.
- ... өнім ... ... ... ... ... тағы басқалары жатады.
Кәсіпорынның индустриялық-инновациялық даму ... ... ... ... ... жинақтау, іріктеу, оның кәсіпорынға әкелетін
табысын есептеу;
- инновациялық және ғылыни сыйымды ... ... және ... ... ... өнім өндіру үшін өндірістің технико-технологиялық базасын
ұйымдастыру, басқару шараларын жүргізу;
- инновациялық өнім ... ... ... ... ... ... өндіру арқылы табатын қосымша
табысының көлемін анықтау;
Шетелдік және отандық кәсіпорындардың озық үлгідегі тәжірибелерін
енгізу ... ... ... ... ... ... ... даму түріне өтуге ... бар ... ... ... ... және ... мақсаттарды орындауда және
табыс көлемін арттыруға жетуде қиын және тәуекел ... ... жол ... ... даму түрі ... ... жетудің инновациялық ... ... ... өз ... ... негізгі тұтынушылармен тікелей және
тұрақты байланыстың болуымен сипатталады. Әрине ... ... ... ... ... ... ... отырып, яғни ... ... ... қол ... ... ... мақсатына өндірістік кәсіпорындарды
алдағы жылдарда ... ... жаңа ... ... ... ... ... ғылыми және техникалық әлуетін көтеру;
- технологиялық-үрдістердің және техниканың жаңа түрлерін дайындау
және енгізу нәтижесінде өндірісті ... ... ... ... жаңа ... енгізу нәтижесінде өндірістің тиімділігін
көтеру;
- инновациялық өнім өндіру үшін ... ... ... ... ... ... арқылы жандандыру жұмыстарын
жүргізу;
әртараптандыру үрдістерін жүргізу арқылы-кәсіпорынды кеңейту, жаңа
цехтар ашу, жұмыс орындарын кеңейту жұмыстарын жүргізу;
- кәсіпорындардың өндірістік иңфрақұрылымын ... және ... ... ... өнім ... ... технико-
технологиялық құрылымды жетілдіру;
- импорт алмастырушы жаңа отандық кәсіпорындардың түрлерін көбейту;
отандық салалық ғылымды қалыптастыру және ... ... ... ... жаңа ... енгізу;
- кәсіпорынды ақпараттандыру және тағы басқалар.
Біз ұсынатын бұл бағдарламада кәсіпорындардағы өндірісті жандандыру,
кеңейту, жаңа ... мен ... ашу ... бәсекеге қабілетті
өнімдерді, өндіру өнеркәсіп саласының тұрақты дамуына, оның ... ... ... жаңа талаптарға сәйкес
инфрақұрылым элементтерін модернизациялауға жол ашады.
Кәсіпорынның инновациялық өнім өндіруді игеру ... ... ... ... шешу қажет болады:
ең жоғары техникалық параметрлер мен ... ... қол ... ... өнім ... азайту жолдарын қарастыру;
кәсіпорынның тиімді жұмысын қамтамасыз ету ... ... ... кезінде бұрынғы игерілген өнім есебінен өндірістің жоғары
шығындарын жабу жолдарын анықтау;
инновациялық өнімді игеру үрдісінде ұйымдастыру ... ... ... ... облыстарын кеңейтуді зерттеу ... ... өз ... табу);
жаңа өнім өндіруде материалды-техникалық ... және ... ... өңімді өндіруде арнаулы (стандартты емес) құралдар мен
технологиялық құрал-саймандардың қажет болуына байланысты оларды ... ... ... ... ... даму ... ... бағдарламалары, кәсіпорында инновациялық өнім өндіру және өнімнің
жаңа түрлерін өндірудің және ... ... ... ... жетілдіру, шикізаттың, материалдардың және
энергияның жаңа түрлерін игеру ... ... ... өндіріске енгізу және өндірістің технико-технологиялық
деңгейін көтеру бағдарламаларынан тұрады.
Ғылыми-зерттеу бағдарламасының ерекшелігіне нақты ... ... ... зерттеудің бастапқы кезеңдерінде анықсыздық факторының
орын алуынан тәуекел деңгейінің жоғары болады. Ғылыми-зерттеу бағдарламасы
ғылыми-зерттеулердің ... ... және ... ... ... рекомендацияларды жасаумен аяқталады. ... ... ... ... ... ауқымы мен аясы, ... ... ... болатын экологиялық және әлеуметтік салдары
анықталады.
Бағдарламада қойылған соңғы мақсатқа жету үшін ... ... ... ... соның ішінде ғылыми зерттеулер, жобалау, инновациялық жаңа
өнімнің тәжірибелік үлгілерін құру және ... ... ... ... және ... ... реконструкциялау, құралдар мен лицензиялар
алу, әлемдік стандарттарға сәйкестендіру, материалдық-техникалық қамтамасыз
ету, мамандарды дайындау және ... ... ... ... және тағы ... ... ... барлық кезеңдері бойынша оны
орындаушылар қаржыландыру көздері мен ... ... ... ... ... ... бағдарламасының мақсатына -
өндірістік немесе өндірістік емес экономикалық ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру,
максималды табыс табу мақсатында ... ... ... ... ... және ... шарттарды орындау жатады. ... ... ... ... жобалық қуатқа жеткізу үшін оны
іске қосу үрдісінде технологиялық және техникалық параметрлерді сынауды
қамтиды.
Бағдарламалар жобаланатын ... ... ... қол ... аяқталады (10 кесте). Ірі немесе сирек
кездесетін тәжірибе өнеркәсіптік және ... ... ... инновациялық даму бағдарламасын анықтайтын белгілерге
келесілер жатады:
Өндірістің техникалық ... ... ... ... ... ... бағдарламасы техникалық прогрессті басқару
жүйесіндегі ең ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетін
көтерудің материалдық негізін қалайды, өндірістің тиімділігін көтереді.
Мұндай бағдарламалар өнімділігі жоғары ... ... ... ... автоматты басқару құралдарымен жабдықталған
жаңа кәсіпорындарды құру және қолданыстағы кәсіпорындарды реконструкциялау,
өндірісті басқаруды ... ... ... тұрады.
Өндірістің техникалық деңгейін көтеру ... ... ... ... ... қорғайтын және шикізат, отын мен материалдарды
үнемдейтін прогрессивті аз операциялық және ... ... ... автоматтандырылған жүйелерді құрудан тұрады.
Кесте 3
|Белгілер ... ... ... ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... ... |
| ... ... аясы ... ... ... |
| ... ... ішіндегі) ... ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... ... ... мерзімдік |
| ... ... |
| ... ... ... қою ... |Бір рет даму |
| ... түрде даму ... ... ... және стандарттау бағдарламасының құрылымында
ғылыми-зерттеу және конструкторлық жұмыстардың ... ... өнім ... ... ... ... кешенді
механикаландыру мен автоматтандыру құралдарын ... ... ... ... ... ... ... құрылыс немесе кәсіпорынды реконструкциялау, техникалық ... ... ... ... ... құралдарды орнату, құру және іске қосу ,
жобаланған жаңа инновациялық өнімді шығару болады.
Инновациялық ... ... ... ... ... санына, идеяларға, рационализаторлар мен өнертапқыштардың
жаңалықтарына байланысты болады. Инновациялық бағдарламаны ... ... ... ... экономикалық, каржы, әлеуметтік
көрсеткіштерін ... қана ... ... ... кәсіпорынның нарықтағы
үлесін көтеруге, сыртқы нарықтарға шығуға көмектеседі.
Инновациялық бағдарламаның құрылымын қалыптастыруда жұмыстың барлық түрі
бір ... ... ... ... ғылыми зерттеулер,
конструкторлық жұмыстар, тәжірибелік ... ... ... ... материалдық-техникалық қамтамасыз ету, мамандар
дайындау және т.с.с.
Бағдарламаның ... ... ... ... ... ... және ғылыми-зерттеу тақырыптарын зерттеу негізінде
белгілі техникалық және технологиялық ... ... ... құрылымын қалыптастыру кезінде технологиялық жүйенің жобасын
жасау қажет болады. Сонымен қатар багдарламаның құрылымын қалыптастыруда
алдыңғы ... ... ... өнім ... ... шешу
жолдары үйлестіріліп, талданады. Аяқталған жасалымдардың нәтижелерін
пайдалану мүмкіндіктері зерттеледі.
Отандық және ... ... ... ... ... ... ... тиянақты түрде зерттелуі тиіс.
4 кесте - Инновациялық өнім өндіру бағдарламасының мәнділік критерийі
|Критерий ... ... ... |
| | ... ... ... құны | ... ... ... ... ... жоспар | |
| ... ... шешу ... ... | |
| |а) ... ... ... | |
| |б) ... ... ... ... қажеттілігін | |
| ... ... ... ... | |
| |в) ... үлгіні құру және сынау қажеттілігі; | |
| |г) ... ... ... ... ... | |
| ... ... ... ... ... | ... |а) ... ... ... жоқ; | ... |б) ең озық отандық және шетелдік үлгілерден деңгейі | ... ... | |
| |в)ең озық ... және ... ... | ... ... |а) бір техникалық шешімде пайдалануға арналған, | ... ... ... ... ... ие ... | |
| |б) ... үлгіні барлық салада жаппай пайдалануға | |
| ... | |
| |в) ... ... ... салада жаппай пайдалануға | |
| ... | ... ... ірі ... ... ... үш ... жасалынуы
тиіс деп санаймыз:
сала аралық кешенді инновациялық бағдарлама;
салалық кешенді ... ... ... ... және ... маңызы жоғары мәселелерді шешу үшін
салааралық, салалық ірі инновациялық бағдарламаларды ... ... ... қор қаржыларын пайдалану үшін ... ... ... ... ... өз ... ... Инновациялық жаңалықтарды
енгізу үшін ... ... ... ... ... соммасының шамасы жобаның тиімділігіне байланысты ресурстық сатыларда
анықталады.
Инновациялық өнімді игерудің екі ... бар. ... - ... ... өткізу, екіншісіне - инновациялық өнімді кәсіпорында игеру
жатады. Ол осы сатылардан өткеннен кейін ... ... ... ... жіберіледі.
Жаңа инновациялық өнімді игеру үрдісінің динамикасы, ықтималдылық сипаты
және тағы ... ... мен ... ... ... ... бір ... тудырады. Жаңа
инновациялық өнімді өндіру жоспарын ... ... ... үшін ... ... ... ... кезеңіндегі
динамикасын зерттеп отыру қажет.
Жаңа инновациялық өнімді игеру, кезеңінің ұзақтығы өнімнің ... ... ... ... ... ... ... толық
өзіндік құныңа және еңбек өнімділігіне ... ... ... Жаңа өнімді игеру ... ... ... ... бір ... өндірудің толық өзіндік құнымен сипатталады,
операцияны орындау сапасы мен режимді таңдау ... ... ... ... өсу ... орын ... ... операциядағы өнім бірлігін өндіру үшін ресурс шығындарының барлық
негізгі түрлері мөлшерленеді. Мысалы, машина ... және ... жаңа ... ... ... ... және іске жарамды деп
шартты ... ... ... ... ... ... іске ... өнімнің
шығуын есептемегендегі шығындарды есептеуде пайдаланылады. Іске ... ... ... ... шығу ... ... анықталатын
технологиялық жоғалтуларды ескере отырып, өнім өндіруге кететін шығындарды
білдіреді. Жарамды өнімдердің шығу ... ... ... ... бұл ... табиғи өнім шығару шығындарына жуықтайды. Жоғарыда
айтылғандардан технологияны ... ... ... ... ... ... ... отырып, ресурстарды тұтынуға едәуір әсерін
тигізеді.
Кесте 5 ... ... ... ... ... |Сынақтық игеру ... ... ... | | ... ... ... |Инновациялық өнімді сериялық |
| ... ... мен ... ... қуатына жетуді|
| ... ... ... ету |
| ... және ... | ... ... өнімді |Инновациялық өнім өндіру |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... өнім |
| |қою, ... жинақтау |өндіруді қамтамасыз ету ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... және т.б.|
|Игеру уақыты |2-4 ай |1-3 жыл ... ... ... ... ... ... |өндіріс,цех ... ... ... ... ... негізгі факторларға технологиялық
(ұтымдылық және параметрлердің тұрақсыздығы), ... ... ... ... ... ... ... бір жағынан алдыңғы ... мен ... ... ... ... ... дамытуға,
екінші жағыңан, қаржы ресурстарының ... ... ... жасауға көмектеседі.
Өнеркәсіптік өндірісті инвестициялаудың басым бағыттарына:
- жеке өндірісті рекнструкциялау және жаңғырту;
- жаңа құралдар мен прогрессивті технолотияны сатып алу ... ... ... ... жаңа тауарлар мен қызмет түрлерін құру;
- қосымша алаңдарда инновациялық тауарларды өндіретін ... ... ... ... ... ... ресурстарды кәсіпорынның инновациялық даму
бағытына шоғырландыруға мүмкіндік береді.
Өнеркәсіп кәсіпорындарының 2006-2010 жылдарға инвестицияға қажеттілігі
келесі бағыттарда жүргізілуі тиіс деп ... ... ... ... ... және ... дамыту
технологиясын жетілдіру, жоспарлау, инвестициялау арасындағы тығыз байланыс
құру оның даму стратегиясына өзгерістер енгізеді. Санаткерлік
активтерді ... ... ... ... ... алға ... ... нысандарын анықтау, өнімді дамыту үшін
қажетті ... ... ... ... пайда табу мақсатында оны пайдалану
бағыттары, ең соңында менеджерлер үшін ... ... ... ... ... ... сай патенттік бағалау үлгісін жасауға тиіс.
Ол кәсіпорынның патенттер ... және тағы ... ... ... ... үшін ... сонымен бірге жалпы даму
стратегиясындағы санаткерлік активтердің позициясын анықтайды. Бұл ... ... ... ... бөлу және тағы ... ... үш технологиялық топтарға бөлу арқылы ... ... ... ... ... ... Түйінді
технологияны пайдалану кезінде корпорацияның нарықтық құны, сату көлемі мен
пайдасы ... Ал ... ... ... ... ... ... дегөніміз дәл сол уақытта фирмада іске қосылмаған, бірақ даму
перспективасы бар ... ... 6 ... ... ... ... ... түрлері ... аясы ... мен ... ... өнеркәсіп, қызмет |
| ... ... ... сақтау, ауыл шаруашылығы |
|2.жаңалық деңгейі |әлемдегі оригиналдық (пионерлік)өнертапқыштық |
| ... ұйым үшін ... ... ... ... ... |Прогресивті дамып келе жатқан, тұрақтанған, |
| ... ... ... ... ... қосымша, қызмет көрсетуші, |
|сферасы ... ... ... ... екі ... ... |
|6.ресурстарға қатынасы ... ... ... сыйымды, энергия үнедеуші, |
| ... аз ... ... ... ... ... |
| ... қалдықсыз аз операциялы |
|8.бәсекеге қабілетті |Бәсекеге қабілетті және ... ... ... ... ... Р.А. ... ... толық
берген деп санаймыз.
Инновациялық идеяның пайдалы бизнеске айналғанша жүріп өтетін жолы өте
ұзақ және ... ... ... бұл идея ... ... ... ... арасында жоғалып кетіп, іске аспай қалуы да
мүмкін. Инновациялық ... ... ... оны дамытуда бәсекеге
қабілетті инновациялық бастаманың кең түрде жүзеге ... үшін оның ... ... көруі қажет. Жаңа идеяларды 2-3 жылдай уақыт аралығында
жаңа өнімге, жүйеге, үрдіске айналдыру үшін ... ... ... Жаңа ... ... ... ... сыйлықтар беру
олардан түсетін табыс көзін молайтады.
Сонымен, кәсіпорынның индустриялық-инновациялық даму ... ... ... ... жатады. Инновациялық бағдарламаларды
тіркеу кезінде перспективті инвестициялық жобаларды ... ... ... ... құру ... осы ... өнеркәсіптің
бәсекеге қабілеттілігін көтеру жолында "нүктелік" бағытта суырылып алға
шығу үшін ... ... ... ... ... ... жаңалықтар сатып алынған және
өзі әзірлеген болуы мүмкін, ал инновациялар жаңалықтарды енгізудің ... тек ... ... ... ... сатылмайды, тұтыну аясында инновацияға айналу үшін
жаңалықтар сатылады. Ұйым ... ... ... және ... ... ... топтамасын Фатхудинов Р. А. Төмендегі
суретте № 2 толыққанды көрсете білген.
Өнеркәсіптіқ құрылымын жандандыру шараларына:
-кәсіпорынның өз ... ... ... ... үшін ... ... құру. Амортизациялық саясатта негізгі
капиталдың табиғи және моралдық тозуының мерзімін дұрыс есепке алу,
амортизациялық мөлшер арқылы ... ... мен ... тәртібін
анықтау;
елімізде валюталық ресурстардың шоғырлануына байланысты валюталық
реттеуді күшейту;
толық және жартылай мемлекеттік меншіктегі кәсіпорындардың пайдасын
бөлуде мемлекеттік бақылауды күшейту, ... ... ... ... дамытудың ұлттық басымдықтарына сәйкес жаңарту;
- өндірісті жаңғыртуға бағытталған кәсіпорынның өз ... ... үшін ... жеңілдіктерін беру;
экономиканың инвестициялық әлуетін көтерудің негізін құрайтын мемлекеттің
несие саясатын жетілдіру;
сыртқы экономикалық аяға капитал шығару, тікелей шетелдік инвестицияны ... ... ... қысқарту;
- мемлекеттік және жеке құрылымдардың қауымдасуын дамыту арқылы
өнеркәсіптің құрылымын жетілдіру мәселелерін ... ... ... ... ... жаңа
технологияға негізделген өндірістік база құрылады. Жандану тұрақты түрде
жүргізілу үшін жоғары ... ... ... салаларын дамыту
және ғылыми-техникалық прогресс нәтижелерін пайдалану қажет екені ... ... ... ... ... ... кешенінен тұрады деп санаймыз:
Сурет № 2
Сурет – Инно
а) өнеркәсіптің техника-технологиялық әлуетін көтеру; б) ... ... ... жою; в) өнеркәсіп өнімдері мен қызмет
турлерінің тұтыну ... ... г) ... ... ... бермеу; д) өндірістік-экологиялық ... ... ... ... инновациялық және инвестициялық ресурстармен
қамтамасыз ету тетіктерін анықтау; е) өнеркәсіпті қайта индустрияландырудың
негізгі ... ... ... көтеру шараларын әзірлеу
және тағы басқалар.
Техника-технологиялық дамуды басқарудың жаңа жүйесін құру екі ... ... ... Оның ... ... және ... арасындағы
ресурстарды қайта бөлудің жаңа механизмін қалыптастыру, өндірістің өзінде
бұрынғы және жаңа ... құру ... ... ... жаңа ... іскерлік белсенділікті ынталандыру жатады.
Техника-технологиялық құрылымды жетілдіру үшін өндіріске ... ... ... ... ... шараларын жүргізу қажет
екені белгілі. Бұл жаппай ... ... ... ... сөз. Жаппай
өндіріс жаңа технологияларды енгізуге, жаңа ... ... ... қанағаттандыруға мүмкіндік береді. Сондықтан ... ... құру ... дамытуға болады.
Қазақстан өнеркәсібінің қызметін талдау барысында мынадай негізгі
тенденциялардың қалыптасқанын байқауға болады:
ішкі нарықта отандық өнеркәсіп тауарларын сату аясы тарыла бастап, ал
сыртқы ... ... ... ... күшейе түсті. Мұның
өзі кәсіпорындар өндіретін өнімдердің номенклатурасы мен көлемі нарық
конъюнктурасына сәйкес келе бермейтінін көрсетті:
өнеркәсіптік өндіріс көлемінде ... ... және ... ... өндіретін салалардың үлесінің төмендігінен өнеркәсіптік ... ... ... ... жұмысбастылық қысқарған және жоғары білімді мамандар
қызмет түрінің басқа аясына, ең алдымен сауда және қызмет көрсетуге ауысып
отырған;
кәсіпорындардың айналым қаржыларының ... ... ... ... ... және энергия сыйымдылығы жоғары
өнім өндіру циклы ... ... ... ... ... ... ... пайда болған;
бағаны қалыптастыруда шикізаттың, кен өндіру және энергия ресурстық
салалардың тұтынушыларына қатысты алғанда біржақты даму орын алған.
Өнеркәсіптің индустриялық ... ... ... ... болып
саналатын инновациялық әлуетті қалыптастыруды зерттегенде ... ... ... ... ... инновациялық белсенділік өте төмен;
- өнеркәсіп салаларында жоғары технологиялық ... ... өнім ... ... ... техника-технологиялық базасы өте төмен;
- салаларды технологиялық жарақтандыру ... ... ... ... ... жағдайы туралы толық шын мәніндегі
нақты ақпарат жинау мүмкіндігінің төмендігі.
Қазақстан өнеркәсібінің индустриялық ... ... ... ... ... деп ... қабілетті өнеркәсіптің индустриялық деңгейін көтерудің негізгі
тетіктеріне:
- өнеркәсіптің өңдеуші инвестициялық ... ... ... ... ... ... шаралардың тиімділігін көтеру және тауар нарығында
монополиялық құрылымдардың пайда болуына тосқауыл ... ... ... ... ... ... үшін жеке
түрде артықшылықтар мен преференциялар беру;
бәсекелестік ортаны қалыптастыру және колдаудың тиімді механизмі
ретінде сауда биржасын дамытуды ынталандыру ... ... ... ... ... ... ... демпингтік бағалармен күрес жүргізу, бақылау әдістерін
жетілдіру, кәсіпкерлердің табысынан бірнеше есе ... ... мен ... шек қою, демпингке қарсы іс козғау ұйымдарын ұйымдастыруды жүзеге
асыру;
менеджмент деңгейін көтеру;
"көлеңкелі экономикаға" және ... ... ... ... ... дамуының экономикалық
тетіктер жүйесіне - ... ... ... жүргізу жатады, яғни ғылыми
шығындарын үнемі арттырып ... ... ... жаңа технологияны
игеруші шағын және орта бизнес үшін салық ... ... ... ... венчурлық бизнесті салықтан толық босату, инновациялық қызметтің
қаржы-несиелік ... - ... ... беру, жеңілдетілген
амортизацияларды анықтау; жаңа ... ... ... ... сатып алу - сату механизмін пайдалану жатады.
Иидустриялық-инновациялық үрдістерді қаржыландыру жүйесіне инновациялық
қорлар, инвестициялық-инновациялық ... ... ... ... кәсіпорынның өз қаржыларын құруды ары қарай жетілдіру
жатады.
Инновациялық инфрақұрылымдар жүйесіне ... ... - ... және тағы басқа жаңалықтарды тарататын және ... ... ... ... ... ... құру, ынталандыру
қорларын қалыптастыру және мемлекеттік және ... ... ... ... ... сала және халықаралық
деңгейде дайындау жатады.
Өнеркәсіп кәсіпорындарында инновациялық әлуетті көтеру үшін, ... ... ... жүргізілуі тиіс деп санайды:
кәсіпорындардың ғылыми-зерттеу жұмыстары бойынша әлуетін ... ... ... еңбектің ерекшелігін ескере отырып, нысандар мен
әдістер жиынтығы көмегімен инновациялық-инвестициялық үрдістерді басқаруды
ұйымдастыру;
ғылыми-техникалық жетістіктерді ... ... ... ғылыми-
өндірістік орталықтарды құру (өндірістік-технологиялық әлуетті жетілдіру
жөнінде ... ... ... сараптау, сертификация жүйелерімен
ақпараттық байланыс орнату);
кәсіпорындарға ғылыми-техникалық жаңарту ... ... ... Ондай тетіктердің қатарына ... ... ... құрал-жабдықтарды жеңілдетілген түрде сатып
алуға ықпал ететін ... ... ... ... даму ... ... ... шарттары мен
талаптарына бейімдеу;
"көлеңкелі экономика" зардаптарын болдырмау мақсатында ... ... және ... ... ... жүргізу.
Өнеркәсіптің индустриялық-инновациялық ... ең ... жету үшін ... ... ... Мұндай бағдарламаларда ресурстар, орындаушылар мен мерзіміне
қарай бір-бірімен байланысты индустриялық-инновациялық проблемаларды
шешуге бағытталған шаралар кешені жасалады. Ірі ауқымдық бағдарламаны
жүзеге асыруда ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық
кешендер түріндегі ұйымдар құруды талап етеді. Сонымен ... ... ... ... модернизациялау бағдарламасы жасалуы тиіс.
Өнеркәсіптегі инновациялық қызметті мемлекеттік қолдаудың негізгі
нысандарына ғылым мен техника ... ... ... ... ... ... ... қолайлы экономикалық
ахуал
қалыптастыру;
өндірістің және қоғамды басқарудың ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін
өндірістік инфрақұрылымдар құру;
инновациялық қызмет субъектілерін мемлекеттік қолдау және ... ... ... технологиялық секторын қалыптастыру, экспортқа
бағытталған ... ... және ... білімнің, өндірістің қаржы-несие саласының ... ... ету және ... ... ... өнім өндіру және өңдеудің өзіндік
сипатына, техника-технологиялық құрылымына байланысты оларға қарасты
кәсіпорындардағы пайдаланатын еңбек құралдары ... ... ... болады. Сондықтан да барлық кәсіпорындарға
ортақ, ... ... тән ... ... ... мазмұнына өнеркәсіптің қазіргі талдау жургізу, 2010
жылға дейін ... даму ... ... ... ... даму ... ... болып
табылады. Жалпы, кәсіпорында жасалынатын индустриялық-инновациялық ... ... ... ... көтеруге, кәсіпорынның даму
бағытын анықтауға көмектеседі. Бағдарлама ... ... ... ... ... оң ... қол жеткіздіреді. Кәсіпорындардағы
өндірісті ... ... ... ... жаңа цехтар мен өндірісті ашуға, жоғары деңгейлі менеджментті
қолдануға, біліктілігі ... ... ... ... ... жоғары өнім өндіруге мүмкіндік береді.
ІІІ Тарау Қазақстан Республикасында инвестициялық саясаттын даму бағыттары
3.1. Инвестициялық және ... ... ... ... ... Й.Шумпетер кәсіпкерлердің инновацияны тарату жолымен
жетуге болатын ... даму ... ... Кәсіпкер деп
барлық бизнесмендерді емес, жаңа өндірістің негізін салушылар немесе жаңа
технологияны қолданатындарды ... ... ... инновациялық
жобаларға несиелік эмиссияны салу жолымен өкеркәсіптік саясатты жүргізу
механизмі негізделген.
Әлемде ... ... ... ... нарықтардын
жаһандандырылуы, техникалық және ғылыми ... ... ... ... ... ... әрі ... талап етуде.
Қазақстанда ғылымды, технологияны және инновациялық ... мәні 17 ... 2003 жылы №1096 ҚР ... ... ... жылдарға Қазақстан Республикасының
индустриялық-инновациялық даму ... ... ... арта ... ... инновациялық қызметті ынталандыруға ... ... және ... ... ... ... ... саясаттың басымдылықтарына
шикізаттық емес ... ... ... ... ... құру және дамыту болып саңалады. Солай бола тұрса да Индустриялық-
инновациялық саясатты жүзеге ... үшін ... ... және ... ... ... ... жағдайын объективті түрде айқындайтын статистикалық
көрсеткіштер жүйесін қалыптастырып алу ... үшін ҚР ... ... ... ... біріге
отырып өнеркәсіптік кәсілорындардағы технологиялық инновациялар жөнінде
таңдамалы зерттеулер әдісін енгізу және ... ... тиіс ... ТМД ... арасында көшбасшылық бағытын ескере отырып, әрі
қалыптасқан экономикалы және геосаяси факторларға ... ... ... ... ... ... химия және мұнай-химия өнеркәсібі,
ақпараттық технологиялар, металлургия, аэроғарыштық салаларда жаңа жоғарғы
технологиялық өндірістерді дамытуға басымдық беріп ... ... ... дамыған мемлекеттердегі және ... ... ... ... мен ... еліндегі жетекші
өнеркәсіп компаниялармен келіссөздер жүргізді. Әлемде ... ... ... ... 200-ге ... ... компанияның
50-нің басшыларымен қысқа мерзім ішінде кездесулер өткізіліп. Қазақстан
мүдделі ... ... ... ... ... ... қол
жеткізілді.
Еңсерілген елеулі жұмыстарды ескере келе, шетелдік ... ... ... ... ... ... танытып отырғандығын аңғаруға болады. Мұндай белсенді іс-қимыл
мемлекеттік орғандардың шетелдік әлуетті инвесторлармен тікелей келіссөздер
жүргізу ... ... ... нығайту және мемлекеттік даму
институттарын құру шаралары арқасында ... ... ... көзделген
мақсатқа қол жеткізу үшін мемлекет бүгінде баяу инвестициялық саясаттан
белсенді саясатқа ... ... ... ... ... ... жылы республикамыздағы барлық даму институттарының мемлекеттік
активтері индустрия және ... ... ... бұл ... ... ... тиімділігін арттыруға септігін тигізуде.
Президенттің Қазақстан халқына Жолдауында бәсекеге қабілетті елді
қалыптастыру жөнінде ңақты міндеттер қойылған. Әр ... ... ... ... ... экономиканы, оның секторлары мен жеке
салаларын дамыту басты мақсат болып саналады. Оған индустриялық-
инновациялық саясат бағытталады.
Қазақстан ... ... ... ... жету үшін ең ... ... енгізуді қолға алып отыр. Индустрияны дамытудың кластерлік
тәсілін ... ... және ... нарықтарда бәсекеге қабілетті
дайын өнім өндіруге қол жеткізу үшін ... ... бір ... ... береді. Демек, бұл ... ... ... ... ... сөз. ... ... отандық өнеркәсіптің тұрақты дамуына
келтірер кедергілер көп. ... ... ... өндірісіндегі техника
сапасынын төмен деңгейі болып отырғандығы жөнінде жоғарыда айтып өттік.
Негізгі капиталдың ... және ... ... басымдығы кәсіпорын
өндірісінің ескі құрал жабдықтармен ... ... ... ... түсе ... ... ... өнім өңдіруге әкөп соқтырады. Өнімге
сұраныстың аздығынан өндірістік қуат та толық жүктелмейді. ... ... бос ... ... ... де ... және табиғи тозығы
жеткен құралдардың үлесі көп деп ... ... ... тұрған құрал-
жабдықтарды іске қосу шараларын
ұйымдастыру жұмыстарының дәрежесі өте төмен. Жалпы алғанда, моралды
және ... ... ... ... ... ... ... құрал-
жабдықтардың орташа жасы 20 жылдан астам, ал негізгі құралдардың тозу
деңгейі кейбір кәсіпорындарда 45-55 жыл құрайды.
Негізгі құралдардың ... ... 2006 жылы 2002 ... ... ... ... оның ... дәрежесі жалпы құрал-
жабдықтардың 50% -ын да құрамайтының көрсетеді. Оны дәлелдеу үшін 5 ... адам саны 1 ден 50 ... ... ... аталған жылдар аралығында жаңару коэффициенттері 15,6%-дан
23,2%- ға ... ... ... болады. Адам саны 51 ден 250 адамға,
дейінгі орташа кәсіпорындарда жаңару коэффициенттері 18 %-ға ... саны 251 ден ... ірі ... ... ... жаңару
коэффициенттері 16,7%-дан 11,4% - ға дейін төмендегенін байқаймыз. Шағын
және орташа кәсіпорындардың көпшілігі ... ... ... жаңа
техниканы сатып алу немесе ... ... ... ... құралдардың жаңа түрлерін пайдаланып отырды. Сонымен бірге нарыққа
көшу кезінде шағын және орташа ... жаңа ... ... танытып, алғашқы кездегі шағын бизнеске көрсетілген мемлекеттік
қолдау шараларын ... Ал, ... ірі ... ... ... алып ... ... базасында жұмыс
істеп, ондағы өндірістік құрал-жабдықтарды ... ... ... ақша ... ... мүмкіндігіне ие бола алмады.
Негізгі құралдарды жою ... ... ... ... ... кәсіпорындарда 5,8% дан 2%-ға ... ... ... 1,3%-ға, ірі кәсіпорындарда - 2,0%-дан 1,1%- ға
азайғанынын төмендегі кесте ... ... ... кәсіпорындарда ескірген ... ... орын алып ... ... ... ... ... инновациялық өнім өндіру үшін алдынен техника-технологиялық
базаны жетілдіру қажеттігін атап ... ... ... ... ... ... өнім өндіру негізгі қорлардың жиі ... ... ... ... ... Ал, техниканы жаңартуға шағын және орташа
кәсіпорындар ... ... ірі ... ... ... ... көп уақыт пен қаржы қажет екенін байқаймыз. Мұның
өзі индустрияландыру ... ... ... жасауы мүмкін деген ой
түюге болады. Ескірген капиталды ұзақ уақыт сақтау еліміздін, ... ары ... ... әкөп ... мұның өзі экономиканың
жоғары қаркынмен дамуына және сыртқы нарықта бәсекелік ... ... ... ... бермейді. Еліміздің технологиялық артта қалуы ... және ол көп жыл бойы ... ... ... ... әкөп ... яғни негізгі капиталды жаңартуды талап етеді.
Оларды өз уақытында ауыстыру, ... ... ... ... ... жедел қарқынмен ... ... және ... ... қажет екені белгілі. Өнеркәсіп
кәсіпорындарында техникаға қажеттіліктің өсуінен ... ... ... ... инвестиция ресурстары жеткіліксіз. Өнеркәсіп бойынша
қаржы емес ... ... ... ... ... ... кен ... және өңдеу өнеркәсіптеріне
бөлуде белгілі ... ... ... бар ... ... Ішкі ... басым көпшілігі өңдеу өнеркәсібінде
пайдаланылса, шетел инвестициялары кен өндіру өнеркәсібіне ... ... ішкі ... ... ... 200І жылы -41,5%
болса, оның 14,2%-ы, 2002 жылы - 38,5%- дың ... 2003 жылы ... 2004 жылы - 32,5%- дың 12,8 %-ы ... ... ... ... оң ... болуына әсерін тигізді.
Кесте -2002-2006 жылдардағы негізгі құралдардың жаңару және жою
коэффициенттері, пайызбен
| |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |
| ... ... ... ... |
| ... оның ... ... оның ішінде |345498 ... ... ... ... ... ... ... компаниялардың
негізгі құралдардың жоғары технология түрлерін енгізуді ынталандырады, ұзақ
өмірлік ... ... ... ... ұзақ мерзімдік жобаларын жүзеге
асыруға қызығушылықты арттырады.
Импорттық ... ... ... ... ... ... өнеркәсібі дамығанда жоғары болмақ. Сондықтан жоғары технологиялық
импорттық құралдарға ... ... ... ... ... болады.
Білім беру, ғылым мен мәдениетті ары ... ... және оның ... жаңа машина жасау өнеркәсібін құру немесе ... ... ... бір ... ... аясында кең көлемде
импорт алмастыру, екінші ... ... бір ... ... қою арқылы,
содан кейін ақырындап нарықты қазақстандық инвестиция ... ... ... ... алу ... ... ... даму стратегиясын жүзеге асыруда білім, ғылыми-
техникалық, қаржы фискалдық және тарифтік ... ... ... ... жүргізу қажет деп ұғынамыз. Мысалы, мұнай-химия
өңдеу өнеркәсібін дамытуға байланысты 2004 жылдың 1 қантарынан ... ... жаңа ... іске ... ... 5 ... дейін
корпоративті табыс салығын төлеуден бастау жөнінде қолданыстағы заңға
өзгерістер енгізілді. Сонымен қатар, ... ... ... төмендету
инновациялық технологияны, техникалық реттеуді дамыту жөнінде арнаулы
экономикалық аймақтар ... ... ... ... ... (сурет № 3)
Инновациялық технологияны енгізудегі мемлекеттік ... ... ... 29 ... ... жүйені қалыптастыру және дамытудың ... ... ... ... ... Оның ... ... білімді коммерциялизациялау және генерациялау, интеллектуалдық
әлеуетті тиімді ... ... ел ... ... қабілетін
тұрақты дамыту шарттарын дайындау жататын болса, міндеттеріне ... ... ... ... ... ... қалыптастыру және
қолдау, көп деңгейлі инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру және дамыту,
инновацияның қаржы ... ... мен ... ғылыми инновациялық жүйенің төрт элементтері арасындағы
тиімді ... ... ... ету болып ... ... ... жүйені құру үшін дуализм стратегиясын,
демек инновацияны толықтыра отырып көбейту және ... ... ... ... ... ... базаны жетілдіру
Өнеркәсіп кәсіпорындарының техника-технологиялық құрылымын ... ... ... ... ... ... Ондағы негізгі,
қосымша және қызмет көрсету үрдістерін жандандыруда құралдар ... ... мен ... техникалық жағдайы неғұрлым
жоғары болған сайын өндірілетін өнімнің сапасы, ... ... ... ... сай ... ... бір ... мерзімінде техникалық
ресурстар көлемі мен сапасы өндірістік кәсіпорындардың нарық ... ... ... ... мен ... ... ... анықтайды.
Сондықтан өнеркәсіп салаларындағы кәсіпөрындардың ... ... ... ... ... ... ... өзектілігін
әруақытта сақтап қалады. Оны ... ... ... ... ... орта ... ... жаңарту, кеңейту, техникалық қайта ... ... ... ... ... жаңа ... ... қабілетті ... ... ... кен
өндірмейтін
салаларын дамыту және ғылыми әлуетті тиімді пайдалану үшін мемлекеттін
қатысуымен ... ... ... құруды белсенді жүргізу
және венчурлық капиталды ғылыми-техникалық және инновациялық ... ... ... ... Әрекет деп аталатын мұндай қор қазір жұмыс
істеуде. Сонымен бірге қазіргі ... ... ... зор ... құру қажет екендігін өмір көрсетіп отыр. Оның күрамына
мемлекеттік, салааралық, ... және ... ... инновациялық
қызметтің арнаулы субъектілерін құру кіреді.
Ғылым мен өндірісті тығыз байланыстыру үшін мемлекет ... ... ... құрды. Оның ... ... ... ... ... ... жүйесін
құру, технологияны трансферттеу және инжинирингтік қызмет көрсету, жаңа
технологиялар туралы мәліметтер алуға көмектесу ... ... ... ... ... ... технологиялық жобаларды сараптауға, жоғары ... ... ... іске қосу үшін ... ... ... көрсетеді. Өңдірістерді жаңғыртуда қәсіпорынның ағымдық
жағдайы ... ... ... жинастырмай, технологиялық
модернизациялау ... ... ... ... ... ... және әлемдік тенденцияларын-анықтамай жүргізу мүмкін емес.
Осы мақсатта орталық отандық-кәсіпорындардын, технологиялық ... ... ... химия өнеркәсібі, құрылыс материалдары облыстарында
зерттеу жүргізуге көмектеседі. Ал ... ... ... жаңа
перспективалық идеялармен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... соңғы он жылдықта экономиканың ... ... ... ... (машина жасау, электронды және
электротехникалық, қорғаныс, жеңіл, тамақ өнеркәсібі, ... ... ... 5-15 есе ... ... қабілетті жаңа өнім түрлерінің
жаңартылған технологияның және оларды өндіріске енгізу жүйесінің ... ... ... немесе кейбір жағдайда тіпті олардың
тоқтап қалуына әкеп соқтырды.
Қазақстан экономикасы қазіргі таңда импорттық техника меп ... ... ... ... емес ... ... ... ғылыми
зерттеу және тәжірибе-конструкторлық құрылымдардың негізгі бөлігі ... ... және ... ... ... істеуін қалпына келтіру
мүмкін болмай отыр.
Машина жасау, электронды және электротехникалық ... ... ... ... ... ... ... күрес жағдайында өндірісті жаңғырту мен
өнімді үздіксіз жаңартуды ... ... ... ... ... елдер тәжірибесін зерттеу барысында Қазақстан
алдағы ... ... ... ... технологиялық әлует көмегімен ел
экономикасының тұтынушылығын қанағаттандыруға мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... өндіруде құрт
дамыған елдер әлемдік нарықты түгел жаулап алуға талпыныс ... ... ... өзі ... ... мен ... ... алуда ұзақ
мерзімдік технологиялық тәуелділікке әкеп соқтыруы ықтимал, сонын әсерінен
ел экономикасының ұлттық қауіпсіздігіңе зияны да тиюі ... ... ... болу үшін ... ... ... ... ресурс және тағы басқа бәсекелестік артықшылықты
қамтамасыз ететін факторлар әсерін тигізеді. Бір ... ... ... ... басым болуы жалпы елдің ... ... ... ... ... ... жапон зерттеушісі Т.Мацуо Жапония өзінің
алдына «инновациялық технологияны дамытуда ... зор ... ... ... ... ... технологиялық ұлт болуды мақсат етіп
қояды» деп жазады.
Зерттеулер, инновациялар мен экономикалық жандану ... ... ... бар ... статистика мәліметтері көрсетіп отыр. ... ... ... ... ... ... Яғни, осы
салалардың бизнестегі ... ... мен ... ... байланыста бодады. Сөйтіп, мұндай ... ... ... ... ... ... осы ... дейін әлемдік
тәжірибеде жеке корпораииялар мен жалпы салалардың даму деңгейін анықтайтын
бірыңғай тәсіл жоқ. ... ... ... және ... ... ... ... көмектесетін және
инновациялық функциясын белгілі бір уақыт мерзімінде ... ... ... ... жасау үшін 50-ге жуық көрсеткіштер
пайдаланылады екен. ... ... және ... кететін шығындардың өнім сатудың жалпы көлеміне қатынасы
ғылыми-зерттеу және ... ... ... жыл ... ... ... жаңа технологияны пайдалану
нәтижесінен корпорацияның ... ... ... ... ... ... сыйымдылығы ең жоғары 10 саласы бар және олардың
зерттеу қарқындылығы ... ... ... ... ... және ... ... өндіру саласында (0,53)
биологиялық өнімдерді ... ... (0,42), ... ... (0,16), диагностика құралдар (0,15), телефон және телеграфты
аппаратуралар (0,13), фармацевтік препараттар ... ... ... ... ... ... ... ету және оның бұрынғы денгейін қалпына келтіру мақсатында
экономиканың инновациялық ... ... үшін ... ... ... жылы 3 шілдеде "Инновациялық ... ... ... ... ... ... инновациялық саясатты
жүзеге асырудың негізін, құраушы ... ... мен ... ... ... қабілетті тауарлар мен өнімдерді,
материалдарды (металды, синтетикалық материалдарды, ағашты, шыныны, ... т.б.) ... ескі ... ... ... ету ... ... өнеркәсібі кәсіпорындарындағы негізгі құрал-жабдықтардың тозу"
дәрежесін талдайтын болсақ, тозудың ең жоғары деңгейі ... ... мен ... ... ... бойынша
жоғары болған.
Техника-технологиялық құрылымды ... үшін ... ... элементтердің өзара байланысын күшейту ... біз ... ... ... кен ... өңдеу
өнеркәсіптерінің, электроэнергия, газ бен суды ... және ... ... ... ... ... ... кесте - Өңдеу-өнеркәсібі кәсіпорындарындағы негізгі құрал-жабдыктардың
тозу дәрежесі
| |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... ... жабдықтар |36,1 |37,3 |31,4 |29,4 |33,6 ... ... ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... |26,0 |26,8 |23,8 |24,0 |24,5 ... мен ... |43,9 |42,6 |40,4 |38,2 |35,0 ... ... және ... |44,0 |42,4 |42,8 |38,3 |35,3 ... |34,1 |32,0 |34,8 |31,4 |34,5 ... ... ... жаңа ... жүйелер
құруға болады. Өндірістік жүйелер (кәсіпорындар, фирмалар, корпорациялар)
алдына қойған мақсатына жетуде әлеуметтік мүмкіндіктер ... ... ... ... ... ... ортаға икемділік
және бейімділік, ұзақ мерзім жұмыс істеу мүмкіндігі, ... ... ... сыйымдылығы, қызмет ету режимі және т.б. жатады.
Өндірістік жүйенің ... ... ... ... құрылым, құрал-саймандар, машиналар, автоматтар және т.б.
жатады.
Өндірісті технологиялық жабдықтау ... ... ... қуат,
техникалық деңгей) өндірістік жүйе белгілі бір сан мен сапа бойынша өнім
өндіруге бағытталады. Өндірістік ... ... ... ... энергия, табиғат ресурстарын үнемді пайдалану, қызметкерлер
санын қысқарту, өндірістік жүйенің ... ... ету, ... бағытын өзгертуде икемділіріне байланысты байқауға болады.
Басқаша айтқанда, өндірістік қуаттарды максималды пайдалану немесе
кәсіпорын жұмыскерлерінің санын, өнімнің материал сыиымдылығын, ... ... ... ... қызмет ету режимін арттыру
немесе электр энергиясын ... ... ... ... қажет.
Әрине, техникалық базаны күшейту жолдары саланың ... ... ... ... бәсекелестік ортаға және тағы басқа
көптеген факторларға байланысты болады. Техникалық базаны жақсарту екі
жолмен ... ... ... интенсивті, яғни прогрессивті ... ... іске ... құралдарды пайдалануды жақсарту
және тиімділігін ... ... ... ... ... ... әлуетті көтеру және т.б., екіншісі,
экстенсивті-техникалық модернизация, жөндеу ... ... ... ... ең ... ... олардың прогрессивтілік
дәрежесі немесе ресурстардың техникалық деңгейі жатады.
Өнеркәсіпте техникалық ресурстардың ... ... ... ... ... қолданылады. Олар өндірістің техникалық
деңгейін бағалау әдістері деп аталады. Олардың көмегімен өндірістік ... ... ... ... ... салалық әдістеме бұл жағдайды
өңдірістік жүйе ... ... ... ... тұрғысынан бағалауға
мүмкіндік бермейді.
Әзірге барлық салалар үшін ... ... ... ... ... бірыңғай әідістеме әзірге жоқ деп ... Бұл ... ... ... ... деңгейін
өлшеудің ұтымды әдістерін құру жұмыстарын қиындатады.
Өндірістің ... ... ... ... кемшілігіне қолданыстағы техникаларды бағалайтыи көрсеткіштердің
экономикалық мазмұнының жоқтығы. Әдетте шартты ... ие ... ... ... ... әдіс ... ... экономикалық салдарын бақылауға мүмкіндік бермейді. ... ... ... ... ... күрделі
өзара байланыста және ... ... ... және ... ... ... алдын-ала айтуға болмайды. Дәстүрлі түрде
прогрессивті топқа жатқызуға болатын құралдар олардың ... ... ... ... ... ... ... жағынан
тиімсіз болуы мүмкін. Әрине, техникалық саясатты ... ... ... ... ... ... кейбір
жағдайда техникалық базаның ... ... ... ... ... ... пайдаланылмаған жузеге асырылмаған бөлігі.
Өнеркәсіп кәсіпорындарының экономикалық ... ету ... ... ... түрлері бөлініп шығады негізгі және арнайы
функционалды ... ... ... басқару,
экономикалық және әлеуметтік-психологиялық.
Өнеркәсіптік кәсіпорынның технологиялық құрылымы дегеніміз өнімді
өндірудің ... ... ... ... ... ... ... экономист-ғалымы Фатхутдинов Р.А. өз еңбегінде машина
жасау зауытындағы технологиялық құрылымды 4 суретте былай ... ... ... ... ... ... ... сыйымды өнім өндіру технологиялық құрылым құрамына ... ... ... ... ... оның конструкциясын
дайындаумен айналысуы тиіс деп ойлаймыз.
Енді технологиялың құрылымға кеңірек тоқтап өтейік. ... ... ... өндіру немесе сырттан aлy арқылы ғылыми-
зерттеу ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігін зерттеу жұмыстарын жүргізу,
ғылыми сыйымдылығын анықтау, ... ... ... ... caн-•
алуан шаралар жүргізілуі ... ... ... ғылыми-зерттеу және инновациялық бөліммен толықтырылуы тиіс ... ... ... әзірлеу үшін келісілген және
стандартқа сәйкес түсініктерге сүйену ... 1993 жылы БҰҰ ... ... ... ... ... ... қорлардың құрамына кіретін материалдық емес активтердің біріне
саналатын ғылыми сыйымды өнеркәсіптің технология" (ҒӨТ) ... және ... ... кең ... оның ... статистикалық әдістемеде және қалыптасқан тәжірибеде зерттелген
сауалдары жеткіліксіз және ... ... ... ... жоқ ... ... ... болады.
"Технология" дегеніміз өндіріс жөніндегі ғылымды білдіреді, яғни шикізат
пен материалдарды өндіріс құралдары мен тұтыну заттарына ... ... ... ... Өндірістің жаңа деңгейі технология түсінігіне
жаңа ... ... ... ... ... материалдар
мен бұйымдарды өндіру үрдістері мен ең ... ... ... ... ... ... ... "кіру" жүйесіндегі
бастапқы материалдық ресурстарды, ақпараттарды және басқа да ... ... ... және ... ... айналдыру әдістері мен
құралдарының жиынтығын көрсетеді деп жазады.
Батыс зерттеушілері ғылым мен техниканы дамытуды басқару ... ... ... ... ... ережелері мен
шешім қабылдау жиынтығының жоспарланған нәтижелерге жетуге мүмкіндік
беретінімен байланыстырады.
Технология дегеніміз үрдістердің, ... ... ... ... ... кез-келген аясындағы өнім түрін өндіруде
қолданылуын ... ... ең ... ... ... ... объектісін құруға (технологиялық ... ... ... үрдістер мен адам қызметіне ... ... ... өз ... ... ... ... жиынтығына сүйенеді, өз кезегінде ... ... жаңа ... ... ... алып ... Оның дамуы
үшін материалдық және ақпараттық база құрайды.
Технология ... ... ... ... ... оның ... ... өндірістік үрдісін,
сонымен бірге оның қоғамдық өмір сүру ... және одан ... ... қалыптастырады.
Сонымен қазіргі кезеңде және білім деңгеиіндегі "технология дегеніміз
қызметтің" әртүрлі аясында қолданылатын берілген ... ... ... ... бағытталған нақты операцияларды ... мен ... ... ... жиынтығын айтады.
Технология операциялардың орындалу тәртібін ғана емеc, сонымен бірге
еңбек заттарын таңдауды ... әсер ... ... ... ... ... ... құралдарымен уақыт бойынша
және кеңістік ... ... ... және ... ... әдістерін өндірістің негізгі құралдарға
қатынасын көрсетеді.
Сондықтан жаңа технологияны геру бір жағынан ... және ... мен ... ... ... пайдаланудың алғы шарты. Heгe?
Біріншіден, дискретті (үздікті) көп ... ... ... ... бағытынан, соған байланысты оның
монотондығынан, тартымсыздығынан аз операциялы ... ... ... ... ... механикалық өңдеу үздіксіз үрдістерге жол
береді: вибрациялық өңдеу, ұнтақтық ... дәл ... ... үлгі ... дәл құю, ... бойынша, мөрлеу бойынша
және т.б.
Үшіншіден, жартылай өнімдерді ... ... ... ... технологиялық
сызбаға өту басталады.
Төртіншіден, технологияда жиі түрде ... ... өте ... және өте ... ... мен ... терең
вакуумды қолданылатын технология. Плазмалық технология жаңа материалдар
алуда, оның ... мен ... ... қолданылады.
Бесіншіден, жаңа технология, электроэнергияны двигательдік күш ретінде
ғана емес. Сонымен ... ... ... ... қолданылады,
электрохимиялық, электрофизикалық, жоғары жиіліктегі тоқты ... ... ... үшін оның ... әмбебаптығы, әртүрлі
машиналардан жылжымалы механикалық агрегаттардан ... ... ... ... көптеген белгілер мен параметрлер ... ... ... ... үшін оның ... 13
кестеде ұсынылады.
Кесте 11 – Технология жіктемесі
|Жіктеме белгісі ... ... ... ... ... мен білім, информатика, өнеркәсіп, |
| ... ... ... ... сақтау, ауыл|
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ұйым үшін |
| ... ... ... ... даму ... ... ... келе ... |
| ... ... ... ... ... ... екі ... мақсаты |
|5.технологияны қолдану аясы |Басқару (негізгі, ... ... |
| ... ... ... ресурстарға қатынасы ... ... ... ... ... |
| ... қалдықсыз, аз операциялы |
|7. автоматтандыру деңгейі |Қол ... ... |
| ... ... аз ... ... Бәсекеге қабілетті ... ... және ... ... технология өте күрделі болып келеді. Шикізат сапасына қатан
талаптар ... ... ... операциялардың жүру дәлдігін талап етеді,
бұл өнім сапасының ... ... ... ... ... ... әсерін тигізеді. Технологиялық даму өндіріс мәдениеті деңгейінің
өсуімен тығыз байланысты, сөйтіл лл персонал біліктілігіне жаңа ... ... ... жаңа ... ... ... мен ... жүреді. Сөйтіп әрі қарай жетілген және ... FTP ... бұл ... ... ... ... ... жүйеге интеграциялануының басы болып саналады.
Металлургиялық өндіріс көпсалалы және ... ... ... Ол ... қара және ... ... ... агломераттар, тұрбалар, метиздер,
әртүрлі түсті металдар кендерін байытуды қамтиды. ... ... ... ... ... құны, жұмыскерлер
саны, бойынша ең ірі кәсіпорындар болып саналады.
Қара металлургияның қазіргі ... ... ... ... ... ... келеді. Өзінің технологиясы және ... ... ... ... ... әдістері әлемдегі ең ... ... ... ... ... халық шаруашылығының барлық ... ... ... ... ... ... Бұл ... түйінді сала ретінде машина жасауды айтуға болады. Ондағы өндіріс,
құралдары қалай дайындалады соған ... ең ... ... ... жаңалықтарды қолдану мүмкіндігі анықталады.
Кешенді технология өндірістік үрдістерді толық автоматтамдыруға, өнім
сапасын арттыруға жаңа техниканың беріктілігі мен ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру-техникалық деңгейін сандық бағалау
кәсіпорынның ұыймдастыру-техникалық ... ... ... ... ... үшін талдау мақсатымен олардың жеке
көрсеткіштерінің мәнін ... ... осал ... ... ... перспективалық кәсіпорынның техникалық даму жоспарын жасау;
кәсіпорынның ұйымдастыру-техникалық, ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның техникалық базасын
жетілдіру үшін инвестиция тартуда оның ... ... ... ... ... ... әсерін сандық бағалау арқылы оның сыртқы ... ... ... ... ... ... нарықты реттеудің жиі жаңарып
отыратын тетіктер жүйесң ... Ол ... ... ... келетін
қарама-қайшылықтарды шешуге көмектеседі.
Қорытынды
Техника-технологиялық дамуды ... жаңа ... құрү ... ... ... ... Оның ... ғылым мен өндіріс
арасындағы ресурстарды, қайта бөлудің жаңа ... ... ... ... және жаңа ... арасында бөлу; екіншіге
-жаңа өндіріс секторында іскерлік белсенділікті ... ... ... шешу ... өз ... кәсіпорындар мен фирмалардың сұраныс
өзгерістеріне тез ... ... ... ... тез енгізу,
осы үрдістерді ағымдық қаржыландырудың механизмін ... ... деп ... Мемлекет деңгейінде индустриялық- инновациялық
стратегияға сәйкес. Даму қорлары күрылғаны жөнінде айтып өттік. Одан ... ... ... алу жолымен жүзеге асырылатыны жөнінде де жоғарыда
толық ... ... Ал ... ... ... ... ... бағаны
қалыптастыру, кәсіпорынды қаржыландыру мен несиелендіру, олардың арасындағы
өндірістік ... ... ... олардың құқықтары мен
жауапкершілігі, басқарудың орғандарының ... мен ... ... көптеген кешенді жұмыстарға пайдалану қажет.
Техникалық дамыған елдердің нарығы жеке қоғамдық және ... ... ... ... қауымдастығынан тұрады. Ол
өндірісті кооперациялардың жабдықтаушылар мен ... ... ... және ... ... ғана ... сонымен қатар
өзара алмастыруға болатын өнім өндіретін ... ... ұзақ ... ... ... бірге, шаруашылық субъектілерінің өмір сүруі мемлекеттік-
монополиялық реттеудің белгілі сызбаларынан айырмашылығ бар. ... ... ... ... ... ... тік ... дамыту мен күшейтуге қарағанда нық орнаған.
Шаруашылық қызметте ... ... ... ... ... жүргізуде алдыңғы қатарлы техникалық ... ... ... ... тоқтап өтуге болады:
- мемлекеттік реттеудің тиімді түріне ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... таңдамалы түрде
жүргізіледі;
ҒТП-ті орталықтан басқару жүйесінде басым бағыттар қалыптастыру жүйесі
орын алады. ... ... ... ... ... ... ... алып келеді.
Сондықтан да басымдықтар қалыптастыру жүйесінде техникалық дамудын
баламалы ... ... ... болатын
анықсыздықты төмендету механизміне ... ... ... ... ... субьектілердігі бәсекелестікті көтеру баламалы
конкурстарын ұйымдастыру жатады,
Техника-технологиялық ... ... үшін ... ... ... ... ... салуда оларды ұтымды пайдалану,
үшін ұйымдастыру шараларын жүргізу ... ... ... ... ... ... кеңейту деген сөз. Жаппай ... ... ... жаңа ... ... экономиканың
тұтынушылығын қанағаттандыруға мүмкіндіқ береді. Сондықтан ... ... құру ... ... болады.
Салалардың техникалық және өндірістің технология жағынан ... ... ... ... экспорттың әлеуетінің кеңею
мүмкіндіктерін шектейді. Соңғы ... ... ... ... құрт ... зерттеу жұмыстарын жүргізетін машина мен құралдардың
үлес салмағы қысқарды, олардың құрамы 10-15 жыл бойы жаңартылмады.
Мұндағы кезек күттірмейтін проблемаларға:
- ... ... және жаңа ... өнім ... ... жаңалық иелеріне еңбек ақыны көтеру және ынталандыру ... ... ... жол ашу, ... ... төмендету;
ғылым, өндіріс және білімнің ықпалдасуын қамтамасыз етуде талапты
студенттер, аспиранттарды ғылыми-техникалық ... ... ... ... өтуін ұйымдастыра отырып жаңалық ашуға
икемі бар жастарды өндіріске тарту;
- өндірістерде ғылыми-техникалық кітапхана қорын жаңарту, ақпараттық
технология, ... ... және ... ... дамыта отырып,
өнеркәсіптік кәсіпорындардың ғылыми-техникалық өрісін кенейту ... ... ... ... ... ... ... сыйымды өнімдер нарығы кенеюде, сондықтан
ғылыми және технико-технологиялық әлуеті күшті ... ... ... ... ... ... даму стратегиясын жүзеге асыруда ... ... ... ... ... шешу үшін ... ... нақты ... ... ... ... ... қажет. Оны Қазақстан Республикасы инженерлік
академиясы әзірледі. Оған іле-шала тағы екі ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық
қамтамасыз ету төртінші және бесінші қайта өңдеу өндірістерін құру.
Қазақстанда инновациялық қызметтің дамуына шикізатты ... ... ... ... ... ... көптеген ... ... ... ... ғылыми зерттеулер минералды-шикізатты ресурстарды өндіру мен
өңдеуде
шоғырланған;
экономиканың жоғары технологиялық-салалары қатарында жоғары білікті-
мамандардың жоқтығы;
инновациялық ... ... ... ... базаның
жоқтығы.
Қазіргі кезде республикада инновациялық қызмет мемлекет тарапынан
және экономиканың мемлекеттік емес ... ... ... ... ... төмендігінен, ғылыми жасалымдар өнеркәсіптік
өндіріске жетпей қалуынан, коммерциялық тәуекелдің жоғары болуынан, ... ... және ... ... ... ... ... кызметті дамыту үшін мемлекеттік қолдау қажет. Мұны
экономикасы ... ... ... Бұл ... ... ... байланысты көп қаржыны, уақытты талап ететін, бірақ технологиялық
прогресстің негізі болып саналатын ... ... ... үшін ... ... Мұның негізгі себебіне ... ... ... ... сәйкес келмейді.
Осыған байланысты ғылыми-техникалық өнімді дайын ... ... ... ... ... шығару қажет. Бұл үшін ғылыми-техникалық және
конструкторлық ... ... ... ... қажетті инновациялық қызметтің инфрақұрылымын құру, ең соңында
нарықтағы сынақ ... ... ... ... келгенде, өнеркәсіпті қайта ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық және инновациялық әлуетті көтеру, өнеркәсіптің
техника-технологиялық базасын жетілдіру жатады.
-----------------------
Инвестициялар
Ауыл шаруашылық өндірісін жүргізу
Функционалдық қызметі бойынша
Инвестициялау тұлғасы ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігі
Жеке меншік
нақты
инновациялық
өсімдік ерекшелігі бойынша
экстенсивтік
Ауыл шаруашылық өнімдерін кепілдік бойынша
Қаржыландыру көзі
интеллектуалды
Қайта инвестициялау
Мал шаруашылығына
меншікті
Салымның мерзімі бойынша
Қызмет көрсету өндірісіндегі ... ... ... ету ... ... және ... ... мерзімі
Технологиялық ерекшелігі бойынша
Мөлшері бойынша
өнімнің бір рет шығарылуы
Орта мерзімі
Машина жүйесіне
мелиорацияға
iDi
Қысқа мерзімі
өнімнің бірнеше рет шығарылуы
ұсақ
Жерді өңдеуге
орташа
тыңайтқышқа
Мал басын ... ... ... ... ... ... жаңалықтар мен жеке жасалымдарын сатудан болған экономикалық
тиімділігі
Кәсіпорынның инновацияны енгізудей болған экономикалық тиімділігі
Экономикалықтиімділігі
Инновациялық тиімділігі
Әлеуметтік тиімділігі
Экологиялық тиімділігі
1.Топыраққа,суға, ауаға зиянды компоненттерді төгуді ... ... ... ... ... ... жақсарту.
5. Өндірілітен өнімдердің экономикалығын жақсарту (шу, вибрация және т.б.)
6.Экологиялық заңдарды және т.б. нормативті құжаттарды бұзғаны үшін
айыппұлды ... ... ... ... ... және рухани қажеттіліктерді қанағаттандыру дәрежесін көтеру
4.Жұмыс орындарын көбейту
5.Еңбек жағдайы мен демалысты жақсарту
7.Жұмыскерлердің өмір сүру ұзақтығын арттыру
1. Тіркелген авторлық ... ... ... ... үлес ... ... прогрессивтік, технологиялық үрдістердің үлес салмағының артуы
4.Өндірісті автоматтандыру коэффициенттерінің артуы
5. Өндірісті және еңбектің ұйымдастыру деңгейін көтеру
6.Кәсіпорын тауарының сыртқы ... ... ... ... ... ... табыс.
2.Жаңалықтар, патенттер, ноу-хау енгізуден түскен табыс.
3.Сату көлемінің өсімшесі
4.Өндірістік қуатты пайдалануды жетілдіру
5.Инвестицияның өтелу мерзімін ... ... ... ... ... ... (еңбек өнімділігінің өсуі, қор
қайтарымының артуы, айналым қаржыларының айналымдылығын жеделдету және
т.б.)
Инжинирингтік және ... ... және ... зерттеу
Экспорт пен капиталды сақтандыру корпорациялары
Инновациялық қор
Инвестициялық қор
Құрастыру цехтары
Технологиялық бөлім
Қызмет ... ... ... ... цехтары
Конструкторлық бөлім

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 77 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Металлургия өнеркәсібі23 бет
Нарық жағдайында инвестициялық жобаның тиімділігін талдау және бағалау65 бет
Қазақстан Республикасында инвестициялық процесті қаржыландыру, нарықтық тетікті бір қалыпқа келтіру жолдарын дамыту бойынша, сонымен қатар еліміздегі инвестициялық аудиттің қазіргі жағдайын зерттеу және кешенді ғылыми дәлелденген ұсыныстар жасау29 бет
«Қазақстан Даму Банкі»АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ПОРТФЕЛІН ҚАЛЫТАСТЫРУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ПРОЦЕСІН ТАЛДАУ36 бет
Альянс Банк33 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Банктердің инвестициялық портфелін қалыптастыру және басқару әдістерін зерттеп, оның жетілдіру жолдарын іздеу73 бет
Бағалы қағаздар портфельдік инвестицияның объектісі ретінде35 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
Жал және инвестициялық меншік есебі76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь