Автокөліктің табиғи ортаға әсері

Кіріспе

І.Негізгі бөлім

1.1 Қоршаған ортаны ластаушы факторлар
1.2 Табиғи ортаға автокөліктің әсері
1.3 Алматы және Астана қалаларының экологиялық сипаттамасы
1.4 Қолға алынып жатқан игі шаралар

ІІ.Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Адамның табиғатқа әсері мыңдаған жылдар бойында қалыптасқан табиғи жүйелерді өзгерту, сондай – ақ, топырақты, су көздерін ауаны ластау арқылы жүзеге асуда. Бұл табиғат ахуалының күрт төмендеуіне әкеліп соқты, көп жағдайларда орны толмас зардаптар қалдырды. Экологиялық дағдарыс шын мәніндегі қауіпті төндіріп отыр; іс жүзінде тез өндіріс алып бара жатқан дағдарыстық жағдайларды кез келген аймақтардан көруге болады.
Адамды құтқару дегеніміз – ең алдымен табиғатты сақтау. Табиғи процестердің негізінде жатқан заңдылықтарды ескермеу табиғат пен адам арасындағы елеулі қайшылықтарға әкеліп соқтырғанын айта кеткен жөн. Американ экологы Риклерс: Табиғатқа келтірілген нұсқанды түзетудің ешқандай көпе – көрнеу жатқан әдістері жоқ екені айдан анық, сонымен қатар қоршаған ортаға деген келеңсіз көзқарасы үшін адамға танылатын кінә да, өзендерге шайынды суларды төгу, егістіктерге пестицидтер бүрку, аңшылардың найзасы мен мылтығы, автомашиналардан шығатын түтін қала іргесінің шексіз кеңеюі сияқты белгілі фактілерден құралмауы тиіс.
Күн сайын өнеркәсіп орындары ауаға орасан зор улы газ және оларға қоса өте майда бөлшектерден тұратын қоспаларды шығарып жатады. Кейде оларды жел алғашқы шыққан орнына мыңдаған километр жерге айдап апарады. Міне, сондықтан да газ немесе қатты зат түрінде бөлініп шығатын заттардан ауаны қорғау адам денсаулығы үшін де, тіршілік үшін де үлкен мән алады. Осы уақытта ауаға улы қосындыларды жібермеу адамзат баласының алдында тұрған үлкен мәселе. Ауаны әр түрлі жолмен былғануы атмосферада бірте – бірте түпкілікті мутагенді өзгерістер тудыратыны анықталып отыр. Мысалы, қалалардың үстін, 2000 – 2500 м биіктік көлемінде газдар мен ұсақ бөлшектерден тұратын қарақошқыл түтін басып тұрады.
Қазіргі кезеңде адамның экологиялық ортасы - қала. Ол ең ірі және табиғи ортадан өзгеше, көптеген параметрлері бойынша экстремалды деуге болатын орта. Қалада техногенді қуаттың орасан зор концентрациясы жиналады. Қала ортасы адамның басты санасы – оның денсаулығына қолайсыз әсер етеді. Атмосфераның, судың, азық – түлік өнімдерінің, күнделікті қажетті заттардың өнеркәсіп пен транспорттық қалдықтармен ластануы, электромагниттік өріс, вибрация, шу, тұрмыстық химиялан-дырылуы,дұрыс тамақтанбау зиянды әрекеттердің кеңінен таралуы.
Осылардың барлығы қосылып адамның денсаулығын нашарлатады.
Қала халқының басым бөлігі демалысын қаладан тыс табиғи жағдайда өткізуге тырысады.
1. Бозшатаева Г. Т.,Оспанова Г. С. «Экология». Алматы., 2002 ж., 171-175 б

2. А.Ж.Ақбасова, Г.Ә.Саинова. Экология: Жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы.-Алматы: «Бастау» баспасы, 2003 ж., 292 б.

3. Қазақ Ұлттық энциклопедиясы 4 том
4. Еділбаев Б.Т. Қалажол көлік экологиясы. - Алматы, 2009 ж., 93-95 ,

5. Бродский А. К. «Жалпы экология». Алматы., 1997 ж., 12- 16 б

6. Ғаламтор желісі: www.Google.kz
www.stat.kz
7. А.Т.Қуатбаев., Жалпы экология., Алматы., 2008 ж., 155- 157 б

8. Қыдыржанов А.Т., Таза табиғат алаңы 2007ж
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
әл – Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
География және табиғатты пайдалану факультеті
Тақырыбы: «Автокөліктің табиғи ортаға ... «050609 ... курс 2 топ ... А.
Қабылдаған: Ақашева
Ә.С
Алматы, 2011 жыл
Жоспар
Кіріспе
І.Негізгі бөлім
1.1 Қоршаған ортаны ластаушы факторлар
1.2 Табиғи ортаға автокөліктің ... ... және ... ... ... ... Қолға алынып жатқан игі шаралар
ІІ.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Адамның табиғатқа әсері мыңдаған жылдар бойында қалыптасқан ... ... ... – ақ, топырақты, су көздерін ауаны ластау арқылы
жүзеге асуда. Бұл табиғат ахуалының күрт төмендеуіне ... ... ... орны ... ... ... ... дағдарыс шын
мәніндегі қауіпті төндіріп отыр; іс жүзінде тез өндіріс алып бара жатқан
дағдарыстық жағдайларды кез ... ... ... ... ... дегеніміз – ең ... ... ... Табиғи
процестердің негізінде жатқан заңдылықтарды ескермеу табиғат пен ... ... ... ... ... айта кеткен жөн.
Американ экологы ... ... ... ... түзетудің ешқандай
көпе – көрнеу жатқан әдістері жоқ екені айдан анық, сонымен қатар қоршаған
ортаға деген келеңсіз ... үшін ... ... кінә да, ... ... ... егістіктерге пестицидтер бүрку, аңшылардың найзасы
мен мылтығы, автомашиналардан шығатын түтін қала ... ... ... ... ... ... тиіс.
Күн сайын өнеркәсіп орындары ауаға орасан зор улы газ және оларға қоса
өте майда бөлшектерден тұратын қоспаларды ... ... ... ... ... шыққан орнына мыңдаған километр жерге айдап ... ... да газ ... ... зат ... ... ... заттардан ауаны
қорғау адам денсаулығы үшін де, ... үшін де ... мән ... ... ... улы ... жібермеу адамзат баласының алдында тұрған
үлкен мәселе. ... әр ... ... ... атмосферада бірте – бірте
түпкілікті мутагенді өзгерістер ... ... ... ... ... 2000 – 2500 м ... көлемінде газдар мен ұсақ
бөлшектерден тұратын қарақошқыл түтін басып тұрады.
Қазіргі кезеңде адамның экологиялық ортасы - ... Ол ең ірі және ... ... ... ... ... ... деуге болатын
орта. Қалада техногенді қуаттың орасан зор концентрациясы ... ... ... ... ... – оның денсаулығына қолайсыз әсер ... ... азық – ... ... ... қажетті заттардың
өнеркәсіп пен транспорттық қалдықтармен ластануы, электромагниттік өріс, 
вибрация, шу, тұрмыстық ... ... ... ... ... ... қосылып адамның денсаулығын нашарлатады.
Қала халқының басым бөлігі демалысын қаладан тыс ... ... ... ... ... ... бірі — ... ауа. Өзге табиғи
байлықтармен бірге ... ... ... өте ... ... ... мен ... қарыштап дамып келе жатқан Қазақстанда ауа
тазалығы үшін күрес маңызды рөл атқармақ. ... ... ... іс аз емес. Соңғы жылдары атмосферадағы ауаны қорғау мақсатында
ірі-ірі ... ... газ бен шаң ... үш жүзге жуық ... мен ... іске ... Жамбылда, Ақтөбеде, Өскемен мен
Теміртауда, басқа да өнеркәсіп қалаларында ауа ... ... ... ... ... ... комбинатында 35,1 млн сомға, Шымкенттің қорғасын
заводында 28 млн сомға ауаны таза ұстау ... ірі ... ... ... ... осы ... ... температураға шыдамды фильтр-
сүзгіш «Нитрон» іске қосылып ауаның құрамын тазалауда үлкен үлес ... ... ... ... ... пешін электр күшімен қыздыру арқылы,
ауаға шығатын лас зиянды газдардың көлемін 1,5—2 есе ... ... ... ... улы заттардың мөлшерін азайту мақсатында,
автокөліктерден бөлініп ... ... ... ... көптеген
тиянақты жұмыстар жасалынды. 1973—1975 ... ... ... қызмет көрсету» ауаға шығатын зиянды газдарды ұстап
қалатын 157 ... ... ... ... 19 ... ... метр шаңды сорып алатын
жаңа ... іске ... ... ... ... болып отырған Алматы
қаласындағы 72 ұсақ пештер жабылып, олардың орнына ... ... ... жылытатын жүйелер орнатылды. Ал, Жамбыл Шымкент қалаларында ... ... ... ... бері ... ... ... /2/.
Көліктермен ластану бұл әлемдік маңыздылығы өте жоғары болып
отырған экологиялық проблема ... ... ... ішінде Қаржы орталығы,
еліміздің Оңтүстік астанасы Алматыдағы мәселе тым қиындап тұрған секілді.
"Бұл қала - арман қала, жап-жасыл орман қала" - деп әнге ... ... ... ... ... бұл ... лас ауасыменде танымал бола
бастағандай. Тіптен осы лас ауа қаламыздың брендіне айналды десек артық
айтқандық емес. ... ... көп қөп үлес ... ... ... арлы-
бері ағылған жарты милионға жуық көлік екені кім-кімгеде түсінікті.
Алматы қаласы орналасқан тау беткейінің климат жағдайларының өте қолайлы
екендігіне ... қала ... ... ... ... ... бұнымен қатар атмосфераны ластаушы стационарлы, қозғалмалы
көздердің артуына байланысты қала атмосферасының ... ... ... кері әсерін тигізіп отырғаны аса маңызды экологиялық
проблемаға айналып отыр.Қоршаған орта ауасының тазалығы бойынша үнемі
мониторинг ... ... ... ... болатын ластаушылардың
күйін, мөлшерін, шығу көздерін білуге болады.
Алматы қаласы 2011 жылғы Казгидрометтің бақылау нәтижелерінің ... ... ... ... ауа ластануының жоғары деңгейін
көрсетіп, бірінші орынға шыққан.
Бүгінгі ... ... ... 25 ... ... тізіміне еніп
отыр.
Қаламыздың Қазақстандағы ең лас қала аталуының ... ... көзі ... ... жол ... деректері бойынша, дәл қазір 540
мыңнан астам көлік құралдары тіркелген. Бұлардың қатары ... 40 ... ... ... орта ... күнделікті 200 мыңның шамасында автомобильдер
келіп -кетіп жатады. Ластағыш ... ... әсер ету ... ... түрлі:
Олар түрлі металдардың коррозиясын үдетіп, өсімдіктер үшін улы болып
келеді, сонымен қатар ыс туындауының бір себебі болады, жаппай өкпе және
басқа да ... ... Ал ... мың ... ... ... ... көміртек оксидтері, т.с.с отынның толық емес жану өнімдері бөлінеді. Жыл
сайын олар 280 млн тонна шамасында көміртек тотығын, 56 млн тонна
көмірсутек, 28 млн ... азот ... ... ... Бұл ... құрамында
200-ден астам өте күрделі заттар қосындылары (Pb, Hg, Cd, т.б. ауыр
металдар, ішкі жану қозғалтқышының газдары - ... ... ... ішінде зиянсыздары - азот, оттек, сутек, су булары, зияндылары -
көміртек, азот тотығы, этилен, бензол, этан, метан, ... ... ... ... т.б. Бұл ... ... тыныс алу кезінде
адам мен жануарларға аса зиянды. Ластаушылар автомобильді қыздырған кезде
және аз жылдамдықпен жүрген кезде ... тез ... ... ... ... мен ... оксиді, ал жүргенде азот
оксиді шығады. Дизельді моторлы машиналар құрамында CO, NO заттары бар
болғандықтан ... ... ... ... ... ... олар ... көп шығарады, адам денсаулығына зиянды әсері жоғары.
Атмосфераға ... ... ... құрамында 25-27% қорғасын болатыны
анықталған және оның 40% диаметрі 5 мкм-ге дейін жетеді. Ауада ұзақ уақыт
сақталып, онымен бірге адам ... ... ... ... түтіні
жасыл желекке зиянды әсер етуде - лас ауадан өсімдікте аурулар пайда
болады. Жапырағы химиялық күйікке ұшырайды.
Атмосфералық ауаның ластануы ... ... ... ... Қала ... ... ... тексерулер бойынша
автокөліктің 80%-да түтіндерінде зиянды заттар нормативтен 3-4 есе жоғары
болған.
Автокөліктер ауаны көбінесе көшелер қиылысындағы бағдаршамдардың
алдында және көше бойында бөгет ... ... ... Себебі, ондай
жерлерде автокөлік көбірек шоғырланады және олардың моторы аз айналымда
істеп тұрғанда ауаға улы газ көп бөлінеді.
2 ... ... бар ... ... ... ... ... 20 миллион
халқы бар ірі қалалар қандай күй кешуде дейтіндерде табылады арамыздан.
Жоқ, ... ... ... ... 20 миллионнан астам тұрғыны бар
Мехико, 17 миллиондай халық өмір сүретін Тегеран мен Шанхай, ... ... ... бар ... , Лос-Анжелес , Лондон , Ыстамбұл,
Токио мен Мәскеу сияқты қалалардың алдында тұр. ... ... ... экологиясын жақсарта алмай жүргеніміз ұят.
Бірақ осы бағытта істеп жатқан ... ... ... ... ... өзімізге үлгі етуімізге болады. Мәселен, 90 -
жылдардың ортасында Шанхайдың ортасынан ағып жатқан Сучжоу өзені "өлі"
өзенге айналып, Шанхайлықтар өзенді "Шанхайдың ... деп ... ... ... ... күн сайын 10 мың тонналық қоқысқа көмсе, 700-ге
тарта ... ... ... Шанхайдың экологиясын нашарлатып
- ақ жіберген. Шанхайлықтар, Шанхайды әлемдегі ең таза ... ... ... ... ... ... ... Жасыл - желек қала
аумағының 35 пайызын құраған. Демек, 17 миллион қала тұрғынының әрбіріне
9,2 шаршы метрлік көгалдандырылған лаңқай тиеді ... ... ... ... жақсарту мақсатындағы шараларға бірнеше
миллиард доллар бөлінген. Такси мен автобустарды жанар - жағармайдан газға
көшірген. ... ... ... ... ... ... адам ... қала басшылығының үкімі ауыр, қомақты айып салады, тіптен қала
көшесінде түкіруге тиым салған.
Міне, осы іс-шарадан соң ... ... ең таза ... деп ... ... ... - ... бақша"- деп тауып, арнайы марапаттаған. Міне,
осыдан неге үлгі алмасқа? Үкімет тарапынан арнайы ... ... таза ... ... ... отырса, әрине,
қалаларымыз экологиясын тазартуға ұмтылып, араларында бәсекелестік туатын
еді.
Автокөліктердің шығаратын улы ... ... ... өте ... ... мына
шараларды да іске асыру қажет: ауыр жүк ... ... ... ... салу, бір маршутпен жүретін бірнеше автобустардың шоғырлануына жол
бермей, бензинмен жүретін көліктердің ауаға шығаратын газдарын ... ... ... ... ... ... ... және қоғамдық автокөліктерді газға көшіру тиімді. Ол үшін ... ... ... жанармай құю бекеттерін жауып, олардың орнына газ құю
бекеттерін орнату қажет.
Газды пайдалану өте тиімді, себебі одан ауа ... және ... өте ... түседі. Алматыда негізінен метро, троллейбус пен
трамвайды кеңінен пайдаланған тиімді. Қалада салынып бітпей жатқан метро
келешекте жұмыс істейтін болса, онда Алматыдағы ... ... ... ... ... кезде, алматы шаһарында кемтар баллардың дүниеге келуі. Тыныс алу,
өкпе дерттерінің көбеюі ауаның ластануынан болып отыр. Сондықтан барлығын
қазірден бастап қолға алмасақ ... кеш ... ... - ауа ... дауа".
Ендеше, туған қаламыз тек қана экологиялық таза тұғырдан көрінсін десек
бәріміз ... ат ... ... ... ... ... оттегі құрамының сын көтермейтін
деңгейге жақындап қалғандығын айтып, дабыл қағып отыр. Олар оны қаладағы
көлік санының көптігімен байланыстырады.
Статистикалық талдау нәтижелерiнің ... ... жыл ... ... ... ... бара жатқандығы байқалады. Қаладағы көліктерден
ғана жылына ауаға 180 мың тонна улы заттар тарайды. Мұны Алматы ... да ... ... ... ... Алматыда шаң-тозаң индексі 2001 жылғы 1,17-
ден 2006 жылы ... ... ... Мамандардың айтуынша, шаң-тозаң
деңгейіне кері әсер етіп отырған бір фактор - қала орталығында жұмыс істеп
жатқан құрылыс алаңдары. Сондай-ақ мамандар ... күн ... ... ... ... жетістіктерге қол жеткізуге болады деп
отыр.Өткен жылы Алматы қаласында ... ... саны ... ... ... ... ... бері олардың қатарына тағы 19 650
автокөлік қосылған. Сондай-ақ қалаға күн ... ... ... ... ... ... әуе бассейніне жылына 237 мың тонна улы заттар ... ... ... көп ... ... Көлiктерден ғана
жылына ауаға 189 мың тонна улы заттар тарайды екен. Мамандар ... ... үшін ... ... таза отын түрі ... ... газға ауыстыру керек дейді. Кеше «Intercontinental»
қонақ үйінде АҚШ Энергетика министрлігі мен Алматы қаласы әкімдігінің
ұйымдастыруымен «Экологиялық таза ... ... ... атты ... күндік  семинар өз жұмысын бастады. Семинарда табиғи газбен жүретін
автокөліктерді  енгізудің артықшылықтары және оның қала ... ... ... ... ... 1-2 ... бүкіл қоғамдық көлікті экологиялық таза
отын түріне ауыстырмақ. Бұл бағытта бүгінде алғашқы қадам жасалған. Былтыр
қала әкімдігі мен Еуропа қайта құру банкі ... ... ... шаһарымыз 200 газбен жүретін жаңа  автобус сатып алып,
муниципалды парк құрған болатын. Қазір ... ... 50 ... қала
жолдарына шықты.  Қалған 150 автобус  жыл соңына дейін өз ... ... ... ... қатар, жеке автокөліктер де біртіндеп газға
ауыстырылатын болады. Бұл жөнінде қала Әкімі ... ... ... ... ... ... сөзіне қарағанда, «Алматы» аймақтық даму
әлеуметтік – кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ-ы  алдағы ... ... 100 ... ... ... газға көшіру жөнінде жоба әзірлеген екен. Бұл
мақсатта  әлеуметтік – кәсіпкерлік корпорацияның  жанында арнайы шағын
несиелендіру ұйымы ... ... Бұл ... өз ... ... ниет ... жүргізушілерді несиелендіретін болады.  Несие
мөлшерлемесі 8 пайыздан аспайды деп жоспарланып отыр.
«Алматы» ... даму ...... ... АҚ жұмысының
келесі маңызды бағыттарының бірі – мемлекеттік-жеке серіктестік
принциптерінің негізінде  газ құю стансаларының құрылысын  жүзеге асыру
болып келеді. Қазір қалада ... ... ... ... газ ... ... Енді ... стансалар жүйесін қала бойынша ашу міндеті
тұр. Бұл үшін қала ... ... ... ... газ құю ... үшін ... жұмыс істеуге шақырды.Бүгінде экологиялық таза көлік
түрлерінің бірі – троллейбус, трамвайларға да ... ... ... ... ... ЕҚҚБ бөлген 36 миллион теңгеге 200 жаңа троллейбус сатып
алған болатын.  Бұдан ... ... ... жеңіл электр көлік жүйесін
 дамыту жөнінде үлкен жобаны жүзеге асыра бастады. ... ... ... ... ... 6-7 ... ... жүретін болады. Сондай-ақ, жыл
соңында Алматы метрополитенінің бірінші кезегі іске қосылуы керек. Бұл да
қала экологиясының жақсаруына өз әсерін тигізетін болады. Себебі, ... ... ең ... ... ... таза көлік түрлерінің бірі болып
келеді.
Алматыда ҚР Қоршаған ортаны қорғау министрлігі, Алматы қаласы әкімдігі және
Корея Республикасының Қоршаған ортаны ... ... ... ... жұмыс істейтін автокөліктер» атты форум өтуде.
Игі шаралар мен қолға алынған бастамалар.
Бүгінгі таңда қолға алынып жатқан игі шаралардың бірі, бұл ... ... ... ... ... өткізіп, соның нәтижесінде қаламыздың
экологиялық тұрғыдан жағдайының жақсаруына сеп бола отырып, игі бастамалар
жүзеге асырылу ... ... ... - табиғи газбен істейтін автокөліктер мәселесі
туралы тәжірибе алмасу және ауаның тазалығын ... ... ... ... келген делегацияның құрамында министрлік өкілдері, табиғи
газбен жұмыс істейтін автокөлік кәсіпорындарының, газ жабдықтары өндірісі
саласындағы ірі компаниялардың ... ... ... ... Алматы қаласы үшін экологиялық проблемалар,
атмосфералық ауаның сапасын жақсарту мәселелері - басым бағыттардың бірі.
Біржарым миллиондай ... бар алып ... жыл ... ... келе ... қуаты, инфражүйелік нысандарының қала экологиясына тигізетін
кері әсері де мол. 2010 жылы ... ... ... ... ластану
индексі 11,7 көрсеткішті құраған. 2011 жылдың 1 тоқсанында ауаның ... ... - 10,9 ... ... ... - Алматы қаласы әкімдігінің қоршаған ортаға
зиянды қалдықтар шығаратын түрлі көздердің кері әсерін төмендетуге
бағытталған шаралардың, оның ... ... ... ... ... ... ... мүмкін болған.
Алайда бүгінде Алматы қаласында ауаға бөлінетін зиянды заттар жылына 237
мың тоннаны құрап отыр. Мұның сыртында соңғы жылдары тым ... ... ... ... шектен тыс ластануы өріс алып отыр. Қазіргі
күні қалада 523 ... аса ... ... ... келетін, яғни
қалаға сырттан келіп жатқан көліктерді қосқанда, барлығы 700 мыңдай. Осы
автокөліктерден жылына 190 мың тонна улы зат ... ... Бұл ... зиянды шығарындының 80 пайызын құрайды.
Қала ауасын ластаушылардың негізгі үш көзі – бұл стационарлы көздер (ЖЭО,
қазандықтар), автокөлік және ұйымдастырылмаған ластау көздері ... ... ... цемент нүктелері, асфальттық бетон зауыттар
және т.б.), әрқайсысының үлесі диаграммада ... ... ... ... ... ... ... көздерден
шыққан ластаушы заттар көлемі төмендеу тенденциясына ие. 2008 жылы бұл
тенденция сақталады және қала ... ауа ... ... ... 42 мың тоннаға дейін азаяды деп күтілуде. ... ... ... ... ... 2007 жылы олар 60,6 мың тоннадан асты,
ал 2005 және 2006 ... ... 44,1 мың және 46,2 мың ... ... ... ... барлық ірі қалаларында байқалады, онда автокөліктің
ауа бассейінін ластауға салымы соңғы жылдары 60% және одан астам , ...... ... 80% ... ... Алматының экологиялық ахуалын жақсарту басты мақсатында,
газбен жүретін қоғамдық көліктерді көбейту шарасы қолға алынуда. Ал,
жекеменшік көліктердің де газбен жүруін қамтамасыз ету үшін ... ... ... несие берілмекші.
Қала экологиясының бұзылуына басты себеп – көліктер болып тұр. Тіпті,
кәсіпорындардан шығатын қалдық экологияға аз ғана мөлшерде әсер етеді ... ... бар ... секторды газдандыру мәселесі алдағы 2 жылда
аяқталмақшы. Сонымен қатар, ЖЭС-1-ді биыл толық ... ... ... ... ... үшін – ауа, дәлірек айтсақ, оның ... ... Бұл ... тірі ... былай қойғанда, осы заманғы
техниканың жұмыс істеуі үшін ... ... кез ... ... ұшақ, автокөлік, тағы басқаларын ... ... ... ... ... табиғатта атқаратын қызметі алуан түрлі. Атап ... ... ... ... ... ... отыратын ауа. Сол сияқты, ауа
болмаса дыбыс таралмайды, демек, біз ... ... ... ... ... ... ең ... қорғаныш қабаты -  озон. Ол ... ... ... 20-дан 50 шақырымға дейін биіктікте ... ... ... ... үш атомдық түрі (О3). Бірақ оның
мөлшері өте аз. Осы аз ... ... өзі жер ... ... ... ... ішіндегі тіршілік үшін ең қауіптісі –
ультракүлгін ... ... ... сәулелерді озон бойына
сіңіріп, жер бетіне тек шамалы ... ... ... жер бетінде
тіршіліктің болуы тек озонға байланысты екен.
2015 жылға дейінгі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... жаңа ... ... және оңтайлы көлік желісіне
өтуді, сондай – ақ энергетикалық ресурстарды тиімді ... ... ... ... ... алдын алады.
Еуропа мен Азияның түйіскен жерінде орналасқан ... ... ... ие, ... ... Азия ... Ресей мен Еуропаға көлік
байланысын ұсынады. Үлкен сауда ... бар ... ... ... көлік жүйесінің дамуының болашағы зор екенін көрсетеді.
Стратегияда Қазақстан қалаларын дамыту қарқындылығы мен елдің әрі қарай
урбанизациялануының ... ... ... ала ... қала ... дамытуға маңызды көңіл бөлінді, сондай – ақ қоршаған ортаға қала
жолаушылар көлігінің жағымсыз ... ... ... ... ... асыру қажеттілігі көрсетілді.
Қазақстанның көлік желісін кешенді дамыту үшін барлығы 1600 шақырым жаңа
және 2700 шақырым бұрыннан бар темір жол ... ... және ... қамтамасыз етілді, 50 мың ... ... ... өтті және қайта жасалды, порт ... мен ... әрі ... ... ... ... және ... шығаратын улы газдармен күрес жүргізу өте қиын. Себебі
мына шараларды да іске асыру қажет: ауыр жүк ... ... ... ... салу, бір маршутпен жүретін бірнеше автобустардың шоғырлануына
жол бермей, бензинмен жүретін көліктердің ауаға шығаратын ... ... ... ... ... сондай-ақ барлық жеңіл,
жүк және қоғамдық автокөліктерді газға көшіру тиімді. Ол үшін ... ... ... жанармай құю бекеттерін жауып, олардың ... газ ... ... ... ... ... қалу ... ұрпақ алдындағы басты
парызымызбен қарызымыз болып табылмақ. Сондықтан да ... пен ... ... ... қалуға, жақсартуға міндеттіміз. Жер шарында
адам ... ... ... ... ... ... аялауға тиіспіз.
Алайда бұл қағидамен санасып отырғандар ... ... ... ... ... ... пен ... заманында табиғатты қорғаушы қамқор да жанашыр
жандардың көбейгенін қалар едік. ... ... ... аса көп зиян
келтіруші көліктердің де ... ... ... ... аз, ... ... сонымен қатар «ЖАСЫЛДАР» ұйымының қатарын
толықтырушы ... ... ... ... ... ... ... жол жоқ!!!», - ұранын ұстанайық!
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... Г. ... Г. С.  ... ... 2002 ж., ... ... Г.Ә.Саинова. Экология: Жоғары оқу орындарына арналған
оқу ... ... ... 2003 ж., 292 ... ... ... энциклопедиясы 4 том
4. Еділбаев Б.Т. Қалажол көлік экологиясы. - Алматы, 2009 ж., 93-95 ,
5. ... А. К. ... ... ... 1997 ж., 12- 16 ... ... ... www.Google.kz
www.stat.kz
7. А.Т.Қуатбаев., Жалпы экология., Алматы., 2008 ж., 155- 157 б
8. Қыдыржанов А.Т., Таза табиғат алаңы 2007ж
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| | |
| |

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биосфераны автокөлік әсерінен қорғау57 бет
"Өскемен қаласының атмосфералық ауасы және агроценоздарының ластануын бағалау"32 бет
Атмосфералық ауаны қорғау шаралары5 бет
Экология - Дәрістік курс61 бет
Автокөліктің күрделі жөндеу әдісін таңдау және негіздеу43 бет
Автокөліктің тартуын есептеу62 бет
Автокөліктің қоршаған ортаға тигізетін әсері5 бет
Жүк тасымалдау қызметі32 бет
"Зиянды өндірістік факторлар,олардың жұмысшыларға және қоршаған ортаға әсері. жарықтандырудың адамның еңбек қабілетілігіне әсері."26 бет
Іле өңірінің ортағасырлық қалаларының заттай мәдениеті36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь