«Мәдени Мұра» және «Асыл Мұра» бағдарламалары: аудиовизуалды құжаттар мәселелері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.8
І. Аудиовизуалды құжаттар және олардың маңызы
1.1 Аудиовизуалды құжаттардың ғылыми сипаттамасы ... ... ... ... ... ... 9.16
1.2. Құжаттардың ғылыми . анықтамалық аппараты ... ... ... ... ... ... ... 16.20

ІІ. “Мәдени Мұра” және “Асыл Мұра” бағдарламалары аясында аудиовизуалды құжаттарды жаңа ақпараттық технологияларға көшіру
2.1 Мәдени Мұра” және “Асыл Мұра” бағдарламалары . ұлттық
жәдігерлерімізді жаңғыртудың негізгі тетігі ... ... ... ... ... ... ... ... ..22.25
2.2 Аудиовизуалды құжаттарды жаңа ақпараттық технологияларға көшіру мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26.40

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40.44
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44.46
Ғылыми жұмысқа қосымшалар
Тақырыптың өзектілігі: Тәуелсіздігімізді тізгіндеп, еңсемізді көтергелі бері Отан тарихына және оның жекелеген салаларына деген сұраныс пен қажеттілік мейілінше арта түсуде. Бұл заңдылық. Өйткені, ғасырлар бойы еліміздің мұң – мұқтажы, арман тілегі қапысыз көрініс тапқан өзіндік тарихи жәдігерлерімізге өзіміздің қолымыз жетпей, талай сындарлы ғасырларды тас бұғаудың шырмауында өткіздік емес пе? Бірақ бүгін заман түзеліп, аяғымыздан тік тұрдық. Еліміз әлемнің алдыңғы елдер қатарына қосылуға талаптанып, өз алдына бірнеше мақсаттарды қойып отыр. Осыған сәйкес тарих, әдебиет, өнер, мәдениет сияқты өркениеттің негізгі тетіктері бастау алатын ұлттық құндылықтарымызды жандандыру, олардан тиісінше жаңа жобалар құру шаралары кезек күттірмейтін мәселелердің бірі екендігіне дау жоқ. Аталмыш мәселеге Қазақстан Респуликасының Орталық Мемлекеттік Мұрағат қорларындағы құжаттардың құндылығы ғана емес, сол сияқты бүгінгі қоғамның ақпараттанған жүйесінің де әсері мол. Осыған сәйкес бүгінгі қоғам мүшелерін ретроспективті құжаттармен таныстыру және оны пайдалану мүмкіндіктерін кеңейту мұрағаттың басты міндеті болып отыр. Оған қол жеткізудің ең тиімді және ыңғайлы түрі мұрағат ісін ақпараттандыру болмақ.
Қазақстан Республикасының мұрағат ісі және мұрағаттану ғылымы өзінің дамуында бүгінгі таңда біршама күрделі кезеңді басынан өткізуде. Елдегі әлеуметтік-экономикалық өзгерістер, нарықтың қатынастың кең етек алуы және қоғам өміріндегі демократияландыру процесі аудиовизуалды құжаттарға және олармен жұмыс жасаудың әдіс-тәсіліне де өз әсерін тигізуде.
Автоматтық технологияларды мемлекеттік мұрағат мекемелеріне кезең-кезеңмен енгізу үрдісі жоғары маңызға ие болып келеді. Дегенмен ақпараттық технологиялық жүйелер дәстүрлі технологиялармен қатар қолданыста болып келеді.
1. Кузин А.А, Рошаль Л.М., Кинофотофоноархивы,-М,1982 г. С.215.
2. Фурманова И.М. Киносборники как одна из эффективных форм иcпользвания.–Моква,1979 г. С.152.
3. Кунтиков И.Н. Кинодокументы в научных исследованиях.// «Вопросы архивоведения». 1962 №2.
4. Седова О.Л. Хранение фонодокументов //«Советские архивы».1975, №6,С.43.
5. Кривошеин Л.Н. Об использивании КФФД.//«Вопросы архивоведния»-1963. №1.С.13.
6. Алексеева Е.В., Афанасьева Л.П., Бурова Е.М. Архивоведение-М, 2005. С.271.
7. Крайская З.В. Архивоведение –М, 1996 г. С. 236.
8. Сексенбаева Г.А. Центральный государственный архив кинофотодокументов и звукозаписей Республики Казахстан: история и современность. // «Қазақстан мұрағаттары». 2005. №1(1). б.113-128.
9. Seksenbaeva G.A. Central State Archives of cinema documents and sound recordings of republic of Kazakhstan: problems and ways of the decision. // www.unesco.kz
10. Сариева Р.Х. Мұрағат және тарих. Архив и история.- А, 2004 г. С. 291.
11. Сариева Р.Х. Об итогах реализации программы развития архивного дела в Республике Казахстан на 2001-2005 годы.// «Қазақстан мұрағаттары» №1, 2006. 6-9 б.
12. Сеитова А.Ф. Архив и музыкальное наследия.// «Қазақстан мұрағаттары». 2001. №1 (27).б.111-112.
13. Сеитова А.Ф. Память в кадрах и звуках.// «Архивы Казахстана». 1996. №1 (18).б.28-35.
14. Нурпеисова Г. Ты слушай певца.// “Простор”.2003. 9 б.
15. Л.Ақтаева Жыр алыбы Жамбыл// «Қазақстан мұрағаттары» №1, 2006. 124-125б.
16. «Ұлттық мұрағат қоры және мұрағаттар туралы» Қазақстан Республикасының заңы.//САПП РК № 258/ 1998 г.
17. «2001-2005 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының мұрағат ісін дамыту» тұжырымдамасы.//Сборник нормативно-провавых актов РК.- Астана, 2000.
18. «2007-2009 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының мұрағат ісін дамыту» тұжырымдамасы. //Сборник нормативно-провавых актов РК.- Астана, 2006.
19. «Асыл Мұра» бағдарламасы.//ҚР ОМ КФДЖ, 1979-қор, 1-тізбе, 25- іс, 3-4 п.
20. Инструкция о порядке отбора и передачи на государственное хранение кинодокументов и видеофонограмм. 23.04.2001г. № 22.//СПС ЮРИСТ. 21.03.2005.
21. Инструкция о порядке отбора и передачи на государственное хранение особо ценных аудиовизуальных документов. 6.04.2004г.//СПС ЮРИСТ. 21.03.2005.
22. Отбор на постоянное хранение аудиовизуальных документов. Методические рекомендации.- Москва, 2004 г. С.234.
23. Основные положения развития системы научно-справочного аппарата государственных архивов кинофотофонодокументов - М, 1983 г. С. 48
24. Обеспечение физико-химической сохранности кинофото- фонодокументов и микрофильмов - М, 1981 г. С.63.
25. Типовой технологческий регламент изготовления страховых копий фонодокументов на магнитных лентах. – М, 1986 г.С.43.
26. Центральный государственный архив кинофотодокументов и звукозаписей Комитета информации и архивов Министерства культуры, информации и спорта Республики Казахстан. Годовой отчет ЦГА КФДЗ РК за 2003 годы.
27. Центральный государственный архив кинофотодокументов и звукозаписей Комитета информации и архивов Министерства культуры, информации и спорта Республики Казахстан. Годовой отчет ЦГА КФДЗ РК за 2004 годы.
28. Центральный государственный архив кинофотодокументов и звукозаписей Комитета информации и архивов Министерства культуры, информации и спорта Республики Казахстан. Годовой отчет ЦГА КФДЗ РК за 2005, 2006 гг.
29. Бюхер П. Юридические проблемы использования и копирования аудиовизуальных архивов// “Материалы ХІ международного конгресса архивов”.-М,1989 г. С.188-189.
30. Информационное общество – компьютерная революция.-М,1984 г. С. 41.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Әл – Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
«Мәдени ... және ... ... ... ... ... тарих факультетінің 3 – курс
студенті Айдарханова Эльвира
Ғылыми жетекші: т.ғ.к., доцент
Н.К.
Алпысбаева
Алматы, 2009
МАЗМҰНЫ
Кіріспе …………………………………………………………………......3-8
І. Аудиовизуалды ... және ... ... Аудиовизуалды құжаттардың ғылыми сипаттамасы........................9-
16
1.2. Құжаттардың ...... ... ... және “Асыл Мұра” бағдарламалары аясында аудиовизуалды
құжаттарды жаңа ақпараттық технологияларға көшіру
2.1 ... ... және ... ... ... - ұлттық
жәдігерлерімізді жаңғыртудың негізгі тетігі ………………….............22-25
2.2 Аудиовизуалды құжаттарды жаңа ... ... ... ... ... ... ... ... ... еңсемізді көтергелі
бері Отан тарихына және оның ... ... ... ... пен
қажеттілік мейілінше арта түсуде. Бұл заңдылық. Өйткені, ... ... мұң – ... ... ... ... ... тапқан өзіндік тарихи
жәдігерлерімізге өзіміздің қолымыз жетпей, талай сындарлы ғасырларды тас
бұғаудың шырмауында өткіздік емес пе? Бірақ ... ... ... ... ... Еліміз әлемнің алдыңғы елдер қатарына қосылуға талаптанып, өз
алдына ... ... ... ... ... сәйкес тарих, әдебиет, өнер,
мәдениет сияқты өркениеттің негізгі тетіктері бастау ... ... ... олардан тиісінше жаңа жобалар құру шаралары
кезек күттірмейтін мәселелердің бірі екендігіне дау жоқ. Аталмыш ... ... ... Мемлекеттік Мұрағат қорларындағы
құжаттардың құндылығы ғана емес, сол сияқты бүгінгі қоғамның ... де ... мол. ... ... бүгінгі қоғам мүшелерін
ретроспективті құжаттармен ... және оны ... ... мұрағаттың басты міндеті болып отыр. Оған қол жеткізудің ең тиімді
және ... түрі ... ісін ... болмақ.
Қазақстан Республикасының мұрағат ісі және мұрағаттану ғылымы өзінің
дамуында бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер, нарықтың қатынастың кең етек алуы және
қоғам өміріндегі демократияландыру процесі ... ... ... жұмыс жасаудың әдіс-тәсіліне де өз әсерін тигізуде.
Автоматтық технологияларды мемлекеттік ... ... ... ... ... жоғары маңызға ие болып келеді. Дегенмен ақпараттық
технологиялық жүйелер дәстүрлі технологиялармен қатар қолданыста ... Бұл өз ... ... ... ... ... мен
ақпарттық технологиялардың ерекшелігін байқауға мүмкіндік береді.
Қазіргі кезде ... ісін ... ... ... зерттеу обьектісі болумен қатар, ҚР ОМ мұрағатының “2001-
2005 жылдар аралығында ... ісін ... және ... ісі ... ... ... 2007-2009 жылдарға арналған бағдарламасы”
тұжырымдамасында да ерекше орын алады.
Елбасы ... 2003 жылы ... ... ... ... Қазақ Мемлекеттік кинофотоқұжаттар және дыбыс жазу
мұрағаты ... ... ... ... бен атақты
орындаушыларымыздың, ... ... мен ... ... ... ... ... мен дискілерге жазып қалдыру ісін қолға алу мәселесін
көтерді. Демек, бүгінде көпшілік арасында ... ... ... ... игі бастамаға айналған «Мәдени Мұра» және оның ... ... ... ... жобалардың дәнекеріне айналған «Асыл Мұра»
бағдарламалары біздің көтергелі отырған мәселеміздің ... ... ... ісін ... мәселесін мәдени мұрамен байланыстыра
қарастыруымыздың бір себебі, ... ... ... ақпараттық жүйеде
ретроспективті құжаттармен қамтамасыз етудің маңыздылығына байланысты болып
отыр. Сонымен ... ... ... ... айналған рухани
байлықтарымыздың көзі болып табылатын мұрағат құжаттарының, соның ... ... ... мән беру ... үшін де ... ... ... келген және болашақта да өзекті
мәселе тұрғысында зерттеле бермек мәселеге баға беру, ... және ... ... ... ... ... қоғамды
ақпараттандырудағы рөлі, сонымен қатар ... ... ісі ... жүйесінің мүмкіндіктері саралануы тиіс. Ақпараттандырудың
Қазақстандағы бүгінгі күнгі ... ... ... ... ... тиімділігі, интернет жүйесінде мұрағат құжаттарын
пайдаланудың мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... ... әлемдегі өзге де мұрағат
сайттарымен салыстыра баға беру де ... ... ... мен ... жазу құжаттарын (КФДЖ)
үнтаспадан аудеокасетаға, дискіге көшіру тікелей ... ... іске ... және ... ... көне ... қатысты
құжаттар, қолжазбалар мен ... ... ... ... ... ... ... жеткізілсе, оларды
қазіргі таңдағы ... ... ... аса ... іс ... ... да ... отырған проблеманың алдын алу үшін және
отандық ... ... ... техникамен жабдықталуы,
ақпараттандыру саласын жетілдіру мәселесінің сөз болуы заңды құбылыс.
Тақырыптың ...... ... жаңа ... жүйесіне көшіру, мемлекеттік бағдарламалар көлемінде іске
асқан өзгерісер мен аудиовизуалды құжаттарды пайдалану үрдістерін ... ... іске ... үшін ... ... орындауға талпыныс
жасалынды:
- аудиовизуалды құжаттарға ғылыми сипатттама беру;
- аудиовизуалды құжаттардың дәстурлі құжаттардан өзгешілігін анықтау;
- аудиовизуалды құжаттардың ...... ... құрудағы
ерекшеліктерін көрсету;
- «Мәдени Мұра» және «Асыл Мұра» ... ... ... жаңа ... технологияларға көшіру тәсілдері ашу;.
- қазіргі таңдағы аудиовизуалды құжаттардың жаңа ... ... ... қарастыру.
Зерттеу объектісі: Аудиовизуалды құжаттарды жаңа ... ... ... ... ... кең ... зерттелген.
Кеңестік тарихнамада кинофотофоноқұжаттарды ... ... ... ... беру ... ... зерттелді. ХХ
ғасырда киноқұжаттар мен фото, фоноқұжаттарға сұраныс жоғары болды.
Аудиовизаулды құжаттардың жаңадан шыға бастаған тұсында оларды ... ... аса ... болды. Бұл аудиовизуалды ... ... ... мен оларды сақтайтын мұрағаттар тарапынан ерекше
қызығушылық тудырды. 1970-1980 жылдары ... ... сан ... мен ... жарық көрді. Олардың қатарында кеңестік
мұрағатшы ... ... ... [1], И.М. ... [2], ... [3], ... [4], ... [5] еңбектері тақырыптың тарихи
маңызын ашуда кеңінен қолданылды.
Кеңестік жүйе ... әр ... ... өз ... ... сәттен
бастап, мұрағаттың қызмет айясы да кеңейе ... ... ... қатысты монографиялар, мақалалар мен диссертациялар өте көп
кездеседі. Онда ... ... ... түрі ... ... ... ... Е.В.Алексеева, Л.П.Афанасьева,
Е.М.Буровалардың [6], З.В.Крайскаяның ... ... ... [7] жатқызуға болады.
Ал казақстандық зерттеушілер арасында аудиовизуалды ... ... ... жүрген Г.А.Сексенбаева [8-9], Р.Х.Сариева [10-
11], А.Ф.Сеитова [12-13], ... [14] ... [15] ... ... ... құжаттарды сақтау мен пайдалану
және өзге де негізгі ... ... ... зерттеулері
ғылыми жұмыста туындаған көптеген сұрақтарға жауап беруге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... беріледі.
Бірінші топтамаға заң актілері жатады. Оларға: «Ұлттық мұрағат қоры ... ... ... ... заңы [16], ... ... арналған мемлекеттік тұжырымдамалар мен бағдарламалар: «2004-2006
жылдарға арналған Мәдени мұра» және ... ... ... ... ... ісін ... ... жылдарға арналған
Қазақстан Республикасының мұрағат ісін дамыту» [18] ... ... ҚР ОМ КФДЖ ... ... Мұра» [19] бағдарламасы ғылыми
жұмысында тиімді пайдаланылды.
Екінші топтамаға ҚР заң актілеріне ... ... ... «Инструкция о порядке отбора и ... ... ... ... и ... ... ... отбора и передачи на ... ... ... ... ... ... нұсқаулықтарын ерекше атауға
болады.
Ресейлік әдістемелік нұсқаулықтардың да орны ... Атап ... ... ... ... справочников на основе дифференцированного
подхода»[22], «Основные положения развития системы ... ... ... ... ... ... кинофотофонодокументов и микрофильмов»[24],
«Типовой технологческий регламент изготовления ... ... на ... ... [25].
Қазақстан Республикасының орталық мемелекеттік кинофото және дыбыс
жазбалары ... 2003 ... [26], 2004 ... [27], 2005 - 2006 ... есептері мен мұрағаттың ХІ халықаралық конгресінің құжаттары [29],
«ақпараттық қоғам – компьютер революциясы» [30] төртінші ... ... ... ... ... ... ... ісінің аудиовизуалды-
ақпараттық технологияларға көшіру мәселелері туралы ... ... ... ... және ... ... Ғылыми жұмыс деректану,
мұрағат ғылымдарындағы тың мәселелерге арналғандықтан оның ... ... ... ... ... ... ... жалпы көпшілік қауымға
аудиовизуалды құжаттарымен жұмыс жасауда көмекші ... ... және ... ... дөңгелек үстелдерде, лекциялар мен семинарларда пайдалана
алады деп ... ... ... ... жұмыстың құрылымы: кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан,
пайдаланған әдебиеттер тізімдерінен тұрады.
І. ... ... ЖӘНЕ ... ... Аудиовизуалды құжаттардың ғылыми сипаттамасы
Аудиовизуалды құжаттар, әсіресе, тамырын тереңнен алатын тарих ... ... ... ... ... ... ... ауызекі фольклорының
мәңгі өшпей, ауыздан ауызға, ұрпақтан ұрпаққа жалғасын тауып, бүгінімізге
дейін жетіп ... ... ... ... да ... құндылық
салмағын, деректік ерекшелігін ... ... ... ... бұл
құжаттар халықтың санасы мен мақсатынан, жылдар бойы қалыптасқан ой ... асыл ... ... ... ... жемісі. Қоғам прогрестерден,
дамудан, жетілуден тұрады. Бұл заңдылық. Дәл сол ... ... ... әр ... және ... ... де бір орында тұрмай, үнемі дамып
отырады. Бүгінгі қоғамды ақпараттық технологиялар мен ... ... ... ... Алайда бұндай заманауи құжаттардың легі
бүгінде біз мұрағаттардан ғана ... ... ... ... ... алғандығын ескергеніміз абзал.
Аудиовизуалды құжаттар арнайы құрастыруды, жасауды қажет ететін және
үнемі жаңа ... мен ... ... ... жүзеге асып
отыратын көру мен ... ... ... ... құжаттардың
дүниеге келу тарихының өзі ірі тарихи түбірге ие және ... ... ... мен ... ... орай үнемі өзгеріп отырады. Мәселен, ХІХ
ғасырдың ортасында бейнелі (фотографиялық) және ... ... ... ал ... ... мен техниканың дамуына сәйкес
магниттік және сандық жүйенің пайда болуы ғылының әр саласындағы ... жан – ... әрі ... ... ... зор ... туғызды.
Аудиовизуалды құжаттар демократиялық қоғамды құруда және насихат пен
тәрбие құралы ретінде үлкен ... ие ... ... ... ... мен маңызы ҚР ОМ КФДЖ мұрағаттарының көлемімен
анықталады (1- қосымша) [45, 3б]. ... қоса ... ... және ... ... ... ... мен оқиғаларды, қоғамның өндірістік
жағын толыққанды бере алады.
Аудиовизуалды құжаттар адамның ерік – жігеріне, сезіміне, ақыл – ... жай – ... ... әсер ету мүмкіндігіне ие. Сондықтан да
аудиовизуалды құжаттар ... ... ...... ... және ... бірегей ескерткішіне
жатқызылады. Аудиовизуалды құжаттардың ғылым мен техника ... ... ... маңызы да жоғары. Бұның барлығы аудиовизуалды құжаттарды
өзге де тарихи деректермен бір қатарға қоюға мүмкіндік ... ... ... ... да ... ... ... мүдде
тұрғысында қарастыруды талап етеді. Аталмыш ... ... ... жұмыс істеуде барысында келесі жайттарды басты назарда ұстаған жөн:
- аудиовизуалды құжаттарды жасау сәтіндегі мүмкіндіктеріне;
-түсірілім немесе дыбыс жасаушы автордың көзқарасымен дүниетанымына;
-аудиовизуалды ... ... ... ... шараларына
назар аудару. Өйткені бұл аталғандар кинофотофоноқұжаттарды ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді.
Аудиовизуалды құжаттарға өзге де тарихи деректердегідей обеъктілік ... тән. ... ... ... ... ... фольклор, әдеби ескерткіш және т.б.) секілді өнер туындысына
жатады.
Дегенмен аудиовизуалды ... ... тән ... ... ... ... ретінде қалыптаса отырып, олар оқиғаның бейнелік, дыбыстық
жақтарын түсірілім ... ... ... ... ... әрі кең ... ... тарихи деерк ретінде аудиовизуалды ... ... ... ... ...... көңіл-күйі туралы бірегей ақпарат
бере алады. Бұған қоса ол өзге тарихи деректегі мәліметтерді ... ... және ... салады.
Аудиовизуалды құжаттардың дәстүрлі құжаттардан басты айырмашылығы –
оның адамның сана - ... ... әсер ... Адам ... еріксіз
билеп алатын аудиовизуалды құжаттар өз кезегінде ... ... ... сақталуы жағынан тиімділігімен де ерекшеленеді. Жекелеген адамдардың
және қоғамның өмірі әртүрлі аудиовизуалды ... ... ... ... ... ... ... үнемі дамып,
жетіліп отыруы оны жан - жақты зерттеуді ... (лат. ... мен ... (лат. ... ... ... аудиовизуалды (есту және көру ... ... ... 86 ... құжаттарға: грампластинка, магниттік фонограммалар мен компакт
дискілер кіреді. Визуалды құжаттарға: ... ... ... ... ... жатады. Ал екеуінің қосындысы аудиовизуалды
құжаттарға: кинофильмдер, диафонофильмдер, видеофильмдер кіреді.
“Кинофотофоноқұжаттар” деген термин ... 1980 ... ... бүгінге дейін кинофотофоноқұжаттар туралы арнайы ... ... ... ... ... ... құжаттарға
келесідегідей анықтама беруге болады.
Арнайы бір техникалық жабдықтардың көмегімен бейнелі ... ... ... ... ... құжаттар деп атайды.
Киноқұжаттар – кадрлар мен жоспарлардан құралған кешенді тарихи дерек.
Киноқұжаттар - ... ... ... ... ... материалдық негізін көпқабатты полимерлі пленкалық жүйедегі
кинопленка құрайды. Киноқұжаттар диафильмдерден, кинофильмдерден және де
видеофильмдерден тұрады.
Диафильмдер – ... ... ... рет - ... жинақталған
позитивтік фотографиялық бейнелердің кино және фотопленкадағы жинағы.
Диафильмдерді ... ... ... жиі ... ... да,
мұрағат құжаттарын сақтау барысында жиі қолданады.
Кинофильмдер (грек. kіneo - әрекеттемін, ағыл. fіlm - пленка) – ... ... ... шығатын, кинопленкаға ... ... ... жиынтығы [14. 105-106].
Бұл кинофильмдерді бірнеше мақсатта қолданады: ғылыми - көпшілік, оқу
процесінде, құжаттық, мультипликациялық ... ... [3]. ... ... оқу процесінде кинофильмдер 8 (16 мм) пленкаларында түсіріледі.
Бұл құжаттарды арнайы ... ... де ... ... ... ... тасымалдаушы құралы CD және DVD дискілердің
видеофильмдерді жазуда және оларды пайдалануда алатын орны ... мен ... ... ... оның ... ... қатар, оптикалық дискілерде сақталуы және
видеофильмдерді тұрмыстық жағдайда пайдалану ... ... ... ... - ... құру ... ... немесе
фильмотека деп каталогқа енгізеді.
Дыбыстық киноқұжатар бір киноқұжатта бейнелік, мәтіндік, әуендік және
дыбыстық компоненттер ... ... ... ... ... ... ... түсіреді. Сондықтан да ол кеңістік пен уақыт туралы
ақпарат ... ... ... ... тек бір ... ғана
түсіреді. Сондықтан да олар кинокадрлармен тең. Бейненің статистикалығына
және ... ... ... ... ... оқиға немесе факті жөнініде максимум ақпарат ... ... ... Орталық мемлекеттік Кинофото және ... ... өте көп (87%) [27, 3-4б], ... ...... және фотоқұжаттар өзара ұқсас. Фотографиялық жолмен алынған бір
немесе бірнеше бейнелі құжаттар фотоқұжаттарды ... ... ... ... және позитивті болып екіге бөлінсе,
материалдық негізіне қарай ... ... ... ... пластинкалар, керамика, ағаш, металл және ... ... ... деп топтастыруға болады. Сол сияқты, негативті
фотолар - ... ал ... ... - ... немесе шыныда
бейнеленеді[1].
Мұрағат қызметкерлерінің ... ... ... ... мың ... дейін сақталады. Ақ - қара түсті фотопленкалар мен
суреттер 10 ... 140 ... ... ал ... - ... суреттер 5 жылдан 30
жылға дейінгі аралықта сақталу мүмкіндігіне ие. Мұрағаттарда оларды ... - ... құру ... ... деп ... ... дау тудырмайтын аудиалды мұрағат құжаттары –Фоноқұжаттар
немесе дыбыс жазбалар. Олар еретеректе грампластинкаларда (үнтаспа),
фонграммаларда ... ... Ал ... олар ... ... ... ... деңгейіне сай әрқашан мұрағатшылардың көз алдында
болады [12,11б-13]. Фоноқұжаттар үшін де ... ... ... Фоноқұжаттардағы ақпараттардың берілуі тек ... ... ... ... ... іске ... үш компонент – сөз, әуен, дыбыс арқылы беріледі. ... ... бай ... ... тарихи дерек ретінде ... ... ... ... немесе грампластинкалар – ескі және барынша көп
тараған фоноқұжат түрі. ... ... ... және ... жиі ... ... онда басылған дыбыстық жазбалар ұзақ
сақталып, ... ... ... ... ХХ ... ... ... әуендер, халық
ауыз әдебиетінің шығармалары, классикалық туындылар ... ал 50 - ... ... ... жаңа әуенде рок, джаз әуендері ... ... ... ... ... өте ... ... басты. Магниттік ленталар, әсіресе, ХХ ғасырдың 80 - ... кең етек ... ... кассеталарға фоно жазбалардың кез - келген түрін жазу
мүмкін болды. Магниттік лентаға ... тек ... ... ғана ... ... ... жалпы көпшілік те жаза алатын дәрежеге жетті.
Ал қазіргі таңда дыбыс жазуда алғы орынға компакт ... ... ... ... ... қалпы бүлінбей сақталуы – оның
тікелей ... ... ... ... Бұзылмай сақталған
фоноқұжаттарды сол ... ... одан әрі ... ... оның
пайдалануын дұрыс ұйымдастыра білуге байланысты [4. 3-12 б].
Аудиовизуалды құжаттарды сақтау мен пайдалануды ... ... ...... арнайы шығарылымға және
киножурналдар мен телебағдарламаларға бөлінеді.
Осы ... ... ... - ... ... ... ал ... – оқиға туралы жазба, әдеби шығармаға және
өнер туындысына ... ... ... ... бүгінгі таңда жалпы тілмен
айтқанда – аудиовизуалды құжаттар деп атайды.
Аудиовизуалды құжаттарды пайдаланудың ... ... ... ... ... ... радио және телевизия, киностудия, ... ... ... [23, 3-13 б].
Аудиовизуалды құжаттарды ғылыми - көпшілік, оқу - ағарту және мәдени
мақсаттарда пайдаланады.
Аудиовизуалды құжаттарды ... ... ... мемлекеттік
мұрағаттарға төмендегі мекемелер бере алады:
1) ... ... – кино және ... ... ... мен ... комитеттері;
2) аудиовизуалды құжаттарды пайдалануда маманданбаған мекемелер –
ғылыми – зерттеу мекемелерін, ... мен ... оқу ... т.б. ... ... бірлестіктері – мәдени - сауықтыру клубтар, жеке
меншік студиялар, ақпарттық секциялар және т.б. ... ... ... ... ... құжаттарын бере алады. Бұларға
қоса жеке ... ... ... ... құжаттарда құнды болып
табылады.
Еліміздің тарихын зерттеу барысында тарихи дерек ретінде аудиовизуалды
құжаттарды пайдаланудың рөлі артып ... ... ... ... тарихи деректерге кез - келген деректер секілді ғылыми
сипаттама беру ... ... ... да ... ... түрлеріне жеке - жеке даму реті бойынша кең көлемде сипаттама
берген болатынбыз. Бұл құжаттардың ... мен кең ... ... енуі
мемлекетімізде әсіресе гуманитарлық саладағы мамандар үшін қайталанбас
жетістік екенін айта кеткен жөн. Өйткені, өзі ... ... ... ... ... иесі сол ғылымды меңгеріп қана қоймай, оның жан – ... мен ... ... және сол ... тек ... ... ауызекі
жаттанды түрдегі нұсқасын емес, ... ... ... ... ... оның ... ғылыми жағынан да, көркемдік қамтамасыз
етілуі жағынан да байыта түсері анық. Бұл орайда сөзімізге ... ... ... ол, ... ... құжаттар.
1.2. Құжаттардың ғылыми – анықтамалық аппараты
Ендігі кезекте аудиовизуалды құжаттардың сақталуы мен пайланылуын
қамтамасыз ... ең ... жолы ... ... ...... ғылыми
анықтамалық аппаратын жетілдіру мен үнемі дамытып отыру ... - ... ... (ҒАА) құру міндеттінің өзектілігі
мемлекеттік ... ... ... ... мен ... ... салаларынан қызығушылықтың артуына байланысты туындап
отыр. Бұл өз кезегінде кинофотофоноқұжаттардың мазмұнын ... ҒАА - ... үшін жан - ... ... ... етеді.
Аудиовизуалды құжаттарды пайдалануда жаңаша әдіс - тәсілдерінің шығуы
аталмыш құжаттардың даму үрдісін көрсетеді. Ал оның даму ... ... ... мұрағаттардың ақпараттық жұмысы, ҒАА - тын алдын - ... жөн. ... ... ... жолкөрсеткіштер,
каталогтар, тізбелер, көрсеткіштер мен шолулар жатады (2-қосымша) [32. ... ... ... ... ... ОМ КФДЖ мұрағатында аудиовизуалды құжаттарға ғылыми анықтамалық -
аппарат динамикалық (сапалық және сандық өзгеріске әсер етуі), ... пен ... ... негіздеу), көпаспектіде
ақпараттарды ... ... ету ... ... ... құжаттардың мемлекеттік мұрағаттардағы ҒАА жүйесі ... мен ... ... тұрады.
Аудиовизуалды құжаттарды сақтауға алатын мемлекеттік мұрағаттарда ҒАА
жүйесін жетілдіру жұмыстары дәстүрлі әдіспен және ... ... ... келеді [23. 44 б.].
Аудиовизуалды құжаттардың ҒАА жүйесін ... ... - бір ... ... ... ... ... каталогтар
мен көрсеткіштер) мен автоматтандырылған ақпараттық - іздеу ... ... ... ... ... обылыстық, аудандық,
ауылдық мұрағаттардың каталогтары ... ... ... іске
аспақ.
Аудиовизуалды құжаттардың ҒАА - да автоматтанған ... ... деп ... де олар ... ... ҒАА -
тан көп ерекшеленбейді. Олардың мақсаттары да ... де, ... де, ... да ортақ.
Дегенмен, аудиовизуалды құжаттардың сыртқы формасының өзгешелігіне
қарай отырып, онда біршама ... ... ... ... осы ... ... - ... тұрғыда нақтырақ
тоқталмақшымыз.
Мемлекеттік мұрағаттарда зерттеушілер мен қоғамдық ... тез әрі ... ... ... ... ... ... - аппарат құралады. Мемлекеттік мұрағат ... ... - ... құру ... ... ... әрі ... пайдалануға
мүмкіндік береді. Ғылыми анықтамалық - аппараттарға мұрағатқа келіп түскен
құжаттарды тіркеу ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Тіркеу құжаттары мен мұрағаттық анықтамалықтар ... ... ... ету мақсатында құрылады (3-қосымшаны қара)
[23. 45 б.]. Олар ... ... мен ... бірлігіне негізделеді.
Тіркеу құжаттары мұрағаттық анықтамалықтардың базасы қызметін атқарады.
Мұрағаттық анықтамалықтар мемлекеттік мұрағаттарда аудиовизуалды құжаттарды
жан-жақты іздеуге мүмкіндік береді және оларды пайдалану ... ... ... ... ... ... Іздеу объектісіне аудиовизуалды
құжаттардың тіркеу бірлігі жатады. Тіркеу бірлігіне құжат түрінің ... ... ... бірлігі сақтау бірілігі тіркеледі.
Кинофотофоноқұжаттардың тізімдемесі – ақпараттық-іздеу және ... ... ... анықтамалық. Кффқ-дың тізімдемесі белгілі бір
құжат түрін есепке алуға мүмкіндік береді. Олардың ... ... ... белгілейді, сақтау бірлігінің мазмұнын ашады.
Және де олардың жүйелілігін реттейді. КФФҚ ... ... ... ... құжаттарды тіркеу іске асады.
Монтаждық парақ – (режиссерлық, операторлық) – киносюжеттер ... ... ... ішкі тізбелерін тіркеуге алады.
Фильмдік және журналдық каталогтар ... ... ... ... ... ОМ КФДЖ ... ҒАА ... түраралық тіркеу құжаттарынан (түскен
құжаттарды тіркеу кітапшасы) және мұрағттық анықтамалықтардан (каталогтар
мен көрсеткіштердің жүйесінен және жолсеріктерден, шолулардан) тұрады.
Мұрағатқа ... ... ... ... ... ҚР ОМ ... келіп түскен барлық құжаттарды тіркейді (2-қосымшаны қара)
[23.51б.].
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарына каталогтар ... ... ... ... базаларды жылдам табуға мүмкіндік береді.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатындағы каталогтар жүйесі:
-жүйелік каталог – белгілі бір ғылым саласы ... ... ... мүмкіндігін береді;
-пәндік каталог: а) атаулық - құжат ... ... ... ... құжаттардың мекен-жайын іздеп табуды қамтамасыз
етеді;
ә) географиялық – ... ... ... ... ... объектілер туралы анықтама береді.
Атаулық каталогты құруда авторлық және ... ... ... ... береді.
-авторлық каталогтың көмегімен белгілі бір жазушы, компазитордың
шығармашылығынан тұратын фоноқұжаттардың мекен-жайын іздеп ... ... ... ... бір ... ... ... шығармашылық туындыларының мұрағаттарда сақтаулы ... ... ... [7.142 ... – орталық мемлекеттік кинофотофоно мұрағаттарының
құрамын және ... ... ... анықтамалық-аппараттың түрі.
Жолкөрсеткіштер мемлкекттік мұрағаттардың бейініне, ҒАА жүйесінің құрамына
негізделіп жасалады.
Мемлекеттік мұрағаттарда аудиовизуалды құжаттарға ... ... ... қорында жинақталған тарихи құжаттар жөнінде мәлімет
беру үшін тақырыптық жолкөрсеткіштер жасалады.
Жолкөрсеткіштер ... ... ... ... ... ... ... құжаттармен белсенді толықтырылатын мемлекеттік
мұрағаттарға жолкөрсеткіштерді үнемі дайындау ұсынылады.
ҒАА жүйесіндегі аудиовизуалды ... ...... ... ... және ... сақтаулы мекен-жайын іздеп табуға
мүмкіндік ... ... Ол ҚР ОМ КФДЖ ... құрамымен мазмұнын
ашатын ақпараттық-іздеу қызметін атқарады.
Аудиовизуалды құжаттардың шолулары мен ... ... ... ... ... ақпараттың түрі, тіркеу ... ... және ... ... ... ... ақпарат
береді.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатының ақпараттық жұмысы біріншіден, мұрағатқа келіп
түскен нақтылы ... ... ... ... ... ... ... мен бюллетендер жасалынып, ол мекемелер ... ... ... ... ... ақпараттық жұмысты
атқаруда соңғы технологиялар ... ... ... ... ҚР ОМ мұрағат сайтында (www.kazarchіves.kz) [50] ҚР ОМ КФДЖ
мұрағаты жөнінде және ондағы аудиовизуалды құжаттар ... ... ... ... жұмыс ҒАА-қа сүйене отрылып жүргізіледі. Бюллетендер мен
хаттар мұрағаттарда бар құжаттар ... ... [22.3-20 ... ... ... құжаттардың топтасқан түрін және оларға
жасалынған аннотацияларды толыққанды ұсынбайды. Олар тек мұрағаттарда бар
құжаттардың тізімін ғана берумен ... ... ... ... ... және дамыта түсу жұмысы бірінші
кезекке қойылуы тиіс. Себебі бүгіндері аудиовизуалды мұрағат құжаттарына
деген ... ... арта ... және оны ... ... ... ... солай жасауға итермелейді [23].
Сондықтан да мұрағаттарда, әсіресе ҚР ОМ КФДЖ мұрағаттарында каталог
жүйесіне ... мән ... Жыл ... ... жаңа ... құжаттармен
жаңарту іске асырылып тұрады. Бұл әсіресе каталог жүйесін электрондандыруға
сәйкес жеңілдене ... ... ... КФДЖ мұрағатының кинофотофоно
каталогтарын дәстүрлі ... ... ... ... оларды электрондық
нұсқаға да көшіру ісі қолға алынған. Сол сияқты анықтамалықтар, шолулар мен
жолсеріктерді электрондық жүйеге енгізе ... оның ... ... Жылдан жылға ҚР ОМ КФДЖ мұрағатына келіп түскен құжаттарға сәйкес
олардың каталог ... де ... ... ҒАА - тың даму сатысында КФДЖ
мұрағат құжаттарын каталогтау ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... АЯСЫНДА АУДИОВИЗУАЛДЫ
ҚҰЖАТТАРДЫ ЖАҢА АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРҒА КӨШІРУ
2.1 Мәдени Мұра” және “Асыл Мұра” бағдарламалары - ... ... ... тетігі
«Мәдени мұра» бағдарламасы еліміздің құнды ... ... ... бояуымыз мен рухани құндылықтарымыздың өз деңгейіне сай
қолданысқа ие болуына, жас болса да талай ... қолы ... ... ... даму ... одан бетер серпін беруіне тікелей
ықпал ететін ... зор жоба ... ... Халқымыздың рухы мен ұлтымыздың
жадына дәстүрлі ... ... ... ... ... ... артқан сенімі де аз емес. Ата – бабалардың қасиетті сөздерін жүз
томға ... ... ... ... ел – ... ... ел. Өйткені оның
барысында әлемдік ғылыми ой - сананың, мәдениеттері мен әдебиеттерінің ... ... ... ... ... тілінің - қуаттылығы, құнарлылығы және
құдіретті тіл ... тағы бір ... ... ... ... Н.Ә. ... ... «Халық тұтастығы мен
ұлттық тарих жылы» деп жариялануы ... ... ... ... жақтарын ашуға, ақтаңдақтардың орнын толтырып, әділетті шындықты
қалпына келтіруге мол мүмкіндіктер берді. 1999 ... ... ... ... 2000 жылдың «Мәдениет жылы» деп жариялануы, 2004 ... ... ... енгізілуі қазақ халқының мәдени өмірінің
зерттелуі бүгінгі күн тәртібіне қойылып, ... ... ... ... оның ... мен ... ұлтымыз бен тәуелсіз республикамызды
бүкіл әлемге танытуға және жас ... ... ... беру ... ... ... назар аударылып отырғандығының айғағы.
"Мәдени мұра" ... тек ТМД ... ғана ... ... шеңберінде де жоғары бағаға ие болды. Бағдарлама аясында тек
Қазақстан территориясында емес Түркия, Өзбекстан, ... ... ... ... ... мен кітапханаларынан қазақ тарихына,
этнографиясына, мәдениеті мен ... ... ... мен баспа
басылымдары табылып, елге алынды. “Мәдени мұра” ... ел ... ... айрықша орын алатын әлеуметтік жоба болып қалары
сөзсіз.
Сонымен қатар, кең сахарамызда ... ... ... ... - мәдени және сәулет ескерткіштеріне зерттеулер жүргізіліп, ... ... ... ... ... жұмыстары жүйелі түрде ... Бұл ... ел ... көтеріліп, ұлт жадының жаңғыруына үлкен
әсерін тигізетін құбылыстарының біріне айналғаны ақиқат.
2003 ... ... ... ... ... үшінші отырысында
қарастырылған мәдени мұраны жаңғырту ісі ... ... ... болып отыр. Мәдени мұраның түпкі мақсаты ( халқымыздың асыл мұраларын
жаңғырту, ... ... ... ... және ... ... ... айналымға шығару.
Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев бастамасымен қабылданған ... ... ... ... өте ... мәселелер қамтылған, әсіресе тарихи -
мәдени мұраларға ерекше мән берілген.
2004 - 2006 ... ... ... тиіс ... ... ... - мәдени ескерткіштердің жинағын ... ... ... ... кино-фото құжаттар мен дыбыс жазу (ҚР ОМ КФДЖ)
мұрағаты, қазақ радиосы мен телевизиясы ... ... ... бен ... ... және ... қайраткерлерінің дауысын осы
күнгі аудио таспалар мен дискілерге жазып қалдыру ескерілген [17].
Жоғарыда нұсқалған бағдарламалардың тағы бір ... тұсы - ... мен шет ... ... ... тарихына қатысты құжаттарды,
сирек кездесетін кітаптарды алдыру, ... ... ... ... ... ... болады. “Мәдени мұра” орта
мерзімдік бағдарламасы ... екі ... ... Бұл біріншіден:
жинау, сақтау, жүйелеу, сипаттау, ... және ... ... ... ... ... қайта әкелу, әлеуметтік,
мәдени, көркемдік тұрғыда қайта жаңғырту. "Бұл ... ... ... ... де оң ықпал етпек".
Бағдарламаның мақсаты - қолда бар ... мұра мен ... ... жаңғыртуға, тиімді пайдалануға байланысты ... ... ... ... ... және интеллектуальдық деңгейін
көтеруге, өскелең ұрпақты туған халқымыздың тарихы мен ... ... ... ... ... қарастырып отырған мәселеміз бағытында да ... ... ролі зор. ... ... ... жоспарының 92-
тармағында «... қазақ халқының мәдени мұрасында ... ... ... жәдігер басылымдарды, кітаптар мен мұрағаттық құжаттарды
табу» көзделген болатын. Осы орайда ... ... ... ... кең ... ... ... атқарып үлгерген «Асыл Мұра»
бағдарламасын сөзге тиек етеміз. «Асыл Мұра» ... өз ... ... ... ... ... емес гумманитарлық жоба. Ол 2001 жылы
Қазақстан Республикасы Мәдинет, ақпарат және ... ... ... агенттігі, Арт Центр” продюссерлік орталығы және ҚР ОММ ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру, цифрлық
тазалау және Қазақстанның халықтық, классикалық, қазіргі ... ... ... ... жақсы үлгілеріне көшіру көзделген.
Мұрағаттардағы дыбыс жазбалары ... ... ... магниттік
пленкаларда сақталған. Ал олар он бес - жиырма жыл көлемінде ғана ... ... ОМ КФДЖ ... ... ... Алла ... ... мұрағат жазбаларының 30 - ға жуығы құрып кетудің алдында тұр екен.
Мәселенің бұлайша ушығуы, ... ... ... фоноқұжаттарды
дұрыс пайдалану ескі аудиоаппаратуралардың әсерінен болса керек.
Мұрағат “Асыл мұра” ... ... OTARІ ... шыққан
студиясы және соңғы үлгідегі компьютерлік құрылымы бар кешенді магнитафон
алынған. Бұл студияда ... ... ... ... ... құру ... жүргізіп, оларды арнайы ең соңғы үлгідегі ... ... ... цифрлық тасығыштарға көшірілді.
DAT - магнитафондар “Асыл ... ... ... ... ... арнайы алдырылған. DAT - касеталарға 135 минуттық
кіргізуге ... DAT - ... ... ... ... екі -
үш минуттық қана ақпарат кіргізу мүмкіндігімен ... ... ... ... ... ... бағдарламасының алға қойған мақсаттарының бірі ... бар ... ... ... ... ... Яғни магниттік
ленталардағы жазбаларды цифрлық ... ... ... Ал ... ... ... түпнұсқа күйінде сақталады
[16. 15б]. Бүл ұсыныстар 2001 жылы ... ... ... “Асыл мұра –
қазақ әуендерінің мұрасы” атты мерекелік жиында “Асыл мұра” бағдарламасының
тұсауы кесілді.
Ол халықтық ... өнер ... ... мен ... заманауи
сақтау құрылғылырна көшіруге негізделген. Бүгінгі таңда шамамен, бір ... ... ... ... ... ... келтірілді. Бұл «Асыл Мұраның»
елеулі жетістігі деп атап ... ... ... ... жаңа ... ... мәселелері
Заманның ағымы қоғамды да, адамды да өз ыңғайына жығылдырып, ... ... ... ... заманды әлемдік жүйеде технологияға,
техникалық құжаттарға, электрондық құрылғыларға ... ... ... ... да ... кейін қалып қоймас үшін сол заманның әрбір
өкілі ақпараттық тың технологиялар мен неғұрлым көп ... иесі ... ... ...... бұлжымас талабы.
Қазіргі таңда ақпарат легі жан - жақтан толассыз ағып жатқан жаһандану
кезеңінде құнды да шынайы ақпаратты алу мүмкіндігі жоқтың ... ... ... ... ... мен ... ... онда
аудиовизуалды құжаттардың ақиқатты, шындықты ашуға тигізер әсері мол. [2.19
б].
Осыған орай, ... ... ... ... тек
аудиовизуалды құжаттарды зерттеуден ғана емес, сонымен қатар ... ... әдіс - ... ... даму ... ... ... Бұл тақырыптың өзектілігін аталған мәселені Қазақстан
көлемінде зерттеу әлі де ... ... ... да ... ... мәселесі күні кеше ғана туындаған проблема емес. Кеңес
үкіметінің шарықтап тұрған шағында да бұл ... ... ... ... өкілдердің де назарынан тыс ... Ол ... ... ... мағынасында ғылыми
техникалық революцияның жетістіктері ретінде қолданылды.
Ғылыми әдебиеттерде ... ... кең және тар ... Ол кең ... ... ... ... және
қалыптастыру негізінде азаматтық, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... мұқтаждықтарын қанағаттандыру үшін тиімді жағдайларды
жасаудың әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... тар мағынада ақпараттандыру - адамзат белсенділігінің
көптеген қоғамдық ... ... ... ... ... және дер ... қамтамасыз етуге бағытталған шаралар жиынтығы.
Өткен ғасырдың 70 жылдарында ақпарат ұғымы ... да бір ... ... ... ... ... информатика және
әлеуметтік ақпарат теориясы тұрғысында мағына бергендігін байқауға болады.
Ақпараттың ХХІ ғасырдың рухына сәйкес ... да ... ... ... ... ... келгендей фактілер мен мағлұматтардың,
мәліметтердің ғана жиынтығы емес. “Ақпарат – бұл ... ... ... ... даму ... ... ... өнімі” [30. 8 б].
Осы мағынадағы ... ... ... кез - келген
өндірістік, экономикалық және әлеуметтік ... ... ... негізін
үлкен көлемдегі ақпаратты өңдеу қажеттілігімен байланысты берік ақпараттық
қызмет көрсетуді құрайды.
Өкінішке орай, қазіргі ... ... ... және ... да компьютерлер және ақпараттық технологиялар мүмкіндігі
жеткіліксіз пайдаланылуда. ... ... ... ... ... миллионға жуық адам айналысады. Республикалық Ақпараттық Көрме
Орталығы компьютерлік ... ... ... ... ... зерттеу жүргізеді.
“Олар белсенді түрде компьютерді тұрақты ... ... ... 28,3%, ... ... 27,4% екендігі анықталды.
Компьютерлік техникасы бар ... ... ... ... 64,4 %, ... ету саласында 57,7%, саудада 36%, ауыл
шарушылығында 15,8% құрайды" (4-қосымшаны).
Қазір электрондық технология, ... ... ... ... ... жүйесі арқылы қарапайым ғана компьютерлердің көмегімен
бүкіл дүние жүзі ... ... ... ... ... де шеше ... мүмкіндікке ие болды.
Бұрындары орындалуы бірнеше сағаттарды алатын күрделі жұмыстар ендігі
жерде санаулы минуттардың, секундтардың ішінде шешуін табады. Қоғам бүгінгі
таңда компьютерсіз еш ... ... ... ... ... ... жүйемен қамтамасыз етілуі мен ақпараттандырудың жаңа ... де ... ... мол жүйемен жұмыс жасайтын қоғам мүшесінің
өз тарихын зерттеуде атам заманғы технологиялық жабдықтармен жұмыс ... ... ... Ақпараттандырылған ... ... ... ... ... ... одан бір ... проблема осы жерден туындап отыр. Технологиясы көне, жабдықтары
кедей мұрағат қанша жерден құнды құжаттарға бай ... да ... ... ... ... жауап бере алмайды. Мұрағат ісін
ақпараттандыру кезек ... ... ... ... келмейтін
өзекті міндет.
Мұрағат ісін ақпараттандыру дегеніміз – ол мұрағаттарды компьютерлік
технологиялармен ... ... ... ... ... ... ... мұрағаттық іс - жүргізу ... ... ... құру және ... ... оқырмандардың, зерттеушілердің
сұраныстарын аз уақыттың ішінде және ыңғайлы түрде орындау болып табылмақ.
Мұрағат құжаттарын ... жаңа ... ... ... ... ... ... сұранысқа ие болып отыр [8-9. 21 б].
Ал бұл ... ... ... үшін ҒАА - ты, ... ... ... ... құжаттық айналымды электронды құжатпен алмастыру
және т.т. көптеген мәселелерді жүйелі түрде шешу ісі ... ... ... - ... ... ... жүзеге
асырудың негізгі мақсаты – мемлекеттік мұрағаттарға сақтауға келіп ... қаз - ... ... оны зерттеушілер мен жалпы оқырман
қауымға жылдам әрі тиімді формада ұсыну, ... ... ... кең тарату, мұрағаттарға зерттеушілердің, оқырмандар ... ... ... ... және ең ... мұрағат ісін жеңілдету,
шығынды аз жұмсау сол арқылы жүздеген ... ... бар ... ... ету шараларын іске асырлуы тиіс.
Дүниежүзілік ақпараттандыру кеңістігінде жаһанданған ақпараттық
инфрақұрылымның ажырамас бөлшегіне ... ... ... ... тек
техникалық, өндірістік салаларда ғана емес, ғылым мен ... ... да ... ... Бұл тұрғыдан қарағанда, интернет жүйесінің
мұрағат ісінің дамуына жасайтын ықпалы ерекше.
Қазіргі кезде “Шет ел ... ... ... ... оны ... ... қолданушылардың сұранысын
қанағаттандыру мақсатында ... ... [29]. ... 1995 ... Канада ұлттық мұрағатының (NatіonalArchіves of ... ... ... өте ... ... “Ұлттық
мұрағат жөнінде” ақпар беретін бөлімінде Канада мұрағатының құрылу тарихы
және мұрағат басшыларының ... ... ... ... ... қорларына
сипаттама берілген. “Мұрағат басылымдары” бөлімінде негізінен мұрағаттың
басылымынан шыққан кітаптар мен ... ... ... Сайт ... ... мұрағатпен байланысу мүмкіндіктері (телефон, ... - ... ... ... ... құрылған
Ресей мұрағатының (Russіan Archіves Onlіne-http:/www.abamedіa.com/rao/) шет
елдік сайты бар. Ағылшын ... ... бұл сайт ... ... емес, сонымен бірге кейбір Ресейлік мұрағаттар мен ... ... ... ... де ... ... бөлімінде
фотоматериалдар және де оларға қысқаша аннотациялар ... ... ... ... ... 15 ... тарихы кино, фото, аудио
материалдары” сақталған.
Интернет жүйесін пайдалануда Ресей ... ... де ... ... Бұл елде ... ... басқа да
облыстық, ведомстволық мұрағаттардың интернетте өз сайттары бар. ... ... ... ... ... пайдаланып байланысу
ақпараттарын (мекен-жай, телефон жұмыс ... ... Тек екі ... ... ... қызметіне және мұрағат басшылығына ... ... ... ... қарастырылған. Олар: Новосібір
облысының мемлекеттік мұрағат қызметінің сайты (http://nut.adm.nsaru/gas)
және ... ... ... ... сайты
(http://hіst.dcnasu.ru/mcaa/іndex.html).
Қазақстан Республикасы Орталық ... ... ... ... ... ... бұл сайт 2002 жылы ... 2001 - 2005 жылдары
ҚР мұрағат ісін дамыту ... ... ... іс - ... "мұрағат ісінің web-беттерін дайындау 2001 ... 4- ... ... ісін және ... басқару Комитетінің атқаруы
бойынша іске асыру" ... ... ... сіз ... ... қатысты Қазақстан
Республикасының 1998 жылдың желтоқсан айында ... ... ... және ... ... заңы ... және болашақ мұрағатшыларды
дайындайтын оқу орындары, олардың ... ... ... ... және ... ... ... мәлімет береді.
Сонымен қатар "Қазақстан Республикасының мұрағатшылар қоғамы"
республикалық қоғамдық ... ... ... ... туралы
және мұрағат баспасынан шыққан әдістемелік оқулықтар жайлы мәлімет аламыз.
Бұл жерде басы артық жарнамалық қызметтер, ... мен ... - ... ... екі ... уақыт болғанымен ҚР ОМ ... ... әлі де ... шет ел ... ... сайттарының
деңгейіне жете алмай отыр. Оның үстіне бүкіл Қазақстан бойынша тек бір ғана
мұрағат ... ... да осы ... сын көтермейтін баяулықты,
енжарлықты аңғартса керек [10, 87б].
Қазіргі таңда ҚР ОМ КФДЖ ... ... ... түрі бойынша
(кино, фото, фоно) арнайы бағдарламалар мен жобалар ... ... ... ... ... мұрағат қорларындағы аудиовизуалды
құжаттарда сақталған ретроспективті ақпараттарды ұйымдасқан түрде сақтау,
іздеу және пайдалануға беру жұмыстарын атқару көзделуде.
«2001-2005 жылдар ... ісін ... ... ... аралығында
мәдени мұраны дамыту», бағдарламаларының аясында КФДЖ мұрағаттарда үш түрлі
бағдарламалар мен жобалар құрылды. Олар жоғарыда атап өтілген ... ... ... арналған “Фоно”, кино және фотоқұжаттардың
даму үрдісіне негізделген “Фотопоиск” жобалары. Бұл ... ... ... жылдардағы жасалған іс-шаралар дың қорытындысы соңында қосымшамен
берілген (5-қосымша) [28].
2002 жылғы шілде мен 2003 ... ... ... ... ... төрт СD ... шығарылды. Атап айтсақ, олардың алғашқысы, 2002 жылы
шілдеде “Асыл мұра – қазақ ... ... атты ... жиында
көпшілікке ұсынылған Қазақ ССР Халық әртісі Ғарифулла Құрманғаливтің әйгілі
әндері мен жалпы әндеріне арналған. СD дискіде ... 32 әні ... СD ... ... ... бұлбұл көмей әншісі
К.Байсейтованың Абай атындағы Мемлекеттік Академиялық опера және ... ... ... ... ... “Қыз ... ... мен жеке ... ... ... Әншінің 90
жылдық мерейтойына тарту ретінде екі СD диск болып шықты.
Үшіншісі СD дискте ... ... ... “Қазақ музыкалық
аспабтары” еңбектерінің авторы, ... ... ... Болат
Шамғалиұлы Сарыбаевтың лекциялары мен жеке әңгімелерін естуге ... ... ... ... ... әндері жинақталған. Оның
“Камила”, “Ағажан-Ләтипа”, “Бипл”, Ақбөпе”, “Секіртпелі семсем”, “Ой көк”
халықтық ... мен ... ... ... ... ... ... аудивизуалды құжаттарды ... ... мен ... ... СD ... ауыстыру ісі
жалғасын тауып, бұл күндері олардың саны сегізге жетті [14. 21б]. ... ... ... Ержановтың, жыршы-жыраулардың
ұрпақтары–ағалы-інілі Көшенай мен Бдас ... ... ... ... 1000 данадан басылып шыққан. Олар арнайы сатылуға
берілмейді. Оларды тек ... ... ... ... арнайы
сайтынан естуге болады. Аудиовизуалды құжаттарды пайдалану үрдісінің
қарқынды дамуына байланысты сайттан қалаған ... әнін ... ... көшіруге мүмкіндік беріледі.
Бес жылға арналып жасалған “Асыл мұра” бағдарламасы “Мұрағат ... ... ... ... ... ... ... де,
оның қарқынды жұмыс жасауы мемлекет тарапынан “Мәдени мұраның” дер кезінде
көтерілгендігін ... ... ОМ КФДЖ ... ... ... ... түрде аудиалды
құжаттарды пайдалануда орны ерекше. Бұл жоба бойынша мұрағаттағы ... ... ... ... ҒАА - ты әлектрондық жүйеде құру
жұмыстары іске асырылуда.
Мұрағат қорларындағы кинофотоқұжаттарға қатысты ... ... ... ҚР ОМ ... жоғарғы дәрежелі мұрағатшысы Б.В.
Волчковтың басшылығымен және ... ... ... ... ... ... пайдаланудың даму үрдісін
қарастыруда біз КФДЖ мұрағатында 2003 және 2004 ... ... ... нәтижелеріне талдау жасадық.
2003 - 2004 жылдары мұрағатқа әртүрлі ... ... ... ... Олар мына ... ... ... баспасы Павлодар обылысының тарихы туралы кітап
шығару мақсатында Павлодар ... ... ... ... ... ... ... ААҚ завод тарихы туралы деректік фильм түсіру мақсатында
мұрағаттан киноқұжаттрдың көшірмесін алды. Сонымен қатар, бірнеше ... ... ... ... ... ... ... мен
“Жас Алаш”, “Простор” газет- журналдары сұраныс жасаған.
Бұндай сұраныс 2004 жылы екі ... жуық ... ... ... ... ... бір-екеуін атасақ:
- Қазақстан Республиаксы Мәдинет министрлігі Құрманғазы атындағы
Ұлттық аспаптар оркестрінің тарихы, Жүсіпбек Елебековтың ... ... ... ... арнасы “Разные дни войны” атты Ұлы Отан Соғысы ... ... ал ... ... ... келдік бүгінге”, “NS”
радиосы “Час пик” бағдарламасына кинофотоқұжаттар мен дыбыс ... [26 - ... ... құаттар арқылы Отан тарихын және өзге де
өзекті мәселелерді зерттеу бұл ... ... ... ... келеді.
Мәселен, 2003 жылы ҚР ОМ КФДЖ ... 19 ... ... ... 2004 жылы 29 ... ... ... түскен.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатының бүгінгітаңдағы есебіне сүйенсек, аудиовизуалды
құжаттарды пайдалану жыл өткен ... арта ... ... ... ... ... жекелеген
адамдардың қорларына түседі. Әсіресе, дыбыс жазбаларында М.Төлебаевтың
“Біржан-Сара”, А. Жұбановтың “Абай” опералары ... ... ... өлке ... ... өлкетанушы - коллекционер
Д.Багаевтың жеке қорларындағы фотоқұжаттар баса ... ... ... ... радио, телевизия, киностудиялардың
және жекелеген компаниялар да пайдаланады. 2003 жылдан бері ОМ ... мен ... ... “ЮСА” телеарналары мен “Шахар”, “Қазақстан”
радиолары, “Қазақфильм” ... ... ... қарым-қатынастың
нәтижесінде көптеген игі шаралар іске асырылды [26 - 27].
“Хабар” арнасындағы “Солай болған”, КТК арнасында ... ... ... ОМ КФДЖ ... арасында ұзақ уақытқа келісім
- шартқа отырып, ол күні бүгінге дейін жалғасуда.
“ЮСА” арнасында көрсетілімі жүріп жатқан ... дни ... атты ... ... жеңісінің 60 жылдығына ... ... ... мұрағаттың аудиовизуалды құжаттарын пайдалану қарастырылды.
Тақырыпты 2003 - 2004 жылдардағы көрсеткіштер негізінде зерттей
отырып, оның ... ... ... ... іске асып келеді. Міне, сондықтан
да ҚР ОМ КФДЖ мұрағатының 2003 - 2006 жылдар аралығындағы жылдық ... ... ... Бұл өз ... ... 2003 - ... ... 2005 - 2006 жылдардағы көрсеткіштер негізінде
салыстыра отырып зерттеуіне мүмкіндік берді.
2005 - 2006 ... ... ... ... ... екі
жылдық мерзімде көптеген ілгерілеу болғандығын байқаймыз. Бұл ... ... ... ғана емес сонымен қатар, шет елдік байланыстарда
да көрініс тапқан.
Мұрағат қорларындағы ... ... ... ... отырып және қоғам назарын Ұлттық мұрағат қорының құжаттарына аудару
мақсатында мұрағат зерттеушілер мен оқырмандардың, тыңдармандармен кез ... ... ... ... ... мақсатта мұрағаттағы негізгі сұраныстар келесі мерейтойлар ... ... ... ... Олар:
- ҚазКСР халық әртісі Қанабек Жандарбековтың туғанына 100 жыл ... Абай ... ... Академиялық Опера және Балет театры
әкімшілігі әртістің жеке құжаттарына сұраныс жасады;
- Қазақстан Республикасының ... ... ... ҚР халық
суретшісі, скульптор, профессор Наурызбаев ... ... 80 жыл ... орай ... ... ... берді;
Аталған сұранысқа ұқсас, туғанына 100 жыл толған ҚР ... ... ... жеке ... ... ... жылы ... «КТК», 31 канал, «Хабар» агенттіктері мен «Южная
столица» телеарналарымен тығыз байланыста жұмыс жасады. Аталғандарға ... ... ... «Ана ... ... ... ... сынды мерзімді басылымдардың мақалаларына фотоқұжаттар
даярланды. ... ... мен ... қала сәндеу» және «TADIA ... ... ұос ... 60 жыл ... орай ... ... бұл көрсеткіштерге қарағанда 2006 ... ... ... ... мен ... ... кеңіген.
2005 жылы негізгі сұраныстар ҰОС-ның жеңісіне 60 жыл ... ... еді. Ал 2006 ... негізгі сұраныстар мен тапсырыстар
төмендегідей мағынада болды.
М.Әуезов ... ... ... ... ... еске ... ... барлық әндерін CD дискілерге қайта ... іске ... ... ... ... және өзге де ... орындаушылардың
әндері «50-ші, 60-шы жылдар әндері» фотоальбомына енді.
Келесі қоғам және өнер қайраткерлерінің жеке қорлары ... ... ие ... Атап ... Қаз КСР ... жазушысы, қазақтың халық ақыны Х.Ерғалмевтің;
- Алматы қаласындағы ХІХ Бүкілодақтық кинофистивалдің салтанатты ашылу
мерекесі;
- ақын, қоғам қайраткері О. ... ... 70 жыл ... мерекелікжиынға фотоқұжаттар мен аудиоқұжаттар жинақталды.
Фотожинақтар «Мегаполис», «Начнем с понедельника», «Аргументы и факты.
Казахстан», «Новое покаления», «Свой», ... «World ... ... советник» және «Time Out. Алматы» атты газет ... ... ... ... ... ... бұл құжаттардың
деректік маңызын ашып көрсетсе керек. Аталғандарға ... ҚР ОМ ... ... бағытта тығыз қарым-қатынаста болды. Олар негізінен
төмендегідей сипатта.
- «ҚР Президентінің телерадиокешені» ... ... ... ... видеоқұжаттар мен киноқұжаттарға сұраныс жасады.
- Республикалық «Қазақстан»телерадиокорпорация ... ... ... материалдар дайындауды сұрады.
- «Казпочта» акционерлік қоғамы «Ат спроты» тақырыбында ... ... ... ... ... ... ... кез - келген ақпараттық жүйе елдің, мемлекеттің дамуына
қызмет етуі ... ... оның ... да жоқ. Осыған байланысты біз
қарастырып отырған тақырып ... ... оның ... ... ... ... ... қажеттігі туындады. Осындай мақсаттар
мен міндеттер негізінде ... ... және ... ... бағдарламалары
аясында аудиовизуалды құжаттарды жаңа ақпараттық технологияларға көшіру
процестерін ашуға тырыстық.
Оның бірден бір айғағы ең ... ... ... ... ... 2004 - 2006 ... арналған «Мәдени мұра» бағдарламасы.
Осының аясында «ТАСКАМ» магнитафоны алынып, КФДЗ - дағы ... ... ... алды. Қазақ радиосымен бірлесе отырып, мұрағат
«Мәңгілік сарын» жобасын ұсынды [11. 8б].
«Асыл мұра» әуендік бағдарламасы ... Дина ... ... ... ... Жүсіпбек Елебеков, Ғарифулла Құрманғалиев,
Күләш Байсейітова, Жамал Омарова, Қали Жантілеуов ... ... ... ... Дәулет Мықтыбаевтардың әндерін ДАТ-кассеталар
мен СД дискілерге көшірді.
«Кино» бағдарламасы бойынша 1946 - 1952 жж. ... ... атты ... ... ... бейнекамерасында DVD
форматқа көшірді.
«Фото», «Фоно», «Кино» бағдарламалары мәліметтер ... ... ... ... ФОНО ... 1231 сақтау бірліктегі фоноқұжаттар
енгізілді
Кино және Фоно кешенді ... ... ... серверіне
енгізілді. Мұрағаттың локалдік желісін тиімді пайдалану үшін жасалған бұл
әдіс мәліметтер базасына тіркеледі.
Тарих ғылымының өзекті саласы – ... ... ... ... ... деректер. Олар құнды мәлімет берумен шектеліп қалмай, тарих
ғылымының ... ... ... ... ежелден келе жатқан жазба деректері папирустардан басталса,
заттай деректер балбал тастардан, ... ... ... ... өркениетті қамтыған жаһандану түсында ақпарат берудің ... ... мен ... ... ... отыруы оны жан-жақты зерттеуді
міндеттейді.
Осылай қоғамның алма - кезек дамуы жыл сайын жаңа әдіс-тәсілдері ... ... ... ... етіп ... Он - он бес ... ... мұрағат
материалдарымен жұмыс істеу жүйесі басқаша ... ... ... ... ... ... өте ... қалып, өзіндік құндылығын ... ... еді. Бұл ... имиджіне ғана нұқсан келтіріп қана қоймай, ... ... ... ... да әлсірей бастайды. ... - ... ... және де ... ... ... ... мұрағат ісінде де өзгерістер мен игі ... ... ... ... жаңа ... ... отандық тарихқа
деген қызығушылықты оятып, сұранысқа ие болып отыр [15,21-б].
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың жаңаша даму ... ... ескі ... ... ... жаңа технологиялармен
алмастырылды. Кинофотофоноқұжаттарды дайындауда цифрлық аппараттар, цифрлық
видеокамералар, ал ... ... CD-ROM, DVD, DVD-ROM, SVHS, ... ... ... ... іс - ... нәтижесінде шет елден 35 мың сақтау
бірлігіндегі аудиовизуалды құжаттар алынды. Бұл құжаттар Қазақстанның ... ХХ ... ... қатысты аса құнды құжаттар. Шет елден алынған
аудиовизуалды құжаттарды ... ... ... болсақ, олар
келесідегідей ретте алынды. 130 кино, 200 ... 50 ... мен ... [11. 7 б] ҚР ОМ КФДЖ мұрағатының қорын толықтырды.
Аудиовизуалды - ақпараттық технологиялар кешенін ... ... ... ... ... ... ... іс. Ақпараттық қоғамның
өресі кеңіген сайын оларға деген сұраныс пен талап та күшейе ... ... ... ... ... мен ... ... аударылып отырғанымен, өкінішіке орай бұл шараларды жүзеге асыру
барысындағы басты талап – ескі ... ... ескі ... ... технологтяларға көшіру мәселесі әлі де баяу болып отыр. Дегенмен
қуантарлық ... бұл ... ... ... аз емес және олардың
болашақта жұмысы шарықтап, аталмыш ... ізін ... ... ... ... ойымызды қорыты келе, мына мәселені басты назарға алуымыз
керек. Аудиовизуалды құжаттардың біздің ... ... ... ... ... ... дүние емес екендігі жоғарыда айтылды.
Бүгінгідей үнемі құбылып отыратын алма кезек ... ескі ... ... ... ... күрделі іс. Санамызды компьютер
билеген осынау заманда әлемдік жүйеден қалыс қалмау үшін еркіміз бен күш ... де ... ... құлы етіп ... Демек, қоғам жылжып
жатыр, адам да, соған сәйкес оның іс – әрекеті де ... ... ... бұл ... ... ... ... дүниелерге, солардың ішінде
аудиовизуалды құжаттарға да қатысты.
Ғылыми жұмысымыз барысында біз аудиовизуалды ... ... ... ... ... ... оң нәтижелерге жеткізуге
болатындығын қарастырдық. Зерттеуші жүргізген бақылаулар, ұсыныстар мен
қорытындылар ... ... ... ... ... мен ... ... мұрағатының қызметінде іске асқан іс-
шараларды ой елегінен өткізуден туындады.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатының құжаттарын ... ... және ... ... ғылыми айналымға енгізу бүгінгі таңдағы аса маңызды іске
айналып отыр. ... ... жазу ... ... ... ... ... негізгі нәтижелерін мыналардан көрсетуге болады. Біріншіден,
аудиовизуалды құжаттарды пайдалану ... ... ... мен әдіс – ... назар аударылып, ҚР ОМ ... ... ... ... ... технологиялық аппаратуралар мен
ақпарат тасушы құралдарға қазіргі күн тұрғысынан баға берілді.
Екінші кезекте ОМ КФДЖ мұрағатында 2001 жылы ... ... ... ... ... ... ... аудиовизуалды құжаттарды
пайдаланудың перспективаларын көрсетуге мән берілді.
Мәселені жан-жақты зерттеу ... ... ... және көшірмесін алудың заңдық негіздеріне тоқталуды негізге
алдық. Яғни ҚР ОМ мұрағат ісінде ... ... мен ... ... ... ... ... қол жеткізуге ұмтылдық.
Ерекше тарихи, ғылыми, әлеуметтік, эконимакалық, саяси және мәдени
маңызға ие және Қазақстан ... ... ... - ... ... аудиовизуалды құжаттарды сипаттау, ғылыми анықтамалық
аппаратын құру сынды маңызды мәселелерге ғылыми ... ... ... ... еріксіз билеп алатын аудиовизуалды құжаттар өз кезегінде
шынайы ақпарат берумен қатар, сақталуы ... ... ... ... ... ... аудиовизуалды құжаттардың үнемі
дамып, жетіліп отыруы оны жан-жақты зерттеуді міндеттейді.
Төл тарихымызды зерттеуде тарихи ... ... ... рөлі ... келеді. Кинофотофоноқұжаттар кешенінен ... ... ... кез - ... деректер секілді ғылыми сипаттама
беру қашанда маңызды. Сондықтан да ... кең ... ... ... жеке - жеке даму реті ... ... берілді.
Соңғы жылдары еліміздің басты мұрағаттарында ҒАА жетілдіруге барынша
мамандар жұмылдырылуда. ... ... ... ... ... арта түсуі, аудиовизуалды мұрағат құжатарының ... - ... ... ... мүмкіндік беріп отыр.
Міне, осындай жетістіктер ... ісін ... ... бірі ... ... ... ... -аппаратын
құруда аса маңызды.
Дегенмен, біз қарастырған мәселеде көңіл көншіктірмейтін біраз
дүниелердің орын алғандығы да ... Атап ... ... ... ... ... ... ететін заманауи заңдылық – ақпараттық технологияларды
кеңінен пайдалану болса, бұның қарқыны біздің ... әлі де ... ... ... Бұл ... ... барлық тетігі ақпараттанып жатса да,
халықтың елеулі бөлігі әлі де болса ескі ... ... ... ... жаңа прогрестерге көше алмай жатқандығының белгісі. Бұл
мәселеде қалайша ескі жүйеге жылдар бойы ... ... ... ... ... атқара алады деген заңды сұрақ туындауы мүмкін. Бұл орайда
қоғамның ... ... ... ... ... қолында
ақпараттанған технолоияны меңгергендігі туралы сертификаттың болуын талап
етумен ... оның шын ... ... үшін белгілі мерзімдерге
жоспартанған аттестациялар жүргізіліп отырғаны дұрыс деп есептеймін.
Сондай – ақ, жоғарыда қарастырған ... ... тағы ... мұрағат сайты болса да, оның ... шет ... ... ... екендігі. Мұрағат сайтының деңгейі толық
ақпараттандырылмаған, сол себептен ондағы мағлұматтардың елеулі бөлігі әлі
де ... ... ... ... ... ... етеді. Демек, бұл
мәселенің де өз шешімін табуы ақпараттандыру мәселесінің толық ... ... кеп ... ... ... жаңа ... технологияларға көшіруде
дамыған шет мемлекеттермен мұрағат саласында тәжірибе алмасу ... ... келе ... ... ... аудиовизуалды-ақпараттық
технологиялар жүйесі елімізде де, шет елде де ... да ... ... ... ... ... әлемдегі ең бәсекелестікке қабілетті 50
елдің қатарына кіру стратегиясына орай, ... ... ... ... ... ... ие болуы шарт.
Еліміздегі соңғы саяси өзгерістерге сай электрондық ... ... де ... ... ... ... мен ... күтіп
тұрғандығын көрсетеді. Бұның барлығы аудиовизуалды ... ... ... ... болады. Бұл өз кезегінде мұрағат ісінің
аудиовизуалды - ... ... ... ... бола ... ... өткен мәселелердің жан–жақты зерттелуі тек бүгінгі
күн тәртібінде ғана ... жоқ. Бұл ... әлі де ... ... ... қажет ететін өзекті мәселе.
Пайдаланылған әдебиеттер мен деректер тізімі
1. Кузин А.А, ... Л.М., ... г. ... Фурманова И.М. Киносборники как одна из эффективных форм
иcпользвания.–Моква,1979 г. ... ... И.Н. ... в ... ... ... 1962 №2.
4. Седова О.Л. Хранение фонодокументов //«Советские архивы».1975,
№6,С.43.
5. Кривошеин Л.Н. Об ... ... ... ... Е.В., ... Л.П., ... Е.М. ... 2005.
С.271.
7. Крайская З.В. Архивоведение –М, 1996 г. С. 236.
8. Сексенбаева Г.А. ... ... ... и ... Республики Казахстан: история и
современность. // «Қазақстан мұрағаттары». 2005. №1(1). б.113-128.
9. Seksenbaeva G.A. Central State Archives of cinema ... ... ... of republic of ... problems and ways of ... // www.unesco.kz
10. Сариева Р.Х. ... және ... ... и ... А, 2004 г. ... Сариева Р.Х. Об итогах реализации программы развития архивного дела
в Республике Казахстан на 2001-2005 годы.// «Қазақстан ... 2006. 6-9 ... ... А.Ф. ... и ... наследия.// «Қазақстан
мұрағаттары». 2001. №1 (27).б.111-112.
13. Сеитова А.Ф. Память в кадрах и ... ... ... №1 (18).б.28-35.
14. Нурпеисова Г. Ты слушай певца.// “Простор”.2003. 9 б.
15. ... Жыр ... ... ... мұрағаттары» №1, 2006. 124-
125б.
16. «Ұлттық мұрағат қоры және ... ... ... ... РК № 258/ 1998 ... ... жылдарға арналған Қазақстан Республикасының мұрағат ісін
дамыту» тұжырымдамасы.//Сборник нормативно-провавых ... ... ... «2007-2009 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының мұрағат ісін
дамыту» тұжырымдамасы. //Сборник нормативно-провавых ... ... ... «Асыл Мұра» бағдарламасы.//ҚР ОМ КФДЖ, 1979-қор, 1-тізбе, 25- іс, 3-
4 ... ... о ... ... и ... на ... хранение
кинодокументов и видеофонограмм. 23.04.2001г. № 22.//СПС ... ... о ... ... и ... на ... хранение
особо ценных аудиовизуальных документов. 6.04.2004г.//СПС ЮРИСТ.
21.03.2005.
22. Отбор на ... ... ... документов.
Методические рекомендации.- Москва, 2004 г. С.234.
23. Основные положения развития системы научно-справочного аппарата
государственных архивов ... - М, 1983 г. С. ... ... ... ... кинофото- фонодокументов
и микрофильмов - М, 1981 г. ... ... ... ... ... ... копий
фонодокументов на магнитных лентах. – М, 1986 г.С.43.
26. Центральный государственный ... ... и ... ... и ... ... культуры, информации и
спорта Республики Казахстан. Годовой отчет ЦГА КФДЗ РК за ... ... ... ... ... и ... информации и архивов Министерства культуры, информации ... ... ... ... отчет ЦГА КФДЗ РК за 2004
годы.
28. Центральный государственный архив кинофотодокументов и звукозаписей
Комитета ... и ... ... культуры, информации и
спорта Республики Казахстан. Годовой отчет ЦГА КФДЗ РК за 2005,
2006 ... ... П. ... ... использования и копирования
аудиовизуальных ... ... ХІ ... ... г. ... ... ... – компьютерная революция.-М,1984 г. С. 41.
ҒЫЛЫМИ ЖҰМЫСҚА ҚОСЫМШАЛАР:
Қосымша -1
ҚР ОМ КФДЖ мұрағат қорының көлемі (2008 жылғы көрсеткіш)
Қосымша -2
Аудиовизуалды құжаттарға ғылыми ... ... ... ... ... ... ... анықтамалық-
ақпараттық жүйесінің құрылымы
|Мұрағ|Тіркеу құжаттары ... ... ... | ... | | |
| | | |
| | | |
| | ... ... ҒАА |
| | ... ... ... |
| | ... қор каталогы |
|Түрар|Мұрағатқа келіптүскен ... ... және ... ... ... ... алу ... |
| ... ... |
| | ... |
| | ... ... |Тіркеу парағы ... ... | ... ... ... ... ... киноқұжаттар) ... | ... ... тізімдемесі |
| | ... ішкі ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіші
Қосымша –5
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатында аудиовизуалды құжаттарды «Асыл Мұра», «Фото»,
«Фоно» бағдарламалары аясында СD ... ... ... қоры ... ... ... анықтамалық
Қор тізімі
Әкімшілік-территориялық бөлініс тарихы бойынша каталог
Мем. мекемелер тарихы бойынша каталог
Географиялық каталог
Атаулық ... ... қоры ... жол ... ... жол ... қоры бойынша қысқаша сөздік
Тақырыптық каталог
Қор бойынша тақырыптық жол көрсеткіш
Тақырыптық шолу
Қор шолуы
Пәндік ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіш
Мұрағат қоры бойынша мазмұндалған қысқаша анықтамалық
Ақпаратты технологияларды тұрақты
пайдаланатындар
Қажеттілік туғанда ... ...

Пән: Мұрағат ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың қазіргі заманғы технологиялық және құқықтық негіздері48 бет
Қазақстан Республикасының Орталық Мемлекеттік Кинофото құжаттары және дыбыс жазбалары30 бет
Мәдени мұра бағдарламасы арқылы ұлттық-мәдени құндылықтарды білім мазмұнында дамыту5 бет
"Патенттік құжаттар"3 бет
12 жылдық дамыту күні және білім беру бағдарындағы негізгі оқу бағдарламалары28 бет
8 сыныптың бағдарламасына сай MS Windows-тың стандартты бағдарламаларын оқыту барысында қолданылатын оқыту бағдарламасын жасау86 бет
DreamWeaver, MySQL бағдарламаларының көмегімен Евросеть деректер қорының бағдарламасын құру18 бет
Microsoft Word мәтіндік процессорының көмегімен мәтіндік құжаттарды даярлау5 бет
Qbasic тілінде бағдарламалау және MS Office бағдарламалары мен жұмыс істеу3 бет
Word редакторында құжаттарды теру және оларды сақтау8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь