Бүйрек туралы

1. Бүйректер. Олардың жалпы сипаттамасы.
2. Бүйректер патофизиологиясы.
3. Бүйректердің қабыну аурулары.
4. Бүйрек жетіспеушілігі.
5. Несеп.жыныс жүйесі.
6. Диурез бұзылыстары.
7. Бүйрек ауыруының алдын алу.
Бүйрек — зәр түзе отырып, қаннан шығатын бөлінділерді сүзетін, арқа жотадан төмен орналасқан, асбұршаққа ұқсас үлкен мүше. Оның жоғары полюсінде эндокрин бездері -қыртысты және ми қабатынан тұратын бүйрек асты бездері орналасқан.Адам бүйрегінің массасы-150 г. Бүйрек ұлпасы сыртқы қоңырқай түсті қыртысты қабаттан және ішкі бозғылт түсті ми затынан тұрады.Ми затында ұштары бүйрек астауына бағытталған пирамидалар орналасқан.Бүйректің ішіндегі қуыс бүйрек астауы деп аталады.Бүйректе түзілген несеп жинағыш түтікшелер арқылы астауға келіп, одан зәрағар бойымен қуыққа жиналып,зәр шығару өзегі арқылы сыртқа шығады. Бүйректің ерекшелігі қанмен жақсы қамтамасыз етілуі: бүйрек арқылы тәулігіне 1500-1700 л қан ағады.Бұл дегеніміз - әрбір 5 минут сайын қан тамырлары арқылы айналатын барлық қан бүйрек арқылы өтеді деген сөз.Осы кезде организм ұлпаларында үнемі түзілетін, тіршілік әрекетінің зиянды заттары қаннан бөлінеді.
Бүйрек — адам мен омыртқалы жануарлар организмінде несеп түзетін және оны шығаратын жұп орган. Ересек адамда әрбір бүйректің салмағы 120—200 г-дай, ұзындығы 10—12 см, ені 5—6 см, қалыңд. 3—4 см-дей болады. Бүйрек іш қуысында, омыртқа бағанасының екі жағында — соңғы кеуде омыртқасы және жоғ. бел омыртқа тұсында орналасады. Бүйректің ішкі жиегінде бүйрек қақпасы бар, сол арқылы бүйрекке артерия мен жүйке талшықтары өтеді. Қақпа бүйректің ішіне тереңдеп еніп, көлемді қуыс — бүйрек қойнауына айналады. Онда кіші, үлкен бүйрек тостағаншалары және бүйрек түбегі, қан тамырлары, жүйке талшықтары орналасады. Бүйректі майлы шандыр қабаты жауып жатады. Бүйрек беткейі қыртыс заттан, терең қабаттары — милы заттан тұрады. Қыртыс зат тұтас болып келеді, ал милы зат пирамида тәрізді 10 — 15 үшбұрышты денелерден құралған. Бүйректің анатомиялық құрылым бірлігі нефрон деп аталады. Олардың саны 1 млн-дай. Нефрон әр түрлі бүйрек өзекшелерінен түзіледі. Нефрон өзекшелерінің екі бүйректегі жалпы ұз. 100 км шамасында болады. Нефрон арқылы зат алмасу процесінде пайда болатын организмге қажетсіз және зиянды заттар сыртқа шығарылады. Пирамиданың бүйрек қойнауына ашылатын ұшы бүйрек бүртігін құрайды. Осы бүртіктегі түтіктер арқылы несеп бүйрек қойнауындағы 8 — 9 кіші бүйрек тостағаншаларына құйылады. Екі-үш кіші бүйрек тостағаншалары өзара қосылып, үлкен бүйрек тостағаншаларын түзеді. Олар өзара бірігіп, бүйрек түбегін құрайды. Осы бүйрек түбегі біртіндеп жіңішкеріп, бүйрек қақпасы тұсында несепағарға жалғасып, қуыққа жиналған несеп сыртқа шығарылады. Бүйрек түбегінің қабырғасы суды, тұзды, көмірсуларын өткізеді де, қандағы белокты өткізбейді. Несепке белоктың араласуы бүйректің ауруға шалдыққаны. Организмдегі барлық қан бүйрек арқылы сүзіліп, тазарады.
        
        Жоспары:
1. Бүйректер. Олардың жалпы сипаттамасы.
2. Бүйректер патофизиологиясы.
3. Бүйректердің қабыну аурулары.
4. Бүйрек жетіспеушілігі.
5. Несеп-жыныс жүйесі.
6. Диурез бұзылыстары.
7. Бүйрек ауыруының алдын алу.
Бүйрек — зәр түзе ... ... ... ... ... ... ... орналасқан, асбұршаққа ұқсас үлкен мүше. Оның жоғары
полюсінде эндокрин бездері -қыртысты және ми қабатынан тұратын бүйрек асты
бездері орналасқан.Адам ... ... г. ... ... сыртқы
қоңырқай түсті қыртысты қабаттан және ішкі бозғылт түсті ми затынан
тұрады.Ми затында ұштары бүйрек астауына бағытталған пирамидалар
орналасқан.Бүйректің ішіндегі қуыс бүйрек ... деп ... ... ... ... арқылы астауға келіп, одан зәрағар
бойымен қуыққа жиналып,зәр шығару өзегі арқылы сыртқа шығады. Бүйректің
ерекшелігі қанмен жақсы қамтамасыз етілуі: бүйрек ... ... ... л қан ... дегеніміз - әрбір 5 минут сайын қан тамырлары арқылы
айналатын барлық қан бүйрек ... ... ... ... ... ... үнемі түзілетін, тіршілік әрекетінің зиянды заттары қаннан
бөлінеді.
Бүйрек — адам мен омыртқалы жануарлар организмінде ... ... және ... жұп ... ... ... әрбір бүйректің салмағы 120—200 г-дай,
ұзындығы 10—12 см, ені 5—6 см, қалыңд. 3—4 см-дей болады. ... ... ... ... екі ... — соңғы кеуде омыртқасы және
жоғ. бел омыртқа тұсында орналасады. Бүйректің ішкі жиегінде бүйрек
қақпасы бар, сол арқылы ... ... мен ... ... ... Қақпа
бүйректің ішіне тереңдеп еніп, көлемді қуыс — бүйрек қойнауына айналады.
Онда кіші, үлкен бүйрек тостағаншалары және ... ... қан ... талшықтары орналасады. Бүйректі майлы шандыр қабаты жауып жатады.
Бүйрек беткейі қыртыс заттан, терең қабаттары — милы заттан тұрады. Қыртыс
зат тұтас болып ... ал милы зат ... ... 10 — 15 ... ... Бүйректің анатомиялық құрылым бірлігі нефрон деп
аталады. Олардың саны 1 млн-дай. Нефрон әр түрлі бүйрек өзекшелерінен
түзіледі. Нефрон өзекшелерінің екі ... ... ұз. 100 км ... ... ... зат ... процесінде пайда болатын организмге
қажетсіз және зиянды заттар сыртқа шығарылады. Пирамиданың бүйрек
қойнауына ашылатын ұшы ... ... ... Осы ... ... несеп бүйрек қойнауындағы 8 — 9 кіші бүйрек тостағаншаларына
құйылады. Екі-үш кіші бүйрек тостағаншалары өзара қосылып, үлкен бүйрек
тостағаншаларын түзеді. Олар ... ... ... ... ... ... ... біртіндеп жіңішкеріп, бүйрек қақпасы тұсында несепағарға
жалғасып, қуыққа жиналған несеп ... ... ... ... ... тұзды, көмірсуларын өткізеді де, қандағы белокты
өткізбейді. Несепке белоктың араласуы бүйректің ауруға шалдыққаны.
Организмдегі барлық қан бүйрек арқылы ... ... ... ... қызметтері су-тұз тепе-теңдігін қамтамасыз ету және
белгілі бір заттарды, соның ішінде азот күлдерін ағзадан шығару болып
табылады. ... ... олар ... гомеостазды ұстауға,
артериялық қысымды реттеуге, эригропоэзге, гемокоагуляцияға қатысады.
Бүйректердің қышқылдық-сілтілік тепе-теңдікке қатысуы, оларда ... және ... ... ... ... дегеніміз
каналшалар клеткаларында бос Н* иондарының жасалуы және олардың канал
ішіне бөлініп ... ... ... ... ... жүреді,
ол СО2 + Н2О + -> Н2СО3 -► Н+ + НСО3-. Бикорбонат анионы НСО3
реабсорбцияға түседі, бұл ... ... ... ... қарай ығысу
болса, реабсорбция қаналады да несеп сілтілік реакция алады. Сутегі ионын
шығару ... ең бір ... екі ... ... ... ... бар бір ... фосфаттарға (Ма2НРО4) ауысуы арқылы
болады.
Аммониогенез-бүйректерде жүретін аммони (NH4) және аммиак жасалу процессі.
Оларды шығару (әсіресе алмониді) несепке қышқылдық реакция ... ... ... ... ... ренин
жасалады, ол қалыпты жағдайда артериялық қысымды бір шамада ұстап тұрады.
Сонымен бірге бүйректерде ... ... ... ... да
жасалады - олар простогландиндер. Олардың ішінде тек тромбаксан А2 ғана
вазопрессорлық әсері бар. ... ... ... ... ... мен ... тепе-теңдігі артериялық қысымның
бір мөлшерін ұстап тұрады.
Юкстогломерулярлық аппарат эритроциттерді жасауды қабілеттендіріп тұратын
этиропоэтиндер синтезделетін жер. Бүйректер урокинзасы ... ... ... ... ... күшейтеді.
Сондықтан бүйректердің кейбір жарақатында геморрагиялық көріністер тууы
мүмкін.
Бүйректер каналшарының қабырғалары арқылы керек емес заттар
(ксенобиотиктер) бөлініп шығады. Мысалы, аитибиатиктер.
Бүйректердің қабыну аурулары.
Қабыну ... ... ... ... ... ... коллогеноз сияқты ағзаға жайылған ауру салдарынан дамитын нефрит.
Жедел гломерулонефрит. Бүйректерде қабыну әуелі инфекциялық
аурулардан: ангина, созылмалы тонзиилиттің ... ... ... және кейбірде тұмау-сүзек ауруларынан осындай инфекциялық
аурулар өткесін 2-3 ... ... ... Сондықтан ауруды бастап
жіберуші инфекциялық агент болып саналады, олардың ішінде бастысы
стрептококктардың нефрогендік штаммасы. Инфекциялық агент бүйректер
тканінде аутоиммундық қайта құрылу туғызады.
Бүйректер капиллярларының ... ... ... ... ... ... дәлелденген. Сондықтан стрептококқа
қарсы жасаған антиденелер базальдық мембрана ... ... ... ... ... ... ... 2-3 апта уақыт ағзада
иммундық реакция жүруіне қажет, сол уақыт ішінде иммундық қайта құрылу
процесі жүреді. Бұл ... ... ... ... оны ... бір
мақсатпен жасалған вакцинация қоздырып жібереді.
Аурудың ең бір міндетті симптомдары: ісіну, артериялық ... ... ... ... ... ... сүзілу процесі
нашарлайды, сондықтан олигоурия болады, бірақ ұзаққа созылмайды.
Жедел гломерулонефрит денеге жайылған капиллярит шақырады. Бүйрек
каналшаларында ... және суды ... ... ... ... ... л жетеді. Осы соңғы жай онымен қоса жайылған капиллярит ісіну процесін
шақырады, ісіну бетке, көз айналасына бос клеткаларда ... Егер ... ... ... ... ... көрінеді, уақытша көрмей қалу
(амавроз) болады. Мидағы ісіну және ангиоспазм басты ауырлатады, ауыртады.
Бүйректердегі қан жүру ... ол ... ... ... ... гипертания ремин – ангиотензин әсерінен емес, ал ол негізінен
ісіну – гиперволемиядан және су мен ... ... ... ... тамыр қабырғаларының сезімталдығын адреналинге күшейтеді,
неврогендік спазымдар тез дамиды.
Эритроциттердің несепте болуы базальдық ... ... ... ... өтуі де күшейеді, бірақ ол каналшаларда
қайта сорылады, сондықтан протеинурия нефротикалық синдромнан бәсең
болады.
Созылмалы гломерулонефрит. Этиологиясы, патогенезі және ... ... ... ... ... ... ол ... гломерулонефрит
нәтижесі болады. Даму негізіне байланысты тек инфекциялы-иммундық емес
аутоиммунды болып келеді. Мысалы, қан сары су құйғаннан, немесе
дәрілерден.
Клиникалық көрінісі: артериялық ... ... ... холестеринемия. Гипертензия механизмінде
ренинангиотензин әсерінен дамитын ишемия орын ... ... ... ... симай қысылады, бұл ишемияны күшейтеді. Созылмалы қабыну
процесі эритропоэтин тапшылығына әкеліп, анемия дамиды. Сондықтан аурулар
түсі ақ сарыланып ісініп тұрады.
Бара-бара каналшалар ... ... ... осыдан полиурия басталады, изостенурия, гипоальбуминемия
дамиды. Ауруда никтурия байқалады, дене горизонтальды жатқанда ... ... ... ... ... ... ... бүйректер қызметінің созылмалы
жетіспеушілігінің белгілер көрінеді. Полиурия, олигоурияға ауысады. Қанда
азот қалдықтары көбейеді (азотемия). ... ... ... ... каналшалар қабырғаларында дистрофиялық өзгерістер
жүреді. Осылай нефротикалық синдром дамиды.
Нефротикалық ... Ол ... ... ВОЗ ... ... ... Дистрофиялық процестері басым болып келетін бүйрек ауруын
«нефроз» деп ерте кезден білген, оны Р.Брайттың классикалық еңбектерінен
кездестіруге болады. Бұл ауру бүйректерге ... ... ... ... ... болуына қарай біріншілік және екіншілік
түрлері бар.
Біріншілік түрлері гломерулонефритте, дипондтық нефрозда болады.
Екіншілік түрлері коллагенса, қантты диабет, ... ... ... жүрек жетіспеушілігі, трансплантациялық
бүйректер симптом жиынтығы сияқты аурулар асқынуынан болады. Нерротикалық
симдром еңбек тәжірибесінде милоидозда, жылан шаққан жағдайларда табылады.
Бұл ... ... ... ... ... өзгеріс негізінен-каналшаларда болады, бірақ, бара-бара
шумақтар да өзгереді.
Клиникалық көріністері: массивті протеинурия, гипоальбуминемия,
диспротеинемия, гиперлипидемия, ісіну, олигоурия. ... ... ... ... ... дамиды, ол протеинурияны үдетеді.
Гипопротеинемия ісік генезінде басшылық орын алады, қанның онкотикалық
қысымы ... ... ... ол ... арқылы
антидиуретикалық гормонның шығуын шақырады, осылай олигоурия пайда болады.
Нефротикалық синдромның өршіп ... ... ... ... оның ... бүрісуіне әкеледі және бүйрек жетіспеушілігі
дамиды.
Бүйрек жетіспеушілігі.
Жедел түрі. Пайда ... ... ... ... және ... ... Пререналды түрінің пайда болуы біріншіден қан көлемінің
азаюымен байланысты, сондықтан қан төгілгеннен кейін, шокта, жүрек
жетіспеушілігінде болады.
Реналдық түрінің себебі: 1) нефротоксикалық ... ... ... ... ... ... уланғанда; 2) бүйректердің
инфекциялы-токсикалық аурулары (сепсис); 3) бүйректер қабынуы; 4)
нефрондардың тығындалуы мысалы, гемолиз көбейгенде гемоглобиндер жиналады
немесе ұзақ жаншылу болғанда, миоглобиндер нефронға ... ... ... ... тамырларында тромбоз және эмболия.
Постреналдық жедел бүйректер жетіспеушілігі бүйректен шығатын несеп
жолдарының бітелуінен болады. Несеп тасы аурулары, ісік ауруы немесе
қуықтан шығу жолдың ... ол ... ... ... ... ... ... түрлерінің патогенезінде бүйрек қан
айналысының нашарлауы жалпы себеп болады.
Жедел бүйрек жетіспеушілігінің постреналдық түрінде несеп жолында
қысым көтеріледі, ол ... ... ... ... ... ... ... қысым көбейіп, оның ұлпасы сығылады. Сүзілу процесі
төмендейді, каналшаларда реабсорбция күшейеді. Бүйрек қанайналысы ... ... ... ... ... ... қолайлы өткен жағдайда төрт
клиникалық кезеңі болады: 1) бастапқы көріністері: 2) олигоурия: 3) ... ... 4) ... Егер ... ... үдеп асқынса, уремия, дамиды.
Бүйрек жетіспеуішілігінің созылмалы түрі - ұзаққа созылған бүйректер
ауруларының және ... ... ... ... нәтижесі. Көптеген
нефрондардың үдей бұзылуы олардың дәнекер тканьмен алмасуымен байланысты
(нефросклерозбен) дамиды. Қалған нефрондар гипертрофияланады, бүйректер
жетіспеушісінің басқа даму жолы болуы ... саны ... ... ... ... төмендеп кетеді. Осы екі механизм қосылып кетуі
де болып тұрады.
Созылмалы бүйректер жетіспеушілігінде реабсорбция бұзылғандықтан
полиурия байқалады, изостенурия болады. Бүйректердің концентрациялау
қабілеті төмендейді, ... ... ... ... ... ... ... көп ұсталады, клетка аралық су мөлшері көбейеді.
Аурулардың жартысында дерлік артериялық гипертензия дамиды, себебі
ангиотензин II жасалады және ... ... бар ... ... ... шақырады. Анемия дамиды.
Уремия - қанда несеп құрамының көбеюі. Жедел және созылмалы
бүйректер жетіспеушілігінің қолайсыз аяқталуының нәтижесі болады. Азотемия
мөлшері жоғарлайды. (қалыпты ... 20-40 мг%), ол ... ... ... креатининнен тұрады. Органикалық
қышқылдардың бүйрек арқылы шығуы азаюынан газсыз ацидоз дамиды. ... ... ... ... гипокальциемия болады, бірақта,
иондалған кальции көп болғандықтан құрысу ... ... қош ... ... ... ... мөлшері жоғарылайды, уремиялық
энцефалопатия және кардиомиопатия дамиды.
Азоты бар ... ... ... ... ... және
тері бетінен бөлініп шығады сондықтан жалпы тітіркену болады. Кілегей
қабықтарда тітіркену уремиялық қабынуға әкеледі (гастрит, энтероколит,
плеврит, ... ... ... ... ауыз ішінде ыдырауы
ерекше иіс шығарады, ураттар мен мочевинаның ... ... ... қышытады.
Азотемия деңгейі 200 мг% аса бастауы гемодиализ жасау қажеттілігін
көрсетеді. Оны жасанды бүйрек ... ... ... Ауру қаны ... ... бар ... арқылы өтеді. Түтік сыртынан диализдеуші
сұйықпен жуылып тұрады. ... ... ... және ... тұру қажет. Ең бір ем басқа сау адамның ... алып ... ... ... жетіспеушілігінде науқасты жасанды бүйрекке бүйрек
жұмысы қалпына келгенше қосу қажет.
Перитониалдық үзіп-үзіп қайталап жасалған диализ белгілі бір
клиникалық түзеліс береді. Бұл ... ... ... ... ... ... Оны жасау үшін 30-50 литрдей стерильді диализдеуші
ерітінді керек. Іш ... ... ... ... ... жіберіп,
екіншісінен шығарып алып отырады.
ПИЕЛОНЕФРИТ
Пиелонефрит дегеніміз несеп жолдарының кілегей қабаты және ... ... ... аурулары. Процеске
интерстециальды тіндер басым қатысады. Аурудың басталуы жедел симптомдары
айқын болмайды, осылай созылмалы түріне өтеді, бүйрек бүрісіп, оның
қызметінің жетіспеушілігімен өтеді.
Пиелонефриттің ... ... ауыр ... ... ... ... ... жедел сатысында) болады, артиериалды
гипертензия бастапқыда 25%, ал аяғында 70% барады, ісіну синдромы және
анемия дямиды, несептік синдромдар бірге жүреді.
Шумақ каналшалар қызметінің ... ... ... ... сипатталады. Оған дәлел бүйректің
концентарциялау қабілетінің төмендеуі, себебі сұйықты реабсорбциялау
бұзылады. Ацидо және ... ... ... ерте ... ... ... ... калии және кальции теңдіктер бұзылады.
Этиология және патогенезі: Аурудың дамуы қан арқылы немесе несеп
жолдары арқылы бүйрекке инфекция қоздырушыларының түсуі, көбіне ішек
таяқшалары, ... ... Ауру ... ... ... ... ... жайларға: несептің жүруінің қиындауы, несеп жолдарының трофикасыны
бұзылуы, жалпы ... ... ... ... тас ауруы.
Бүйрек тастары — Бүйректе түзілетін және несеп жолымен шығатын ұсақ
тастар. Ол арқа жотаның теменгі жағын, ... ... ... ... ... ... ауыртуы мұмкін. Қуықта олар несеп жолын бітеп, зәр
шығару кезінде ауыртуы ... оны ... ... мүмкін.
Бүйрек тас ауруы салыстырмалы көп тараған ауру, оның болуы бүйрек
ұлпасында және ... - ... ... ... ... ... тас ауруы
бүйрек шаншуымен сипатталады, ол несептің кенет тоқталуынан, механикалық
бітелуден және түбекше мен несеп жолдарында болатын спазм салдарынан
дамиды, бұл ... ... ... ... ... асқынуы инфекцияның
қосылуы осыған байланысты калькулезді пиоленефрит, бүйрек абцессі,
инфекциялы гидронефроз т.б. аурулар дамуы мүмкін. Бұндай асқынуда міндетті
түрде пиурия болады. ... ... ... ... және ... тұздары, несептік қышқыл, натрии және аммонии ураттары,
кейбірде цистин, ксантин кіреді. Тас құрамы ... ... ... ... Бүйрек тас дамуында негізінен экзогенді факторлар
маңызды орын алады. Соның ішінде судың және ... ... ... ... ... ішу ... ... роль атқарады. Осы айтылған факторлардан
несептің РН, диурез көлемі, несепте тас жасалатын тұздар концентрациясы
және де ерігіштігін және ... ... ... ... ... ... ... тұзы көп ішу, тас жасалатын тұздары бар
тамақ ішу, А,В топты витаминдер жетіспеуі нефро және уролитиза ... ... ... ... инфекциялық аурулар несеп реакциясын
өзгертіп, сілтілік жағына ығыстырады: несеп пен кілегей қабық арасында
беттік көріну ... ... ... ... ... ... ... тұрады, олар кристалдар жасалу орталығы болады. Ыссы және құрғақ
климат, ыссы ... ... ... ағзаның сұйық жоғалтуына әкеледі, несеп
қойылады, осының бәрі бүйрек тас ауруы дамуына ... тас ... ... ... кейбір эндокриндік ауруларда
зат алмасу ауруларында және тубулярлық синдромдарда дамиды. Олардың біразы
тұқым қуалаумен байланысты.
Патогенез. Тас ... екі ... - ... емес ... тұратын болғандықтан сәйкес екі теориядан тұрады. Бірінші ... ... ... ... ... ал ... тегі
екіншілік делінеді. Ал екіншілік коллоидты теорияны жақтаушылар тас жасалу
негізгі оргамикалық текті, олардағы кристалдану екіншілік деп ... ... ... төмендеуі доминантты роль
атқарады, оларға жататындар: 1) мочевина, креатинин, ксантин, циттраттар
т.б. тұздарды еріткен күйде сақтайтын қабілеттің ... 2) ... ... жасаушы заттар азаяды: 3) несепте натрии және
цитраттармен жиынтық жасалу төмендейді: 4) несепте мукопротеидтер,
пирожүзім қышқылдары, сульфаниламидтер, коллаген ыдырауының заттары пайда
болуы.
Несеп-жыныс жүйесі ... ... (systema ... ...... urina — зәр, ... genitalia — жыныс) — адам мен
жануарлардың филогенезі (ұзақ ... ... мен ... (жеке даму
тарихы) зәр бөлу және көбею мүшелерінің біртұтас қалыптасқан жүйесі. ... ... өз ... ... бөлу және көбею (аталық, аналық) мүшелері
жүйелеріне бөлінеді. Организмнің онтогенезінде бастапқы бүйрек (пронефрос)
өзегінен ұрғашы дарақтарды ... ... ... түтігі, жатыр, қынап), ал
аралық бүйрек (мезонефрос) өзегінен еркек дарақтардың жыныс жолдары (тұқым
әкеткіш өзекшелер, ен қосымшасының ... ... ... ... ... ... ... жүйесі мүшелерінің эпителий қабаттары мен бездерінің
паренхималары мезодерманың нефрогонадотомынан, ал дәнекер ұлпалық
стромалары ... ... ... ... (viae ... ... — жол, urina — зәр,
несеп) — бүйректе түзілген зәрді уақытша ... ... ... ... бүйректегі бүйрек
тостағаншалары, бүйрек сабақшалары, бүйрек түбегі, несепағар, қуық,
несепшығар өзегі, несепжыныс өзегі (еркек дарақтарда), несепжыныс
кіреберісі (ұрғашы дарақтарда) жатады. Несеп жолдары құрылысы жағынан
түтікше ... ... ... ішкі — ... ......... немесе адвентиция қабықтарынан құралған. Кілегейлі қабықты
ішкі жағынан көпқабатты ауыспалы эпителий астарлайды. Тек, несепжыныс
өзегі мен несепжыныс ... ... ... ... жеріндегі бөлігін
көпқабатты жалпақ эпителий астарлайды. Эпителий қабатының астында өзіндік
тақташа және ... асты ... ... ... ... ... Етті ... бірыңғай салалы ет ұлпасының ішкі және сыртқы
ұзынша қабаттары және олардың аралығындағы ортаңғы сақинаша қабат құрайды.
Несепағар сыртынан сірлі қабықпен ... ... ... қабығының 2/3
бөлігі сірлі қабықтан, ал қалған бөлігі ... ... ... ... мүшелерінің сыртқы қабығын адвентиция құрайды. Несеп жолдары зәрді
жануарлар организмінен сыртқы ортаға шығарумен қатар, оның құрамындағы ... ... кері ... сорылмауын қамтамасыз етіп, жануарлар
организмін уланудан сақтайды.
Диурез бұзылыстары.
Диурездің ... ... ... ... және ... ... ... адам денесіндегі барлық қан шамамен 5
мин ішінде бүйректер арқылы өтіп, үлгереді. Сүзілу ... ... ... ... оның ... ... ересек адамда 120 мл/мин, ал тәулік
бойына 100 л. Осы ... 98-99% ... ... ... ... несеп көлемі тәулігіне 1-2 л болады.
Сүзілу - фильтрация, үш ... ... ... ... ... нефрондар саны және сүзгіш мембранның өткізгіштік қабілеті. Ал
сүзгіштік қысымның өзі де үш ... ... 1) ... ... ... ... 75-80 ... бағ.); 2) онкотикалық қысым (25-30
мм.сн.бағ.); 3) Баумен-Шумлянский ... (10 ... ... ... ғана ... өтуіне ықпал жасайды. Гидростатикалық
қысым 50 мм.сн.бағ. төмендеп кеткен күнде сүзілу процессі мүлдем тоқтайды.
Фильтрация процессінің қиындауы плазмалық онкотикалық ... ... ... ... ... ағза ... Ал, керісінше, қан сұйылған уақытта онкотикалық қысымның
төмендеуімен байланысты ... ... ... ... екінші фактор қызымет жасайтын нефрондар
саны. Нефрондар саны 5-10% шамасына жеткенде ғана сүзілу процесі
тоқталады. Бұндай өзгеріс бүйрекке дәнекер ... өсіп ... ... өзгерісті біріншілік немесе екіншілік бүріскен
бүйректер деп атайды. Бүйректердің біріншілік бүрісуі дистрофиялық
процестермен ... ол ... ... аяғы ... ... ... ... кішіреюінің тағы бір себебі оның травмасы болуы
мүмкін.
Сүзілу процесіне ықпал жасайтын үшінші фактор сүзгіш мембраналар
өткізгіштігі. Бұл үш қабатты мембрана өткізгіштігі оның ... ... ... ... тесіктері 5 нм және олар 70 мың дальтон
мөлшеріндегі молекулалық массасы бар ... ғана ... ... ... ... тазартқыштық көрсеткішін
пайдаланады. Тазартқыштық көрсеткіш /клиренс/ дегеніміз.
С=М х Дл/мин. М - ... ... ... /мыс ... сол ... Қ-қандағы мөлшері, Д-1 мин ішінде бөлінген несеп
көлемі.
Екіншілік несептің көлемі тек сүзілу процесіне ғана тәуелді емес,
сонымен бірге реабсорбцияға да ... ... ... несептің 2/3
каналшалардың бастапқы бөлігінде реабсорбцияланады, оған альдостерон ықпал
жасайды. Ал бірінші несептің қалған 1/3 ... ... ... ... ... ... Nа реабсорбциясын шақырады, ал онымен
бірге сәйкес мөлшерде су да жүреді.
Диурездің сандық өзгерістері
Полиурия - тәулігіне бөлінетін несеп көлемінің ... Ол ... ... жолмен көп мөлшерде беру немесе изотониялық тұзды
ерітінділер, глюкоза сияқты сұйықтарды денеге көп енгізгенде дамиды.
Полиурия шақыратын өзгерістер инсулиннің, антидиуретикалық ... Сол ... ... ... ... белгілі бір
сатысында дамиды. Каналшалық реабсорбцияның 1% төмендеуі ... ... ... көбейтеді.
Олигоурия және анурия бүйректерге байланысты немесе байланыссыз
болып ... ... ... ... немесе мүлдем болмай қалуы несеп тасы
ауруында кездеседі, ол тек бір жақ бүйректе болғанның ... ... ... ... қан ... ... ... қысымды
төмендетеді. Анурия кейбірде психогенді дамиды, мысалы, қатты қорқып-
шошынғанда.
Паллакурия - ... жиі төгу ... ол ... ... ... ... қуық ... оның бір белгісі болып байқалады. Кіші
дәреттің жиі келуі несеп жолдарындағы ... ... ... ... ... ... жүреді.
Никтурия - түнде бөлінетін несеп мөлшері күндізгіден көбірек болады.
Қалыпты жағдайда күндіз түнге қарағанда несеп 2 есе көп ... ... ... ... ... ... Егер несеп меншікті салмағы
төмендесе – гипостенурия дейді. Егер ... ... ... ... тең ...... ... ол 1,00-1,011 шамасында.
Несептің меншікті салмағы бүйректердің концентрациялау қабілетін
көрсетеді. Құрғақ тамақ ... ... ... беру ... сынамалар арқылы
ерекше тексерулер жүргізіледі. Ең бір қолайлы ... ... Егер бір ... тек ... ... ... ... бөлінетін болса, ол ауыр бүйрек дерті болғандығы. 1827 жылы ... ... ... ... ... ... - ... бүйрек
ауруларының ауырлығына байланысты екенін көрсетті. Сол кезден бастап
несепте белок табу бауыр патологиясын айыруға қолданылатын ерекше скриниг
- тест болды. Қалыпты жағдайда ... ... 10 ... ... Жаңа
туған балаларда ол көрсеткіш жоғарырақ, 3-4 есе. Қара жұмыс істеп көп ұзақ
уақыт ... ... ... протеинурия байқалады. Адам
беліндегі лордоз тым көп болған күнде, мысалы жас ... ... ... ... 38/: 1/ ... ішінде сүзілудің
жоғарылауы: 2/ каналшаларда реабсорбцияның төмендеуі: 3 / қан ... ... ... ... ... ... шегінің азаюынан: 4/
несепке онан жүру жолдарынан белоктық заттардың бөлінуі. Шумақта ... ... ... ... ... ... белок пен аминқышқылдардың реабсорбциясының төмендеуі;
тұқым қуалайтын тубулопатияда, Фанкони синдромында, ... ... ... тағы бір ... ... кетуден» болуы мүмкін,
мысалы, емдеу мақсатымен альбуминерітіндісін жібергенде. «Толып кету»
механизмі қанда белок қалыпты мөлшерде ... ... ... ... бүйректің белок концетрациясын ұстау қабілеті төмендеген. Оған
мысал нефротоксикалық синдром.
Несеп ... ... ... ... несеп белогын
көбейтеді. Протеинурия көбеюі целиндроуриямен бірге жүреді. Целиндроурия
дегеніміз несеппен цилиндр тәріздес денелердің ... ... ... ... - олар ... ... қалыптан шыққандай болып келеді,
көбіне қышқылды немесе нейтралды /бейтарапты/ реакциясы бар несепте
болады. Эпителиалді және түйіршікті ... ... ... - ... несеппен шығуы, ол тамыр ішіңдегі
гемоглобинге байланысты, кейбірде галтоглобин жетіспеуінен болады.
Гематурия - несептен эртроциттердің бөлінуі: олар сілтісізделген
көлеңке ... ... ... ... ... ... ... жоғарлауынан дамиды. Ал өзгеріссіз
эритроциттер кездессе ол несеп тастарынан немесе басқа несеп жолдарының
жарақатынан болады.
Несепте бірен-саран лейкоциттер ... ... ... ... кетсе - лейкоцитурия дейді. Ал өте көбейіп ... - ... ... ... ... тән, ол несеп шығару жолдарында іріңді қабыну
бар деген сөз.
Салурия - несептік, қымыздықтық, ... және ... ... ... ... жаншылудан дамитын синдром негізінен көлемді жарақаттарда
болады, ол ... ... ... ... ... ... ауырмасын десеңіз, күйзелістен аулақ болыңыз
Нидерландының Тилбург университетінің нейропсихологтері мұны зерттеу
жүзінде дәлелдеді.
Clinical Journal of the American Society ... ... ... Коп ... ... 10 жыл ... 5785 америкалық
қарт адамның денсаулығын тексерген. Бұлардың арасында бүйрегі ауырса да,
диализ процедурасынан өте қоймаған пациенттер мен дені сау ... ... ... бүйректің созылмалы ауруына шалдыққан адамдардың 20%-
ының үнемі күйзелісте жүретіні анықталды. Респонденттер толтырған
сауалнамаға қарағанда, науқастардың көбі ... ... ... ... айтуынша, АҚШ тұрғындарының 10%-ы түрлі күйзелісте жүреді.
Мұндай ... ... ауру ... ... да, ... ... ... бірден көріне бермейді. Демек, бүйрегі ауыратын
америкалықтарға қатысты дабыл қағуға болады.
Нидерландылық дәрігерлердің айтуынша, бүйрек аурулары мен депрессия
арасындағы байланысты нақтылау үшін ... ... мен ... ... әлі де ... түсу ... әдебиеттер:

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бүйрек аурулары. Пиелонефрит, Гломерулонефрит10 бет
Бүйрек ауруларының синдромы7 бет
Бүйрек физиологоиясы8 бет
Бүйрек үсті бездері. Адреналин гормоны.7 бет
Бүйректің даму ақаулары18 бет
Бүйректің қызметтері5 бет
Бүйректер патофизиологиясы23 бет
Бүйрекүсті безі8 бет
Жедел бүйрек қабынуы3 бет
Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь