Жыныстық дамудың бұзылуына байланысты ер балалардың кариотипін зерттеу

КІРІСПЕ
1 ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
1.1 Жыныстық дамудың дифференциясы
1.2 Жыныстық дамудағы ауытқулар
1.3 Адамдағы хромосомалық аурулардың пайда болу механизмдері
1.4 Клайнфельтер синдромының цитогенетикалық сипаттамасы
1.4.1 Репродуктивті жүйенің дамуына маркерлік хромосомалардың әсері
1.4.2 Х және У хромосома бойынша полисомиялы Клайнфельтер синдромы
1.5 Клайнфельтер синдромының клиникалық сипаттамасы
1.6 Хромосомалық аурулардың молекулалы.цитогенетикалық диагностикасы
2 ЭКСПЕРИМЕНТТІК БӨЛІМ
2.1 Материалдар мен әдістер
2.1.1 Қан клеткаларын өсірудің жартылай микроәдісі
2.1.2 Хромосомалық препараттарды дайындау әдісі
2.1.3 Препараттарды бояу әдісі
2.1.4 Хромосомалық жиынтықты талдау принциптері
3 НӘТИЖЕЛЕР МЕН ТАЛҚЫЛАУЛАР
3.1 Ер балалардың жыныстық дамуының бұзылуындағы метафазалық клеткаларын талдау
3.2 Ретроспективті талдау
4 ҚОРЫТЫНДЫ
5 ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Адамда тұқым қуалайтын аурулар көптеп кездеседі. Олар 3 топқа бөлінеді: хромосомалық, полигендік және мультифактериалды (ауруға бейімділік) аурулар деп аталады. Осының ішінде хромосомалық ауруларға тоқталсақ, қазіргі уақытта, 1000 хромосомалық синдромдар анықталған. Олардың себебі: радиацияның, жасанды химиялық заттардың және вирустармен бактериялардың әсері болуы мүмкін [1].
Көптеген хромосомдық аурулар дені сау ата-анасының гаметасында немесе зиготаның бірінші бөлінуінде пайда болатын геномдық (полиплоидия, анеуплоидия) және хромосомалық (құрылымдық абберациялар) мутацияларға байланысты. Хромосомдық аурулардың фенотиптік негізін ерте эмбриональды дамудағы бұзылыстар құрайды. Сондықтан патологиялық өзгерістер организмнің пренатальды даму кезеңінде қалыптасады, және де не эмбрионның немесе ұрықтың өліміне әкеледі, не жаңа туған нәресте ауруының негізгі клиникалық көрінісін құрайды. Мысалы, жыныстық дамудың зақымдалуы жыныстық белгілердің жетілмеуімен анықталады [2,3].
Хромосомалық аномалиялар ақыл–ойдың дұрыс дамымауы мен психологиялық жетілудің кешігуімен сипатталады. Жаңа туылғандардың хромосомалық аномалиялар жиілігі 5-7:1000 құрайды, ал 25%-ға жуығы аутосомды трисомиялар, 40%-ы құрылымдық хромосомалық аномалиялар. Бір жағынан, ақыл – ойы дұрыс дамымаған балалардағы хромосомалық аномалиялар жиілігі 8-ден 20%-ға дейін, бұл барлық популяциясынан 20 ретке жоғары, оның 80%-ы Даун синдромы болып отыр, 4,5%-ы басқа аутосомдық трисомиялар, 6,5%-ы әр түрлі хромосомалық аномалиялар [4,5]. Құрылымдық аномалиялардың жиілігі жаңа туылған балаларда 3:1000 құрайды [4,6]. Келтірілген сандар хромосомалық патологияның тұқым қуалайтын және туа пайда болатын ауруларда елеулі орын алып отырғанын айтып отыр [7].
Жиі кездесетін хромосомалық ауруға ер адамдарда болатын Клайнфельтер синдромы жатады. Клайнфельтер синдромы хромосома жиынтығы 47,ХХ жаңа туған нәрестелер арасында 1:500-1:750 жиілік ретінде кездеседі [3,8]. Соңғы жылдарда медициналық генетикада адамның хромосомалық патологиясын зерттеуде цитогенетикалық әдіс кеңінен қолданылады.
Жұмыстың мақсаты – жыныстық дамуында бұзылыстары бар
1. Гинтер Е.К. Медецинская генетика. – М.: Медицина, - 2003.-448 с.
2. Бочков Н.П., Захаров А.Ф., Иванов В.И. Медецинская генетика. – М.: Медецина, - 1984. -368 с.
3. Бочков Н.П. Клиническая генетика. – М.: ГОЭТАР-МЕД, - 2002. -488 с.
4. Ворсанова С.Г., Юров Ю.Б., Чернышев В.Н. Медецинская цитогенетика.- М.: МедПрактика, - 2006.- 300 с.
5. Iourov I.Y., Vorsanova S.G., Yurov Y.B. Cromosomal variation in mammalian neuronal cells: known facts and attractive hypotheses. Int Rev Cytol. – 2006. – V.249. - P.143-191.
6. Gersen S.L., Keagle M.B. The principals of clinical cytogenetics. Second edition. Totowa NJ, USA. - 2005. – P.616.
7. Ворсанова С.Г., Юров И.Ю., Соловьев И.В., Юров Ю.Б.Молекулярная цитогенетика в диагностике хромосомных и генных болезней у детей. Рос вестн перинатол и педиат. – 2006. - №6. – С. 23-29.
8. Lespіnasse J., Gіcguel C., Robert M., Le Bous Phenotypіc and varіabіlіty іn monozygotіctrіples wіth Turner syndrome. Clіn. Genet. - 1998. - V. 54. - P.56-59.
9. Л.Ф. Курило. Некоторые этапы дифференцировки пола, развития половых клеток и органов половой системы человека. Проблемы репродукции, -1996. - №2. - С.62-70.
10. Гильберт С. Биология развитии, Изд. «Мир». Т.3. -1995. - 233-245 с.
11. Козлов Г.И, Калинченко С.Ю, Курило Л.Ф, Шилейко Л.В, Юров Ю.Б, Ворсанова С.Г, Шаронин В.О, Совальева А.П. Проблема репродукции, -2001г. - N 2-C. 73-78.
12. Васюкова Е.А., Касаткина Э.П. Новое в дифференциальной диагностике гермафродитизма // Тер. Архив. Т.52. - 1980. - № 7. - С.100-105.
13. Conte F.A., Grumbach M.M. Patogenesіs, classіfіcatіon, dіagnosіs and treatment of anomalіes of sex. Endokrіnology / Ed. Degroot L. J. - 1989. - V.3. - P.1810-1848.
14. Jones H. W., Scott W.W. Hermaphrodіtіsm. Genіtal anomalіes and related endokrіne desoders. Baltіmor: Wіllіams and Wіlkіns Co., - 1971.
15. Основы цитогенетики человека. Под.ред. А.А.Прокофьевой-Бельговской. - М., -1969. - 544 с.
16. Hassold T., Chen N., Funkhouser J. еt al. Cytogenetіk studu of 1000 spontaneous abortіon. Ann. Hum. Genet. - 1980. –V.44. - P.151-178.
17. Фогель Ф., Мотульский А. Генетика человека. Т.1, - М., 1989.
18. Ворсанова С.Г. Хромосомные аномалии у детей с недифференцированной олигофренией и супружеских пар с отягощенным акушерским анамнезом по данным молекулярно-цитогенетических исследований: Автореф. дисс. док. биол. наук. Киев. -1991. - 52 c.
19. Vorsanova S.G., Yurov Y.B., Solovіev І.V. et al. Molecular-cytogeneyіc dіagnosіs of chromosomal anomalіes іn genetіc counselіng. Cesko- Slovatska pedіatrіe. – 1997. – V.7. – P. 583-544.
20. Курило Л.Ф. Генетически бусловленные нарушения мужской репродуктивной системы. Сб. Сексология и андрология. – Киев, -1996. - 28-46 c.
21. Affara N., Bіshop C., Brown W. et al. Report of the іnternatіonal workshop on Y chromosome mappіng. Cytogenet Cell Genet. -1996. –V.73. - Р. 33-76.
22. Vogt P.H., Edenmann A., Kіrsch S. EtAal. Human Y chromosome azoospermіa factors (AZF) mapped to dіfferent subregіons іn Yq11. Hum Molec Genet -1996. – V.7. – P. 933-943.
23. Ford C.E., Hamerton J.L. The chromosomes of man. Nature -1956. – Р.1020-1023.
24. Tіepolo L., Zuffardі O. Localіzatіon of factors controllіng spermatogenesіs іn the nonfluorescent portіon of human Y chromosome long arm. Hum Genet -1976. –V.34. – P.119-848.
25. Henegarіu O., Kіlіan K. et al. Rapіd screenіng of the Y chromosome іn іdіopathіs sterіle men, dіagnosіs іn AZF, a genetіc Y- factor exspressed durіng spermatogenesіs. Andrologіa. -1994. – V. 26. – P. 97-106.
26. Characterization of two supernumerary marker chromosomes in a patient with signs of Klinefelter syndrome, mild facial anomalies, and severe speech delay. Weimer Jorg, Metzke-Heidemann Simone,Plendl Hansjorg, Caliebe Almuth, Grunewald Regina, Ounap Katrin, Tammur Pille, Jonat Walter, Bartsch Oliver, Siebert Reiner, Arnold Norbert. Amer. J. Med. Genet. A. -2006. 140, -№5. - C. 488-495. Англ.
27. Политыко А.Д., Лазюк Г.И., Лир Т. Высокоразрешающие методы молекулярной цитогенетики в изучении маркерных хромосом // Медицинская генетика. -2008. -№3. – C.34-35.
28. Liehr T., Weise A. Frequency of small supernumarary marker chromosomes in prenatal, newborn, developmentally retarded and infertility diagnostics // International journal of molekular medicine. - 2007. - V.19. - P.719-731.
29. Гайнер Т.А. Оптимизация диагностики хромосомных аномалий человека: Автореф. дисс. на соискание ученой степени к.б.н. -Новосибирск. -2004. 24 с.
30. Рубцов Н.Б. Методы работы с хромосомами млекопитающих: учеб.пособие. –Новосибирск: Новосиб. гос. ун-т, 2006. - 152с.
31. Зотова Н.В., Маркова Е.В., Тимофеева И.Ю., и др. Молекулярно-цитогенетическое исследование маркерных хромосом у двух пациентов с нарушением репродуктивной функции //Медицинская генетика. -2009. №2. C.37-43.
32. Keller Kory, Wіllіams Charles, Scagle Brent // Amer. І. Med. Genet. -2001.-V. 3. - P.249-251.
33. Назаренко С.А. Изменчивость хромосом и развитие человека / С.А. Назаренко, Ю.С. Яковлева.-М.: Владос, -2002
34. Yurov Y.B., Solovіev І.V., Vorsanova S.G. et al. Hіgh resolutіon multіcolor fluorescence іn sіty hybrіdіzatіon usіng cyanіne and fluoresceіn dyes: ultra rapіd chromosome delectіon by dіrectly-labeled alphіod DNA probes. Hum Genet -1996. - V.97. - P.390 – 398.
35. Шеклаков Н.Д., Рукавишникова В.М. Состояние кожных покровов и слизистых при синдроме Клайнфельтера. Вестник дерматологии и венерологии. -1974. - №8. - С.76-79.
36. Голубцов В.И. Определение частоты синдрома Клайнфельтера среди школьников города Краснодара. Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата мединских наук. Краснодар, -1972, - 25 c.
37. Hunderfold D.A. Leukocytes cultured from small іnocuba of whole blood and the prenoratіon of metaphase chromosomes by treatment wіth hypotonіc KCL7-staіn techn., -1965. - V.40. - P.333-338.
38. Ворсанова С.Г., Юров Ю.Б. Молекулярно цитогенетическая пре- и постнатальная диагностика хромосомной патологии. Вестн РАМН -1999. - №11. - С.12-15
39. Rothfels K.H., Sіmіnovіtch L. An aіr-dryіng tehnіqye for flattenіng chromosomes іn mammalіan ceііs grown іn vіtro- Staіn Technol., -1958. - V.33. - P.73-77.
40. Seabrіngt M.A. Rapіd bandіng technіqye human chromosomes.- Lanclt, 1971. - V. 2. - P. 971-977.
41. Щипков В.П. Общая и медецинская генетика / В.П. Щипков, Г.Н. Кривошапкина.-М. Academia, - 2003.Юров,
42. Лазюк Г.И. Тератология человека / Г.И. Лазюк.-М.: Медецина, - 1991.
43. Ворсанова С.Г. Хромосомные синдромы и аномалии. Классификация и номенклатура / С.Г Ворсанова, Ю.Б. Юров, В.Н. Чернышев.- Ростов-на- Дону Издательство Ростовского университета, - 1999.
44. Fryns J.P., Kleczkowska A., Kubіen E., van den Berghe H. XYY syndrome and other Y chromosome polysomіes. Mental status and psychologіcal functіonіng. Genet Counsel - 1995. - V.6-3. – P.197-206.
45. Лазюк Г.И. Тератология человека. М.: Медицина, - 1979. – 440 c.
46. Dysreguation of X-linked gene expression in Klinrfelter s syndrome and association with verbal cognition. Vawter Marquis P6 Harvey Philip D6 DeLisi Lynn E7 Ame.. J.Med.Genet. B. - 2007. 144, -№6. C. 758-734. Англ.
47. Баранов В.С., Кузнецова Т.В. Цитогенетика эмбрионального развития человека.-СПб.: Изд-во Н-Л., -2007.-640с.
48. Черных В.Б, Чухрова А.Л, Бескоровайная Т.С, Гришина Е.М, Сорокина Т.М, Шилейко Л.В, Гоголевский П.А, Калугина А.С, Морина Г.В, Тогобецкий А.С. Генетика. -2006. -42, -№8. c. 1130-1136. Рус. Рез. Англ.
49. Hunderfold D.A. Leukocytes cultured from small іnocuba of whole blood and the prenoratіon of metaphase chromosomes by treatment wіth hypotonіc KCL7-staіn techn., -1965. - V.40. - P. c.333-338.
50. Kucherіa K., Mc Elreavey K., Fellous M. The present status of our understandіng of sex determіnatіon. Cytodgenet Cell Genet 1997. – V.77. – P.113- 115.
51. Mіcіc M., Nіkols J., Mіcіc S., Dіclіk V. Y chromosome anomalіes and male fertіlіty. Hellenіc Assocatіon of medіcal and unіversіty of Thessalonіkі. 1 st Balkan meetіng on human genetіcs. Greece, -1994. – P.91.
52. McElreavey K.D., Vіlaіn E., Abbas N. et al. A regulatory cascade hypotesіs for mammalіan sex determіnatіon: SRY represses a negatіve regulator of male development. Proc Natl Acad Scі USA, -1993. - V.90. - P.3368 –3372.
53. Petіt C., Levіllers J., Rouyer F. Et al. Іsolatіon of Sequences from Xp22.3 and deletіon mappіng usіng sex chromosomes rearrangements from human X-Y іnterchange sex reversal. Genomіcs. -1990. – V.6. –P.651 – 658.
54. Lіn C.C., Meyne J., Sasі R. Et al. Determіnіng the orіgіn and the structural aberratіon of small marker chromosomes іn two cases of 45,X/46,X,+mar by use of chromosome-specіfіc DNA probes. Am J Med Genet -1990. – V.37. – P.71 – 78.
55. Ворсанова С.Г., Юров Ю.Б. Молекулярно цитогенетическая пре- и постнатальная диагностика хромосомной патологии. Вестн РАМН -1999. №11. - c.12-15
56.Кулешов Н. П. Частота возникновения и судьба хромосомных
аномалий в популяции человека. Доктор. Диссертация, М., -1979.c. 24
57.Кулешов Н. П., Лурье И. В. (ред.) Регистр хромомомных болезней
человека. М., ИМГ АМН СССР, -1984. c.25-27
58. Новые методы анализа хромосом. В кн.:"Итоги науки и техники:
Генетика человека." А.Ф.Захаров. М., ВИНИТИ, 1973.
59. Іon R., Telvі L., Feіngold J. Et al. Y chromosome abnormalіtіes wіth mental and dіsmorphіa. European socіety of human genetіcs. 26th annual meetіng. Parіs, France, -1994. - P.171.
60. Klezkowska A., Fryns J., van den Berhe X – chromosome polysomy іn male: the Leuven experіence -1966-1987. Hum Genet -1988. – V.80. – P.16 – 22.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Биология факультеті
Генетика және молекулалық биология ... ... ... ... байланысты
ер балалардың кариотипін зерттеу
Орындаған: ... ... ... ... және молекулалық
биология кафедрасының доценті
« » 2011 ... ... ... ... » 2011 ... меңгерушісі: ... ... ... » 2011 ... - 2011 ... ... ... терілген 37 беттен, 3 ... ... ... ... ... 60 ... ... кірді.
Бітіру жұмысы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-ің генетика және молекулалық
биология кафедрасында және Алматы қаласындағы Адам ... ... ... бөлімінің цитогенетика зертханасында
орындалды.
Кілтті сөздер: СПЕРМОТОГЕНЕЗ, МЕТАФАЗАЛЫҚ КЛЕТКА, КАРИОТИП, ... ... ... ... объектісі: ер балалардың перифериялық қан ... ... ... негізгі мақсаты: ер балалардың жыныстық дамуының бұзылуында
метафазалық хромосомалар жынтығын зерттеу.
Міндеттер:
1. Метафазалық клеткаларды талдау принцптерін игеру.
2. Ер ... ... ... ... ... жиынтығына
зерттеу жүргізу.
3. Ер балалардың жыныстық дамуындағы ... ... ... байланысты ретроспективті талдау жасау.
Жұмыстың нәтижесі:
1. Клайнфельтр синдромы диагнозы қойылған екі ер баланың біреуінде Х-
полисомия анықталды, ...... ... ер ... ... болды – 46,ХУ.
2. 2006-2011 жылдар аралығында Клайнфельтер ... ... ... ... ... ... дәлелдеуде цитогенетикалық зерттеу міндетті
диагностикалық шара болып табылады.
МАЗМҰНЫ
| | ... | |
|1 ... ШОЛУ | ... ... ... ... | ... |Жыныстық дамудағы ауытқулар | ... ... ... ... ... болу ... | ... |Клайнфельтер синдромының цитогенетикалық сипаттамасы | ... ... ... ... хромосомалардың әсері| ... және У ... ... ... Клайнфельтер синдромы | ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | |
| ... | |
|2 ... бөлім | ... ... мен ... | ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... бояу ... | ... ... ... принциптері | |
|3 ... мен ... | ... |Ер ... жыныстық дамуының бұзылуындағы метафазалық | |
| ... ... | ... ... ... | |
|4 ... | |
|5 ... ... ... | ... ... қуалайтын аурулар көптеп кездеседі. Олар 3 ... ... ... және ... (ауруға
бейімділік) аурулар деп аталады. Осының ішінде хромосомалық ауруларға
тоқталсақ, ... ... 1000 ... ... ... себебі: радиацияның, жасанды химиялық заттардың және вирустармен
бактериялардың ... ... ... ... ... ... дені сау ... гаметасында немесе
зиготаның бірінші бөлінуінде пайда ... ... ... және ... ... ... ... Хромосомдық аурулардың фенотиптік негізін ерте ... ... ... Сондықтан патологиялық өзгерістер организмнің
пренатальды даму ... ... және де не ... ... өліміне әкеледі, не жаңа туған нәресте ауруының негізгі клиникалық
көрінісін құрайды. Мысалы, ... ... ... ... ... анықталады [2,3].
Хромосомалық аномалиялар ақыл–ойдың дұрыс дамымауы мен психологиялық
жетілудің кешігуімен сипатталады. Жаңа ... ... ... 5-7:1000 құрайды, ал 25%-ға ... ... 40%-ы ... ... аномалиялар. Бір жағынан, ақыл
– ойы дұрыс дамымаған балалардағы хромосомалық аномалиялар жиілігі 8-ден
20%-ға ... бұл ... ... 20 ретке жоғары, оның 80%-ы ... ... ... 4,5%-ы ... аутосомдық трисомиялар, 6,5%-ы әр түрлі
хромосомалық аномалиялар [4,5]. ... ... ... ... ... 3:1000 ... [4,6]. ... сандар хромосомалық
патологияның тұқым қуалайтын және туа пайда ... ... ... ... ... ... отыр ... кездесетін хромосомалық ауруға ер адамдарда болатын Клайнфельтер
синдромы ... ... ... ... ... 47,ХХ жаңа
туған нәрестелер арасында 1:500-1:750 ... ... ... [3,8]. ... ... ... ... хромосомалық патологиясын зерттеуде
цитогенетикалық әдіс кеңінен қолданылады.
Жұмыстың ...... ... ... бар ер ... клеткаларын цитогенетикалық әдіспен зерттеу.
1 ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
1.1 Жыныстық дамудың дифференциациясы
Диагностиканың және репродукция бұзылыстарын емдеудің негізгі ... ... ... ... патогенезін және түйінін анықтау
болып табылады. Түйінін анықтау дифференциалды диагноз ... ... ... ... ... профилактикалық шаралар істеп қана ... ... адам ... ... ... кезеңдері мен түйіндері жөнінде
жаңа ақпарат ... ... ... ... ... ... үшін жыныс У-хромосомасы қажет.
Сондықтан мейоз процесінде Х-хромосома мен ... ... ... кезінде (мейоздың профаза І кезеңінің зиготена стадиясында
сперматоцитте Х және У хромосоманың жанама конъюгациясында) ... ... ... ... ... ... сперматогенез және
фертильділіктің бұзылуымен бірге маскулинизация жүреді). Инактивация немесе
жыныс-детерминациялаушы геннің жоғарлауы кезінде ... ... ... ... ... және ... ... [9].
Егер У- хромосома болмаса, онда гонаданың бастамасы ... ... ... безде өндірілетін эстрогендер қынаптағы ... ... ... және ... ... қамтамасыз етеді. Ал У-
хромосома болған кезде, ол жұмыртқа жолындағы жыныс ... ... ... ... ... яғни ... келе ... аналық безінде емес жыныс безінде дамуға мәжбүр етеді. Егер осылай
болған жағдайда қалыптасқан жыныс безі екі негізгі гормонды ...... ... қарсы бағытталған гормон ... ... (АМГ) ... ... жатырдың, жұмыртқа
жолының, жатыр мойнының және қынаптың жоғарғы бөлігінің бастамасын беретін
ұлпаны бұзады. ... ... ...... - ұманың , енектің және
еркек анатомиясының басқа бөліктерінің қалыптастыруын ... Егер ... ... ... екі ... өзгертпесе, онда организм әйелдік
фенотипте қалады [10].
Адам популяциясында кариотипі - ХХ ... ... 20000 ... 1:20000) және ... – ХУ ... ... ДНК
гибридизациясы бойынша жүргізілген эксперимент нәтижелері ...... 1 У ... ... ... ДНК ... ... транслокацияланғандығын көрсетті. Сондықтан жыныс
безін детерминациялайтын ген факторы 1 ... ... ... ... ... карталанған [10].
Еркек фенотипінің қалыптасуы Вольф каналының және ... ... ... ... ... гормондардың
секрециясымен байланысты. Бұл гормондардың біріншісі – антимюллеров гормоны
(АМГ). Бұл Сертоли клеткаларымен секрецияланатын табиғаты ... ... ... ... ... ... ... гормон Лейдиг
клеткаларымен өндірілетін стероидты тестестерон. Бұл гормон вольф каналының
жыныс безінің қосымшасына, жыныс жолы ... ... ... ... ... зәр ... бұдырынан (бугарок)
тестестерон әсерінен ұма мен ... ... ... Бұл екі ... ... адамдардың андрогендерге сезімтал емес синдромында
көрінеді. ХУ - ... ... безі ... ... ... және де осыған орай тестестерон және АМГ өндіретін
жыныс безіне ие. Олар сонымен бірге әйел ... анық ... ... ... әсер ... ... ... адамдарда тестестеронға әсер
етпей АМГ әсер ететін жыныс бездері болады. Нәтижесінде ... ... ... Бұндай адамдар қалыпты түрде дамиды, ... ... мен ... жолы жоқ, яғни стерильді болады [10].
Жұмыртқа клетканың ұрықтануы кезінде Х және У ... ... ... (ХХ) ... ... (ХУ) ... ... қалыптасады.
Аналық жыныс - конститутивті, яғни ... ... ... ... жоқ ... онда ... ... типте дамиды
[9].
Қазіргі уақытта аталық репродуктивті жүйенің қалыптасуына жауапты У-
хромосомада ... ... ... анықталған: SRY – ... ген; TDF – ... ... ... ... бұл екі ... бірдей деп есептейді ); TSPY – ... ... У- ... ... ген; SP -2; SP –3; SP –4
... ... ... ... қатысты У-
хромосоманың ұзын иығындағы аймақтың жоқ ... HYA- және ... ... ... бақылайтын антиген. Гонаданың ми затының
мезодермальды клеткалары Сертоли клеткаларына ... шығу ... және ... ... HY- ... және TDF- ... әсерінен аталық бездің жыныс жолы (болашақ каналшалары )
қалыптасады деген ... бар. ... көшу ... оның ... ... ... ... HY- антиген біріншілік жыныс клеткаларын
түзеді. HY - антиген құрылымдық ... ... ... және ... жоқ индивидуумдарда репрессияланған болуы мүмкін деген болжам
айтылған. Оның экспрессиясы У-хромосомада орналасқан факторлардың ... ... ... ... ... ... У- хромосомасы
жоқ еркектік фенотиптің дамуына әкелетін HY- ... ... ... ... ... немесе аутосомаға ауысу транслокациясы ... HY – ... 45,Х және 46,ХХ ... ... ... ... безінің дифференцировка үшін HY–антигенінің оптимальды концентрациясы
қажет [9].
1.2 Жыныстық дамудағы ауытқулар
Жыныстық қалыптасудағы ... ... ... ... ... нәзік бұзылыстарына байланысты болады. Сонымен қатар жынысты
қалыптастыруға жауап беретін гендер жыныс хромосомаларының ... ... ... ... мутациялар әсерінен болуы мүмкін. Гендік және
гормональдық регуляция жолындағы бұзылыстарда ... жүйе ... және ... ... бұзылыстар болады. FISH-талдау
көмегімен эякуляттың жыныс клеткаларындағы (спермотоцит, сперматидалар,
спермотозоидтар) Х,У ... ... ... ... ... ... дейін дифференциялау мен жетілу мүмкіндігі
Клайнфельтер синдромы бар пациенттерде анықталды. Қандағы лимфоцит бойынша
46, ХУ ... ... ... ... Х ... ... жиілікті жағдайы сипатталды. Зерттеу нәтижелері
көрсеткендей репродукциясы ... ... ... ,
молекулалық-генетикалық, молекулалық-цитогенетикалық әдістерді ... ... өту ... ... ... ... формаларында спермотогенез жағдайы маңызды диагностикалық мәнге ие
болады. Осы мақсатта жыныс клеткаларының морфологиясы мен даму ... ... ... ... жасалды. Дәстүрлі спермиологиялық
талдау лабараториялық зерттеулер тізбегінің алғашқы сатысы болып табылады
және спермотозоидтардың саны, ... ... ... морфологиясы
және жыныс клетккалары талдауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... әрбіреуінің жағдайы туралы сипаттай алмайды [11].
Репродуктивті жүйенің қалыптасуындағы және қызметіндегі кез-келген
бұзылыстар оның әр ... ... ... хромосомдық, клеткалық,
ұлпалық,мүшелік және мүше өзгерістік) еркектік ...... ... ... ... еркек генотипінің толық
дамымауына алып келеді [9].
Гениталия аномалиясымен ... ... ... тобын
гермафродитизм ауруы құрайды [12,13]. Кейбір авторлардың ... ... ... шамамен әйелдерде және еркектерде 5041-10000
тірі туғандардың ішінде біреуі және 350 өлі ... ... ... ... қалыпты күйде болатын ХХ-ХУ жынысты анықтау механизмі митоз
немесе мейоз процесі бұрыс жүрген ... ... ... ... ... ... ... өзгеше индивидуум пайда болады.
Жыныс хромосома жиынтығының бұзылысы фенотиптік жағынан ... ... ... ... ауытқушылығы бар түрде көрінеді: еркектерде -
әйелдер жағына ... ...... ... қарай болады. Жыныстың
қалыпты емес ... ... ... хромосома жиынтығының ХХ немесе ХУ сыртқы
қалыпты күйінде де байқалады, сонымен бірге аналық генотипке 46,ХХ- ... және сол ... ... ... 46,ХУ- ... ... сәйкес келуі
мүмкін. Аралық гермафродиттік формаға гермафродит формасына тәуелді ... ... ... генотип жиі сәйкес келеді [15].
Осыған орай патологиялық жағдайда жыныстың фенотиптік ... ... ... жиі ... ... Ішкі ... ... жағдайда
жыныс хромосомасының үнемі шынайы көрсеткіші бола ... ... ... кейбір синдромдарда жыныстың жетілу ... ... бұл ерте ... ... қиындатады. Интерсексуальды
күйді зерттеу практикасына хромосомалық жынысты ... ... ... жеке ... барысында көптеген фенотиптік түрлер анықталды,
сонымен қатар кейбір ... ... ... ауытқушылығының
түрлері кеңейді. ... ... ... ... ... ... ... критерийі клиникалық және цитологиялық
мәліметтер жиынтығы болып табылады. Бірақ ... ... ... дейін көптеген бақылаулар жиналған. Мысалы: индивидуум фенотипі
бойынша бір топқа, ал генотипі бойынша ... ... ... Бұл жағдай нақты
классификация жасау барысында туындайтын ... ... ... ... ... ... ... көптеген ұсынылған
классификациялар интерсексуальдылықтың клиникалық формаларының ... ... күні ... ... ... ... белгілі генотиптер
сәйкес келеді және керісінше белгілі генотиптердің ... ... ... ... ... Қалыпты еркек 46,ХУ
генотипі таза гонада дисгенезиясында, нағыз гермофродитизмде, жалған ... ... ... Клайнфельтер синдромында сипатталған
[15,2].
Бірақ келтірілген фенотиптердің кез-келгеніне ... ... ... ... ... 46,ХУ, 47,ХХУ, 46,ХХ, 49,ХХУУУ және ... ... ... ... ... 46,ХХ ... ... [2].
Бұзылысты зиготаларда жыныс хромосомаларының қалыпты құрамнан ауытқуы
олардың санының ... ... ... ... ... мүмкін. Жыныс
хромосомалар санының өсуі гомологты локустардың ... ... алып ... ХХ және ХУ ... ... азаю ... Х-хромосомасы бойынша моносомияға, яғни оның барлық гені ... ... ... ... ... санының бұзылуымен байланысты жыныс ... ... ... ... ... ... саны қалыптыдан ... ... даму ... - ... ... бойынша
полисомиялы. Жыныс хромосомалар санын қалыптымен салыстырып қарағанда ... ... ... ... ... гаметалар еркектерде сол
сияқты әйелдерде де мейоз процестерінің бұзылуы нәтижесінде ... ... ... ... хромосомалар саны қалыптыдан аз индивидуумдар
кіреді, яғни жыныс ... ...... Бұл ... ал ... жыныс хромосомалары жоқ екі гаметалардың
қосылуы ... ... Егер ... ... әйелдердің мейоз
процесінде орын алса, онда жұмыртқа клеткасында жыныс ... ... ... клеткасының қалыпты спермиямен қосылуы
барысында 45,Х және 45,У ... ... ... ... ажырамау еркектердің
мейоз процесінде орын алса, жыныс хромосомасы жоқ сперма пайда ... ... ... жұмыртқа клеткасымен қосылуы да 45,Х ... ... ... Адамдарда жыныс хромосомалары бойынша полисомия
моносомияға қарағанда жиі кездеседі ... ... ... ... ... болу ... Ең маңызды механизм ол – ажырамау (бөлінбеу). Қалыпты ... ... ... ... ... ... ... қалып қоюы
және анафаза кезінде бір полюске жылжиды. Бұл митозды бөліну ... ... ... ... ... ... ... Адамда белгісіз бір
себептердің әсерінен көбінесе антроцентрлік ... ... ... ... ажырамауды Бриджес 1916 жылы дрозофилалардан
анықтаған. Бір қосымша хромосомасы бар әр ... ... ... ... ... ... жиыны бар гамета ұрықтанғаннан ... ... ... ... ... моносомалы болып қалады.
Дамудың ерте ... ... ... ... ... ажырамауы
трисомиктер моносомиктердің қалыпты клеткаларының ... ... ... ... ... ... механизм – ол «анафазалық
қалу» кезіндегі жеке хромосома жоғалтып алу болып ... ... ... бір ... ... ... ... мүмкін.
Хромосоманың жоқтығы мозаицизмге әкеліп соғады, нәтижесінде бір эуплоидты
және бір моносомалы клеткалық ... ... ... ... ... әкелік Х-хромосоманы жоғалтуға ерекше сезімтал. Бұл
период адамда да ... ... ... ... ... дәл осы ... ... Үшінші механизм ол – полиплоидизация. Бұл кезде әр клеткадағы геном
толығымен көрсетілген. Адамда тек триплоидия байқалған, бұл ... ... 3n = 69-ға тең. ... аномальды хромосома саны мынадай қауіп-
қатерді төндіреді. ... ... ... – анафазалық артта қалу
кезіндегі хромосоманы ... алу ... ... және эуплоидты
клеткалардың тең пропорциясынан тұратын 2 клеткалы популяциясы бар көптеген
мозаицизм жағдайлары үшін мұндай жауап қанағаттанарлық ... ... ... ... айрылған хромосома 2 басқа гомологтардың қалыпты
конъюгациясына кедергі келтіреді [17].
1.4 Клайнфельтер синдромының ... ... ... және ... ... көп ... екінші
мейоздың бөлінуінде бірінші оогенезде хромосоманың бұрыс таралуынан пайда
болады. Постимплатационды эмбрионның және жаңа ... ... ... зерттеген кезде, ол ана жасының анеуплоидия ... ... ... [16].
Толық және мозаикалық формада көрсетілген гоносома бұзылыстарын сандық
(моносомия және полисомия) және ... ... ... ... ... ... бөледі [18-19]. Оның ішінде жиі
кездесетін Клайнфельтер синдромы (кариотипі 47,ХХУ ; жиілігі жаңа ... ... У ... ... ... жаңа туған
нәрестелерде 1:1000 жиілікте кездеседі). У-хромосоманың құрылымдық қайта
құрылулары сирек ... [20, ... ... ... ... ... еркектік
тұқым бере алмаушылықтың себебі У-хромосоманың бір ... ... ... ... [22, 23]. ... ... ... дифференцияциалауды бақылаумен шектеледі [24]. Бірақ 1976 жылы У-
хромосоманың адам сперматогенезі үшін маңызы дәлелденді [25].
1.4.1 Репродуктивті ... ... ... ... әсері
Клайнфельтер синдромы белгілері бар балада 2 ... ... бар ... кариотип табылған. Хромосомдарды микродиссекциялау
көмегімен, in situ мен ПЦР ... ... ... бірнеше У-
хромосома маркерлерінің гибридизациясы, ең ірі ... ... ... У-
хромосома екендігін көрсетті. Ондағы SRY ... ... ... ... ... Аз ... хромосома 8
перицентрлік аймағын құрайды. У-хромосома мен трисомия 8 жиі болуы ... баяу ... мен ... анамалияларды түсіндіреді [26].
Соңғы жылдарда адамда ... ... ... ... ... екендігіне аса мән берілуде. Маркерлік
хромосомаларды тасымалдау жиілігі ... 1:1000 және ... ... ... ... хромосомалардың құрамындағы генетикалық материалға
байланысты фенотиптік көріністер әр түрлі болуы ... ... ... әр
түрлі кемістіктер немесе оның дұрыс дамымауы, туылысымен ... ... ... ... тек репродуктивті функцияның бұзылуы немесе
кейбір көріністердің пайда болмай калуы, т.б.
Жанұялық жағдайдағы маркерлік хромосоманың ... ... ... ... ... ... хромосомадан ерлерде
репродуктивті функцияның бұзылыстары байқалады.
Қазіргі таңда маркерлік хромосоманың құрамы және ... ... ... цитогенетика мен медико – генетикада ... ... ... хромосомаларды құрылымдық аномалиялық хромосомалар
секілді анықтайды, яғни ... ... ... ... ... мүмкін емес, өйткені олардың мөлшері 20 хромосомадан да
кіші болып ... ... ... ... молекулалық цитогенетиканың
тек флюоресцентті гибридтеу in situ (FISH) әдісі мен оның ... ғана ... ... Маркерлік хромосомалардың идентификациясы үшін
мультитүсті FISH (м-FISH) ... ... ... (SKY) ... ... мен салыстырмалы геномды гибридтеу әдісі (CGH)
қолданылады [30,31].
SRY ... ... ... ... үнемдеуге
мүмкіндік береді. Ал FISH әдісі аз материалды қолдана ... ... ... ... өте ... [32].
Ерлердегі репродуктивті функцияның бұзылысы бойынша жаңа ... ... ... ... ... ... көп ... Сонымен қатар, ерлердегі жыныстық дифференциялауына жауап беретін
У ... ... ... ... салу ... ... ... функциясында генетикалық бұзылыстары ... ... ... (гоносома) аномалиямен байланысты
синдромдар жиі ... ... ... ... ... ... балаға 4,6 келеді. 2℅ ерлер инфертилдіктен
зардап шегеді. Бедеу және ... ... ... 5-15% -да
хромосомды бұзылыстар болады, 75%-да гоносомалардың аномалиясы, ... ... ... ... аномалиясында ақыл-есі кем
және жетілмей қалады. Гоносомалардың патологиясында 1% науқастарда ақыл-есі
дамымайды. Бірақ аутосомалардың аномалияларына ... аз ... ... ... (моносомия және полисомия) және құрылымдық
(транслокация, делеция, дупликация, инсерция, инверция) деп ... ... және ... ... ... Ең кең таралғаны
Клайнфельтер синдромы (кариотип 47, ХХУ; 1000 балаға 1,5 науқастан келеді),
У ... ... 47, ХУУ) ... ... У хромосоманың қайта
құрылулары сирек болатыны анықталды. Спермотогенездің бұзылуымен байланысты
еркектік бедеуліктің себебі У ... бір ... ... ... ... ... функциясы жыныстық
дифференциялануымен шектеледі деп есептеп келді. Фенотипі мен ... 6 ... ... У ... терминалды делециясын
талдай келе ғалымдар У-хромосоманың ұзын иығындағы ... ... ... ... ... Бұл ... азоспермияның факторы
деп атады. (AZF) Y gl ... ... ... молекулярлық
зерттеулермен анықталды 1976 жылы У хромосома қарқынды зерттеле бастады.
(және оның цитогенетикалық физикалық және ... ... ... Х- және У- ... ... полисомды Клайнфельтер синдромы
1962 жылы S.U.Moldal әріптестерімен бірге 15 жастағы теріс хроматинді
гинекомастиялы және санасы дамымаған баладан ... ... ... ... ... 168 см., дене бітімі евнухоидты, бұлшықет
қуыстарында ... ... ... әйел типті түктенген, екі жақты
equіnovarus. Рентгенограмма арқылы екі ... ... ... ... ... ... аталық безі кішірейген көлемде.
Гистологиялық көрінісінде Клайнфельтер синдромды 47,ХХУ варианты аурудың
постпубертантты ... ... ... вариантының одан кейінгі де
сипатталған ... ... да ... ... ... ... ... байқалды: иектің, іштің фронтальды
ұлғаюы. ... ... ... аномалиялар кездеседі. Ересек
индивидуумдарда тамыр варикозын және төменгі жақтағы трофикалық ... ... P.Bray және ... 1963 жылы ең ... сана ... қалған 25 жастағы еркектен 49,ХХХУУ кариотипін анықтады. ... ... дене ... ... ... түктері болды, оған
олигофрения ... ... ... кең ... варияциялайды. Аурулардың 80% қалыпты
көрсеткіштер береді, 17% мүмкіндігі аз класқа, тек 3% ... ... Х ... ... ... ... ауруларда ақыл есінің
кемдігін мінездейді.
Лабараториялық көрсеткіштер. Диагноз ... ... ... ... ... ... әр түрлі болуы мүмкін.
Толық: 47,ХХУ; 48 ХХХУ: 49 ХХХХУ, сонымен ... ... ... 47, ... 46; 47, ХХУ/ 46, ХУ/ 46 ... ... ... гонадотропиндердің қан мен зәрде көп
болуы диагностикалы маңызды ауытқу болып ... ... ... ... ... ... ... соңына дейін сақталады. Бірқатар
жағдайларда тиреоидты гормондар ... ... ... ... ... ... ... емес аурулардардың көп түрі
сипатталған, мысалы терідегі өзгерістер. Тұқым қуалау ауруларындағы ... ... ... зақымдалуын генодерматозға жатқызады. Клайнфельтер
синдромымен ауырған 21 емделушілердің тері жабындылары және ... ... ... ... ... ... ... өзгеріс
жағдайларына сүйенді. Барлық аурулардың үлкен салыстырмалы салмағын lіvedo
racemosa, ... ... ... ... тамыр өзгерістері
құрады. Клайнфельтер ... тері ... ... және ... анализдері негізі ... ... ... ... негізделген эктодермальды
дисплазияны дәлелдейді [34].
Краснодар қаласындағы мектептің 1-8 ... ... ... ... синдромының жиілігін есептегенде ұлдарда оң ... ... 1:512 ... ... оң - ... ... нәтижелері аурулардың 6-да 47,ХХУ кариотипті Клайнфельтер
синдромының ... ... 4-де ... хромосомдық мозаицизм
анықталды [35].
Қосымша мектептердегі 574 оқушыларға жүргізілген ... ... ... ... ... ... 1:512 ... Ұлдардағы оң - хроматин жиілігі - 1:45, ... ... ... ... 1:128 болды. Жыныс хроматинінде құрылымдық
аномалиялары бар ұлдарды кариологиялық ... ... ... ... 4-де ... кариотипі және екі ауруда 46,ХУ/47,ХХУ хромосомдық
мозаицизм анықталған. Клайнфельтер ... ... ... ... жасы 32,6 ... ... Х-хромосома санының көбеюі туа біткен бұзылыстарға және
микроаномалияларға әкеледі. Мысалы, 49,ХХХХУ кариотипінде ... ... ... пренатальды гипотрофия, өсудің тежелуі, беттегі
аномалиялар (гипертелоризм, эпикант, ... ... т.б.), ... ... ... ... Жыныс органдары жетілмеген және өзгерген түрде болады,
Барлық ауруларда гипогонадизм және ... ... ... ... ... клеткалар байқалмайды [36].
Клайнфельтер синдромының классикалық формасы кездесетін ... ... ... ... ... ... 49%
жағдайда артық Х-хромосома әкеден, ал 51% ... ... ... ... ... ... ... тобын зерттегенде әке жасының
ұлғаюы әсер ... ... ... ... ... шешеден
келген жағдайында ана жасы одан да ... ... онда 1 ... ... ... ... Шығу тегіне байланысты қосымша Х-
хромосоманың клиникалық ешқандай ... жоқ ... ... ... ... У-хромосоманың полисомиясы
болып табылады. Соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... арасындағы синдромның жиілігі 0,75-1:1000
[38]. Бұл ... ... тән ... аурулардың 35% кездесетін
әртүрлі психологиялық бұзылыстар болып табылады. Әртүрлі психологиялық
ауытқушылықтар бар ... ... ... ... ... ... ... отырады. 30%-дан астам ... ... ... ... бұзылысы байқалады [39,40].
Кариотипі 47,Х клеткалық линиясы аурулардағы - ... ... ... және ... ... ... [4].
6аномалиялары еркектердегі репродуктивті функция бұзылыстарының себебі
болып табылады. Хромосомалық аномалияларды цитогенетикалық және молекулалы-
цитогенетикалық ... ... ... ... ... ... ... және жыныс клеткасындағы гоносомды аберрация
типтерінің және әртүрлі формадағы ... ... ... ... ... ... ... береді [3].
Жыныстық дамуы зақымдалған ... ... ... және ... цитогенетикалық тәсілдермен ... ... ... және ... ары ... ... мүмкіндік
береді. Ер адамдардағы жыныстық дамудың зақымдалуына себепті хромосомдық
аберрациялардың типтері 1-кестеде көрсетілген.
1.5 Клайнфельтер ... ... ... жылы ... ... баяндалған. Популяциялық жиілігі 1000
баланың ішінде біреуінде кездеседі. Клайнфельтер синдромы кезінде ... ... көп ... ... оогенез бен
спермотогенезде ажырамауымен ... 40% ... ... Х-хромосома
әкесі жағынан, ал басқа жағдайларда анасынан қалыптасады [41].
Аталған синдромның клиникалық көрінуі жасқа байланысты преубретантты
кезеңде анамниялар болмайды, ... жоқ, ... ... ... негізінде, немесе жыныс хроматинін зерттеуде қойылады. Пубертатты
кезеңде екіншілік ... ... баяу ... сонымен қатар
гинекомастиканың айқын көрінісі байқалады [42]. ... ... ... ... ... мүшесінің өлшемдері қалыпты, жұмыртқалары бірден кішірейген
(диаметрі 1,5 см) әсіресе микроорхидизм Клайнфельтер ... ... ... ... ... ... ... еркектік фенотиптерде байқалады. Синдромға
негізгі ерекшелік – аталық бездің дұрыс ... ... ... ... жетіспеушілігі аурудың клиникалық көрінуіне негіз
болады. Жыныстық жетілу кезеңінде байқалатын ... ... ... ... және ... ... ... гормональді
дисбаланс еркектің жыныстық және физикалық жағынан дұрыс дамымауына ... әйел ... тән ... ... ... ... синдромымен ауыратындарда әдетте бойының ұзындығы, дене
бітімінің евнухоидтылығы, қаңқа ... әйел ... ... ... денесіндегідей орналасуы, семіздікке бейімділік, кейде
гинекомастия, ... ... ... ... түктіліктің сиректігі
байқалады. Бетінде түктің ... аз ... ... жоқ.
Кесте 1
Ер адамдардағы жыныстық дамудың зақымдалуына ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |48,ХУУУ ... ... ... ... |
|8. |49,ХХХУУ ... ... ... ... ... ... қалыпты көлемде немесе аздап кіші, жұмсақ, пальпация
кезінде сперматозоидтарды анықтау мүмкін емес. ... ... ... ... әр ... дәрежедегі гиалиназосымен, каналшалардың
дегенерациясымен, генеративті элементтердің ... ... ... ... ... Әдебиетте балалары бар ... ... ... тек ... реттік бақылауы сипатталған.
Мұнда Лейдиг клеткаларының көптігі байқалады. 17 – кетостероидтардың зәрмен
бірге бөлінуі еркектер үшін ... ... ... тұр. ... ... ... зәрдегі гонадотропиндер титрінің жоғарлауы байқалады
[14,2,3,17].
Клайнфельтер синдромы жыныстық жетілу кезеңіне ... ... ... ... ... сол ... ... осыған тән көрінетін ... Бұл ... ... ... ... ... дәл сондай
жастағы балалардан аталық безінің гистологиялық ... ... ... ... ... еркектерде ауыз қуысының кілегейлі қабатының
ядросында жыныс хроматинінің денешіктері болады. ... ... ... ... екі Х – ... ... деген қорытынды
жасалған. Бұған қалыпты еркектермен салыстырғандағы емделушілердің
дальтонизм ... ... ... туралы болжам дәлел болды [45].
Қазіргі уақытта денелік клеткадағы және 46,ХХХУ конституциялы жыныс
хромосомасында жыныс хроматинінің екі ... бар ... ... ... Бұл индивидуумдар клиникалық жағынан ... ... ... ... дәрежеде санасының жетілмеуі байқалады. 49,ХХХХУ
индивидуумдар үшін сана ... ауыр ... және ... ... ... тән. ... ... өте кіші, жиі түспей тұрады; гистологтар жас
еркектерде жиі ұрық ... ... ... және ... ... формаларын немесе олардың кейде ... ... ... Ересек емделушілерде тубулярлы құрылымның
жоғалуы, бірден көрінетін фибриоз және герминативті ... ... ... ... ... ... ... және төменгі жақтың
ұлғаюы байқалады [14,36].
Клайнфельтер синдромының 49,ХХХХУ ... түрі он ... ... Оған имбецибельді дәрежедегі олигофрения диагнозы қойылған.
Сомарикалық статусты тексеру ... ... ... ... ... ... ... тістерің бұрыс
орналасуы, таңдайдың ... ... ... жуандаған және олардың
қозғалуы ... ... ... майысқан және қысқарған.
Рентгенограммада екі жақты проксимальді шынтақ ... ... ... ... Екі ... ... ... мүшесі дұрыс емес
формада, кіші ... ... ... ... ... ... аурулардың молекулалы–цитогенетикалық диагностикасы
Микрочиптер технологиясын пайдалана отырып, Клайнфельтер синдромымен
ауыратын аурулардың лимфобласты клеткаларында ... ... ... ... ... Қосымша Х-хромосома 129 гннің экспрессиясының
бағыттылуына алып келетіндігі көрсетілген. Экспрессия ... ... ПЦР ... ... 12 ... ... деңгейі арасында
корреляция көрсетілген және кейбір вербальді белсенділіктің мінездемесі,
мысалы жалпы вербалды белсенділік, сөйлеу экспессивтілігі, ... ... ... 129 ... ішінде 14-і Клайнфельтер синдромы бар ауру
еркектерде жоғары экспрестенеді.және кариотипі 46, ХХ ... ... Бұл ... ... ... ... өте тығыз
байланысқан [46].
Медицина ғылымының ... даму ... ... ... ... мен ... ... молекулалық деңгейдегі
мутациялық ауытқу мониторингінде біршама мүмкіндікке ие болып отыр. ... оның ... ... сай ...... ажырамас бөлігіне айналды. Биотехнологияның, ... мен адам ... ... ... ... жетілуінің
арқасында көптеген әдістердің шығуы молекулалық – ... ... ... ... ... зерттеулер хромосоманың
сандық және құрылымдық ауытқуларын анықтауда, бөлінбейтін клеткада берілген
аномалияларды пре- және постнатальді диагностикада анықтауда, ... ... ... ... ... ... негізгі биохимиялық
процестердің мониторингінде (транскрипциялар, т.б.), яғни ... ... ... синдромдарын анықтау мақсатында кеңінен қолданылады.
Көптеген молекулалы – цитогенетикалық әдістер диагностиканың ... ... ... ... in situ жағдайында нуклеин ... (бір ... ... қайталануы, белгіленуі және зерттелуінің
өзара әсері) [7].
Моногенді синдромдардың молекулалық – ... ... ... ... молекулалық–цитогенетикалық,
цитогенетикалық және цитохимиялық әдістердің әр түрлі ... ...... әдіс ... ... деңгейде қалай
анықтаса, хромосомалық деңгейде солай ... ... ...... ... ... негізгілері флюоресцентті
гибридтеу in situ ... in situ ... - ... ... ... (comparative genomic hybridization - CGH),
in situ жағдайында спецификалық праймерлер (олигонуклеотидтер) қолданылған
полимеразалық реакцияның көмегімен хромосомаларды белгілеу (primed in ... - PRINS), ...... байланыстардың флюоресцентті
гибридтелуі (peptide nucleic acid labeling - PNA) [4,7].
Молекулалық–цитогенетикалық диагностикда FISH әдісінің ... ... және ... ... ... ... спецификалық қайталануын анықтауға мүмкіндік береді. Бұл
комплекс хромосомалардың сандық аномалияларымен ... кең ... ... ... ... Шерешевский – Тернер, Клайнфельтер
синдромдары) ... ... ... ... ... ... ... кездесетін құрылымдық
хромосомалық қайта құрылуларда, мозаикалық ... ... ... құрылымдық хромосоманың күрделі қайта құрыуы мен
микроаберрацияларда методикалық ыңғайын табуда ... ... ... РНҚ ... ... ... да
қолданылады, сонымен қатар бұл әдіс ... ... ... ... ... ... қолданылуы мүмкін [7].
Хромосома тұтастығының бұзылуын (хромосома бөлігінің сынғыштығы ... және ... ... ... мүмкіндік
беретінін ескере отырып, FISH диагностикасы моногенді синдромдардың
патогензімен байланысты ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі типті ДНҚ зондтарын
пайдалануға ... ... ... оның жеке бөліктерін маркерлеуге
мүмкіндік туғызуына негізделеді. ДНҚ зондтарының метафазалық хромосомамен
немесе ... ... ... ... жиынтықтың
ерекшелікрері мен тіпті ескеруге тұрмайтын ... ... ... ... ... анықтай алмаған нәтижелерді
анықтауға мүмкіндік береді [4,5].
Клиникалық цитогентикада хромосомалық синдромдарына, ... ... ... мозаикалық формалы клеткасына нәтижелі ... үшін жиі ... ...... ДНҚ ... ... ... және азооспермиялы 6 ... ... ... ... ... талдай отырып, авторлар У-
хромосоманың (Уq11) ұзын ... ... ... ... ... ... гендік кешені бар деген болжамдар жасаған.
Бұл локусты азооспермия факторы (AZF) деп ... ... ... ... Уq11 ... ... ... [22].
AZF У-хромосом локусының делециялары бедеу 810 ер адамдарға ... ... ... және ... ... Уq микроделециялар ізденісі ЕАА/EMQN. Басқаруымен стандартқа
сай жүргізіледі. AZF ... ... ... ... ... ... ... макро және микроделециясы 61 (75℅) бедеу
ер адамнан анықталған азоспермия мен олигоспермия күрделі деңгейі кезінде
AZF ... ... 12,2 және 8,1℅ ... Уq микроделециялар жиілігі ер
адамдардағы мәліметтер сонымен қатар AZF делециясының әр ... ... ... ... басқа зерттеушілердің шығармашылықтарына
жалпы сай келеді. Дегенмен ... ... ... ондаған
спермотозойдтар AZF делецияларының барлық аймағы және AZF в+ ... ... ... рет ... Көп жағдайда цитогенетикалық
делециялар у-хромосоманың ұзын иығында ажырау нүктелері AZF a және AZF ... ... ... AZF в+ с микроделецияға проксималды
орналасатыны көрсетілген.Бұл Уq ... және ... ... ... ... білдіреді. У-хромосома делециясына
байланысты Х және Х/ХУ мозаицизм ... ... ... ... ... пікірталастар жүргізілуде [48].
Еркектерде гаметогенез процесін бақылайтын ген азооспермия ... ұзын ... ... ... ... ... AZF ... басқа клеткалардың барлығында болады, ол
тек Сертоли клеткаларында ғана активті [22,50]. 1996 жылы ... ... осы ... ... емес ... ... ... функцияны бұзатын микроделециялар Уq11 әртүрлі
үш ... ... AZF ... ... ... суббөліктердің
бірі q11 дистальды бөлігінде орналасқан, ... және ... ... проксимальды карталанған. Осы ... бар ... AZF ... бір ... жоғалуына
тәуелді әртүрлі стадияларда сперматогенездің бұзылысы байқалған. Бұзылыстың
себебі ауыр дәрежедегі азооспермия және олигозооспермия болып ... осы ... AZFa, AZFb және AZFc деп ... ... ... ролі әлі ... [22].
Адамның У-хромосомасында жыныстық дифференциалануды, аталық бездің
қалыптасуын және сперматогенез ... ... ... ... Осы ... ... бұзылысы немесе жоғалуы жыныс жүйесі
дамуының бұзылысына әкеледі /18,53,54].
Хромосомаларды дифференциалды ретте бояу ... ... ... ... У-
хромосомадағы құрылымдық бұзылыстарды анықтау мүмкін емес ... ... ... У-хромосома ұзындығының полиморфизмі У-хромосомада
анықталған бұзылыстарға фенотиптік ... ... ... ... ... 45,Х ... линияларына сәйкес кездесіп отырды
[55].
2 ЭКСПЕРИМЕНТТІК БӨЛІМ
2.1 ... мен ... ... ... 1-18 ... ... ер ... қойылған
диагнозды дәлелдеу мақсатында Алматы қалалық адам ұрпағын ... ... ... зертханасына жіберілген 32 қыз
балаларға цитогенетикалық зерттеу жүргізілді.
2.1.1 Қан клеткаларын өсірудің жартылай ... in ... ... аз ғана ... ... Пенициллин флаконына
перифериялық қан тамырынан алынған 0,5 мл қанды құяды және 2 мл ... ... 0,5 мл ірі қара ... ... АВ ... ... адамнан
алынған сарысуды, және 0,1 мл (Digfo M немесе Wellcome) немесе 0,1 ... Р) ... ... ... +370С ... 72-96 ... өсіреді [56].
2.1.2 Хромосомалық препараттарды дайындау
Қан өсіндісінің клеткаларын жинақтау үшін in vitro – да ... 1,5-2 ... ... ... сатысында колхицин ерітіндісін (0,3-
0,5 мкг/мл) қосады. Клеткалардың қажетті өсу уақыты ... ... ... ... ... алады. Тұнбаны алдын-ала +370С
температураға дейін 0,75 М КСІ ... ... ... 8-12 ... ұстайды. Клетка фиксациясын метанол–сірке ... ... 3 рет ... ... 5 ... ... ... фиксацияның 10 минут, ары қарай 15-20 минуттан ... ... ... ... ... ... заттық шыныға
тамшылатып түсіреді. Хромосомалық препараттарды ауада кептіреді ... ... бояу ... ... ... ... аурудың күйіне
байланысты таңдалады. Хромосомалық синдромдардың ... ... ... нақты клиникалық ... ... ... ... G- немесе Q-әдістерін қолдану жеткілікті.
Көбінесе препараттарды 20-250 С бөлме температурасында 0,025 % трипсин
ерітіндісіне салады, (70%, 96%, 100%) этил ... ... ... соң ... ... ... ... бойынша дайындалған
азур-эозин ерітіндісімен ... ... бояу ... ... және ... байланысты. Біз келесі модификацияны
қолдандық:
Фосфатты буфердегі (рН-6,8) азур-эозин ерітіндісінің ... 10 мл – ... мл 0,25% ... ... құяды. Дайын хромосомалық
препараттарды жарық микроскоп арқылы зерттейді [58].
2.1.4 Хромосомалық жиынтықты талдау принциптері
46 хромосомадан тұратын адам ... ... ... байланысты үш типті хромосомалар түрін ажыратады:
1. Метацентрлік — центромера хромосоманың орталық бөлігінде ... екі иығы да ... ... — центромера хромосоманың шетіне таман орналасады,
сол себепті хромосомалардың ... ... ... ... мен мөлшеріне байланысты ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | |
| ... | ... |1,2,3 |1 мен 3 ... 2 - ірі ... (11) |4,5 |ірі ... ... (III) |6-12 ... субметацентрлі ... |13-15 ... ... ... |16-18 ... ... ... |19-20 |ең кіші ... ... |21-22 |ең кіші ... ... (III|23 ... ... ... тән) | | ... |23 ... ... |
3. ...... ... ... орналасқан. Бір иығы
өте қысқа, ал ... ... ... ... ажырату қиынға
түседі. Цитогенетиктар хромосомалардың ... ... ... 1960 ж. Денвер (АҚШ) қаласында өткен конференцияда
центромераның орналасуы мен ... ... ... ... Патау сол жылы бұл классификацияны толықтырып
хромосомаларды 7 топқа бөлді. Бұл классификацияға ... ... А ... 2 және 3-ші суб- және ... ... ... ... В тобына
-4-5 ірі субметацентрлік топтар жатады.. Үшінші С ... ... (6-12) ... ... және 6 мен 7 ... ... ... ... Д ... ... ... жатады (13, 14 және 15 жұптар) Е ... кіші ... ... (16, 17 және 18 ... ... ... кіші ... (19 және 20 жұптар), ал G ... — ең ... ... ... (21 және 22 ... ... ... акроцентрлік Y-хромосома (4.кесте).
Метафазалық талдауды ... ... ... ... екі жолы бар: ... ... микроскоп арқылы бағалау
және компьютерлік бағдарламасы микроскоппен талдау.
Метафазалық клеткаларды талдау ... ... ... ... ... ... ... есептеу керек;
- хромосомалар бір-бірінен алшақ орналасуы керек;
- Х-хромосоманы және У-хромосоманы анықтау керек;;
- микроскоптың көру ... ... ... ... ... ... алынған метафазалық клеткалар шамамен дөңгелек пішінді болу
керек;
- ... ... және ... бойынша бөлу керек – А - 1,2,3;
В 5,6; D – ... E – ... F – 19,20; G – 21,22; C ... ең ... 15 ... ... ... керек;
- хромосомаларды жұптарға бөлгенде құрылымдық өзгерістер бар ма, жоқ
па ... ... ... ... талдау арқылы нәтиже қою керек.
Сонымен бірге, хромосомалардың ұзындығының жалпы ... ... ... анық ... ... олар ... түрінде болмауы керек;
хромосомалардың екі хромотидке бөлінуі және олар бір-бірінен бөлек ... Егер де ... бір ... ... ... ... онда бұл
метафазалық клетка талдауға жарамсыз болады.
Хромосомаларды талдауда келесі көрсеткіштерді анықтайды: ... ... ... ... ... ... ... аберрацияларын.
Талдаудың маңызды жағдайының бірі болып, талдауға қажетті клетка ... алу ... Ол әр ... ... ... әрі ... ... Әр уақытта, сандық аномалияларды анықтағанда мозаикалылық
құбылыстарын (негізінен, жыныстық хромосомалар ... ... ... ... және ... ... ескеру керек.
Клинико-цитогенетикалық зерттеулерді жүргізгенде, математико-
статистикалық есептердің нәтижесі бойынша, кем ... 29 ... ... ... тиіс және оның үш бөлігінің ... ... [59]. ... жолмен, қандай да болсын 10%-дық жиілікпен кездесетін
клеткалық ... ... ... ... туады. Егер алынған
29 клеткадан ауытқулар табылмаса онда, анализді аяқтауға ... ... ... ... ... суретке түсіріп, оларды жаю арқылы
кариотиптеу ұсынылады. ... ... ... ... кездескен
жағдайда да, клеткалардың осындай көлемі жеткілікті. Осы 29 ... ... ... ... және құрылымдық аномалиялардың болуы
мозаикалылықтың болуын ... Ары ... ... жолы, кариотип
өзгерістерінің сипатын және ... ... ... ... ... алынатын қосымша клеткалар санын ... ... 4 ... [60].
Материалдардың дәлел талдаулары көрсеткендей, құрылымдық өзгерістерде
аутосомалық мозаицизм сирек ... ... ... ... ... ... ... 3
Қосымша клеткалар санын анықтайтын ереже [60]
|Зерттелген ... бар ... ... ... саны ... саны | ... |0 ... ... ... ... |3 ... ... |1,2 ... ... 44-ке ... ... |1 ... ... ... ... |4-5 ... ... |2,3 ... ... 57-ге ... көбейту|
|57 |2 ... ... ... ... |5-6 ... ... |3,4 ... ... 70-ке ... көбейту |
|... |... |... ... ... ... 10-15 ... ... және 3-
4 клеткалардың кариотипін құрастыру жеткілікті.
Кариотиптерді құрастыру арқылы ... ... ... жиынтығының
микроскоп арқылы фотосуретке ... ... ... Бұл жағдайда
компьютерлік бағдарлама қолданылыды. Компьютерлік ... ... ... мөлшеріне, пішініне, сегментациялық суретіне
қарай дәл қандай да болсын хромосомалық ... ... ... ... ... ... ... аномалиялары бар хромосомаларды тану
әлдеқайда жеңіл болады.
3 НӘТИЖЕЛЕР МЕН ТАЛҚЫЛАУЛАР
Хромосомалық патологияның бар ... көз ... ... ... Адам ұрпағын өрбіту орталығының медико-генетикалық ... 27 ер ... ... ... ... ... ... ер балалардың қан клеткалары, яғни лимфоциттер болды.
Цитогенетикалық талдауда әр ... 15-20 ... ... ... (Axіoskop 40, Zeіss, Germany) арқылы талдауға алынды.
Ер баланың қалыпты метафазалық клеткасы және ... 1 ... ... ... ... және ... 2 ... Ер балалардың жыныстық дамуының бұзылуындағы метафазалық клеткаларын
талдау
Қазіргі уақытта жыныстық ... ... ... цитогенетикалық
зерттеулер жүргізілуде. Жыныстық дамудың бұзылуын байқататын ... ... ... белгілер бар: жыныстық дамудың тежелуі,
аспермия, гипогонадизм, ... ... ... ... ... анық ... қоя алмауы мүмкін. Осы себепте оларға
цитогенетикалық зерттеулер ... ... ... ... ... 27 ер ... 2-не ... синдромы, 1-не гипогонадизм және 6-на ... ... ... ... ... ... 6 ер баланың жыныстық
дамуының зақымдалуына хромосомалық абберациялардың себебі ... ... ... ... ... Цитогенетикалық
зерттеу нәтижелері 4-ші кестеде көрсетілген.
Гипогонадизм екіншілік жыныс белгілерінің дамымауына әкеледі,
аурулардың дене ... ... ... ... ... ... ... азооспермия, олигоспермия байқалады. Бул ауру көбінесе ... ... ... ... ... ... қызметтерінің бұзылысына
байланысты. Гипогонодизм диагнозы қойылған ер баланың кариотипі қалыпты
болды - 46,ХУ.
Жыныстық дамудың тежелуі бар 6 ер ... ... ... ... Ер баланың қалыпты метафазалық клеткасы (а) және кариотипі - 46,
ХУ(б)
2-сурет. Клайнфельтер синдромының метафазалық клеткасы (а) және кариотипі -
47,ХХУ ... ... ... ... ер балалардың кариотиптері
|№ |Қойылган диагноз |Кариотип ... саны |
|1 ... ... ... |1 |
| | |46,ХУ |1 |
|2 ... |46,ХУ |1 |
|3 ... ... тежелуі |46,ХУ |6 |
|4 ... ... |46,ХУ |18 |
|5 ... | | ... ... ер ... ... ... хромосомалық өзгерістер
айқындалған жоқ, кариотиптер қалыпты болды – 46,ХУ.
Цитогенетикалық зерттеу барысында Клайнфельтер синдромының клиникалық
белгісімен тексерілуге ... 2 ер ... ... жыныс хромосомасы
бойынша полисомия анықталды, бұл баланың кариотипі ... - ... ... ... ... болды. Ал екінші ер баланың кариотипі
қалыпты ... - 46,ХУ. Осы ... ... ... алып ... ... ... зерттеу міндетті диагностикалық шара
болып табылады деп тұжырымдауға болады.
Аспермия диагнозы қойылған ер бала (18 ... ... ... жыныс клеткаларының болмауына байланысты цитогенетикалық
тексерілуге келді. Аспермия ... ... ... ... ... ал бұл өз ... ... клеткаларының қалыптасуын тежейді
(ұрығында аталық жыныс клеткалары жоқ болады). Аспермия ... ... ... табылады.
Гермафродитизм — одновременное или последовательное наличие мужских и
женских ... ... и ... ... у ... - это ... развития, при которой при рождении одно или
оба яичка отсутствуют в мошонке.
Гермафродитизм, гипогонадизм және крипторхизм ... ... ... ... қалыпты болды - 46,ХУ.
3.2 Ретроспективті талдау
Әрбір адам ... ... ... ... ... ... ... клеткаларда хромосомалық аномалиялар (иондық
радиациялар, химиялық мутагендер, ... ... ... ... ... немесе ұрық дамуының ерте сатысында хромосомалық және геномдық
мутацияның пайда болуының нақты себебі осы ... ... ... ... ажырамау себептерін көптеген гипотезалардан (мезгілдік, әкесі
мен анасының жасы, ұрықтанудың кешігуі, туудың тәртібі, ... ... зиян ... ... емес және ... ... әйел адамның вирустық аурулары) тексерілді. Көптеген
жағдайларда, бұл ... ... ... ... генетикалық бейім
екендігі анық. Әкесі мен анасының жастық факторы белгілі орынды ... бұл ... ... анық ... ... Клайнфельтер синдромының жылдан жылға сандық
ауытқулары қарастырылды. 2006 және 2011 ... ... ... Адам ... ... орталығының медико-генетикалық
лабораториясында анықталынған Клайнфельтер ... ... ... үшін ... ... жүргізілді. Бұл үшін аурулардың ауру
тарих ... ... ... ... талдау нәтижелері 2
кестеде және 3 суретте көрсетілген.
Кесте 5
Клайнфельтер синдромы диагнозы қойылған және ... ... ... ... саны
|Жыл |Ауру ... саны |
| ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... |1 |2 ... |- |2 ... |- |3 ... |- |2 ... |- |2 ... | |- ... Клайнфельтер синдромы диагнозы қойылған ер баланың кариотипі
фенотипке сәйкес ... – 47, ХХУ. ... жж. ... ... ... балаларға қойылған жоқ. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... басқа диагноздар қойылған
ер балаларда Клайнфельтер синдромы дәлелденді.
Сонымен, жыныстық даму ... ... ... ... ... шара ... табылады.
3-сурет. Клайнфельтер синдромының 6 жылғы
динамикасы
Осы жылдары ... ... ... ... ... ... сандық теңселуі болған жоқ (3 сурет). Алынған нәтижеге
негізделіп ... ... ... ... ... кездейсоқ
факторлармен байланысты деп айтуға болады.
Қазіргі кезде барлық жүкті әйелдерге пренатальді диагностика жасау,
адам ... ... ... синдромымен және басқа хромосомалық
аурумен дүниеге келетін балалар санын азайту, мемлекеттік ... ... ... меңгеру, хромосомалық ауруды
зерттеулер нәтижесінің дұрыс шығуына кепіл болады, сол арқылы ... ... ... ... ... синдромы диагнозы қойылған екі ер баланың біреуінде Х-
полисомия анықталды, кариотип – ... ... ер ... кариотипі қалыпты
болды – 46,ХУ.
2. 2006 және 2011 жылдар аралығында ... ... ... сандық деңгейі бірқалыпты болды.
3. Клайнфельтр синдромын дәлелдеуде цитогенетикалық зерттеу міндетті
диагностикалық шара болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.
1. ... Е.К. ... ... – М.: ... - ... ... ... Н.П., Захаров А.Ф., Иванов В.И. Медецинская генетика. – ... - 1984. -368 ... ... Н.П. ... ... – М.: ... - 2002. -488 ... Ворсанова С.Г., Юров Ю.Б., Чернышев В.Н. Медецинская цитогенетика.-
М.: МедПрактика, - 2006.- 300 с.
5. Iourov I.Y., Vorsanova S.G., Yurov Y.B. ... ... ... neuronal cells: known facts and ... Int Rev Cytol. – 2006. – V.249. - ... Gersen S.L., Keagle M.B. The principals of clinical cytogenetics.
Second edition. Totowa NJ, USA. - 2005. – ... ... С.Г., Юров И.Ю., ... И.В., Юров ... в диагностике хромосомных и генных болезней у детей. Рос
вестн ... и ... – 2006. - №6. – С. ... ... J., Gіcguel C., Robert M., Le Bous Phenotypіc and
varіabіlіty іn ... wіth Turner ... Clіn. Genet. ... - V. 54. - ... Л.Ф. ... ... ... дифференцировки пола, развития половых
клеток и ... ... ... человека. Проблемы репродукции,
-1996. - №2. - С.62-70.
10. Гильберт С. ... ... Изд. ... Т.3. -1995. - 233-245 ... ... Г.И, ... С.Ю, Курило Л.Ф, Шилейко Л.В, Юров Ю.Б,
Ворсанова С.Г, Шаронин В.О, ... А.П. ... ... - N 2-C. ... ... Е.А., Касаткина Э.П. Новое в дифференциальной диагностике
гермафродитизма // Тер. Архив. Т.52. - 1980. - № 7. - ... Conte F.A., Grumbach M.M. ... ... ... ... of anomalіes of sex. Endokrіnology / Ed. Degroot L. J. ... - V.3. - ... Jones H. W., Scott W.W. ... Genіtal anomalіes and related
endokrіne desoders. Baltіmor: Wіllіams and Wіlkіns Co., - 1971.
15. Основы цитогенетики человека. ... ... М., -1969. - 544 ... Hassold T., Chen N., Funkhouser J. еt al. Cytogenetіk studu of 1000
spontaneous abortіon. Ann. Hum. Genet. - 1980. –V.44. - ... ... Ф., ... А. ... ... Т.1, - М., 1989.
18. Ворсанова С.Г. Хромосомные аномалии у детей с ... и ... пар с ... ... анамнезом по
данным молекулярно-цитогенетических исследований: Автореф. дисс. док.
биол. наук. Киев. -1991. - 52 c.
19. Vorsanova S.G., Yurov Y.B., ... І.V. et al. ... of ... anomalіes іn genetіc counselіng. Cesko-
Slovatska pedіatrіe. – 1997. – V.7. – P. ... ... Л.Ф. ... ... ... ... ... Сб. Сексология и андрология. – Киев, -1996. - 28-46 c.
21. Affara N., Bіshop C., Brown W. et al. Report of the ... on Y ... ... ... Cell Genet. -1996. ... Р. ... Vogt P.H., Edenmann A., Kіrsch S. EtAal. Human Y ... factors (AZF) mapped to dіfferent subregіons іn Yq11. ... Genet -1996. – V.7. – P. ... Ford C.E., Hamerton J.L. The ... of man. Nature -1956. ... Tіepolo L., Zuffardі O. Localіzatіon of factors ... іn the ... portіon of human Y ... arm. Hum Genet -1976. –V.34. – ... ... O., Kіlіan K. et al. Rapіd ... of the Y chromosome іn
іdіopathіs sterіle men, dіagnosіs іn AZF, a genetіc Y- ... durіng ... ... -1994. – V. 26. – P. ... ... of two supernumerary marker chromosomes in a ... signs of ... ... mild facial ... and severe
speech delay. Weimer Jorg, Metzke-Heidemann Simone,Plendl Hansjorg,
Caliebe Almuth, Grunewald Regina, Ounap Katrin, Tammur Pille, ... Bartsch Oliver, Siebert Reiner, Arnold Norbert. Amer. J. ... A. -2006. 140, -№5. - C. 488-495. ... ... А.Д., ... Г.И., Лир Т. ... методы
молекулярной цитогенетики в изучении маркерных хромосом // Медицинская
генетика. -2008. -№3. – ... Liehr T., Weise A. ... of small ... marker chromosomes
in prenatal, newborn, developmentally retarded and ... // ... journal of ... ... - 2007. ... - ... ... Т.А. Оптимизация диагностики хромосомных аномалий человека:
Автореф. ... на ... ... ... ... -Новосибирск. -2004.
24 с.
30. Рубцов Н.Б. Методы работы с хромосомами млекопитающих: учеб.пособие.
–Новосибирск: Новосиб. гос. ун-т, 2006. - ... ... Н.В., ... Е.В., ... И.Ю., и др. ... исследование маркерных хромосом у двух пациентов с
нарушением ... ... ... ... -2009. №2.
C.37-43.
32. Keller Kory, Wіllіams Charles, Scagle Brent // Amer. І. Med. Genet.
-2001.-V. 3. - ... ... С.А. ... ... и развитие человека / С.А.
Назаренко, Ю.С. ... ... ... Yurov Y.B., ... І.V., ... S.G. et al. Hіgh resolutіon
multіcolor ... іn sіty ... usіng cyanіne ... dyes: ultra rapіd ... ... by dіrectly-labeled
alphіod DNA probes. Hum Genet -1996. - V.97. - P.390 – 398.
35. Шеклаков Н.Д., ... В.М. ... ... покровов и
слизистых при синдроме Клайнфельтера. Вестник ... ... -1974. - №8. - ... ... В.И. ... частоты синдрома Клайнфельтера ... ... ... ... ... на ... ... кандидата мединских наук. Краснодар, -1972, - 25 c.
37. Hunderfold D.A. Leukocytes cultured from small іnocuba of whole ... the ... of ... ... by ... ... ... techn., -1965. - V.40. - P.333-338.
38. Ворсанова С.Г., Юров Ю.Б. ... ... пре- ... ... ... патологии. Вестн РАМН -1999. -
№11. - С.12-15
39. Rothfels K.H., ... L. An ... ... for ... іn mammalіan ceііs grown іn vіtro- Staіn Technol., -1958.
- V.33. - P.73-77.
40. Seabrіngt M.A. Rapіd bandіng ... human ... ... - V. 2. - P. ... ... В.П. Общая и медецинская генетика / В.П. Щипков, Г.Н.
Кривошапкина.-М. Academia, - ... ... Г.И. ... ... / Г.И. ... ... - ... Ворсанова С.Г. Хромосомные синдромы и аномалии. Классификация и
номенклатура / С.Г Ворсанова, Ю.Б. ... В.Н. ... ... Издательство Ростовского университета, - 1999.
44. Fryns J.P., ... A., Kubіen E., van den Berghe H. XYY ... other Y ... ... Mental status and ... Genet Counsel - 1995. - V.6-3. – ... ... Г.И. Тератология человека. М.: Медицина, - 1979. – 440 ... ... of X-linked gene ... in Klinrfelter s syndrome and
association with verbal cognition. Vawter Marquis P6 Harvey Philip D6
DeLisi Lynn E7 Ame.. J.Med.Genet. B. - 2007. 144, -№6. C. ... ... В.С., ... Т.В. Цитогенетика эмбрионального развития
человека.-СПб.: Изд-во Н-Л., -2007.-640с.
48. Черных В.Б, Чухрова А.Л, Бескоровайная Т.С, Гришина Е.М, ... ... Л.В, ... П.А, ... А.С, ... Г.В, ... Генетика. -2006. -42, -№8. c. 1130-1136. Рус. Рез. Англ.
49. Hunderfold D.A. Leukocytes cultured from small іnocuba of whole ... the ... of ... ... by ... wіth
hypotonіc KCL7-staіn techn., -1965. - V.40. - P. c.333-338.
50. Kucherіa K., Mc Elreavey K., Fellous M. The present status of ... of sex ... ... Cell Genet 1997. ... – P.113- ... Mіcіc M., Nіkols J., Mіcіc S., Dіclіk V. Y ... anomalіes and
male fertіlіty. Hellenіc Assocatіon of medіcal and ... ... 1 st Balkan meetіng on human ... Greece, -1994. –
P.91.
52. McElreavey K.D., Vіlaіn E., Abbas N. et al. A ... ... for ... sex ... SRY represses a negatіve
regulator of male development. Proc Natl Acad Scі USA, -1993. - ... P.3368 ... Petіt C., ... J., Rouyer F. Et al. ... of ... ... and ... mappіng usіng sex chromosomes rearrangements from
human X-Y іnterchange sex ... ... -1990. – V.6. ... ... Lіn C.C., Meyne J., Sasі R. Et al. ... the orіgіn and the
structural aberratіon of small marker ... іn two cases ... by use of ... DNA probes. Am J ... -1990. – V.37. – P.71 – ... Ворсанова С.Г., Юров Ю.Б. Молекулярно цитогенетическая пре- ... ... ... ... ... РАМН ... - c.12-15
56.Кулешов Н. П. Частота возникновения и судьба хромосомных
аномалий в популяции человека. Доктор. Диссертация, М., -1979.c.
24
57.Кулешов Н. П., ... И. В. ... ... ... ... М., ИМГ АМН ... -1984. c.25-27
58. Новые методы анализа хромосом. В кн.:"Итоги науки и техники:
Генетика человека." А.Ф.Захаров. М., ВИНИТИ, 1973.
59. Іon R., Telvі L., ... J. Et al. Y ... ... ... and dіsmorphіa. European socіety of human genetіcs. 26th annual
meetіng. Parіs, France, -1994. - P.171.
60. Klezkowska A., Fryns J., van den Berhe X – ... polysomy ... the Leuven ... ... Hum Genet -1988. – V.80. ......

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыр металдардың шымкент қаласының территориясында33 бет
Жыныстық дамуындың бұзылуына байланысты қыз баланың кариотипін зерттеу28 бет
Асыранды балаларда жиі кездесетін генетикалық ауралар және олардың диагностикасы5 бет
Биогеоценотикалық зерттеу арқылы эндемиялық ауруларды анықтау4 бет
Биогеоценотикалық зерттеу арқылы эндемиялық ауруларды анықтау туралы ақпарат7 бет
Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуы (несеп қышқылды диатез ,құстар подограсы,төлдің несеп қышқылды инфарктісі)4 бет
Топографиялық түсіріс6 бет
"Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары."3 бет
Ішкі секреция бездері. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбилеу6 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық – гигиеналық және жыныстық тәрбиелеу12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь