Қазақстандағы шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдаудың әрекет етуші жүйесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ШАҒЫН ЖӘНЕ ОРТА БИЗНЕСТІ МЕМЛЕКЕТТІК ҚОЛДАУДЫҢ ӘРЕКЕТ ЕТУШІ ЖҮЙЕСІ ... ... ... .. 8
1.1 Шағын және орта кәсіпкерлік түсінігі және оның нарықтық экономикадағы рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.2 Қазақстанның шағын және орта бизнесті қолдау жүйесі және оның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 14
1.3 Қазақстандағы шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдаудың мақсатты кешенді бағдарламасына классификацилық сипаттама ... ... .. 17

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН ЖӘНЕ ОРТА БИЗНЕСТІ МЕМЛЕКЕТТІК ҚОЛДАУДЫҢ МЕХАНИЗМДЕРІНЕ ТАЛДАУ: ДАМУЫ МЕН НЕГІЗГІ ПРОБЛЕМАЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... 25
2.1 Шағын және орта бизнесті қолдаудың шетелдік тәжірибелері және олардың Қазақстан жағдайында қолданылу деңгейін бағалау ... ... ... ... 25
2.2 Қазақстан Республикасындағы соңғы жылдардағы шағын және орта кәсіпкерліктің даму динамикасын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 40
2.3 Қазақстандағы шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдау механизмдерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45

3. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ШАҒЫН ЖӘНЕ ОРТА БИЗНЕСТІ МЕМЛЕКЕТТІК ҚОЛДАУ МЕХАНИЗМДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 48
3.1 Шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдаудың негізгі тетіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
3.2 Қазақстан Республикасындағы шағын және орта бизнесті қолдаудағы мемлекеттің негізгі бағдарламалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64
3.3 Қазақстандағы шағын және орта бизнесті қолдау механизмдерін жетілдіру бойынша ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 77

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 87

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 89
«Қазақстан Республикасындағы шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдау механизмдері» атты дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі Қазақстандағы шағын және орта бизнесті дамыту жолдарының маңыздылығымен негізделеді.
Шағын және орта бизнесті қолдау мәселелері нарықтық экономикада ерекше маңыздылықты иеленеді. Бұл жағдай Қазақстан Республикасына да қатысты, себебі шағын және орта бизнесті дамыту елдің қазіргі уақыттағы әлеуметтік-экономикалық дамуымен байланысты бірқатар мәселелерді шешуі мүмкін.
Осы мәселеге мемлекеттің ерекше көңіл аударуы қоғам үшін экономикалық, саяси және әлеуметтік оң нәтижелерге қол жеткізуге ұмтылуымен түсіндіріледі.
Саяси нәтижелер шағын және орта бизнестің қоғам тұрақтылығының негізі – орта класты қалыптастырушы көз болып табылуынан көрінеді.
Әлеуметтік – шағын және орта бизнес халықтың жұмыспен қамтылуы және кедейшілік мәселелерін шешуге ықпал етеді. Сондай-ақ еңбек қызметіне ірі кәсіпорындар белгілі – бір шектеу қоятын халықтың жекелеген топтарын (үй жұмысымен айналысушылар, зейнеткерлер, мүгедектер, оқып жатқан адамдар) тартады.
Экономикалық нәтижелер келесі жағдайлардан көрініс табады; Шағын және орта бизнес:
- бәсекелес ортаны қалыптастырады;
- нарықты отандық тауарлар және қызмет көрсетулермен толтыруға ықпал етеді;
-ірі бизнес үшін кадрлар мен капитал ресурсының көзі болатын «қоректену ортасы» болып табылады;
- республиканың шағын қалаларының сақталуы мен дамуына әсер етеді;
- арендаға алу немесе сатып алу арқылы төмен рентабельді және тоқыраудағы кәсіпорындардан мемлекетті босатады.
Сондықтан мемлекеттік басқару органдарына экономиканың осы секторын қолдау қызметімен байланысты барлық сұрақтарды өз қолдарына алуы қажет. Бұған жаңа шағын және орта бизнесті құруда қолдау және көмектесумен оның дамуын ынталандыру жатқызылады.
Қоғам мен экономикадағы белсенді трансформациялану процесі жағдайында, шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдау тәжірибесі, оның құқықтық және институционалдық-құралдық жүйесі ілгерілеушілік сипатты иеленеді.
1. «Жас зерттеуші» газеті, 2008 жыл, № 3, 4, 29 – 40 беттер
2.ҚР Азаматтық кодексі (Жалпы және Ерекше бөлімдер). Алматы: ЮРИСТ, 2005ж.
3. Қинашева Ж. Қазақстан экономикасын қалыптастырудағы шағын кәсіпкерліктің ролі.//Ақиқат-2002ж.№2.
4. Ашонұлы Қ. Шағын кәсіп және нарық.//Қазақ әдебиеті-2005ж.
5. Бейсенғазиев М.Б. Кәсіпкерлік негіздері. 2006ж, Орал.
6. Исабеков Б. Қазақстанда кәсіпкерлікті қалыптастыру жүйесі және оның даму перспективалары.//Қазақстан жоғарғы мектебі-2003ж.
7. «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 19 маусымдағы Заңы
8. “Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 6-том.
9. Үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының 2010 - 2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы
10“Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 6-том.
11 Бейсенғазиев М.Б. Кәсіпкерлік негіздері. 2006ж, Орал.
12. www.goverment.kz (Қазақстан Республикасы Үкіметінің сайты)
13“Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 9-том.138-143-беттер.
14 Ломакин В.К. Мировая экономика. 2004ж, Москва: Финансы.
15 Мадяирова Д.М., Қалдыбаева А.Е. Халықаралық экономикалық қатынастар. 2004ж, Алматы.
16. www.stat.kz (Қазақстан Республикасы статистика агенттігі)
17www.goverment.kz (Қазақстан Республикасы Үкіметінің сайты)
18«Саясат»журналы, 2011 жыл, №4, 43 бет.
19 Жеке кәсіпкерлік туралы (2008.05.07. берілген өзгерістер мен толықтыруларымен) Заңы
20 Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы. 2007ж, Алматы.
21www.stat.kz (Қазақстан Республикасы статистика агенттігі)
22“Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 9-том.238бет
23www.nationalbank.kz (Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі)
24 Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы. 2007ж, Алматы.
25“БИЗНЕСТІҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020” бағдарламасы
26 Елбасының 2007 жылғы халыққа арналған жолдауы
27www.salyk.kz (Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Салық комитеті)
28 Жеке кәсіпкерлік туралы (2008.05.07. берілген өзгерістер мен толықтыруларымен) Заңы
29«Шаруа қожалығы туралы» Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 31 наурызындағы Заңы;
30«Айқын» газеті, 2010 жылғы 5 қараша (№ 139) – 6 бет.
31“БИЗНЕСТІҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020” бағдарламасы
32«Бизнес Кеңесші» Бағдарлама
33«Даму - Аймақтар ІІ» бағдарламасы
34 Елбасының 2011 жылғы халыққа арналған жолдауы
35«Саясат»журналы, 2011 жыл, №4, 45 бет
36«Алматы ақшамы» газеті, 2010 жылғы 9 қараша (№ 129) – 7 бет.
37“Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 9- том.245бет.
38 Ақ сөйле - 13.07.10. Айқын газеті Е. Иманқұлов
39 «Жас Алаш»,2007ж. №6, 5 бет
        
        |МАЗМҰНЫ                                                             |     ...    ...                      |     ... ... және орта ...  ... қолдаудың әрекет|8    |
|етуші жүйесі.............. | ... ... және орта ... түсінігі және оның нарықтық |8 ... | ... ... | ... ... ... және орта бизнесті қолдау жүйесі және оның |14 |
|құрылымы............................................................| ... | ... ... ... және орта ... ... ... |17 |
|мақсатты кешенді бағдарламасына классификацилық | ... | |
| |25 ... ... ... және орта ... МЕМЛЕКЕТТІК | |
|ҚОЛДАУдың механизмдеріне талдау: ДАМУЫ МЕН НЕГІЗГІ | ... | ... және орта ... ... ... ... және |25 ... Қазақстан жағдайында қолданылу деңгейін | ... | ... ... ... соңғы жылдардағы шағын және орта |40 |
|кәсіпкерліктің даму динамикасын | ... | ... ... және орта ... ... ... |45 ... | ... ... | |
| |48 ... ... және орта ... МЕМЛЕКЕТТІК ҚОЛДАУ | ... ... | ... ... және орта бизнесті мемлекеттік қолдаудың негізгі |48 ... ... | ... ... Республикасындағы шағын және орта бизнесті қолдаудағы|64 |
|мемлекеттің негізгі | ... | ... ... ... және орта ... ... механизмдерін |77 ... ... | ... |
|.......... | |
| |87 ... ... | |
| |89 ... ӘДЕБИЕТТЕР тізімі | ... ... ... және орта ... ... ... атты ... жұмыс тақырыбының ... ... және орта ... ... ... ... және орта бизнесті қолдау мәселелері нарықтық экономикада ерекше
маңыздылықты иеленеді. Бұл ... ... ... да ... ... және орта ... дамыту елдің қазіргі уақыттағы әлеуметтік-
экономикалық дамуымен байланысты бірқатар мәселелерді шешуі мүмкін.
Осы мәселеге мемлекеттің ерекше ... ... ... үшін ... және әлеуметтік оң нәтижелерге қол жеткізуге ... ... ... және орта бизнестің қоғам тұрақтылығының негізі –
орта класты қалыптастырушы көз ... ... ...... және орта бизнес халықтың жұмыспен қамтылуы және
кедейшілік мәселелерін шешуге ықпал етеді. Сондай-ақ еңбек ... ... ... – бір шектеу қоятын халықтың жекелеген топтарын ... ... ... ... оқып ... ... нәтижелер келесі жағдайлардан көрініс табады; Шағын және
орта бизнес:
- бәсекелес ортаны қалыптастырады;
- нарықты отандық тауарлар және қызмет көрсетулермен ... ... ... үшін ... мен ... ... көзі болатын «қоректену
ортасы» болып табылады;
- республиканың шағын қалаларының сақталуы мен дамуына әсер етеді;
- арендаға алу немесе ... алу ... ... ... ... ... мемлекетті босатады.
Сондықтан мемлекеттік басқару органдарына экономиканың осы секторын
қолдау қызметімен байланысты барлық сұрақтарды өз ... алуы ... жаңа ... және орта бизнесті құруда қолдау және көмектесумен ... ... ... мен ... белсенді трансформациялану процесі жағдайында,
шағын және орта ... ... ... тәжірибесі, оның құқықтық және
институционалдық-құралдық жүйесі ілгерілеушілік сипатты иеленеді.
Бұл жүйе шағын және орта кәсіпорындардың өзінің даму қажеттіліктері мен
жаңа ... ... ... ... шаруашылық етудің
нарықтық жүйенің қалыптасқан сипаты мен оған енгізілген мемлекеттік ... ... ... ... ... және жетілдіріліп отыруы қажет.
Бұл толығымен саясаттың, ... және орта ... ... ... және ... ... ... тәрізді
маңызды механизмдерге қатысты.
Дипломдық жұмыстың зерттеу объектісі:
1. Қазақстандық ... ... ... процесіндегі
және елдегі әлеуметтік-экономикалық тұрақтандыру процестеріндегі шағын және
орта кәсіпкерліктің алатын орнын ... ... ... және орта ... мемлекеттік қолдаудың әрекет
етуші жүйесі.
3. Шағын және орта кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... және ... деңгейлердің өзара
әрекеттестігі.
4. Шағын және орта бизнесті қолдаудың заманауй механизмдерін іздестіру.
Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты – ... ... ... мен ... және орта ... қолдау механизмін және
шағын және орта бизнесті қолдау ... ... ... жету үшін ... ... келесі міндеттер
қойылған:
- шағын және орта бизнестің мәнін көрсету;
- шағын және орта ... ... ... ... ... ... терең талдау;
- терең талдау негізіндегі проблемаларды шешу жолдарын зертеу ... ... дағы ... және орта ... ... қолдау механизмдерін әзірлеу;
- дамыған елдердің экономикасындағы шағын және орта бизнесті дамыту мен
қолдаудың әлемдік тәжірибесін, ... ... ... ... ... ... шағын және орта бизнесті қолдау механизмдеріне талдау;
- шағын және орта  бизнесті мемлекеттің қолдау саясаты.
Зерттелетін тақырыптың шетелде ... ... өте ... ... ұзақ ... бойы ... және ... белсенді қолдауды
иеленді. Бұл жағдай ТМД елдерінде, оның ішінде 90 - жылдардың басында қайта
құрумен ... ... ... жуық ... ... ... ... ретінде көңіл аударуы үшін
жеткілікті ... ... даму ... ... ... ... А.Б.Көшербаев, А.Н.Тоқсанова және
тағы да басқа ғалымдардың ... ... ... ... ... ... және шетелдік авторлардың
оқулықтары мен оқу құралдары, интернет сайттары, мерзімді баспасөздегі
материалдар болып табылады.
Ақпараттық база ... ... және орта ... саласындағы заңдар мен
жарлықтар, Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі, Елбасының халыққа
арналған жолдаулары, қаулылары, ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңы, Қазақстан Республикасының статистика
жөніндегі агенттігінің мәліметтері, шағын және орта бизнестің дамуы ... ... ... табылды.
Жұмыс кіріспеден, 3 тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер
тізімінен тұрады.
Бірінші бөлімде, Қазақстандағы шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... екінші бөлімде, Қазақстан ... ... және ... ... ... механизмдеріне талдау жасалынады, сондай-ақ
шағын және орта ... ... мен ... ... ... ... ... Қазақстандағы шағын және орта бизнесті мемлекеттік
қолдау механизмдері қарастырылған. ... ... ... және ... ... ... ... баса айтылып, мемлекеттік
қолдау ... ... ... ... ... ... әдебиеттер рет-ретімен жазылған.
1. ҚазақстандаҒЫ ШАҒЫН және орта БИЗНЕСті қолдаудың әрекет етуші жүйесі
1.1 ... және орта ... ... және оның ... ... және орта ... түсінігінің мәнін ашпас бұрын, алдымен оның
қалыптасу ... ... алу ... ... теорияда кәсіпкерліктің
алғашқы анықтамасына қатысты қайшылықтар бар. ... ... ... ... ... Р.Контильион (18ғ) есімімен
байланыстырады, ол кәсіпкерлікті сипаттайтын функционалдық ... ... ... яғни ... ... ... адамдардың қызметі. Бірақ соңғы уақытта кейбір теоретиктер әйгілі
араб ойшылы ... ... ... ұстанады, «касб» түсінігі
негізгі құраушы категория деңгейіне дейін көтерілген.
Кейбіреулері ... ... ... ... ... ... ... деп
тұжырымдайды. Бұл істе арабтар, вавилондықтар, египеттіктер, ... ... және ... ерекшеленген. Мұнын дәлелі тұтынушылар
мен кәсіпкерлерді қорғауға бағытталған ... ... ... ... ... алдыңғы қатарлы ғылыми-техника дамудың теоретигі
Кристофер Фример және ... ... ... ... айтулары бойынша
кәсіпкерліктің кезектілік теориясынан ұсынған, оны алғаш зерттеген Иозеор
Шулепеттер болып ... ... мәні ... ... ... ... ... элемент.
Сонымен, қазіргі ұрпақ теоретиктеріне кәсіпкерліктің алғашқы пайда болу
төңірегіндегі сұрақтарын бірнеше рет қарастыруларына тура келеді, бұл ... ... мен ... ... емес ... ... ... анықтамасына тоқталмас бұрын кәсіпкерлікті қандай
категорияға жатқызу керек екендігін ... ... ... ... ... ... ... бөлудің дәстүрлі жүйесі кеңінен қолданылған, ол халық
шаруашылығының даму бағытын және ... ... ... ... ... сондай-ақ жаңадан қаклыптасқан мәселелерді өз кезеңінде
байқауға және олардың жедел шешілуі бойынша ... ... ... ... нарықтық қатынастар жүйесінде кәсіпорындар келесідей
айрықша ерекшеліктерімен сипатталады, мөлшері, ... ... ... ... ... ... және ... қорларының құны, шығарылатын өнім
көлемі.
Осы ерекшеліктеріне сай ... үш ... ... ... ірі, орта және шағын. Олардың кешені бірін-бірі толықтыра отырып,
экономиканың тұтас ... ... ...... ... өнім ... болып табылады. Ірі
кәсіпорындар – эконамика «қаңқасы», экономикалық тұрақтылықтың базисі.
Шағын және орта кәсіпорындар, үнемі ... ... ... ... аз ғана партияда өнім дайындау, шектеулі тұтынушылар
жағдайында елеусіз материалдар мен шикі затты қолдану қажет болған ... ... ... ... ... нарықтың салыстырмалы толған
кезінде жекелеген тапсырыстарды есепке алып өнімді аяқтайды, яғни ұсақ ... ... ... ... ... шағын кәсіпорындар қызметтің
барлық саласында нолдік нәтиже алумен байланысты жоғары тәуекелге ие болып
табылады. Бұл әрі ... ... әрі жаңа ... ... ... ... ... Шағын кәсіпорындардың капиталымен ... ... ... аз ... алып ... сондықтан мемлекет шағын
кәсіпорындарды құру және дамыту үшін ... ... ... тағайындау
керек.
Сондай-ақ шағын бизнес сферасына өздерінің ... ... ... ... ие және өз ... ... ... етпейтін
фирмалар жатады. Көптеген шетелдік зерттеулер шағын кәсіпорындарға 500
адамнан аспайтын жұмысшылар саны бар және сату ... 20 млн ... ... ... Бірақ бұл көрсеткіштер шартты болып
табылмайды.
Қазақстанда ... және орта ... ... ... ... ... зоналарда қызмет ететін және нарықтың шектеулі
үлесіне ие, ... ... ... ... ... ... ... өздері қабылдайтын кәсіпорындар жатады. Басқару
сипаты икемділігімен, форьмалділіктің ... ... ... ... ... ... саласындада жұмысшылардың өз-ара
алмасуының жоғарылығымен ерекшеленеді.
Нарықтық экономиканың шаруашылық ... ... және ... ұғымдары өзара тығыз байланысты. Кәсіпкерлік
пен бизнесті экономикалық ... бір түрі ... ... ... және ... ... айтулары бойынша, бұл терминдер ... ... алу және ... ... басқа тауарларға айырбастау үшін
қызмет ... ... жай ... ... ... ... екі жақты
пайда табу негізіндегі ақшалар арқылы пайда табуға ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын (тек
заңмен тыйым салынбаған) еркін шаруашылықты білдіреді.
Бірақ «кәсіпкерлік» және ... ... ... ... синонимдер болып табылғанымен. «Бизнес» түсінігі нарықтық
экономика тұрғысынан қарағанда кеңірек. ... ... ... ... ... қағамның қажеттілігін қамтамасыз ететуге қажетті
өндіріс жүйесі ретінде анықталады. Бизнес нарықтық экономиканың ... ... ... ... және ... да, мемлекеттік құрылым ... де ... ... ... ... – бұл нарықтық қатыныстар жүйесіндегі
адамдардың іскерлік белсенділіктері. Ал, кәсіпкерлік қызмет ... ... ... ... және оның әр ... ... жүзеге
асырылады [1].
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексіне сәйкес (жалпы бөлім): «
кәсіпкерлік – азаматтар мен заңды тұлғалардың меншік ... ... ... ... ... ... ... пайда табуға
бағытталған, жеке меншік немесе ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпкерлік қызмет кәсіпкердің
өз атынан, өз тәуекелімен және ... ... ... жүзеге
асырылады» [2].
Соған қарамастан, тәжірбиеде « кәсіпкерлік » пен «бизнес» терминдері
бірін – бірі ... ... ... ... «кәсіпкерлік » және «
шағын бизнес» бірі – ... ... бола ... ... шағын бизнес
кәсіпкерлік пен айналысатын шағын кәсіпорындардың ... ... ... мен, осы ... ... ... ұстанатын боламын.
Бәрімізге белгілі, шағын және орта бизнесте жеке секторлар басшылық ... ... ашу ... ... не ... ... бөліп көрсетуге болады; пайда табу, ... ... әне ... ... жақсарту. Басқалардың ішінде
кәсіпкерлік қызметпен ... ... ... ... ... тұлғалардың өзін - өзі қалыптастыру мүмкіндігі, шаруашылық процеске
халық қаржысының бір бөлігін қосу, ... және ... ... ... өз табыстарын заңды жолмен арттыруға ұмытылу.
Енді шағын және орта бизнестің ел ... ... ... ... ... ... және орта бизнестің экономикадағы рөлі
бағалауға клмейтіндей жоғары екнің көрсетіп отыр. Ол ... ... ... ... ... жұмысшылар саны бойынша, ... ... ... орындайтын жұмыстары мен көрсететін қызметтері
бойынша жекелеген елдерде шағын және орта бизнес субъектілері ... ... ... үшін ... ... ... ... оның
икемділігін артырытын маңызды сұрақтар болып табылады. ... ... ... бизнестің даму деңгейіне ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін талдайды. Қазақстан үшін
шағын бизнестің ... ... ... ... жоғары дамыған
экономикаға өтетін көпір болуы қажет.Түрлі қиыншылықтар мен сәтсіздіктерге
қарамастан шағын және орта ... даму ... ... ... ... шеше ... қарқын алуда.
Шағын және орта бизнестің экономикадағы рөлі қоғамдағы ... ... ... ... ... ... ... шикізат көздерін пайдалануда
бастапқы капиталдың салымдарды кәсіпкерлікті ұлғайту мақсатында алу;
- үлкен кәсіпорындарда пайда болатын жұмыс күшін қалыптастыру;
- қылмыстық бизнеске оң ... ... ... және ... ... ... қанағаттандыруға
мүмкіндік береті, өркениетті бәсекелестік ... ... ... ... мен тауарлар мен қызметтердің сапасының артуы.
Тұтынушылардың қажеттілігін қанағаттандыруға ұмтылу ... ... ... ... мен өнім ... ... ... туғызады;
- тауарлар мен қызметтердің нақты бір тұтынушыларға жақындауы;
- экономиканың құрылымдық өзгеруіне әсер ету. ... ... ... икемділік береді;
- өндірісті дамытуға халықтың өз ақшаларын тартуы. Шағын кәсіпорын
иегерлері өз істеріне өз ақшаларын үлкен ... ... ... ... ... ... ... деңгейінің қысқаруы;
- адамдардың шығармашылық мүмкіндіктерін тиімді пайдалануға,
дарындарының ... әр ... ... ... ықпал етеді;
- еңбек қызметіне ірі ... ... – бір ... ... ... ... (үй ... айналысушылар, зейнеткерлер,
мүгедектер, оқып жатқан адамдар) ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық дамуды жандандыру;
-жергілікті шикізат қайнары ірі кәсіпорындар қалдықтары қолдану және
игеру;
- ірі ... ... ... ... және ... ... және қызмет көрсету өндірісін құру арқылы әсер ету;
- арендаға алу немесе сатып алу ... ... ... ... ... ... босату; [3].
Осы барлық аталған және ... да ... және орта ... ... ... оның дамуы ең маңыздылар қатарына
жатқызылып, экономиканың ажырамас бөлігі ... ... ... және орта бизнестің ролін таңдай отырып, оның дамуына кедергі болатын
себептерді айтпауға болмайды.
Біріншіден, Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... ... үзілуі,
төлемеушілік, несиені пайдаланудағы жоғары пайыз, кәсіпкерлердің құқықтық
қорғалуы).
Екіншіден, кәсіптіліктің төменгі деңгейі, кәсіпкерлердің өз ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнесті мемлекеттік қолдаудың әлсіздігі,
тіпті, керісінше мемлекеттік ... жиі ... ... ... сай ... ... ...
жабдық, технологияның болмауы, күрделі есеп беру жүйесінің және арендалық
төлем құнының жоғары болуы ... ... одан ары ... ... ... бірі ... ... кәсіпкерлер мәселелерінің шешу үшін
әкімшілік – ұйымдық, технологиялық, техникалық ресурстар қолданылуы қажет.
Қазіргі уақытта қалыптасқан экономикалық жағдайда ... ... ... ... ... елеулі ресурстары жоқ. Сондықтан, барлық күш
жағымды сыртқы ортаны қалыптастыруға бағытталуы керек. Бұл ... ... үшін ... ... ... ... және ... базалар ары
қарай қалыптасуы мен дамуы, өндірісті қолдайтын инфрақұрылымының ... ... ... ... тыс ... ... қаржылық қолдлау ... ... әсер ету, ... ... ... мемлекеттік бақылауды ... ... ... және орта ... ... мен ... ... бойынша бірқатар шаралар әзірлеген болатын. Ол өзінің ... ... ... бойынша, тіркелген кәсіпкерлердің санының
артуы, жұмыспен қамтылған халықтың үлесіне де әсерін ... ... өнім ... ... ... үлес ... ... келеді.
Шағын және орта бизнестің ролінің артуын кәсіпкерлер ... ... ... ... ... ... ... барлық екінші
деңгейлі банктердің шағын кәсіпкерлік субъектілеріне несие берудің минимал
мөлшерін тағайындауы (банктің несие ... ... ... 10% - ... ... орта және ... ... қолдау Агегнттігінің құрылуы,
шағын кәсіпкерлікті қолдау бойынша әкімдердің қызметін қатаң ... ... ... ... ... ... және ... көріп отырғанымыздай, ойланып ұйымдастырылған шағын және орта
бизнес саясаты стагнациялық экономикадан шығудың балама жолы бола ... ол екі ... ... ...... және өндірістің жандануы. Шағын кәсіпорындар экономикаға барлық
көрсеткіштер бойынша ... алып ... ... Өзін жұмыспен қамтуды
ынталандыру және шағын кәсіпорындар ашу ең аз ... ... ... жол ретінде қарастырылады. Соңғы он жылдықты дамыған
елдердегі ... даму ... ... ... саласына өтумен
байланысты. Осы салаға бәсекелестікті ынталандыру, кәсіпкерліктің жандануы,
қоғам ресурстарын толығырақ қолдану және ... ... ... ... үміт арттырған. Батыс елдерінде шағын бизнес тиімді дамуды
қамтамасыз ету және ... ... ... қосу ... ... ... шағын бизнестің нақтылануы қажет
еткен, адрестілігін, жеңілдіктер тек шағын ... ... ... ... ... ... ... бойынша, әр елдегі
экономикалық жағдайға байланысты әр түрлі ... ... ... ұйымдастырылуының қарапайымдылығы, жаңа өнім шығаруға тез
бейімделе алуы, нарыққа қызмет ету, яғни ... ... ... – ақ ... кәсіпорындарды басқару және меншікті біріктіру дәрежесі
болып ... ... ... ... ... және орта бизнестің дамуы мен қолдауын
басқару қажет. Кәсіпкерлік басқару объектісі ретінде өзінің ... Егер бұл ... ... ... жағынан келетін болсақ, онда
басқарудың келесі қызметтерін көрсетуге болады:
- жоспарлау (стратегиялық менеджмент, маркетинг стратегиясын ... ... ... ұйымдастыру (барлық деңгейде кәсіпкерлікті сәйкес басқару құрылымын
құру);
- мотивация (кәсіпкерлік белсенділікті ынталандыратын ... ... ... істерден ауытқуды анықтау және сәйкес
түзетулер енгізу); [5].
Біздің елімізде шағын ... рөлі ... өсіп ... ... ... ... ... оның дамуын тежейтін
көптеген мәселелрге тап болады. ... ... ... ... ... мойындай отырып, үкімет
басшылары кәсіпкерлікті қолдайды. 
Кеңес дәуірінде шаруашылық ... әр ... ... ... болмады. Себебі, мемлекет барлық кәсіпорындарды басқарып отырды.
Кеңестер заңнамасына сай, ... тек бір түрі ғана ... ... барлық түрін туғызатын – мемлекеттік кәсіпорын болды. Өйткені,
өнеркәсіп шикізаттары мемлекетттің меншігінде ... Ал ... ... ол ... ... жоқ. 
Нарықтық қатынастарға өтумен байланысты шағын және орта ... ... ... базасы қалыптаса бастады.
1997 жылы маусым айында ел парламентінің шешімімен қабылданған «Шағын
кәсіпкерлікті мемлекттік қолдау туралы» заңы ... ... ... ... ... ... ... Мұнда іс-әрекеттің
негізгі бағыттары және мелекеттік, ... ... ... ... ... жасалды. 
Кейіннен «Тура инвестицияларды мемлекеттік қолдау» туралы заң Қазақстан
Республикасының Президентінің жарлығымен қабылданған ... ... және оны ... ... ... ... ... келісілген және
оның жалғасы болып табылады. 
1.2 Қазақстандағы шағын және орта бизнесті ... ... және ... ... шағын және орта бизнесті ұйымдастырып, ... ... ... бар. Ол ... ... факторларға
байланысты болып келеді. Бұл факторларға эканомиканы мемлекеттік реттеудің
ерекшелігі, нақты кезеңдегі эканомиканың хал-ахуалы, ... ... ... ... ... ... факторларға байланысты шағын және орта бизнесті қолдаудың жүйесі
қалыптасады. Қазақстандағы қазіргі кездегі шағын және орта ... ... ... оның даму ... ... ... Бұл бөлімде
Қазақстандағы шағын және орта бизнесті қолдау жүйесіне және ... ... ... ... ... өмір жолында оның
экономикасының дамуына әсер ететін бірден-бір факторлардың бірі - бұл ... орта ... ал ... және орта ... қолдау және дамыту
мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... ... бір
жүйеде жүргізіледі. Қазақстанда бұл сектордың экономикалық және ... әсер етуі ... ... ... ... ... Америка және
Оңтүстік Шығыс Азия елдеріндегідей, біздің елімізде де іскерлік ... ... ... ... ... ... және орта ... жеке кәсіпкерлікті құрайтын қазақстандық
жүйе болып табылады. «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау ... ... 1997 ... 19 ... ... ... ... субъектілеріне білімі қамтылмаған жеке тұлғалар, жеке кәсіпкерлер
және заңды тұлғалар, кәсіпкерлік ... ... ... ... ... санмен 50 қызметкері бар және бір жылдық активтердің жалпы
құны 60 мың айлық ... ... тең ... ... ... 55 миллион
теңгеден жоғары немесе 400 мың АҚШ доллары) кәсіпорындар жатады. ... ... ... ... ... ... яғни ... және орташа жылдық санмен 10 жұмысшы саны бар заңды тұлғалар
[7].
Шағын және орта ... ... ... ... және ... қолдау мен дамытудың мемлекеттік бағдарламалары кіреді.
Шағын кәсіпкерлікті ... мен ... ... ... 1997 ... ... бизнесті қолдау мен дамытудың мемлекеттік шаралары
туралы» және «Қазақстан Республикасында шағын бизнесті қолдау мен ... ... ... ... бастау алады.
Осы нормативтік актілерде мемлекеттік саясаттың осы
сферадағы ... ... ... және ... атқарушы
органдардың шағын кәсіпкерлікті қолдау координациясы, сондай-ақ ... ... ... шағын кәсіпкерлк бағытына техникалық және
қаржылық көмек жасау ... ... - ... ... ... Бұл
бағыттарды қолдау Қазақстан Республикасының экономика және ... ... ... ... ... ... ... таңда шағын және орта бизнесті қолдау аясындағы қызметтер Қазақстан
Республикасының ... және жаңа ... ... және орта ... ... ... ... мыналар болып
табылады:
- халық тауарларын өндірудІ дамыту, импорт, құрылыс материалдарын,
әртүрлі ... ... ... ... ... дамыту:
- аграрлық жүйе өнімдерін шығару өндірісін дамыту [8].
Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ... жылы үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының 2010 - 2014
жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы жұмысын бастады.
Бағдарламаны іске ... ... ... ... ... айтатын
болсақ.
Қазіргі уақытта Индустрияландыру бағдарламасын іске асыру мақсатында 23
салалық және функционалдық ... ... Онда ... ... ... әрі селективті қолдау шаралары нақтыланады. Ал
аймақтарды дамыту бағдарламаларын ... ... ... ... ... алу ... ... Салалық және өңірлік бағдарламаларды
іске асыру мақсатында Индустрияландыру ... ... ... және ... емес шараларын ұсыну арқылы нақты жобалар ... ... ... ... Индустриаландыру картасы жалпы құны 7,2
трлн. теңгені құрайтын 237 инвестициялық жобадан ... ... ... осы жылдың сәуірінде Индустрияландыру
картасын бекіткен болатын. Оған жалпы сомасы 6,7 ... ... ... ... жоба ... ... ... облыстардың және Астана мен
Алматы қалаларының әкімшіліктері өңірлік Индустрияландыру ... Осы ... ... оған ... құны 490 ... ... ... 136
жоба қосылды. Жобалардың іске асырылуын тәуелсіз бағалау ... және жаңа ... ... ... ... туралы меморандумға қол қойды. Сонымен қатар
Индустрияландыру картасының ... ... ... ... ... ... ... арқылы үйлестіріледі. Өндірістік
қуаттарды 2015 жылға дейін оңтайлы орналастыру ... ... іске ... тағы бір ... ... Схемада
Индустрияландыру картасының жобаларын негізге ала ... ... және ... ... даму ... ... нәтижелері
көрсетілген.
Осылайша, «Жол картасына» қосылған жобалардың ... ... ... ... ... ... ... тізім бойынша
минералды-шикізаттық, энергетикалық, су, жер және еңбек ресурстарының 2010
жылға дейінгі ... ... ... әзірленді. Сонымен бірге
энергетика, автожол, ... жол, ... ... су және ... ... ... даму ... дайындалды. Әзірленген
Индустрияландыру картасы және схема - ... ... ... ... ... ... Бұдан басқа, схема қазіргі 2020 жылға
дейінгі стратегиялық жоспарды іске асыру мақсатында әзірленіп жатқан елдің
2020 ... ... ... ... болжамды схемасының
құрамдас бөлігі ... ... ... кәсіпкерлікті қолдауда келесі бағыттарды ұстанады: 
- шағын кәсіпкерлікті мемлекттік, қаржылық, статистикалық, материалдық-
техникалық ақпараттық ... және ... ... ... ... ... кәсіпкерлік субьектілерін мемлекттік түрде қабылдау, олардың іс-
әрекетін лицензиялау, өнімдерін сертификаттау;
- шағын кәсіпкерлік субьектілерінің құқықтық тәртібін ... ... ... ... ... мен ... үшін шетелдік инвестицияларды
тұтыну жүйесін қолдану;
- қаржы көздерін анықтауда шағын кәсіпкерлік субьектілерін несиеге беру
бағдарламасын қабылдау;
Осылайша, ... ... ... дамуын шағын кәсіпкерлік
субьектілерін қорғау және қолдау мақсатымен ... ... бере ... ... ... үлкен мән беріледі.
Шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдаудың ... ... ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлікті дамытудың басымдылығы;
- шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың кешенділігі;
- инфрақұрылымды дамытуда және ... ... ... ... ... алдыңғы қатарлы шетелдік тәжірибені қолдау [10].
Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы жаңа
заң еліміздің құқықтық, саяси және экономикалық ... ... ... ... ... жаңа өкілеттіктер белгіледі. Оларды біліктілікпен
жүзеге асыру, әсіресе кәсіпкерлік ... аса ... және ... ... ... ... және құқықтық сауаттылыққа, ... ... және ең ... - ... ... ... ... ескере отырып Қазақстан Республикасында шағын және
орта ... ... ... ... қалыптасу үстінде десекте болады
Шағын және орта кәсіпкерлікке ... ... ... деп ... шағын кәсіпкерліктің дамуын ... ... ... ... және ... негізде білім, консалтинг, ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
саласында қызмет көрсететін және ... ... заң ... ... ... ... ... жасайтын
мемлекеттік, қоғамдық және комерциялық ... ... ... ... ... бүгінде кәсіпкерлер қауымы жақсы білетін «Даму»
қорының ... ... ... ... бет алған шағын кәсіпкерлік үшін
орны ерекше ... ... ... ... қоры ... сәл тоқтала кетсек: 1997 жылы еліміздегі шағын
кәсіпкерлік субъектілерінің ... мен ... ... ... ... бизнеске қолдау көрсету үшін мемлекет ... ... ... ... мақсатында «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры АҚ
құрылған ... ... ... ... ... сапалы дамыту
мақсатында жүзеге асып жатқан бағдарламалардың бірнешеуіне тоқтала ... ... ... ... ... ... ... Бағдарлама бойынша несиелендірудің негізгі шарттары бар: 12,5
пайыздан ... ... ... ... мөлшерлемесі – қаржыландырудың ең
жоғарғы лимиті 750 000 000 ... ... шарт ... ... ... ... болуы тиіс. Бүгінде қаражатты екінші деңгейлі ... ... ... ... бойынша серіктес банктер қатарында
«Қазақстан Халық Банкі» АҚ, ... ... АҚ, «БТА ... АҚ, ... ... АҚ, «АТФ ... АҚ, «Казкоммерцбанк» АҚ, «Каспий Банк» АҚ, «Цесна
Банк» АҚ бар.
Бұдан басқа қаржылық бақылау ... ... ... ... комитеті, Есеп комитеті және әлеуетті органдардан тұрады [12].
Дей тұрғанмен, шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... келмейді.Оған дәлел:
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының жеткіліксіз
дамуы; қолданып жүрген ... ... ... ... ... ... салу және ... тексеру жүйелерінің тым күрделілігі;
негізгі қаражатты алуға және ... ... ... ... ... қол ... шектеулігі: мамандарды даярлау және
шағын кәсіпкерлікті ақпараттық қолдаудың ... ... ... ... ... құрылымдар мен өзара ... ... ... ... ... даму жолындағы
әкімшілік тосқауылдар тағы ... ... ... және орта ... жүйесі мен құрылымын одан әрі жетілдіріп, нығайту қажет.
1.3 Қазақстандағы ... және орта ... ... ... ... ... классификацилық сипаттама
Жалпы кешенді бағдарламалардың әдебиеттерде әр түрлі анықтамалары
кездеседі. Мақсатты кешенді бағдарлама ретінде ... ... ... ... орындаушылардың көмегімен іске асырылатын, ... ... ... ... қол жеткізуге бағытталған, уақыт
бойынша жоспарланған шаралар кешені ... ...... ... ... жеке ... бағдарланған бірыңғай
обьектісі ретінде кешенді басқарудың (уақытша құрылған арнайы органдар
көмегімен) ұйымдық ... ... Алға ... ... ... іске
асырылуы – сәйкес өндірістік және ... ... ... ... ... ... ... етіледі, олардың көлемі мен мерзімі
бойынша сандық және ... ... ... ... ... құрайды.
Сонымен, бағдарлама – бірінші кезекте соңғы мақсатқа жетуге бағытталған
шаралар кешені. Шағын кәсіпкерліктің мақсатты кешенді ... бере ... ... ... ... ... бағдарламасының
мақсатын (ШБ ҚБ) және, оған жету құралдарын нақтылап алу керек. ... ... ... ... кешені экономикалық, өндірістік,
ұйымдық-құқықтық және нормативті-әдістемелік шаралар кешені болып табылады,
олар - ... ... ... соның базасында жалпы экономиканы
жандандыру мақсатында, аймақ эконмикасының шағын ... ... ... ... ... ... атқарушылар және орындалу
мерзімі бойынша ұштастырылады.
ШБ ҚБ әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... экологиялық
және ұйымдасқан-шаруашылық болып бөлінеді. ... ... ... бағытталған. Өндірістік-экономикалық бағдарламалар
өндіріс саласындағы ірі салааралық проблемаларды ... ... ... ... ... және ... ресурстарын орынды
пайдалануға, жаңа салалар мен өндіріс ... ... және ... да ... ... ... ҚБ ... топқа да, аймақтық бағдарламаға да
жатқызуға болатын ... ... ... ШБ ҚБ-ң квалификациялық
тобын анықтаған кезде бағдарламаның негізгі мақсаттылық мазмұнынан шығатын,
оның жетекші белгісін бөліп көрсету ... ШБ ... ... ... ... ... ... арқылы экономиканың шағын секторында
кәсіпкерлікті жандандыруды көздейді. Сондықтан ... ... ... бағдарламасын әлеуметтік-эконоьикалық бағдарлама деуге болады.
Уақыт ұзақтығы бойынша кешенді бағдарламалар ұзақ мерзімді (ұзақтығы 5
жылдан жоғары), орта мерзімді (5 жыл не одан аз ... ... ... мерзімді жылдық бағдарламаларына бөлінеді. Тәжірибе көрсетіп
отырғандай ұзақтығы 2 ... ... орта ... ШБ ... кеңінен
тараған. Бұл бір жағынан қысқа мерзімді жылдық бағдарламаларына бөлінеді.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай ұзақтығы 2 жылға ... орта ... ... ... ... Бұл бір ... ... мерзімді жылдық
бағдарламалар дайындаудың тиімсіз болуымен түсіндіріледі, себебі ... ... ... жақсы көруге, қорларды ұтымды жұмсауға және
шағын бизнестің инфрақұрылымын құру ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Бірақ уақыт аралығын одан ары қарай
созудың заңды ... ... Бұл ... кәсіпкерліктің дамуына әсер ететін
факторлардың көп түрлілігінің нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... ... ... өте маңызды екндігімен түсіндіріледі. ... ... ... құру ... 5 және одан көп ... ... ... ... ШБ ҚБ ... ... және локалдық
сипатта болуы мүмкін. Мақсаттардың саны бойынша ШБ ҚБ – көп ... ... іске асуы бір ... ... ... ... ... Мысалы, аймақтық
экономиканы жандандыру, қайта құрылған жұмыс ... ... кен ... ... және ... ... ... тауарларымен
қамтамасыз ету, басқа да қызмет көрсетулермен толтыру сияқты.
Кесте 1.
Шағын кәсіпкерлікті қолдаудың мақсатты кешенді бағдарламасына
классификациялық сипаттама
|Рет ... ... ... түрі ... | | ... ... бойынша ... ... ... жету ... ... ... мерзімді ... ... ... ... |Мемлекеттік ... |
| | ... ... |Мақсаттардың саны бойынша |Көп ... ... ... ... ... |Жалпы жүйелік ... ... ... |
| |байланыстардың сипаты бойынша | ... ... ... сипаты бойынша|Мақсатты даму ... ... ету ... ... ... ... ҚБ ... ... ...... жүйелік, яғни оның іске
асырылуына әкімшіліктің нарықтық қатынастар бөлімі ретіндегі же ... ... ... ... ... ... ... білім беру мекемелері және басқалар сияқты әртүрлі функционалды
қосалқы ... ... ... мен оларды орындаушылар ... ... ... ... ... ШБ ҚБ – ... яғни оның ... әртүрлі орындаушылардың түрлі деңгейдегі
дербес әрекеттерінің жиынтығы арқасында қол жеткізіледі.ШБ ҚБ-дағы ... ...... және ... ... ... ... емес, бұл олардың дайындалуы мен іске асуының параллельді
жүзеге асырылуына мүмкіндік ... ... ... бойынша ШБ ҚБ – ... ... ... ол нақты – шағын ... ... ... ... шағын кәсіпкерлікті дамыту мәселесін шешуге бағытталған. Әсер
ету обьектісі бойынша ШБ ҚБ – ... ... ... ... ... ... болып келеді.
Бағдарламаның негізгі мақсаттарын бөлшектекгенде оның ... ... Ол - ... жету ... ... ... ШБ ҚБ ... деңгейдегі қосалқы бағдарламалардан тұрады. Шб қб-
қосалқы ... ... ... ... мен іске ... ... мен іске асырушылар іске асырушылар арасындағы
жауапкершілікті нақтылап белгілеу арқылы оларды әзірлеу мен ... ... ... ... ... ету ... ... Қосалқы
бағдарлама, бағдаламаның бір немесе бірнеше мақсатын іске ... ... мен ... ... ... ... бір
бөлігі болып табылады. Бағдарламаның ауқымы мен оның ... ... ... ... ... ... тұтасымен
немесе оның негізгі бөлігін ғана қамтуы мүмкін.
Әрбір қосалқы бағдарлама өз кезегінде өте төмен деңгейдегі ... ... ... ... ... бағдарламалардың саны
кешенді бағдарламаның ауқымы мен күрделілігіне тәуелді, бірақ өте ... ... ... ... ... бағдарламалық мақсаттарға
жетуді қамтамасыз ететін, нақты ... мен ... ... ... ... негізгі және қамтамасыз етуші болады
(1-Суретте). ... ... ... бағдарламалары, жалпы
бағдарламаның соңғы қалыптасқан ... ... ... ... ал ... ... ... қосалқы бағдарламаларының
құрамына кіретін ... ... ... ... жағдайларды жасауға
бағытталған.
Республикалық шағын бизнесті дамытудың кешенді бағдарламасының негізгі
қосалқы бағдарламаларына ... және ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің дамуын қамтамасыз ететін
қосалқы бағдарламаларға – нормативті-құқықтық, қаржылық, ... және ... ... ететін қосалқы бағдарламалар жатады.
Бұл қосалқы бағдарламалардың ... ... іске ... ... ... ... олар оған қол жеткізу үшін барлық қажетті жағдайлар
жасайды.
Шағын бизнесті қолдаудың ... ... ... ... ... оның ерекше басқару механизмін дайындауды талап етеді. Біріншіден,
ШБ ҚБ экономикалық жүйенің ... ... сай ... соңғы
мақсаттарға бағдарланған. Екіншіден, ШБ ҚБ ереже бойынша уақытша сипатқа ие
және мақсатқа ... оны ... ... түрі де ... ... кешенді шаралакрдан тұрады, олардың біреуінің жоқ
болуы бағдарламаның мақсатына жету мүмкіндігінен ... ... ... функция аралық сипатқа ие, олардың орындалуына
республика және ... ... ... ... ... ... қатысады. Шағын кәсіпкерлікті қолдаудың кешенді және жүйелі
тәсілі бұл процеске ... ... ... ... байланысты және
үйлесімді түрде жұмыс істеуін талап ... ... үшін тек ... ... ... ғана ... ... іске асыру мерзімдеріне, ресурстармен қамтамасыз ету
көздеріне деген қажеттіліктерді де ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырудың негізгі көздеріне бюджеттік
қаржаттардың 60% жатады, бюджеттік емес қаражаттар 15% ... ... 25%. ... ... ... және жергілікті бюджеттердің,
шағын бизнеске тікелей қаржылай қолдау ... ... жоқ ... ... ... ... ... қолдаудың жаңа нысаны болып
табылатын, екінші ... ... ... шығады. Бұдан келіп, кепіл
қоры түрінде кепілдеме беру сияқты нысандар туады, ал осы жерде ... ... ... ... ... ... мнешіктері
қолданылады.
ШБ ҚБ көптеген бағдарламалық шараларды іске асырудағы айтарлықтай
күрделі шығындарды қажетсінбейтіндігімен ... Атап ... ... факторларды жандандыру арқылы ғана шағын бизнеске толық
жеңілдік жасау саясатын құру мүмкіндігі пайда ... ... ... ... бағдарламасын кадрлық қамтамасыз ету –
кәсіпкерлерді білім беру жүйелері арқылы даярлауды, сондай-ақ ... ... және ... ... үшін ... ... ... талап
етеді.
Бағдарламаны ақпараттық қаматамасыз ету - кәсіпкерлік құрылымдарды
заңдық-құқықтық салада болып жатқан барлық ... ... ... ... ... Жаңа жәнежұмыс істейтін кәсіпорындарды құру және жұмыс
істеу проблемалары бойынша шағын бизнесті ... ... ... ... қызметтер кешені де осыған кіреді.
Сурет 1.
Республикалық мақсатты кешенді-шағын кәсіпкерлікті ... ... ҚБ-н ... үшін ... ... ... бір
өкілеттерге ие, арнайы басқару органын құру қажет. Республикалық деңгейде
ондай органға ҚР-ң ... ... ... және табиғи монополияларды
реттеу агенттігі, аймақтық ...... ... ... және ... ... – шағын кәсіпкерлікті қолдау бөлімдері
жатады.
Мақсатты кешенді шағын кәсіпкерлікті ... ... ... бойынша жүзеге асырылады:
Бағдарламаның концепциясын қалыптастыру және ... ... ... ... ... жете зерттеу, оларды бағалау және қолайлы
вариантты таңдау.
Бағдарламаның жобасын жете ... ... ... ... ... қажет: шағын бизнес жағдайын талдау, шағын кәсіпкерлікті одан ары
дамыту қарқыны мен шағын ... ... жаңа ... ... анықтау және шағын ... ... ... ... жасау.
Концепцияны дайындау кезеңінде Республика үшін тұтас және ... ... ... ... дамытудың келешегі зор бағыттарын, ... ... ... ... ... өте ... ... табылады.
Осы кезеңде бағдарламаны дайындаудың егізгі тапсырмалары ... ... ... ресурстардың бағдарланған шығындары, бағдарламаны
дайындаушылардың ... ... ... ... (мерзімі
көрсетіледі), соңғы құжаттама нысандарына ... ... ... ... ... ... ... дайындауды
төмендегідей құрылымға сәйкес жүзеге асыру ұсынылады.
Кіріспе
Мақсатты анықтау және негіздеу
Бағдарламаның тапсырмасы
Бағдарламаны ресурстармен қамтамасыз ету
Бағдарламаны ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау проблемаларын шешу ... ... ... мақсатқа лайық екендігін
негіздеу және бағдарламаның дайындалу сәтіндегі ... ... ... талдап шығу қажет.
Бағдарламаны дайындауда бағдарламаның мақсаттарын қалыптастыру, маңызды
кезқең болып ... ... – бұл ... ... алдын ала анықталған
нәтижеге жетуді көздейтін ең қажетті нәрсе. ... ... ... ... және ... келесі тәртіпте жүзеге асырылады:
Шағын кәсіпорындардың сандық жәнесапалық құрамы бойынша мәліметтерді
жинау және талдап ... ... ... әсер ... ішкі және ... ... мен ... шағын кәсіпкерлікті қолдауды талдау;
Шағын кәсіпкерлікті дамыту жобасын дайындау;
Қажетті ресурстар мен прблеманың шешілуі мүмкін мерзімді анықтау;
Мақсаттардың ... ... және ... ... таңдау;
Бағдарламалық мақсатты іске асырудың әлеуметтік-экономикалық
зардаптарын ... ... ... ... ... ... ... мақсатын қалыптастыруға болады: қоғамның экономикалық дамуының
маңызды факторы, жаңа жұмыс ... құру ... ... енгізу, бәсекелестік ортаны қалыптастыру және кәсіпкерлер
класын құру жолымен шағын кәсіпкерліктің тұрақты дамуын ... ... ... сәйкес шағын кәсіпкерлікті дамыту, елдің экономикалық
дағдарыстан шығаратын маңызды ... бірі ... ... ... бағдарламаларын құру принципі – мемлекеттік шағын кәсіпкерлікті
қолдау бағдарламасы аймақтық шағын бизнесті қолдау ... ... ... ... ... ... ... Аймақтық шағын бизнесті
дамыту бағдарламасының мақсаты – аймақта шағын кәсіпкерлікті дамытуға
қолайлы ... ... және ... ... дамытудың орнына,
нарықты тұтыну тауарлары мен қызмет көрсетулерге толтыру; аймақта ... ... ашу; ... ... ... ресурстарын тиімді пайдалану
және аймақта әлеуметтәк-эконмикалық ахуалды жақсарту ... ... ... ... – ресурспен қамтамасыз ету.Кешенді шағын
бизнесті дамыту бағдарламасындағы ресурстық ... ... ... ... ... ... ... анықтаудан, яғни келесі
түрлерге бөлінетін, құрамын және ресурспен қамтамасыз ету ... ... ... ... шара ... ... ... қажеттілікті анықтау қажет.
Сонымен қатар айтарлықтай материалдық, еңбек және ... ... ... ... ... мен ішкі қорлакрды көбірек пйдалануды
бағдарлану маңызды болып табылады. Мысалы: шағынкәсіпорынды ... ... ... материалдық және қаржылық шығындарды талап
етпейді, ал оның ... ... ... құру жолындағы көптеген
бюрократиялық шектеулерді жеңуге ... ... ... ... ... және ... ... бағдарланған жаңа жұмыс
орындарын ашуды қамтамасыз ететін – ... ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлу қажет [13].
2. ҚАЗАҚСТАНДА ШАҒЫН және орта ... ... ... ... ... МЕН ... ... және орта бизнесті қолдау тәжірибелері және оның Қазақстан
жағдайында қолданылу деңгейін бағалау
Әлемдік эканомикада шағын және орта ... ... ... ... механизмдері бар. Ол механизмдер ... ... ... ... Бұл факторларға эканомиканы мемлекеттік реттеудің
ерекшелігі,нақты ... ... ... ... ... ... Осы ... ескере
отырып, дамыған шет елдердің шағын және орта ... ... ... ... ... ... маңызы зор.
Кейінгі онжылдықтарда экономикасы дамыған Батыс елдеріндегі бәсекенін
дамуы әсерінен шағын және орта ... рөлі арта ... ... басты себебі-
экономикалық сектордың кәсіпорындарына тән ... ... ... ... ... ... түрде дамуы мүмкін,
тұтынушылардың сұранысының ... тез ... ... ... ... ықпал етеді, экономикалық құрылымдық қайта құрылуына
әсер етеді, жаңа жұмыс орындарын ашады, жаңа ... топ пен ... ... ... ... елдің жалпы ұлттық өнімінде үлкен
үлеске ие бола алады, мемлекеттік бюджетке үлкен қаржы сомаларын ... ... ... ... ... отырғандай, шағын
бизнеске байланысты мемлекеттік саясат маңызды өз бетінше жүйелік бағыт
болып табылады. ... ... және ... ... ... ... мемлекеттерде зерттеу қандай да болмасын ... ... ... ... ... ... береді.
(2-кесте).
Кесте 2.
Дамыған мемлекеттер тәжірибесі мен Қазақстан Республикасы деңгейін
бағалау
|1. Мемлекттік саясат мақсаттарын анықтайтын ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... ... қаржылық, технологиялық, |Даму үстінде ... ... және ... ... | ... ... ... және жүзеге асыру | ... ... ... қолдаудың тікелей және |Жоқ ... ... ... | ... Әр ... деңгейдегі бюджеттерден шағын |Даму үстінде ... ... ... ... ... | ... анықтау | |
|5 ... ... ... ... ... |Жоқ ... ... арнайы мамандандырылған | ... ... ... | |
|6 ... ... және ... ... |Даму үстінде ... ... ... ... бөлу | |
|7 ... ... органдарының шағын бизнес |Жоқ ... ... ... өзара қарым – | ... | |
|8 ... ... ... ... ... |Даму үстінде |
|өзара қарым – ... ... ... | ... ... ... шағын бизнесті дамыту үшін Қазақстан
шағын бизнесті басқару процесін жетілдіруге көп күш жұмсау ... ... ... ... қазіргі бизнес ішкі және сыртқы факторлардың
әсеріне тәуелді.
Бизнестің ішкі және сыртқы ... ... екі ... ... жөн: ішкі және ... ықпалдардың көлемі және ортаның өзгеру деңгейі.
Кәсіпкерлікке барлық сыртқы ... өз ... ... ... деп ... болады.
Ортаның бизнеске макро ықпалы.
- Әлеуметтік факторлар;
- Технологиялық факторлар;
- Ресурстық факторлар.
Ішкі немесе бақыланатын факторларға кәсіпорын қызметіне ... ... Енді ... ... ... ... шағын кәсіпорындар мынадай салаларда басым рөл атқарады:
сауда, автосервис құрылыс, ... ... ... ... ... ... технологиялық сфераларға: ... ... ... ... ... транспорттық қызымет, информатика,
микроэлектроника, телекомуникация слалаларына әртараптаңдырылып жатыр.
Шағын және орта кәсіпорындарын ірі кәсіпорындарымен қатар ... ... ... ... тән ... –та өз ... ... азаматтар, яғни кәсіпкерліктер үлкен
құрметке ие. Нарықты экономикаға бет бұрған елдер үшін АҚШ – тағы ... ... ... ... ... ... ... бизнес басқармасының
классификациясы бойынша шағын бизнес субъектілеріне: жұмыскерлер саны ... ... ... ... және ... ... ал басқа салалар үшін
– жылдық табысы 2 миллион долларға дейін болатын кәсіпорындар жатады.АҚШ-та
тіркелген кәсіпорындардың ... ... ... ... Бұл ... ... ұлттық өнімнің 53%-ына, бөлшек сауданың 72%-ына, қызмет
саласының 57%-ына ие болып тұр.
Әдетте америкалық фирмалардың көлемі жұмысшылардың санымен бағаланады:
өте ұсақ ... – 20 ... ... жұмысшылары бар, шағын 20-дан 99 адамға
дейін, орташа 100-ден 499-ға дейін, ірі 500 адамнан көп. ... ... ... ... ... 100 жұмысшысы бар, өңдеу саласында
500-ге дейін ... бар ... ... ... ... әртүрлі деңгейдегі фирмалардың саны
|Фирма көлемі ... саны ... |1000 ... |134000 ... |2000000 ... ... |3000000 ... өсу және ... ... жаңа жұмыс орындарын ашу
мен қысқарту кезінде шағын кәсіпорын жұмыссыздық проблемасын ... ... ... даму ... ... шағын бизнес сыртқы ортаның
өзгеруне тез бейімделеді. АҚШ Сауда министрлігінің ... ... ... ... сипаты елдің экономикалық өсуіне 20-25%-
ға дейін үлес қосады.
АҚШ-та шағын және орта бизнес ... ... ... ... әр түрлі мемлекеттік реттеулер мен ... ... ... ... ... бірі ... бизнес туралы» заң. АҚШ конгрессіне шағын
бизнес проблемаларымен екі комитет айналысады. ... ... ... әкімшілігі қызмет атқарады. Әкімшіліктің басты функциясы – ... ... ... ... ... ... аймақтық бөлімдері
жұмыс істейді. Аймақтық бөлімшелер шағын бизнес субъектілеріне нарық ... ... оның ... ... ... ... және орта бизнес қоғамда кәсіпкерлік, ... ... ... үлес ... Мемлекет тарапынан болатын
шектеулер кәсіпкерлікке кедергі келтіреді. ... да АҚШ ... ... орта ... ... ... ... Конгрессте шағын және орта
бизнесті қолдау және дамыту мақсатында бірнеше программа жасалады.
АҚШ шағын және орта ... ... ... жүйесі:
- Бюджеттен тікелей дотациялау; 
- Мемлекеттік тапсырыстардың бір ... ... ... орындарда
орналастыру; 
- Шағын және орта бизнеске несие беру ... ... ... ... және орта ... салықтық жеңілдіктер беру.
Негізгі бағдарлама бұл инкубаторлық бағдарлама. Инкубаторлар- ол
университеттер, компаниялар, ... ... ... ... ... ... Бұл ұйымдардың негізгі мақсаты – жаңа
кәсіпкерлерге жан –жақты ... ... ... ... Себебі көптеген
кәсіпкерлер өз ісін ... ... ... жоқ, ... ... көмекке келеді. Қойылған мақсатқа , қаржыландыру
көзіне байланысты инкубаторлар: фирмалық, университеттік, жекеше ... ... ... ... ... табысына ортақтасу.
- жеке тұлғалардан арендалық төлемдер алу; 
- жаңа жұмыс орындарын ашу.
Сауда палаталары да ... ... ... ... ... ... ... рөл атқарады. Сондықтан да
федералдық, штаттық басқару органдары ... және орта ... ... мән ... отыр, оның дамуына барлық жағдай жасап жатыр.
АҚШ тәжірибесі ... ... ... және орта ... ортаның
өзгерісіне тез бейімделгіш. Шағын кәсіпорындардың жаппай ... кері ... ... Жұмысшы күшінің және капиталдың
территориялық және саналық ағымы жақсарады, тұтынушы ... ... ... ... өзгеруіне өндіріс қимылының ... Бір ... ... ... ... ... ашылады.
Қазіргі уақытта АҚШ халқының 53 % шағын және орта ... ... ... АҚШ ... ... ... ірі өндірістің өзгерістерге,
жаңа міндеттемелерге бейімделуін және ... ... ... ... шағын кәсіпорындарға мемлекет тарапынан көмекке келейік.
Шағын кәсіпорындардың қызметі арнайы ұйымының – 1953ж. АҚШ ... ... ... ... ... ... Сол жеке ... құқықтық
негізгі болып табылатын шағын бизнес туралы Заң қабылданды. 1953ж Эйзенхаур
президент болған кезде елде жұмыссыздық және инфляция болатын. ... үшін – ... ... ... (ШБӘ) ... Ол өз ... ... Қазіргі уақытта АҚШ-та шағын бизнесте 22 млн кәсіпорын бар,
онда елдегі ... ... 54 % ... етеді. Шағын бизнес
кәсіпорындарының өндіріс және сату ... ... ... сату ... % ... және 99,7 % ... – бұл шағын бизнес басшылары. Шағын
бизнес әкімшілігі - шағын кәсіпорындарға ... және ... ... ... ...... кәсіпкерлікті ұйымдастыру, қолдау және
өмір ... ... ету. ШБӘ өз ... ... агенттіктер мен
комитеттер, соның ішінде қаржы, білім, ... ... мен ... ... ... ... ... ірі тұтынушыларының бірі
болғандықтан шағын бизнес әкімшілігі ... ... ... орнатуға көмектеседі. Әйел, мүгедек, ардагер – кәсіпкерлерге ерекше
назар аударады. ... ... ... 5 мың адам ... ... оның 4
мыңы Вашингтоннан тыс жерлерде. Ұйымның 10 аймақтық орталығы және ... ... бар. ... ... ... ... – аймақ –
орталық тізбегі бойынша жүзеге асады. АҚШ-ғы шағын бизнес қоғамдағы ресми
белсенділікті сақтау үшін маңызды ... ... ... ... ... кәсіпкерлік еркіндігін
шектейтін кез келген ... ... ... да ... ... ... Сондықтан шағын және орта бизнестің барлық
мүдделері АҚШ ... ... ... да ... ролді шағын бизнес
әкімшілігі шеңберіндегі жобалар ... ... ... және орта ... ... үшін ... ... қарастырылған, олар тегін
кеңестер береді, конференциялар ұйымдастырады, ... және ... Оның ... ... және орта ... ... - ... ақпарат беру, кәсіпкерлерді оқыту және оларға әр түрлі сұрақтар
бойынша кеңес берумен айналысатын орталықтар ұйымдастырылған.
Бұдан басқа, 1976 ж. ... ... ... мүдделер қорғайтын Адвокаттық
кеңсе құрылды, ол тікелей Президент пен Сенатқа бағынады. Адвокаттық ... ... ... заңдардың, жобалардың, ережелер мен салықтардың шағын
және орта бизнестің дамуына әсерін ... ... және орта ... әсер ететін факторларға экономикалық және
статистикалық зерттеулер жүргізу, шағын және орта ... ... ... және орта ... ... мен қажеттіліктерін зерттеу т.б.
Қазақстандық тәжірибеде шағын және орта ... ... ... қолданған жөн. ... ... ... ... ... ... мақсатында университет,
ұйымдар, кампаниялар, федералдық үкімет органдары ... ... ... ... басты міндеті – шағын, әсіресе
иннновациялық бизнесті алғашқы қолдау. Инкубаторлар ... ... ... жинайды, одан ары даму үшін көмек алады, нарықтағы өз
орындарын бекітеді. Дамудың белгілі бір деңгейіне жеткеннен соң, ... ... соң, ... ...... шығып өз бетінше қызмет
етеді. Ал босаған орындарға бизнесті нөлден бастап ... жаңа ... ... - ... ... жаңа ... орналасқан арнайы
ғимараттарда орналасқан. Олар ғимарттар мен құрал – жабдықтарды бірігіп
қолданып ғана ... ... ... бизнес-инкубатор көрсететін барлық
қызметтерге, бизнес кеңестерге қол жеткізе алады. Кейбір ... ... ... ... көрсетілетін қызметтердің басқа түрлерінің бағасы
төменірек.
Бизнес – ... ... ... ... жатады:
а) бизнес- инкубаторлар персоналы, соның ішінде кеңес берушілер;
б) құрал – жабдықтар, соның ішінде ұйымдастыру ... ... ... ... ... бір жылға жалданатын ғимарттар мен жиһаздар;
Бизнес – инкубатордың басындағы тұлға – директор ... ... ... ... ... – инкубаторлардың 90% жуығы – бұл
коммерциялық емес ұйымдар, олардың басты мақсаттары жаңа ... ... ... ... ... ... ... кезеңінде бизнес –
инкубаторлардың құрылуын әлі ертерек дейді. Өйткені бизнес – инкубаторлар
коммерциялық ұйымдар ретінде мемлекеттік және ... емес ... ... Біздер үшін ең қиын қаржы көздерін ... ... АҚШ ... ... ... бизнес – инкубаторлардың
клиенті – 90 % жуығы жоғары ... ... ... ... ... ... бизнес – инкубаторларды құруда маңызды болып табылады.
Инкубаторлар мақсаты және ... ... ... фирмалық,
мемлекеттік, университеттік және жеке деп бөлінеді. Қазір бүкіл ... ...... шағын кәсіпкерлікті қолдаудың тартымды
механизмі болды.
Германияның ... және орта ... ... тәжірибесі. Германияда
шағын және орта кәсіпкерліктің басты сипаттамасы – ең алдымен меншік құқы
мен кәсіпорынды ... ... ... ... ... сипаттама – кәсіпорын қызметінің айшықтылығы, оның көлемінің
шектеулігі, қожайын мен жұмыскер арасындағы өзіндік ... ... ... өндірістің түпкі нәтижесі үшін екі жақтың да бірдей мүдделігін,
ынталылығын ... ... ... ... рөлінің ерекше маңыздылығы: ол
шаруашылықтың нәтижелігіне тек қана мүлік иесі болғандықтан ғана ... ... оның ... де ... тікелей айналысып, оны
ұйымдастыруға барлық жағынан қатысуынан көрінеді.
Төртінші – істі ... ... ... яғни ... ... ... ... атадан балаға мұра ретінде машықтану.
Бесіншіден – шағын кәсіпкерліктің тағы бір ... ... ... ... ... ... болады. Егер алыптар қажетті
ресурстарды негізінен капитал нарығы (қор биржалары) арқылы алатын ... ... және орта ... банктердің аздаған несиелеріне арқа
сүйейді, сондықтан да олар үшін ... ... ... ... болып
табылады. Елдегі шағын және орты бизнестің экономикалық маңызы – біріншіден
- барлық ... ... ... 2/3 ... ... отырған; екіншіден,
елдің жалпы ішкі өнімінің жартысына ... ... ... ... мен ... патенттердің жартысынан артығын өндіріске
енгізуге септігін тигізген; төртіншіден, Германиядағы барлық өндірістік оқу
орындарының 75 ... ... ... ... көзі ретіндегі рөлімен
анықталады. Шағын кәсіпкерлікті қаржыландыру мәселелері олардың өз күшімен
шешілуі ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнеске
мемлекеттік қолдау жүйесінің қажеттілігін көрсетіп отыр. Олардың ішінде:
1) ... ... ... 1993 ... басынан бастап бәсеке
жағдайын шегіне жеткізе шиеленістіретін ... ... ... ... ... ... жолындағы барлық кедергілерді алып тастау;
2) технология мен табиғатты қорғау шараларына ... ... ... ... ... ... ... одан әрі
қысқарту және оны ... ... ... ... шағын
бизнесті мемлекеттік қолдау жүйесінің негізінде ... ... ... ... ... өз бетінше дамуды барынша ынталандыратын көмек
беру болып табылады. Бағдарламаның мақсаты - ... және орта ... мен ... ... ... ... байланысты мынадай
шараларды атап өтуге болады. Германияның ... ... ... іс ... ... ... Олар – ... фирмалар үшін қалыпты бәсеке
жағдайын қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл ... ... ... – 1957 ... түрде бекітілген, шағын және орта фирмалардың позицияларын нығайтуға
байланысты бірнеше рет қайта қаралған – ... ... ... ... ... ... ... қарсы комитет), біріншіден, ірі
фирмалардың бір-біріне қосылып кетуін қатаң бақылап отырады; ... ... ... алып ... ... және орта ... ... жасайды. Шағын бизнеске ... ... ... шаралардың екінші бір құрамды бөлігі ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету. 1976 жылдан бастап ... ... ... және орта ... да ... ... ... реттейтін
ерекше ереже бар. Егер белгілі бір жағдайларға байланысты ... ... ... онда ... ... осындай мәселелерді заңды түрде
ретке келтіру үшін ... ... ... ... ... ... ... Германияның жаңа аймақтарында қазіргі ... ... ... бұл ... үш түрі бар:
1) амортизациялық аударымдардың арнайы нормалары;
2) пайданың салық салынбайтын резервтерін жасау;
3) салық ведомстволары төлейтін инвестициялық үстемелер. Амортизациялық
аударымдардың ... ... ... ... ... ... ... аушаға, қоршаған ортаны қорғауға, техникалық жағынан алдыңғы
қатарлы өнім өндіруге, сыртқа ... ... ... ... үш жыл ... есептеп шығарылады, бірінші жылы жұмсалған
капиталдың 50 пайызы ... ... жылы 30 ... және үшінші
жылы - 20 пайыз. Қаржылық жағынан қолдау. Федералды ... ... ... ... ... ставкасы төмен және жеңілдік жағдайын
пайдалана отырып, ақшаны қайтаруға мүмкіндік тудыратын несиелер – ... үшін ... ... ... табылады. Сондай-ақ өзінің
бастамасын Маршалл жоспары кезеңінен алатын «европалық ... ... ... де ... қаражат бөлінеді. Қазіргі кезде бизнестің
бұл түрін қаржыландырудың негізгі көзі федералдық ... оның ... фюр ... (Майндағы Франкфурт), «Дойче
аусглейхсбанк» (Бонн) және «Берлинер индустрибанк» (Берлин) ... ... банк ... ... ... және орта ... ... тікелей емес,
ақшаның дер кезінде қайтарылуына кепілдік беретін ... ... ... іс ... ... ... қатар шағын фирмалар
федералды және жергілікті үкіметтердің ... де ... ... жұмыс орындарын ашу мен экономикалық аймақтық құрылымын жақсартуға
ынталандыратын арнайы несиелерді жергілікті үкіметтер ... ... ... Бұл ... ... ... 1990 жылдардың басында бір жыл
ішінде 750 млн. маркаға дейінгі мөлшерде қаржы ... ... Бұл ... ... ... ... және ... парктер, жұмыс бабына
қарай бөлмелер бере алатын, ақпараттық банктерге енуге, ... ... ... ... ... бар инновациялық
орталықтар. Шағын және орта ... ... ... ... ... ... мекемелермен бірлесіп жұмыс істеуіне көмектесу, қажетті
ақпараттық және консультациялық инфрақұрылымды ... ... ... ... қызметкерлерді даярлауға жәрдемдесу жұмыстары арқылы іс
жүзіне асырылады.
Жапонияның ... және орта ... ... ... ... және орта бизнесті қолдауға келетін болсақ.. Шағын және
орта ... ... ... Жапония мемлекеті де үлкен тәжерибеге ие болып
отыр.
Жапонияда шағын және орта бизнеске ерекше ... ... ... шағын
және орта бизнесті дамыту арқылы жапония соғыстан ... ... ... дамыған елге айналады. Жапонияның халық шаруашылығында шағын
және орта бизнес субъектілерінің саны, ... ... ... айналымы
басқа секторлармен салыстырғанда алдыңғы қатарда тұр. Дәстүр бойынша әрбір
ірі корпорация өз жанында бірнеше шағын кәсіпорын құрады. Бұл ... ... ... ... және ... ... ... жасайды,
жаңа өнімдерді шығара бастайды.
Жапонияда шағын кәсіпорындар үлесіне: өндірістік өнімнің 55%-зы,
көтерме сауданың 60%-зы, ... ... 80% - зы ... ... ... ... ... сыртқы ортаға бейімделуіне көмектеседі. Мұндай
жағдайда мемлекеттік органдар шағын ... ... ... ... ... деген сұранысты дамытуға көмек
береді. Жапонияның ... ... ... ... ... ерекшелігі –
басымды бағыттарды дамытудағы уақыт мерзімі. Басымдылық бағыттар бір немесе
одан да көп жылдарға бекітіліп, кейіннен ... ... ... ... ... ... тапсырыстарды алуда да көмектеседі.
Жапонияда шағын бизнесті ... ... ... ... ... ... өз ... бюджетіне шағын және орта ... ... ... ... және орта кәсіпорынға жеңілдетілген
салық мөлшермесі қолданылады. Жапонияда шағын және орта кәсіпорындар ... ... ... ие ... отыр [14].
Ресей Федерациясындағы шағын және орта бизнес. Экономиканы құрылымдық
қайта құру үшін шағын бизнесті дамыту маңызды ... ... ... бұл ... ... ... ... экономикалық шаралар
жасалынып, жүзеге асырылған.
1995 жылы Ресей Федерациясында «Шағын бизнесті мемлекеттік ... Заң ... Бұл Заң ... ... ... ... ... дейін табыс салынған төлеуден босатылады. Шағын бизнесті ... Қоры ... әр ... жобалар қаржыландырады. Бұл қорға
Федералдық меншіктегі кәсіпорындарды жекешелендіруден түсетін қаржының 5%-
зы келіп ... ... Қор ... шағын және орта кәсіпкерлікті
қаржыландыру жүйесі екі ... ... ... ... ... ... ... аймақтардан да бір рубль
жұмсалуы керек;
- қаржыландыру өкілетті банктер арқылы жүзеге асырады.
Қор ... өз ... ... салады, ал банк ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың
мемлекеттік программасы» жүзеге асырылды. Бұл бағдарламаны іске ... ... ... ... ... ... біркелкі жүйесі
жұмыс істей бастады. Бұл жүйеге: Ресей Федерациясының шағын кәсіпкерлікті
қолдау мен дамытудың мемлекеттік комитеті, аймақтық ... мен ... ... ... ... ... мен орталықтары барлық
аймақтарда құрылған. ... ... ... және ... ... ... ... жергілікті салықтар бойынша әртүрлі
жеңілдіктерге ие. Сонымен ... ... ... ... бизнестің
инфрақұрылымын құру жобалары қаржыландырады.
1999 жылдың басына есептегенде Ресей Федерациясында 900 000-нан аса
шағын кәсіпорындар жұмыс ... ... Бұл ... ... ... - 7 адамнан тұрды. 
Ресей федерациясында шағын және орта кәсіпкерлікке мемлекеттік қолдау
көрсетілуін заңмен және ... ... ... ... ... ... мүмкіндік берілген. Онда осы салада
шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... принциптерін, нысандары мен бағыттарынбелгілеу
және оларды Ресей Федерациясының ... ... ... мен ... ... ... көзделген.
Ресей Федерациясындағы шағын және орта ... ... ету ... және орта ... ... қамтамасыз ету жүйесін одан
әрі дамыту мақсатында мына міндеттерді шешу көзделген:
мемлекеттік ... ... ... үшін ашық болуын қамтамасыз
ету;
Шағын және орта бизнес бойынша ... ... ... құрылымдар, шетелдік және халықаралық ұйымдар үшін ашық болуын
қамтамасыз ету;
Аймақтарда ақпараттық-талдау орталықтары жүйесінің құрылуын аяқтау.
Ресей Федерациясында шағын және орта ... ... ету ... ... ... бұрын құрылған ақпарат ресурстарын
және бағдарламалық-техникалық ... ... ... ... ... белгіленген. Шағын және орта кәсіпкерлікті ақпаратпен қамтамасыз
ету жүйесі ... және орта ... ... ең аз ... ... арналған. Шағын және орта кәсіпкерлікті ақпараттық
қолдау жүйесі сондай-ақ Ресей Федерациясында шағын және орта ... жайы ... ... және ... билік органдары үшін ақпарат
алуға, ақпарттық және ... ... ... негізінде
олардың дамуының үйлестірілуін қамтамасыз ... ... ... жеткіліксіз дамыған аймақтарда ... ... мен ... ... ... бірге ақпараттық-талдау орталықтарының жүйесі аймақтық ... ... ... ... және ... ... ... қызмет
саласындағы жұмыс тәжірибесі бар кәсіпорындарға негізгіделген.
Бұл шараларды жүзеге асыру ... ... ... ... жұмысын қамтамасыз етуге, Ресейдің әрбір дерлік аймағында жаңа ААО
құру мен ... ... ... ... бәрі ... және ... ... қамтамасыз етілуін едәуір жақсартуға ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік
құралдарды пайдалану тиімділігін артыру мақсатында ... ... емес оқу ... ... ... ... ... түрде, сертификатталатын оқу орнының меншік нысаны мен
құқықтық мәртебесін ... ... ... ... шағын және орта бизнес саласы үшін және оған мемлекеттік қолдау
көрсету үшін кадрлар ... ... ... муниципалдық)
тапсырыс алудың басым ... ие ... ... ... ... ... ... жасауға федералдық бюджеттен қаражат
жария өткізілетін конкурс арқылы іріктеу (тендер) ... ... ... ... беру ... бәсекелестік ынталандырылады.
Ұлыбританияның шағын және орта бизнес. Ұлыбританияда шағын және ... ... ... ... айналымы 2 миллион фунт стерлингтен
аспайтын, активтер сомасы 1 ... фунт ... жыл бойы 50 ... жұмыспен қамтитын кәсіпорындар жатады.
Ұлыбритания мемлекеттік концультациялық қызметі бастаушы кәіпкерлерге
қажетті кеңестер ... ... ... мәселелерді қалай шешу керек
екенін, бухгалтерлік есепті қалай жүргізу керектігі туралы, нарықты қалай
зерттеу керек екендігі туралы ... ... және орта ... ... ... ... ... семинарлар мен курстар ұйымдастырылып тұрады. Сонымен қатар Үкімет
банктер ... ... үшін ... ... береді. Шағын кәсіпорындар
салықты табысқа жеткеннен соң ғана төлейді.Ұлыбритания тәжірибес ... ... ... ... ... ... тауарлар мен қызметтер
ассортиментін кеңейтуде, өнім сапасын ... ... роль ... ... ... ... ... мүкіндіктерін көрсетуге
мүмкіндік береді. Ұлыбританияда шағын кәіспкерліктің дамуына консервативті
үкімет саясаты – ... ... ... беру ... мен ... ... курстардың болуы ықпал етті. 
Ұлыбританияда шағын кәсіпкерліктің дамуының үш үлгісі бар: қызмет
масштабын кеңінен ...... ... отырып консервациялау; ресми
белсенділікті ақырын кеңейту; шағын кәсіпорындарды орташаға, ... ... ... ... ... ... отырғандай, шағын
кәсіпорындар иелерін біраз бөлігі одан әрі ... ... ... ... ...... ... ету. 
Үкімет шағын бизнес саласына жалпы кәсіпкерлік қызметтің әлеуметтік ... ... ... ету ... ... ... ... салу,
жекешелендіру, еңбек заңдары саласындағы шаралар), сонымен бірге әр түрлі
экономикалық, ұйымдық, ... ... мен ... ... 1991 ... ұсақ ... ... басқару мәселелері бойынша көмек
беруге мамандандырылған ... ... ... ... ... мәселелермен кеңес берушілер танысып, кеңес берумен ғана
шектеліп ... ... ... өз ... ... ... ... ат
салысады. Бұл көмектің болуы және орта және ... ... ... ... бұл ... ... ... әкеледі.
Франциядағы шағын және орта бизнес. Қазақстанда шағын кәсіпорынды ашу
үшін жұмсалатын күш-жігерді шет елде ... ... ... жұмсалатын
уақытпен салыстыру мақсатында Франция Үкіметінің шағын кәсіпорындар үшін
жасап жатқан шараларын атап ... ... ... ... ... жатқан іскерлік қызметтің негізінде
мемлекеттің мақсатты түрде жүргізіп жатқан саясаты ... ... ... және орта ... ... бұл ... ... экономиканың ең
динамикалық агенті. Францияда шағын кәсіпорындарға – ... саны ... ... ... ... ... дерек бойынша Францияда шағын және
орта кәсіпорындарда – 16 500 000 адам ... ... ... есеппен
бір кәсіпорында 7 адам жұмыс істеген.
Әдетте әкімшілік процедуралар шағын ... ... ... мәлім. Сондықтанда Франция Үкіметі ... ... ... ... ... және орта ... экономика, қаржы,
индустрия министрлігінің бір ... ... ... қысым
бірқатар әкімшілік, әлеуметтік процедураларды оңтайландыру арқасында
азайды.
Францияда шағын ... ... ... ... ... мемлекет
бонификациялайды. Бонификация – бұл жеңілдету. Қаржылық механизм арқылы
мемлекет шағын ... ... ... ... ... ... шағын және орта бизнеске жұмыспен қамтуды да
қаржыландырады. Яғни ... және ... ... ... ... ... жұмыссыздар өз кәсіпорнын ашу үшін мемлекет көмегіне
сүйене ... ... ... ... ... ... қағидаларының бірі – ондағы жұмысшылардың саны. Мысалы, он адамнан
аз жұмысшылары бар фирмалар ұсақ ... ... 10-49 ...... ...... 500 көп - ірі фирмалар. Экономикалық саясатты жүзеге асырарда
мемлекеттің мақсатттарының бірі – ... ... ... ... бизнеске
ерекше жағдай жасау концепциясы Францияда кеңінен тарады. Шағын бизнесті
дамыту үшін үкіметтен қаржылық, салықтық және ... ... ... ... ... ... ... ынтаға көп көңіл бөледі. Ол
жаңадан кәсіпорын құруға, ... ... ... ... ... шағын және орташа фирмалардың ынтымақтастығын
реттеуге арналған жеңілдіктерді ... ... ұсақ және ... ... беретін бірқатар ұйымдар құрды. Оның ішінде – аймақтық
даму ... ... даму ... ... ... ... және т.б. Францияда несиелерді кепілдендіретін 50 жуық ұйымдар
бар12. 80 жыл басында несиелерді кепілдеудің Ұлттық қоры құрылды. Қор ... ... ... тәуекел капиталды ұсынатын компапияның қарамағында.
Ол шағын бизнеске әр түрлі қаржылық ұйымдармен ұсынылатын займдардың ... ... ... ... шағын фирмаларға құрал алу үшін және оны
жұмыс бабында ұстап тұру үшін қаржылық ресурстар ... және ... ... ... жалпы саны 16 500 000
адам. Орташа және шағын кәсіпорындардың орташа көлемі – 7 ... ... ... және ... ... – 1400. Мемлекеттің
жалпы экспорт көлеміндегі шағын және орташа кәсіпорындар ... ... ... ... экономиканың бұл саласына
мемлекеттің қызығуын дәлелдейді. Ол ... екі ... ... ... ұсақ және ... ... және «шағын және орташа
кәсіпорындардың пайдасына 37 шара». 
Құжаттардың атының өзі мемлекеттің шағын бизнестің дамуына қандай маңыз
беретінін айтады. Егер ... ... ... – экономикалық қолдауды
қарастырса, онда екіншісі ұйымдық - ... ... ... ... ... ... тіркелу орталықтарында шағын кәсіпорындарды құруға
арыздарды ... ... 5 ... 24 сағатқа дейін қысқарту, «шағын
кәсіпорындарға даму банкін» құру ... ... ... ... ... және қаржылық ұйымдармен ынтымақтастықта болу жағдайды жақсартуға
және шағын кәсіпорындардың пайдасына қаржыландыру тиімділігін ... ... Оған ... ... ... ... және
аймақтағы қызмет жөніндегі ... – DATAR ... ... ... ... және орта ... ... айналысады. DATAR өндірістік
жобаларға егер олар келесідей міндеттерге жауап берсе дотация бөледі: 
1. Кәсіпорын территориялық ... ... ... ... ... ... ... келу жөніндегі құрылған жұмыс орындарының саны
(алғашқы қызметінің 3 жылы – 20жұмыс орны)
Жобаны қолдауда DATAR ... ... ... ... басында ұсынады,
ал қалған бөлігін – жобаны жүзеге асыру барысында кезеңдік төлемдер жолымен
жүзеге ... ... ... ... ... өнеркәсіптік меншік
субъъектілеріне салықты қысқарту қағидасын, өнеркәсіпті ... және ... ... ... шағын және орта бизнес. 1960 ж. бастап Израилде экономикаға
үлкен ықпалды акционерлік қоғамдар түріндегі ірі кәсіпорындар көрсетті. Дәл
осы сектор үлкен ... ... ... 1980 ж. ... ... ... және
КСРО елдеріндегі экономикалық және ... ... ... ... ... әкелді. Осы кезде Израиль Үкіметі алдында жаңа
азаматтарды жұмысқа орналастыру сұрағы туды. ... ... ... ... бизнесті дамытуды жылдамдатты. Израиль тәжірибесіне ... ... ... ету ... ... технологиялық «жылы
жайларды» құру және дамыту. Технологиялық «жылы жай» тәуелсіз ... ... ... ассоцияцияны білдіреді. Ол қажетті инфрақұрылымы,
ғылыми – ... ... ... ... ... бар кішкентай ұжымдар
біріктіреді. Оның қызметі жарғы немесе қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... қолдайды. Кейде
өнім өткізу кезеңіне дейін жеткізеді. 
2. Бизнес ... ... ... Олар өз ... ... ... және де ... заңгерлері, бухгалтерлері бар жеке
компаниялар. Бизнес – «жылы жайлар» өз ісін ашуға ынталы адамдарға, ... үшін ... ... бизнесте бағыттала алмау және ең басты
алғашқы капиталдың болмауы кедергі ... ... ... Екі жыл ... құру үшін 300 000 ... ... ақша бөлінеді (81 000 $) Ол жобаға
есептелген шығынның 80% жабады, қалған 20% жеке инвесторлар ұсынады. 
3. ... ... ... ... ... дайын өнім өндіруді
қаржыландыратын ғылыми зерттеу ұйымдары мен қорларын құру.
4. Шағын ... ... ... және ... ... ... істеу. Қор шағын және орта бизнеске ... ... ... беру ... ... ... Көмек сонымен қатар, егер кәсіпорын несие алу үшін мемлекеттік
кепіл алу және ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асады. Жеңілдіктер көбінесе өнім өндіретін шағын және
орта кәсіпорындарға беріледі. 
5. ... ... ... ... ... ... арнайы бөлімшелер
бар. Олар банктік жеңілдіктер, маркетингтік жеңілдіктер, менеджерлік,
консалтингтік ... ... ... бизнес жоспарларын
дамыту жобаларын қарастырады және ... ... және орта ... ... ... ... ... мошав – овдимдерді қолдау табылады. Ол әрбір жанұя өз шаруашылығын
жүргізіп, өзінің жерін ... ... ... Ал ... ... ... ауыл ... құралдардың сатып алуды коммуналдық
қамтамасыз етуді мошава тұрғындары кооперативтік ... ... ... ... ... бірқатар негізгі бағыттар қалыптасқан: 
- сүт шаруашылығы (30 сиырға дейін, орташа көлемі) бір жанұяға га. 
- егістік (негізінен ... және ... ... бір жанұяға
Қазақстанның шикізат ресурстарынан басқа дамыған ғылымы, біздің еліміздің
экономикасы кезіккен қиындықтарды және алатын ... ... Оның ... республикада өз өндірістерін конверсиялау процесіндегі
кәсіпорындар, сонымен бірге ... Hitech ... ... және ... құруға болатын машина жасау зауыттары бар. ... ... ... ... ... ... ... бірге Израилдің шағын және орта бизнестің дамуының тәжірибесін
есепке алу қажет. 
Кореядағы шағын және орта ... ... ... ... және ... мемлекеттік қолдау тәжірибесін қарастырайық. Мысалы, Кореяда
субконтрактілік кеңінен тараған. Бұл ... ... ... және ірі
бизнесті ұжымдандыру мүмкіндігін береді. Яғни, трансұлттық компаниялар
шағын кәсіпорындардың көмегімен ... ... және ... ... Оның ... ... ... кәсіпорындарды модернизациялауға
бағытталған жобалар құрастырды, технология және сапаның ұлттық институтын
құрды, ... ... ... алу және ... ... 1997 ж.
соңында Оңтүстік – Кореяда 2 640 000 ... және ... ... ол ... ... Корея компаниялардың 99,5 % құрды, онда 9 млн.
адам жұмыс істейді немесе жалпы жұмысшылардың 78,5 % ... ... ... бизнес Әкімшілігінің мәліметтері ... ... және ... 90% жалпы саны 50 жуық. 
Литвадағы шағын және орта бизнес. Енді Литвадағы шағын кәсіпкерлікті
қарастырайық. Қазіргі ... бұл ... ... ... негізгі
фактор болып табылады, оның көмегімен дотацияны ... ... ... ... ... ... ішкі ... шағын кәсіпорындардың үлесі
69% құрайды. Ал жұмысшылар саны бойынша еңбекке қабілетті адамдардың ... 90% - тен көбі ... және ... ... ... ... ... салықтық жеңілдіктер береді. 
- бірінші екі жылдай пайдаға салық тарифі 70% проценттен төмендейді, ал ... ... 50%. Оның ... кәсіпорындарды несиелейтін мемлекеттік шағын
кәсіпкерлікті қолдау қоры құрылды. 
Байқап отырғанымыздай, ... ... ... ... ... ... шешуші рол атқаратынын көрсетуде. Ал ол ... ... және ... тиімді саясатын жүргізеді.
Олардың басшылыққа алған негізгі қағидалары келесілер: 
1. Құқықтық және ... ... ... ... ... ... бастап келе жатқан кәсіпкерлерді оқыту жобалары. 
3. Кіші жаңа кәсіпорындар үшін капиталға қол ... ... ... ... ... үш ... өте маңызды. Мысалы, тек ғана оқытып және ... ... ... ... ... ... қиын заң жүйелеріне
тап болды. Мсыалы, Перуде жаңа фирманың тіркелуі үшін 11 ... ... ... және ... институтының зерттеуі бойынша оны алуға
289 күн ... ... ... жеке ... қолдайтын мемлекеттер
бірқатар жетістіктерге жетті. Олар шағын бизнесті ... ... көзі деп ... ... ... кедергілерді алып тастау және
кәсіпкерліктің гүлденуіне ықпал ететінін көрсетті. Елде қырық жыл ... жол ... ... жүйе ... ... Онда ... қиын экономикалық жағдайға қарамастан пайда табатын миллиондаған
жаңадан фирмалар ашылды. 
Мұның барлығы ... және орта ... әсер ... ... болу керектігін көсетеді. Ақпаратқа еркін қол жеткізу
қаржылық ақпаратты дәлме – дәл және ... ету үшін ... ... ... Инфрақұрылым жолдарды, порт ... ... ... қазіргі заманға сай болу керек. Фирмалардың капиталды алуы
үшін дамыған қаржылық ... ... ... ... заң, ... және консултациялықфирмалар нарық қажеттіліктеріне сәйкес
қызмет етуі ... ... ... және орта ... ... процесі Еуропаның
көптеген елдерінде, АҚШ және Жапонияда әлі жүріп жатыр. Қазір шағын бизнес
экономиканың ... күші ... ... ... ... ... ... ортасында, ол бүкіл халықтың өмірін қорғайды. ... ... ... ... ірі ... ... табыстырақ [15].
Осылайша, шағын бизнестің болашағы өте жарқын, бастысы – оны басқара
білу.
Азиялық қаржылық кризис ... ... және орта ... ... аз ... Осыдан бұл кәсіпорындар үлкен кәсіпорындарға
қарағанда артықшылықтарға ие. ... ... және орта ... ... ... өте алуан түрлі болып келеді және бұл саясат
кәсіпорындардың ары қарай дамуын қолдайды.
Шетелдік тәжірибеге қарап, Республикмызда атқарылатын іс – ... ... ... ... ... ... ... қолдау туралы» заң
атқарылатын іс-шаралардың бастамасы ғана, экономиканың бұл секторын көтеру
үшін жүйелі түрде ... ... ... ... ... және ... ... жүзінде емес, шет елдегі сияқты нақты іс жүзінде көмек
қажет.
2.2 ҚР-дағы шағын және орта кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... экономикасында, Бүгінгі таңда ол
айтарлықтай мықты экономикалық және ... ... ие. ... ... ... және ... жабдықтауға, дұрыс бәсекенің өсуіне
көмектесе отырып, экономиканың жақсы дамуының индикаторларының бірі ... ... ... ... және орта ... ... ... елеулі жағдайлар жасауда. Ол өз нәтижесін беріп те жатыр. Шағын және
орта кәсіпкерліктің кейінгі жылдардағы даму ... ... және орта ... ... ... ... ... жылғы тиісті күнге пайызбен
2011 жылғы қаңтар-наурызда (салғастырмалы бағаларда) өткен жылғы
қаңтар-наурызбен салыстырғанда белсенді ... саны ... ... саны ... өсті.Соның ішінде шағын кәсіпкерліктегі заңды
тұлғалар-107,5%, дара кәсіпкерлер-106,3%, орта ... ... ... ... -101,0% ... ... кәсіпкерліктегі белсенді субъектілер саны
бірлік
| |2011 |
| ... ... ... ... ... 815 |668 573 |655 102 ... |26 547 |27 382 |26 540 ... |23 359 |23 869 |23 814 ... |109 458 |108 452 |90 873 ... |19 150 |19 140 |24 798 ... ... |19 276 |19 303 |20 329 ... |37 090 |37 079 |32 108 ... |43 501 |43 540 |44 072 ... |36 050 |36 335 |33 865 |
| | | | |
| | | | |
|4 ... ... | | | ... |14 517 |14 522 |16 200 ... |16 472 |16 395 |21 698 ... ... |115 151 |124 187 |115 151 ... |24 053 |24 288 |24 927 ... ... |20 769 |20 873 |19 423 ... ... |68 581 |67 416 |58 895 ... қ. |26 120 |26 150 |34 381 ... қ. |59 587 |59 642 |68 028 ... ... ... ... белсенді субъектілер саны 2011 қаңтардағы
көрсеткіштер бойынша - 667 815 бірлік. Яғни ... ... ... ... ... ... саны 1798631, ... жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 2,0%-ға өскен. Шағын кәсіпкерліктегі
белсенді субъектілер саны ең жоғарғы облыс - Оңтүстік Қазақстан - ... Ең ... ... Қызылорда облысында байқалады (4-Кесте).
Сурет 3.
Шағын және орта ... ... ... ... көрсеткіштері
Өткен жылдың тиісті кезеңіне, жұмыспен қамтылғандар саны - 101,9%, Өнім
(тауарлар, қызмет көрсетулер) шығарылымы - 102,3% ... (3 ... ... ... қаңтар-ақпанда шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері
қызметінің негізгі көрсеткіштері
өткен
жылғы тиісті кезеңге пайызбен
| |ШОК ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| | | ... ... ... |101,9 |102,3 ... |103,1 |102,6 |101,8 ... |105,4 |103,0 |103,1 ... |100,8 |100,5 |101,9 ... |105,1 |101,0 |103,1 ... ... |101,7 |102,2 |101,2 ... |101,3 |107,6 |101,1 ... |101,5 |102,5 |103,0 ... |101,3 |101,8 |102,0 ... |100,3 |101,3 |100,9 ... |100,3 |100,8 |101,4 ... ... |101,0 |101,9 |101,6 ... |101,0 |102,2 |101,6 ... Қазақстан |100,8 |101,2 |101,1 ... ... |101,2 |100,5 |102,2 ... қ. |103,4 |101,8 |102,1 ... қ. |101,7 |102,0 |102,6 ... ... ... жылғы қаңтар- наурызда шағын және орта ... өнім ... 1692,1 ... теңгені құрады. Яғңи өткен
жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 3,3%-ға өскен. Шағын және орта кәсіпкерлік
субъектілерінің ... ... дара ... ... – 62,7%, ... ... – 25,9%, ... кәсіпкерліктегі заңды тұлғалар – 10,1%,
орта кәсіпкерліктегі заңды тұлғалар – 1,3%-ды құрады.
2011 ... ... ... және орта ... ... ... көрсеткіштері өткен жылғы тиісті кезеңге ... және орта ... ... ... саны - 101,5%, ... қамтылғандар саны - 101,9%, Өнім (тауарлар, қызмет көрсетулер)
шығарылымы - 102,3% ... ( 5- ... ... ... 1 қаңтарына тіркелген шағын кәсіпкерлік субъектілерінің
саны
... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... |
| | | |ң ... | | | |ң ... |928 999 |204 989 |531 753 |192 257 ... | | | | ... |34 319 |6 108 |23 610 |4 601 ... |33 922 |8 122 |21 220 |4 580 ... |129 644 |9 766 |67 820 |52 058 ... |29 728 |6 228 |21 869 |1 631 ... ... |26 717 |4 196 |18 117 |4 404 ... |46 675 |4 998 |25 391 |16 286 ... |59 982 |13 814 |39 363 |6 805 ... |43 610 |7 017 |30 541 |6 052 ... |22 274 |4 083 |15 465 |2 726 ... |27 593 |6 916 |19 422 |1 255 ... ... |156 525 |18 873 |69 018 |68 634 ... көзі- www.stat.kz
2011 жылдың 1 қаңтарына Қазақстан Республикасындағы тіркелген шағын
кәсіпкерлік субъектілерінің саны 928 999 ... ... ... ... өте жақсы көрсеткіш, дей тұрғанмен жоғарыдағы көрсеткіштерден біз
шағын және орта ... ... ... ... ... үлесі
бойынша Қазақстан дамыған елдермен ... ... ... ... ... ... әлі де ... артта қалып
отырғанын байқаймыз. Демек шағын және орта бизнеске одан әрі жан-жақты
қолдау қажет ... ... және орта ... ... қолдау
механизмдерін талдау
Қазіргі уақытта қалыптасқан экономикалық жағдайда мемлекеттік тікелей
немес жанама қолдау көрсететін елеулі ресурстары жоқ. Сондықтан, ... ... ... ... ... ... керек. Бұл бағытты жүзеге
асыру үшін келесідей шаралар қажет: заңдық және нормативтік ... ... ... мен ... ... ... инфрақұрылымының барлық
қажетті элементтерін қалыптастыруы, бюджеттен тыс ... ... ... қолдлау аясын кеңейтуге әсер ету, ... ... ... ... ... ... және орта ... қолдаудың механизмдерін орынды дәл
қолдану үшін кәсіпкерлік субьектілерінің жай-күйін талдаудың маңызы зор.
Қазақстандағы шағын және орта ... ... ... ... ... нәтижелері.
2010 жылдың қыркүйек-желтоқсан айларында «Даму» кәсіпкерлікті дамыту
Қоры жүзеге асырған «Бизнес- Кеңесші» бағдарламасы ... “BISAM ... ... - ... әлеуметтік және маркетингтік зерттеулер орталығы
Қазақстандағы шағын және орта ... ... мен ... ... ... ... жүргізді. Қазақстанның барлық әкімшілік
аудандарын қамтыған зерттеуге «Кәсіпкерліктің ... атты ... 10 ... астам тыңдаушысы қатыстырылды және шағын бизнестің
әртүрлі ... ... ... ... мен ... ... ... ретінде жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлер мен кәсіп ашуға
ынталы тұрғындар және түрлі ... жеке ... ... доғарған
жандар да тартылды.
Қазақстандағы кәсіпкерлік бүгінде жаппай деңгейге көтеріліп отыр. Мұны
2001 - 2010 жж. аралығында заңды тұлғалардың ... және орта ... ... үлесінің 1,8 есеге дейін қысқарғаны, ал жеке
кәсіпкерлер үлесінің 1,4 ... ... ... мәліметтер растайды. Ал
шағын және орта бизнес субъектілері шығаратын өнім көлемі 4 есе ... ... ... ... ... мен ... де бұқара халық
арасында өзгере бастаған. Сауалнама жүргізілген ... 75% ... ... ... ... ... ... кәміл сеніп отыр.
Көпшілік санасында «кәсіпкер дегеніміз – бұл алып-сатар», «бизнес әділ
болмайды» ... ... ... ... ... қазақстандық қоғамның әлеуметтік өмірімен тығыз ұштасып
кеткені көрініп тұр. Бұл дегеніміз, қазақстандық шағын бизнестің ... ... - ... ... ... көрінісін айқындауға болатынын білдіреді.
Шағын бизнестің кәсіпкерлік ... ... ... үлесі
бойынша Қазақстан дамыған елдермен теңесті, алайда шағын ... ... ... әлі де болса артта қалып ... Бұл, ... ... геосаяси, макроэкономикалық сипаттағы объективті
себептерге, сонымен қатар ... ... ... құқыққолдану
практикасы, жергілікті басқару факторларына да негізделген. Бұл ... ... ... ... ... ... бұқара санасындағы
қалыптасып қалған стереотиптердің де рөлі басым екенін айту керек.
Бүгінде, шағын бизнес ортасында нақты негізі бар стереотип үсем ... оған ... ... саясатының қағидаттары мен нұсқаулары
бұрмаланып ... ал ... ... кей жағдайда еленбей де қалады.
Әсіресе шағын қалалардағы және ауылдардағы кәсіпкерлер жергілікті
шенеуніктердің ... ... ... әрекеттерін әлі де ... ... Осы ... өз бизнесін тоқтатуға мәжбүр болған немесе ... бет ... ... ... ... ... анықталған
көрсеткіштерге тоқтала кеткен жөн. ... ... ... ... орта және ... ішкі даму ... болып отыр. Алайда, өз
ісін жапқысы келетіндердің 18% жергілікті бақылау және реттеу ... ... ... мен ... ... ... ... жүргізілген салық реформасына жоғары баға беріп отыр,
алайда, өзгерістер салық әкімшілігі ... ... әсер ... ... Терең сұхбат пен фокус-топтарының ... ... салу ... ... айтады, олардың ойынша мемлекет салық
жүктемесінің босаңсыған орнын осылайша толтыратынын ... ... ... ... ... берушілер қаржы
ресурстарының жетіспеушілігін бірінші орынға қоюда. Пікір сұралғандардың
47% өз ... ... ... қатар кредит алудың да
соншалықты қиын екендігін атап өтті.
Терең ... пен ... ... ... ... мемлекеттік
қолдау көрсету қағидаттарының екінші деңгейдегі банктер тарапынан
бұрмаланғаны ... ... ... келтірілді. Кәсіпкерлік ... ... ... ... органдарға қарағанда
сыбайлас жемқорлық барынша кең етек алған деген стереотип қалыптасып ... ... ... ... бас ... ... ... бара
жатқаны да ерекше назар аударарлық болып отыр. Бұл - ... ... ... ... мемлекеттік қолдау бағдарламаларына қатысу
іргесінде тұрған сәтінен-ақ, олар ... ... ... ... ... ... тексеруге ұшырайтынымен байланысты болып отыр.
Кәсіпкерлердің басым көпшілігі «Даму» Қорының кәсіпкерлікті қолдау
орталықтарын (КҚО) ... ... ... ... ... бірге, зерттеуге қатысушылар тиімді және пайдалы болу ... ... ... ... кәсіпкерлерге нақты проблемаларды шешуде нақты
көмек беруге ыңғайлануы керектігіне сенімді. КҚО-ның ... ... оны ... ... және өзге ... органдармен болуы
мүмкін дауларда дәлел ретінде қолдана алатындай ... ... ... ұсыныс жиі айтылуда.
Жалпы, кездесетін барлық қиындықтар мен проблемалар бола тұрса да
қазақстандық шағын және орта ... оң ... ... Зерттеу нәтижесі
ғылыми, саяси және қоғамдық ортада кең таралған қалың ... ... ... үстемдігі туралы пайымдарды біршама теріске шығарды.
Пікір сұралғандардың 47% астамы өз ... ... ... ... етті. Сауалнамаға жауап берушілердің ... көбі ... ... көлемін ұлғайтуға ниет білдіріп отыр. 59% - дан
астамы бизнес ті ... ... оның ... ... ... біздің әлеуметімізде әлі лайықты орнын ала қойған жоқ,
дегенмен бүгінде ... ... ... ... ... ... ... өз қатарына шоғырландырып отыр [ 17 ].
Соңғы жылдары шағын және орта бизнесті дамыту мен кәсіпкерлік қызметті
қолдау бойынша бірқатар ... ... ... Ол ... нәтижесін
берді, статистиктердің айтуы бойынша, тіркелген ... ... ... ... халықтың үлесіне де әсерін ... ... өнім ... ... ... үлес ... ... келеді.
Шағын және орта бизнестің ролінің артуын кәсіпкерлер форумының тұрақты
жүргізілуі шағын кәсіпкерлікті ... ... ... барлық екінші
деңгейлі банктердің шағын кәсіпкерлік субъектілеріне несие берудің минимал
мөлшерін тағайындауы (банктің несие ... ... ... 10 % - ... ... орта және ... кәсіпкерлікті қолдау Агегнттігінің құрылуы,
шағын кәсіпкерлікті ... ... ... ... қатаң қадағалау,
шағын кәсіпкерлік субъектілерінің жұмыстарына жағдай жасау және жеңілдіктер
беру.
3. ҚАЗАҚСТАНДАғы ... және орта ... ... ... Шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдаудың негізгі тетіктері
Шағын және орта кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың негізгі тетіктері ... ... ... ... және ... саясаты. Қолайлы
инвестициялық климат жасау және несиелеу жүйесін жетілдіру ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті тиімді қаржыландыру
үшін қажетті ресурстарға деген үлкен тапшылық орын алып отыр. Қаржы ... ... ... ... ... несие алудың шектеулігі;
- коммерциялық банктердің кепілдік міндеттемені жоғары деңгейде
ұстауы;
- берілетін ... ... ... ... болуы және
қысқа мерзімділігі;
- шағын кәсіпкерлікке микро несие берудің заңдылық негізінің жоқтығы;
- банктердің шағын кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... қаржылай қолданудың басты бағыты
осы секторға несие мен инвестицияны кеңінен тарату.
Осы мақсатты ... ... ... ҚР-ң жеке ... туралы заңы
қабылданды.
ҚР-ң жеке кәсіпкерлік туралы заңы бойынша:
Шағын кәсіпкерлік субъектілерін ... ... ... ... үшін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін
қызметтердің) кепілдендірілген көлемін сатып алу.
Шағын ... ... ... ... ... көрсетілетін қызметтердің) номенклатурасын және олардың
көлемін жыл сайын Қазақстан Республикасының Yкіметі айқындайды;
2) екінші ... ... ... ... ... ... экономика салаларында әлеуметтік маңызы бар жобаларды ұйымдастыру
және іске асыру үшін мемлекеттік гранттар ... ... ... бағдарламаларды іске асыру;
5) бюджет қаражаты есебінен қарыздар беру жолымен жүзеге ... ... ... ... кәсіпкерлікті қаржылық қолдауды негізгі
мақсаты қаржылық ресурстарға қолжетімділікті қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... компания жалғыз акционері болып әрекет ететін арнайы қор жүзеге
асырады.
Қордың негізгі міндеттері:
1) ... ... жеке ... ... ... ... ұйымдар
желісін дамыту;
3) шағын кәсіпкерлік субъектілеріне екінші деңгейдегі банктерден ... ... ... ... беру ... жасау;
4) қаржылық лизингті дамыту;
5) шағын кәсіпкерлік субъектілерін оқыту және консалтингілеу;
6) шағын кәсіпкерлік ... үшін сапа ... ... ... ... қоса қаржыландырудың гранттық жүйесін дамыту болып
табылады ... ... ... ... беруді қор тартылған және өз
қаражаты есебінен жүзеге асырады.
Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... бірінші кезектегі тәртіппен беріледі.
Сонымен бірге шағын кәсіпкерлікке қатысты қаржылық-несиелік саясат
салалық, ... ... және ... ... ұзақ ... жүйесіне негізделуі қажет.Қазіргі кезде қарызға ... ... жаңа ... ... құру мен ... ... ... кәсіпорындардың қызметін дамыту жолындағы негізгі кедергілердің бірі
болып отыр. Шағын ... ... ... саладан сауда
және қаржы саласына ойысуы, көлегей ... және салт ... ... ... ... ... осындай факторлармен
байланысты. Шағын кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... ... және экономикалық
жағдайлар жасау мақсатымен мынадай шаралар көзделген:
- жеке ... және ... ... шаруашылық
қожалықтарының істеріне мемлекет ұйымдарының заңсыз араласпауына кепілдік
беретін заңдармен қамтамасыз ету; - шағын бизнес ... ... ... ... ... Бұл ... ... және ақысын
қысқарту, қажетті жоғарғы қорының көлемін азайту, ... ... ... ... ... ... ... бақылау ұйымдарының шағын бизнес субъекттерінен қосымша
ақы ... ... ... ... күші бар ... нормативтер мен
жағдайларды жою. Бұған тек заңда бекітілген айыптар, өсімдер және ... ... - ... ... өндірісімен шұғылдалатын шағын
бизнес субъекттеріне салық және ... ... ... ... ... ... Республикасында шағын кәсіпкерлікті қаржылық қолдау
мәселесін реттеу үшін ... ... ... қатысуымен 1997
жылдың маусым айынан бастап шағын ... ... Қор ашу ... ... ... Қазақстан Республика Үкіметіне Қазақстан
Республикасының ... ... мен ... ... ... ... жеке ... ақы алынбайтын мемлекеттік және екінші деңгейдегі
банклерде мемлекеттің қатысуымен есеп шот ... ... ... ... ... ... ... қатар екінші деңгейдегі банклерді бірінші
кезекте шағын ... ... ... ... ... шаралар
жүйелері де жасалуда. ... ... ... Қаржы
министрлігімен бірге мынадай шаралар ... ... ... пайдаланылмайтын объекттерді және
аландарды түгелдеу;
- пайдаланылмайтын өндіріс ғимараттар ... ... ... ... олар ... ... ... жалға немесе
сенім хат бойынша - бір жыл ... ... ... ... ... беріледі. Егерде кәсіпкерлер алты айдың ішінде
өндірісті іске асыра алмаса, объекттер ... ... ... ... жарысқа қойылады;
- шағын бизнес орталықтарын және бөлімшелерін салуға арналған ... ай ... ... ... субъекттері араларында жерді сату
жарыстары жүргізіледі;
- жердің құны 5 жыл ... ... ... ... ... ... ... жерге ие болу құжаты ақысыз
беріледі;
- өндірістік әрекеттер ұйымдастыру үшін шағын бизнес ... ... ... құрылыс объекттері тендер негізінде
берілуі қамтамасыз етіледі. ... ... ... ... ... оны ... бағытталған заңдардың сақталуын ... ... ... ... ... ... ... сияқты
маңызды шаралар бар [20].
Шағын кәсіпкерліктің ойдағыдай дамуын айқындайтын басты шарттардың бірі
– олардың қызметін қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... элементтерін жолға қою. Қазіргі кезде республикада
шағын кәсіпорындардың өміршендігі мен өркендеуін ... ... ... ... мен ... жұмыс істеуде. Алайда, олардың
жұмысы әзірге республиканың ... ... ... ... істеуі
үшін жеткіліксіз. Сондықтан түрлі бағдарламаларда көптеген кәсіпкерлердің
есеп, бизнес – ... ... ... ... құқықтық мәдениет
машықтарын әлсіз меңгергендігі ескеріле отырып, бизнес – ... ... ... ... ... ... уәкілетті органдарға шағын кәсіпкерлік субъектілерінің қызметін
әдістемелік тұрғыдан қамтамасыз етуді күшейту тапсырылған.
Шағын кәсіпкерлік саласындағы қаржылық қолдау ... ... ... сай келетін жабдық шығара алатын ... ... ... өндірістік бағыты өнімнің жаңа түрлерін игеруі,
техникалық және технологиялық ... ... ... ... ... ... қолдау нысандарын жетілдіру ... ... ... ... іске ... ... ортаның нақ өзі.
Экономиканың өтпелі кезеңіндегі шағын кәсіпкерлік, ең ... ... ... және жаңа ... орындарының құрылуына мүмкіндік берді.
Жалпы алғанда, кәсіпкерлік экономикада нақты белсенді, бәсекелес ортаны
ғана қалыптастырып ... ... ... мемлекеттің экономикалық
дамуында оның тұрақтылығының индикаторы есепті орта тапты ... ... ... ... ... экономикасында лайықты
орын алды. 2010 жылдың 1 ... ... ... ... белсенді
шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің саны 628 мыңды құраған. Олардың
тең ... жеке ... ... ... Бұл ... ... 2 ... асады, ал соңғы тоғыз айда олар өндірген ... 27,8 млрд АҚШ ... ... Өнеркәсіптік өндіріс орындарында
21,2 пайызы істейді, шағын және орта кәсіпкерліктің 42 пайызын сауда-саттық
саласы қамтиды екен. ... ... ... ... ... Бұл
деректерден сауда ісі әлі де басым екендігін, салалық құрылымдарда өндіріс
көлемі әлі де өзгере ... ... [21]. Бұл ... бір
жағынан түсінушілікпен қараған да жөн "Ірі бизнеспен салыстырғанда шағын
кәсіпкерлік - бұл ... ... Бос ... ... құру мүмкін емес.
Адам ең алдымен сауда жасайды, өйткені ол көп капиталды ... ... ... ... соң, ... ... сатып алу мен оны өткізу тетіктерін
жетік меңгеріп, қаржылық қор жинағаннан кейін ол ... ... өзі де ... көзі ... ... шағын және орта кәсіпкерлік болашақта
өндіріс саласында дамиды.
Шағын ... ... ... ... ... кешендегі шағын кәсіпкерлік қазіргі уақытта еліміздің
экономикасына тиісті үлес қоса алмай отырғанын ... ... ... ... ... бағытын жүзеге асыруда шағын бизнес
басты құралдардың біріне айналғаны да ... ... ... ... ... саласында мықтап дамуға ... ... ... ... ауыл ... ... ... бөлігі
республикадан тыс жерден тасмалданып, сол жерде ... ... өнім ... ... ... ... үстіне, тасымалдау кезінде өнім бағасы
төмендеді, ... жол ... ... жаңа өнім алуға болатын қалдықтар
өнделген жерлерде ... ... ... ... жүйесінде
шағын кәсіпорындардың осы мәселені шешу үшін ... ... ... ... ... ... мен ауыл-селоларды
дамытудың басты бағыттары туралы» Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... шарушылықтар,
өндірістік және тұтынушылар кооперативтері, ұйымдар,сондай-ақ, ауыл
шаруашылығы үшін ... ... ... жұмсайтын, ауыл шаруашылығы
өнімдерін өңдеумен шұғылданады, шикізаттар өндеп, олардан алынған ... және ... ... ... ... нысандары кіреді, - деп
атап көрсетілген. Шағын кәсіпкерлік тек ... ғана ... ... ... техникалық прогресс пен ақпаратттандырудың да
лайықты ұйытқысы болып табылады.Ол шағын және орташа қалалар мен ... ... ... ... ... жағдайын жақсартуға
қызымет етеді. Шағын кәсіпкерлік мемлекет тарапынан оңай қадағаланады және
оны дамытуға көп ... ... ... ... ... жағдайда
ауыл шаруашылығындағы шағын бизнестің қарқынды дамуына тұсау болып отырған
екі факторды бөліп көрсету керек. Бұл - ... ... ... ... ... ... шағын кәсіпорындар қаржылық
тұрақсыздық және құрал-жабдықтардың жетіспеушілігінен өзінің даму жолында
қиыншылықтарға кездеседі, олардың ... - алу ... жаңа ... өнім мен ... ... ... ұзақ ... тартып, сондай-ақ, жаңа нарық жасау жолдарын енгізу ... ... ... сәтті жүргізілуі үшін белгі бір
активтер санын басқаруы керек. Олар тез пайдаға түспейді, яғни ... ... ... ... ... отырады. Осы активтерге кеткен жиынтық шығындар
капиталдағы кумулятивті қажеттілікпен анықталады. 
Шағын кәсіпкерлікпен айналысатын кәсіпорындар үшін ең ... ... ... құралдары мен капиталдың ұзақ мерзімді көздер есебінен
туындайтын қаржылық стратегия табылады. ... ... ... ... 5% ... ... инвестициялық қорлар есебінен қаржыландырылады.
Көбінесе, шағын кәсіпкерлік меншік жинақтарынан, туыстарының, достарының
жинақтарынан, ... - ақ ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік субъектілерін
қаржыландырудың негізгі көзі болып табылады. Бірақ олар қаржыландырудың
барлық ... жаба ... Бұл ... ... көзі ... банк несиелері және мемлекеттің және халықаралық
ұйымдардың ... ... ... ... субъектілеріне несие беру
кезінде келісім бойынша кепіл заты болуы ... ... ... ... есеп ... ... ... бағалы қағаздар;
валюталық құндылықтар.
Сондай-ақ, кепіл зат ретінде тек қана ... тез ... ... ... ... ... түрлері болып, мүлік және құқық кепілдері
табылады. Клиенттің мүлік кепілі, бұл тауарлы - ... ... ... ... кепілі; бағалы қағаздар кепілі; вексельдер
кепілі; ... ... (сол ... ... саналатын); ипотека; аралас
кепіл. Құқықтық кепіл, бұл несие алушының өзінің мүлігіне құқы бар ... ... ... ... ... келісім және несие беруші банк ... ... ... және орта ... ... ... ... қолдау көрсетудің заманауи жүйесіне
келетін болсақ. 
Шағын кәсіпкерлік субьектілерінің ... ... ... ... ... мыналар есебінен қамтамасыз етіледі:
шағын және орта кәсіпкерлік субьектілерінің мемлекеттік инвестициялық
бағдарламаларға қатысуын қамтамасыз ету;
шағын ... ... ... ... мен ... да
мамандандырылған институттардың бюджеттен тыс ... ... ... ... ... ... ... банктер мен басқа да қаржы
институттары үшін жеңілдіктер беру жүйесін дамыту;
тиімділігі жоғары инвестициялық жобаларды жүзеге ... үшін ... ... ... ... тікелей қаржы көмегін көрсету.
Қаржы-несиелік қолдау көрсететін инфрақұрылымды одан әрі дамыту:
шағын кәсіпкерлік субьектілеріне мемлекеттік және муниципалдық қорлар
арқылы ... ... ... ... ... ... ... несиелеу қоғамдарын), өзара сақтандыру
жүйесін дамытуды;
қорлар мен кәсіпкерлер бірлестіктерінің инвестицияларды қаржыландыру
көздерін іздеу, ... ... ... ... ... мәселелерді шешу саласындағы қызметін жандандыруды
көздейді ... ... ... ... ... жеке ... ... беру бағдарламасын жүргізеді. Сондай-ақ,
тауар айналымын өсіру, ... ... ... ... ... ... өндіріс көлемін ұлғайту, машина сатып алу, құрылғылар,
шикізаттар мен ... ... және ... ... жөндеуден
өткізу сияқты кәсіпкерлік қызметтер ... ... ... және ... ... ... алу ... Несие мөлшері 500 АҚШ долларынан 30000 АҚШ долларына дейін 12
айға, ал пайыздық ставка мөлшерінде айына 2 - 2.6 % ... ... ... ... орта және ... бизнес субъектілерін несиелендіру
бағдарламасын, сондай-ақ орта және шағын агробизнесті ... ... Бұл ... ... ... ... ... кәсіпкерлік субъектілерін, ... ... ... ... ... ... ұлғайту
мәселелерін орындайды. Несиелендіру заңды және жеке тұлғаларға ... ... ... ... ... тұрғын үйлері, автокөлік
түрлері, тұтыну ... ... ... ... қағаздары
қойылады. Несиелендіру мерзімі 6-15 айға дейін беріледі. 
Сонымен қатар, Еуропа Қайта Құру және Даму Банкі ... ірі ... ... ... орта және ... кәсіпкерлікпен
айналысатын кәсіпорындарды қаржыландырады. Қаржыландыру негізінен несие
түрінде жүргізіледі. Қазіргі кезде ... ... Құру және Даму ... Республикасындағы кіші бизнесті қолдауға атсалысып, шағын
бизнесті несиелендіру ... ... ... негізгі
мақсаты шағын кәсіпорындарға қысқа және орта мерзімдік несиемен қамтамаыз
ету. Несие жолағының көлемі 775 миллион АҚШ ... шақ ... ... ... ... ... бірі ... шағын кәсіпорындар
мен кәсіпкерлерге өз бизнестерін дамыту үшін тұрақты ... ... ... ... ... капиталын толықтыруға, шикізат сатып
алуға, қосымша ... ... ... ... ... тарту,
автотранспорт, өндірістік ғимараттар, ғимараттарды жөндеуден өткізу,
қаржыландыру ... ... ... ... Бұл ... үш ... ... micro (10000 АҚШ долларына дейін) 12 айға дейін теңгеде және ... ... ... ... 30000 АҚШ ... дейін) 12 айға теңге
бірлігінде, шетел және теңге бірлігінде 18 айға дейін жүргізіледі; 
3. small (30000-нан 125000 АҚШ ... ... ... ... ... ... және ... бірлігінде 30 айға дейін жүргізіледі.
Осы бағдарлама бойынша, сондай-ақ, «Тұран Әлем Банкі» АҚ, «Центркредит
банкі», «Казкоммерцбанкі», «Қазақстанның Халық ... ... ... ... жүргізуде несиенің орны маңызды болып табылады [23].
Бір мақсатқа бағыттау барлық бұрынғы, ... ... жаңа ... ... да ... ... бекіту мен өсу деңгейі.
Бұл үшін экономикалық рычагтардың жаңа ... ... ... және займ жеңілдіктері (жалпы және бағытталған), әр түрлі салық
жеңілдіктері, ... және ... ... ... ... кадрлар дайындау және басқалар. Олардың барлығы жалпы
ұлттық заңнамалар және ... ... ... ... ... ... билік органдары кішігірім бизнес ... ... ... ... ... ... және кадрларды оқыту көмектерін
көрсету жұмыстарын жүйелейді. ... ... ... ... - техникалық бағдарламалар негізінде ұсынылады, соның ішінде: 
- өндірістің техникалық ... ... ... және ... ... ... өнеркәсіптегі өндірістік технологияларды жаңарту (орталық үкіметке
жүктеледі); 
- мемлекеттік зерттеу институттарымен бірігіп жаңа ғылыми техника және
технологияны жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... жобаларды ұсынады: 
- жаңа өнім түрлерін және жаңа технологияларды өңдеу (жергілікті билік
органдары); 
- жаңа өндіріс түрлерін өңдеу (орталық ... ... ... ... шағын кәсіпорындар құру (орталық
үкімет); 
- кішігірім бизнес кәсіпорындар ... ... және ... құру ... ... ... қаржылық қолдау жүйесінің негізгі элементі болып займдар
мен несиелер, өнімнің жаңа ... ... ... ... ... [24].
Сонымен, қазіргі кездегі шағын бизнесті жүргізу еліміздің экономикасына
үлкен әсерін тигізетін көптен - көп факторлардың бірі болып ... ... ... ... ... ... ... көптеген
бағдарламалар, сондай-ақ мемлекет тарапынан әртүрлі іс - шаралар атқарылып
жатқанын айта кеткен жөн." Бизнес тің жол ... -2020" ... және орта ... ... қолдауда үш бағытқа ... ... ... ол жаңа ... ... ... секторды оңалту және экспортқа бағытталған өнеркәсіп орындарына
қолдау көрсету. Осы ... жол ... - 2020" ... сәйкес, биылдың өзінде 22 қазаннан бері отандық банктерде 300
млрд теңгені құрайтын субсидиялау ... 514 арыз ... ... Азиялық даму банкінен 500 млн АҚШ доллар қаржы тартылған. ... ... ... - 2010 ... ... ал оның пайдалану мақсаты - шағын
және орта кәсіпкерліктің жаңа жобаларын несиелендіру.Осы жерде шағын ... ... ... үшін ... ... ... айта кеткен жөн.
Кедендік одақ қазақстандық кәсіпкерлер үшін жаңа ... ... ... ... қатар оның бәсекеге қабілеттілігін тексеретін өзіндік бір
сынақ ... та ... ... ... және орта ... қолдауға
бөлген арзан қаржы ресурстары отандық өнімнің өзіндік құнын ... ... ... бүл ... шара ... ... ... кеңістігіндегі позициясын нығайтуға жұмыс істеп жатыр деп ... ... ... ... ... ... айналысатын тұлғалар
саны да өсіп келеді деп айтуға болады. Шағын кәсіпкерлік - бұл кәсіпкер
тұлғаның өз ... әске ... ... жету ... ... ... Сондай-ақ, шағын бизнесті қаржыландырудың негізгі көзі ... ... ... ... ... ... айналысатын тұлғаларды
несиелендіруі, кәсіпорындардың әр түрлі мерзімдегі ... ... ... ... қаржыландыру көздерін тарта отырып, кәсіпкерлік
бағытты іске ... ірі ... жету ... ... ... ... әлемдік тәжірибеде мемлекеттік қолдаудың
бірден-бір маңызды механизмі болып табылады.
Енді шағын және орта ... ... ... ... ... ... жағдайда әкімшілік құқық бұзушылық деп ... ... ... ... ... ... бақылау қадағалау
жөнінен көптеген негізгі ... ... ... ... ... арқылы анықталып жатады.
Осы орайда: - тексеру, бақылау және ... ... ... ... ... ... құқықтық нормалар, түрлі ормативтік
құқықтық келісімдерде қарастырылған және осы мәселе бойынша бірегей ... ... -заң ... ... ... ... ... мемлекеттік органдардың мәртебесін айқындайтын заңдар және тағы
басқа шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... органдар қызметінің көлеміне
қарамастан, кәсіпкерлерге бірдей көзқараспен қарау; -тексеру, бақылау және
қадағалау мәселелері бойынша рәсімдерді нақты ... ... ... ... Түрлі мемлекеттік органдар тексерулердің ... ... ... ... ... ... тиімділігін бағалаудың қолданыстағы ... ... ... саны мен салынатын ... ... ... ... ... ... ... және тағы басқа туындаған
ретте осы обьектіде ... ... ... ... ... бұзушылықтар туралы» кодексінің кейбір ережелері шағын
кәсіпкерліктің дұрыс дамуына кедергі жасайды. ... ... ... ... ... ... салу ... әкімшілік құқық
бұзушылықтар үшін салынған айыппұлдарды санамағанда ... ... ... ірі ... үшін де ... етіп ... Одан
қалса айыппұлдардың жоғары қойылымдары шағын кәсіпкерлік субьектілеріне
заңға сәйкес айыппұл төлеуді немесе одан ... пара ... ... кетуді
таңдауға итермелейді. Лицензиялауға, аккредитациялауға, стандарттауға
сертификаттауға жататын жұмыстар, ... мен ... ... кең
тізбесінің болуы іскерлік белсенділіктің, кәсіпкерліктің бастамасының
өсуіне ... ... ... ... ... тосқауылдар
ауыртпалығы болып табылады. ... ... ... ... бағынышты келісімдердің саны едәуір; -мемлекеттік
органдар уәкілеттік еткен және мемлекеттік функциялар берілген ... ... мен ... ... ... істеуде; -керексіз
статистикалық және салық есебін жүргізу; -кейбір мемлекеттік ... ... ... беру және келісу функциялары мен өкіметтерін
қысқартуға ... ... ... елдерде шағын және орта кәсіпкерлік
субьектілеріне олардың қызметін қолдау үшін « ... ... ... ... және ... тіркеу жағдайлары жасалған. Франциядағы сияқты
қазақстанда да тіркеу процесі жиырма төрт ... ... ... ... он күннің ішінде « бір терезе» қағидаты бойынша тіркеледі, бұл
жүйені бизнес қауымдастық та ... ... ... ... мемлекеттік басқару туралы жаңа
заң еліміздің құқықтық, саяси және экономикалық ... ... ... ... ... жаңа ... ... Оларды біліктілікпен
жүзеге асыру, әсіресе кәсіпкерлік сияқты аса ... және ... ... ... ... және құқықтық сауаттылыққа, ... ... және ең ... - ... байланысты болып
табылады.
Кәсіпкерлік келесі кепілдіктерді алды: 
- кәсіпкерлердің шаруашылық іс-әрекеттеріне мемлекттік ... ... ... араласуына жол берілмейді; 
-  егер Қазақстан Республикасының заңымен ... ... ... ... ... ... органдармен
бір жылда бір рет қана тексеріледі; 
- өндірумен ... ... ... ... (ол жерді жалға алғаны үшін 3 жыл мерзімінде сомманы өтеу,
мемлекеттік тіркеу кезінен бастап, қозғалмайтын ... ... ... заң ... ... ... ... жасап қана қоймай,
сонымен қатар, XXI ғасыр ... ... ... ... ... әсер ... ... негізгі сұрақтардың жауабы
салық салымының жеңілдіктер тәртібін, кедендік ... ... ... ... ... құқықтық тәртіпке еңгізумен аяқталды. 
Әрине, бір заңды актіден әлі ... ... ... шешімін талап
етуге болмайды. Бірақ, берілген заң ... ... ... ... ... және орта ... ... заң ҚР Жеке кәсіпкерлік туралы
заңы. Аталмыш заң бойынша мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Үкіметі:
1) жеке кәсіпкерлікті қолдау мен дамыту ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік жүйесін қалыптастырады;
3) Үкімет жанынан жеке кәсіпкерлік мәселелері жөніндегі консультативтік-
кеңесші органдар құрады және ... ... ... және жергілікті атқарушы органдар әзірлейтін,
жеке кәсіпкерліктің мүдделерін қозғайтын нормативтік құқықтық ... ... ... ... ұйымдастырады;
5) мемлекеттік мұқтаждар үшін шағын кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... және олардың көлемін (проценттік көріністегі) бекітеді;
6) шағын кәсіпкерліктің дамуын ынталандырады, мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... үшін ... қор ... өнеркәсіп өндірісін ұйымдастыру және халыққа қызметтер көрсету
саласын дамыту үшін ... ... ... ... берілген
объектілерді шағын кәсіпкерлік субъектілерінің меншігіне өтеусіз ... ... ... ... ... құру мен жетілдіруді, жеке кәсіпкерлік
субъектілерін дамытуды және олар ... ... ... ... ... ... айқындайды және іске асырады;
9) бәсекелестіктің дамуына және инновацияларға, ... ... ұзақ ... ... инвестициялар салуды ынталандыруға
септігін тигізетін нормативтік құқықтық актілер әзірлейді;
10) ... ... ... ... құруды
ынталандырады;
11) жеке кәсіпкерлік субъектілерінің ... үшін ... ... экономика салаларының жұмыс істеуіне талдау жүргізеді;
12) Қазақстан Республикасының экономикасына инвестицияларды ұлғайту
және инновациялар ендіруді жеделдету мақсатында ... даму ... ... салаларда жеке кәсіпкерлік субъектілері арасындағы
бәсекелестікті дамыту үшін жағдайлар жасай отырып, осы ... ... ... емес ... уақытша қорғауды жүзеге асырады;
14) ұлттық экспорттаушыларға қатысты ... ... ... ... ... ... жеке ... субъектілерін келісімді бірлескен ... ... ... жеке ... ... ішкі және ... ... жай-
күйі туралы экономикалық ақпарат беруді ұйымдастырады;
17) сапа менеджментінің жүйесін ендіруді ынталандыру жолымен ұлттық
өнімнің бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... елдердің аумағындағы мүдделерін
қолдау жолымен сыртқы сұранысқа жағдай жасайды;
19) жеке ... ... ... ... ... субъектілерінің және жұмыс берушілердің бірлестіктерімен өзара
әрекет етеді;
20) ... ... ... құру ... жекелеген салаларды
қолдау бағдарламаларын бекітеді;
21) саланың немесе кластерлердің проблемаларын шешу үшін ... ... ... және ... ғылыми-зерттеулерді
қаржыландырады;
22) республиканың экономикасы үшін білікті кадрлар ... ... ... ... халықтың әлеуметтік қорғалмаған жігін жеке кәсіпкерлікке тарту
жөнінде шаралар әзірлейді.
Уәкілетті органның құзыретi
1) жеке кәсіпкерлікті ... мен ... ... ... жүзеге асырады;
2) жеке кәсіпкерлікті дамытудың бағдарламаларын әзірлеп, іске ... ... ... ... мен дамытудың мемлекеттік шараларының
орындалуын ұйымдастырады және үйлестіреді;
4) жеке ... ... ... және ... ... беру
жөніндегі шараларды жетілдіру туралы ұсыныстар әзірлейді;
5) кәсіпкерлік ортаға, инвестициялық ахуалға және жеке ... ... ... ... жеке ... ... ... зерттеулер жүргізуді
ұйымдастырады;
7) жеке кәсіпкерлікті қолдауды және ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметіне
ұсынады;
8) республика өңірлерінде шағын кәсіпкерлік инфрақұрылымын қалыптастыру
мен дамытуға септігін тигізеді;
9) шағын кәсіпкерлік ... ... ... қайта даярлау және
олардың ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жеке ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырады;
11) жеке кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі орталық мемлекеттік ... ... ... ведомствоаралық үйлестіруді жүзеге асырады;
12) орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдардың жанындағы
сарапшылық кеңестердің қызметін үйлестіреді;
13) шағын кәсіпкерліктің инновациялық, инвестициялық және ... ... ... іске ... қатысуы үшін жағдайлар
жасайды;
14) инвесторлар, грант беруші ... ... үшін ... ... және ... мәселелерінде жағдайлар жасайды;
15) жеке кәсіпкерлік субъектілеріне әдіснамалық көмек ұйымдастырады;
16) жеке кәсіпкерлік субъектілерінің ... ... ... халықаралық нарықтарына шығуы үшін жағдайлар
жасайды;
17) жеке кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... жеке ... дамыту мен қолдау жөніндегі мемлекеттік саясатты
насихаттайды;
19) мемлекеттік органдар мен олардың лауазымды адамдары жол ... ... ... ... ... ... заңнамасын бұзушылықтар туралы Қазақстан Республикасының
Президенті мен Yкіметін хабардар етеді.
Жергілікті өкілетті органдардың құзыретi:
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мен дамытудың өңірлік бағдарламаларын
бекітеді;
2) ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлікті қолдау мен дамыту мәселелері бойынша
есептерін қарайды.
Жергілікті атқарушы органдардың құзыретi:
Қазақстан Республикасының жергілікті атқарушы органдары:
1) жеке кәсіпкерлікті ... мен ... ... ... ... ... асырады;
2) жеке кәсіпкерлікті дамыту үшін жағдайлар жасайды;
3) өңірлерде мемлекеттік бағдарламалардың іске асырылуы мен орындалуын
қамтамасыз ... және ол үшін ... ... ... кәсіпкерлікті қолдаудың өңірлік бағдарламаларын әзірлеп, іске
асырады;
5) өңірде шағын кәсіпкерлікті және ... ... ... объектілерін құру мен дамытуды қамтамасыз етеді;
6) жергілікті атқарушы ... жеке ... ... және ... ... объектілерімен өзара қарым-
қатынастарын дамыту стратегиясын айқындайды;
7) сарапшылық кеңестердің қызметін ұйымдастырады;
8) шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін мамандар мен ... ... ... ... және олардың біліктілігін ... заң ... жеке ... ... жаңа ... мен
принциптері белгіленді.
Жеке кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың негізгi бағыттары.
1. Жеке кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... жүзеге асырылады:
жеке кәсіпкерлікті реттеу мәселелері жөніндегі заңнаманы жетілдіру;
жеке кәсіпкерлікті қолдау орталықтарын, ... ... ... ... және жеке кәсіпкерлік
инфрақұрылымының басқа да объектілерін құру және ... ... ... жеке кәсіпкерлік субъектілерінің қызметін оқу-
әдіснамалық, ғылыми-әдістемелік және ақпараттық қамтамасыз ету.
2. Жеке кәсіпкерлікті мемлекеттік ... және ... ... ... жеке ... ... зерделеу
және оны дамыту ұсыныстарын әзірлеу жөніндегі ғылыми-зерттеу институттарын
құру;
орталық ... және ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
жеке кәсіпкерлікті қолдау мен дамытудың қаржы институттарын құру;
бизнес-инкубаторлардың және индустриялық ... ... ... ғимараттарды, үй-жайларды сату не тұрғын үй-жайларды
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тұрғын емес ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдау мыналарды:
шағын кәсіпкерлік субъектілерінің мемлекеттік қаржылық, статистикалық,
материалдық-техникалық және ақпараттық ... ... ... ... мен ... ... үшін ... кәсіпкерлікті дамытудың мемлекеттік, салалық (секторальдық) және
өңірлік бағдарламаларын әзірлеуді;
шағын кәсіпкерлік субъектілерін мемлекеттік тіркеудің және таратудың
оңайлатылған тәртібін белгілеуді;
оңтайлы ... салу ... ... кәсіпкерлікке кредит берудің бағдарламаларын қабылдауды;
шағын кәсіпкерлікті қолдау мен дамыту үшін инвестицияларды, оның ішінде
шетелдік инвестицияларды тарту мен пайдалану жүйесін ... ... үшін ... (жұмыстар мен көрсетілетін
қызметтерді) сатып алудың кепілдендірілген көлемін  қамтамасыз етуді;
жұмыс істеп ... оқу және ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау мен дамытудың ақпараттық жүйелерін дамыту
және жаңаларын құру жолымен кадрлар даярлауды, қайта даярлауды және ... ... ... ... ... ... ... қолдаудың негізгі принциптері:
Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерлікті дамытудың басымдығы;
шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың кешенділігі;
шағын кәсіпкерлікті ... ... және ... ... шағын кәсіпкерліктің барлық субъектілері үшін қолжетімділігі;
шағын кәсіпкерлікті қолдау мен дамыту ... ... ... ... ... ... ... қолдау мен дамыту:
1) қаржылық қолдау көрсету;
2) шағын ... ... ... ... ... бизнес-инкубаторлардың қызметін ұйымдастыру;
4) бір жылдан астам пайдаланылмаған ... ... ... ... субъектілеріне сенімгерлікпен басқаруға немесе ... ... ... ... және ... ... ... саласын
дамыту үшін жалға немесе сенімгерлікпен басқаруға берілген объектілерді
шағын ... ... ... ... Республикасының
Yкіметі белгілеген тәртіппен көзделген шарттарды олар орындаған жағдайда
шарт жасасқан кезден бастап бір жыл ... соң ... беру ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің жарылығымен
«Кәсіпкерлік іс-әрекеттердегі азаматтар мен заң ... ... ... шараларын қолдану туралы» Қаулысы шықты. Осы Қаулыны
қабылдау ... өзін ... ету ... ... және ... ... шенеунік жұмыс орнын табуды қарастырады. Бақылаушылар
жағынан заңсыз тексерістер бұл коррупцияға енген факт ... ... және орта ... ... ... жүйесінің элементіне
аграрлық саладағы шағын және орта ... ... ... ... ... ... 1998 ... 31 наурызында
қабылданған «Шаруа қожалығы ... Заңы ... ... ... ... ... ретінде құрылып жұмыс істеуінің негізін егжей
- тегжейлі айқындап берді. Сондай-ақ, кәсіпкерліктің бір пошымы азаматтық -
құқықтық және ... - ... ... ... ретінде шаруа
қожалығының құқықтық негізі қосымша жиырмадан астам ... да ... ... ... ... атап өткен жөн. 
Осы тұрғыдан алып қарағанда, шаруа қожалығының ... ... ... ... өз ... ... жасау құқығы бар. Өз күшіндегі ... ... ... ... ... жатқызылған фермерлер
шаруашылықтарына мемлекеттік қолдаудың ... ... ... мемлекеттік тіркеу сәтінен бастап үш жыл ішінде ... ... ... үшін ақы ... босатылады. Шаруа қожалықтарын мемлекеттік
тіркеу ол үшін ақы төлемей, өз басы келіп тіркелу сипатында болады; 
2) табиғи ... ... ... монополияға қарсы
реттеуді қолдана отырып, ... ... ... ... ... ... ... үшін ақы төлеуден заңдарға көзделген тәртіп пен
жағдайда босатылады; 
3) мемлекет қатынасын екінші деңгейдегі банктерде ақы ... ... жеке ... ретінде бухгалтерлік және статистикалық есептерді
оңайлатылған тәртіппен береді; 
5) салық заңдарына ... ... ... ... ... ... не
салықтың белгіленген сомасын, не салық базасын анықтау мен ... ... ... жүйесі байынша төлейді; 
6) шарттарын Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейтін мемлекеттік
мұқтаждар үшін тапсырыстарды орналастыру (беру) кезінде ... ... ... ... ... ... бюджетте шағын кәсіпкерлікті
мемлекеттік қаржылық қолдау шеңберінде белгіленген шекте статистикалық және
ақпараттық ... ... ... - ... ... ... жеңілдікті шартпен алады; 
8) шағын кәсіпкерлікті қолдау үшін көзделген қаражат есебінен кадрларды
даярлау, ... ... және ... біліктілігін арттыру ісін
жүргізеді [29].
Шағын кәсіпкерліктің ... ... ... бір жолы аудандық несие
серіктестігін құру болмақ. Ұлттық банк өзінің басқармасының 2000 ... ... ... ... министрлігінде «Несие серіктестіктері туралы»
ережені ... ... ... банк ... ... ... үлгі түріндегі жарғысын мақұлдады. Шаруашылық жүргізудің
қазіргі ... ... ... ... ... ... ... артылады. Бұл қиыншылықтарды жеңу жолдарының бірі -
олардың неғұрлым ірі ... ... ... Атап ... ... ... кәсіпкерліктің өндірістік кооператив, қоғам, серіктестік
секілді ірі ұйымдық -құқықтық пошымдарына ... ... ... және орта кәсіпкерлікті қолдау жүйесін жетілдіру мақсатында
ұсынылған заң ... ... бере ... ... белгілі, Үкімет Қазақстан Республикасындағы ... ... ... беру ... ... ... мақұлданған
болатын.
Рұқсат беру жүйесіне жүргізілген талдау елде 1015 әртүрлі рұқсаттар,
оның ішінде 334 күшін жою ... Осы ... ... ... ... ... және кәсіпкерлер белсенді атсалысты.
Осы ұсыныстарды іске асыру мақсатында Министрлік Үкіметтің қарауына заң
жобасын ұсынды. Заң ... 6 ... және 41 ... ... ... енгізуді көздейді. Атап айтқанда, лицензияның 21 түрі, 41 кіші
және 39 ішкі кіші ... ... 108 ... 178 кіші ... ... кіші түрлерінен) қысқартылады. Сонымен бірге ... ... ... ... беру мен ... және т.б. ... ... кейбір түрлері де қысқартылуға ұшырайды.
Енді рұқсат беру құжаттарының және үрдістердің тізімі «Жеке кәсіпкерлік
туралы» заңда ... ... атап ... ... ... ... беру ... одан әрі оңтайландыруды көздейді.
Лицензия алу кезінде меморгандармен барлық келісімдері «Бір ... ... іске ... ... - ... белгісі» қағидаты
енгізіледі. Кәсіпкер заңмен белгіленген уақытта меморганнан ... ... ... ... ... негізделген жауап алмаса, өз жұмысын бастай
береді. ... ... үшін ... екі күн ішінде құжаттарды қарап шығу
және жетіспеген құжаттар болса, өтініш берушіні ... ... ... ... ... ... растау міндеті алып
тасталды [30].
Елімізде мемлекет ... ... кіші және орта ... ... кедергілер жойылып, кәспкерлікті дамытуға
қажетті экономикалық және ... ... ... 20 жылдан
аса уақыт өткеніне қарамастан әлі де бұл ... ... ... қажет ететін күрделі ... аз ... Атап ... оларға:
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау ... ... ... жүрген заңдарды жергілікті деңгейде орындау тәжірибесінің
әлсіздігі; салық салу және ... ... ... тым ... ... Республикасындағы шағын және орта бизнесті қолдаудағы
мемлекеттің негізгі бағдарламалары
Жалпы шағын ... ... мен ... ... Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді және ... ... ... ... органдар мен жеке кәсіпкерлік
субъектілерінің орындауы үшін міндетті болып табылады.
Шағын және орта бизнестегі ... ... ... ... басымдықтары болып саналады. Сол себепті,
Индустрияландыру бағдарламасын іске ... ... ... жол ... 2020» ... қабылданды, осы бағдарлама шеңберінде кәсіпкерлерге
мемлекеттік қолдау көрсету ... ... ... ... ... ... ... үлгілері мақұлданды.
«Бизнестің жол картасы - 2020» бағдарламасының негізгі экономиканың
шикізаттық емес ... ... ... ... ... өсуін қамтамасыз ету, сонымен қатар бар жұмыс орындарын сақтау
және тұрақты жұмыс істейтін жаңа жұмыс орындарын құру ... ... жаңа ... ... іске ... ... жеке
сектордағы кәсіпорындар үшін қаржылық ресурстардың қолжетімділігін арттыру,
экономиканың шикізаттық емес секторларындағы инвестициялық жобаларды іске
асыру үшін жеке ... ... ... ... ... қаражатын
тарту, жеке сектордағы кәсіпорындардың, оның ішінде шағын және ... ... ... жоғарылату тәрізді міндеттерді
шешуге бағытталған.
Жалпы алғанда, Бағдарламаны іске ... ... ... және орта ... ... ... өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек
өнімділігін арттыру, шикізаттық емес экспорттың үлесін арттыруға ... жол ... - 2020» ... ... мына
мүмкіндіктерді береді:
- бағдарлама жаңа бизнес-бастамаларды қолдау, кәсіпкерлік секторды
сауықтыру, экспортқа бағдарланған өндірістерді ... ... үш ... ... ... ... ... жаңа жобаларды іске асырушы немесе жаңа
жобаларды іске асыруды, сонымен қатар ... ... ... ... және ... ... ... жоспарлап
жүрген кәсіпкерлерге жеңілдік көрсетіледі.
Жаңа жобаларды іске асырушы кәсіпкер:
- банк кредиті бойынша пайыздық мөлшерлемені субсидиялау;
- кредит бойынша ішінара кепілдік ... ... ... ... дамыту, яғни жетіспей
тұрған инфрақұрылым: жолдар, кәріз, жылумен жабдықтау, су құбырлары, темір
жол тұйықтары, ... ... кіші ... ... ... ... жүргізу сияқты көмек түрлеріне қол жеткізе алады.
Инфрақұрылымды дамыту өнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... ... консалтингтік және маркетингтік, есеп
және заңдық қызмет ... ... ... ... өнеркәсіпті
басқару, маркетингтік зерттеулер жүргізу және өзге де ... ... ... көмек жасалады.
Осымен бірге, кадр дайындауға, жастар іс-тәжірибесі мен әлеуметтік
жұмыс орындарын ұйымдастыруға (2011 ... ... ... жасалады.
Екінші бағыт қолданыстағы кредит бойынша сыйақы ... ... ... ... ... ... салығынан бөлек) өтеу
бойынша мерзімін шегеру ... ... ... көздейді.
Бағдарламаны іске асырудың үшінші бағыты өнімдерін сыртқы нарыққа шығаратын
кәсіпкерлерді ... ... ... ... ... ... экономиканың басымды шикізаттық емес салаларында бизнеспен
айналысатын немесе өндіретін ... 10 ... ... ... ... ... ... енгізілген металлургия өнеркәсібіндегі ірі кәсіпорындар;
- акцизделетін тауарларды шығаруды көздейтін жобалар;
- сауда және ауыл шаруашылығы ... ... ... ... кәсіпорындар;
- екінші деңгейдегі банктер арқылы мемлекеттен қаржылық қолдау алған
ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеуді ... ... ... ... ... ... ... қатыса алмайды.
Өткен жылдардағы осыған ұқсас ... ... ... ... ... ... ... басымдық берілген.
Бағдарламаның бірінші және үшінші бағыттары бойынша мемлекет жағынан барлық
келісулер жергілікті деңгейде «бір терезе» принципі ... іске ... ... деңгейлі банктермен бірге кәсіпкерлік және ... ... ... ... ... ... ... сол жерлердегі
бағдарламаның үйлестірушісі болып саналады.
Бағдарламаға қатысу төмендегідей сатылардан тұрады:
Бағдарламаның бірінші және ... ... ... ... кредит
беруші банкпен бірлесе отырып, жергілікті ... ... ... ішінара кепілдендіруге өтініш береді. Өтініш ... ... ... ұсынылады. Комиссия өз кезегінде жобаларды
іріктеп, мемлекеттік қолдау көрсету бойынша ... ... ... басымдықтарына қаншалықты сәйкес екендігін Экономикалық даму
және сауда министрлігімен келіседі. Оң шешім ... ... ... банк және ... қоры арасында субсидиялау немесе ... ... қол ... Осы ... ... ... ... Жетіспейтін инфрақұрылымды жеткізу және қызмет көрсету
мәселелері бойынша өңірлік үйлестіруші комиссияның оң шешімін алу ... ... ... ... үйлестірушісіне өтініш береді.
Кәсіпорынды сауықтыруды көздейтін Бағдарламаның екінші бағытына қатысу
үшін кәсіпкерлер қаржы-экономикалық ... ... ... көп ... ... өтініш береді. Егер кәсіпкердің бірнеше банкте бірдей қарыздары
болса, онда ол өз ... ... ... ... барады. Егер Банк
сауықтыру жоспарын мақұлдаса, ... ... ... қатысу үшін өтініш жолданады. Егер борышкердің тек бір банкте
немесе ... ... ... онда ... комитеті құрылмайды және
келісім тек бір банкпен ... ... оң ... тауып жатқан жағдайда, ҚҚҚ кәсіпкердің ... ... және ... даму және ... министрлігіне жібереді.
Олар өз кезегінде ұсыныстар негізінде ... ... ... ... жол ... ... борышкер-кәсіпкерлердің жобасын іріктеуді
жүзеге асырушы ... ... ... ... ... жібереді. Пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялауды тікелей «Даму»
қоры банктер және кәсіпкерлермен ... ... қол ... іске асырады.
Бағдарлама шеңберінде мемлекеттік қолдау көрсетудің талаптарына келетін
болсақ. Бірінші бағыт бойынша субсидиялауға 2010 ... ... ... ... ... алған кәсіпкерлер қатыса алады. Бір ... ... ... ... бір жоба ... 3 ... ... 2010 жылы жылдық номиналды ставкасы 12 пайыздан аспайтын кредиттерге
субсидия бөлінеді, оның 7 пайыздан аспайтындай мөлшерін ... ... ... ... ... ... ... бойынша сыйақының жылдық
номиналды ставкасы 12 пайыздан төмен болған ... 5 ... ... ал ... ... төлейді. Яғни кәсіпкер кредитті 12
пайыздық емес, 7 пайызбен ... Бұл - жаңа ... ... ... ... ... мүмкіндік. Субсидиялау мерзімі бір жылдан 3 үш
жылға дейін, кейіннен он жылға ... ... ... тек 1 және 3 ... Ішінара кепілдікті кәсіпкер кредитті қамтамасыз ... ... ... ... ... қоры ... бірге кәсіпкер жобаның жалпы іске асырылу құнының 15 ... емес ... ... ... іске асырылуына қатысуын қамтамасыз
етуі тиіс. Кепілдік мөлшері кредит сомасының 50 ... ... ... ... бір кәсіпкер үшін кепілдікке берілетін кредит сомасы бір
жоба шеңберінде 3 млрд теңгеден, кепілдік беру мерзімі 10 ... ... ... үшін ... ... ... ... қаржыландыру негізгі құралдарды сатып алуға ... ... ... ... жүзеге асырылатын, бірақ кредит
сомасының 20 пайызынан аспайтын жағдайларды қоспағанда, ... ... ... ... ... ... беру ... асырылмайды.
2010 жылы кепілдік беру жүзеге асырылатын ... ... ... ... 12 ... ... деңгейдегі Бағдарламаны үйлестірушісі ... ... ... құны ... ... 20 ... ... бөлу немесе қайта құруға арналған техникалық-экономикалық негіздеме
немесе бизнес-жоспар ... ... ... ... салу құны жеке жоба үшін ... жақындатқан жағдайда
жоба құнының 50 пайызынан аспауы тиіс.
Сервистік қызметтер Бағдарламаға енгізілген жобаларды іске асыруды қолдау
үшін, сондай-ақ өңірдің ... ... ... үшін тегін көрсетіледі.
Сервистік қызмет алу үшін кәсіпкер ... ... ... және ... қолдау жөніндегі операторға ӨҮК айқындаған
тәртіппен өтініш жасайды.
- Кадр дайындау да ... ... ... асырылатын болады.
- Кадрлар даярлау 2011 жылдан бастап бес ... ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамту
органдарының тапсырысы бойынша жобаларды іске ... үшін ... ... мен мамандықтар бөлінісінде қайта даярлаудың егжей-тегжейлі
жоспары ... өңір ... ... іске ... ... ... ... әзірленетін болады;
Техникалық мамандықтар бойынша бар бос ... ... ... ... ... жүргізу;
- Техникалық және кәсіптік білім беру оқу орындарының (кәсіптік
лицейлер мен ... ... ірі ... ... ... ... ... отырып, шетелдік жұмыс күшін
қазақстандық кадрлармен ауыстыру;
- «Жастар саясатын» жүргізу ... ... ... ... құру ... ... іске асырудың екінші бағыты екінші деңгейлі банктердегі ... ... ... ... қиындық көрген экономиканың шикізат емес
секторының кәсіпорындарын сауықтыруға бағытталған.
Сауықтыру шеңберінде ... ... ... ... борышкерге банктердің бар кредиттері бойынша (мақұлдау сәтінде)
пайыздық ставка және ... ... ... пайда болатын бір кредиттік
желі шеңберінде жаңа берешекті субсидиялау;
- борышкерге бюджетке төленетін салық берешегін ... ... жеке ... ... ... өтеу ... ... ұзартуды Салық
кодексінде белгіленген тәртіппен көзделетін есептемей беру - ... ... ... ... ... ... ... бойынша, оның ішінде қазақстандық қор биржасында орналастырылған
облигациялар бойынша ішкі кредиторлар алдындағы берешек бойынша басқа да іс-
шаралар.
Бағдарламаның екінші ... ... ... ... ... ... ... комиссияның жанындағы арнайы жұмыс тобының ... ... ... ... шешімімен бағдарламаның қатысушылары
анықталады. Егер ... ... ... 3 ... ... асса, оның
Бағдарламаны іске асырудың ... ... ... туралы шешімді
Мемлекеттік комиссия қабылдайды.
Осылайша, кәсіпкердің қарыз ауыртпалығы жеңілдеп, өзінің қаржылай,
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... тау-кен өнеркәсібі және ауыр металлургия ... ... ... барлық секторларында шығарылатын
өнімнің 10 пайыздан астамын экспорттайтын кәсіпкерлерге ... ... ... және іске ... ... ... бағыттың
талаптарына сай жүргізіледі.
Мұнда тек 4 пайызды экспорттаушы төлейді, ал 8 пайызды мемлекет ... ... ... ... ... ... қолдау
көрсетілуі мүмкін.
Бағдарламаны іске асыруға республикалық бюджеттен 2010 жылы 30,0 млрд.
теңге, оның ішінде кәсіпкерлік секторды сауықтыруға 16 млрд. теңге ... ... ... және үшінші бағыттары бойынша әрбір облыс,
астана, республикалық маңызы бар қала үшін халық ... ... ... жалпы лимиті айқындалады және қаржыландыруды әкімшіліктер
іске асырады. Әкімшіліктер ... және ... ... ... ... ... бөледі. Бағдарламаны одан әрі қаржыландыру тиісті қаржы
жылдарына арналған республикалық бюджетті қалыптастыру кезінде ... ... ... ... ... алдымен, шағын және орта бизнестің қаржы-экономикалық тұрақтылығын
жоғарылату. Экономиканың шикізаттық емес секторларындағы ... іске ... үшін жеке ... ... ... кезекте,
банктердің қаражатын тарту [31].
Шағын және орта кәсіпкерлікті ... ... өзге ... кәсіпкерлікті
дамыту қоры» АҚ «Бизнес Кеңесші» Бағдарламасы әзірленген болатын.
«Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ мен ... ... ... АҚ ... әрі – ... ... әзірлеген бұл Бағдарлама
мемлекеттің Қазақстан Республикасындағы шағын және орта ... ... ... ... одан арғы ... болып табылады.
Осы Бағдарлама шеңберінде баяндалған шағын және орта бизнесті ... ... 2030 ... ... даму ... ... ... бәсекеге мейлінше қабілетті елу елдің қатарына қосылу
Стратегиясына, Мемлекет ... 2009 ... 6 ... ... мен ... атты Қазақстан халқына Жолдауына сәйкес қалыптасқан.
Аталмыш Бағдарлама Қазақстаннық барлық облыстарындағы аудандарда
кәсіпкерлік бастамашылығы бар ... және ... ... жүрген кәсіпкерлерге
қысқамерзімді оқыту-тренингтері бойынша қызмет ұсыну арқылы ... және ... ... емес ... ... ... бірі ... табылады.
Еліміз егемендігін алған уақыттан бастап, шағын және орта ... ... ... тарапынан үнемі айрықша көңіл бөлініп
келеді.
Шағын және орта бизнестің даму ... ел ... ... өсуін
қамтамасыз ететін негізгі буын екені сөзсіз. Инновацияның ... ... ... нақ осы ... өз кезегінде ел экономикасының бәсекеге
қабілеттілік деңгейінің жоғары ... да ... ... ... жұмыспен қамтылған барлық еңбекке жарамды халықтың 50-
80%-ы және жалпы ішкі өнімнің (одан әрі - ЖІӨ) ... ... ... ... ... ... ... Республикасында шағын кәсіпкерлік саласында ... ... 22% ... ал шағын бизнестің елдің ЖІӨ үлесі ... ... ... ... ... барынша қабілетті елу
елдің қатарына қосылу Стратегиясын табысты іске ... үшін ... ... ... ... ... жұмыстар тәжірбиесін жүйелендіру
арқылы экономикалық, құқықтық және институционалдық-құрылымдық реформаларды
тереңдету қажеттілігі туындағанын ... ... және орта ... ... ... ... жөніндегі жаңа
шаралар елдің дағдарысқа ... жаңа ...... ... ... ... ... Банкі мен
Қазақстан Республикасы Қаржы нарығы мен ... ... ... және
қадағалау агенттігінің 2009-2010 ... ... ... мен ... тұрақтандыру жөніндегі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы
13 қаңтардағы №6 қаулысымен бекітілген бірлескен іс-қимылдар ... ... ... ... Жоғарыда белгіленген бағдарламада қарастырылған
негізгі шаралар осы сектордың тиімді дамуына кедергі ... ... ... ... ШОК ... ... ... одан
әрі жүзеге асырумен байланысты.
Алайда, осы ... ... ... бастамашылығы бар
халықтың және жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлердің ... ... ... тиіс шаралар қарастырылмай қалған.
Мемлекет бюджетінің мүмкіндігі үнемі шектеулі болатын жағдайда қаржылай
қолдау ... ... ... ... ... ... мүмкіншілік бермейтінін де атап өту керек. Сонымен, соңғы он ... ... ... ... 200 ... теңгеден асатын едәуір
қаржы ресурстары тек 1% ... ... ... ... 10 мың ШОК
субъектілерін ғана қамтуға мүмкіншілік берді. Ал ақысыз ... ... емес ... ... ... іске асыру жөніндегі бюджеттің
алдын-ала есебі бойынша, 0,5 миллиардқа жуық теңгенің жұмсалуы 30 ... ШОК ... және ... ШОК ... ... ... 3% ... әлеуетті кәсіпкерлерді қамтуға және халықтың басым
көпшілігін кәсіпкерлік саласына тартуға мүмкіншілік береді.
Қазіргі уақытта ШОК-қа ... және ... - ... ... ... ... ... байқалады. Консалтингтік, оқыту
және ақпараттық қызмет көрсету нарығы ірі қалалардың өзінде де ... ... ... ... шалғай аймақтарда – ... ... ... қасы.
Оған қоса, кәсіпкерлікке қаржылай емес қолдау көрсету инфрақұрылымының
(ККО, ... ... ... ... жұмыс істеп жатқан субъектілері ұсынатын осы қызмет түрлері
коммерциялық ... ... ... және оның құны ... ... ... енді бастауға ниеттеніп отырған халықтың қалтасына
едәуір салмақ түсіреді, оның үстіне қызмет ... ... және ... ғана ... ... ... ... емес қолдау көрсету инфрақұрылымының рөлінің өзі
бизнесті жүргізуді жеңілдету үдерісімен қатар (қосымша қызмет ... ... ... ... ... ақпараттық
технологиялар) кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың сапасы мен тиімділігін
арттыруда, сонымен қатар ... мен ... ... ... ... құру үшін де ... кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырып ... ... ... ... ... ... ... отыр. Қазақстан
Республикасы Статистика агенттігінің деректері бойынша ... 1 ... ШОБ ... ... оның 60% ғана ... қызмет атқарып
жүр.
Кәсіпкерлерде бизнес жүргізу дағдысының болмауы мен бұл саладағы
тәжірибелерінің ... - ... ... ... басты
себептерінің бірі деуге негіз бар. Бұның соңы олардың банкротқа ұшырауына
немесе қызметтерін ... ... әкеп ... ... ... және ... табысын молайту мәселесін шешу
мақсатында тұрғындардың басым көпшілігін ... орта ... ... негіз
болатын салаға - кәсіпкерлік саласына жұмылдыру да қажет болып отыр.
Кәсіпкерлік бастамашылығы бар ... ... ... және ... істеп
жүрген кәсіпкерлер, әсіресе аудандық деңгейдегілер, ШОК-дің ... және ... ... ... ... ... тарапынан жүргізіліп
отырған саясат туралы қажетті ақпараттан толыққанды хабардар ... ... ... ... ... ... көпшілігінің
білімі мен ақпараты жеткіліксіз болғандықтан, өз ісін ... ... ... ... ... ... ... туралы, кәсіпкерлік
бастамашылықты қолдау және ынталандыру жөніндегі мемлекеттік ... ... ... ... арттыру, біздің ойымызша, шағын және орта
бизнесті қолдау жөніндегі басқа шараларға қарағанда, ... ... ... ... ... кезде, кәсіпкерлік ортаның бастамаларын іске асыру үшін қолайлы
жағдай қалыптастырудың маңызды мәні ... ... ... ... бар ... және ... ... жүрген
кәсіпкерлерді бизнесті құру және оны тиімді жүргізу негіздеріне оқытатын
оқыту-тренингтерін үнемі және кең ... ... ... ... ... ие
болады. Сонымен қатар бұл шаралар ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік бастамашылығы бар
халықтың басым бөлігін бизнес саласына тартуға ... ... үшін ... ... аудандарындағы мақсатты сегментті толығымен қамтуы
қажет.
Бүгінде орта және ірі кәсіпорындардың экономикалық ... ... ... ... ... ... белсенді бөлігі үшін
өз ісін ашу және оны жүргізу бойынша ... ... ... ашу ... нақты
көмек болатындықтан, елдегі жұмыссыздық деңгейінің ... жол ... ... ... ... ... ... қарастырылған шаралардың көкейтестілігін ерекше
атап өту қажет.
Бұл Мемлекет басшысының «Дағдарыстан жаңару мен ... атты 2009 ... ... ... ... ... Жолдауында қойған мақсаттарына
толықтай сәйкес келеді.
Бағдарламаның басты мақсаты ... ... ... ... ... ... ... мен кәсіпкерлік бастамашылығы бар халыққа
бизнесті ашу және оны тиімді жүргізу бойынша кешенді бірыңғай және ... ... беру ... қамтамасыз ету болып табылады.
«Даму» Қоры осы мақсатқа қол жеткізуді мынадай міндеттерді ... ... ... жеке бизнес ашу және оны тиімді жүргізу жөнінде қолданбалы сипаттағы
қол жетімді және бірегей экспресс-курстар әзірлеу;
- Қазақстаннық ... ... ... ... бар ... үшін және ... істеп жүрген кәсіпкерлер үшін ... ашу және оны ... ... ... ... ... ... өткізетін кәсіби лекторлар-тренерлер тобын құру;
- Халықтың басым көпшілігіне және оның ішінде «Самұрық-Қазына» Ұлттық
әл-ауқат қоры» АҚ ... даму ... ... ... ... ... ... көрсетудің барлық
құралдары бойынша белсенді ақпараттық қолдау көрсету;
- қызметі ... ... ... ... ... емес ... әрі қарай құру үшін, Қазақстаннық барлық облыстарындағы аудан-
дарда кәсіпкерлік бастамашылығы бар халықтың және ... ... ... ... ... қажеттіліктерін анықтау негізінде ... ... ... ... мазмұны Қазақстаннық барлық облыс-
тарындағы аудандарда кәсіпкерлік бастамашылығы бар халыққа және жұмыс істеп
жүрген ... ... ... тренингтері бойынша қызмет
көрсетуге саяды.
Оқыту - тренингтері бойынша қызмет ақысыз көрсетіледі және оған мына-
лар ... ... ... ... және өз ... ашу және ... ... басқару саласы бойынша әлеуетті кәсіпкерлердің білім деңгейі мен
дағды-ларын арттыруға бағытталған қысқамерзімді (2-3 ... оқу ... оған ... өз ... ашу (істі бастау варианттары, саланы таңдау, бизнес-
жоспар әзірлеу, қаржыландыру көзін ... ... ... ... ... ... салық салу тәртібін, фирманың атауын
таңдау, құрылтай құжаттарын әзірлеу, фирманы тіркеу, ... шот ... ... пен ... алу);
- Бизнесті жүргізу (бизнесті басқару, келісімшарттар жасасу негіздері,
өндірістік үдерісті ұйымдастыру, тиімді басқару, бизнесті оқып ... ... ... алға ... ... және ... жүргізу, фирманы
қайта құру және тарату, бизнесті сату);
- Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... және орта бизнесті қолдау жөніндегі шараларды түсіндіру.
2. Ақпараттық материалдарды, оған қоса:
- бизнесті жүргізу ... оқу ... ... ... шағын және орта кәсіпкерліктің әртүрлі салалары бойынша дайын ... ... ... ... ... таныстыру-таныту әдісінің заманауи үлгілері мен
технологияларын қолдана отырып, оқыту-тренинг ... ... ... оқу ... сонымен қатар ақпараттық материалдардың тақы-рыптары
клиенттердің оқыту-тренингтерін өткізу үдерісінде анықталған сұранысы мен
қажеттілігін есепке ала ... ... ... ... отыратын
болады.
Әзірленген әдістеме бойынша «Даму» Қорының аймақтық өкілдерімен бірлесе
оқыту-тренингтерін өткізетін ... ... ... ... баса көңіл бөлу керек.
Бұл орайда, Қазақстан Республикасы Білім және ... ... ... ретіндегі рөлі өте маңызды болмақ.
Бағдарламаны іске асыру жөніндегі шығындарды оңтайландыру мақсатында
лекторларды іріктеу аймақтық қағидат бойынша ... ... ... ... ... ... тобы ... олар кейіннен
облыстың барлық аудандарына шығып, кәсіпкерлік экспресс-курстарын ... ... ... санына байланысты, кейбір облыстарда бірнеше
топ құрылады.
Тренер-лекторлардың оқыту-тренингтерін жүргізу жұмысы басталғанға
дейін, экспресс-курстарды әзірлеушілер мен ... ... ... ... олардың тиісті дайындығы өткізілетін болады
Бағдарламаны іске асыру үдерісі ... ... ... ... ... ... ... аудандағы экспресс-курстарды
тыңдауға қатыстыру арқылы оларды қатар дайындау және біліктіліктерін
арттыру жүзеге ... ... ... тартылатындарға қойылатын міндетті талаптар:
- экономика және бизнес (экономика, ... ... ... ... ... ... ... болуы;
- жеке бизнесті жүргізуде міндетті түрде тәжірибесінің болуы;
- қазақ, орыс тілдерін меңгеруі;
- кәсіпкерлікті дамыту идеяларын ... ... ... ... ... ... іріктеу үдерісіне аталмыш процесті ұйымдастыруда
тәжірибелері бар Жоғарғы оқу орындарының, бизнес-қоғамдастықтың – қоғамдық
ассоцияциялардың ... ... ... ... тиісті сертификат алған кезде, өзі туралы,
бизнесі туралы, байланыс ақпараты туралы деректер бере отырып, тіркеуден
өтеді. ... ... ... ... ... дерекқор
қалыптасады. Оқу барысында лектор мен тыңдаушылар арасында сенімді қатынас
қалыптасады. «Даму» Қоры тренер-лекторлар ... және ... ... ... ... пайдалану үшін, олардан ақпарат алу мақсатында
тыңдаушылармен байланыста болады.
«Даму» Қоры тыңдаушылар ұсынған ақпараттың ... ... Бұл ... ... ... ... қарастырылған
жағдайлардан бөлек, жариялануға және тыңдаушылардың өздерінің ... ... ... ... ... екі өлшем бойынша бағаланады:
1. Тренер-лектордың жұмысын бағалау;
2. Экспресс-оқыту тиімділігінің өзекті көрсеткіштерін бағалау.
Тренер-лектордың жұмысын барынша ... ... ету ... зерттеулер жөніндегі тәуелсіз агенттік тыңдаушыларды қордан
тоқсан сайын кездейсоқ таңдай ... ... ... ... жүзеге
асырады.
Бағалау соларға сәйкес өткізілетін негізгі өлшемдер:
- курс шеңберінде алынған ақпараттың қаншалықты пайдалылығы;
- алынған ақпарат ... ... ... ... ете алды ... алынған ақпарат бизнестің өнімділігін арттыруға көмек ете алды ма;
- алынған ақпарат жаңа бизнес ашуға көмек ете алды ма ... ... ғана ... ... ... ... негізінде, тұтынушылардың
қанағаттанушылық индексі анықталады.
Экспресс-оқытудың тиімділігінің өзекті көрсеткіштері:
- ... ... өз ... ашқан тыңдаушылар үлесі;
- клиенттің бизнесті ашуы нәтижесінде құрылған және мақұлданған жұмыс
орындарының саны;
- табыстылығын оқыту нәтижесінде ... ... ... қаржыландыруды курс аясында алған ақпарат нәтижесінде жеке ... ... ... ... үлесі.
Қазақстаннық барлық облыстарындағы аудандарда кәсіпкерлік бастамашылығы
бар халықты және жұмыс істеп жүрген ... ... ... ... ... ... Осы қызмет түрі коммерциялық емес бағытта
жүргізілетіндіктен оған кететін шығындарды ... ... ... ... жүзеге асырылуы тиіс.
Сол себепті Бағдарламаның іске асырылуына Қазақстан Республикасы Білім
және ғылым министрлігі, «НұрОтан» ХДП белсенді ат ... ... ... ... құрылған шығыс бюджеті біршама аз болар еді.
Бағдарламаның іске асырылуынан мынадай нәтижелер күтіледі:
- оқыту-тренингтерді жаппай және бір рет ... ... ... облыс аудандарындағы әлеуетті және жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлердің
кемінде 30 000 бірлігінің біліктілігін көтеру қамтамасыз етіледі;
- халықтың шағын және орта ... ... ... етіп ... ... ... үлесін жалпы еліміз көлемінде де сондай –ақ
аудандық деңгейде де ұлғайту;
- аудандардағы әлеуетті және ... ... ... ... ... ... ... диалог қалыптастыру;
- экономика саласындағы кәсіпкерлік рөлін танымал ету және мемлекеттің
шағын және орта бизнесті дамытуға қатысты өткізіп ... ... ... оң ... қалыптастыру;
- аймақтарда қызметтері кешенді сипатта болатын Кәсіпкерлікті қаржылай
емес қолдау орталықтарын кейіннен құру үшін ... ... ... ... ... ... ... ауызға қаржы түсетіні белгілі.
Онсыз шағын және орта бизнес бір қадам да ... ... Ал ... ... ... дем ... отырған «Даму» өзінің екінші
бағдарламасының тұсауын кесті.
«Даму - Аймақтар ІІ» бағдарламасының тұсауы ... ... ... ... ... ... АҚ өз қаражаты есебінен аймақтар үшін
басымды салалардағы ... және орта ... ... 11 млрд ... ... ... Бұл ... қорының еліміздің
аймақтарына біржола бет бұрғанының дәлелі болса керек. Әдетте орталықтың
ықыласына ... мен ... ... ... ... қалған аймақ
жұрты бұл бетбұрысқа өзінің лайықты бағасын беретін болады деп есептейміз.
«Даму» ... ... ... ... төрағасының орынбасары Ләззат
Ибрагимованың айтуынша, «Мысалы, егер ... екі ... ... ... бір ... ... түрде Алматыда қалады. Бұл ... десе ... ... ... үлкен әлеует те, белсенділік те бар. Соған орай,
ақша да көбірек керек. Ал енді ... ... ... ашып ... ... ... ... кәсіпкерлікпен
айналысқысы келетіндер үшін жанды көмек болуда».
Жақында аталған қор басшылары өздерінің шағын және орта ... ... ... ... ... Бұл бағдарламаның
бірінші тармағы 2008 жылдары басталғанын естеріңізге сала кетейік. Сол
бағдарлама аясында ... және ... ... және еліміздің әрбір
аймағына республикалық бюджеттен 2 млрд теңгеден қаржы бөлінген болатын.
Және тағы да ... ... ... ... 6,7 млрд ... қоры басқармасының төрағасы Болат Мұқышев «Даму-Аймақтар ... ... әр ... 500 млн, ... мен ... ққ. ... ... әрқайсысына 1,5 млрд теңге қаржы бөлінгенінен хабардар
етті. Жалпы, бұл ... ... ... ... бар
көрінеді. Осы уақытқа дейін қаржы бөлінеді, ал оны қандай жобаға беретінін
банктер ... ... ... Ал ... ... ... ... жедел
болатын салаларды таңдайтыны заңдылық. Бұл ... ... ... Соның әсері болуы керек, алдыңғы бағдарлама ... ... ... ... ... ... Сауда
саласындағы жобаларды қаржыландыру сомасы игерілген ... ... 40,4 ... құрайды. Ал қызмет ... ... - ... - 15,5, ауыл ... - 10,7, құрылыс ... - ... және ... ... ... ... 3,7 ... құраған.
Ал енді екінші аймақтық бағдарламаның ерекшелігіне келетін болсақ,
жобаларды жергілікті ... өзі ... ... ... ... өз ... ... қандай саласын өркендетудің тиімді болатынын
жақсы біледі. Қор басшыларының сөз ыңғайынан ... бұл ... ... ... ... ... ... құрған. «Даму»
қоры қазіргі кезде қарыз алушылардың бекітілген жобаларын қаржыландыруға
қаражат аударуда.
Сол бекітілген жобалардың аймақтық тұрғыдағы ... көз ... - 48, ... көрсету - 36, көлік және байланыс - 13, ... - 3 ... ... ... ... ... «Жаңа бизнес
бастамаларды қолдау» атты бірінші бағыт ... ... ... беру
мақсатында «бизнестің жол картасы - 2020» бағдарламасымен бірлесіп іске
асырылады. Бағдарлама, ... ... ... ... өз ... ... ... бюджеттен бөлінетін әкімдіктердің қаражаты ... ... ... қаражаты есебінен де қаржыландырылуы мүмкін
көрінеді. Егер жергілікті ... өз ... ... ... ... өз ... қаражат бөлетін болса, белгіленген жылдық 11 пайыздық
сыйақының мөлшерін төмендету де ... ... ... қыркүйегінен
бері қарай бүгінге дейін бағдарлама бойынша аймақтық үйлестіру кеңестері
тарапынан 1 ... ... ... жобалар бекітіліп үлгерілген.
Басқарма төрағасы ... ... ... - ... ІІ» бағдарламасының басты
қағидаты ретінде қордың әріптес банктердің ішкі процедураларына және ... ... ... ... атап ... Яғни банк ... тәуекелі үшін өзі жауап береді. Осы жерде тағы да естеріңізге сала
кетсек (бұдан бұрын да ... ... қор ... ... ... бір ... ... келісіп орналастырады да, несие беру
процесін солар жүргізеді. Бір қарыз алушыға белгіленген қарыз сомасының
шекті мөлшері 300 млн. ... ... Оның ... ... ... 11 ... және 7 жыл ... беріледі. Әріптес банктер ретінде ... ... АҚ және «Delta Bank» АҚ - пен ... ... жүзеге асыруға өзге банктер де, мысалы, «БанкЦентрКредит»АҚ,
«Альянс банк» АҚ, «Темірбанк» АҚ, «БТА Банк» ... ... ... келісімге қол қою жоспарланып қойылған көрінеді.
Аймақтардағы шағын және орта бизнеске ... ... ... ... ... ... ... ету
мақсатымен «Даму» қоры 2010 жылы қаржылай ... ... тағы ... ... жатқанын мәлімдеді. Олар - шағын қалалардағы шағын
және орта ... ... ... кепілдік қорларын құру,
жергілікті бюджет есебінен Алматы және ... ... ... ... ... Сонымен қатар қор бизнес туралы пайдалы
ақыл-кеңес аламын деушілер үшін де ... және ... ... ... да жүзеге асыруда. Кешенді жасалып, бірін-бірі
толықтыратын осындай бағдарламалар шағын және орта бизнестің дамуына ... ... ... ... жалғыз акционері «Самұрық-Қазына» әл-ауқат қорының» шешімі
бойынша «Даму» қоры ... ... ... тікелей
қаржыландыруды 2008 жылдан бастап тоқтатып, екінші деңгейлі банктер арқылы
қаржыландыруға көшкенін ... ... ... ... ... ... ... бойынша 13,6 млрд теңгеге жуық қарыз тұр [ 33 ].
Дағдарыс көптеген кәсіпкерлерді қаржы тапшылығымен кездестіріп, несие
алғандар қор алдындағы ... ... өтей ... Бұл ... ... төленбеген қаржының ... да көз ... ... ... ... ... ... қоры өз борышкерлеріне
қолдау көрсету мақсатында қайта құрылымдау акциясын жүргізуді көздеп
отырғанын хабарлады.
3.3. ... ... және орта ... ... ... ... ... бүгінгі таңда Үкімет шағын және орта бизнесті қолдаудың бірқатар
механизмдерін жүзеге асыруда.
Дей тұрғанмен үкіметке шағын және орта бизнесті одан әрі ... ... ... жөн.
Осы орайда ұсынғым келіп отырғаны, мәні – ... ... ... ... үшін ірі ... бар ... көрсететін,
экономиканы дамыту үшін кәсіпкерлік модельді ұстану. Осы теорияға сәйкес
мемлекет кәсіпкерлік белсенділікті ... әрі ... ... ... ... ... мемлекеттік саясат қоғамдағы кәсіпкерлік ... ... ма ... Бұл ... ... оң ... Тек бұл ... мемлекет
жаңа кәсіпорындар ашуды ынталандыратын, кәсіпкерлікті қолдау саясатын
жүргізуі тиіс. Және де бұл көп ... ... ... даму ... ... ... әр түрлі сипатта болуы қажет. Себебі, қай құрылған және
тоқырау алдында тұрған кәсіпорындар қолдаудың әр ... ... ... ... ... ... онжылдық ішінде шағын және орта
бизнестің ЖІӨ-дегі үлесін 40 ... ... ... ... ... ... ... [34].
Бұл - экономикалық дамудың өзекті ... Ал ол үшін ... ... арта түсуі шарт. ... да,  ... ... ... үшін ... ... ... нығайтудың, инновацияны ендірудің маңызы зор.
Шағын және орта кәсіпкерлік қазіргі кезеңде, ... ... және ... ... оны ... ... тереңдете,
методологиялық негіздеуді (жан-жақты, ғылыми негізде және ... ... ... және орта ... ... заманауй
механизмдерін табуды өте қажет етеді. Сонымен бірге экономиканы реформалау
соңғы бірнеше жыл бойы бірқатар ... тап ... олар ... ... ол үшін пайдаланылатын модельдерінің, әдістерінің және
құралдарының бірдей емес ... ... ... ... тұрған негізгі міндет мыналар болуы тиіс:
- негізгі инфрақұрылымдық: шарттық, ақша-қаржылық және ... жаңа ... ... ... ... ... көшу;
- экономикалық өзгерістердің қарқыны мен құрылымын селқос ... алу және ... ... ... ... іріктемелі мемлекеттік және құрылымдық-инвестициялық саясат
есебінен сақтау;
- институциялық ... ... ... ішінде жекешелендіруді
дәйекті түрде одан әрі жалғастыру,бәсекелестікті, жеке ... ... ... және т.т [ 35 ].
Бұл шағын және орта бизнеске мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ашу ... мен бағыттарын белгілейді.
Шағын және орта ... ...... қолдау бойынша
ұсыныстар. Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау механизмдерінің бірі – ... ... ... және ... ... ... ... жасау және несиелеу жүйесін жетілдіру басты ... ... ... ... кәсіпкерлікті тиімді қаржыландыру
үшін қажетті ресурстарға деген үлкен тапшылық орын алып отыр. Қаржы ... ... ... ... ... ... ... шектеулігі;
- коммерциялық банктердің кепілдік міндеттемені жоғары деңгейде
ұстауы;
- берілетін несиенің пайыздық мөлшерлемесінің жоғарғы болуы және
қысқа мерзімділігі;
- шағын кәсіпкерлікке микро несие берудің ... ... ... ... ... ... ... саясатының анықсыздығы.
Осыған байланысты шағын кәсіпкерлікті қаржылай қолданудың басты бағыты
осы секторға несие мен инвестицияны ... ... ... ... ... ... ... саясат салалық, аймақтық
басымдылықтарға және ... ... ұзақ ... ... ... ... ... шағын бизнестің басты проблемасы- ол несие беру
саясаты. Несие тек қана кепілдеме ... ... ... Ал ... ... ... кәсіпорында жоқтың қасы, ... ... ... ... ... бере ... Сондықтан шағын
бизнесті қолдайтын арнайы банк, ... ... бір ... болуы керек.Шағын
кәсіпорындар кадр даярлау, банктік кредит алу және ... ... Оны кім ... ... ... ... қазіргі
жақдайда делдалдық сферада, сонымен қатар тез айналатын сала сауда-саттық,
қоғамдық тамақтану, азаматтық ... ... және ... ... ... орын алып ... ... орай ең ірі нарық – ғылыми –
техникалық жаңалықтар, мәліметтер сферасы әлі ... ... ... алынбай
келеді.
Шағын және орта бизнестің ... ... бірі ... ... қиындығы.
Кәсіпкерлік банктен несие алудан бес түрлі себппен бас тартады:
- пайыздық өсімнің жоғары болуы;
- кепілдік талаптың тым қатаң болуы;
- ... ... ... алу ... сенімнің жоқтығы;
- банктердің кәсіпкерлерден аймақтық алшақтығы;
Қазір банктер ... ... ... немесе ірі тауар
өндірушілерді несиелерді қолайлы көреді. Шағын бизнес ... ... ... ... ... қолы жете ... тұр. Осыған
байланысты шағын кәсіпкерлікке лизинктік ... ... ... ... ... ... ... орташа және ұзақ мерзімді
несиелеуді, аймақты деңгейде кепілдік қорлар мен ... ... ... ... ... ... ... салудың әділ жүйесін құрудың негізгі
принципі жалпы экономикалық мүдделердің фискальдық мүдделерден басым ... ... ... ... ... салудың әділ механизмі
кәсіпкердердің табысын анықтаудың байыпты тәртібінің болуын ... ... ... ... ... ... ... немесе
потенттік төлем кәсіпкерлердің жұмысын жеңілдетеді. Ағымдағы және аванстық
төлемдер ... ... ... жою ... ... ... бәсекеге
түсе алатын экспортқа бағдарланға немесе импортты ауыстыратын ... ... ... ... кәсіпкерлер үшін табыс салығын ... ... ... табысты осы қаржыға кеміту қажет. Шағын кәсіпкерлікті
қолдаудың ... ... ... ... төлеу кезінде шағын
кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ... ... құн салығын салуды кейінге қалдыру қажет.
Шағын кәсіпкерлікті дамытуды маңызды жағы ... ... ... ... ірі ... кәсіпорындар тарапынан қолдау жасау
болып табылады. Бүгінгі таңда шағын ... ... ... ... ... салаларында, сонда-ақ жекелеген кәсіпорындарда жасалған.
Бүгінгі таңда шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... іс ... дами ... ... Мұндай жағдайға лизингтің
заңдық және нормативтік базасының жоқтығы басты себеп ... ... ... ... ... ... ... дамуын қолдау
жөнінде бірқатар шараларды қабылдау қажет.
Франчайзинг шағын ... ... ірі ... ... ... ... ... өз дамуының зор мүмкіндіктеріне ие.
Қазақстанда ... даму ... ... ... оқу – ... ... құру ... және орта кәсіпкерлікті қолдау тек қаржыландыру немесе несиелеу
мәселелерін шешуді ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... тосқауыл қоятын кедергілерді жоюды қарастыруы қажет.
Шағын және орта бизнес саласын 57 ... ... ... ... ... 20 ... астам инструкциялық құжаттардың ... ... ... Осындай мекемелік эгоизм қадағалаушы-бақылаушы
мекемелерде жемқорлықтың ... әсер ... ... ... ... болуда [36].
Осы орайда шағын және орта кәсіпкерліктің дамуын тежейтін факторларды
жою мемлекеттік қолдаудың бір механизмі ретінде көрінеді.
Дүниежүзілік тәжірибе шағын кәсіпорындардың, ірі ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуге мәжбүр
екенін, сыртқы әлеуметтік-экономикалық факторларға неғұрлым тәуелді екенін
дәлелдеп отыр. Сондықтан шағын ... ... да ... ... ... ... ол ... болған кәсіпорындарды
санациялау, шағын кәсіпорындардың жұмысшыларын жұмысқа орналастыру, оқыту
және әлеуметтік қолдау ... ... ... ... асыру кезінде
ескерілуі қажет.
Кәсіпкерліктің, соның ішінде, шағын және орта ... ... әсер ... ең ... ... проблемалар қатарында. Сыбайлас
жемқорлық, Жемқорлық ешбір ... ... ... Тамыр-танысы
барларға ғана жол ашық,бұны жоймай, кез-келген ... және орта ... ... әсері төмен болмақ. Яғни ... және орта ... ... ... ... жоқ болып кете береді.
Екіншіден кәсіпкерлерді, олардың отбасы мүшелерін және меншігін қылмысты
қол сұғушылықтан қауіпсіздендіру проблемасы ... ... ... ... ... мен ... да органдар
ұйымдасқан қылмысқа, рэкетке, ... және ... ... күрес жүргізу жөнінде жүзеге асырып жатқан ... ... ... ... ... ... ... де
дамытылуына, тиісті заң негізі мен ... ... ... мүлкінің (автотұрақтың, қоймалардың және т.т.) сақталуын
қамтамасыз ететін, сондай-ақ арнайы ... ... ... ... ... ... жәнет.т.) шығаратын фирмалар жүйесінің ұлғайтылуына
жәрдемдесуді қолға алу керек [37].
Сонымен ... ... және орта ... қолдауға арналған кешенді
бағдарламалардың жүзеге асырылуындағы кемшіліктерге ... ... ... орта кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі жеделдету шараларының 2007-2009
жылдарға арналған бағдарламасы өзінің күтілген нәтижелеріне ... ... ... бағдарламаның тиімсіз іске асырылуын бағдарламаны іске
асыруға жауапты қатысушылардың ... ... ... ... ... жүргізілмегенін әрі жауаптылық деңгейі төмен
болғанын атап өткен жөн. Бағдарламаны ... және ... ... ... ... және ... ... іске асырған. Іс
жүзінде, оның операторы бюджет қаражатын алушы "Даму" шағын кәсіпкерлікті
дамыту қоры" АҚ ... әрі - Қор) ... ... және ... ... ... ішкі қаржылық бақылаудың болмауына байланысты Қор ... ... ... іс ... банк ... ... базасына
әрі банк қызметінің тәуекелін төмендететін органға айналды. ... ... ... іске асыруға деп бөлінген 30 ... тек 11,6 ... ... немесе қаржыландыру көлемінің 40%-ы ғана
шағын және орта ... ... ... Осылайша, 6 млрд. теңгеден астам
қаржы тиімсіз жұмсалып, ... ... Қор ... ... 3,5
млрд. теңгеге зиян шекті. Сонымен қатар, Қор бағдарламаға бөлінген қаражат
есебінен екінші ... ... және ... акционерлік қоғамдардың
бағалы қағаздарын сатып ... ... ... екінші деңгейдегі
банктердің депозиттеріне де салып отырған. Осы ретте ... ... ... ... ... шағын және орта бизнес субъектілеріне берілетін екінші
деңгейдегі ... ... ... беру ... ... ... Алматы қалалық әкімшілігінің шағын бизнес ... ... ... 2010 ... 24-тамызда Алматыда өткен баспасөз
мәслихатында сөйлеген сөзінен үзінді келтіретін болсақ, - икемге келмейтін
әрі төрешіл әкімшілік жүйемен ... ... және орта ... ... келтіріп отырған ең бір қуатты күш ретінде үкіметті, соның ішінде
оның ... ... мен ... ... ... араласу жүйесін атады.
"Үкімет Елбасы берген тапсырмаларды ... ... ... отыр. Елде
шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға ... ... ... ... ... 10 тапсырманың үкімет тең жартысын ғана ... ... ... Ал оның ... ... қолайлы жағдай жасауға шара
қолданбау Қазақстан экономикасының ары кетсе екі жылда тоқырауға ұшырауына
алып келуі ... ... және орта ... ... ... ... ... орта таптың жоқтығы тәуелсіз мемлекетіміздің экономикалық,
әлеуметтік және саяси дамуы мен алдағы жетістіктеріне қатер ... ... ол ... ендігі жүзеге асырылатын бағдарламаларда осы кемшіліктерді
ескеру ... және орта ... ... қоладау бойынша ұсыныстар.
Кәсіпкерлер мен сот орындаушыларының халық ... мен ... ... тез және дұрыс орындалуын қамтамасыз ететін ... үшін ... ... ... ... ... ... таңда кәсіпкерлік өзінің құқықтық мәртебесі жағынан жеткілікті
қорғалған институтқа жатпайды, бұл әсіресе шағын бизнеске ... ... ... ... және әр ... ... ... емес ... ... ... ... әр түрлі заңдарды
жүзеге асыру ... ... ... ... ... кәсіпкерлерге өз
ісін бастауда үлкен кедергі келтіреді.Бұл жерде жаңадан қызметін бастайтын
тұлғалар үшін ... алу ... ... ... ... ... ... тағы бір проблемасы – бұл
жарғылық қорды ... ... ... ... төлеу заңмен бекітілмесе де,
Президент Жарлығы негізінде жүргізіледі. Кейбір кәсіпкерлер бұл талапты
орындай алмайды. ... беру ... де ... ... ... ... Республикасының « Әкімшілік ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің дұрыс дамуына ... ... ... әкімшілік айыппұлдардың жоғары мөлшерде салық
салу тұрғысындағы ... ... ... үшін ... ... ... кәсіпкерлік субьектілерімен қатар ірі кәсіпкерлік үшін де
бірдей етіп белгіленген. Одан қалса айыппұлдардың жоғары қойылымдары шағын
кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... одан ... беріп құтылып ... ... ... Лицензиялауға,
аккредитациялауға, стандарттауға сертификаттауға жататын жұмыстар, тауарлар
мен қызметтер түрлерінің кең тізбесінің болуы ... ... ... ... ... келтіреді. Осылайша негізгі
әкімшілік тосқауылдар ауыртпалығы ... ... ... ... ... заңға баіынышты келісімдердің саны
едәуір; -мемлекеттік органдар уәкілеттік ... және ... ... ... ... ... мен ... қоғамдар жұмыс
істеуде; -керексіз статистикалық және салық есебін жүргізу; ... ... ... ... ... беру және ... мен ... қысқартуға дайын еместігі.
Осы орайда 2010 жылдың 24-тамызда Алматыда өткен баспасөз мәслихатында
сөз сөйлеген Қазақстанның ... ... ... ... ... келтіре кетсек, ол үкімет қабылдайтын барлық құқықтық-
нормативтік актілерге міндетті ... ... ... ... ... ... отыр. Сондай-ақ, барлық заңдар мен ... ... ... дайындау мен әзірлеуді жариялы тендер бойынша байқау негізінде
өткізуді ұсынады.
Сондай-ақ менің жеке ... ... ... ... мен ... ... ... бизнеске қатысты заңдарды
қабылдауға тікелей араласып, өз ... ... ... ... ... ... ... Шағын кәсіпкерлікті дамыту үшін қолайлы
қоғамдық пікір қалыптастыру - қазіргі кезде ... ... ... ... ... ақпарат құралдарында жеткілікті түрде
көрсетіліп отырған жоқ. Арнайы радио және теледидар бағдарламалары,
әлеуметтік-экономиакалық прблемаларды шеуде шағын кәсіпкерлік атқаратын
рөлді ашып көрсететін және ... ... ... ... ... ... мерзімді басылымдар іс жүзінде жоқтың қасы.
Мұның салдарларының бірі – халықтың түрлі әлеуметтік ... ... ... ... оң ... жоқ ... ... шағын бизнеске мемлекеттік қолдау көрсету саласында республикалық және
аймақтық деңгейлерде қолданылып жатқан шаралар туралы ... ... ... ... ... - ... даму міндеттерін шешуде шағын және
орта кәсіпкерлік рөлін, шағын және орта бизнес ... ... және оған ... ... және жергілікті деңгейлерде
мемлекеттік қолдау көрсету шараларын насихаттау.
Бұл үшін өз жұмысы қолданылып жүрген заңдарға сәйкес ... ... ... ... емес жеке ... кәсіпорындардың
қызметкерлері жөнінде халық арасында дұрыс пікір ... ... ... оң тәжірибесін насихаттайтын, олардың проблемалары
мен қажеттерін, нақты жұмыс тәжірибесін ашып ... ... ... қолдау көрсету қажет.
Арнаулы шаралар, соның ішінде таңдаулы кәсіпкерлерге конкурстар, шағын
кәсіпорындар өнімдерінің көрме-жәрмеңкелерін, ... ... ... ... ... ... белсенділігі кәсіпкерлердің, шағын бизенс саласы қызметкерлерінің
заңды мүдделерін қорғауға бағытталған ... ... ... мемлекет тарапынан қолдау көрсету қажет.
Бұл шаралар, қоғамдық дұрыс ... ... ... қызметке халықтың түрлі топтарының қамтылуын қамтамасыз етеді.
Шағын кәсіпкерлікті қолдаудың инфрақұрылымдарын ... ... ... ... қолдау мен дамытудың инфрақұрылымдарын
қалыптастыру үшін ... ... ... ... ... жұмысын
қайта қарау қажет. Нарық инфроқұрылым дамыту шағын кәсіпкерлікті дамытудың
маңызды бөлігі болып келеді. Шағын бизнестін тиімді қызмет ... ... ... инфроқұрылымға мынадай элементтер жатады: аудиторлық,
консалтингтік, бухгалтерлік және басқа ... ... ...... ... ... әр ... оқу орындары жатады. Сонымен
қатар бұл нарық ... ... ... ... ... шағын және орта бизнесті қолдаудың бір механизмі ретінде
ұсынғым келетіні - Қазақстанның ірі қалаларында, ... ... ... ... ... ... ... үйлерін ашу,яғни шағын
және орта бизнес субьектілеріне еркін нарықта өз ... ... ... ... жасау.Бұл өз кезегінде кәсіпкерлер үшін жалдау ақысының
негізсіз ... ... ... қадағалауға мүмкіндік туғызады.
Және шағын кәсіпкерлікте көлеңкелі экономиканы ... ... ... ... ... түрге айналдыруға, сауданың жалпы қабылданған
нормалары мен ережелерін, базар ... ... ... ... ... ... ... енгізуге жағдай жасаған болар еді. Бір
жағынан - бұл тұтыну ... ... ... де ... ... ... қатар қызмет жеткілікті дәрежеде жүйелі емес және көптеген
аймақтарды ... Яғни ... және ... ... және ... ... және орта ... дамыту үшін
жағдайлар жасау жөніндегі кез келген шаралардың тиімділігі өте төмен болып,
сәтсіздікке ұшырайтыны айқын.
Ендігі кезеңнің ... ...... ... ... және
тұжырымдай отырып, қолдау көрсетудің кешенді жүйесін жасауға жақындау, бар
тәжірбиені басқа аймақтарға тарату және оны ... мен ... ... ... ... ... және орта кәсіпкерлерлік субьектілерінің өндірістік-инновациялық
қызметін қолдау бойынша ұсыныстар. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... өнім мен тауар өндірумен айналысатын ... ... ... ... ... өзі рынокта тиісті
технология мен технологиялық жабдық болуын қажет етеді.
Шағын инновациялық кәсіпорындар қызметінің негізіне бұрын ірі ... ... ... ... ... мен ... ... жүйесінде
жасалған интеллектуалдық меншік, сондай-ақ алаңдарға, жабдыққа және отын-
энергетика ресурстарына ақы ... ... осы ... оған ... ... алынғаны олардың өсуі үшін қолайлы факторлар болды.
Сонымен бірге шағын кәсіпорындардың техникалық деңгейі жалпы алғанда
жоғары ... ал ... ... ... ... ... қолданыс және
қажетті коммерциялық өткізілім таппай отыр.
Елдің өндірістік-инновациялық потенциялына шағын фирмалар үлесінің
тиісті ... ... ... ... одан әрі ... ... ... ... жартысынан астам) қамтамасыз ету үшін
ынталандырудың ... ... мына ... ... одан ... ... мемлекеттік тапсырыстың 15 пайызын шағын кәсіпорындарда орналастыру
жолымен олардың өнімі үшін мақсатты түрде ... ... ... ... ... ... беру және ... жекешелендірілетін обьектілер алаңдарының белгілі бір үлесі
түрінде жәрдемдесу, жеңілдікті инновациялық қолдау, ... ... ... қолдау орталықтарының
дамытылуына жәрдемдесу және т.т.;
- лизинг компаниялары жүйесінің қалыптасуы мен ұлғайтылуына ... ... ... ... ... беру және олардың
жаңғыртылуына жекешелендірілетін обьектілер алаңдарының ... бір ... ... ... ... қолдау, бизнес-инновациялық
орталықтардың, технопарктердің, технологиялық қолдау орталықтарының
дамытылуына жәрдемдесу;
- отандық және ... ... ... ... бөлу жолымен
шағын кәсіпорындардың ... ... ... ... жасау
бағдарламасының жүзеге асырылуына жәрдемдесу, машиналар мен жабдықтың
игерілген және ... ... ... ... ... етіліуін
қамтамасыз ету;
- шағын кәсіпорындардың ғылымды көп қажет ететін технологиялар
негізінде ... жаңа ... ... мен ... жөнінде нысаналы
саясат жүргізу;
- шағын кәсіпкерліктің құқықтық, ... ... ... ... ... ... ... реформа аясында Үкіметке бизнеске түсетін әкімшілік
салмақты батыл азайтуды, рұқсат беру жүйесін, ең ... ... ... одан әрі ... ... және орта ... субьектілерін ақпараттық қолдау бойынша
ұсыныстар. Халықтың түрлі топтары үшін күндіз және ... ... ... өз ... ... алу, бұқаралық ақпарат құралдарын, нарықтық
экономика мен кәсіпкерлік ... ... ... ... ... топтарына
түсінікті әдебиетті пайдалана отырып, компьютер бағдарламалары мен бейне
бағдарламаларды, осы заманғы техникалық құралдарды ... ... ... әзірлеумен және енгізумен толықтырылуы қажет.
Сондай-ақ шағын және орта ... ... ... ... ... ... жәнесалалық ақпараттық ақпараттық-талдау
орталықтарын ... және ... ... және ... ... ... асырылуы
қажет. Орталықтар бірыңғай өлшемдер негізінде ақпараттық ресурстар
интеграциялайды және ... және орта ... ... ... ... кәсіпкерлерге
инвестициялық жобалар бойынша коммерциялық, ... ... ... ... ... ... ... жабдықтау және өнім өткізу
мүмкіндіктеріне, экспедиторлыққа, қаржы ... ... ... ... іздестіруге, бухгаклтерлік қызмет жүргізуге қатысты
ақпараттық қызмет көрсетуі қажет. ... ... ... ... ... ... процесінде нақты пайдаланушылардың
қажеттеріне талдау жасау негізінде нақтылануы тиіс.
Кадрлар даярлау бойынша ... ... ... ... ... аймақтарда халықты кәсіпкерлік қызмет саласында шұғыл даярлау үшін
кадрлары, ұйымдық және интелектуалдық потенциалы жеткілікті мемлекеттік
және ... емес оқу ... ... ... ... ... беру
қызметіне деген сұраныс, ... шет ... ... ... ... ... көрсетудің жайы өздерінің күнделікті
қызметіне байланысты кадрлар даярлау деңгейінің ... ... ... ... ... ... ... шағын және орта
кәсіпкерлікке ... және ... ... ... ... ... ... ұйымдар мен мемлекеттік емес ұйымдардың
қызметкерлерін, сондай-ақ базалық білім беру ... ... ... ... мен ... даярлау шараларын өткізуді қолға алу қажет.
Бұл механизмдердің тиімді жүзеге асырылуы, шағын және орта кәсіпкерлік
субьектілерінің ... ... ... ... мен оның ... ... экономиканың өндірістік потенциалын дамытуда олардың
рөлін күшейту үшін жағдайлар ... ... ... және ... орта ... ... ... қорғалуын елеулі
нығайтуға, кәсіпкерлік қызметті халықтық түрлі ... үшін ... ... ... ... соның нәтижесінде шағын және орта
кәсіпкерлік субьектілері ... олар ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық проблемаларын шешуге, шағын
және орта кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... кеңінен қанат жаюына үлкен мүмкіндік береді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бітіру жұмысын аяқтай келіп, жоғарыда айтылғандардан мынандай ... ... ... ... мемлекет экономиканың қозғаушы күші аталатын
шағын және орта ... ... ... бір қатар шараларды жүзеге
асыруда. Атап айтқанда, кәсіпкерлер форумының ... ... ... ... ... ... ... екінші деңгейлі банктердің
шағын кәсіпкерлік субъектілеріне несие ... ... ... тағайындауы
(банктің несие қоржынының негізгі қарыздан 10% - тен аз болмау), орта және
шағын кәсіпкерлікті қолдау ... ... ... ... ... әкімдердің қызметін қатаң қадағалау, шағын ... ... ... ... және жеңілдіктер беру. Бұл іс-
әрекеттер өз нәтижесін беріп те ... ... 2011 ... 1 ... ... тіркелген шағын кәсіпкерлік субъектілерінің
саны 928 999 бірлікті құраған, ... ... ... тіркелген
кәсіпкерлердің санының артуы, жұмыспен қамтылған халықтың үлесіне де әсерін
тигізген. Сәйкесінше елдегі ... ... 6,6% -ға ... ... ... байлықтың 3/1 шағын және орта кәсіпорындардың өндірген
өнімдері құраған. Бірақ бұл ... ... ... ... мемлекеттік қолдау үздіксіз жүзеге асырылатын процесс болып
табылады.
Оның үстіне шағын және орта ... ... ... ... ... ... Қазақстан дамыған елдермен теңескенімен, алайда
шағын кәсіпкерліктің тиімділігі көрсеткіштері бойынша әлі де ... ... ... ... ... және орта бизнеске одан әрі жан-жақты қолдау қажет.
Осы орайда шағын және орта ... одан ары ... ... ... келтіретін жағдаяттарды атап кеткен жөн.
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесінің
әлсіздігі; салық салу және салықтық тексеру жүйелерінің тым күрделілігі;
негізгі қаражатты ... және ... ... молайту ... ... қол ... ... ... даярлау және
шағын кәсіпкерлікті ақпараттық қолдаудың ... ... ... ... ... ... мен өзара іс-қимыл
жасаудың ұйымдық мәселелері; ... ... даму ... ... тағы ... ... шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту саласындағы жедел
және қаржы лизингі де іс жүзінде дами алмай отыр. Мұндай ... ... және ... базасының жоқтығы басты себеп болып табылады.
Лизингтік қатынастарды тезірек енгізу мақсатында ... ... ... ... шараларды қабылдау қажет.
Сонымен қатар шағын және орта бизнесті қолдауға арналған ... ... ... кемшіліктер.
Бүгінгі таңда кәсіпкерлік өзінің ... ... ... ... ... ... жатпайды, бұл әсіресе шағын ... ... ... « ... ... ... туралы»
кодексінің кейбір ережелері шағын кәсіпкерліктің дұрыс ... ... ... ... ... ... жоғары мөлшерде салық
салу тұрғысындағы әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін ... ... ... кәсіпкерлік субьектілерімен қатар ірі кәсіпкерлік үшін де
бірдей етіп белгіленген. Одан қалса айыппұлдардың жоғары қойылымдары шағын
кәсіпкерлік субьектілеріне заңға ... ... ... ... одан ... беріп құтылып кетуді таңдауға итермелейді. ... ... ... ... ... ... ... түрлерінің кең тізбесінің болуы іскерлік ... ... ... ... ... Осылайша негізгі
әкімшілік тосқауылдар ауыртпалығы болып табылады.
Яғни Қазақстан Республикасындағы шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау
жүйесі, толығымен жетілген жүйеге ... ... ... және орта бизнес саласын 57 тексеруші орган басым көпшілігі
дерлік орындалмайтын 20 мыңнан ... ... ... ... ... отыр. Осындай ... ... ... ... ... әсер ... елімізде кәсіпкерліктің
дамуына қолбайлау болуда. Сыбайлас жемқорлық ... ... ең ... прблемаға айналып отыр. Сыбайлас жемқорлық ешбір бизнестің
өркендеуін қолдамайды. Тамыр-танысы ... ғана жол ... бұны ... ... және орта ... қолдау механизмінің әсері төмен
болмақ. Яғни шағын және орта бизнеске қанша ... ... ... жоқ
болып кете береді.
Ендігі мемлекет алдындағы басты міндет жоғарыда ... ... ... отырып, дамыған шет елдердің шағын және орта ... ... ... ... ... шағын және орта бизнесті
мемлекеттік ... ... ... дәл ... ... ... ... ғана Елбасының 2011 жылғы халыққа ... ... ... ... ... және орта бизнестің ЖІӨ-дегі үлесін 40 пайызға дейін
арттыру туралы зор міндетін орындай аламыз.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. «Жас зерттеуші» газеті, 2008 жыл, № 3, 4, 29 – 40 ... ... ... ... және ... бөлімдер). Алматы: ЮРИСТ,
2005ж.
3. Қинашева Ж. Қазақстан экономикасын ... ... ... ... Қ. ... ... және нарық.//Қазақ әдебиеті-2005ж.
5. Бейсенғазиев М.Б. Кәсіпкерлік негіздері. 2006ж, Орал.
6. ... Б. ... ... ... ... және ... ... жоғарғы мектебі-2003ж.
7. «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк ... ... ... 1997 ... 19 ... Заңы
8. “Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 6-том.
9. Үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының 2010 - 2014 ... ... ... ... ... 2009, ... ... М.Б. Кәсіпкерлік негіздері. 2006ж, Орал.
12. www.goverment.kz (Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... 2009, ... ... В.К. ... ... 2004ж, Москва: Финансы.
15 Мадяирова Д.М., Қалдыбаева А.Е. Халықаралық ... ... ... www.stat.kz (Қазақстан Республикасы статистика агенттігі)
17www.goverment.kz (Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... 2011 жыл, №4, 43 ... Жеке ... ... (2008.05.07. берілген өзгерістер мен
толықтыруларымен) Заңы
20 Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы. 2007ж, Алматы.
21www.stat.kz (Қазақстан Республикасы статистика агенттігі)
22“Таңдамалы ... ... 2009, ... ... ... ... ... Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы. 2007ж, Алматы.
25“БИЗНЕСТІҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020” бағдарламасы
26 ... 2007 ... ... ... ... ... Республикасының Қаржы министрлігі Салық
комитеті)
28 Жеке кәсіпкерлік туралы ... ... ... ... ... қожалығы туралы» Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 31
наурызындағы ... ... 2010 ... 5 ... (№ 139) – 6 ... ЖОЛ ... бағдарламасы
32«Бизнес Кеңесші» Бағдарлама
33«Даму - Аймақтар ІІ» бағдарламасы
34 ... 2011 ... ... ... ... 2011 жыл, №4, 45 бет
36«Алматы ақшамы» газеті, 2010 жылғы 9 қараша (№ 129) – 7 бет.
37“Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 9- ... Ақ ... - ... газеті Е. Иманқұлов
39 «Жас Алаш»,2007ж. №6, 5 ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау
ағдарламасы
Шағын кәсіпкерлікті дамытудың аймақтық қосалқы бағдарламасы
Қамтамасыз етуші қосалқы бағдарламалар
Шағын кәсіпкерлікті дамытудың Солтүстік ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалары
Шағын кәсіпкерлікті дамытудың Батыс Қазақстан облыстық ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамытудың Оңтүстік Қазақстандық қосалқы бағдарламалары
Қаржымен қамтамасыз ететін қосалқы бағдарламалары
Материалды-техникалық қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін қосалқы бағдарламалары

Пән: Бизнесті бағалау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 106 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шағын бизнес – кәсіпкерліктің ерекше формасы86 бет
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау және дамыту туралы мәлімет6 бет
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау мен дамыту туралы ақпарат11 бет
Қазақстан Республикасындағы шағын бизнес менеджментін дамыту тиімділігі43 бет
«Палестина-Израиль» қақатығыстарына әсер етуші факторлар негізінде қарастырып Араб шығысындағы мемлекеттердің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымдардың халықаралық қатынастарға ықпалы63 бет
Алматы облысының экологиялық туристік бизнесті дамыту перспективалары77 бет
Аудит және бизнесті категориалдық талдау34 бет
Банк өтімділігі және оған ықпал етуші факторлар12 бет
Бизнесті басқару.Студенттерге арналған қарапайым бизнес4 бет
Бизнесті бағалау59 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь