Корпоративтік табыс салығы: алыну механизмі және жетілдіру мәселелері туралы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

1. КОРПОРАТИВТIК ТАБЫС САЛЫҒЫН САЛУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГIЗДЕРI
1.1 Корпоративтік табыс салығының маңызы және экономикадағы рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 9
1.2 Корпоративтік табыс салығы бюджет кірісінің негізгі көзі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
1.3 Корпоративтік табыс салығының салық салу объектілері мен есептелуі және оны төлеу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
2. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫН АНЫҚТАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ

2.1 Шетелдік заңды тұлғаларға салық салу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... 42
2. 2. Алматы қаласы Медеу ауданы Салық басқармасының мәліметтер негізінде корпоративтік табыс салығын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
3. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ


3.1 Дамыған шетелдерде корпоративтік табыс салығы механизмінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 52
3.2 Қаржылық дағдарыс жағдайында салықты жеңілдету жіне жетілдіру мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 71

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 73
Кез келген мемлекетке өз функцияларын атқару үшiн ақша қаражаттарының қорлары қажет. Мемлекет өзiнiң жеке және заңды тұлғаларынан жинақты қаражаттары осы қаржылық ресурстарының көзi болып табылады.
Мемлекеттiк заңдар негiзiнде мемлекетпен жүзеге асырылатын біржақты мiндеттi төлемді салықтар деп атайды. Осылайша салықтар табыс алатын барлық заңды және жеке тұлғалардың мемлекеттiк қаржылық ресурстарды, яғни бюджеттi құруда қатысуға мiндетiн көрсетедi.
Қазақстан Республикасының мемлекеттiлiгiн және егемендiгiн алу қысқа мерзiмде қоғам қажеттiлiктерiне жауап беретiн өзiнiң салық жүйесiн құруды талап етедi. Мұндай жүйе негiзiнен 1991 жылы салық сұрақтары бойынша заң актiлерiнiң пакетiн қабылдау жолымен құрылды. Ол өзiнiң көптеген ережелерiнде соңғы жылдары Кеңес Одағында болған салық салу тәртiбiнен айрықшаланған жоқ. Бұл объективтi түрде толығымен ақталады, өйткенi республиканық экономикасы сол жылдары айтарлықтай өзгерiстерге ұшыраған жоқ, және де нарықты қатынастардың дамуы алғышартты қалыпта болды.
Нарықтың қатынастардың дамуымен салық жүйесi нақты өзгерiстерден өттi, салық салудың жекелей жағдайлары анықталды. Соның жүйесi өзгермелi экономикалық жағдайларға «ығайланғандай» болды.
Әр жылы, әйтпесе жылына бiрнеше рет салық заңдары өзгерiп отырды. Көптеген салықтың емес заңдарға салықтың сұрақтары, әдетте жеңiлдiктер беру туралы, енгiзiле бастады. Осыған байланысты әртүрлi заңдар бiр–бiрiмен қарама–қайшылықта болды, бұл тәртiпте салықтың ережелердi қолдаудың шешiлмейтiн мәселелерiн тұғызды.
Салық жүйесiн реформалаудың басты себептерiнiң бiрi болып, салықтардың үлкен санына және әртүрлi бөлiмдiлерге байланысты әрекеттегi салық жүйесiнiң салық төлеушiлердi салық салудың тым жоғары деңгейiнен қорғаушы болды, бұл барлық саладағы өндiрiске терiс әсер еттi.
Мұның бәрi салық жүйесi реформалау бойынша жұмысты кiдiртпей бастау туралы қортындыға әкелдi және реформаларды тереңдеу Үкiметтiң экономикалық дағдарыстан шығу бойынша iс – әрекеттер бағдарламасына осындай реформаны жүргiзуге енгiзiлдi.
1995 жылдың 1 шiлдесiнен бастап Қазақстан Республикасы салық салудың жаңа халықаралық стандарттар мен нарық жағдайындағы ұлттық экономикалық даму ерекшелiктерiн есепке ала отырып жасалған жүйесiне көштi.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1998 ж. 7 казанында енгізілген өзгертулер мен толықтырулармен. Алматы: 2002 – 40 б.
2. Послание Президента Республики Казахстан Н. А. Назарбаева народу Казахстана «Стратегия 2030».
3. Қазақстан Республикасының салық кодексі. 2009 жыл.
4. Сейдахметов Ф.С. Налоги в Казахстане. – А.:«LEM»- 2002. – 160 с.
5. Статистический ежегодник Казахстана: Статистический сборник / Под ред. А.А.Смаилова – А.: Агенство РК по статистике, 2003. – 583 с.
6. Худяков А.И., Бродский Г.М. Теория налогооблажения. – А.: Норма-К, 2002 – 392 с.
7. Худяков А.И., Наурызбаев Н.Е. Налоги: понятия, элементы, установление, виды. – А.: ТОО «Баспа», 1998 – 160 с.
8. Ермекбаева Б.Ж. «Налоговые стимулы роста конкурентоспособности экономики Казахстана», журнал «Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана», Алматы, 2007
9. Лукпанова Ж. «Налоговая нагрузка и ее влияние на деятельность субъектов предпринимательства» //Қаржы – қаражат, №6 – 2008 –стр.58.
10. «Аймақтың фискалды саясаты» //Аль-Пари, №1, - 2003, 136 бет
11. «Салық мәдениеті – салықты дұрыс төлеп, адал өмір сүру» //Егемен Қазақстан 2007 ж. 7 маусым, 3 бет
12. «Салық кодексіндегі соңғы өзгерістер» //Егемен Қазақстан 2009 ж. 22 қаңтар, 2 бет
13. «Салық жеңілдіктерінің мақсаты» //Егемен Қазақстан 2003 ж. 10 қазан, 2 бет
14. «О внесениях изменениях в Налоговой кодекс на 2004 год» //Файл Бухгалера 2003 г. 8 сентября, 8-9 стр.
15. «Финансовые инструменты регулирования местных финансов» //Қаржы-қаражат, 2008, №1
16. «Влияние налогового бремени на предпринимательскую деятельность» //Қаржы-қаражат, 2008, №6.
17. Манапов Н. Проблемы налоговой системы. //Каржы-Каражат, №6. 2006 г.
18. Хажалиев А. Проблема регулирования КПН //Аль-Пари, 2008 г., №1. с. 73.
19. Шиликбаев С. Модель для расчета оптимальной ставки налогообложения //Аль-Пари, 2007 г., №1. - с. 62.
20. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы Қазақстан Республикасының Кодексі, Алматы, 2009
21. Ермекбаева Б.Ж. «Проблемы развития налоговой системы Республики Казахстан в условиях глобализации экономики», Алматы, 2007
22. Малдыбаева Г. «Классификация налоговых нарушений по видам налогов», журнал «Вестник налоговой службы РК», № 8 (96), Алматы, 2007
23. Ермекбаева Б.Ж. «Разработка нового налогового кодекса – требование нового этапа развития Казахстана», статья «Вестник КазНУ им. аль-Фараби», №1, Алматы, 2008
24. ҚР-ның Қаржы министрлігінің ресми сайты - www.afn.kz
25. Серикбекулы А. «Проблемы налогообложения микрокредитных организаций», журнал «Налоги и Финансы», №11 (12), 2008
26. ҚР-ның Қаржы министалігінің ресми сайты-www.minfin.kz
        
        ӘЛ-ФАРАБИ  АТЫНДАҒЫ  ҚАЗАҚ  ҰЛТТЫҚ  УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика және бизнес факультеті
Қаржы кафедрасы
Диплом жұмысы
Корпоративтік ... ... ... ... және ... ... ... Мүбараков Б.Ғ.
3 курс студенті
Ғылыми жетекші ... ... ... бақылаушы _________________________ Садыханова Д.А.
аға оқытушы
Кафедра ... ... ... ... ... ... 2010 ж
МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ.................................................................| |
|........................................... 6 | ... ... ... ... САЛУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГIЗДЕРI | ... ... ... ... ... және экономикадағы | ... ... 9 | ... ... табыс салығы бюджет кірісінің негізгі көзі | ... ... 18 | ... Корпоративтік табыс салығының салық салу объектілері мен есептелуі | |
|және оны төлеу | ... ... 28 | ... ... ... ... АНЫҚТАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ | ... ... ... тұлғаларға салық салу | ... 42 | ... 2. ... ... ... ... ... басқармасының мәліметтер | ... ... ... ... ... | ... 46 | ... ... ... ... ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ | ... ... ... корпоративтік табыс салығы механизмінің | ... ... 52 | ... Қаржылық дағдарыс жағдайында салықты жеңілдету жіне жетілдіру | ... ... 61 | |
| | |
| | ... ... 71 | |
| | ... ... | ... ... 73 | ... ... ... өз функцияларын атқару үшiн ақша қаражаттарының
қорлары ... ... ... жеке және ... ... ... осы ... ресурстарының көзi болып табылады.
Мемлекеттiк заңдар негiзiнде мемлекетпен ... ... ... ... ... деп атайды. Осылайша салықтар ... ... ... және жеке ... ... ... ресурстарды, яғни
бюджеттi құруда қатысуға мiндетiн көрсетедi.
Қазақстан Республикасының мемлекеттiлiгiн және егемендiгiн алу ... ... ... ... беретiн өзiнiң салық жүйесiн құруды
талап етедi. Мұндай жүйе негiзiнен 1991 жылы салық сұрақтары ... ... ... ... жолымен құрылды. Ол өзiнiң ... ... ... ... Одағында болған салық салу ... жоқ. Бұл ... ... ... ... ... ... сол жылдары айтарлықтай өзгерiстерге ... және де ... ... ... ... ... болды.
Нарықтың қатынастардың дамуымен салық жүйесi нақты өзгерiстерден өттi,
салық салудың жекелей ... ... ... ... ... жағдайларға «ығайланғандай» болды.
Әр жылы, әйтпесе жылына бiрнеше рет ... ... ... ... ... емес заңдарға салықтың сұрақтары, әдетте жеңiлдiктер беру
туралы, енгiзiле ... ... ... ... заңдар бiр–бiрiмен
қарама–қайшылықта болды, бұл ... ... ... ... ... ... жүйесiн реформалаудың басты себептерiнiң бiрi болып, салықтардың
үлкен санына және әртүрлi бөлiмдiлерге байланысты ... ... ... ... ... ... тым ... деңгейiнен қорғаушы
болды, бұл барлық саладағы өндiрiске терiс әсер ... бәрi ... ... ... ... жұмысты кiдiртпей бастау
туралы қортындыға әкелдi және реформаларды тереңдеу Үкiметтiң ... шығу ... iс – ... бағдарламасына осындай реформаны
жүргiзуге енгiзiлдi.
1995 жылдың 1 шiлдесiнен бастап Қазақстан Республикасы салық ... ... ... мен ... ... ... ... ерекшелiктерiн есепке ала отырып жасалған жүйесiне көштi.
Әрекеттегi салықтар мен төлемдердi қысқарту, салық салудың ... ... ... ... ... ... төмендету
салық реформасының басты мақсаты болып табылады. Салық кодексiнiң соңғы
мақсаты – республикалық бүкiл ... ... ... ... қамтамасыз ету, өйткенi бүкiл салық заңдары салық Кодексiнiң
құрамында ... және ... емес ... ... сұрақтарын кiргiзуге тыйым
салуды алдын алады.
Салық Кодексi жаңа салық жүйесiгнiң ... ... ... ... мен ... ... салықтардың келесi түрлерiн салу ... ... ... және жеке тұлғаларда алынатын табыс салығы, ... ... ... ... ... ... жасалатын операцияларға
салынатын салық, мемлекеттiк жұмыспен қамтылу қорына ... ... ... ... ... мен төлемдердi, көлiк құралдарына
салынатын салық, мүлiк салығы.
Мемлекеттiк бюджет кiрiс пен шығыстан ... ... ... - көбiне салық төлейтiн шағын және орта ... ... ... ... ... ... жиналатын бүкiл
бюджет кiрiсiнiң 30 пайызын төлейдi. ... ... 80 ... ... орта ... ... түседi. Елбасының салықты алдыңғы мәселеге
қойғанын, шағын және орта ... ... ... ... ... бiрiншiден, бұрын корпоративтi табыс салығы 30 пайыз болатын. Ендi
шағын және орта кәсiпкерлер осы салықты 20-25 пайызбен төлейтiн ... ... ... құн ... (ҚҚС) ... ... 13 пайыздан
төлесе, 12 пайызға түсті.
- үшiншiден, әлеуметтiк салық көзi бойынша бұрын 150 доллардан 6 ... ... 13 ... 6 мың ... 6 ... төлейтiн. Осыны көбiне
салық төлеушiлер мен Салық басқармасының қызметкерлерi ... ... ... ... де, ... де тиiмсiз едi. Ендi жаңа ... ... ... ... 11 ... ... кәсiпкер мен
салық қызметкерлерiнiң iсi қиындамайтын болды.
төртiншiден, 30 млн. теңгеден асатын жекеменшiк мүлкi бар байларға ... ... ... салығы енгiзiлдi.
Корпоративтiк табыс салығы бюджетiнiң кiрiс бөлiгiнiң негiзi көздерiнiң
бiрi болып табылады. Бұл салық ... ... ... мен ... ... ... алмастырады. Корпоративтiк табыс салығының
пайдаға салынатын салықтан негiзгi айырмашылығынан салық төлеушiлер табыс
салығын ... ... жылы ... ... ... ... бойынша)
бухгалтерлiк есептен бөлек және тәуелсiз ... ... ... ... ... ала ... есептейдi және төлейдi. Республикалық
салық жүйесiн халықаралық стандарттарға максималды жақындататын және ... ... үшiн ... ... ... ... мен жылдық жиынтық
табысты азайтатын шегерiстердi әдiлеттi және бiрдей анықтауды қамтамасыз
етуге ... ... ... табыс» және «шегерiстер» сияқты категориялар
әрекет ете бастады.
Корпоративтiк табыс салығы салық салудың ең ... түрi ... ... бұл ... ставкалары ең жоғары болып табылады, яғни
салық төлешi үшiн оның материалдық ... ... ең ... болады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты корпоративтiк табыс салығының ... оның ... ... мен ... ... көрсету. Зерттеу
тақырыбының міндеттері төмендегідей:
- табыс салығының экономикалық маңыздылығын ашып көрсету;
- корпоративтік ... ... ... ... ... ... ... түрінің төлеу тәртіптері мен мерзімдерін анықтап беру;
- шетелдік тәжірибеге талдау жасау;
- Қазақстандағы корпоративтік ... ... ... жолдары
қарастыру.
1. КОРПОРАТИВТIК ТАБЫС САЛЫҒЫН САЛУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГIЗДЕРI
1.1 Корпоративтік табыс салығының маңызы және экономикадағы ... ...... ... ... және жеке
тұлғалардан белгілі бір ... ... ... ... төлемдер.
Салықтар – шаруашылық жүргізуші субъектілердің, жеке тұлғалардың
мемлекетпен екі ... ... ... ... ... асырылатын қаржы
қатынастарын сипаттайтын экономикалық категория.
Салықтардың экономикалық мәні мынада: салықтар шаруашылық жүргізуші
субъектілер мен ... ... ... ... бір бөлігін білдіреді. Сондай – ақ ... ... мен ... табысының белгілі бір мөлшерде мемлекет үлесіне
жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық қатынастарын ... ... ... түсіну үшін, олардың экономикалық ... ... Ал ... ... ... ... ... тікелей байланысты. Салықтардың мынандай негізгі қызметтері
бар:
- реттеушілік;
- фискалдық;
- қайта болу.
Енді осы ... ... ... Реттеушілік қызметі –
салықтың ең негізгі қызметі. Осы ... ... ... ел ... ... ... яғни ... ретттеу жүзеге асырылады. Бұл қызметтің ең
басты мақсаты – ... ... ... ету, яғни Ғылыми Техникалық
Прогресстің көтерілуіне қолдану тиімді. Салық түрлері ... ... ... ... салу ... ... реттеудің тетіктері болып
табылады.
Салықтардың екінші қызметі бұл фискалдық немесе бюджеттік қызметі. Бұл
қызметі арқылы ... ... ... ... құрылып, салықтардың
қоғамдық міндеті артады. Себебі, салықтар мемлекеттік бюджеттің кірісін
толтыра отырып, ... ...... ... тағы ... ... іске асуын қамтамасыз етеді.
Қайта болу қызметі арқылы түрлі субъектілер ... бір ... ... ... Бұл қызметтің іс – әрекетінің көлемі ішкі ... ... ... үлес ... ... анықтайда.
Салықтардын осы үш негізгі қызметі арқылы маңызды көре ... ... ... де ... ... ... тұлғалар
төлейтін салықтар бойынша бұл қызметтердің маңызы өте зор. Мысалы: реттеуші
қызметі заңды тұлға болып ... және ... ... ... ... аса ... кәсіпорындар, акционерлік қоғамдар,
өнеркәсіптер мен шағын бизнес субъектілері, яғни жалпы алғанда ... ... ... салу ... ... мен ... ұйымдардың дамуы үшін және салықтардың мемлекетке қолайлы, жоспарланған
түрде түсуіне ықпал етеді.
Ал фискалды қызметі тауар – ақша қатынастары мен ... ... ... қаражаттардың салық ретінде көп түсуін қадағалайды.
Үшінші қайта болу қызметіне келсек мемлекет мүддесі үшін орталықтанған
қаржы көзін құрауда ... ... ... ... ... ... ... түсетін
салықтардың мөлшері артып отырғандықтан және осы ... мен ... ... – ақ шағын бизнес субъектілеріне
тигізер әсерін негізге ала ... ... ... ... ... ... ... тереңірек көңіл бөлейік.
Келесіні айтып кеткеніміз дұрыс болады: егер ... ... ... ... онда ... ... яғни заңды тұлғалардың, қаржысы өте салмақты орын алатынын
көреміз,1 өйткені осы ... ... ... ... ... яғни ... ... айналысқа жіберіледі. Оның бәрі жалпы түрде ұлттық табыстан
көрсетеді, ал ұлттық табыс мемлекеттік бюджеттің қайнар көзі ... ... ... ... ...... көзі /6/.
Заңды тұлғаларға салынатын салықтар заңды тұлға болып табылатын
кәсіпорындар, өнеркәсіптер, ... және тағы ... ... ... ... салынатын объектілері және салық салуға байланысты
объектілерге салынатын салықтарды айтамыз. Бұл ... ... орны мен ... көру үшін ең ... заңды тұлға болып
табылатын ұйымдар мен мекемелердің маңызын ұғынуымыз керек.
Кәсіпорындар, өнеркәсіптер, корпоративтер, ауылшаруашылығындағы шағын
бизнес субъектілері және тағы да ... ... ірі ... көп ... ... ... ... аралас экономикада өте қажет
болып отыр.
Мемлекет нарықтық ... ... бері ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Себебі, бұл салалардың қажетті шығындарын қамтамасыз ете ... ... ... осы ... ары ... жұмыс істеуіне мүмкіндік
туады. Сонымен мемлекетте өз меншігін пайдаланғаны үшін заңды тұлғаларға
салық салына бастайды, ... ... ... ... де табыс салығы
ретінде ... ... Яғни ... ... жер ... ... үшін,
- әлеуметтік салаларға,
- жеке табысқа,
- қосымша құнға,
- мүлікке, көлікке және тағы да ... ... ... ... ... Осы салық түсімдері арқылы мемлекет өз қажеттіліктерін қамтамасыз
етеді. Олар:
- әлеуметтік-мәдени ... ... ... ... ... ... сақтау,
- табиғи ортаны қорғау және тағы да басқа шараларды жүзеге асырады.
Сондықтан бұл ... ... ... ... қаражатының негізгі көзі
деп айтуға болады. Себебі, мемлекеттің бюджетінің едәуір ... ... түрі ... ... салықтың әр бір түрін дербес түрде ... ... яғни ... ... бюджетке төлейді.
Салықтарды есептеу және төлеу тәртібі Қазақстан Республикасының салық
кодексінде және салық басқармасының ережелерінде анықталған.
Салық төлемдерін ... ... және өз ... ... ... отыратын орган салық басқармасы және оның ... ... ... «НҰР» Жауапкерілігі Шектеулі ... ... ... ең ... ... ... ... табыс салығы
(39,4%) ие. Себебі компания жыл ішінде шығындарды ... ... ... ... ... ... нарығын кеңейтті. Осыған дәлелдеме қосымша
құн салығының мөлшері – 37,5% жалпы салық ... ... ... үлестік
салмақ. Қызмет атқару процесінде жұмысшыларды жұмыс ... ... ... ... ақы ... ... яғни ... салығын және әлеуметтік
салықты бюджетке табыстайды.
Екіншіден заңды тұлға болып табылатын ұйымдар мен мекемелер ... ... көзі ... ... экономикадағы жұмыссыздар
санын азаюына көмектеседі. Ал жұмысшылар саны артса салық салу көзі ... ... ... көзі де артады.
Үшіншіден бұл саланың дамуы ғылыми-техникалық прогресс пен экспорттын
дамуына үлкен әсер етіп, ... ... ... ... ... қосылуга әсер етеді.
Себебі, дамыған мемлекеттердің барлығының да экспорты ... ... ... ... ... онда ... шығыны азаяды. Бұл
жерде отандық өндірістің ... ... ... ... ... ... және бұл өзімізге белгілі жағдай. Сонымен жоғарыда айтылғандар
арқылы заңды тұлғалардың салығын қай жағынан алсақ та экономикада орны ... ... ... ... болады. Ол үшін келесі ірі кәсіпорындардың
қызметтерінен көруге болады. Егер кәсіпорындардың қызметтерін ... ... ... ... ... онда баға жоғары болады,
қоршаған орта қорғалмайды, ... өнім және ... ... ... ... төленбейді. Осы жерде салық органдары кәсіпорындардың
бағасын реттеп отырады. Егер ... ... ... ... ... ... ... болса салық ставкасы да төмендетіледі. Яғни
фискалды салық қызметі жүргізіледі. Ал фискалды қызмет осы тараудың ... ... ... ақша – ... ... ... кезде мемлекеттің
бюджет қорының табыстарын көбейтуді көздейді.
Екіншіден ... ... ... арқылы
кәсіпорындардың, өндірістердің дамуына ықпал ететіндей ... ... ... ... ... ... ... әсер
ететіндей етіп қою, маңызды кәсіпорындарға ... ... ... жеңілдіктерін беруді көздейді /8/.
Сонымен қатар келе заңды тұлғаларға салынатын салықтардың ... ... оң ... ... ... Және бұл ... ... экономикасының дамуының негізгі құралы, сондай – ақ ... көзі деп ... ... ... ... ... ... және салық механизмінің
өзгерте отырып, анықталған шекте, экономикалық дамуды ынталадыру немесе оны
шектеу мүмкін.
Салықтық ... ... әсер ... ... ... ... елдің шаруашылық өмірін, өндіріс құрылымын, капитал қорлануды,
жеке тұтынуды қамтамасыз етеді.
Шаруашылық практикасында салық ... ... ... ... ... ... ... міндетті элементі болады.
Салық элементтері деп мемлекеттің заңдылық актілерімен анықталатын
салықтың міндетті ... ... ... мен ... ұйымдастыруды
атаймыз.
Салық элементеріне салық субъектісі немесе салық төлеушісі, салық
объектісі, салық салынатын база, ... ... ... ... ... ставкасы, салық кезеңі, салықты төлеу мерзімі, салықты төлеу ... ... және ... ... ... ... ... – бұл салықты төлеуге заңмен міндет қойылған заңды ... ... яғни олар ... мен ... ... субъектісі тұрақты түрде
салықтың нақты төлеушісі болып табылмайды. Бұндай жағдайдың ...... ... ... басқа тұлғаға салық ауыртпашылықты аударудың
экономикалық мүмкіндігі. Ақырғысы салық салынушы деп аталады.
Салық ... бұл ... ... ... ... өзіне алып нақты
салықты төлейтін тұлға. Мысалы, ... құн ... ... өнімді
өндіретін және өткізілетін заңды тұлға. Олар салық саласын есептеп бюджетке
аудару керек. ... ... ... ... ... ... ... сатып алған кезде қосылган құн салығының сомасын төлейді. Егер, ... бұл ... ... ал ... өткізу үшін сатып алса, немесе
қайтадан өткізсе, онда ол, төлеген салық сомасын өзіне қайтарып алады, ... ... ... ... тауардың соңғы тұтынушысы болса (яғни ... ... үшін ... және ... ... ... онда ол
салық салынушы, яғни нақты төлеуші болып табылады.
Салық объектісі – салық салушыга тиіс (мүлік, табыс, тауар) зат. ... ... ... ... және жеке тұлғалардың қызмет түрлері, қаржы
операциялары; мемлекетпен қызмет көрсету; заңды және жеке ... ... ... қосылган құн, тауарлардың жеке түрлері мен топтары
табылады.
Салық салушыға тиісті объектіге заңмен анықталған салық кезеңінде ... ... рет ... ... ... салу ... ... номенклатурасын
анықтау негізін құрайды (яғни түрлері мен ... ... ... ... ... салық объектісін анықтау жеткілікті емес, салық салынатын ... ... ... Ол ... ... сандық түрде өлшеу үшін керек. Сонымен,
салық салынатын база – бұл салық салу ... ... ... ... ... үшін ... ... тандау қажет. Салық өлшемі –
салық объектісін өлшеу бірлігі. Практикада ақша (теңге, экю, евро, доллар)
және заттай (гектар, ат ... ... ... ... көзі – ... төленетін субъектінің табысы. Салық көзі ретінде
еңбек ақы, ... ... ... ... Кейбір салықтар бойынша
салық объектісі мен салық көзі бірдей болу мүмкін, мысалы, ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан, салық
салынатын және салық салынбайтын ... ... ... ...... ... тиіс заңды және жеке тұлғаның
жалпы табысының бөлігі. Тікелей салықтарды алған кезде, ... ... ... ... ... мен жеңілдіктерді шегеру арқылы
анықталады.
Қазіргі заңдылыққа сай, табыстың кейбір түрлеріне ... ... ... табыстарға мемлекеттік және жергілікті борыш бойынша,
қайырымдылық қорлар, зейнетақы, жәрдем ақы, ... және ... ... ... ... ... сақтандыру өтемі және тағы да ... ... ... тұлғалардың арасында Ұлттық банктің кірістеріне салық салынбайды.
Салық ... ... ... ...... салынатын бірліктің
салық мөлшері. Салық төлеушінің кірістеріне қарай процентте белгіленген
салық ставкасы – салық ... деп ... ... салу ... ... мен ... салудын тәсілі өте маңызды роль атқарады. Нақты салық
ставкалары арқылы, экономикалық процесстерді реттеудегі, салықтың ... ... ... салу ... салық ставкаларының әртүрлісімен
қолданылады. Құрылу әдістері бойынша ... ... ... ... ... ... ... салық салудың бірлігіне абсолюттік
сомада, мысалы, жанбасылық салық кезде барлық салық төлеушілерден ... ... ... ... ... ... тәуелсіз салық салу
ставкалары (жер, ... ... ... ... ... ... ... осыған ұқсас патентті сатып
алу арқылы жеке кәсіпкерліктермен салық төленіледі. Патенттің құны ...... ... ... ... ... тұлғалар үшін
бірдей болады.
Проценттік ставкалар – салық салу объектінің 1/100 көлемде белгіленеді.
Олар, пропорционалды, прогрессивті жане регрессивті ... ... ...... ... ... тәуелсіз жалпы
процент төрінде бекітіледі.
Прогрессивті ставкалар – табыс немесе мөлік ... ... ... ... ... ... ... бекітіледі.
Қаржылық практика прогрессияның екі түрін өзірлеген: жай және ... ... ... ... ... ... ... салық салу объектісіне
қолданылады. Күрделі ... ... ... ... объект бірнеше
бөлімнен тұрады және әрбір бөлімнің ставкасы болады.
Регрессивті ставкалар – табыс өскен сайын азаяды.
Салықтық женілдік – ... сай ... ... ... толық
немесе ішінара босатылуы. Салықтық женілдіктер төрлеріне жататындар:
1)     салық салынбайтын объектілерді анықтау. Оған, салық салынбайтын
минимум – толық ... ... ... объектінің ең төмен мөлшері
жатады. Бұл салықтың женілдіктен негізгі түрі;
2)     ... ... ... ... салық салынбайтын табыстардың
барлық түрлері қарастырылады;
3)     салық ... ... ... ... ... ... мен салық төлеушілер үшін қолданылады.
4)     мақсатты салық жеңілдіктерді ұсыну. Көбінесе, есептелінген ... ... ... ... ... – жеке ... салығы
бойынша; капиталды салымдар шығындарының сомасы, әлеуметтік объектілерді
ұстау, табиғатты қоргау шаралары – корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... ... тұрғын
халықтың әл – ауқатын жоғарылатуға бағытталған. Жеңілдік берудің ... ... ... ... материалдық – мүлікттік және әлеуметтік жағдайы;
мемлекеттің алдында азаматтардың ерекше ... ... ... ... ... ...... прогресті ынталандыру.
Жеңілдіктерді анықтаған кезде табыстың мөлшері мен көзі, меншіктің
нысаны, салық ... ... еске ... ... жеңілдіктер тек
қана өндірісті ынталандыру үшін емес, сонымен қоса ... ... ...... ... ... ... уақыт. Мысалы, қосымша
құн салық бойынша – күнтізбелік ай; корпоративтік табыс салық бойынша ... ... ... – салық бойынша, ... ... ... ... Салық демалыстары – салықты төлеуден босатылу
төріндегі, салық төлеушіге берілген женілдіктің анықталған уақыты.
Салық заңдылыққа қайшылық келтіретін салық төлеушілерге ... ... ... ...... ... бас ... кіріс немесе
мүлік саласын азайтып көрсеткенде, қайшылықтық денгейіне қарай айыппұл
салу, немесе бюджетке ... ... ... төлемеген үшін өсімпұл.
Салық практикасында салықты есептеудің бірнеше ... ... ... ... ... ... ... үшін кадастр - тізім,
қолданылады. Ол, сыртқы белгілері ... ... ... ... және ... ... орташа пайдалылығын белгілейді. Сыртқы
белгілерге жататындар: жер салығы үшін жер участкесінің көлемі, ... ... және ... ... алыс болуы, үй салығы үшін – ... ... ... ... ... ... салықтың саны және
тағы да басқалары. Осы белгілер ... ... ... ... ... ... ... бұндай тәсіл тарихи сипатқа
тән.
Декларациялық тәсілмен қолданған кезде төлеуші декларация негізінде
салық сомасын өзі есептейді. ... ... быс ... ... ... жыл.Женілдік кезеңі – салық бойынша, заңмен ... ... ... ... ...... ... босатылу
төріндегі, салық төлеушіге берілген женілдіктің анықталған уақыты.
Салық заңдылыққа қайшылық келтіретін салық төлеушілерге ықпал шаралар
қолданылады. ... ...... төлеуден бас тартқанда, кіріс немесе
мүлік саласын азайтып көрсеткенде, қайшылықтық ... ... ... ... ... ... саласын уақытында төлемеген үшін өсімпұл.
Салық практикасында салықты ... ... ... ... ... ... кезде салықты есептеу ұүін кадастр - тізім,
қолданылады. Ол, ... ... ... ... ... тұрады және салық салудың орташа пайдалылығын ... ... ... жер ... үшін жер участкесінің көлемі, малдың
саны, нарықтың және көлік жолдарынын алыс болуы, үй салығы үшін – ... ... ... ... ... ... салықтың саны және
тағы да басқалары. Осы ... ... ... ... ... пайдалықтан едәуір айырылады.
Декларациялық тәсілмен қолданған кезде төлеуші декларация негізінде
салық сомасын өзі есептейді. Декларацияда салық кезенінде ... ... ... ... ... шегерімдер мен женілдіктер және салық
ставкасын немесе тәсілін қолдану ... ... ... сомасы
көрсетіледі.
Салық декларациясы мен салық ставкалары арқылы салық органдары төлеуге
тиісті салық ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлердін табысына, ... ... ... ... құнға салық салынады. Салық салудың
декларациялық тәсілі бұрынғы ... ... ... ... ... ... алудың бірнеше тәсілі бар. Табысты төлеу көзінен салықты ұстап
қалу – ... ... ... ... ... алу.
Классикалық мысал болып азаматтардың еңбек ақысына салынатын жеке табыс
салығы. Бұл салық еңбек ... ... ... ұсталынады, мекеменің
бухгалтериясы табылады.
Табысты қолдану кезде салықты алу – яғни қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... салық, акциз, қосылган құн
салыұқ сияқты салықтарды ... ... ... ... ... алу, мысалы автокөлік құралдардың иелерінен
жол алымдары. Әкімшілік ... – бұл ... ... ... ... ... ... анықтап төленуге тиіс салық сомасын есептейді.
Дербес түрде салықты төлеу декларация, салықтық хабарлама ... ... ... ... ... бір ... ... немесе патент сатып
алу арқылы жүзеге асырылады.
Салық декларациясы – салық ... ... салу ... ... ... ... мөлшері және салық төлемінің көлемі туралы ресми
түрде ... ... ... негізінде корпоративтік табыс салығы,
қосылган құн салығы, акциз, әлеуметтік салық және ... ... ... ... ... үшін ... болып табылатын, салық
органдарымен салық төлеушілерге салық сомасын ... ... ... ... ... жеке ... ... мүлік салығы.
Салық төлемді дербес есептеу және ... ... ... салық
төлеген кезде қолданылады. Бұндай тәсілдің бар болуы салық жүйе мен ... ... ... пайда болган. Бір жолғы талонды немесе
патентті сатып алу арқылы ... ... ... ... ... негізінде жұмыс
істейтін кәсіпкерлер үшін қолайлы.
Салық салыудың механизмі салықтың ішкі құрылымымен, салыққа ... ... ... ... екі ... ... ... керек.
Сонымен қатар, салық салу процессі мемлекет дамуының әлеуметтік ... ... ... ... жүзеге асырылатын қаржы саясатына
тәуелді болу керек. Осыған ... ... ... ... ... және ... – экономикалық (ұлттық) принциптерді
қарастыру қажет.
Классикалық принциптерди А.Смит ... ... (1776 ... о ... и ... богатства народов» ұсынған. ... осы ... ... ... және ... ... ... жүйелерін құрастырған кезде еске алады /7/.
Бұл принциптер:
1)     әділет принципі, яғни ... ... сай, ... ... ... және реттеудің бір қалыптығы;
2)     анықтылық принципі, яғни салық сомасы оны ... ... мен ... ала ... болу ... ыңғайлық принципі, салықтар салық төлеуші үшін ыңғайлы тәсілмен
уақытта алыну керек;
4)     экономия ... яғни ... ... ... салықты алу
шығындарын азайту.
Классикалық принциптердің кейбір баптары қазіргі отандық ... ... ... ... ... ... сай Қазақстан
Республикасында салық салу келесі принциптер арқылы ... ... ... ... ... ... бірыңғайлығы және
салық заңдылықтың жариялығы принциптері.
Міндеттілік принципі, яғни салық төлеуші заңдылыққа сай өзінің ... ... және ... ... ... керек.
Анықтылық принципі, яғни салық тізімі Салық кодексімен нақты
анықталады. ... ... яғни ... ... ... міндетті түрде төлейді.
Салық жүйесінің бірыңғайлығы принципине сай ... ... ... төлеушілер үшін жалғыз салық жүйесі.
Салық заңдылықтың жариялығына сай Қазақстан Республикасының салық
салуды реттейтін ... ... ... ... ... табыс салығы бюджет кірісінің негізгі көзі ретінде
Табыс салығы салықтың классикалық түрлерiнiң бiрi ... ... рет ол 1798 жылы ... молшылыққа салынатын үш еселеген салық
түрiнде енгiзiлдi және таза сыртқы белгiлерiмен анықталатын. Бұл салық 1816
жылға ... ... ... 1842 жылы ... ... негiзгi идеяларына
азды – көптi жауап беретiн түрде салық қайта (екiншi рет) енгiзiлдi. Басқа
елдерде табыс салығы XIX ... ... ... ... – 1891 ... – 1914 ... ... 1812 жылы қозғалмайтын мүлiктен алынатын
прогасивтi проценттiк алым (табыс салығының екiншi түрде) енгiзiлдi. Табыс
салығы турал заң ... тек 1916 ... 6 ... қабылданды. Табыс
салығына арналған Қазақстан Республикасының бiрiншi заңы 1991 жылдың ... ... ... ССР – нiң «Қазақстан ССР азаматтарынан,
шетел азаматтарынан және азаматтығы жоқ тұлғалардан ... ... ... ... ... ... туралы» заң болып табылады /10/.
Табыс салығы ең ... ... түрі және ... ... түрімен
салыстырғанда табыс салығының ставкалары ең жоғары болып келеді. ... ... ... үшін ... ... төлеу оның материалдық тұрғысынан
қарағанда қатты әсерін тигізеді.
Табыс салығын басқа салықтың төлемдер жүйесiнде ... ... атап ... болады.
1. Табыс салығы тiкелей салықтар деп аталатын салықтар категориясына
жатады.
Осыған ... ... ... және жанама деп бөлiнетiнiн атап
өту қажет.
Тiкелей салық – бұл салық салу субъектiсi ... оның ... ... алып ... ... табылатын салық, яғни оның заңды және
нақты төлеушiсi болатын салық салу ... өзi ... ... ... және де бұл жерде салықты төлеу салық төлеушiнiң мүлкiнiң
(ақшалай қаражат ... ... ... ... ... ... ... табыс салығынан басқа, мүлiкке салынатын салықты алуға
болады.
Тiкелей салықтардың артықшылықтары ретiнде, Г.Карагусова келесiлердi
атайды:
а) тiкелей ... ... ... ... ... және ... бередi;
б) тiкелей салықтар жанама салықтарға қарағанда салық ... ... ... ... дәлiрек есептей алады;
в) тiкелей салықтарды төлеу кезiнде мемлекет салықты алып жүрушiмен
тiкелей қатынасқа кiредi және ... ... тура ... алады;
г) тiкелей салықтар негiзiнде салық төлеушiнiң өзiнiң табысынан
алынады. Жанама ... ... ... ... әсер етудiң
болжамсыздығымен қауiптi.
Тiкелей салықтарды ... ... және ... деп ... салықтар – бұл мүлiкке салынатын салықтар, яғни заттық салықтар.
Оның атауы да ... ... «real» сөзi ... деп аударылды.
Дербес салықтар салық төлеушiнiң алған табысынан (пайдасынан)
төленедi. Сөйтiп, табыс салығы дербес салықтарға ... ... ... ... ... ... ... нақты
төлеу қабiлетiн есептеуге мүмкiндiк бередi, өйткенi олардың алған ақшалары
салықты төлеу көзi болып ... ... ... ... ... ... бiр ... бередi).
3. Қазақстан Республикасының салық заңына сәйкес табыс салығы жалпы
мемлекеттiк салықтар қатарына жатады.
4. Салықтарды ... ... ... және сол ... ... ... ортақ және арнайы (нақты мемлеккеттiк ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасындағы жалпы ... ... ... ойнайды. Дегенмен, басқа
мемлекеттерде табыс салығының ... ... ... ... ... салығы жеке (яғни оның төлеушiлерi тек азаматтар болып
табылады) және ... ... оның ... тек заңды тұлғалар
болып табылады) болуы мүмкiн.
Қазақстанда қазiргi жағдайда екеуi де табыс ... ... ... ... оның ресми атауы «корпоративтiк және индивидуалды
табыс салығы». Дегенмен, бұрын ... ... ... ... тек
азаматтар алынатын, заңды тұлғалар пайдадан алынатын салықты төлеген /15/.
Корпоративтiк табыс салығын төлеушiлер салық жылында ... ... бар ... ... ... ... (мемлекеттiк кәсiпорындар,
шаруашылық серiктестiктер, өндiрiстiк кооперативтер, коммерциялық емес
ұйымдар), ... ... ... ... ... ... ... банкiнен
басқа резидент заңды тұлғалар және резидент емес заңды тұлғалар;
кәсiпкерлiк iс – әрекеттен түсетiн табыстары бойынша ... және ... ... мемлекеттік бюджетке түскен салықтардың 2007-2009 жылдардағы
пайыздық көрсеткіштерін салыстыра отырып, олардың ... ... ... үлес ... ... ... көруге болады.
Кесте ... ... ... ... ... ... | | | |
| |2007 |2008 |2009 |
| | | | ... | | | |
| ... осы үш ... ... ... пайыздық мөлшері
көрсетілген.
Сурет-1. 2007 жылғы салықтық түсімдер (пайыз түрінде)
Сурет-2. 2008 жылғы салықтық түсімдер (пайыз түрінде)
Біздің ... ... ... ... ... ... бөлімінің ең басты көзі болып табылады. Оны мына ... ... ... 2008 ... ... табыс салығының үлесі 2007 жылмен
салыстырғанда 4,4% -ға кемігендігін байқаймыз. Оған дәлел:
біріншіден, заңға ... ... ... ... бойынша
инвестициялық салық преференцияларының берілуі;
екіншіден, 2008 жылдағы Салық ... ... ... ... ... ... салығын төлеуден босатылуы.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының Қаржы ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы бойынша барлық салықтар
түрлері бойынша салық төлеушілердің салық заңдылығын толық сақтамағандығы
байқалады. ... ... ... бойынша салық заңдылығын толық
сақтамаған салық төлеушілердің үлесі 29,6% ... ... ... ... ... талдау қорытындысы корпоративтік табыс салығы
бойынша 2006-2007 жылдардың Салық кодексінің 15 тарауының 81 ... ... ... ... ... ... ... шығарудан түсетін табыстар», 84 «Күмәнді
міндеттемелер ... ... ... 90 «Өтеусіз алынған ... ... 104 ... ... ... 103 ... шегерімі»,
107 «Тіркелген активтер бойынша амортизациялық аударымдарды ... ... ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік бюджетіне 2009 жылға түскен
салықтық түсімдердің құрамы
Сурет-3. 2009 жылғы салықтық ... ... ... көретініміз, 2007-2009 жылдардағы көрсеткіштерге ... ... ... ... басқа салық түрлеріне қарағанда көп
екендігі байқалады және әрбір жылдағы өзгерістерді байқауға болады.
Заңды ... өз ... ... бөлек салық
салынады. Жай серiктестiктердiң, соның iшiнде консорционның шарты бойынша
алынған табыс оған ... ... ... әрi ... сол табысқа салық салынады.
Шаруашылық жүргiзушi субъектiнiң құқықтық мәртебесiн анықтау мүмкiн
болмаған жағдайда салық қызметi өздiгiнен оның жеке ... ... ... ... ... басқармасының ұсынысымен Қазақстан Республикасының
қаржы министрлiгiмен келiсе отырып, Қазақстан республикасының үкiметi бiр
өндiрiстiк комплексте iс–әрекетiн ... ... ... ... ... салық төлеушi ретiнде анықтауға құқылы.
Алматы қаласының Медеу ауданы бойынша салық басқармасында ... 1 ... 4700 ... ... тұр, ... ... 2709 ... төлеуге тартылған. 2009 жылдың 1 қаңтарына жасалған мәлiметтерiмен
салыстырғанда келесi нәтижелерге байланысты 76 ... ... 30 ... ашылған төлеушiлер есепке алды;
Мемлекеттiк кәсiпорындар бойынша есепке 260 ... тұр, ... 122 ... төлеуге тартылған.
Банктер бойынша есепке 8 төлеушi тұр, олардың iшiнде 3 салық төлеуге
тартылған.
Ауыл шаруашылық кәсiпорындар бойынша 8 төлеушi ... ... ... жылдан астам әрекетсiз тұр.
Қоғамдық ұйымдар бойынша есепте 95 төлеушi тұр, олардың iшiнде 80
салық төлеуге тартылған.
Шетел инвестициялары бар ... ... 14 ... ... ... iшiнде 5 салық төлеуге тартылған.
Шетел заңды тұлғалар ... ... 13 ... тұр, ... ... 9
салық төлеуге тартылған.
Сақтандыру компаниялары бойынша есепте 10 ... тұр, ... ... ... 3 ... ... коперативтер бойынша есепте 81 төлеушi тұр, олардың
iшiнде салық төлеуге 32 төлеушi тартылған.
Меншiк кәсiпорындар бойынша ... 278 ... тұр, ... ... төлеуге 79 төлеушi тартылған.
Басқа меншiк формалары бойынша есепте 138 төлеушi тұр, ... 102 ... ... төлеуге тартылған.
Бұдан басқа, салық органдарында қаржы шаруашылық iс – ... ... ... ... ... ... нақты жұмыс
жүргiзiледi), заңды тұлғалардың алынатын табыс салығын төледен босатылған
және бюджетпен орталықтандыра есеп ... ... мен ... ...... iс – ... 183 ... мен ұйымдар
жүргiзбейдi:
- 1 жылдан астам 63 төлеушi әрекетсiз тұр;
- 1,5 жылдан ... 198 ... ... тұр;
- жабылуға 9 төлеушi тұр;
- басқа есептер бойынша тiркеуге алудан бастап 58 төлеушi әрекетсiз
тұр.
Iздеуге тұрған заңды тұлғалардың жалпы саны - 10, ... ... ... салық басқармасы алдында есеп бермейтiн және салықтарды
төлемейтiн салық төлеушiлердi iздеу бойынша нақты шаралар қабылданды.
Бұдан басқа ... ... ... ... ... ... салық
төлеушiлердiң құрылтайшылары мен лауазымдары тұлғаларының нақты тұратын
жерлерiн анықтау ... 16 ... ... ... ... ... ... алынатын табыс салығын
төлеуден толық босатылған ... ... саны 83 ... мен
ұйымдар.
Бюджетпен орталықтандыра есеп айырылысатын заңды ... саны ... саны мен ... ... салу объектiсi жылдың жиынтық табыс пен белгiленген
шегерiс жасау арасындағы айырма ретiнде есептелген ... ... ... ... ... салынатын табыс (деңгейi) теңгемен белгiленедi. Салық
салатын табыс есептелген кезде түсiмi, басқа да кiрiстер, сондай–ақ ... жеке ... ... ... Ұлттық банкiнiң операция
(төлем) жасалған күнгi ресми бағасы бойынша түгелмен қайта есептеледi.
Егер ... емес ... ... өзi iс – әрекетiн тек Қазақстан
Республикасында ғана жүргiзбеген жағдайда және сонымен бiрге оның ... ... ... iс – ... ... ... анықтауға
мүмкiндiк беретiн жеке есебiн жүргiзбесе, табыс саласы салық төлеушiнiң,
оның бюджетке төлейтiн төлемдерiн бақылайтын ... ... ... ... ... ... ... жағдайда бұл мақсаттар үшiн келесi көрсеткiштердiң бiрi
алынады:
- Қазақстан Республиаксыныда өнiмдi (жұмыс, көрсетiлген қызмет)
өткiзуден ... ... ... ... емес ... тұлғаның бүкiл
қызметiнен түскен жалпы түсiмiндегi үлес салмағы;
- Қазақстан Республикасының территориясындағы қызметiне байланысты
шығындардың резидент емес ... ... ... ... сомасынадғы үлес
салмағы;
- Қазақстан Республикасының территориясында қызметiн жүзеге асыруда
жұмыскерлер саны резидент емес заңды тұлғаның жалпы ... ... ... резидент емес заңды тұлғаның қазақстан ... ... ... ... анықтауға мүмкiндiк болмаса, салық
органы салық ... ... ... ... ... ... ... түсiм немесе 25 процент рентабельдiлiк ... ала ... ... ... есептейдi бұл жағдайда шығындарға олардың қай
жерде өндiрiлгенiне қарамастан Қазақстан ... ... ... ғана ... сонымен бiрге шетелдегi осындай ... ... ... ... ... шығындары да
жатады.
Жылдық жиынтық табыс деп ... жыл ... ... тұлғаның
әртүрлi көздерден алған табысын түсiнемiз. ... ... ... ... ... ... ... табыстың барлық түрлерi жатады,
соның iшiнде:
- ... ... ... қызмет) өткiзуден түскен табыс (жанам
салықтарда есепке алмағандағы);
- үйлерi, ғимараттарды, ... – ақ ... ... ... ... ... орай ... ескере отырып сату
кезiндегi құнының өсiмiнен түскен табыс;
- сату операцияларынан тыстабыстар, ... ... ... несие
үшiн проценттер бойынша басқа табыстар, акциялар бойынша, ... ... ... ... және ... есепке ала отырып, жарлық
қорларға өткiзiлген ... ... ... тұлғаның жою кезiндегi
мүлiктi болудан түскен табыс; тегiн алынған мүлiк пен ақша қаражаттары, ... ... ... ... субъектiлерiнiң арасындағы есеп ... ... ... ... және ставкалар бойынша төлеген
жұмыс, қызметтен, тауарларды сатып алудан түскен табыс;
- ... ... ... ... табыстар, ролити, мемлекеттiк
бюджеттерден алынған жәрдем ақыларды қоспағанда заңды тұлғалар алған жәрдем
ақылар, кәсiпкерлерлiк ... ... ... ... ... ... үшiн ... табыстар.
Ұтыстар – бұл заңды тұлғалардың конкурстарда, жарыстарда
(олимпиадаларда), ... ... ... ... ... ... бойынша натуралды және ақшалай түрде алған ... ... ... ... ... өткiзуден (түскен) түсетiн табысқа
жөнетiлген өнiмнен, орындалған жұмыстардан, көрсетiлген қызметтерден және
басқа операциялардан түскен (түсуге тиiс) ақшалай және ... ... ... – бас ... ... ... ... де кiредi.
Сату операцияларынан тыс табыстар бұл табыстарды алу көрсетiлген
қызметтер үшiн ... ... ... үшiн ... ... болып табылуы –
табылмауына қарамастан жылдық шындық табысқа кiргiзiлдi.
Сый актiлерiнiң ... ... ... пен ақшалай қаражаттары
заңды тұлғаның ... ... ... ... ... саналады.
Қарыздың жабылу заңды тұлғаның табысы болып табылады. Қарызды жабу
түрiнде ... ... ... ... төлеушiнiң қызмет көрсетуiнен,
кредиторға ... ... ... немесе қарыз жабу тегiн жүргiзiлуiнен
тәуелсiз ... ... жабу ... ... ... ... жабылған
қарыз сомасына кем болады.
Кәсiпкерлiк қызметке байланысты ... ... ... ... ... ... ... табыстан шегерiледi.
Әлеуметтiк сфера объектiлерiн пайдалаудан алынған табыстар
әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... ... жылдық жиынтық табысты ұлғайтады.
Заңды тұлғалардың жылдық ... ... оны ... байланысты
шығындар, соның iшiнде еңбекке ақы төлеуге, өздерiнiң табыс ... ... ... және ... игiлiктер беру
жөнiндегi шығындар, сондай – ақ ... ... ... ... ... мен реттелетiн арнайы қорларға жасалған
аударымдар, материалдық шығындар, жолгерлiк төлем және ... ... ... ... күрделi сипаттағы шығындар кiрмейдi, олар бойынша
шегерiс амортизация нормаларына сәйкес жасалады. (Амортизация ... 1 ... ... және ... шығындар Қазақстан Республикасының Үкiмет
белгiлеген нормалар шегiнде шегерiлiп ... ... ... ... ... жауапкершiлiгi шектелген
энерготраизит серiктестiгiн тексеру кезiнде заңды ... ... ... 130,8 мың ... ... ... бұл үшiн ... теңгеге қаржылық санкциялар талап ... ... ... жалпы сомасынан ҚҚС (қосылған құнға салынатын салық) бөлiнiп
көрсетiлмеуiнiң және де өкiлдiк ... ... ... ... ... ... ... анықталды.
Банктермен және басқа ұйымдармен теңге немесе шетел валютасымен
несие үшiн берiлген проценттер нақты ... ... ... ... банк
белгiленген қайта қаржыландыру ставкасы есебiнен айқындалып, осы ставканың
50 процентке көбейтiлген проценттер сомасы шегiнде шегерiлуге тиiс.
Табыс алуға байланысты ...... ... және ...
конструкторлық жұмыстарына жұмсалған шағымдар бойынша шегерiстер жасалды,
бұған негiзгi құрал – жабдықтарды ... ... ... ... ... мен күрделi сипаттағы басқа шығындар көрмейдi.
Жинақтау және қайтарым сипатындағы шарттар ... ... ... ... ... ... сақтандырушылар
төлеген сақтандыру шаралары шегерiс жасауға ... ... және ... ... ... ...... бойынша
амортизациялық аударымдар объектiлерi болып табылады.
Негiзгi ...... ұзақ ... ... ... ... ... iстейтiн материалды – заттық ... ... ... ... ...... құны 40 ... есептiк
көрсеткiштен астам болатын және бiр жылдан аса мерзiмге пайдаланылатын
активтер ... деп ұзақ ... ... емес және ... қаражат
кiретiн есептi санатты (категорияны) түсiнемiз.
өндiрiсте пайдаланылатын және ... ... ... ...
жабдықтар бойынша амортизациялық аударымдар шегерiске жатады.
Салық төлеушi өз қалауы бойынша амортизацияның басқа да нормаларын
қолдануға ... ... бұл ... ... аспау керек.
Медеу ауданының салық басқармасының мәлiметтерi бойынша ... ... ... ... ... жатқызуына байланысты
ең iрi бұзушылық 2003 жылдың IV ... орын ... ... ... ... тексерген кезде заңды тұлғаларды алынатын
табыс салығы ... ... ... ... 180,1 мың теңгеге төмендеткенi
анықталды, бұл үшiн 107,8 мың теңгеге қаржылық санкциялар ұсталды /14/.
Өндiрiстен мақсаттар үшiн өзiндiк ... ... ... ... ... үшiн кем де 3 жыл ... сатып алынған
технологиялық жабдықтар құны салық төлеушiнiң қалауы бойынша амортизауиялық
кезең iшiнде қалған амортизациясы ... ... кез - ... сәтте
шегеруге жатады. өндiрiстiк мақсаттар үшiн технологиялық ...... ... өнiмдердi және халық тұтыну тауарларын
шығару үшiн тiкелей пайдаланылатын технологиялық тiзбектер мен басқа да
жабдықтар ... ... ... үшiн технологиялық жабдықтарға
аталған өндiрiсте жанама пайдаланылатын көлiк құралдары ... ... ... ... ... салу объектілері мен есептелуі
және оны төлеу ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе ... ... ... алатын резидент емес заңды тұлғалар корпоративтік
табыс салығын төлеушілер ... ... ... салу ... ... ... көзінен салық ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын резидент
емес заңды тұлғаның таза табысы балып ... ... ... 10 және ... ... бойынша салық салуға жатады. Корпоративтік ... ... ... есептік салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызынан
кешіктірмей табыс етеді.
Корпоративтік табыс ... ... ... ... банк пен ... қоспағанда Қазақстан Республикасының заңды
тұлғалары, сондай-ақ Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты атқаратын
мекеме арқылы жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... емес заңды тұлғалар жатады.
Салық салу объектілері болып мыналар ... ... ... табыс;
2) Төлем көзінен салынатын табыс;
3) Қазақстан Республикасында ... ... ... арқылы жүзеге
асыратын резидент емес заңды тұлғалардың таза табысы;
Салық салынатын ... ... ... табыс пен шегерімдер арасындағы
айырма ретінде айқындалады.
Резидент заңды тұлғаның жылдық жиынтық табысы ... ... ... ... мен одан тыс жерлерден ... тиіс ... ... ... ... ... ... барлық түрлері,
соның ішінде:
1) Тауарларды, ... ... ... ... ... ... ... құрылыстарды,сондай-ақ амортизациялауға
жатпайтын активтерді өткізу кезіндегі құн өсімінен түсетін табыс;
3) ... ... ... түсетін табыстар;
4) Күмәнді міндеттемелер бойынша түсетін табыстар;
5) Мүлікті жалға беруден түсетін табыстар;
6) Қазақстан Республикасының заңдарымен провизилар ... ... ... мен банк ... ... ... ... асыратын
ұйымдар жасаған провизиялардың мөлшерін азайтудан түсетін табыстар;
7) Борышты талап етуді басқаға беруден түсетін табыстар;
8) ... ... ... ... ... ... ... табыстар;
9) Шығып қалған тіркелген активтер құнының ішкі топтың құн балансынан
асып түсуінен алынатын табыстар;
10) Кен орындарын ... ... жою ... ... шығыстар
сомасынан кен орындарын игеру зардаптарын жою қорына ... ... ... ... табыстар;
11) Ортақ үлестік меншіктен түсетін табысты бөлу кезінде алынатын
табыстар;
12) Бұрын негізсіз ұсталып,бюджеттен қайтарылған айыппұлдардан ... ... ... ол ... ... өсімпұлдар және
санкциялардың басқа да түрлері, егер осы сомалар бұрын ... ... ... жүргізілген шегерімдер бойынша алынған өтемақылар;
14) Өтеусіз ... ... ... ... көрсетілген
қызметтер;
15) Дивидендтер;
16) Сыйақылар;
17) Бағамдық оң айырма;
18) Ұтыстар;
19) Роялти;
20) Әлеуметтік сала объектілерін ... ... ... ... ... ... жұмыстарды, қызмет көрсетулерді өткізуден түсетін табыс:
1) Егер Қазақстан Республикасының трансферттік ... ... ... ... ... ... ... заңдарында өзгеше
көзделмесе, қосылған құн салығы мен ... ... ... ... ... ... қызметтердің құны
тауарларды өткізуден түскен табыс болып табылады.
2) Тауарларды, жұмыстарды, қызмет көрсетулерді ... ... ... ... ... ішінара қайтарылған
- мәміле шарттары өзгерген
- өткізілген тауарлар үшін келісілген өтемдер өзгерген
- теңгемен төлеген кезде өткізілген ... ... ... ... ... тиіс.
Үйлерді, ғимараттарды, құрылыстарды, сондай-ақ амортизациялауға
жатпайтын активтерді өткізу кезіндегі құн өсімінен ... ... ... ... ... үйлерді, ғимараттарды, құрылыстарды, сондай-
ақ амортизациялауға жатпайтын басқа да ... ... ... жатпайтын активтерге:
- жер учаскелері
- құрылысы аяқталмаған объектілер
- орнатылмаған жабдық
- салық төлеуші тауарларды өндіруде, жұмыстарды ... ... ... ... ... мен ... емес ... бағалы қағаздар
- кез келген ұйымдық-құқықтық нысандағы заңды тұлғаға қатысу үлесі
- құны шегерімге жатқызылған, инвестиция жоба ... ... ... ... ... ... есептен шығарудан түсетін табыстарға жататындар:
1) Салық төлеушінің міндеттемелерін оның кредиторының есептен шығаруы
2) ... деп ... ... қоспағанда Қазақстан
Республикасының заң актілерінде белгіленген талап қою мерзімінің ... ... ... ... ... бойынша міндеттемелерді есептен шығару
Міндеттемерді есептен шығару нәтижесінде алынған табыс сомасы есептен
шығарылған кредиторлық ... ... тең ... міндеттемелер бойынша түсетін табыстар. ... ... ... сондай-ақ қызметкерлерге есептелген табыстар мен басқа да
төлемдер бойынша туындаған және ... ... ... үш жыл ... ... ... деп танылады және кредиторлық
берешек туындаған кезде қабылданған ставка ... ... ... ... қалпына келтірілуге тиіс қосылған құн салығын қоспағанда, салық
төлеушінің жылдық жиынтық табысына қосылуға тиіс
Борышкер банктің және банк операцияларының ... ... ... ... талабын орындаған кезде бұрын шегерімдерге ... ... ... провизиялардың мөлшерін азайтудан түсетін
табыстар деп саналады. Бұл ретте борышкер орындаған талап сомасына барабар
мөлшердегі провизиялалар сомасы табысқа ... ... ... ... талап етуі бойынша борышкер төлейтін
сома, ол негізгі борыштан тыс төлейтін соманы қоса және ... ... ... алу құны ... оң ... ретінде айқындалатын
табыстары борышты талап етуді ... ... ... ... болып
табылады.
Егер ішкі топтың шығып қалған тіркелген активтерінің құны ... ... ... құн ... асып түссе, салық кезенінде
келіп ... ... ... құны есепке алына отырып, артық мөлшері
жылдық жиынтық табысқа енгізілуге тиіс.Осы ішкі топтың құн ... ... ... ... нөлге тең болады.
Кен орындарын игеру салдарын жою жөніндегі нақты ... ... ... ... ... жою қорына аударымдар сомасының асып түсуінен
алынатын табыстар.
Егер кен орындарын игеру салдарын жою жөніндегі нақты шығыстар аталған
қорға ... ... ... ... айырма жер қойнауын
пайдаланушылардың жылдық жиынтық табысына енгізілуге тиіс.
Егер жер ... ... ... ... орган бекіткен кен
орындарын игеру ... жою ... ... кезенде кен
орындарын ... ... жою ... ... ... ... ... кен орындарын игеру салдарын жою ... ... олар ... тиіс ... ... жылдық жиынтық
табысына енгізілуге тиіс.
Бұрын жасалған шегерімдер бойынша ... ... ... шегерімдер бойынша өтем түрінде алынған кірістерге
жататындар:
- бұрын шегерімдерге жатқызылған және ... ... ... ... деп танылған талаптардың сомасы;
- мемлекеттік бюджет қаражатынан шығындарды ... ... ... ... ... ... ... өтеу бойынша алынған
басқа өтемдер ... өтем ол ... ... ... ... табылады.
Салық төлеуші өтеусіз алған кез келген мүлік, сондай-ақ жұмыстар ... ... оның ... ... табылады.
Жарғылық капиталға салым ретінде алынған ... және ... ... субсидиялар табыс ретінде қаралмайды.
Жылдық жиынтық табысты түзету қарастырылған. Салық төлеушілердің
жылдық жиынтық ... ... ... алып ... ... ... Республикасындағы төлем көзінен бұрын салық салынған,
Қазақстан Республикасының заңды тұлғасынан алынған дивидендтер
2) эмитент өз ... ... ... ... ... құнының
номиналдық құнынан асып кетуі және өз акцияларын өткізу кезіндегі құн өсімі
3) қор биржасынан А және В ... ... ... ... ... мен облигацияларды өткізу кезіндеқұн өсімінен алынған табыс
4) мемлекеттік бағалы қағаздармен және агенттік облигацияларымен
жасалған операциялардан түскен ... ... және ... ... ... ... ... ретте
ізгілік көмек түрінде алынған және мақсатты түрде пайдаланылған мүлікт ... ... ... ... ... ... шешімі
негізінде мемлекеттік органнан және мемлекеттік кәсіпорыннан өтеусіз
негізде ... ... ... ... ... зейнетақымен қамсыздандыру ... ... ... және жеке ... ... ... ... кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда,
салық төлеушінің жылдық жиынтық табыс ... ... ... салық
салынатын табысты анықтау кезінде шегерілуге тиіс.Шегерімдерді ... ... ... ... ... ... құжаттары болған
кезде салық төлеуші жүргізеді.Бұл ... ... ... ... олар ... ... ... кезенінде шегерілуге
жатады. Болашақ кезең шығыстары қай ... ... ... ... ... ... тиіс. Қызмет бабындағы іссапарлар кезіндегі және өкілдік
шығыстар бойынша өтемдер сомаларын шегеру. Қызметтік іссапарлар кезіндегі
шегерімге ... ... ... үшін ... ... қоса ... ... баратын жерге
жетуге және қайтуға нақты шыққан шығыстар
- бронь үшін шығыстар ақысын қоса ... ... ... жалдауға
нақты шыққан шығыстар
- Қазақстан Республикасының шегінде іссапарда болған уақытында тәулігіне
екі айлық есептік көрсеткіштен ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерде іссапарда болған кезде
Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген ... ... ... ақы ... ... ... ... мыналар табылады:
1) құрылысқа алынған және құрылыс кезенінде ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде қаржы
лизингі түріндегі сыйақы
2) сенімгерлік басқаруға алынған мүлік үшін ... ... ... ... ... оларды шығару және орналастыру
шарттарына сәйкес эмитент төлейтін дисконт не купон
4) депозиттер ... ... ... ... ... ... деп ... күмәнді міндеттемелерді
кредит берушіге төлеген жағдайда, жүргізілген ... ... ... жол ... ... ... жасалған салық кезенінде
табыстарға жатқызылған шама шегінде жүргізіледі.
Күмәнді талаптар – ... ... ... ... тұлғалары
мен жеке кәсіпкерлеріне, сондай-ақ тұрақты мекеме арқылы ... ... ... ... ... емес ... тұлғаларға
тауарлар өткізу, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету нәтижесінде
туындаған және ... ... ... үш жыл ... ... ... ... бойынша шегерімдер:
1) Өзінің қызметін заңдарға сәйкес жасалған келісім-шарт негізінде
жүзеге асыратын жер ... ... кен ... жер ... ... операциялардың аяқталуына байланысты сол кен орнын игеру салдарын
жою қорына аударымдар сомаларын шегерімге жатқызады.
2) Банктер мен банк операцияларының ... ... ... ... ... және ... активтерге шартты міндеттемелерге қарсы
провизиялар жасау жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар ... ... ... ... және ... ... ... тәртібін
уәкілетті мемлекеттік органдармен келісе отырып Қазақстан Республикасының
Ұлттық банкі анықтайды. Ғылыми ... ... ... және ... ... ... ... шығыстар бойынша
шегерімдер. Негізгі құралдарды сатып алуға, ... ... ... және ... ... ... да шығыстарды қоспағанда табыс
алуға байланысты ғылыми зерттеу, жобалау, іздену және табиғи-конструкторлық
жұмыстарға жұмсалатын шығыстар ... ... Осы ... ... ... ... ... үшін негіз болып табылады.
Сақтандыру сыйлық ақылары бойынша шығыстарды шегеру:
1) Жинақтаушы, сақтандыру ... ... ... ... ... сақтандыру шарттары бойынша төленуге тиісті
сақтандыру сыйлықтары сақтандыру қызметін реттеу және ... ... ... ... Республикасының Қаржы министрімен келісе отырып,
белгіленген шектерде сақтандыру сыныптары бойынша шегерілуге ... Жеке ... ... ұжымдық кепілдендіру жүйесіне қатысушы
банктер жеке тұлғалардың салықтарын кепілдендіруге байланысты ... ... ... және ... ... ... ... құқылы.
Әлеуметтік төлемдерге жұмсалатын шығыстарды шегеру. ... ... ... ... ... ... ... байланысты демалысына ақы төлеу бойынша есептелген шығыстары
шегерімге жатқызылады. ... ... ... ... ... орындау
кезінде мертігуіне байланысты немесе денсаулығының өзге де зақымдануына
байланысты ... ... ... ... төлеуге жұмсалған
шығыстар да Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ресурстарды геологиялық зерттеуге және оларды өндіруге әзірлік
жұмыстарына жұмсалған шығыстары бойынша шегерімдер және жер ... ... да ... ... және абаттандыру кезінде
пайдалы қазбаларды ... ... ... және ... өндіруге
әзірлік жұмыстарын жүргізуге жер қойнауын пайдаланушы жұмсаған шығыстар
жалпы әкімшілік шығыстартөленген қол қойылатын ... пен ... ... ... жеке ... құрап, жер қойнауын пайдаланушының қалауы
бойынша айқындалатын бірақ 25% мөлшеріндегі амортизацияның шекті ... ... ... ... ... ... ... бергі
амортизациялық аударымдар түрінде жылдық ... ... ... Салық төлеушілердің жылдық жиынтық табыс алуына байланысты ... ... ... ... ... ... бойынша және
құрылыс кезіндегі төлемдер бойынша туындаған теріс ... ... ... ... шектерде мемлекеттік бюджетке төленген салықтар
шегерімге жатады /16/.
Тіркелген активтер салық ... ... ... және ... жиынтық табыс алу үшін пайдаланылатын негізгі
құралдар мен материалды емес ... ... емес ... жылдық
жиынтық табыс алу үшін ұзақ мерзім ішінде ... ... ... ... ... ... ... есептеу
амортизациялық ішкі топтар бойынша жүргізіледі.
Тіркелген активтердің әрбір ішкі топ бойынша ... ... ... соныңда ішкі топтың құн балансына амортизация нормаларын
қрлдану жолымен есептеледі. Тіркелген активтекдің ... құны ... ... ... кезенінің басындағы ішкі топтың құн балансы
қосылған құн бойынша салық кезенінде келіп ... ... ... ... ... ... ... активтер. Ішкі топтың барлық тіркелген
активтері шығып ... ... осы ішкі ... құн ... ... кезенінің
соңында шегерімге жатады.
Егер ішкі топтың құн ... ... ... кезенінің соңында 100
айлық есептік көрсеткіштен кем болса, ... ... ішкі ... ... ... шегерімге жатқызуға құқылы. Осы топқа енетін негізгі
құралдарды жөндеуге салық төлеуші жұмсаған нақты ... ... ... шегерім жасауға рұқсат етіледі. Әрбір топ бойынша негізгі құралдарды
жөндеуге жұмсалған нақты шығыстар сомасы топтың ... ... ... ... 15% ... ... табыс салығы салық кезеңі үшін белгіленген ... ... ... ... ... табысқа түзетулерді ескере
отырып есептеп шығарылады.
Салық төлеушілер белгіленген тәртіппен ... ... ... ... ... ... корпоративтік табыс салығын төлейді. Салық
кезеңі ішінде төленетін корпоративтік ... ... ... ... ... салық төлеуші өткен салық кезеңі үшін корпоративтік
табыс ... ... ... ... ... салық міндеттемесі,
сомасын негізге ала отырып, ағымдағы салық кезеңі үшін ... ... ... ... ... ... ... шығарады.
Корпоративтік табыс салығы бойынша декларация тапсырғанға дейінгі
кезендегі аванстық төлемдер ... ... ... кезені үшін төленген
орташа айлық аванстық ... ... ... ... ... ... тиіс аванстық төлемдер сомалары салық кезеңі
ішінде тең үлестермен төленеді.Салық төлеуші корпоративтік ... ... ... ... ... ... ішінде аванстық төлемдер
сомаларының есебін жасап, есепті жылдан кейінгі жылдың 20 қаңтарына дейін
салық төлеушінің тіркелген орны ... ... ... ... етеді.
Корпоративтік табыс салығы бойынша ... ... ... тиіс аванстық төлемдер сомаларының ... ... ... ... ... ... 20 ... күні ішінде, бірақ есептілік
салық кезенінің 20 сәуірінен кешіктірмей табыс етед /9/.
Салық кезенінің қорытындысы бойынша ... ... ... ... ... жоқ ... ... корпоративтік табыс салығы бойынша
декларация тапсырған күннен бастап 20 жұмыс күні ... ... ... ... ... құрылған күннен бастап 20 жұмыс күні ішінде салық
кезеңі ішінде төленуге тиіс аванстық төлемдердің ... ... ... ... табыс етуге міндетті.
Салық төлеуші салық органдарына негізделген ... ... ... салық органымен келісе отырып, салық кезені ішінде аванстық төлемдер
сомасының салық кезенінің алдағы айлары үшін түзетілген есебін табыс ... ... ... ... ... ... өзінің тұрып
жатқан орны бойынша жүзеге асырады. Салық төлеушілер корпоративтік табыс
салығы бойынша ... ... ... ... ... ... анықталған
мөлшерде ағымдағы айдың 20-сынан кешіктірмей ай сайын ... ... ... ... ... аванстық төлемдер сомалары салық
кезеңі үшін ... ... ... ... декларация бойынша есептеп
шығарылған корпоративтік табыс салығын төлеу есебіне жатқызылады. ... ... ... ... ... ... ... салығы
бойынша түпкілікті есеп айырысуды ... ... үшін ... ... 10 ... ... кешіктірмей жүзеге асырады.
Құрылымдық бөлімшелері бар салық төлеушінің корпоративтік табыс
салығын төлеу ерекшеліктері қарастырылған.
Құрылымдық бөлімшелері бар ... ... ... ... тұрған орны бойынша салық органдарына тіркеу есебіне қоюға ... ... орны ... ... ... ... құрылымдық бөлімшелерін
тіркеу есебіне қойғаны ... ... ... ... Құрылымдық
бөлімшелері бар салық төлеушінің ... ... ... ... ... төлемдер мен салық ... ... ... табыс салығы сомаларын ... ... ... ... ... ... тәртіппен бөле отырып, заңды тұлға
бойынша ... ... ... ... мен ... ... ... тек
қана өзіндік бақылау функциясының іске асырылуы тәуелді емес, сондай-ақ
салықтардың ең ... ... ... фискалдық функциясының
қажетті іске асырылуы тәуелді. Сондықтан еліміздің мемлекеттік бюджетіндегі
салықтық ... ... ... ... (кесте 2).
Кесте 2
2007-2009жж. Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджет кірістері
|Атауы |2007ж. |2008ж. |2009ж. |
| ... ... ... ... |
| | ... ... ... | |,% | |,% | |,% ... оның ... |587039 | |733660 |100 |807845 | |
| | |100 | | | |100 ... ... |524058 |89,27 |635792 |86,66 |752785 |93,18 ... ... | | | | | | ... табыс |163529 |27,86 |169048 |23,04 |209054 |25,88 ... | | | | | | ... ... ... |51016 |8,69 |68574 |9,35 |77381 |9,58 ... ... |99082 |16,88 |124284 |16,94 |133852 |16,57 ... құн ... |115159 |19,62 |159913 |21,80 |175936 |21,78 ... |19285 |3,29 |21830 |2,98 |25443 |3,15 |
| ... ... ... Медеу аудандық салық басқрмасының мәліметтері|
|бойынша. ... ... ... ... ... 2007 ... жылға дейін тұрақты түрде 587 млрд. теңгеден 807 млрд. теңгеге дейін
өсті. Оң өзгеріс 220 ... ... ... ... ... Барлық салықтық
түсімдер 524 млрд. теңгеден 752 ... ... ... яғни 228 ... Салықтық түсімдердің кірістер құрамындағы ... ... ... ... ... ... ... мерзімінде мемлекеттік бюджет кірістерінің
өсуіне келесідей негізгі факторлар әсер етті:
▪ Салық заңнамасының жетілдірілуі;
▪ Салықтық әкімшілік жүргізу деңгейінің жақсаруы;
... ... ... ... ... Трансфертті бағақұруға бақылаудың күшеюі;
▪ ҚҚСС-на әкімшілік жүргізудің жақсаруы;
▪ Экономиканың өсуі мен ... ... ... ... ... ... ... жақсаруы.
Елімізде салықтардың түрлері бойынша ең жоғарғы орынды корпоративтік
табыс ... алып ... оның ... 2009 жылы 26% ... ... ... ... бұл кезеңде 22% шамасында, ал әлеуметтік салық 17% шамасындағы
үлеске ие болды.
Ал енді, ... ... ... ... ... ... ... (Кесте 3).
Кесте 3
2007ж.-2009ж. Алматы қ. Медеу ауданы бойынша салық ... ... ... |2007 | |2008 | |2009 | |
| ... мың ... ... мың|Үлесі, |Нақты, мың|Үлесі, |
| |тг |% |тг |% |тг |% ... ... |100 ... |100 |8577792 |100 ... оның | | | | | | ... | | | | | | ... ... |2719726 |18,41 |2935518 |17,25 |1359719 |15,85 ... | | | | | | ... |3092992 |20,93 |4522474 |26,58 |3053829 |35,60 ... ... | | | | | | ... құн |3028082 |20,49 |2829682 |16,63 |1447182 |16,87 ... | | | | | | ... |67603 |0,46 |155240 |0,91 |75199 |0,88 ... ... |27,79 |4607422 |27,08 |1842101 |21,48 ... |1761296 |11,92 |1967159 |11,56 |799450 |9,32 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... Медеу аудандық салық басқрмасының мәліметтері |
|бойынша. ... ... ... ... түсімдер 2008 жылдан 2009 жылға дейін
тұрақты түрде 14,8 ... ... 17 ... ... ... ... дейін,
яғни 2,2 млрд. теңгеге өсті ... өсу ... ... тең болды. 2009
жылдың I тоқсанында салықтық түсімдер 8,5 млрд. теңгені ... ... ... ... ең ... ... ... табыс салығы
алып отыр, оның үлесі 36% шамасында болды. ... ... ... 2009 ... 04 ... түскен салықтарының құрылымынан көруге
болады (Қосымша-2). Салық органының салықтық түсімдер бойынша ... ... 2008 жылы ... тең ... ... іске ... үлкен мәнге сондай-ақ салық төлеушілер
санының өзгеру жағдайы ие, себебі бұл көрсеткіш салық қызметі органдарына
түсетін ауыртпалықты ... ... ... және ... салық
басқармасы үлгісіндегі салық төлеушілер санын қарастырайық.
Алматы қаласы Медеу ауданы бойынша салық басқармасындағы барлық салық
төлеушілер санының динамикасы өсу тенденциясына ие ... отыр ... ... ... I ... ... 22671 ... төлеуші тұрды, оның ішінде
19121 заңды тұлғалар және 3550 жеке тұлғалар. ... жж. ... ... саны ... ... ... салық органының
салықтық төлеушілер бойынша ... ... ... 2009 жылы ... ... енді, еліміздегі салықтық бақылаудың негізгі нәтижелерін талдап
көрейік.
Егер 2007 ж. 18996 заңды тұлғаларға тексерулер жүргізілген болса, 2009
ж. ... саны 16559 ... Бұл ... ... ... ... саны 2437-ге төмендеді.
2009ж. салық органдарының бақылау-экономикалық жұмысы салықтар мен
төлемдердің ... ... ... мен олар ... ... ... өзгермегендігімен сипатталады.
Салық органдарымен 2009ж. 29,4 млрд. теңге қосымша есептелінген, бұл
көрсеткіш 2007ж. ... 10 ... ... ... ... ... тек қана заңды тұлғалар бойынша төмендеді (Кесте 4).
Кесте 4
2007-2009жж. Қазақстан Республикасындағы заңды тұлғаларды қайта
тексеру бойынша ... ... мың ... ... ... есептелген |Өсу, % ... |
| |2007ж. |2008ж. |2009ж. |2009 ж. ... ж. ... | | | ... ... ... обл. ... ... ... |210,0 |427,5 ... ... ... |221,5 |242,0 ... обл. |1034105,5|714781,5 |2029895,2 |284,0 |196,3 ... ... ... |216,3 |169,6 ... обл. ... ... ... |162,3 |124,5 ... ... ... |78,3 |91,2 ... обл. ... ... |127,4 |89,3 ... обл. |1056896,8|450442,3 |832727,9 |184,8 |78,7 ... обл. ... ... |456041,0 |69,3 |74,0 ... ... ... |138,8 |71,7 ... ... ... |195,8 |58,3 ... обл.|1094449,3|62398,5 |538033,4 |862,3 |49,2 ... обл. ... ... |393,8 |40,7 ... қ. |3096653,8|478890,2 |1239574,5 |258,8 |40,0 ... қ. ... ... |81,2 |39,5 |
| |9 | | | | ... ... |373480,0 |38,5 |19,9 ... ҚР ... ... |139,2 |72,8 ... |7 | | | | ... ... ... ... ... ... ... белгіленген
тәртіппен өзінің құрылымдық бөлімшелері үшін корпоративтік табыс салығын
олардың ... жері ... не ... не ... ... тиісті
бюджеттеріне немесе облыстық ... ... ... ... ... бар ... ... аванстық төлемдер мен
корпоративтік табыс салығы ... ... ... ... ... ... ... жеріндегі салық органына заңды тұлғалардың
құрылымдық бөлімшелері бойынша салық кезенінің қорытындысы бойынша ... ... ... ... ... ... уәкілетті
мемлекеттік орган белгілеген тәртіп пен нысанда бір мезгілде табыс етуге
міндетті. ... ... бар ... ... салық кезеңінің
қорытындысы бойынша құрылымдық бөлімшелері үшін төленуге тиіс аванстық
төлемдер мен ... ... ... ... туралы тиісті салық
органдарының салық ... ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік орган бергілеген тәртіппен нысандағы
әсеп-қисаптар табыс ету жолымен, есеп-қисапты табыс ету үшін ... ... 5 ... күн ... ... ... ... сыйақыны төлеу кезінде ұсталған салық сомасы осы салықтың
төлем көзінен ... ... ... болған жағдайда сақтандыру
ұйымдарын қоспағанда, салық төлеушінің салық кезеңі ішінде ... ... ... ... жатқызылады. Салық сомасын салық
агенті төлем ... ... ... төленіп отырған табыс сомасына
ставканы қолдану жолымен айқындайды. Салық агенті табыстарды төлеу ... ... ... салықты табыс төлеу нысаны мен орнына қарамастан
ұстап қалуға міндетті. Депозитарлық ... ... ... ... ... депозитарлық қолхаттың базалық активінің эмитенті болып табылады.
Салық агенттері төлем жүзеге асырылған ай ... ... бес ... ... ... көзінен ұсталған салық сомаларын ... ... ... ... ... ... ... салық агенті
орналасқан жері бойынша жүзеге асырылады. ... ... ... көзінен
ұсталған салық сомалары бойынша есеп-қисапты тоқсаннан кейінгі айдың 15-
інен кешіктірмей табыс етуге міндетті.
Салық ... ... ... ... азайтылған салық салынатын
табысы 30 пайыздық ставка бойынша салық салуға жатады. Негізгі өндіріс
құралы жер ... ... ... ... ... залалдары сомасына
азайтылған салық салынатын табысы 10 пайыздық ставка бойынша салық салуға
жатады. Резидент еместердің ... ... ... ... ... төлем көзінен салық салынатын табыстар төлем көзінен
15 пайыздық ставка бойынша салық салуға жатады. ... ... ... арқылы қызметін жүзеге асыратын резидент емес заңды тұлғаның
таза табысы корпоративтік табыс салығының үстіне 15 пайыздық ставка ... ... ... жыл ... ... ... үшін салық кезеңі болып
табылады. Егер ұйым ... жыл ... ... ... онда ... ... ... жылдың аяғына дейінгі уақыт кезеңі ол ... ... ... ... ... Бұл ретте ұйымның оның ... ... ... ... күні оның ... күні болып
табылады. Егер ұйым ... ... ... ... ... ... жыл басталғаннан бастап тарату, қайта ұйымдастыру ... ... ... ... ол үшін ... ... ... болып табылады. Егер
күнтізбелік жыл басталғаннан кейін құрылған ұйым осы жылдың ... ... ... ... ... ... күнінен бастап тарату,
қайта ұйымдастыру аяқталған күнге дейінгі уақыт кезеңі ол үшін ... ... ... ... режимін қолданатын заңды тұлғаларды қоспағанда,
корпоративтік ... ... ... ... ... салығы бойынша
декларацияны салық органдарына есепті салық ... ... ... ... ... табыс етеді. Корпоративтік табыс салығы жөніндегі
декларация декларациядан және корпоративтік табыс ... ... ... ... мен ... ... байланысты объектілер туралы ақпараттарды ашу
жөніндегі қосымшалардан тұрады.
2. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫН АНЫҚТАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ
2.1 Шетелдік заңды тұлғаларға салық салу ... ... бөлу ... ... ... салу жүйесінің үш моделін бөліп көрсетугеболады. Оларға:
• Салық салу ... ... ... ... қарастыратын модель;
• Салық салу обьектісі ретінде көбінесе шығыстарды қарастыратын модель;
• Табыстар мен ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Бұл модельдер салық салу жүйелерінің эволюциясын көрсетеді. Салық
жүйесінің даму динамикасы ... ... ... ... ... ... салу ретінде көбінесе  шығындар қолданылады, ал
нарықтық экономикасы дамыған  ...... ... табыстарға немесе халық табыстарына тікелей салық
салынады. Үшінші модель экономиканың тұрақты даму ... ... ... ... салу ... қалыптасқан әлеуметтік –экономикалық жағдайға
сай уақытылы енгізілген ... ... және ... ... ... ... орнату арқылы экономиканың тұрақты және ... ... ... Бұл ... бюджетті қалыптастыру процесінде
салық төлеушілер мен ... ... ... ... ... ... және нақты салық формаларының оңтайлық мүмкіндігінің қысқаруына
әкеліп соғатын экономикалық дағдарыс кезінде мүдделердің сәйкестігіне жету
өте қиын.
Салық салу ... ... ... ... әр ... ... қызметкерлерінің ойларымен қамтылды. Салық салу
теориясының негізін салушылардың бірі ... ... оны ... - ... ... емес, керісінше бостандықтың деп айтқан
болатын. АҚШ-тың мемлекеттік қызметшісі және ғалымы Б.Франклин «өмірде өлім
мен ... ... ... ... жоқ» деп ... ... рет ғалым классиктерінің арасында салықтың бірегей емес,
керісінше, салықтардың әркелкілігін жалпылауын қолдану ойын түжырымдады.
Онымен ... ... ... ... ... ... ... мен мүраға) берген. Жанама салықтарды айтсақ, оның ойынша, олармен
тек сол азы ғана бірінші қажеттілік ... ... ... ... және барлық жалпы қолданылуға арналмаған, тек халықтың ... ... бір ... ... ... ... ғ. 70 - 80 ж.ж. ... елдерде ұсыныс экономикасының неоклассикалық
теориясында негізделген А. Лаффердің бюджеттік концепциясы қолдау ... мәні ... ... ... ... өсуі оның табысының белгілі
«критикалық деңгейі» деп аталатынның өсуімен қоса жіберіледі, оның арттыруы
алдын ала бұл ... ... ... ... өндірістің
қысымына, кейін тіпті ақырғының рентабельді емес болғаннан тоқталуына
әкеледі. 1995 ж. ... ... және ... ... ... ... ҚР Президентінің Жарғысы жүзеге асырылды /8/.
Дамыған елдердің өндіріс ... ... ... ... болып:
-  әлеуметтік – экономикалық да процесін жылдамдату;
-  елдің барлық аймақтарын ортақ ұлттық нарыққа біріктіру;
-  біртұтас нарық ... ... ауыл мен қала ... ... - ... ... халықтың және экономикалық өмірдің ірі қараларға шоғырлануы процесін
реттеу;
-  ұлттық табиғи және еңбек ... ... ... ... туғызу;
-  жаңа өнеркәсіп орындарын рационалды орналастыру.
Осы шараларды қолға алсақ мемлекеттің эконмикасындағы ең ... ... ... Бұл мәселелерді ... ... ... ... деп ... ... бай ... олардың салықтық алып тастаулары орта
жандық жалпы табыстар деңгейіндегі 25-30 мың. долл. ... сома ... ... бұл ... бір ... 17 мың. долл. шамасында (ЖІӨ-гі
салықтардың ... - 51%), ... 15 мың. ... ... (ЖІӨ-гі
салықтардың үлесі - 33%), Норвегияда -14 мың. ... ... ... - 42%), ... Франция, Бельгия, Финляндияда - 11-ден 12 мың.
долл. диапазонында (ЖІӨ-гі ... ... - ... 40% - дан 47% - ... ...... ... көрсетудің бір формасы. Салықтар осы
ерекшелігімен мемлекеттік мүлік пен займдардан ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің егемендік
құқығының бірі ... ... ... біржақты тәртіпте белгіленеді.
Шаруашылық жүргізудің нарықтық  кезеңдерге көшуі ... ... ... ... ... талап етті, кәсіпорыннан бюджетке
түсетін кіріс түсімдерінің жүйесі толық өзгерді. Енді ол – ... ... ... ... ... ... ... формадағы қарым –
қатынасы заңмен реттелетін құқықтық негізге көшірілді. Бұл экономикалық
процесті макродеңгейде реттеуде ... ... ... әзірлеу
қажеттілігіне әкелді.
Сонымен, қаржы саясатының дербес саласы болып салық саясаты бөлініп шықты.
Салық саясаты – ... ... салу ... ... ... ... ... саясатының мазмұны мен мақсаты қоғамның
әлеуметтік–экономикалық құрылуымен, ... ... ... ... ... ... нақты әдістерімен сипатталады.
Салық саясатының мақсаты мемлекет қажеттілігін ... ... ету ... ... ... ... ... нәтижесінде заңды
және жеке тұлғалардың табысының бір бөлігі жалпымемлекеттік шығыстарды
жабуға тартылады,  яғни ... ... ... нәтижесінде заңды және жеке
тұлғалардың табысы реттеледі. Сонымен қатар салық саясаты ... ... ... ... ... ... Бұл ұлттық табыс көлеміндегі
салықтардың үлесін, салық салудың шегін ... ... ... саясатын жүргізудегі басты мақсат – ... ... ... ... қолдау, мемлекеттің ішкі экономикалық
дамуына ықпал ететін саясат жасау, жеке секторлардың жедел дамуына ... ... ... тартуда кедергілердің алдын алу, яғни мемлекет
пен салық төлеушілердің талап–тілегін ортақтастыру.
Экономикалық негізделген салық ... ... ... жүйесі арқылы
орталықтандыруды оңтайландыру мақсатын көздейді.
Батыс экономистері салық саясатын бөлек алып ... ... ... мемлекеттің шығыстарының жағдайын зерттеп білмей,
қарастырмайды. Оны салықтардың ең алдымен мемлекеттің өз ... ... ... ... ... ... ... түсіндіреді.
Батыс экономистерінің ойы бойынша, барлық нарықтык, экономика елдеріне
тән салықтық мәселелер мыналар:
1. ... ... ... ... ... және салық органдарының
тиімді басқаруына өте қиын. Бұл міндетті түрде артық әкімшілік шығындарға
әкеледі және салықтардан жалтарудың неше ... ... ... Жеке ... ... салу салықтың ауыртпашылықты әділетсіз бөлуді
сипаттайды;
3. Салықтың жоғарғы ставкалары экономикалық ... ... ... ... Бұл топқа енетін салық төлеушілердің жұмысқа ... ... ... ... ... және қор ... әртүрлі
қиыншыпықтарға толы болады;
4. Салық салу кәсіпорындарыды ... ... ... ... емес ... себептермен құруға мәжбүр етеді. Бұл
күрделі ... салу мен ... ... бөлу ... кері әсер ... ... ... азаматтардың жеке табысына салық ... ... ол ... қоғамдық өнімнің бөлінуі былайша іске асады:
оның негізгі массасы тікелей жеке ... ... ... ... экономиканың негізгі ... ... ... ... 70-80 ... ... ... барып бұл сомалардан қаржылық
құрылымдарда секторда, мемлекетте сәйкес ... ... ... ... ... ... бұл ... салықтар тек қана, азаматтардың тапқан
табыстарының, жұмыскер мен оның жанұясының негізі өмірлік кажеттіліктерін
канағаттандырғаннан кейін ... ... ... елдерде бұндай
қасиеттердің құны шамамен 12-14 мың АҚШ ... ... бұл ... өмір шегі ... ... елдерінің салық жүйесінің басқа да негізгі принциптерін
Қазақстанда да ... ... ... ... ... кәсіпорындарында
салықты төлеуі міндетті, өндірістен тұтыну мақсатына ... ... ... ... мен дивидентті төлеуі) немесе олардың иесі өзінің
капиталдарын бизнестей толықтай шешіп алуын көрсетеді.Басқа жағдайларда
олар ... ... ... және бұл ... ... қабылданғаннан
өзгермейтін саясат.
  Біздің елімізде керісінше, салық салудың ... ... ... және салық төлеушілердің нақты мүмкіншіліктерінің есебінсіз
енгізілуде. Мысалы, бұл ҚҚС пен ... ... ... ол ... ... мүлде нашар бақыланады. Сонымен қатар ол
қымбат, әлеуметтік аса қауіпті салық оны АҚШ-та ... ... ... ... келе жатқан жоқ, ал қосылған кұнға салынатын салықты енгізуге
Жапония үкіметі ... олар ... бұл ... ... келген
бірақ сол сәтте алып тастады. Қазақстанда осы салық алу ставкалары, сонымен
қатар бағаның өсуімен жұмыс күші құнының өсуіне әкеп ... ... ... ... ... ... ... түсімдер
көлемін жоспарлауға немесе болжауға арналған арнайы әдістер мен тәсілдерді
жасаған жоқ, сондықтан да ... ... ... ТМД ... ... тән белгілі тәсілдер қолданады. Олар мысалы баланстық әдіс,
эксперттік бағалау әдісі, регрессивтік және корреляциялық ... ... ... ... эконометрикалық әдістер және т.б.
- Баланстық немесе нормативтік әдіс- бұл әдісте ... ... ... ... ... ... ... қатаң белгілер мен
нормативтер белгіленеді. Ол ... ... ... ... есептеледі. Әдетте тәжірибеде мемлекет яғни салық органдары
төменгі ... ... ... Оның ... осы нормативтер
негізінде жасалған жоспар артығымен орындалуын көздеуінде.
- ... әдіс ... ... Яғни ... ... ... ... компьютерлік техникалық базасының болуын
талап етеді. Қазіргі кезеңде ҚР–ның салық басқармаларының ... ... ... көлемде емес, сондықтан да трендтік және одан
да күрделі әдістер ірі мегаполистерде және экономикалық мүмкіндігі ... ... ... ғана қолданылады. Трендтік әдіс белгілі бір
салық бойынша оның ... ... ... ... ... ... қаласы Медеу ауданы Салық басқармасының мәліметтер негізінде
корпоративтік табыс салығын талдау
Қазақстанның қазіргі салық жүйесінің негізгі деңгейлерінің бірі ... жылы ... және ... ... міндетті салықтар туралы” Заң
күші бар, Президенттің нұсқауымен 1995 жылы еңгізілген заңды ... ... ал 2002 ... 1- ... - ... табыс салығы
табылады.
Салық салмағының қиыншылығы мәселесін әр ... ... ... ... ... - өз аймағында шаруашылық қызметтің ... ... ... және ... өмірге және тағы басқа элементтер
пайдасына (салықтар түрінде) табыстарды қайта бөлу.
2) Ұйымдар мен ...... ... ... және ... табыстар көзінің қалыптасуын қамтамасыз етуші жеке
кәсіпкерлік қызметпен айналысушы субъектілер, соған қатысты салық салынатын
негіз болып табылады.
3) Кәсіпкерлік қызмет қатысушылары ...... ... сүру ... ... етушілер және олар мемлекеттік ... ... ... ... ... әрқайсысын салық салу бойынша
сұрақтары толғандырады, сол себепті салық ... ... ... тән. ... ... ... ... басқа елдермен салыстырады;
халық өзінің еңбегінің табыстылығын басқа компаниялардағы ... ... ... шетелдерде “көлеңкелі” жұмысбастылық ... ... ... ... үшін едәуір жақыны болып
“көлеңкелі”, яғни салық салынатын ... ... ... ... ... ... алынбаған” табыс немесе “оффшорлық” бизнесте.
Бұл ретте ағымдағы ... ... ... ... әр түрлі бағаланады. Бір жағынан Республиканың инвистициялық
климатын бағалаумен айналысушы ... ... ... нақты
экономика секторының салық салуы өте ауыр. Сол себепті өндірушіге ауыр әсер
етеді, өйткені ... ... ... жасыру арқылы шығындарсыз жұмыс
істей алатын еді. ... бар ... ... заңды тұлға және жеке
тұлғалардың (сомалық) барлық жиынтық салықтары тапқан табыстарының 70-75 %
құрайды. ... ... ... Қазақстандық өндірушілердің салық салмағы
одан да ауыр деп айта аламыз. Айталық, кейбіреулердің ... ... ауыр емес ... ойлар да бар. Жалпы ұлттық өнім үлесінде салық
салмағы көрсеткіштеріне негізделген. Ал ... ... ... ... және аударымдар жалпы ұлттық өнімнің 35 % ... ... ... ... ... Екі ... көзқарастарды
байланыстырып, ортақ шаруашылық субъектілердің салық салмағы аділетті түрде
бағалануы керек. Бұл жерден “сыртқы” және ... ... ... ... - бұл ... ... әсерін
тигізуші мемлекеттің әділеттілігі: Басқарылып отырған экономикамыздағы
шаруашылықтардың ... ... ... және ... салмағын басқа
елдермен салыстыру арқылы іске асырылады.
“Ішкі әділеттілік” - шығындардың түрлі экономикалық ... ... үшін бір ... ... салу ... дамуын құру.
Экономистер қазіргі кезде ... және ... ... нарықтық
экономикада бір- бірінен айырмашылығы салықтық жүйедегі ... ... ... ... ... экономиканы реттеудің маңыздысы болып
табылады. Мемлекет анықталған уақытта тауар және қызметтер өндірісін шектей
алатын мүмкіндігі бар. Біздің елде өндірісті ... ... жоқ. ... ... ... ... ... шығандарымен қоса жалпы
ішкі өнімнің төмендеуі кезінде салықтық аударымдарды ... ... ... ... ... “көлеңкелі” экономиканың өсуіне әкеледі.
Эксперттердің бағалауынша “көлеңкелі” капитал критикалық массасына жетті.
Жалпы ішкі өнімнің 50% құрайды. ... ... ... ... ... ... шарттары баламасы болып табылады (тікелей бәсекелес
“жартылай көлеңкелі” бизнесте, әсіресе ... ... ... ... ... олардың “сыртқы”
әділеттілігі өзін-өзі қаржыландыру негізінде тиімді өндірісті дамыту. Ал
енді “ішкі” әділеттілік ... ... ... ... шығындардың
экономикалық құрылымымен салыстырғанда: өндірістің еңбек қайтарымы ... қор ... ... ... “көлеңкелі” сектормен кәсіпорындармен
бәсекелестік ретінде қарастырылуда. “Көлеңкелі” секторға салық салу және
тәуекелділік ... ... ... ... ... ... ... күрес шартында жеңіледі. Қолданыстағы салық жүйесі
кәсіпорындардың өндірісінің дамуына және ... яғни ... ... ... ... ... ... Қазақстандық
өнеркәсіптің сыртқы және ішкі нарықтарының бәсекелестіктерінің жоғарылау
тиімділігі және осы ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізу нәтижесінде Алматы қаласы Медеу ауданы салық
басқармасы бойынша салық және басқа да ... ... ... ... ақша ... ... 2007 жылы ... 134759569 теңгені
құрады, соның ішінде артық ақша ... 28521239 ... ... ... ... ... қатар міндетті зейнетақы жарналары 10626113
теңге, әлеуметтік аударымдар 2080892 соманы құрады.
Ал 2008 жылы бұл ... ... ... ... ... ... ақша сомасы 68028814, жетіспеушілік 1502721 теңгені құрады. Міндетті
зейнетақы жарналары 12616002тг, әлеуметтік аударымдар 2476461тг. ... ... 2008 жылы ... бюджетке түсімдер сомасы
өскендігін көреміз.
Сурет-4 Медеу ауданы бойынша жергілікті ... ... ... ... көзі:*Алматы қаласы Медеу аудандық салық басқрмасының мәліметтері
бойынша.
Жақын болашақта ҚР-ның Үкіметі мемлекеттік ... және ... ... ... ... механизмін әрмен қарай жетілдіруде ... ... ... ... ... ... іс-жүзіне
асырылуының барынша тиімді жолдарын қамтитын Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... және бюджет шығыстарының
арасында теріс корреляцияны орнату, яғни ... ... орын ... алдын ала дағдарыс жылдарындағы ... ... ... ... ... ... ... жинақталуы;
2. Кейінгі ұрпақты қамтамасыз ету үшін орны толассыз табиғиресурстарды
пайдаланудан ... ... ... Валюта ағымының салдарынан пайда болатын шамадан тыс инфляциялық
қысымның ... ... ақша ... ... ... “жандануын” болдырмау мақсатында шығыстарды бақылау
арқылы ішкі сұранысты шектеу.
Қазақстан Республикасының “2005 жылға арналған республикалық бюджет
туралы” ... ... ... ... және 2004 жылы ... ... ... ҚР Үкіметінің №917 қаулысымен бекітілген, 2005-2007 жылдарға
арналған ҚР-ның әлеуметтік-экономикалық дамуының орта ... ... ... 2005 жылғы республикалық бюджеттің жалпы көрсеткіштері
келесідей болып табылады: түсімдер- 1135,8 ... ... ... ... ... – 1223,6 ... ... (ЖІӨ-ге қатынасы- 20,9%), тапшылық –
87,8 млрд. теңге және ЖІӨ-ге болжанылған ... ... 1,5 % ... ... ... арналған республикалық бюджет ... ... ... қарастырылуы нәтижесінде оның кіріс бөлігі салық
заңнамасына корпоративті табыс салығы және қосымша құнға салынатын салық
бойынша ... ... ... 5,055 ... теңгеге ұлғайып отыр.
Нәтижесінде, республикалық бюджеттің тапшылығы 13,7 ... ... ... 101,4 ... ... ... ЖІӨ- ге шаққанда 1,7% құрап отыр.
Мемлекеттік бюджеттің кірістері (оның ішінде кепілдік ... 2008 ... 1 ... ... ... ... ... %-ына орындалды және іс жүзіндегі түсімдер 745,5 ... ... ... 1 ... ... бюджеттің салықтық түсімдер бойынша
жоспары 21,7 млрд.теңгеге, жоспардың орындалмауы байқалады. Салықтық ... 8,4 ... ... ... ... ... ... түсімдер 0,5 млрд.теңгеге орындалмады.
Есеп айырысу мерзіміне қосымша құн салығы бойынша – 44,0 млрд.теңгеге,
оның ішінде: ішкі өндіріс тауарларына салынатын қосылған құн ...... ... ... ... қосылған құн салығы – 26,3
млрд.теңгеге. Жоспардың орындалмауына қарамастан келесі ... ... ... орындалу байқалады, корпоративтік табыс салығы бойынша –
13,2 ... жеке ... ... – 7,4 ... ... бойынша – 3,3 млрд.теңгеге, ... ... ...... ... және басқа да ресурстарды пайдаланғаны үшін ... ... – 4,6 ... ... орындалды.
Корпоративтік табыс салығы бойынша 193,5 млрд.теңге жоспарда бюджетке
206,6 млрд.теңге түсті, немесе 106,8 %. Жоспардың артығымен ... ... ... ... ... өтеу ... ... Сондай-ақ
Қазақстан Республикасының резиденттері емес және резидент – ... ... ... ... қаржылардың сыйақыларын
банктердің төлеуінің өсуінен, Корпоративті табыс салығының ұсталып қалуыда
әсер етті.
Жалақыдан ұсталатын салық бойынша түсімдер ... ... ... сәйкес кезеңге ағымдағы жылдың қаңтар-ақпан ... ... ... ... ... ортаайлық номиналды жалақы төлемі 19,4%-ға
артуымен шартталған.
Осылай, жеке табыс салығы бойынша ... 113,4 %-ға ... 54,9 ... ... ... ... 62,3 млрд теңге ... ... ... ... 99,0%-ға орындалып, жоспардағы 59,6 млрд.
теңге орнына бюджетке 59,0 млрд. теңге түсті.
Ипотекадағы кризистер және республикамыздағы ... ... ... ірі кәсіпорындардан түсімін төмендетіп әлеуметтәк
салық бойынша жоспар орындалмауына себеп болды.
Қосылған құн ... ... ... 184,3 ... ... ... 140,2 ... теңге түсіп, жоспар 76,1%-ға орындалды, оның ішінде:
- ішкі өндіріс тауарларына ... ... құн ... бойынша
жоспар 71,8%-ға орындалды, жоспардағы 62,9 млрд. теңгенің орнына ... млрд ... ... 2008 ... 1 ... ... өтеу 44,2
млрд.теңгені құрады, бұл өткен жылдың ұқсас көрсеткішімен салыстырғанда 4,2
млрд.теңгеге кем, бұл ... ... ... ... өткен жылмен
салыстырғанда 14,8 млрд.теңгеге өсті.
- импортталатын тауарларға салынатын ... құн ... ... 78,3 %-ға орындалды, жоспардағы 121,4 млрд.теңге орнына бюджетке
95,1 млрд теңге түсті. Жоспардың орындалмауына ірі ... ... және ... ККО ... ... төмендеуі әсер етті. Сонымен
бірге, 2008 жылдың қаңтар-наурызында импорттың ... өсу ... ... ... көрсеткішімен салыстырғанда небары 9,6%-ға өсті, ал бұл
көрсеткіш 2007 жылдың ... 2006 ... ... ... ... акциздер бойынша жоспардағы 13,5 млрд.теңгенің орнына бюджетке
12,8 млрд теңге түсіп, 0,7 млрд.теңгеге ... ... ... ... ... ... салынатын акциздер бойынша импорт көлемінің
төмендеуінен орындалмады, сонымен бірге бензинге және дизель ... ... ... ... ... ... ... байланысты
орындалмады.
Халықаралық саудаға және сыртқы операцияларға салынатын ... ... 79,8 %-ға ... ... 40,1 ... орнына
бюджетке 32,0 млрд. теңге ... ... ... ... ... бажды өндіріп алмайтын дизельді жылытқыштардың ... 83,3 США ... 130 ... ... салдарынан баж
мөлшерлемесінің өсуі жақын елдерге мұнай өнімдерінің экспорт көлемінің
ұлғаюына алып ... емес ... ... ... 11,8 ... ... ... 20,2 млрд. теңге түсті, жоспардың орындалуы 170,8%-ды ... ... ... ... ... жоспарланбаған кірістің
түсуімен ШҚО бойынша ... ... ... ... 2,8 ... табиғатты қорғау заңы бойынша жоспарланбаған 2,0
млрд.теңге, ... ... 1,4 ... ... себебінен
болды.
Негізге капиталды сатудан түсетін түсімдер бойынша жоспар 0,5
млрд.теңгеге орындалмады, жоспар ... ... ... ... ... сату ... ... салдарынан болды.
Жылдың басынан бастап 01.04.2008 жылына ... ... ... ... ... ... 246,6 ... теңге түсті, оның ішінде
мұнай секторы кәсіпорындарынан 245,9 млрд.теңге ... ... ... ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық қорынан
кепілдік берілген ... ... ... ... даму
бағдарламаларын іске асыру үшін 143,0 млрд. теңге сомасында аударылды.
3. КОРПОРАТИВТІК ... ... ... ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Дамыған шетелдерде корпоративтік табыс салығы механизмінің
ерекшеліктері
Корпоративтік салық немесе компаниядан табыс ... ... ... Бұл салық бұрын қолданылған ... ... салу ... 1965 ж дейін олар жеке тұлғаларға бірдей салынған және ... ... ... 15% табыс салығы қолданылған. ... ... 1973 ... ... ... ... ... классикалық
жүйесінің орнына корпоративтік салықты ... ... ... system).
Резиденттік компониялардың жалпы ... ... ... ... қолданылады. «Компания» ұғымына ағымдық ... ... ... ... және корпоративтік емес
ассоциоциялар, оған серіктестіктер енбейді (оларға жеке ... ... ... ... ... ... ... болып саналады, егер
оның кәсіпкерлігі осы елде бақыланса, онда ... ... ... ... ... ... ... рұқсат етілген
есептеулерінен алынады. Салық ставкасы жыл сайын ... ... және ... ... ... кірістеріне қолданылады.
Қазіргі таңда қолданылатын ставка 33 және 24% (кіші ... ... ... салу 12 ... ... ... негізінде
жүргізіледі. Егер есептік кезең екі қаржылық жылға ... ал ... ... онда ... ... ... бөлінеді және әрбір осы бөлікке
белгіленген қаржылық жылда қолданылатын ... ... ... ... ... ... ... кейін 9 айдан кейін төленеді.
Импутациондық жүйеге сәйкес компанияға ... ... салу оның ... ... ... ... ... Егер бұл табыс ... ... ... онда ... ... ... ... акционерлер
төлейтін табыс салығын төлеуде есептеледі. Импутациондық жүйе келесі бес
белгімен сипатталады:
1) Компания корпоративтік салықты ... ... ... ... ... (бөлінген және бөлінбеген).
2) Табыс салығы дивиденттер көздерінен алынбайды.
3) Егер компания дивиденттер төлесе, онда олар ... ... ... ала ... ... ... немесе акционерлер арасында бөлінуге
жататын кірістер соммасына салық ставкасын есептеу ... ... ... төлеу.
4) Дивиденд алатын Ұлыбритания резиденті табыс салығын төлеу кезінде
аванстық төлемлер соммасына шегерімдерді жүргізуге болады. Шегеріс ... жеке ... ... ... байланысты.
5) Есептік кезең аяқталғанда компаниямен төленген аванстық
корпоративтік ... ... ... ... ... ... ... шегеріледі /17/.
Шетелдік салықты есепке жатқызу тәртібіне көңіл аударайық.
Салық төлеушінің Қазақстан Республикасының шегінен тыс ... ... ... және ... ... шегінен тыс жерлерде
алған кірістері бойынша ... ... ... ... ... ... табыс салығын төлеу кезінде ... ... ... ... ... төлеушінің әр мемлекетте
алған табыстары бойынша нақты ... ... ... ... алына отырып, әр
мемлекет бойынша жеке-жеке анықталады. Қосарланған салық салуды болғызбау
және табыстармен міндеттерге ... ... ... жол ... ... шарт жасасқан мемлекетте Қазақстан Республикасының ... және жеке ... ... ... ... ұсталған
салыққа қолданылмайды, оған осындай халықаралық шарттың ережелеріне сәйкес
Қазақстан Республикасында салық салынуға тиіс /8/.
Егер ... ... емес ... ... ... ... 10
және одан астам пайызы тікелей және жанама тиесілі болса, немесе ол ... ... бар ... ... ... осы ... емес ... дауыс беретін акцияларының 10 және одан астам пайызына ие болса,
онда заңды ... ... ... ... осы ... оның ... табысына енгізіледі. Бұл ереже резиденттің заңды ... ... ... ұйымдастырудың басқа нысандарына қатысуына ... Егер шет ... ... ставкасы айқындалатын салық
ставкасынан 1/3 ... ... ... ... ... иесі ... табыстың
нақты иесі туралы құпияны сақтауға мүмкіндік беретін қаржы ақпаратын немесе
компаниялар туралы ... ... ... ... ... ол салық
салуда жеңілдігі бар мемлекет ретінде қарастырылады.
Резиденттік емес корпорациялардың кірісіне корпоративтік салық салынады
келесі жағдайларда, егер корпорация сауданы ... ... ... ... ... «Ұлыбританияда сауданы жүргізу» түсінігі заңмен
анықталмаған, бірақ ағылшын соттарымен бұндай кәсінкерлікті ... ... ... ... ... ... ... сатып
алу актісі жеткіліксіз болады. Бірақ, ағылшын тұтынушыларына қызмет ... сату ... ... орын ... ... ... басты маңызды факторы болып табылады.
Ұлыбританияда бөлімшелер арқылы саудамен айналысатын резиденттік емес
компанияларға корпоративтік салық салынады:
а) бөлімше ... ... аты ... ... ... ... сауда
жүргізуден табыс.
б) осы бөлімшемен қолданатын меншік немесе меншік құқығының кірісі
арқылы.
в) осы бөлімшемен қолданатын ... ... ... емес компания Ұлыбританияда пайда болған ... ... ... ... ... ... кез – келген кірістен базалық
ставка бойынша табыс салығы салынады.
Резиденттік емес компанияның ... ... ... ... ... ... ... есептемесе резиденттік емес ... ... ... мен ... ... ... ... жылдық пайыздар және басқа да жыл сайынғы төлемдер резиденттер емес
пайдасына есептелмейді; егер ... ... ... ... ... резиденттерінің пайдасына төлемдерді есептеу тек
келесі жағдайларда жүргізіледі, егер олар корпоративтік ... ... ... ... салық салатын кірісі ағымдағы салықтың жылда ... ... ... заңмен рұқсат етілген жалпы кірісті есептеу
жолымен жүзеге асырылады. Бұның ішінде көптеген заң ... ... ... ие ... ол ... ... ... себептен тыйым салынбаған барлық шығыстар шегерімге жатады.
Шегеру құқығына ие болу үшін бұл ... ... ... ... ... ... және ... тек кәсіпкерлік іскерлікте
қолданылуы керек.
Жалпы ... ... ... Іскерлік сипаттағы ағымдағы шығыстарға, өндірістік үй-жайды жалға
алу (оны ... алу ... ... құны ... ... ... құны ... валюталық курстың өзгеруі нәтижесінде валюталық
қарыздан жоғалтулар, егер бұл ... ... ... ... ... сипаттағы ағымдағы шығыстар) үйді ... ... ... ... ... жоғалтулар, пайыздардан айырылу, әртүрлі сипаттағы
жылдық төлемдері резидентті емес тұлғаларға жоғары ... ... ... ... ... ... салымдар сипатыны ... ... жеке ... ... ... ... өндірістік қажеттілікпен талап етілген, кадрларды
техникалық және мамандық ... ... ... ... ... ... сұрақтары бойынша заңдар бойынша кеңес беру
шығындары, бухгалтерлік қызмет көрсету ... ... ... ... ... байланысты шығындар.
4) Лицензиялық және тағы басқа төлемдер және болашақ табысты төлеумен
байланысты мысалы: ауылшаруашылыққа қарау ... ... ... ... ... ... сипатындағы өкілетті
шығындар, егер олар ... ... ие емес ... ... жарнамалық
сипаттағы сыйақылар. Оның құны 10 ф.с. азық-түліктен басқа сусындар ... ... ... ... ... ... түрлері.
6) Әрбір алушыға сыйақы шығыны 10 ф.с. аспауы ... ... ... ... шығындар, жәрдемақы мақсатындағы
қызметтер және (1987.ж ... ... ... ... ... ... ... жатпайды.
Бірақ бұл шығыстар шегеріледі егер олар ағымдағы шығындарды білдірсе.
9) Еңбекақы бойынша шығындар, су құбырлары, газ, электр қуаты, ... ... ... ... телефон, канцеллярлық тауарлар, егер олар
толығымен жүргізілсе және тек өндірістік мақсатта қолданылса.
10) Жәрдемақы қорларына ... ... ... ... ... соммасының 3% құрайды.
11) Коммерциялық және коммерциялық емес шығындар.
12) Компанияның кіріс ... ... ... ... ... роялти,
жалдық және патенттік төлемдер, табыс салығынан шегерімге ... ... ... ... өтіп ... ... ағымдары кезеңде шегерілген бірақ тек
коммерциялық сипаттағы ғылыми зерттеулерге шығындар ... ... ... ... ... режим. Солтүстік теңізде мұнай өндіретін компанияларға
бекітілген. Бұл компаниялар корпоративтік мұнай салығын ... ... tax) 75 ... бойынша. Бірақ олар жалпы ... ... ... қоса ... ... ... ... салық төлейді.
Италияда корпоративтік табыс салығын өндіріп алу ... Бұл ... ... ... кезінде орташа ... ... мен ... және ... ... ... ... бөлумен анықталады. Айта кету керек, жаңа салықтық заңдылығы бойынша
кәсіпорынның келесі жылдың балансына ... ... ... ... ... да соңғы жылдарда 1988 ж. салыстырғанда ТМУ артылып
қалуында орташа баға қолданылады және бұлардың нәтижесі ... ... ... ... ... ... жалпы табысынан алынатын артылып қалулар мен шығыстар
балтық кең көлемін ... Ең ... ... ... төленетін
төлемдерді есептеусіз жұмыскерлердің еңбекақысы. Негізгі ... және ... ... ... ... ... басына құнның 5% көлемінде рұқсат етілген. Ғылыми ... ... ... ... ... ... жылындағы
кірістерінен толық көлемінде алынады; келесі кезеңде шегеру көлемі-фактілік
шығыстардың 25% көлемін алады.
Сонымен қатар кәсіпорын ... ... ... ... ... қорлар
құрылуы мүмкін. Жалпы сомадан қор 0,2% -ке жеткенге дейін жалпы табыстың
0,5% көлемінде сенімсіз берешектер ... ... ... етілген. ¤ткізуден
түсімдер 5% -ке жетпегенге дейін аударымдар ... 0,2% ... ... ... ... бойынша компания шығыстарға ұшырар жағдайларда
олардың соммасынан келесі жыл табысын азайту рұқсат етілген. Егер де ... ... ... ... болмаса, шығыстарды 5 жыл бойы ауыстырып
отыруға ... ... ... ... ... сәйкес кәсіпорындар жәрдемақы жөнінде
қорларды құрай алады. Несиелер бойынша жыл сайынғы ... ... 0,5% ... Бұл ... қор ... ... көлемінің
5% -іне жеткенге дейін өзгеріссіз қалады.
Заңды тұлғалардың табыс ... ... – бұл ... ... ... ... ... құрал болып табылады. Ол
барлық өндірістік, коммерциялық және ... ... ... ... олардың шетел филиалдарына салынады. Бұларға акционерлік
қоғам статусы жоқ, ... ... ... ... бар ... ... да ... (бірлестік, корпоратив және т.б).
Салыну объектісі компанияның бөлінбеген табысы ... таза ... ... ... ... ... табыс және шығын т.б негізгі
шоттарында анықталынады, ол мына формуламен есептелінеді: компанияның ... - ... ... ... қажетті өндірістік шегерімдер мен
шығындар.
Жалпы табысқа кіретіндер: негізгі ... ... ... ... ... ... ... қатар қалдық шикізатты, материалдарды
және жартылай фабрикаттарды өндірістік мақсаттар үшін сатудан ... ... ... өткізуден түсім (жер, ғимарат, үймерет, ... ... және ... ... ... ... ... төлемдер және басқа да активтер.
Компания қызметінің қаржылық қорытындысы салынатын табысты анықтау үшін
қойма қалдықтарының бағамына (шикізат және ... ... және ... ... ... 1988 ж. дейін бұл ... ... ... үшін ... әрбір бағалауында табыс әкелетін ... ... ... ... ... ... ... өнім –
бастапқы өткізу бағасымен есептелді (халықтық тәжірибеде бұл әдіс ... ... ... қазіргі уақытта бұл әдіс кәсіпорынмен тек ... ... ... ... ... ... ... категорияда топтасады, ал бұл
категория ішінде бағамы бойынша болады.
Сонымен қатар шетел валютасы ... ... ... ... кәсіпорындар үшін рұқсат берілген. Корпоративтік табыс
салығының негізгі элементі ... ... ... ... ... ... ... капиталдық салымдар түрлеріне қатысты.
Негізгі қаражаттар ... және ... ... ... ... ... ... бойынша ғана амортизациялық аударымдар
есептелінеді. Қазіргі уақытта жыл сайынғы ... ... ... ... қатар тездетілген амортизация тәртібі де өзгерді, ескі заң
бойынша иемдену сәтінен бастап бірінші үш жыл бойы ... ... ... алып ... ... етілген. Жаңа заңға сәйкес тездетіп алып тастау
нормалары ... ... ... ... 1,5 аса
алмайды. Осы жағдайларға келесі мысалдарды келтірейік.
Мысал ретінде келесіні көрсетейік, егер құралдарға азайту ... 10% тең ... онда ... бойынша 1-жылы тездетілген
амортизация 12,5% құрайды (5%-жай амортизация, және 7,5% - ... ... екі ... - ... ... 10 %-жай ... және 15%-
тездетілген). Сонымен қатар заң құралдарды шегеру үшін ... ... ... ... рұқсат береді, егер құрал құнының
бірлігі 1млн. лирдан аспаса /19/.
Италияның салық заңдылықтары ... ... ... үшін және ... ... артта қалған аудандарына
капитал салымдарын ... ... ... ... ... компаниялар 10 жыл көлемінде табыс салығын 50%-бен төлейді.
Заңды тұлғалардың табыс ... ... рөлі ... да ... ... егер ... ... салымдардан табыс алынды,
компания оны 3 жыл көлемінде негізгі ... ... ... ... ... аударады, бұл амортизациялық қорға теңеседі, және
бұл жағдаймен олар ... ... ... ... ... ... ... реттейді.
Ондағы төленген салықтар Италиядағы салықтық ... ... ... ... мен ... алған мемлекет арасында 2 ... ... ... ... болса, ол алу % -ін ... және ... ... 2/3 бөлігінен аспауы тиіс. Егер де мұндай келісім ... алым 25% ... ... ... ... ... ... салық салынудың әмбебептаық қағидасы жүзеге асады. Италияда табыс
салығының тиімді ... ... 75%-ға ... ... ж ... салық 36% көлемінде алынады. Оған дейінгі кезеңде тбыс
салығының ... ... 25% ... ... басқа Италияда екі арнайы
ставка болды: Қаржылық және холдингтік компаниялар үшін, олар тек ... ... ... ... ... салығы 7,5%-ға дейін қысқарды,
аралас капиталдары бар компаниялар мен ұйымдар және оған 50% ... ... ... табыс салығын 6,25% көлемінде төлейді.
Корпорацияның табыс салығы 80-90 жылдарда жүргізілген салық реформалар
нәтижесінде көптеген мәнді ... ... ... Бұл ... ролі, табыс салығына қарағанда, аса мәнді болмаса да, ол ... ... ... ... табылады. Бұл салық, мемлекетке экономикадағы
ара-қатынастармен үйлесімдердің қарқынды дамуын қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... таза ... салық салу
табылады. Корпорацияның табыс салығына келесі ставкалар Заңмен бекітілген:
алғашқы 50 мың доллар – 15%, ... 25 мың ... 25%, 25 мың ... ... 35%.
Салық салу кірісін есептеу бірнеше этаптардан тұрады. І этапта жиынтық
табыс анықталады. Яғни тауарды өткізу мен қызмет көрсетуден ... ... ... ... ... ... кіріс және т.б кірістер
қосылады. ІІ этапта еңбек ақы, ... ... ... ... ... ... төленген салықтар ... ... ... ... ... ... бүлінуіне байланысты шығындар,
жарнама, зейнетақы қорына ... ауа ... ... шығындар,
қайырымдылық салымдар және т.б есептелінеді. ... ... ... шығындар, 30%-ке дейінгі ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру.
Фермерлік шаруашылықтар аса ірі жеңілдіктер алады. Осы жеңілдіктердің
арасында ... ... ... ... ... ... ... жылы фермерлер салық декларациясына өздерінің ... ... ... ... мен ... ... егінге сақтандыру өтемақысын
көрсетпейді. Олар ол кірістерді келесі жылы сипаттайды. Алынған кіріске
15,25,35 %-те ... ... ... Ол ... ... ... төлемдер алынып тасталынады.
Салық арқылы, АҚШ үкіметі бюджетке түсімдерді қадағалап қана ... ... ... ... де шеше ... ... салық салуды көбейтсе, кейбіреулеріне жеңілдіктер жасалынады және
керісінше, салықты азайту. Сәйкесінше салықтық жеңілдіктерді азайтады.
Францияда акционерлік ... ... ... (impot sur les
societes)толенеді.
Бұл салық анонимді, командиттік, жауапкершілігі шектеулі компанияларға,
кооператив пен оның ... және ... да ... ... ... ... ... “Қызметтері әртүрлі ресурстарды эксплуататциялау
нысанына ие немесе ... ... ... ... ... қаржылық автономияға ие мемлекеттік орталық билік органдарына
және ұйымдарына, департамент және коммундық органдарға, сонымен қатар ... да ... ... ... таза ... ... ... пайда табу
мақсатын көздемейтін мемлекеттік ... мен ... ... ... жер ... ауыл шаруашылық қызметтеріне,
бағалы қағаздарға салық мөлшерлемесі ... ұжым ... ... орналасқан жеріне қызметтің алуан түрлері
мен алынатын барлық табыстан салық есептелінеді. ... ... ... 3 ... соң, кәсіпорынмен тапсырылатын кірістер туралы
декларациясы бойынша салықты есептеу, ... 1 ... кеш ... ... ... кезіндегі жаңа салым шегерімдері актив
құнын белгілеу арасындағы ... ... өз ... ... ... жыл ... табыс бөлігінен, авансқа
қосымшаларынан, кәсіпорынның таза табысына салық ... ... ... ... ... ... үшін ... табыстардан
(түсімдерден) шығындар алынады. Шегерім шығындарына кәсіпорынынң барлық
шығындары жатады. Оларға ... ... ... ... ... (үй ... ... алу, қаржыландыру құны (пайыздарды төлеу және
несиені өтеу), кәсіпорын шығыстарына ... ... және т.б. ... салық және жеке тұлғалардың кірістеріне ... ... ... ... ... ... баламалыққа ие емес, ... ... ... ... ... және ... басшылары
қолданатын әр түрлі қаржылық санкциялар алынбайды.
Бұрынғы акционерлермен өндірілген жаңа ... ... ... ... ... салық салудан босатылады.
Жалпы алынатын шығындардан кәсіпорынның өкілдік шығындары алынып
тасталынады. Кәсіпорындарға ... ... ... табыстар
амортизациялық шегерімдер құрайтын жалпы табыстан алынған барлық шығындар
сомасын шығаруға рұқсат етілген.
Кәсіпорынның резервтік қор сомасы, ... ... ... ... ... ... мүмкін болатын ысыраптарды бекіту жолымен
шектеледі.
Францияда және шетел кәсіпорындарына екі рет ... ... ... ... Франция европалық елдердің үлкен ... және ... ... ... ... келеді. Келісім екі елдің біреуінен салық
салуды алып тастаған құқықты қарастырады: табыс ... ... елде ... иесі ... жатқан елде.
Жылжымайтын мүлікке пайда болған елде ғана салық салынады. ¤ндірістік
және саудаға ... ... ... ... мекемесі тұрақты тұрған елде
салық салынады.
Елде алынған саудаланбайтын табыс мына ... да ... егер ... ... бұл жерде ерекше қолайлы мүмкіндіктер болса. Басқа да
табыстарға салық салу ... ... иесі өмір ... ... елдің құығы
табылады.
Кейбір келісімдер мемлекет территориясында табылған табыс, ... ... және ... ... барлық табыс немес оның
бөлігі (дивиденттер, пайыздар, жалға ... ... салу ... теңіз және әуе тасымалдауымен шұғылданатын кәсіпорындары, сол
елде тұрған және ... ... ... ... ... салу үшін ... ие. Сондай-ақ салымдарды теңестіру үшін және ... ... екі есе ... ... өмір сүреді. Бұл келісімдер
Франция және ... ... ... ... ... ... салық салу 4 мерзімде жүргізіледі:
әр жылдың ақпан, мамыр, тамыз және ... ... ... 20 күнінде
қызмет етудегі 12 айдық салымдарының жалпы сомасы кәсіпорынынң соңғы шотын
жабуда алынатын пайдаға салықтың 9/10 ... келу ... ... ... ... соңғы шотын жарқаннан кейін төленеді. Декларацияны беру
мерзімі біткен, кәсіпорынынң баланстық шотынан табыс ... ... ... ... осы ... ... Содан кейін төленетін
салық сомасы салықтың келесі төлемі ... ... ... ... ... ... қосқандағы кәсіпорын табысына салық Францияда сондай-ақ
еңбек ақы ... ... және ... ... жатқызылады. Бұл 2 салық ... ... ... ... ... ... еңбек ақы қорының
мөлшерлемесінен және табиғи төлемдер қосумен алынады. Еңбек ақыға салық
еңбек ақы ... ... ... алынады. Бұл салықты Францияның
экономика және бюджет, қаржы министрлігінің ... ... ... ... ... мен жеке ... ... және мемлекеттік
мекемелер төлейді.
3.2 Қаржылық дағдарыс жағдайында салықты жеңілдету және жетілдіру
мәселелері
Салықтар - мемлекет егемендігін көрсетудің бір формасы. ... ... ... мүлік пен займдардан (қарыз) түскен табыстардан
айрықшаланады. Салықтарды жинау құқығы әрқашан ... ... бірі ... ... ... ... ... белгіленеді.
Шаруашылық жүргізудің нарықтық  кезеңдерге көшуі ... ... ... ... пайдалануды талап етті, кәсіпорыннан бюджетке
түсетін ... ... ... ... өзгерді. Енді ол – салық төлемдері
базасында құрыла бастады; кәсіпорынның бюджетке салықтық формадағы ... ... ... ... ... ... ... Бұл экономикалық
процесті макродеңгейде реттеуде салықтарды пайдалану ... ... ... ... ... ... ... саласы болып салық
саясаты бөлініп шықты.
Салық саясаты – ... ... салу ... жүргізіп отырған
шараларының жүйесі. Салық саясатының мазмұны мен мақсаты ... ... ... ... ... сондай–ақ қаржы саясатының нақты әдістерімен сипатталады.
Салық саясатының мақсаты мемлекет қажеттілігін ... ... ету ... ... ... саясатын жүргізу нәтижесінде заңды
және жеке тұлғалардың табысының бір ... ... ... ... яғни ... ... жүргізу нәтижесінде заңды және жеке
тұлғалардың табысы реттеледі. Сонымен қатар салық саясаты ... ... ... ... ... қажет. Бұл ұлттық табыс көлеміндегі
салықтардың үлесін, салық салудың шегін ... ... ... ... ... жүргізудегі басты мақсат –
отандық тауар өндірушілерді мемлекет ... ... ... ... дамуына ықпал ететін саясат жасау, жеке секторлардың жедел
дамуына жағдай жасау, шетел инвестициясын тартуда кедергілердің ... ... ... пен салық төлеушілердің талап–тілегін ортақтастыру.
Экономикалық негізделген ... ... ... ... жүйесі арқылы
орталықтандыруды оңтайландыру мақсатын көздейді.
Батыс экономистері салық саясатын бөлек алып қарастырмайды және ... ... ... ... ... білмей,
қарастырмайды. Оны салықтардың ең алдымен мемлекеттің өз функциялары мен
міндеттерін шешуге қызмет етуін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... салық саясатын мемлекет
өндіріс құрылымын өзгерту, аумақты экономикалық дамыту, халықтың табыстылық
деңгейін көтеру мақсатында ... ... ... бөлу үшін ... ... міндеттеріне мыналар жатады:
- мемлекетті өз функциялары мен міндеттерін орындау үшін ... ... ... ... ... ел ... ... жағдай жасау;
- нарықтық қатынас процесінде пайда болатын ... ... ... деңгейлестіру (тегістеу).
Салық саясатында мемлекетті салыстырмалы дербестігі көрінеді. Салық
механизмі арқылы ... ... ... отырып, мемлекет экономикалық
дамуды ынталандыруға немесе оны ырықтандыруға  мүмкіндік алады. Салықтық
реттеу елдің шаруашылық ... ... ... ... ... ... қондырмаға ықпал ететін басты әмбебап құрал болып ... ... ... ішкі және ... әсіресе
инвестициялық қызметі үшін жалпы салықтық ахуалды ... және ... ... ... және аумақтық бағыттарын ынталандыру үшін
пұрсаттылықты салық жағдайын қамтамасыз ету болып табылады.
Салықтар ... ... ... ... экономикалық қозғалысы мен
саяси іс бағытына қарамастан ұлттық мемлекет әдістерінің негізгі көзі ... ... ... ... басты қаржылық инструменті, мемлекеттің
кірістерін және бюджеттін әдістерін қалыптастырудың шешуші көзі ... ... ... ... ... ... ... жаңа мәселелер мен қажеттіліктер пайда болды.Олар
жаңа мамандар мен жаңа теориялық және тәжірибелік ... ... салу ... ... салу жүйесін жекелей алғанда,оны нарықтық қатынастардың жаңалықтарына
жатқызуға болмайды,бірақ жаңалық ... ... ... ... болуы
табылады.Ол қоғамдық тәжірибелік қажеттілікті жүзеге асыруды-пайдаланушылар
қызығушылығындағы экономикалық субъектілер ісі ... ... ... ... қамтамасыз етті.
Салықтар мемлекетпен бірге пайда болды және ... ... ... ... табылады. Экономикалық жағдайдың жалпы
жақсаруы салықтардың түсімдерінің ... ... ... ... ... ... ... да екі альтернативті, яғни бюджеттік пен салықтық
саясаттардың арасындағы қарым-қатынастарының құрылуының принципиалды ... ... ... жол ... ... ... - халықтың қазынаға жоғары салықтарды ... ... ... ... ... қорғаудың толық
жауапкершілігін өз мойнына алу, сондай-ақ ертеңгі ... ... бар ... ... ... ... - шектеулі төмен салықтарды алу, яғни ... ... ... ... ... салық түріндегі құралдарды өз
беттерінше қолданатындар өз-өздерін мемлекеттің көмегінсіз-ақ күте алады.
Әр ... бұл ... ... шешу негізінен халықтың әлеуметтік
және экономикалық деңгейлерінің тұтынуынан, оның экономикасының потенциалды
және ... ... ... ... ... ... ... яғни дамып жатқандар, өзінің қалыптасу және нарыққа көшудің,
әсіресе алғашқы ... ... ... ... ... ... тұтынудың (білім беру, денсаулықты сақтау, коммуналды қызмет ... әр ... ... ... ... ... аса жоғары деңгейіне
баяу өту жүзеге асырылады, оның параметрлері экономикасы ... ... ... ... дамыған елдердің максималды мәніне жетеді.
Алайда, жалпы тенденцияның шектеуінде әртүрлі мемлекеттер әр түрліше
өзінің ... ... ... ... ... Олар тым ... ... бойынша жеке тұлғалардың меншігінен гөрі ... ... ... ... ... ... және
басқа міндетті төлемдер түрінде қоғамның табыстарынан 50% дейін алу мүмкін
деп ойлайды. Басқалары, ... бұл ... ... ... ... ... ішкі өнімнен 25-30% - бен шектейді.
Орта жандық табыстарының деңгейі бойынша соңғы орынды алатын ... алып ... ... аса ... ... ол ... ... мың. долл. төмен (ЖІӨ-гі салықтардың үлесі - 22%) құрайды, ал Мексикада
500 долл. төмен (ЖІӨ-гі ... ... - 16%). Және тек ... орта ... ... ... соңғы категорияға түссе де, салықтық ... ... ... ... ... елдердің артынан тартылады - ЖІӨ-нің
30% астам (шамамен халықтың әр жанына 1 мың. ... яғни ... ... деңгейінде). Басқаша айтқанда, онда 4 ... ... ... ... ... түрлерінің алу сомасынан жалпы
қиындықта орташа 4 мың. долл. ... Сол ... ... ... бұл отбасылардың қызығушылығы мен қажеттіліктерін
қорғауды қарастырады.
Алайда, белгілі ... ... ... ... қайта таратудың
мүмкін салық салу деңгейінің өз шектеуі бар, яғни ол ... ... ... ... әрі қарай өсуіне жеткендегі ЖІӨ-гі
салықтық алып тастаулардың сондай үлесі. Олар ашық ... ... ... ... ... ... уайыммен, оның ішінде: салықтық
үкіметке бағынбау, табыстарды массалық жасыру және ... ... ... ... ... шет ... ... ағылуы,
халықтардың салық төлеушілер үшін ... ... ... ... көшу ... ... мүмкін. Және тек шүғыл немесе форс
- мажорлық жағдайларда (мысалы, соғыс, сұрапыл апаттар, ірі ... ... ... үғынуларға қарсы салықтық шектеудің деңгейі
қалыпты жиһазда оның ең жақсы мәнінен көп жоғары болуы мүмкін.
Қазақстанның салық саясаты ... ... ... ... ... ... салу тиімділігін көтеруге бағытталған.
Салық салуды жетілдіру, диверсификацияны ынталандыру бойынша және
экономиканың жаңа ... ... ... іске ... ... 2007-
2009 жылдар салық саясатының негізгі бағыттарын анықтауда.
Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының кейбір ... ... салу ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізу
туралы» Заңы салық жеңілдетулерінің жиынтығын қарасытартын, жалпы салық
ауыртпалығының деңгейін ... ... ... және ... салықтар,
СҚБ, арнайы салық режимдеріндегі салық), ... ... ... іске асыруға, сонымен қатар экономиканың бөлек секторының
ерекшеліктерін іске асыруға жеке кәсіпкерліктің ... ... ... кейбір әкімшілік мәселелерді шешуге және де жеке кәсіпкерліктің
дамуына кедергі жасаушы кейбір әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... төмендету;
- жеке кіріс салығын 10 пайыз ... ... жеке ... ... енгізу;
- әлеуметтік салықты орта есеппен алғанда 30 пайызға төмендету;
- патент және жеңілдетілген декларация ... ... ... үшін ... ... ... ... мөлшерлерін төмендету;
- ауылшаруашылық өнімді өндіруші кәсіпорындарға қосылған бағаға салықты
төлеуде ... ... ... білім, ғылым, медицина және мәдениет саласында мемлекеттік емес
ұйымдармен іске асырылатын, ... ... ... ... ... корпоративті табыс салығынан босатуды ... ... ... ... ...... баға ... босату;
- үлесақыға екі еселі салықсалуды жою;
- жеке кіріс салығы соммасын анықтаған кезде есептеуге енгізуге болатын
ерікті зейнетақы мөлшерін ... ... ... ... ... ... ... алдын ала төлемдерін аудару
жүйесін, корпоративті ... ... ... ... ала төлемдері соммасын
төмендеткені үшін айыппұл ықпал шараларын жеңілдетумен бірге жетілдіру.
Жоғары дамыған нарықтық қатынастар жағдайында ... ... ... құрылымын өзгерту, аумақты экономикалық дамыту, халықтың табыстылық
деңгейін көтеру мақсатында ұлттық табысты қайта бөлу үшін пайдаланады.
Салық саясатының міндеттеріне ... ... өз ... мен ... орындау үшін қажетті қаржы
ресурстарымен қамтамасыз ету;
– жалпы ел шаруашылықтарын ... ... ... ... ... пайда болатын халық табысы деңгейіндегі
теңсіздікті деңгейлестіру (тегістеу).
Салық саясатында мемлекетті салыстырмалы ... ... ... ... ... саясатын өзгерте отырып, мемлекет экономикалық
дамуды ынталандыруға немесе оны ырықтандыруға  мүмкіндік ... ... ... ... ... қамтиды, өйткені салықтық шаралар базистік
қарым-қатынасты қондырмаға ықпал ететін басты ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы, әсіресе
инвестициялық қызметі үшін ... ... ... ... және капитал
қозғалысының басыңқы салалық және аумақтық бағыттарын ынталандыру үшін
пұрсаттылықты салық ... ... ету ... ... ... оның ішінде кез келген салықты жетілдіру жолдарына
сәйкес ұсыныс айту үшін, бұл алдағы өзгерістердің ... ... ... ... үшін не береді, олардың мүддесі қалай сақталады ... ... ала ... айту ... ... реттеуші рөлі экономиканың дағдарыс жағдайында өте
ерекше. ... ... ... ... ... мүмкін емес. Салық
өнім өндірушілердің ... ... ... мүмкіндік беруі тиіс.
Дағдарыстан шығудың бірден-бір жолы болып ... ... ... ... ынталандыру елдегі шағын және орта бизнесті дамытумен тікелей
байланысты. Әлемде шағын және орта ... ... ... ең ... ... ... іске асырылады. Бұл орайда, ... ... және орта ... ... ... ... және ... арналған арнайы салық салу режимі жүзеге асырылады. Дегенмен,
салықтық жеңілдіктердің көп мөлшерде болуы тиімді ... ... ... ... ... ... ... бұзады, өйткені бұл жеңілдік берілген салалар ... ... ... ... ... ... ... қиындатады, ал бұл
түрлі қателіктер мен түсініспеушіліктерге әкелетіні ... ... ... ... ... ... ... күрделілігіне байланысты оны дұрыс пайдалана алмай, жеңілдіктен
бас тартуға мәжбүр болатын кездері де байқалуда.
Тәжірибе көрсеткендей кез-келген жеңілдік ... бір ... ... кәсіпорындар белгілі бір шартпен алғандықтан, ... ... ... жүргізуіне кедергілер пайда болады. Ал, шағын және орта
бизнесті дамыту үшін кедергінің неғұрлым аз ... ... Ал, ... тең ... салық салу үшін, корпоративтік салық ставкасын
төмендету ең тиімді ... ... ... Бұл ... Жаңа Салық кодексінде
көрініс тапқан, яғни заң бойынша корпоративтік табыс ... ... жылы – 20%, 2010 жылы – 17,5%, 2011 жылы - 15% ... ... бұл ... ... ... салық механизмінің
элементерінің бірі салықтардың, соның ... ... ... ... ... ... ... Дегенмен, Жаңа Салық кодексінде әлі де
шешімін ... ... ... тұлғаның табысына қазіргі салық салу механизмі өнімді шығару
көлемінің өсуін ынталандырмайды, ... ... ... керісінше,
шегерімді ұлғайтып, соның нәтижесінде заң негізінде салық ... ... ... ... ... ... бойынша залалды
ауыстыру мерзімінің 3 жылдан 10 ... ... ... ... одан әрі ... әкелуі мүмкін. Сондықтан, біздің ойымызша,
корпоративтік табыс салығы бойынша залалды ... ... 10 ... 3-5
жылға дейін төмендету және бұл жеңілдік түрін тек ... ... ғана беру ... ... ... ... ол корпоративтік табыс салығы бойынша
инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... корпоративтік табыс салығын төлеуден босату не
жаңа ... ... ... істеп тұрғандарын кеңейту мен жаңарту
мақсатында ... ... ... ... салық төлеуші заңды
тұлғалардың жылдық жиынтық табысынан ... ... ... ... ... ... ... табыс салығын жетілдіруге ... ... ... ... ... және орта бизнесті қолдау мақсатында «күмәнді талаптар бойынша
шегерім» бабын келесідей өзгертуді ұсынамыз: «күмәнді ... ... ... ... ... ... есептелген сыйақы бойынша
қалыптасқан және талаптың қалыптасу мерзімінен бастап 1 жыл ... жеке ... ... ... ... 2008 жылы ... табыс салығының 30% ... ... ... мен Жаңа ... ... ... корпоративтік табыс
салығының 20% ставкамен төлеген салық сомасы арасындағы 10% айырманы салық
төлеуші өз өндірісіне инвестициялауы ... бұл ... өз ... ... ... ... ... іске қосып, өндірісті
жаңғыртуға өз ... ... ... ... ... ... ... (мысалға, АҚШ),
экономиканың басты салаларына ... ... ... дифференциалдық
және регрессиялық ставкаларын енгізу, яғни салық салынатын табыс ... ... ... Бұл ... төлеушінің жылдық жиынтық табысын
арттыруға ынталандырады, сонымен қатар, ... салу ... ... ... ... ... көлемін көрсетуге мүмкіндік береді.
Біздің пікірімізбен ұсынылған өзгерістерді енгізу барысында болатын
бюджеттік жоғалтуды, алдағы уақытта ... салу ... ... есебінен
әрекет ететін шаруашылық субъектілерінің ... ... ... бұрын
жасырған кәсіпорындардың ашық алаңға шығару салықтық ... ... ... ... болады.
Жалпы, қазіргі жаһандану кезеңінде өз салық жүйемізді ... ... ... біз, ұсынып отырған корпоративті табыс салығы
бойынша ... өз ... ... онда бұл ... ... ... ұлғаюына және негізгі құрал-жабдықтарды жаңалауға қосымша
қаржы көздері туындайды.
Салық жүйесін, оның ішінде кез ... ... ... ... ... айту ... бұл алдағы өзгерістердің мемлекет, салық төлеуші
және халық үшін не береді, олардың мүддесі қалай сақталады ... ... ала ... айту ... ... реттеуші рөлі экономиканың дағдарыс жағдайында өте
ерекше. Салықтың фискалдық ... ... ... ... ... Салық
өнім өндірушілердің еркін шешім қабылдауына мүмкіндік беруі тиіс.
Дағдарыстан ... ... жолы ... ... ... табылады.
Ал, өндірісті ынталандыру елдегі шағын және орта бизнесті дамытумен ... ... ... және орта ... мемлекеттік қолдау ең алдымен
салықтық жеңілдіктер ... іске ... Бұл ... ... ... және орта ... қолдау мақсатында шағын және орта
бизнеске арналған арнайы салық салу режимі ... ... ... жеңілдіктердің көп мөлшерде болуы тиімді емес.
Біріншіден, салық жеңілдіктері барлық салық төлеушілерінің ... ... ... бұл ... ... ... басқаларға
қарағанда артықшылықта болады.
Екіншіден, салық жеңілдіктері есептеу механизмін ... ал ... ... мен ... ... сөзсіз.
Үшіншіден, жеңілдік берілген саланың кәсіпорындары, жеңілдік құқығын
рәсімдеудің күрделілігіне байланысты оны дұрыс пайдалана алмай, ... ... ... ... ... де ... ... кез-келген жеңілдік белгілі бір ... ... ... ... бір ... ... олардың
өз әрекетін еркін жүргізуіне кедергілер пайда болады. Ал, шағын және ... ... үшін ... неғұрлым аз болғандығы жақсы. Ал, ... тең ... ... салу үшін, корпоративтік салық ставкасын
төмендету ең тиімді шешім болып табылады. Бұл ... Жаңа ... ... ... яғни заң ... ... табыс салығының ставкасы
2009 жылы – 20%, 2010 жылы – 17,5%, 2011 жылы - 15% ... ... бұл ... ... саясатындағы салық механизмінің
элементерінің бірі салықтардың, соның ішінде ... ... ... ... ... ... ... Жаңа Салық кодексінде әлі де
шешімін таппаған мәселелер бар.
Заңды тұлғаның табысына қазіргі ... салу ... ... ... ... ... ... құнын төмендетпейді, керісінше,
шегерімді ұлғайтып, соның нәтижесінде заң негізінде ... ... ... ... ... ... салығы бойынша залалды
ауыстыру мерзімінің 3 ... 10 ... ... ... ... одан әрі ... әкелуі мүмкін. Сондықтан, біздің ойымызша,
корпоративтік табыс салығы бойынша залалды ауыстыру ... 10 ... ... дейін төмендету және бұл жеңілдік түрін тек экономиканың ... ғана беру ... ... және орта ... ... мәселесіне сәйкес, қазіргі
таңда, өзекті мәселелердің бірі болып «ТАТ ... ... ... АҚ-ның
Басқарма басшысының орынбасары Асхат ... ... ... ... ... ... ... салығы
бойынша шегерімдердің Жаңа Салық кодексінде ... ... ... ... және ... деп ... микронесиелер бойынша
қалыптасқан провизиялар (резервтер) бойынша шығындардың шегерімге жатпауы,
бірнеше жылдар бойы өтелмеген жеке тұлғалармен ... ... ... ... талаптарының шегерімге жатпауы.
Сонымен, бүгін үлкен мәселе ол ... ... ... ... ... ... ... сәйкес, инвестициялық салық
преференциялары дегеніміз корпоративтік ... ... ... ... ... өндірістер құру, жұмыс істеп тұрғандарын кеңейту мен жаңарту
мақсатында инвестициялық ... ... ... ... төлеуші заңды
тұлғалардың жылдық жиынтық табысынан қосымша шегерімдер жасауға ... ... ... ... ... ... ... байланысты, біз,
келесідей енгізулерді ұсынамыз:
- шағын және орта бизнесті қолдау мақсатында «күмәнді талаптар ... ... ... ... ... ... талаптар деп
микронесиелік ұйымдар берген микронесие бойынша есептелген сыйақы бойынша
қалыптасқан және талаптың ... ... ... 1 жыл ... жеке ... ... табылады»;
- заңды тұлғалардың 2008 жылы корпоративтік табыс ... ... ... ... сомасы мен Жаңа Салық кодексі бойынша корпоративтік
табыс салығының 20% ставкамен төлеген салық сомасы арасындағы 10% ... ... өз ... ... ... бұл механизм, өз
кезегінде, тозған негізгі ... ... ... іске ... ... өз ... тигізеді;
- дамыған елдердің тәжірибесін сүйене отырып (мысалға, АҚШ),
экономиканың ... ... ... ... ... ... ... ставкаларын енгізу, яғни салық салынатын табыс өскенде,
салық ставкасын төмендету. Бұл ... ... ... ... ... ынталандырады, сонымен қатар, салық салу базасын төмендетіп
(жасырып) көрсетпей, нақты жағдайдағы ... ... ... береді.
Біздің пікірімізбен ұсынылған өзгерістерді енгізу барысында болатын
бюджеттік ... ... ... ... салу базасын кеңейту есебінен
әрекет ететін шаруашылық субъектілерінің санын өсіру арқылы, бұрын ... ашық ... ... ... ... жеңілдету
нәтижесінде қалпына келтіруге болады.
Жалпы, қазіргі жаһандану кезеңінде өз салық ... ... ... ... біз, ... ... корпоративті табыс салығы
бойынша жаңалық өз шешімін тапса, онда бұл өндірістің ... ... ... және ... ... ... қосымша
қаржы көздері туындайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Салықтардың экономикалық категория ретінде пайда ... мен ... ... ... ... да бір ... тек қана ... меншік қаржылық базаға ие
болған кезде қызмет ... ... ... ... ... өзінің
аппаратын ұстау және мемлекеттік қызметті іске ... ... ... шығыстарды жабу үшін белгілі ақша сомасына ие ... Ал ... ... ... ... өзіне ақша қаражаттарын әр түрлі тәсілдермен табады. Кейбір
жағдайларда, ол ... ... ... ... ақшаны беруде
негізделетін тәсілді қолдану мүмкін. Бұндай тәсілдің классикалық мысалы –
мемлекеттік борыш. ... ... ... ақшаны табу, оларды
мәжбүрлі алу жолымен іске асырылады. Бұл жерде классикалық мысалы ... ... ... ... ... ... өзіне ақша табудың ең ежелгі
тәсілі болып табылады.
Мемлекеттік ... ең ... ... ... ... ... деп ... беруді санауға болады. Бұл тек қана ... ... ... деп ... ... емес. Себебі, құрбан беру,
міндетті түрде жүргізіліп, мәжбүрлі ... ... алым ... ... салық салудың өзгеше жүйесі қалыптасқан.
Бұл жерде, салықтар, бұрынғы заманнан бастап зекет (жер рентасы – ... ... ... 20 ... үшір (астықтан 10 бөлімі)
ретінде алынған. Себебі, ауыл шаруашылығындағы малшылар ... ... ... ... ... ... Осыған қоса алар, хандар
мен билер далада жүрген кезде ... ... ... әскери
жарақпен және тамақпен қамтамасыз еткен. Яғни, өзінің ханына сыйлық ...... және ... – сыбаға.
Сонымен қатар, сот талабының сомасынан 1/10 мөлшерінде, сот бажы ханлық
болған. Тағы да баждың бір түрі – бұл ... ... ... үшін ... Ал соғыс кездерде, малдан басқа, табыстың ірі көзі болып әскери
табыс – ясыр ... ...... ... ... және жеке тұлғалардан
белгілі бір мөлшерде, мерзімде түсетін міндетті төлемдер.
Салықтар – ... ... ... жеке ... екі ... мемлекеттік бюджет арқылы жүзеге асырылатын
экономикалық категория.
Салықтардың экономикалық маңызын фискалдық, реттуші және ... ... ... ... ... ... ... қаржыны заңды тұлғалар
қамтамасыз етеді. ... олар ... ... ... бюджет
кірісінің негізін құрайды. Заңды тұлғалар тікелей және ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік салық,
жер салығы, мүлік салығы жатады.
Практика көрсеткендей, ... ... ... ... ... заңды тұлғалар төлейтін салық төлемдері құрайды. Бюджеттік
классификация бойынша қарастырсақ, корпоративтік табыс ... мен ... ... 100% ... ... ... ал қалған салықтар (жер
салығы, мүлік салығы, көлік құралдарына ... және тағы да ... ... ... ... ... ... елдің
әлеуметтік – экономикалық дамуына бағытталады: білім беру, ... ... ... тәртіп пен қауіпсіздік, ғылым, мәдени, спорт
салаларын қаржыландыру. Сонымен қатар, Үкімет ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Сонымен осы дипломдық жұмысты аяқтай отырып, заңды тұлғаларға салынатын
салықтардың экономикада маңызды ролін, мемлекетке қосатын үлесін, ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың салығына
мынандай қорытындыға келуге болады.
Кез келген елдің экономиасының дамуына өндіріс факторларын: ... ... және ... ... бойынша орналастыру үлкен
әсерін тигізеді. Тарихи әрбір ел кеңестікті белгілі-бір ұлттық немесе ұлт
топтарының ... ... ... ... ... ... да, өндіріс факторларын кеністікте бірдей орналасуы,
елдің экономикалық дамуына да ... ... ... ... ... ... ... бағыттары – салық жүйесіндегі ставкаларды,
салық органдарының қызметкерлерінің ... ... ... Ол ... тапсырмасына сәйкес экономикадағы салық ауыртпашылығын
женілдету мақсатында жаңа шаралар қабылданып, алдағы ... ... ... ... салық органдары қызметтерін реттеу, аймақтық
- фискалдық саясатынан басқа ... ... ... және ... ... керек. Сондықтан банктерден несие беруде
оның үстінен қосылатын пайыздардың ставкаларын төмендету керек.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының ... 1998 ж. 7 ... ... мен ... ... 2002 – 40 ... ... Республики ... Н. ... ... ... ... ... ... салық кодексі. 2009 жыл.
4. Сейдахметов Ф.С. Налоги в Казахстане. – А.:«LEM»- 2002. – 160 ... ... ... ... ... / ... ... – А.: Агенство РК по статистике, 2003. – 583 с.
6. Худяков А.И., Бродский Г.М. Теория налогооблажения. – А.: Норма-К,
2002 – 392 ... А.И., ... Н.Е. ... ... ... ... – А.: ТОО «Баспа», 1998 – 160 с.
8. Ермекбаева Б.Ж. «Налоговые стимулы роста ... ... ... «Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана», Алматы,
2007
9. Лукпанова Ж. «Налоговая нагрузка и ее ... на ... ... //Қаржы – қаражат, №6 – 2008 –стр.58.
10. «Аймақтың фискалды саясаты» //Аль-Пари, №1, - 2003, 136 ... ...... ... ... адал өмір ... ... 2007 ж. 7 маусым, 3 бет
12. «Салық кодексіндегі соңғы өзгерістер» //Егемен Қазақстан 2009 ж. 22
қаңтар, 2 бет
13. «Салық жеңілдіктерінің мақсаты» ... ... 2003 ж. ... 2 ... внесениях изменениях в Налоговой кодекс на 2004 год» ... 2003 г. 8 ... 8-9 ... ... ... ... ... //Қаржы-
қаражат, 2008, №1
16. «Влияние ... ... на ... ... 2008, ... ... Н. ... налоговой системы. //Каржы-Каражат, №6. 2006 г.
18. Хажалиев А. ... ... КПН ... 2008 г., №1. ... ... С. Модель для расчета оптимальной ставки налогообложения
//Аль-Пари, 2007 г., №1. - с. ... ... және ... ... ... да ... ... туралы
Қазақстан Республикасының Кодексі, Алматы, 2009
21. Ермекбаева Б.Ж. «Проблемы ... ... ... ... в ... ... ... Алматы, 2007
22. Малдыбаева Г. «Классификация налоговых нарушений по видам налогов»,
журнал «Вестник налоговой службы РК», № 8 (96), ... ... ... Б.Ж. ... ... налогового кодекса – требование
нового этапа развития Казахстана», статья «Вестник КазНУ им. аль-Фараби»,
№1, Алматы, ... ... ... ... ресми сайты - www.afn.kz
25. Серикбекулы А. ... ... ... ... ... и ... №11 (12), ... ҚР-ның Қаржы министалігінің ресми сайты-www.minfin.kz
-----------------------

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 77 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Корпоративтік табыс салығы: алыну механизмі және жетілдіру мәселелері84 бет
Корпоративтік табыс салығы: алыну механизмі және жетілдіру мәселелері жөнінде72 бет
Азаматтық құқықтағы мерзім, мерзім түрлері, талап қою мерзімі, азаматтық құқықтағы мәселелер90 бет
Ауыл аумақтарының мәселелерін шешу жолдары және дамыту88 бет
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еңбек биржасы мен жұмыссыздықтың теориялық мәселелері25 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь