Рений туралы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1. ӘДЕБИ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Ренийдың жалпы сипаттамасы, физикалық, химиялық қасиеттері және қолданылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.3. Ренийдің тәжірибеде жиі қолданылатын комплексті қосылыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.4. 1.3. Ренийдің комилексті қосылыстарында дипиридил изомерінің лиганд ретінде колданылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
1.4. Комплексті қосылыстардың зерттеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
2. ТӘЖІРИБЕЛІК БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
2.1. Аппаратура, реактивтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
2.2. Ерітінділерді дайындау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
3. НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ ... ... ... ... ... ... ... ..27
3.1. Ренийдің 2, 2.дипиридилмен комплекс түзуін зерттеу ... ... ... ... ... ... ..27
3.2. Ренийдің 2,2.дипиридилмен комплекс түзу тепе.теңдігіне қышқылдың әсерін зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
3.3. Рений мен 2,2.дипиридилмен комплекс түзу процесіне тотықсыздандырғыш әсерін зертте ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
3.4. Re(VII): 2,2.dipy жүйесіндегі комплекс түзілу процесінің тепе. теңдігін спектрофотометрлік әдістермен зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
ҚОРТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43
Ерекше физика-химиялық қасиеттерінің арқасында рений халық шаруашылығының әртүрлі салаларында кеңнен қолданылыды. Техниканың дамуына байланысты соңғы жылдары рениге деген қызығушылық арта түсті. Бұл металдың коррозиялық тұрақтылығы жоғары бағаланады. Агрессивті металлдарға қатысты реакциясы бойнша ол платина тобындағы металдарға жақын. Рений концентрлі тұз қышқылы, күкірт қышұылы, фтор қышқылында ермейді, сондықтан оны гальванотехникада антидетонаторлық қаптауларда қолдануға болады.
Физикалық қасиеттері жағынан бұл металл волфрам мен молибденге жақын, балқу темпераотурасы бойнша (3190 0С) волфрамнан кейнгі қиын балқитын металл болып табылады. Алайда, вольфраммен салыстрғанда рений едәуір иілгіш және тапталғыштығы жақсы. Механикалық беріктілігі, қаттылығы, жоғары электіркернеулік және басқада қасиеттеріне байланысты рений және оның құймаларын техникалық әр түрлі аймақтарында кеңнен пайдалануға мүмкіндік туды. Рений басқа металдармен құймалары электронды, электрөлшеуіш , авиа және ғарштық техникада (ракета ұшы), атомдық реакторлар (конструкциялық деталдар, радиациядан қорғау құрлғылары) техникаларында қолданылады.
Кейінірек мұнай өңдеу өнеркәсібі рений қолданудың жаңа аймағына айналды. Мұнда ренийдің платинамен құймасы жоғары октандық бензин алу – риформинг процесіне котолизатор ретінде қолданыла бастады.
Қортындылай келсек, ренийді қолдану салалары көп: катализаторлар, балқымалар, резисторлар дайндау, аса қымбат металды жасанды жолмен алу. Оны өндіру шикізат қорына байланысты, бірақ ренийдің жер қыртысындағы мөлшері өте аз. Сондықтан бұл шашырағын металды рудалардан бөліп алып, анықтаудың және оның химиялық қасиеттері мен әртүрлі қосылыстарының қасиеттерін, түзілу жағдайларын зеттеу маңызы зор.
Ренийдің комплекістік қосылыстарының түзілу реакциясының тепе-теңдігін және алынған қосылыстың физика-химиялық сипаттамаларын алу теориялық та қолданбалы аспектте де қызығушылық тудырады.
1. Cонгина О.А., Сирекметалдар.- Алматы. “Қазақ университет”, 2005.
2. Руденко Н.П., Пастухова З.В. Радиохимия, 1959.Т.1,3. С. 277.
3. Кузино А.Ф., Викт.И. Спицын. ЖНХ, 1960. Т.V.№5. С. 1006.
4. Некрасов Б.В. Курс общей химии, Госхимиздат, 1952.
5. Несмеянов А.Н. Давление пара химических элементов, Изд-во АН СССР,1961.
6. Рений. Химия, технология, анализ, Труды IV Всесоюзного совещания по проблеме рения, М., Наука, 1976, 15.
7. Платонов М.С. и др. ЖОХ, 1936.Т.VI, 46; 1937.T.VII.№3-4, 9; 12. 24; 1941.T.XI,№8 и 9.
8. Jezowska- Trzebiatowska B. Chem. Technik, 1957, 9, 470; PЖХИМ, 1955. С.16153.
9. Мяо- Цин-Шэн, Тронев В.Г. ЖНХ, 1960. Т. V, 4. С. 861
10. Walter S., Keith A., Lavanya L., Поглощение при переносе заряда от металла к лиганду в комплексе рения (I) содержащем -сопрженный акцепторный лиганд / РЖХим, 2003, 19Б4.342.
11. Мельников Н.Н., Новиков Е.Г., Хаскин Б.А. химия и биологическая активность дипиридилов и их производных. ̶ М: Х, 1975. ̶ 104С.
12. Коттон Ф.,Уилкинсон Дж. Современная неорганическая химия., М., Мир, 1969.
13. Cперанская Е.Ф. Электрохимия рения, Алма- Ата, Ғылым, 1990,144б
14. Г.М.Ларин /Коорд. Химия, 1996, Т22, №5, Б. 2-3.
15. Виноградов А.П. геохимия ретких и рассеянных химических элементов в почвах. Изд. АН СССР, 1950.
16. Иорданов Н., Павлова М. О валентном состоянии рения в его роданидном комплексе/ Журн.анал.хим., 1964 Т19, №2, Б.221.
17. Барисова Л.В., Ермаков А.Н. Аналитическая химия рени, Москва, Наука, 1985,319б
18. Л.В.Барисова , Е.Ф. Сперанская, Кинетические методы определения рения, Москуа:Наука, 1994, 76б.
19. Ю.А.Карпов, Е.М.Ким, Л.Н. Рязанова, О.А.Ширяева, Методы определения рения в бедных рудах /Зав. лаб.,1990, Т56, №12, Б.1-6.
20. Евтеев Л.И. , Комплексные соединения рения с пиридином /Журн.неорг.хим., 1974, Т10,Б. 1033-1036
21. Мансұров З.А., Колесников Б.Я. Химиядағы физикалық зерттеу әдістері. – Алматы : Қазақ университеті” , 2006. – 307б.
22. Келнер Р., Мерме Ж..-М., Отто М., Видмер Г.М. Аналитическая химия-прблемы и подходы, том 2: Пер. С англ. –М.: Мир, 2004г. – 728 c.
23. Накамото К. ИК-спекры и спектры ҚР неорганических и кординатционных соединений: Пер. с англ. –M.: Мир, 1991.- 536с
24. Накамото К. ИК-спекры и спектры ҚР неорганических и кординатционных соединений: Пер. с англ. –M.: Мир, 1991.- 536с
25. Абилова М.У., Жаманбаева М.Қ., Шалдыбаева А.М., Мамбетқазив Е.А., “NI(II)-лимон қышқылы -2,2-дипиридил жұйесіндегі комплекс түзілу процесін PH-метірлік әдіспен зерктеу’’ Вестник КазНУ.
26. И.П. Есиркепова, М.Қ. Қазанқапова, М.У. Абилова. “Cu(II) – лизин – 2,2’ дипиридил жүйесіндегі комплексті косылыстарды синтездеу және зерттеу”,// Вестник КазНУ, №1(57), 2010. C 108-114
27. Ян Тоул, Н.Г.Игнатьева, В.М.Пешкова, К вопросу о валентном состоянии рения при его восстановлении / Журн. анал. хим., 1964, Т29, №2, Б.224.
28. тиомочевинной /Журн.неорг.хим., 1974, Т19,№3,Б.737-741.
29. М.Бек, И.Надьпал, Исследование комплексообразования новейшими методами, Москва: Мир, 1989. 4136.
30. Loring. Chern. News, 1926,133,356.
31. Руденко Н.П., Пастухова З.В. Радиохимия , 1959. Т.1,3.С 277.
32. Кузина А.Ф. Викт. И. Спицын. ЖНХ, 1960.Т.V.№5.С.1006.
33. Котегов К.В., Зегжда Т.В.Фадеева Н.В., КукушкинЮ.Н. Определение рения спектрофотометрическим титрованием
34. Г.М.Ларин / Коорд. химия, 1996, Т22, №5, Б. 2-3.
35. Н.А.Костромина, В.Н.Кумок, Н.А.Скорик, Химия координационных
36. M.C.Chakravorti, Complex Compounds of Rhenium with 2.2-dipyridyl / Jour. Indian.Chem. Soc., 1965, V.42, № 7, P503.
37. оединений, Москва: Высшая школа, 1990.
38. Оспанов Х.К., Шолтырова У .И., Федосов С.Н., Оспанова А.К., С пектрофотометрическое изучение комплекса пятивалентного рения с унитиолом в растворе /Изв.АН. КазССР.,Сер.хим., 1987, №1,Б. 18-21
39. М.У. Абилова , М.Қ. Қазанқапов, И.П.Есиркепова“Cu2+- лизин – лимон қышқылы жұйесіндегі комплекіс тұзлуі тепе-теңдігінің потонциометірлік және спектрофотометірлік әдіспен зерттеу’’ Вестник КазНУ, №1(57), 2010.C 163-170.
40. Тылкина М.А., Савицкий Е.М. Рений, Изд. АН СССР.1961.С.108
41. Мамбетказиов Е.А. электрохимия дипиридильных комплесов металов. ̶ М: наука, 1986. 156С.
        
        РЕФАРАТ
Дипломдық жұмысым 49 беттен, 10 кестеден, 11 суреттен, 41 қолданылған
әдебиеттер ... ... ... ... ... лиганд, комплекс түзуші,
біртекті лигандты комплекс, перенат ионы, 2,2-дипиридил, ИҚ-спектроскопия,
рентгенофазалық талдау, рентгеноспектральды ... ... ... ... дамуына байланысты соңғы жылдары
ренийге қызығушылық арта түсті. Бұл ... ... ... мен
жоғары температурада балқуы өте бағаланады. Ренийді шашыраған металды
кендерден бөліп алу және ... үшін оның ... ... ... ... комплексті қосылыстарының қасиеттерін) зерттеудің
маңызы зор. Ренийдің комплексті ... ... ... ... және ... қосылыстың физика- химиялық сипаттамаларын алу
теориялық та, ... ... де ... ... ... Ренийдің әр-түрлі дәрежеде тотыққан күйінің
гетероциклді амин – 2,2'- дипиридилмен ... ... ... ... ... ... нысаны ретінде спектрофотометірлік әдісмен Re(VII)- 2,2-
дипиридил жұйесі
Жұмыстың нәтижесі: Спектрофотометрлік әдіспен ReO4- - SnCI2 – HCI ... ... ... Осы ... нәтижесінде рений (V)-тің екі
дипиридилді комплексіні: [ReODipy2CI3]; ал ... ... ... ... комплексінің түзілетіндігі
анықталды және олардың түрақтылық константалары анықталды.
|МАЗМҰНЫ |
| ... ... ... ... ... ... физикалық, химиялық қасиеттері және ... ... ... жиі ... ... ... ... ... ... ... ... ... лиганд |
|ретінде колданылуы ... ... ... ... зерттеу әдістері……………………...........17 |
|ТӘЖІРИБЕЛІК БӨЛІМ………………………………………..................26 ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ.………………………..27 ... 2, ... ... ... ... ... 2,2-дипиридилмен комплекс түзу тепе-теңдігіне қышқылдың әсерін |
|зерттеу..................................................................|
|.............................27 ... мен ... ... түзу процесіне тотықсыздандырғыш |
|әсерін зертте……………………………………...29 ... 2,2-dipy ... ... түзілу процесінің тепе- теңдігін |
|спектрофотометрлік әдістермен зерттеу………………………………...32 ... ... ... ... ... ... ... арқасында рений ... ... ... кеңнен қолданылыды. Техниканың дамуына
байланысты соңғы жылдары рениге деген қызығушылық арта ... ... ... ... ... ... ... қатысты реакциясы бойнша ол платина тобындағы металдарға
жақын. Рений концентрлі тұз ... ... ... фтор ... ... оны ... антидетонаторлық қаптауларда
қолдануға болады.
Физикалық қасиеттері жағынан бұл металл волфрам мен молибденге жақын,
балқу темпераотурасы бойнша (3190 0С) ... ... қиын ... болып табылады. Алайда, вольфраммен салыстрғанда рений ... және ... ... ... ... қаттылығы,
жоғары электіркернеулік және басқада қасиеттеріне байланысты рений және
оның құймаларын техникалық әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... құймалары электронды,
электрөлшеуіш , авиа және ... ... ... ұшы), ... ... деталдар, радиациядан қорғау құрлғылары)
техникаларында қолданылады.
Кейінірек мұнай өңдеу өнеркәсібі рений қолданудың жаңа ... ... ... ... ... ... ... бензин алу –
риформинг процесіне котолизатор ретінде ... ... ... ... қолдану салалары көп: катализаторлар,
балқымалар, резисторлар дайндау, аса қымбат металды жасанды ... ... ... ... ... ... ... ренийдің жер қыртысындағы
мөлшері өте аз. Сондықтан бұл шашырағын металды рудалардан ... ... және оның ... ... мен ... ... ... жағдайларын зеттеу маңызы зор.
Ренийдің комплекістік қосылыстарының ... ... ... және ... қосылыстың физика-химиялық сипаттамаларын алу
теориялық та қолданбалы аспектте де қызығушылық ... ... ... ... ... ... мен ... молибденді нейтронмен атқылау арқылы жаңа
элементті жасанды түрінде алған және ... 75 ... ... ... 1922 жылы ... ... ... мен Ида Ноддак рентген спектрінің көмегімен колумбит минералының
құрамынан ... 75 ... ... 1925ж оны ... деп ... Ал
1927 жылы олар ... ... ... ... бөліп алуға
болатындығын айтқан. ... рет ... 1930ж ... ... өндірген. Рений – периодтық жүйенің VII ... ... пен ... аналогы. Ең жақын ренийдің аналогы – технеций,
оның атомдық нөмер 43 ... ... ... ... 186,027
ядроның зарияды – 75. Оның тұрақты екі изотопы бар: Re-187 (62,9%), Re-185
(37,1%) бар. ... ... ... : 2, 8, 18, 32, 13, ... ... ... ... ауыспалы валенттік көрсетеді.
Физикалық және химиялық қасиеттер; Рений – жылтыр ақ ... , ... ... Тығысдығы жөнінен осмийден, ирийден және платинкадан кейінгі
төртінші орында. Ренийдің тығыздығы 21,02 г/см3 (ең ауыр ... ... ... ... 3190 oc , қайнау температурасы 5600 oc . ... ең қиын ... ... бірі 20oc ... ... ... электркедергісі – 19,14 10-6 ... ... ... ... ... әрекеттесіп, ұнтақ түінде сутекті
окклюзденеді.
Перренат иондарының тотықсыздану процестері W, Pt, Hg ... ... ... дәрежесі ... ... ... оның ... ... иондарының қонцентрациясына, қышқыл анионының табиғатына, уақыт
пен температураға ... ... ... ... ... нәтижесінде ренийдің ерігіш комплекстері, ал ... ... ... күкіртпен әрекеттесіп, ұнтақ түрін
сутекті окклюзденеді.
Ауада үй температурасында ... ... ... ауада жануы мүмкін ,
сондықтан тотығып рений оксиді (Re2O7) түзіледі/1/. Рений ауада ... ... 300oc – тан ... да ... жоғарлаған (600oc)
сайын қарқынды жүріп ренийдің (VII) оксидін түзеді . Cутегімен рений балқу
температурасына дейін әрекеттеспейді, ... және ... ... 1. ... ... әртүрлі рений қосылыстарының сипаттамасы[5].
|Тотығу |Магнит |Ерекшеліктері ... ... | ... ... ... ... Re04" ионы басым. Гидролиздің |
|(VII)(d°) | ... ... Re(VII). ... координациялық сан 4-тен|
| | |9-ға ... ... ... аз, ... |
| | ... ... |1,2-1,7BM |Сирек және тұрақсыз рений(УІІ) және рений (ІV)-ке ... | ... ... ... ... ... |
| | ... ... аз. ... ... ... бір |
| | |Re=0 ... байланысы бар. Негізгі қосылыс типтері |
| | |ReOX4L және ReOX5. ... ... ... ... көп. Онда ... ... | ... ... ... байланыстар түзеді. Негізгі|
| | ... ... ReOX52-, ReOX3L2, Re02L4+, |
| | ... ReNX3L2. т.б. ... (IV) |3,1-3,8 ВМ ... ... өте тұрақты негізгі қосылыс |
|(d3) | ... МХ62- , MX5L- , MX4L2. Re-Re ... бар |
| | ... тән. Re02 жэне ReS2 тұрақты. |
|Re (III) |1,5-2,1 ВМ |а) ... ReX2L4+, ReX3L3 жэне ReX4L2- ... ... | ... комплексер. Координациялық саны 5 және 7 |
| | ... ... |
| | |б) Re-Re ... ... бар ... кластерлер. |
| | ... ... Re2X62- және Re2X6L2 |
| | |в) Re ... ... ... ... |
| | ... Басты типтер Re3X1 2Re3X112- Re3X10- |
|Re (II) | |Өте ... ... ReX2L4 және ReXL5 ... ... | ... ... би-, ... қосылыстар түзеді. |
|Re (I) |Диамагнитті|Тұрақты октаэдрлік және ... ... ... | |σ - ... ... және π-арендер көп.Негізгі |
| | ... ... ... ... ... | ... және биядролы туындылар Re2(CO)10 ... және ... ... ... ... және ... қышқылдарында қыздырғанда да рений ерімейді. Рений
азот, күкірт қышқылдарында және сутегінің перокситінде ... ... ... ... жақсы ериді/5/.
Рений химиялық қосылыстарда бір мен жетінің арасындагы тотығу дәрежесін
көрсетеді. Ең ... ... ... ... ... ... ... .Рений
гидриді –(ReH) қосылысы екені белгілі, оның құрамында ренийдің валенттілігі
(-1).
Ренийдің барлық күйлеріне негізінен Re-О ... бар ... ... ... ... ... дәрежесі жетіге тең ренийдің
ерітіндідегі күйін зерттеуде қышқылдық орта (НСІ, H2SO4, ... ко ... ... ... ... ... (Sn(II), I-, V(II), Сr
(ІІ), Ті(ІІ)), амальгамалар (Zn-Hg, Cd-Hg), ... (А1, Mg, ... т.б.), ... ... ... ... тотықсыздану процестері W, Pt, Hg катодтарында зерттеледі[6].
Кесте 2. Ренийдің молибденді концентраттардағы мөлшері келтірілген.
|Кен ... ... ... |
| |г/т ... ... |300 ... Армения |80 ... ... |280 ... Армения |1000 ... ... |250 ... Қазақстан |500 ... ... |14 ... Қазақстан |7 ... ... |230 ... ... |290 ... ... Өзбекстан |460 ... ... |210 ... ... ... ... кездесетін металға жатады. Сондықтан
оның өзінің кен орны жоқ. Ренийдің ... ең көп ... мыс пен ... концентраттары. Себебі MoS2 мен ReS2 өте
бір-біріне ұқсас сульфидтер. Осыған байланысты мыстың немесе молибденнің
рудаларын ... ... ... ... ... Осы ... концентратының құрамында 0,02― 0,17%-ке дейін рений кездеседі.
Кеиінгі кезде Жезқазғанның кен ... мыс ... ... ... ... ... уақытта ренийдің тау-кен жыныстарында таралуы
жайында мәліметтер ... ... ... қарағанда толығырақ
зерттелген деуге болады. Осы ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді. Д.И. Менделеев ... ... ... тұрған элементтердің ассоциациясы негізінен оның
геохимиялық қасиеті мен түр өзгерісін анықтайды. Көлденең бағытта ренийдің
алдында ... ... ол ... ... және ... ... ... ол молибденмен байланысты. Табиғатта ренийқұрамды кендер көп.
Ренийдің жоғары мөлшері екіншілік кварциттердің кен орындарында байқалады.
Ренийдің ... ... ... мыстың мөлшерінің көбеюіне
байланысты артады.
Қолданылуы; Рений және оның қосылыстары химия, мұнай және ... ... ... ... ... ... ... кедергілері, резисторлар, термо-паралар және қосмоста
қолданатын ыстыққа төзімді әртүрлі құймалар жасауға, ... ... ... ... ... ... ... металдармен құймалары
электроникада, катализде т.б. техника салаларында қолданылады. Соңғы
жылдары ... ... ... ... ... ... оған сұраныс көбеюде.
1.2. Реныийдің тәжрибеде жиі қолданылатын комплекстік қосылыстары
Ренийдің бейарганикалық ... ... ... Re(III), Re(IV), Re(V), Re(VI) ... ... ... ... ренийдің роданидпен, диметил-глиоксиммен,
тисмочевинамен, тиосемикарбазидпен комплексті ... ... ...... сары ... ... ... Бұл
комплекс қышқыл ортада перренатқа қалайы (II) хлоридін және калий роданидін
қосқанда түзіледі. ... және ... ... және
құрамына байланысты комплекстің құрамы әр ... ... ... ... ... K2[ReO(CNS)5], K3[ReO2(CNS)4],
[ReO2Py4]Cl, K[ReO(CNS)4] комплекстің құрамында рений бес валентті. ал
ренийдің (IV) ... ... ... (PyH)2[ReBr6],
K4[Re2O(OH)6(C2O4)2], K4[Re2O(OH)2(C2O4)4]. Re(VI) комплекстері: MeReOF5,
(C6H5)4AsReOCl5, (C2H5)4NReOCl5. Re(IV)комплекстері: Re(III) ... ... ... ... түзу реакциясы келесі бағытпен жүреді:
ReO4- + 5CNS- + SnCI2 + 6HCI → [ReO(CNS)5]2- + SnCI4 +4CI- + 3H2O ... ... ... ... ... анықтағанда сапалық және
сандық (фотометрлік ... ... ... ... ... ... еріп, қоңыр ертінді береді, оны булағаннан кейін қара
түсті үнтақ комплексті қышқыл ... ... ... ... ... ... ... өндірісте полигафиялық әдіспен
анықтау әдістемесін Т.В. Арефьева және Р.Г. Пац ... ... ... ... ... ... калий перренатын йодитпен немесе йод
қышқылымен (НСl ертіндісінде) тотықсыздырғанда алуға болады[8].
2KReO4+ 2KI+ 12HCl→2K2[ReCl] +I2+8H2O. ... бес ... ... ... ... ... және үш валентті ренийдің комплекстік қосылысы ReCl3-4Am, ... C2H5NH2, ... C6H5N) ... ... шулы және ... ... ... рений (VII) рений
қышқылы немесе оның тұздары- перренаттар түрінде болады. Перренат ионының
жұтылу ... УК ... екі ... ... тән. ... 40% су бар. ... екі түрі болатындығы туралы пікір
белгілі[10]. Олар тетраэдрлы ReO3OH ... және ... ... ... қышқылын сусыздандырғанда поликонденсацияға ұшырайды.
Содан кейін рений (VII) біртіндеп ... ... ... ... Рений иондары бар жүйедегі су инертті еріткіш емес ... ... ... ... ... ... ... процесін
іске асыратын белсенді компанент. Қышқыл ертіндісінде тотықсыздандырғыш
енгізгенде ( ... NaBH4 т.б.) ... ... ... ... ... ... тұз қышқылымен әрекеттесуі 6-11,8M ... ғана ... ... қанықтырлған концентрлі ... ... ... ... ... ... ... +2H+ +3CI- ↔ReO3CI3 2- +H2O (3)
HReO4 немесе перренаттар үшіншілік фасфин, ... ... ... қышқылы бар этанол ертіндісінде немесе сірке қышқылының ертіндісінде
ReOCI3 (PPh3)2 ... ... ... ... ... ... басқа
қосылыстарын алудағы бастапқы зат ретінде қолданылады. Оттегі атомы күшті
транс әсер еткендіктен, ... ... ... ... ... ... ... қозғалғыш болып келеді. Галоген қозғалғыштығы мына қатарда
артады: CI- < Br- < I- ... ... ... ... ... ... жүргені байқалады. Re=O тобының қозғағыш әсерін [ReOX4]-
ионының басқа лиганттармен түрақсыз қосылыс түзуінен коруге ... ... ... HCI ... ... ... рений (V)
және рений (IV) хлоридті және оксохлоридті комплекстері түзіледі. Ренийдің
бұрннан бері жақсы ... ... ... – оның хлоридті
комплекстері. /12,16,19/. Ренийдің алты, бес, төрт, үшке тең ... ... ауа мен сулы ... ... ... ... тән. Рений (VI)- нің комплесті ... ... және ... ылғалдан – ақ гидролизге ұшырайды. Рений (V)- ... ... ... ... ... ертінділерінде
тұрақты, алайда сұйтылған қышқыл қатысында ... ... ... (V) және ... (VI) галоген комплекстеріне ішкі
сферада оксотоптың болуы тән. Ауа мен сулы ертінділерде рений (IV) галоген
комплекстері ... ... (III) ... ... гидролизге де,
диспропорциялануға да ұшырамайды. Рений (II) галоген коміртектерін алу үшін
рений (VII)-ні сутегімен жоғары қысымда тотықсыздандырады ... ... ... ... ... ... ... бейарганикалық және органикалық ... ... ... ... лигандтар сәйкес ... ... ... (V) және рений (IV) цианид-, роданид-, сульфит-,
ферроцианид иондарымен, аминдермен, амин қышқылдарымен және ... ... ... ... ... бар ... қосылыстар түзеді. Бұл
қосылыстар сулы ... ... және ... ... ... пайдаланылады.
Цианидті қосылыстар ренийдің -1-ден +6-ға дейін тотығу ... тән [6]. ... ... ... ... ... ... коміртек оксиді орын басқан фосфиндер, арсиндер, т.б.
барлық ауспалы металдарға тән. Рений үшін белгілі комплекстердің ... көп, ... ... молекулалық қосылыстар, аралас комплекстер және
комплексті аниондар.
Рений (VI) қосылыстары тіпті концентрлі тұз ... да ... жеке ... ... ... ... ... ғана аз уақыт өмір сүретін рений (VI) хлоридтерінің болатындығы
анықталды[6].
Перреннат- иондары ... HCI ... Sn(II) және ... ... Re(V) ... комплекстері түзіледі [15]. Ол
Re(VII) : Sn(II)=1:2 қатынасында түзіліп аяқталды. ... (V) ... Re-O ... бар комплекстер тән. Me2ReOCl5 оксихлоридті
комплексті қосылыстардың (Me 一 (Na+, K+ ) ИҚ ... ... тән ... алынған [12]. Олардың барлығы диамагнитті.
Концентрлі HCI ертіндісінде Re(V) ... ... ... оның ... ... ... 416 және 480 нм ... ... ... ... және УК ... 241нм-дегі үлкен сызықпен сипатталады. HCI
концентрациясы 11,3-5 М ... ... ... ... ... Ол ... формалалардың болумен түсіндіріледі [6].
ReOCI52-+H2O↔ ReOCI4(H2O)- +CI- ... ... ... K2ReOCI5 ... ... қолданылыды. Бұл
кристалдық қосылыстар құрғақ ауада ... ... ... ... рений (V) гидрототығына, содан ... ... ReO22H20 ... ... +4H2O ↔ ... ... +9CI- +6H+ ... нүсқа түріде:
3Re(V) = 2Re(IV) + Re(VII) ... тұз ... ... ... ... ... ... түсты болады. 2н НСІ ерітіндісінде гидролизге ұшырайды.
Тотықсыздандыргыштың артық мөлшерінде Re (IV) ... ... ... тұз ... ... бірнеше комплексті күйлері болады. Рений
(IV) хлоридті және ... ... ... ... ... ... ... болады: [ReCI6]2-, [Re2O2CI10]4-, [ReOHCI5]2-
,[ReOCI4]2-. Бырақ ең тұрақтысы ReCI62- ионы 281нм ... ... ... ... ... перренаттағы оттегінің орнын басу дәрежесі
оның концентратциясы мен температурасына, және ... ... ... формасы ортаға байланысты гексахлорренатқа аралық у
формалар арқылы өтеді[15].
2ReOCI42- +2HCI ↔ Re2O2CI104- +H2O↔ ReOHCI52- ... ... HCI↔ ... ... ... ... ... (Me2ReCI6, мұндағы Me-
NH4+, K+, PyH+, EnH+, AnH+).
Гексахлорреннат ертінділері 20 0С температурада ұзақ ... ... ... ... ... ... ... ертіндісі қосылғанда
гидролизге ұшырайды, нәтижесінде гидратталған қос толық ... ал ... ... ... ... ... ... кейін перренат ионы
түзіледі. [CI5Re-O-ReCI5]4- анионы ... ... ... ... ... тұрады синтездеуге болады.
+3 тотығу дәрежелі ренийдің хлоридті комплекстері HCI ... ... ... жоқ. ReCI3 HCI- ... ReCI4- ... ... түзіледі.
Ренийдің оргоникалық лигандтармен комплекстері Ренийдің O,S,N- ... ... ... ... ... монографиалар мен
әдеби шолуларда келтірлген. Рений әртүрлы тотығу дәрежесінде біртекті
лигандты, ... ... ... және поиядролы қосылыстар
түзеді[5,6,18,12].
Әр түрлі тотығу ... ... ... және ... ... ... ішінде қышқылдың тәбиғаты ... ... пен ... ... ... ... концентратциясы мен тәбиғатына тәуелді.
Дегенмен, көп жағдайда Re(VII)-HCI (H2SO4)-L- тотықсыздандырғыш
жүйесінде рений (VII)-ті Re(V) ... Re(IV) ... ... дейін
тотықсызданады[17].
Осылайша Re(VII)-HCI (H2SO4)-SCN—SnCI2 жүйесінде ... және ... ... ... ... және ... әр түрлі
роданидті комплекстері алынған./17, 6 ,26/. Бірқатар жұмыстың авторларының
берген ... ... Re(V) ... ... ... ал Re(IV) ... ... [ReO2(SCN)2]2- формуласына
сәйкес.[6] жұмыста Re(IV)-тің ... ... ... ... ... + jSCN- = ... + jCI- ... жұмыстың авторлары белгілі бір концентратциялық жағдайда Re(V), те
Re(IV) те бар комплекстің түзілгендігін ... Ол ... ... ... деп болжаған:
ReO4- + Sn2+ + SCN- + 6H+ = [ReO(SCN)5]2- + Sn4+ + 3H2O (10)
[ReO(SCN)]2- + Sn2+ = ... + 4SCN- +Sn4+ ... ... ... роданидті комплекстері спектрометірлік
әдістердегі ең жиі қолданылатын қосылыс болып табылады. Сонымен ... ... ... ... ... ... әдістермен
бөліп алуға пайдаланады.
Ренийдің цианиттермен барлық дерлік валентіліктернде комплекстік
қосылыстар түзеді. Оларға аралас оксо- және ... ... ... болады. Бес және алты валенттік күйінде ренийге координатциялық
саны 8-ге тең комплексті қосылыстар тән. ... ... ... ... және ... әдістермен зерттелген[17].
Ренийдің микрограмдағы мөлшерін оның тиомочевинамен, унитиолмен /19,24/
түзетін қосылыстар арқылы спектрофотометрлік әдіспен анықтайды.
Тиомочевина (Thio) бар ... ... ... және ... ... Re(V) және Re(IV) оксо
комплекстерінің түзілгендігі анықталған /11,22/. ... ... ... рений (IV) тиомочевина комплекстері сызбанұсқада көрсетілген орнбасу
механизімімен өтеді:
H2ReOCI5 ... ... ... әсер еткенде комплекс ерігіш қосылыстар түзе гидролизге ұшырайды:
[ReOThio4CI]CI2 + 4H2O = ... + 3Thio + 3HCI ... ... бұл ... ... қатысынсыз 5-8М HCI ертіндісінде тиомачевинаның өзі ... ... ... ... Ол ... ... ... (V)-ке
дейін аралас комплекстер түзе тотықсызданады.
Re(VII)-HCI-L-SnCI2 жүйесінде лиганд ретінде: лимон ... ... ... окси ... ... рений (V) және рений (IV) аралас
лигандты комплекстерінің түзілетіндігі анықталды[17,6].
Ренийдің диоксим тундылармен (диметилдиоксим, а- ... ... ... т.б.) беретін комплексті қосылыстары
аналетикалық химияда ... ... ... ... Бұл ... тұз және күкірт қышқылының ортасында перренат
иондарын тотықсыздандыру нәтижесінде түзіледі/17].
Аналетикалық химияда ... ... ... мен ... ... түзілетін тұздары кеңнен қолданылады. Осындай тұздар
сулы ... аз ... ... ... алу үшін ... .
органикалық еріткіште жақсы ергендіктен тұздары экстракциялау әдістерінде
өте қолайлы. Аминдермен (А) гексохлорренаттың тұз ... ... ... рений (IV)-тің А2ReCI6 типті қосылыстары алынады.
Алғашқы уақытта әртүрлі аминдерді рений (III) және ... ... ... ішкі сферасына енгізу әрекеті сәтсіз аяқталған.
Аммиак, пиридин және тиомочевинаны ішкі сфераға ... ... ... әлсіз сілтілік ортадағы гексохлорренаттың ... ... деп ... ... ... ... ... сулы
ертіндісінде әсер ете отырып, тұрақты ... ... ... ... ... ... ... тағы да екі қосылысы түзіледі:
[Re(OH)2En2]CI3, [ReO(OH)En2]CI2
ReO2En2CI ↔ [ReO(OH)En2]CI2 ↔ [Re(OH)2En2]CI3 ... ... ... [20] пиридиннің қосылысын рений (V)-тің комплексті
хлоридінен (K2ReOCI5) алды. Оның құрамы ReO2Py4CI2 екендігі анықталды. Бұл
қосылыс та тұз қышқылын ... ... ... ... да ... ... ... металорганикалық қосылыстар
түзуге бейім. Соның ішінде тәжрибеде ең жиі ... ... ... ... Re(CO)10 ... ... ... Ренийдің
карбонил галогениттері оның басқа қосылыстарын алу үшін пайдаланады.
Әсіресе осы ... ... ... корбонилдерінен ... ... ... ... ... ... ... күрделі комплексті қосылыстар алумен
айналысады[16].
Зерттелген ... ... /18,15/ ... ... Re(V) және Re(IV) комплекісінің түзілетіндігі
анықталған ( көп жағдайда тотықсыздандырғыш – SnCI2, ал L- ... ... ... диоксим, оксиқышқылы, т.б.) осылайша
тотықсызданған ренийдің сілтілік ... ... ... ... су, амин қышқылы, т.б.) комплексті
қосылысының ... ... ... ... және ... ... ... заряд пен метал ионының поляризациялық қасиеті,
лигандтың тотықтрғыш-тотықсыздандрғыштық ... т.б.) ... ... ... ... ... этилендиаминмен тұрақты
комплекстер түзетіндігіанықталды.
1.3. Ренийдің комилексті қосылыстарында дипиридил ... ... ... – екі ... ... тұратын қосылыстар. Олардың 6
изомері бар.
I - 2,2-дипиридил немесе а,а’ ... II - ... ... III - 2,4-дипиридил немесе ... ... IV- ... ... β,β’ - ... V- ... ... β,γ’-
дипиридил, VI - 4,4-дипиридил немесе γ,γ’- дипиридил.
2,3dipy- ден басқасы қалыпты жағдайда түссіз ... ... ... ... ... ... күйінде жазық траныс-
конфигурация тән. C2-C2, байланысы 10%-ға «қосарланған», яғни ... екі ... ... ... ... 2,2dipy-дегі валенттік
бұрштар 1200 тең. Кристалда ван-дер-ваальс әрекеттесулері орын алады. ... CCI4 ... ... ... ... күйден 16-17-қа
бұрылады[11].
Дипиридилдердің УК спектрлерінің қысқа және ұзын толқынды аймақтарында
екі сипаттамалы жолақтары бар, α- ... ... бір ... ... ... бос ... салыстырғанда
интенсиптілігі жоғарлап, қысқа толқынды аймаққа қарай ығысады.
Молекуласында екі пиридил қалдығы бар гетероциклді аминдер.
Сурет 1 - ... ... ... көрінісі
Ерітіндінің рН-ының төмендеуі мен 2,2'-дипиридилдің УК- спектрлерінің
жұгылу жолақтарыньщ ығысуына қарап ... бос ... ... ... ... келген. Бірінші сатыда (10) монокатион (И4" dipy),
екінші сатыда (11) ... (Н2 2+ dipy) ... оның ... (К1 =3,72* 10-5; К2 ... ... 2,2' - ... әртүрлі күйлерінің ерітінді рН-на тәуелді
таралу диаграммасы. Келтірілген.
DipyH+ монокатионына жазық цис-конфигурация, ал dipyH22+ ... тән. ... екі ... ... әрекеттесуінің
нәтижесінде пиридин сақиналарының копланарлығы бұзылады[11].
Рений дипиридилдермен, фенолдармен, фенантралинмен, аминдермен, және
басқа да косылыстармен комплекс түзуге бейім. ... ... ... ... ... ... ... береді[11].
Cурет 2. -2,2-дипиридилдің әртүрлі күйлерінің ертінді рН – на тәуелді
таралу диаграмасы.
Ол басқа изомерлерімен салыстырғанда активтігі ең жоғарғы лиганд ... ... ... ... ... ... ... Тармақталған π электрондық жүйесі бар болғандықтан бұл лиганд
ортальқ атомның төменгі тотығу дәрежелерін тұрақтандырады. Комплекстердің
тұрақты ... ... ... ... ... ... 2,2' – ... протондануы оның комплекіс түзу қабылетін
томендетеді. Сондықтан оның протонданған және протонданбаған түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... 2,2' -
дипиридилдің қышқылдық протондану ... (рК1 =4,4; рК2 ... ... ... ... ... біріншілік және екіншілік
протондалған лигандтың ... ... ... ... ... ... ... рН < 2,8 облыста DipyH22+, 2,8 < Dipy H+< 4,4 , рН > ... ... Dipy ... ... көрінеді. Протондалған
2,2' – дипиридилге қарағанда монопротондалған және ... ... ... түзу ... ... ... валентті металл түздарымен 2,2'-дипиридилдің комплекс түзуі көп
зерттелген. Me (II) - ... ... 1:2 жэне 1:3 ... ... Металдың 2,2'-дипиридилмен комплекстері түзілген
кезде бесмүшелді хелатты циклдер ... ... ал ... молекуласы
металл иондарының арасында "көпірше" ... ... ... ... түзу ... ... ... 2,2-дипиридил
қатысындағы әртекті лигандты комплекстерін зерттеуде көбіне потенциометрия
және рН - метрлік титрлеу әдістері колданылады. ... ... ... ... ... ... көбіне
қолданылмайды. Әртекті лигандты комплекстердің түрақтылығының ... ... ... мәліметтерін жанама физика - химиялық әдістер береді.
Потенциометрлік және рН- метрлік титрлеу әдістерінің ... Мп+ - ... - L ... комплекс түзілу процестері ... Мп+ - Cu2+, ... Co2+, ReO4-, ал L – OЭДФ, ... ... ... ... глицин. Бірдей жағдайда ... 30°С) ... ... мен біртекті комплекстердің тұрақтылық
костанталарын салыстырғанда, ... мыс ... үшін ... тұрақты екенін көрсеткен. ... ... ... [CuL] және [CuL2] ... тұрақтылығының төмен
болуы Сu(II)-нің dn электрондары мен сәйкес лигандтың L ажырамаған электрон
жүптарының тебісуіне байланысты деп түсіндіріледі. [CudipyL] ... ... ... ... dn ... мен ... ... п орбиталдарының арасында дативті байланыс түзу нәтижесінде тебілу
төмендейді. Бүл ... dn ... ... ... ... нәтижесінде әртекті лиандты комплекстердің түзілуін күшейтеді.
1.4. Комплексті қосылыстарды зерттеу әдістері
Спектрофотометрлік әдіс Сулы ... ... ... ... әдістермен зерттелінді. Зертелетін ертінділердің
оптикалық тығыздықтары спектрофотометр LEKI SS 1207, LEKI SS ... ... ол үшін ... ... қолданылады (l=10MM).
Ертінділердің оптикалық тығыздықтары толқын ұзындықтары ... ... ... (340 – 1000 HM), ... күшінің тұрақты мәнінде өлшенді
(0,1 M KNO3).
Комплекстердің ең бір ... ... бірі ... спектрлерінің
сипатының өзгкруі. Жарықтың комплекстермен жүтылуының ... ... және ... ... ... ... олардың әрекеттесуімен ... ... ... оңай ... ... жарықты көрінетін аймақта
жұтады, яғни бұл иондар боялған комплексті ... ... ... ... мен ... ... ... жүйесі анағұрлым тұрақты; бұл
жағдайда электрондардың қозуы өте көп энергияны қажет етеді, бұл қосылыстар
жарықты спектрдің ультракүлгін аймағында жұтады.
Сурет 1. ... LEKI SS 1207 ... ... ... ион мен ... ... ... лигандтан металл ионына немесе керісінше өтуі мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... ... ... болады. Бұл өзгерістердің барлығы комплекстүзілу шамасы болып
табылады. ... ... мен ... ... және концентрация
арасындағы байланыс идеалды жағдайда Бер-Ламберт заңымен сипатталады:
lgIo/I = A=l ƩƐiCi ... l- ... ... ... ... ... - ертіндінің
концентрациясы ci – ге тең i ... ... ... ... A мен - ... толқын ұзындықтарында тұрақты. Интенсивтілік
факторымен молярлық жұтылу ... орта мен ... ... ... ... ... бір ... тән.
Өте әлсіз комплекстерді зерттеген кезде, ... ... ... тура ... ол ... өзгерісіне әкеледі. Бұл
өзгерістер спектрде ... ... 0,2 ... ... Яғни бұл шама ... әдіспен анықтауға болатын,
тұрақтылық константасы үшін төменгі шек болады. Спектрофотометрлік әдістің
артықшылығы өлшеулерді әртүрлі толқын ұзындықтарында ... ... ... ... ... комплекспен қатар бастапқы
компоненттер де жарық жұтады., сондықтан ертінділердің ... ... ... ... тұрғызу кезінде оптикалық тығыздықтың
алдитивтіліктен ауытқуы есептеледі.
Комплекстердің ... мен ... ... үшін ... әдістер; үздіксіз өзгерістер (Жоб әдісі), молярлық
қатынастар (қанығу) әдістері қолданылады.
Рентгенді спектральды ... ... ... талдау
түрінің ең көп тараған түрі – материалдардың элементтік құрамын таодау. Бұл
әдісті байыту ... мен ... ... ... ... металдардың жоғалуын анықтауда.
Рентгенді спектральды микроталдау ... ... ... ... ... ... ... денелерді локальды
талдау және физикалық зерттеу әдісі) ... Бұл әдіс ... ... ... рентгенді сәулеленуінің электронды зондының
қоздырылуына негізделген. Рентгенді микроанализаторды көбінесе жеке ... ... ... және жарықтандырғыш электронды микроскоп қосымшасы
ретінде жасайды немесе көрсетілген микроскоптарға орналастырылады. ... ... ... қалыптастыру үшін, ережеге сай, ... ... ... ... ... электронды шоғырлары
қолданылады[21].
Әдіс бордан бастап уранға дейін ... ... ... ... ... ... ... абсолютті және салыстырмалы байқау шегі,
сәйкесінше, 10-12 – 10-16 және 10-1 – 10-3 % ... ... ... ... ... ... 0,02 – 0,05 ... Рентгенді спектральды
микротаудау әдісі құрамының микробөлігін, жіңішке қабаттағы элементтердің
таралуын зерттеуде және қатты заттарды фазалық ... ... ... ... ... элементтік құрамы ренгенді
спектральды микроталдау әдісімен анықталды. Рентгенді ... ... ... ... ... ... I=10 ... фазалық талдау әдісі; Химиялық зерттеу тәжірибесінде рентген
сәулелерінің дифракция құбылысын белгілі заттардың бұрын белгісіз құрылысын
анықтауда ғана емес, ...... ... ... ... ... ... әдісін және күрделілігі әр түрлі жүйелердегі кристальдық
фазалардың қатынасын көрсестеді. Ол ... ... фаза ... және ... ... орналасуынаң жеке, дара
қайталанбас крртинасын беруіне негізделген. Сондықтан әр ... ... ... зерттеу кезінде дифракциялық картина қоспадағы
әрбіреуінің ... ... ... ... ... қоспадағы
әрбіреуінің сандық құрамына пропорционалды олардың дифрактограммалардың
жиынтығын береді.
Рентгенофазалық ... ... ... құрамын 1%-ға дейінгі дәлдікпен
анықтауға мүмкіндік береді. Кристалды фазаның бірқатар комбинацияларында
сезімталдылық деңгейі 10%-ға ... ... ... ... әдіс ... бірмәнді ақпарат береді, сондықтан тәжірибеде кең таралған [22].
ИҚ – спектроскопия; ... ... ... ... ... (ИҚ) ... және жарықтың комбинатциялық
шашырау (ЖКШ) әдістермен зерттелді. Таза ... ... ... ... және қозған кұйдегі молекулалар айналмалы кұйдің қатарларына
тарала орналасады. Молекулалар бір ... ... ... ... аусқан мезетте олардың айналу күйі де өзгереді, яғыни ... ... ... ... ... айналу күйлерінің жинтығы болады.
Сондықтан көп атомды молекулалардың тербелмелі-тербелмелі спектрлерінің
құрлымы өте ... ... ... Спектрлі аспаптардың айыру қабылеті нашар
болғанда газ фазасындағы көп атомды молекулалардың айналымдық құрлымын табу
мүмкін емес, сондықтан ... ... ... ... ... ... Концентратцияланған өазада сызықтың жылжуына және кеңеюіне ... ... ... ... ... ... ... айналу
құрлымы болмайды.
Энергия диапазоны бойнша тербелмелі ... ... ... 0,7 ... мкм арасында ИҚ- диапазонның электр магнитті саулесіне түседі. ИҚ-
спектроскопия резонансты ... ... бар ... ... ... осы ... бойнша сандық талдау жарық жүту заңына негізделді.
Бугерө-Ламберт-Бер заңының біріккен түрі келесі теңдеумен бейленеді:
Iλ= ... ... Iλ – ... ... ... λ ... ... бар суленің
интенсиптілігі; I0λ – зерттелетін затқа енген λ толқын ... ... ... aλ – λ ... ... үшін жұтылу коэфиценті,
л﹒ моль-1.см-1; с – жұтатын қабаттағы заттың концентратциясы, моль ...... ... ... ... тербелмелі аспектрлері инфрақызыл (ИҚ) спектроскопиямен және
комбинатциялық шашырау (КШ) спектроскопиясымен зерреледі. Бұл ... ... ... ... ... ... және
молекула құрлысымен анықталады. Тербелмелі жиіліктер қатары 1012 - 1014 ... олар ... ... жиліктерінің ИҚ диапазонына сәйкес
келеді.
Қазырғы кезде ИҚ –спектрлердің ең қолайлы ... 2,5- тен 25 мкм- ... ... ... ... ... ... бұл обылыста молекулалардың
негізгі функсионалды топтарын сипаттайтын жұту ... ... ... – ден 100 мкм - ге ... инфрақызыл сәуле молекулалардағы атомдардың
тербелмелі денгейлерінің арасындағы ауысу ... ... ... ... ... ... тербелмелі спектрлер сызықтардан емес,
жолақтардан түрады, ... ... ... ... өзгерісі айналмалы
энергияның өзгерстерімен қатар жүзеге асады.
Метал – лиганд тербелістерін ... үшін ... ... ... бос лиганд және комплекістің спектрлерін ...... ... бос лигандтың спектрнде қадағаланбауы керек. Бұл
әдіс кобінесе бірдей сызықтарды ... ... ... ... ... ... ... обылысқа түсетін лигандтың өзінің
тербелістері белсенді болып кетуі ... ... ... ... ... ... керек және
металл немесе оның тотығу дарежесі өзгеретін болса ... ... Бұл ... ... ... ... ... ие және тек орталық металл
атомдармен ғана өзгешеленетін жағдайда ғана ... ... ... ... ол лиганттар өзгерсе де бір-
біріне ұқсас болса, металл-лиганд ... ... бір ... ... керек. Бұл әдіс қосылыстардың біреуінің ... ... ... ... ... ... 2,2-дипиридилмен және 1,10-фенантралинмен комплекстердің ИҚ-
спектрлері кеңнен зерттелген. Үлгілердің ... 4000-400 ... ... ... ... Зерттелген
қосылыстардың ИК-спектрлерінде этанол молекуласының гидроксиль группасының
валентті тербелістеріне сәйкес келетін, жұтылу максимумы ... ... ... жолақ байқалады. I-V ... ... ... ИҚ- спектрнде 1640-1630 см-1 аймағында бақыланып
отырған “ амид-1’’ жолағы жоғалады да, ... ... ... ... ... валентті тербелістері) және 1500-1490 см-1 (-N=C-O-
топталуының көміртек-оттек ... ... ... аймағында
екі жаңа жолақ пайда болады. Қосылыстарының ИҚ- спектрнде ... ... ... ... ... ал бұл ... ... идентифицирлкуге
және корбоксилат- анионының координациялануы жайлы сұрақты шешуге мүмкіндік
бермейді.
Cu2+- лизин – лимон ... ... ... тұзлуі тепе-
теңдігінің потонциометірлік және ... ... ... ...... ... жұйесіндегі комплекіс тұзлуі PH-
потонциометірлік титрлеу ( титрант- KOH, HCI, t=25± 0,10C; I=0,1 KNO3) ... ... ... зерттеу нәтижесі бойнша ... ... ... ... ... модифицерленген өдісі
арқвлы тұрақтылық константалары есептеледі. Бұл әдісткр бойнша анықталған
тұрақтылық константаларның мәні Igβ= 10,3- ке тең ... ... ... ионы, лизин, ... ... ... ... олардың түрақтылығы мен құрамын, лигандтардың өзара
әсерлерін зерттеу күрделі ... ... ... ... ... ... ... кеңейтіп толықтырады. ... ... бар ... ... және ... ... ... бағытты түрде біріктіру жаңа бірегей қасиетке ие
қосылыстарды ... ... ... ... ... ... яғни амин
қышқылы, оксикарбон қышқылының ... ... ... сферасынас әйкес келуі туралы болжауға мүмкіндік
береді[24].
NI(II)-лимон қышқылы ... ... ... ... ... ... зерктеу;
Берлген мақалада Ni(II) – лимон қышқылы -2,2-дипиридпл үштік жүйедегі
комплекстүзілу процестерін PH- метірлік ... ... ... Түзілген біртекті және әртекті лигандты комплекстердің құрамы
мен тұрақтылық константалары анықталды. PH - метірлік тәжірибе мәліметтерін
өңдеу ... Ni(II) – H4Cit – Dipy ... ... 10,78 ± 0,08 ... ғана ... лигандты комплекстің түзілетіні анықталды. Түзілген
тұрақтылығы жоғары ... ... ... ... ... ... 2,2 – ... лимон қышқылымен екі бесмүшелі
және екі жетімүшелі циклдер түзіледі. Координациялық ... ... ... 2,2 – ... мен ... ... қышқылдың енуі
Пирсонның ҚЖҚН принципі бойнша жақсы сәйкестілікке әкеледі, бұны ӘЛК ... ... ... ... ... ...... – 2,2’ дипиридил жүйесіндегі комплексті косылыстарды
синтездеу және зерттеу;
Cu(II) – лизин – 2,2’ ... ... рН – ... ... зерттеу нәтижесі бойынша ерітіндідегі түзілген ... ... ... ... ... арқылы
тұрақтылық константаларыесептелді.мыстың гомогенді жұйеде ... және ... ... ... қтты түрде синтезделіп, олардың
құрамы мен құрлымы физика – химиялық ... мен ... 3 - ; Cu(II) – ... – 2,2’ дипиридил жүйесіндегі түзілген
комплексті косылыстардың тұрақтылық константалары ... ... ... ... |
| |lgβ |
| |1:1 |6,1 ... | | |
| |1:2 |6,9 |
| Cudipy |1:2 |9,79 |
| |1:3 |17,37 |
| ... |1:1:1 |9,05 |
| |1:1:2 |15,54 ... 2,2’ дипиридил бар мыстың аралас лигантты комплекстері өздерінің
каталитикалық және фотохимиялық қасиеттері жағынан қызығушылық тудырды ... ... ... ... ... ... ... әдісі; Ең алғаш рет бұл әдісті ... ... ... ... үшін 1910 жылы ... Кейінірек (1928 ж) Жоб боялған комплексті қосылыстардың құрамын
анықтау үшін бұл әдістің математикалық ... ... ... біртекті комплекстерді үздіксіз өзгерістер
әдісімен (Жоб әдісі) зерттеген ... ... ... мен ... екі ... ертінділерін дайындап, оларды ертінділердің
жалпы көлемін тұрақты сақтай отырып, антибаттық қатынастарда ... ... ... ... ... бірдей
болуы тиіс. Жарық жұтылудың мәндерін ... ... ... ... графиктерін тұрғызады. Комплекстің максималды мүмкін болатын
концентрациясының нүктелерінің орнын анықтап, содан кейін түзілетін әртекті
лигандты комплекстің құрамы анықталды.
Бұл әдіс ... ... оны ... үшін ... ... келесі талаптарды қанағаттандыра ма, жоқ па соны қарастыру қажет:
1)әдіс n/m қатынасы 3-тең ... ... ... ... ... ... ... аймағына
өзгерткен кездегі активтілік коэффицентінің өзгеруі молярлық қатынастардың
өзгеруіне мүмкін, бұл эффектіні жою үшін ... ... және өте ... ... жүргізу керек.
3) өлшенетін қасиет комплекс концентрациясынан қатаң түзу ... ... ... егер ... ... ... ... онда экстремум орта pH-на тәуелді;
5) егер жүйеде бірден артық комплекс түзілетін болса, онда әдіс нақты
нәтиже бермейді.
Молярлық ... ... ... ... ... ... комплекстердің құрамы молярлық катынастар әдісімен анықталды.
Талдауды ... үшін ... екі ... ... ... ... ал лигандтың концентрациясы ауыспалы ... ... ... ... ал металдың концентрациясы
өзгеріп отырады. Дайындалған ерітінділердің оптикалық тығыздықтарын өлшеп
ΔA=f(CM/CL)CL=const ... жэне ... ... ... тұрғызылады, «қанығу» қисықтарындағы реакция компоненттерінің
арасындағы стехиометриялық коэффициенттердің қатынастарын көрсететін иілу
нүктелері бойынша ... ... ... Егер ... ... нүктесі айқын болмаса, онда оны қисықтың түзу сызықты бөліктерін өзара
қиылысқанша экстраполяциялay ... ... ... ... ... ... ... комплекстің қүрамын анықтау үшін сонымен қатар
ең аз квадраттау ... ... ... ... эквиваленттік
концентрациясы қанығу қисығының иілу нүктесіне сэйкес келеді, ол қисықтың
екі ... түзу ... ... ... ... ... ... қисығындағы иілу нүктесі екі түзудің теңдеулер жүйесінен
жалпы нүктеге қатысты есептеледі:
n=СL/См ... ... ... ... ... ... мен
шектік оптикалық тығыздықтың ΔАшек мэндері бойынша Ɛк мэні есептеледі:
Ɛк=n-ΔАшек./1-СL ... CL- ... ... ... ... келетін лиганд коцентрациясы.
Комплекстік форманың концентрациясы мына өрнек бойынша есептеледі:
…………Ск= ΔА/[1- ( ƐK-m • ƐМ- n-ƐL)] ... ... ... β'k ... ... ... лигандтар комплекстердің құрамын анықтау үшін «қанығу» ... бір ғана ... ... ... ал қалған екі
компоненттің концентрациялары тұрақты ... ... ... ... ... ... ... комплекстүзгіштің
концентрациясы бірдей ... ... екі ... оптикалық
тығыздықтарын өлшеудің мәліметтері бойынша Бабко әдісімен есептеледі:
…..(23)
…….....................(24)
……………....(25)
Біртекті лигандты комплекстердің құрамын зерттеу үшін ... ... ... ... ... ығыздықтарын өлшеп,
алынған мәліметтер бойынша 1g(ΔА/ΔАшек.- ΔA)-lgC тәуелділік ... ... ... көлбеуі бойынша ... ... ... анықталады: n=tga
Бент пен Френчтің шектеулі логарифмдік әдісі ерітіндінің оптикалық
тығыздығының ... ... ... ... ... ... Сu(ІІ) - Lys - 2,2'-dipy , Cu(II) - ... ... ... моноядролық біртекті және әртекті лигандты
комплекстердің құрамын анықтау үшін қолданылады. Металл иондардың ... ... ... ионы мен ... біреуінің) тұрақты, ал
лиганд концентрациясы (немесе екінші лигандтың) ... өсіп ... ... ... ... соң IgA = f ... ... тұрғызылады. Бұл тәуелділіктің бұрыштық коэффициенті
әрекеттесетін заттардың стехиометриялық ... ... тең ... ... ... . Аппаратура, реактивтер.
Жұтылу спектрлері LEKI SS 1207, LEKI SS1207UV ... ол үшін ... ... ... ... Оптикалық тығыздық
толқын ұзындығының кең диапазонында ... LEKI SS ... ... ... ... ... термостаттау мүмкін болмады, ... ... ... ... ... ... сұйықкристалды дисплейі, және басқару клавиатурасы бар
микропроцессорлы блок болып табылады. Бұл ... ... ... 30 ... түру ... және оның ... ... 340-1000нм толқын ұзындығнда
жүргізіледі.
Реактивтер:
Натрий перренаты NaRe〇4 - ... ... ... ... ... ... ... алынған ақ ұнтақ, квалификациясы ч.д.а.
2,2- дипиридил квалификациясы ч.д.а.
Тұз қышқылы НСІ, ... р=1,19 ... ... (II) хлориді SnCI2 квалификациясы х.ч.
Калий нитраты KNO3, 0,1H ерітіндісі.
Тұз ... НСІ 1М ... ... 2. ... ... ... ... дистильденген сумен дайындалды.
Натрий перренаты NaReO4 ЕК=1,9·10-3 моль/л болғандықтан ерітіндідегі
концентрациясы С=1·10-3 моль/л өте төмен етіп көлемі 250 мл ... ... ... ерітіліп дайындалды;
2,2-дипиридил ЕК=4·10-2 моль/л ... ... ... 70°С ... дейін қыздырылған су моншасында дайындалды;
Тұз қышқылы НСІ, концентрлі;
Қалайы (II) хлориді SnCI2 С=5·10-2 моль/л, 100 мл-лік ... ... 5 мл ... тұз ... ... көлемі дистильденген сумен
100мл-ге дейін жеткізілді;
Фон ретінде KNO3 0,1H ерітіндісі 250 мл өлшеу колбасында даярланды;
2. Нәтижелер және ... ... ... 2, ... ... түзуін зерттеу.
Әдеби мәліметтерден белгілі болғандай комплекс түзу ... (VII)- ден гөрі ... (V), (IV), және (III) ... ... ... ... перренат-ионы (SnCI2- тотықсыздандырғыш
арқылы тұз кышқылы HC1 ... ... ... ... ... ... өту тереңдігі тотықсыздандырғыш пен
кышқылдың қаншалықты мөлшерде қосылғанына байланысты әр ... ... ... ... ... аталған қышқыл мен
тотықсыздандырғыш қатысында комплексті қосылыс түзу реакцияларын зерттеу
үшін спектрофотометрлік әдіс ... ... ... ... ReO4- - SnCl2 — HC1 一 2,2 dipy
жүйесіндегі ... мен ... ... ... зерттелді.
Жеке заттардың және олардың қоспаларының адсорбциялық сипаттамаларын
және метал мен лигандтың әрекеттесу ықтималдығын анықтау үшін ... кең ... ... ... ... ... перренаты ерітіндісінің және Re(VII), SnCl2, ... ... суға ... ... ... түсірілді. Бұл
кезде жұйеде ешқандай жарық жұту байқалмады.
2. Ренийдің 2,2-дипиридилмен комплекс түзу тепе-теңдігіне қышқылдың ... ... ... қышқылдың әсерін ... ... НСІ ... ... әр ... 3 ... ... спектрлері
түсірілді.
Ерітінділер 25 мл-лік өлшеу колбаларында дайындалды. Ерітінділердегі
натрий перренатының ... СNaReO4 = ... , ... ерітіндісінің концентрациясы С2 ,2 dipy = 2· 10-3 моль/л, және
қалайы (II) хлоридінің ... СSnCI2 = 2*10-2 ... ... ... ... концентрациялары 0.5, 1.0, 2.5, 7.5моль/л болатындай
дайындалды. Бастапқы ... (II) ... ... ... ... pH мәндері сәйкесінше 4.21, 3.31, 2.84, 1.19-
ға тең (pH мәні 2,2-дипиридилдің өзі ... эсер ... ... гөрі жоғарырақ болды).
Ерітінді түсі жылдам қалыптасу үшін 10-15 минут су моншасында қыздыру
қажет.
Қышқыл концентрациясының ... ... ... ... түсі
мен оптикалық қасиеттерінде де өзгешеліктер ... ... pH ... ... жұтылу спектрлері ... ... ... ... ... ... ... қысқа толқынды
аймаққа қарай ығысады. Қышқылдың концентрациясы 0.5моль/л болған ... ... ... ... ... жұтылу спектрлерінен 615 және 530
нм толқын ұзындықтарында ғана аздап жарық жұту байқалады. 1 моль/л қышқыл
қатысында ... ... ... ... ... жұту ... 530нм ... толқын ұзындығында көрінеді. Қызғылт-қоңыр түсті ерітіндідегі қышқыл
концентрациясы 2.5моль/л. Бұл ... ... ... 440нм
толқын ұзындығындағы шыңның өсіп, 530 нм ұзындытағы шыңның ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі қосылыстар түзілуде деп тұжырымдауға болады. Алынған
ерітінділердің сипаттамалары /19/ ... ... ... біршама ұқсас. Жұмыстың авторлары осы түстерге ... ... ... ... ... ... ... комплекс
үшін ондағы әрекеттесуші компоненттердің қатынасы Re(VII): Sn(II): ... 1 : 1 : 1 : 4, ал ... ... ... ... DipyiHCl =1 : 2 : 4 деп ... Зерттеушілердің пікірінше
қосылыстардың құрамдары [Re(OH)4Dipy]+ және [Re02Dipy2]+ ... ... ... Бірақ, біздің пікірімізше қызғылт түсті комплексті
қосылыстагы ренийдің тотыгу дәрежесі +5 емес, +4-ке тең. ... ... ... ... ... жарық жұтылуы байқалмайды.
Қышқылдың мөлшері артқандықтан жүйеде түзілген комплекстің жұтылу
спектрлеріндегі ... ... ... ... кеткендіктен біз оны
бақылай алмаймыз.
[ReOHCI5]2- [ReCI]2-……………
Біздің болжауымызша НСІ концентрациясының артуымен ... ... ... өтеді:
Жұтылу спектрлерінен биік шыңдардан басқа кішкентай шыңдарды да көруге
болады. Ол ерітіндіде бірнеше комплексті иондар және ... ... ... ... ... ... әр ... сәйкес
қосылыстар бар деп болжауға мүмкіндік береді. Алынған нәтижелер кестеде 4
келтірілген:
Кесте 4. Қышқылдың әртүрлі концентрациясына байланысты ... ... ... түзу ... = 0.8*10-4 ... , C2,2 dipy = 1*10-3 ... C2,2dipy = 2*10-
2 моль/л
|CHCI,моль/л |pH ... ... ... |4,21 ... |615 ... |3,33 ... |520, 440 ... |2,84 ... |440 ... |1,19 ... ... ... | | ... жұтпайды |
3. Рений мен 2,2-дипиридилмен комплекс түзу процесіне тотықсыздандырғыш
әсерін зерттеу.
Тотықсыздандырғыштың мөлшеріне ... ... ... ... ... үшін -25 мл ... ... 1М тұз қышқылы қатысында
құрамындағы Re(VII) : Sn(II) қатынасы 1:2, 1:10, 1:100, 1:250 ... ... ... ерітінділердегі ренийдің концентрациясы
СRe=1* 10-4 моль/л, ал 2,2 ... ... * ... ... ... 10 ... бойы су ... қыздырылып,
түсі қалыптасқан соң жұтылу спектрлері түсірілді (сурет 4.)
Тотықсыздандырғыштың мөлшеріне байланысты ерітінділердің түсі ... ... ... ... ... ... металдан екі есе артық болғанда алынған
ерітінді әлсіз сарғыш-жасыл түсті, жұтылу спектрлерінде 615 нм ... ... аз ... ... ... он есе
артық болғанда ерітіндін қызғылт түске ауысады. Мұнда да ... 530 жэне 440 нм ... ... ... 610 нм үзындықта да
ерітіндінің жарық жұтатындыгын көруге ... ... ... есе ... ... жағдайда ерітінді қызғылт-қоңыр түске боиялды да
жұтылу спектрнде максимум 440 нм ... және 530 ... де ... бар ... байқалады. (3-спектр). Жұтылу спектрлеріндегі үлкен
Сыртқы түрінен ерітінділердің ... және ... ... ... ... ... өзге ... тотыққан күйлерінің комплексті
қосылысы пайда болды деп түжырымдай аламыз. Ал 250 есе ... ... ... ... ... ... ... жұту спектрлерінен (4-
спектрлер) тотықсыздандырғыштың мөлшерін 250 есе артық алғанда жарық жұту
қарқындылығы төмендейді.
Әдебиеттен ... [27] және ... ... ... ... бойынша ерітіндідегі Re(VII) : Sn(II) қатынасы 1:2 болғанда
рений +5 ... ... ... тотықсызданады, қосылыстың құрамы:
[ReOCl5]2-. Қалайының концентрациясы жоғары болғанда рений +4 дәрежесіне
дейін ... ... өте көп ... тотықсыздану
процесі ерітіндіде толығымеи рений (IV) қосылыстары: ... ... ... ғана ... аяқталады, бірақ үнемі
қышқыл мөлшерінің де әсерін ескерген жөн:
4Re0Cl52- ... +4CI- ... ... ... ... ... ... ерітінді
рений (V)-тің дипиридилмен ReODipyCI3 комплексіне ... ... ... (+5) ... ... ... (+4 ) күйі де бар ... Ал соңғы екі ерітіндіде рений (+4) дипиридилді қосылыстары басым.
Болжауымыз ... оның ... : ... ... ... арасында артуы ерітінді түсінің
және қарқындылығының өзгерісіне елерліктей әсер етпейді, бірақ ... ақ ... ... ... ... Әдеби мәліметтер бойынша /19/
ол [dipyH2]2+ [SnCl6]2- иондық ... ... ... Сондықтан
тотықсыздандырғыштың одан жоғары мөлшерінде жұмыс істеу тиімсіз болды.
Кесте 5. Тотықсыздандырғыштың әр түрлі концентрациясына байланысты
ренийдің 2,2-дипиридилмен ... түзу ... С2,2 dipy ... СHCI = ... |Csn(II) ... |Ерітіндінің |入max нм ... ... ... ... | ... | ... | | ... ... |1:2 ... |615 ... ... |1:10 ... |530, 440,615 ... |1,0*10-2 |1:100 ... ... |440, 530 ... ... |1:250 ... ... |440 ... 3. Re (VII) - SnCl2 - HC1 -2,2 ... ... pH ... ... 0.5M; ... 1M; --▲—C(HCI)= 2.5M
CNaReo4=0,8∙10-4моль/л; С2,2dipy=1.10-3моль/л; СSnCI2=2·10-2моль
Сурет 4 Re(VII) —SnCl2 — НС1 — 2,2dipyжүйесінің тотықсыздандырғыштың әр
түрлі концентрациясындағы жұтылу спектрлері
---♦--[Re(VII)]:[Sn(II)= 1:2; ... ... ... 1 · ... С2,2dipy =2-10-2моль/л; СHCI=1 моль/л
4. Re(VII):2,2-dipy жүйесіндегі комплекс түзілу процесінің тепе- ... ... ... 2,2 дипиридилмен және комплексон III- пен комплексті қосылыс
түзу тепе-теңдігін зерттеуде оптикалық ... ... ... жэне
молярлы қатынастар әдістері қолданылды /14/.
Үздіксіз өзгерістер (изомолярлы серия) әдісі. Бұл әдістің ... ... ... яғни ... ... MmLn ... ... болатын жағдайдағы, компоненттердің ара-қатынас концентрацияларын
анықтау жатыр.
Жинақ қосылыстың шығымын өлшеу үшін физикалық шама ... ... ... электр тогын өткізгіштігі, токтың күші, ... т.б.) ... ... мен ... ... арасындағы байланыс
максимумы бар қисық сызықпен сипатталынады. Максимум жинақ косылыстардың
ең жоғары шығымын көрсетеді: х абсциссадағы ... ... ... ... m және n стехиометриялық коэффициенттердің ара-
қатынасын ... ... үшін ... ... М және L ... екі
сериялық ерітінділері дайындалып, ... ... ... ... жалпы молярлық
концентрациялары бірдей, ал pH мәні тұрақты болуы ... pH ... ... ... ... ... әсер ... алынған
мәндер бұрмаланады. Ерітіндінің оптикалық тығыздығы комплекстің сіңіру
максимумында ... f ... ... ... ... ... ... оның орны экстраполяциялау әдісімен табылады: қисық
сызықтың алғашқы шебі арқылы екі жанама сызықтар ... ... ... ... ... ... ... нүктеге сәйкес
болады, ал оның абсциссасы стехиометриялық коэффициенттердің ара-
қатынасын көрсетеді.Изомолярлы ... ... ... ... ... ... М және L ... де жарық сіңірген жағдайда
пайдалануға болады. Ол үшін комплекстің ... ... ... ... есептейді:
…………………..AMm Ln =Aжалпы – AM – AL………………(27)
Бұл әдісті ерітіндіде тек қана бір комплекс болатын кезде және ... ... ... күші ... жағдайларда ғана қолдануға болады.
Ерітіндіде беріктігі және ... ... ... ... ... ... сызықтардың да формалары эртүрлі болады.
Молярлы цатынастар ... ... Бұл ... ... ... ... тығыздығы реакцияга ... ... ... екендігін көрсететін функция а = f(CL/CM) алынады.
Бұл әдісте бір компонентой, концентрациясын тұрақты, ал ... ... ... отырады. Қисық сызықтағы ... ... ... ... ... ... ... стехиометриялық
коэффициенттерді п/m көрсетеді. Бұрылу нүктесі айқын ... ... ... арқылы табады.
Алынған нэтижелер бойынша комплексті ... ... ... жэне ... ... ... комплексті қосылыс түзуге қатыскан компоненттердің екеуі ... ... ... бір ... жарық сіңіретін болса, комплексті
косылыстың оптикалық тығыздығын (1) теңдеу арқылы анықтауға болады:
ΔA = Aбайк - AM - AL = ... - ԐM ... - ... үшін ең ... зерттеу жүргізілген толқын ұзындығындағы
концентрациясы белгілі ... жеке ... ... жұтылу
коэффициенттерін анықтап алу қажет.
εM = AM/CM·I; εL = AL/ ... ԐM жэне ԐL – ... таза ... және лигандтың жұтылу
коэффициенттері;
См және CL ерітіндідегі метал және ... жеке ... ... ... тепе-теңдік концентрацияларға тең деп
алуға болады;
Ам және Al — жеке метал мен ... См және CL ... ... толқын ұзындығындағы оптикалық тығыздықтары; I-
кювета қалыңдығы, берілген жағдайда I=1см.
Молярлы коэффициентінің сандық мәнін дұрыс ... үшін бір ... ... әртүрлі компоненттің оптикалық тығыздықтарын
өлшеп, ... ... ... коэффициентінің орташа мәнін қабылдау
қажет. Анықталған молярлы жұтылу коэффициенттері арқылы алыну себебі, осы
қатынаста металдың ... жұту ... ... ... ... ... ... алдында ерітінділер 10 минут су моншасында қыздырылды.
Дайындалған ерітінділер қызғылт түсті, лигандтың ... ... ... ... ... жэне оптикалық касиеттері де өзгереді
(5-кесте).
Кесте 6. Молярлы қатынастар әдісі бойынша дайындалған ... ... ... ... ... 2моль/л,CHCI =1моль/л, Re(VII):SnCl2=l ... |CNaReO4 ... ... |∆А |∆А |
| ... ... |CNaReO4 ... ... |
|1 |0,00008 |0 |0 |0,005 |0,002 |
|2 |0,00008 |0,00002 |0,2 |0,024 |0,022 |
|3 |0,00008 |0,00004 |0,5 |0,031 |0,045 |
|4 |0,00008 |0,00008 |1,0 |0,045 |0,082 |
|5 |0,00008 |0,00012 |1,5 |0,054 |0,111 |
|6 |0,00008 |0,00016 |2,0 |0,066 |0,122 |
|7 |0,00008 |0,00040 |5,0 |0,083 |0,134 ... концентрациясының өсуімен 340 нм аймақтағы оптикалық
тығыздықтың ... ... ол ... ... ... сіңіретін
ренийдің хлоридті комплексінің азайып, орнына дипиридилді қосылыс
мөлшерінің ... ... ... 5).
Ерітіндінің оптикалық спектрлеріндегі жүтылу максимумы 530нм толқын
ұзындығында байқалады. Ерітіндідегі 2,2-дипиридилдің ... ... 1,5 есе ... ... ... ... 440 ... ұзындығындағы шың да өседі. Сонымен қатар 615 нм ұзындықтагы жұтылу
максимумы да ... ... ... ... ... кестедегі ерітінді
номеріне сәйкес).
Әдеби шолудан белгілі болғандай 2,2-дипиридил комплексті қосылыс
түзгенде ... ... ... ... ... ... концентрациясы өскенде Re (IV) комплексіне айналып, тепе-
теңдік Ле-Шателье принципі бойынша оңға ... ... Re(V) ... ... ... ... Re (IV) комплексіне ауысады:
Түзілген комплекстің құрамын ... ... ... ... ... ... ... тұрғызу үшін 530 жэне 440 нм толқын ұзындығындағы
оптикалық тығыздықтардың мәндері алынды (сурет 5).
Рений мен дипиридилкомплексінің ... ... ... ... өзгерісі
Сурет 5. Рений мен дипиридил комплексінің жұтылу спектрлерінің 2,2-
дипиридилдің концентрациясының өзгерісіне тәуелді қанықтыру қисығы.
CNaReO4=0,83*10-4моль/л, C2,2-dipy=0,83*10-5 - 4,15* ... ... =0,83 ∙ ... СHCI ... ... ... 6. ... қатынастар әдісі бойынша ... ... ... ... ... ... ... мен
дипиридилкомплексінің жұтылу спектрлерінің
..
1 - 530нм; 2 - 440нм;
CNaReO4 = 0, 83*10-4моль/л, ... ... — 4,15* 10-4 ... ... , ... ... қисықтарынан жүйеде кұрамдары екі түрлі қосылыстардың
түзілгендігін ... ... 530 нм ... ... ... Re(V):2,2-dipy қатынасы 1:2 ([ReODipy2CI]), ал 440 ... 1:2 ... ([Re2 ... тең ... ... ... бір ғана түрі түзілу үшін жүйедегі қышқылдың
концентрациясы 1моль/л ... ... ... ... ... ... қызғыш-қоңыр, лигандтың концентрациясы артқан
сайын ерітінді түсінің интенсивтілігі де жоғарылады. Ерітіндідегі
компоненттердің ... мен ... ... ... ... ... Ерітінділердің жұтылу спектрлерінен 2,2-
дипиридил концентрациясы аз болғанда екі максималды жұтылу (λ1 =440 нм ,
λ2 = 520 нм) ... ... ... ... ... 440 нм толқын ұзындығындағы шың өсіп, 530 нм ұзындықтағы жұтылу
аз ғана ... ... ... ... нм ... ұзындығындағы мәндер бойынша молярлы қатынастар
әдісінің графигі тұрғызылып, қосылыстың құрамы ... ... де ... ... ... ... ... қатынасы Re(VII):2,2-dipy =1:2 тең, формуласы [Re202Dipy4Cl2 ]2+
сәйкес ... ... ... ... ... ... молярлы
жұтылу коэффициенттер анықталып. ԐК=2670, Сонымен катар берілген толқын
ұзындығындағы мәндер бойынша қосылыстың тұрақтылық константасы есептелді,
Igẞ= 5,31 ... ... 7. ... ... ... ... ... ерітінділер
және олардың оптикалық тығыздықтары.
CSnCI2=0.1*10-2моль/л, СHCI =1 мoль/л, Re(VII):SnCl2=l:100
|№ ... ... ... |А |
| ... ... ... ... ... |0,0001 |0 |0,1 |0,040 |
|2 |0,0001 |0,00001 |0,1 |0,059 |
|3 |0,0001 |0,00005 |0,5 |0,087 |
|4 |0,0001 |0,00010 |1,0 |0,168 |
|5 |0,0001 |0,00015 |1,5 |0,253 |
|6 |0,0001 |0,00020 |2,0 |0,292 |
|7 |0,0001 |0,00025 |2,5 |0,324 |
|8 |0,0001 |0,00050 |5,0 |0,370 ... 7. Рений мен дипиридил комплексінің жұтылу спектрлерінің ... ... ... ... ---*----1.5—•—2,0 ―‖—2,5—■—5,0
CNaReO4=1·10-4моль/л, C2,2-dipy =0,1· 10-5 – 5· 10-4моль/л ... СHCI ... ; ... ... 8. ... дипиридилді комплексінің жұтылу спектрлерінің 2,2-
дипиридилдің концентрациясының өзгерісіне тәуелді қанықтыру қисығы
СNaReO4= 1 * 10-4моль/л, C2,2-dipy=0,1 * l0-5- 5*10- ... ... СHCI=1 ... , ... ... ... көрсетілген жолмен ренийдің комплексті ... түзу ... ... ... зерттей келе мынадай қорытынды жасаймыз:
кышқылдың ... ... ... ... ... ... және
ренийдің тотығу дәрежесіне әсер етеді. Қышқылдың мөлшері 1 ... ... екі ... ... қосылыстары кездеседі, олар
әртүрлі ... ... ... (V) жэне (IV) ... ... ... ... және [Ке202dіру4СІ2]2+деп болжаймыз.
Қышқылдың мөлшері артқанда комплексті қосылысытың бір ... ... ... ... жоғары ерітіндіде рений мен 2,2 ... 1:2 ... ... ... комплексті қосылыс түзу реакциясының өту
тереңдігі жүйедегі тотықсыздандырғыштың да ... ... ... ... екі ... ... (IV) ... күйіне тән
косылыстарға сипаттамма беруге мүмкіндік ашты. Рений (V) қосылысын алу үшін
жүйедегі тотықсыздандырғыш мөлшерін ... ... ... ... аз ... алынған Re (+5) хлоридті комплексі
ерітіндідегі қышқылдың концентрациясы 4моль/л және одан ... ... ... ... ... ... ... ұшырай бастайды.
Сондықтан тәжірибе жасау үшін алдымен 25 мл колбада рений (VII) мен ... ... 1:100 ... 1М тұз ... ... ... ... ерітіндіде рений ... ... ... ... ... ... ... ерітінді молярлы қатынастар және ... ... ... ... ... ушін ... қатынастар әдісі бойынша зерттеуге арнап 7 ... ... ... ... (V)концентрациялары бірдей, ал 2,2
дипиридил концентрациясы ... 8. ... ... ... бойынша дайындалған ерітінділер және
олардың оптикалық тығыздықтары.
|№ |CNaReO4 |С2,2dipy ... |∆А |∆А |
| ... ... |CNaReO4 ... ... |
|1 |0,00008 |0 |0 |0,005 |0,002 |
|2 |0,00008 |0,00002 |0,2 |0,024 |0,022 |
|3 |0,00008 |0,00004 |0,5 |0,031 |0,045 |
|4 |0,00008 |0,00008 |1,0 |0,045 |0,082 |
|5 |0,00008 |0,00012 |1,5 |0,054 |0,111 |
|6 |0,00008 |0,00016 |2,0 |0,066 |0,122 |
|7 |0,00008 |0,00040 |5,0 |0,083 |0,134 ... ... түсі қызғылт, және жарықты тек 530 нм толқын
ұзындығында ғана ... ... ... ReODipy2Cl3 қосылысының мөлшері
басым деп айта аламыз. 530 нм толқын ұзындығындағы ... ... ... ... ... ... (сурет 9).
Алынған мәліметтерді математикалық жолмен есептеу арқылы табылған
комплекстің молярлы жұтылу коэффициенті Ԑк=2672, ал ... ... ẞ=5,31 土0,23 ... ... ... ... ... дәлелдеу үшін
үздіксіз өзгерістер әдісі де қолданылды. Бастапқы концентрациялары бірдей
рений (CRe(V)= 2*10-3 ... және 2,2 ... ... 2*10-3 ... ... ... ... арнап 10 түрлі ерітінді
сериялары дайындалды. Көлемдері 25 мл ерітінділердегі рений (V) және ... ... ... ... ... ... ... болып
қала береді (8-кесте).
Кесте 9. Үздіксіз өзгерістер әдісі бойынша дайындалған ерітінділер ... ... ... |VRe, |V2,2d|СRe, |C2,2dipy|СL/CL+CM |ΔA | |
| |мл |ipy, ... |, ... | | |
| | |мл | | | | | |
| | | | | | ... ... |
|1 |0 | 10 |0 |0,002 |1 |0,026 |0,021 |
|2 |1 |9 |0,00005 |0,00045 |0,9 |0,208 |0,064 |
|3 |2 |8 |0,0001 |0,0004 |0,8 |0,330 |0,120 |
|4 |3 |7 |0,00015 |0,00035 |0,7 |0,369 |0,152 |
|5 |5 |5 |0,00025 |0,00025 |0,5 |0,340 |0,150 |
|6 |6 |4 |0,0003 |0,0002 |0,4 |0,281 |0,099 |
|7 |7 |3 |0,00035 |0,00015 |0,3 |0,20 |0,072 |
|8 |8 |2 |0,0004 |0,0001 |0,2 |0,112 |0,042 |
|9 |9 |1 |0,00045 |0,00005 |0,1 |0,05 |0,02 |
| 10 | 10 |0 |0,002 |0 |0 | 0 |0 ... 10. ... ... әдісі арқылы зерттеген барысында бастапқы
концентратцияларын СМ=2·10-3моль/л ал СL=2·10-3моль/л 10 ... ... ... ... 440нм және 530нм ... екі ... түсірлді.
Алынған нәтижелер бойынша оптикалық тығыздық ∆А мәні ... ... ... ... ... ... (сурет 10).
Тәуелділік графигі дөңес пішінді қисық, оның ... ... ... ... комплекстегі рений мен дипиридилдің қатынасы
анықталды, сол перпендикулляр түсірлген нүктенің мәні 0,64 және ... ... ... оны біз ... сүйене отырып 60-65%
аралығындағы мәндер ... яғни х мәні 2-ке тең ... ... мен ... ... ... дей ... өзгерістер әдісі бойынша тұрғызылған тәуелділік алдыңғы
алынған ... ... ... ... ... ... ... басым. Бұл әдіс бойынша есептелген комплекстің шартты
молярлы жұтылу коэффициенті Ԑк=2760, ал тұрақтылық константасы lg ... ... ... ... ... тұрақтылық константасының
мәнінен төмендеу болғанмен, айырмашылығы үлкен емес.
Сурет 9. ... ... ... ... 1 * 1 ... C2,2dipy=0 - 3 1 0-4моль/л, CSnCI2= 2* 10-
2моль/л, ... λ=530 нм , λ=440 нм ... 10. ... ... әдісі
СNaReO4= 0 - 2*10-4 моль/л, C2,2dipy =0 - 2* 10-4 моль/л , CSnCI2 =2*
10-2моль/л, CHCI= 1 ... ... нм , λ=440 ... келе Re(VII) 一 ... — SnCl2 - HC1 ... түзілу процессі өте күрделі деуге болады. ... ... ... ... жүйеде құрамы мен
тұрақтылығы әртүрлі ренийдің дипиридилді ... ... пен ... қатысынсыз рений (VII) дипиридилді
комплексін алуға бағытталған әрекет нәтиже бермеді.
ҚОРТЫНДЫ
Спектрофотометрлік әдіспен ReO4- - SnCI2 – HCI – 2,2-dipy ... ... (V)- тің екі ... ... : ... ал
рений( IV)-тің [Re2O2Dipy4CI2]2+ димерленген ... ... ... ... ... ... комплекстерін алудыңоптималды HCI, SnCI2,
2,2-дипиридил концентрацияларының қатынастары анықталды.
Нәтиже сенімділігін арттыру ... ... ... ... және ... ... тәсілінің көмегімен жоғарыда
айтылған комплекстердің түрақтылық константалары анықталды.
ReODipy2CI3 комплексінің ... ... Igẞ= ... үшін Igẞ= 5,31 , ... үшін Igẞ= ... ... ӘДЕБИЕТТЕРКА
1. Cонгина О.А., Сирекметалдар.- Алматы. “Қазақ университет”, 2005.
2. Руденко Н.П., Пастухова З.В. ... ... С. ... ... А.Ф., ... ... ЖНХ, 1960. ... С. 1006.
4. Некрасов Б.В. Курс общей химии, Госхимиздат, 1952.
5. Несмеянов А.Н. ... пара ... ... Изд-во АН СССР,1961.
6. Рений. Химия, технология, анализ, ... IV ... ... по
проблеме рения, М., Наука, 1976, 15.
7. Платонов М.С. и др. ЖОХ, ... 46; ... 9; 12. ... и ... ... Trzebiatowska B. Chem. Technik, 1957, 9, 470; PЖХИМ, 1955.
С.16153.
9. Мяо- Цин-Шэн, Тронев В.Г. ЖНХ, 1960. Т. V, 4. С. ... Walter S., Keith A., Lavanya L., ... при ... ... от
металла к лиганду в комплексе рения (I) ... ... ... / РЖХим, 2003, 19Б4.342.
11. Мельников Н.Н., Новиков Е.Г., Хаскин Б.А. химия и ... ... и их ... ̶ М: Х, 1975. ̶ ... ... ... Дж. ... неорганическая химия., М., Мир,
1969.
13. Cперанская Е.Ф. Электрохимия ... ... Ата, ... ... ... ... Химия, 1996, Т22, №5, Б. 2-3.
15. Виноградов А.П. ... ... и ... ... элементов в
почвах. Изд. АН СССР, 1950.
16. Иорданов Н., Павлова М. О валентном состоянии рения в его ... ... 1964 Т19, №2, ... ... Л.В., ... А.Н. Аналитическая химия рени, Москва, ... ... , Е.Ф. ... ... ... определения рения,
Москуа:Наука, 1994, 76б.
19. Ю.А.Карпов, Е.М.Ким, Л.Н. ... ... ... ... в ... ... /Зав. ... Т56, №12, Б.1-6.
20. Евтеев Л.И. , ... ... ... с пиридином
/Журн.неорг.хим., 1974, Т10,Б. 1033-1036
21. Мансұров З.А., Колесников Б.Я. Химиядағы физикалық зерттеу ... ... : ... ... , 2006. – ... Келнер Р., Мерме Ж..-М., Отто М., Видмер Г.М. Аналитическая ... и ... том 2: Пер. С ... –М.: Мир, 2004г. – 728 ... ... К. ... и спектры ҚР неорганических и кординатционных
соединений: Пер. с ... –M.: Мир, 1991.- ... ... К. ... и ... ҚР ... и ... Пер. с англ. –M.: Мир, 1991.- 536с
25. Абилова М.У., Жаманбаева М.Қ., Шалдыбаева А.М., Мамбетқазив ... ... ... ... ... ... ... әдіспен зерктеу’’ Вестник КазНУ.
26. И.П. Есиркепова, М.Қ. Қазанқапова, М.У. Абилова. “Cu(II) – лизин – 2,2’
дипиридил жүйесіндегі комплексті ... ... және ... ... №1(57), 2010. C 108-114
27. Ян Тоул, Н.Г.Игнатьева, В.М.Пешкова, К вопросу о валентном ... при его ... / ... ... хим., 1964, Т29, №2, ... тиомочевинной /Журн.неорг.хим., 1974, Т19,№3,Б.737-741.
29. М.Бек, ... ... ... новейшими методами,
Москва: Мир, 1989. 4136.
30. Loring. Chern. News, 1926,133,356.
31. Руденко Н.П., Пастухова З.В. Радиохимия , 1959. Т.1,3.С ... ... А.Ф. ... И. ... ЖНХ, 1960.Т.V.№5.С.1006.
33. Котегов К.В., Зегжда Т.В.Фадеева Н.В., КукушкинЮ.Н. ... ... ... ... / ... ... 1996, Т22, №5, Б. 2-3.
35. Н.А.Костромина, В.Н.Кумок, Н.А.Скорик, Химия координационных
36. M.C.Chakravorti, Complex Compounds of Rhenium with ... ... ... Soc., 1965, V.42, № 7, ... ... ... Высшая школа, 1990.
38. Оспанов Х.К., Шолтырова У .И., ... С.Н., ... А.К., ... ... ... ... рения с унитиолом
в растворе /Изв.АН. КазССР.,Сер.хим., 1987, №1,Б. 18-21
39. М.У. ... , М.Қ. ... ... ...... ... ... тұзлуі тепе-теңдігінің потонциометірлік
және спектрофотометірлік әдіспен зерттеу’’ Вестник ... ... ... ... М.А., ... Е.М. ... Изд. АН СССР.1961.С.108
41. Мамбетказиов Е.А. электрохимия дипиридильных комплесов металов. ̶ ... 1986. 156С.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Байыту фабрикалар мен мыс қорыту зауыттарында спектрлік әдіспен өнімдердегі ренийді анықтау әдістемесін өңдеу51 бет
Рений13 бет
Иондаушы сәулелер10 бет
Полимерлі және төменмолекулалы лигандтармен Cr, Mo, W және Re иондарының комплекстүзу ерекшеліктері41 бет
Ішкі секреция бездері. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбилеу6 бет
Адамдар арасындағы қарым-қатынас27 бет
Бездер мен гормондар18 бет
Бидай және оның жалпы сипаттамасы. Бидай сапасының физикалық белгілері10 бет
Бухгалтерлік есеп туралы ақпарат9 бет
Бүйректер патофизиологиясы23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь