ҚР-дағы денсаулық сақтау сферасында маркетингтің дамуы

Кіріспе
1. Денсаулық сақтау саласындағы маркетинг концепциясының қалыптасуының теориялық негізі мен түсінігі
1.1 Денсаулық сақтау саласындағы маркетингтің қалыптасуы мен негізгі тенденциясы
1.2 ҚР.ның денсаулық сақтау саласының фармацевтика бағытындағы маркетингтің дамуы және шет елдік тәжірибе ерекшеліктері
2. ҚР денсаулық сақтау саласының маркетингтік талдауы мен қазіргі жағдайы
2.1 ҚР.дағы фармацевтика саласындағы маркетинг және оның осы саладағы қолданылуын талдау
2.2 «Санофи авентис» компаниясындағы маркетингтік әрекетті талдау және оның негізгі ерекшеліктері
3. ҚР.дағы фармацевтика саласындағы маркетингті дамыту мен жетілдіру шаралары
3.1 ҚР.дағы фармацевтика саласындағы маркетингті дамыту болашағы
3.2 «Санофи авентис» фармацевтикалық компаниясындағы маркетингті жетілдіру және жетістіктерін басқа компанияларда қолдану ұсыныстары
Қорытынды
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Маркетинг - қазіргі бизнес философиясы, ойлау стилі және тұтынушылардың мұқтаждықтары мен тілектерін қанағаттандыруға бағытталған мақсат. Маркетинг - бұл нарықты жан-жақты зерттеу негізінде тұтынушылардың мұқтаждықтары мен қажеттіліктерін қанағаттандыру жолымен бәсекелестік қабілеттілігін артыру арқылы пайда табуға бағытталған тұжырымдама және біріккен қызмет. Ал маркетингтік қызметтің денсаулық сақтау саласындағы орны бөлек. Медициналық қызмет нарығы – медициналық қызмет жиынтығы, медициналық техника арқылы жасалған тауарлар, қызметтер, медициналық іс-әрекетті, фармакологиялық құралдарды, профилактиканы ұйымдастыру әдістері.
Таңдалған тақырыптың өзектілігі - маркетингтік концепцияның денсаулық сақтау саласына енгізілуі ең алдымен бұл салада бәсекелестік деңгейінің жоғарылауы және денсаулық сақтау саласының экономикалық тұрғыдан маңызды роль ала бастағанына байланысты, сонымен қоса медициналық сақтандырудың міндетті түрге айналуы нарықтық қатынастардың пайда болуының алғы шарттары болды.
Қазіргі таңда Қазақстандағы маркетингтің дамуы нарық заңдары мен қағидаларынан туындағанындай маркетингті игеру және оның кәсіпорындағы басқару жүйесімен бірігуі нарықтық экономиканың даму деңгейін көрсетеді. Нарықтағы қатаң бәсеке, халықтың төлем кабілеттілігінің әртүрлілігі, кәсіпорынның айналым кұралдарының жеткіліксіздігі, өндірістік шығындардың үнемі өсуі отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін төмендетіп, өткізуді қиындатуда.
Әрбір кәсіпорынның нарыққа дұрыс қадам жасауы үшін маркетингтік қызмет пен маркетингтік шаралар ауадай қажетті нәрсе, бірақ маркетинг өз бетінше кешенді сала ретінде қызмет етеді, себебі кәсіпорынға маркетингтік зерттеу жүргізу беймәлім, белгісіз зат, оны қалай өткізу, қалай жоспарлау, қандай әдіс қолдану деген сұрақтар туындайды. Бұл сауалдардың әрбірі өз бетінше тағы да сұрақтар туғызады, ал осының бәрін дұрыс қолданбауы нақты мәліметтердің бетін ашпайды, сондықтан нарықтағы кәсіби маманданған маркетингтік қызметті жүргізумен айналысатын ұйымдарға жүгіну немесе маркетингтік қызметті дұрыс жоспарлай білу дұрыс шешім болады.
Денсалық сақтау саласының аса маңызды, әрі негізгі құрылымы ретінде фармацевтика. экономиканың ең бір тиімді салаларының бірі. Фармацевтика – пайда табудан үшінші орында тұрған сала. Сол себепті бітіру жұмысын тәжірибелік жағынан қарастыруда фармацевтикалық компания қарастырылды. Яғни фармацевтикалық компаниялардың маркетинг жүйесінің ерекшеліктері мен әдістері талданылған. Фармацевтика - нағыз қайнап тұрған ақшалы сала. Сондай-ақ фармацевтиканың медицинаның басқа салаларынан артықшылығы - ақша тұтынып қана қоймайды, сонымен бірге оны береді де. Яғни бұл салаға денсаулық сақтау қырынан кейін, экономикалық тұрғыдан да ерекше мән беру керек.
1. Маркетинговый подход к совершенствованию организации управления здравоохранения в условиях рынка.Цели и задачи маркетинговой деятельности в здравоохранении. www.eyecenter.com.ua
2. И.С. Абельская. Маркетинг в здравоохранении. Предпосылки возникновения маркетинга медицинских услу / Казахстанская правда. 2009, 1 шілде.
3. №35Менеджмент и маркетинг в современном здравоохранении. www.medicmarketing.ru. 7 желтоқсан, 2009.
4. О.В.Телятникова. Маркетинговые подходы к ценообразованию на медицинские услуги.Диссертациялық жұмыс. 1999
5. Павел Шуравин. Роль медицины в истории человечества. www.google.kz.
6. Здравоохранение как отрасль экономики. www.google.kz
7.Менеджмент и маркетинг в современном здравоохранении. www.medeconomika.narod.ru
8. Управление медицинскими учреждениями: методологические подходы и новые тенденции. www.medeconomika.narod.ru
9 Смайловская М.С., Платонова Н.А. Медицинская услуга как маркетинговый пюдродукт:современныы подходы к проблеме становления.// Экономист лечебного учреждения.- «Панорама», 2008. - №3. – 31-32 б.
10. Качество в современной медицине. Медицинская библиотека. www.medlinks.ru
11 Адибаева Ғ.Қ., Азембаев А.А., Абдуллин К.А. Состояние и перспективы лекарственного обеспечения граждан в условиях глобального кризиса. Маткериалы международной научно-практической конференции на тему: Медицинадағы фармакоэкономикалық талдау әдістері. Алматы , 2009. – 11- 16 б.
12. Пауков С.В. Маркетинг фармацевтической продукции. – Москва, Литтерра, 2005. – с.15.
13. Бердыбекова А.Л. Совершенствование механизма регулирования рынка фармацевтических услуг (на материалах Южно-Казахстанской области): Диссертациялық жұмыс. - Туркестан, 2008. – с.19.
14. Нәзия Жоямергенқызы. Дүкен сөрелерінде – дәрі- дәрмек. // Түркістан. – 28 сәуiр 2011. - №17 (875). – 6 б.
15. Новикова П. Зарубежный опыт урегулирования взаимодействия врачей и фармацевтического бизнеса. www.sott.net/articles/show
16. ҚР Президентінің 2010 жылғы 29 қарашадағы №1113 Жарлығы/ Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласын дамытудың 2011 – 2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы. – 2011. - 4 б.
17. Тажибаева С. М. Қаржы-экономикалық жоспарлау; жоғары мамандалған медициналық көмек көрсету ерекшеліктері / Семинар материалдары. 2010. – 3-5 б.
18. Социально-экономическое развитие Республики Казахстан. / Краткий статистический бюллетень в январе-феврале 2011 г. Астана. 2011. – с. 24.
19. Госпитальный рынок Казахстана: итоги первого полугодия 2010г. / AIPM - Remedium Market Bulletin. Совместная публикация Ассоциации международных фармацевтических производителей в России и ГК Ремедиум. – 2011. - №1. – с. 2.
20. Доскеева Г.Ж. Қазақстанның денсаулық сақтау саласын қаржыландыру жүйесінің даму кезеңдері // Аль-Пари. – Алматы, 2009. - №4. – 166-169 б.
21. Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау Министрлігінің 2009-2001 жылдарға арналған стратегиялық жоспары. – Астана. – 2009. 13-16 б.
22. Дождутся ли казахстанские медицинские работники повышения зарплат. - 30 маусым, 2010. www.mojazarplata.kz
23. Фармацевтический рынок Казахстана: состояние и тенденции. / Фармацевтический маркетинг - №1(8). – 2007. – с.3.
24 Сейфолла Шайынғазы. Қазақстандық фармацевтика: дамудың жаңа мүмкіндіктері. Пікір жазу. 31 шілде, 2010
25. Рейтинг рецептурных и безрецептурных препаратов / Фармацевтический маркетинг - №1(12). – 2008. – с.15.
26. БТА банк Гуськов В., Марзилович О. Состояние и прогноз развития фармацевтического рынка Казахстана./ Бюллетень. – Алматы: БТА Аналитика,2008.
27. http://www.mz.gov.kz/index
28. Гелашвили Н.Н. Формирование и развитие фармацевтического рынка в РК. (на материалах Карагандинской облости). Диссертациялық жұмыс. – 2008. – с. .
29. Доскеева Г.Ж. Денсаулық сақтау саласының бәсекеге қабілеттілігін арттырудың басыңқы бағыттары. // Аль-Пари. – Алматы, 2009. - №3. – 105-109 б.
30. Изменение структуры импорта ЛС в республику / Фармацевтический маркетинг - №1(17). – 2009. – с.14.
31. Изменения в системе государственных закупок ГЛС. / Фармацевтический маркетинг - №2 (18). – 2009. – 19 б.
32. Бриф агенттігінің денсаулық сақтау қызметтерімен халықтың келіспеушілігі туралы зерттеуі. / Бюллетень. – 2010. – 12 б.
33. Аптечный рынок Казахстана в I кв. 2010 г./ Фармацевтический маркетинг - №1 (5). – 2009. – 16 б.
34. Кто на слабенького: аптеки, дистрибьюторы, производители? / Фармацевтический маркетинг - №4 (16). – 2009. – 25 б.
35. Ормантаева Р.К. Управление маркетингом информационных услуг (на материалах фармацевтического рынка Казахстана). Диссертационная работа. – Алматы. – 2005.- с.121.
36 Мониторинг государственной политики и расходов обеспечения лекарственными препаратами граждан Республики Казахстан. // Аналитический отчет. – Алматы. – 2009. с.6-9.
37. www.sanofi-aventis.com. «Санофи авентис» фармацевтикалық компаниясының жеке сайты
38. Международные новости. 29 қараша, 2010. www.amanat.kz.analysis market.
39 Брошюра «Казахстан в цифрах». //Жарияланымдар мен ақпараттық технологиялар департаменті. Кантана Пресс.- 2009.
40. Санофи-авентис компаниясының этикалық кодексі. Алматы: «Экономика». 2010- 20 б.
        
        Кіріспе
Маркетинг - қазіргі бизнес философиясы, ойлау стилі және тұтынушылардың
мұқтаждықтары мен тілектерін ... ... ... - бұл ... жан-жақты зерттеу негізінде ... мен ... ... ... ... ... арқылы пайда табуға бағытталған тұжырымдама ... ... Ал ... қызметтің денсаулық сақтау саласындағы
орны бөлек. Медициналық қызмет нарығы – ... ... ... техника арқылы жасалған тауарлар, қызметтер, медициналық ... ... ... ... ... әдістері.
Таңдалған тақырыптың өзектілігі - маркетингтік концепцияның ... ... ... ең ... бұл ... ... ... және денсаулық сақтау саласының экономикалық тұрғыдан маңызды
роль ала бастағанына байланысты, сонымен қоса ... ... ... ... ... ... ... болуының алғы шарттары
болды.
Қазіргі таңда Қазақстандағы маркетингтің дамуы ... ... ... ... маркетингті игеру және оның кәсіпорындағы
басқару жүйесімен бірігуі нарықтық экономиканың даму ... ... ... ... ... ... ... әртүрлілігі,
кәсіпорынның айналым кұралдарының жеткіліксіздігі, ... ... өсуі ... ... ... қабілеттілігін төмендетіп, өткізуді
қиындатуда.
Әрбір кәсіпорынның ... ... ... жасауы үшін маркетингтік қызмет
пен маркетингтік шаралар ... ... ... бірақ маркетинг өз бетінше
кешенді сала ретінде ... ... ... ... ... жүргізу беймәлім, белгісіз зат, оны қалай ... ... ... әдіс ... деген сұрақтар туындайды. Бұл сауалдардың
әрбірі өз бетінше тағы да ... ... ал ... ... ... ... ... бетін ашпайды, сондықтан ... ... ... ... ... ... жүгіну немесе маркетингтік қызметті дұрыс жоспарлай білу дұрыс
шешім болады.
Денсалық сақтау саласының аса ... әрі ... ... ретінде
фармацевтика. экономиканың ең бір тиімді салаларының ... ... ... ... ... ... тұрған сала. Сол себепті бітіру жұмысын
тәжірибелік жағынан қарастыруда фармацевтикалық компания қарастырылды. ... ... ... ... ... ... талданылған. Фармацевтика - нағыз қайнап тұрған ақшалы сала.
Сондай-ақ фармацевтиканың медицинаның басқа салаларынан ... - ... қана ... ... ... оны ... де. Яғни бұл салаға
денсаулық сақтау қырынан кейін, экономикалық тұрғыдан да ерекше мән ... жазу ... ... және шетелдік ғалымдардың еңбектерін,
баспасөз беттерінде жарияланған материалдарды қолдана ... ... ... ... мақсаты – маркетингтің денсаулық сақтау ... ... ... және ... яғни оның ... және ... арттыру мәселесін қарастыру, Фармацевтикалық
нарықтың даму ... мен ... ... ... ... ... ... Шет елдік тәжірибелерге, шет ел компаниясының
тәжірибелеріне көз ... ... ... ... және ... асырудағы ерекшеліктерін анықтау, жүргізу,
фармацевтикалық саланы дамытудың кемшіліктері мен мүмкіндіктерін ... ... ... ... тиімділігін арттырудың
ұсыныстарын дайындау.
Бітіру жұмысын жазу ... ... ... жету үшін ... ... денсаулық сақтау саласындағы маркетингтің алатын ролі мен мазмұнын
ашу;
- статистикалық ақпарат көздерінің негізінде ... ... ... ... ... ... ... міндет ретінде белгілі бір компания мысалында маркетинг
қызметін ашып, зерттеу және маркетингтің осы ... ... ... ... ... анықтау, талдау болып табылады.
- фармацевтикалық кәсіпорындарда тиімді маркетингтік шешімдерді қабылдау
үшін стратегиялық жоспарлаудың ... және ... баға ... ... ... ... тұрғыдан жетілдіру ұсыныстарын
жасау.
Бітіру жұмыстың тақырыбы: ҚР-дағы ... ... ... дамуы.
Зерттеу объектісі - Қазақстан Республикасының фармацевтикалық тауарлар
нарығы болып табылады.
Зерттеу пәні – ... сала ... ... ... ... ... ... еліміздің экономикасында алар орны зор.
Елімізде маркетингтің денсаулық сақтау саласында ... ... ... ... асырылмайды.
1. Денсаулық сақтау саласындағы маркетинг концепциясының қалыптасуының
теориялық негізі мен түсінігі
1.1 Денсаулық ... ... ... ... мен ... – нарық жағдайында ... ... ... ... ... тұрғысынан басқару [1]. ... ... ... саласына енгізілуі ең алдымен бұл салада
меншіктің әр түрі пайда болуымен ... ... ... мемлекеттік,
муниципалды және жеке сектордың пайда болуы, сонымен қоса ... ... ... ... ... ... ... болуының
алғы шарттары болды. Медициналық ... ... ... болу ... ... ... Жаңа шаруашылық механизмнің дамуымен байланысты медициналық мекемелерді
қаржыландыру әдістерінің өзгертілуі.
2. Функционалды ... ... ... байланысты коммерциялық медициналық
мекемелердің дамуы.
3. Нарықта ... ... ... ... ... жаңа инвестиция көзі ретінде қатысуы.
4. Жаңа технологиялар мен жаңа ... ... ... ... өсуі.
5. Ақылы қызметтің көбеюіне ... ... ... ... ... өсуі.
Медициналық мекемелердегі маркетингтік іс-әрекеттерді жүргізудің
міндеттерін төменде бейнеленген суреттерден көруге ... ... ... және ... да ... ... ... қажеттілігін қанағаттандыру;
– Медициналық қызметті көрсетуде бәсекелестік жағдайға жету;
– Медициналық қызмет нарығында жоғары үлеске жету;
– Медициналық қызметті көрсету прцессінің оң ... ... Жаңа ... ... ... нарығы – медициналық қызмет жиынтығы, медициналық
техника арқылы жасалған тауарлар, қызметтер, ... ... ... ... ұйымдастыру әдістері.
Қазіргі дамыған қоғамда нарықтық қатынастар барлық ... ... ... Дәрігер мен ауру арасындағы қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қалыптасқан.
Маркетинг тұтынушыға ... ... ... ... ... жағдайында емдеу қызметін бәсекелестік жағдайда дамытуға
мүмкіндік береді (сурет ... 1. ... және ... ... ... ... ... 2. Денсаулық сақтау саласындағы маркетингтік қызметтің міндеттері [2]
2-ші ... ... ... ... ... ... ... қорғалу принциптерін анықтау, емделушілердің
қажеттіліктерін демографиялық, экономикалық, психологиялық сипаттамаларына
байланысты ... ... яғни ... ... ... арқылы
денсаулық сақтау саласындағы маркетингтік қызметтің ... ... ... пен ... ... ... ... көре аламыз.
Емдеу профилактикалық мекемелеріндегі маркетингтік шаралардың бағыттары
мен функциялары 3-ші суретте ... ... ... мекеменнің сыртқы ортасын зерттеу, баға саясаты;
2. Сауықтыру қызметінің нақты және ... ... ... Жаңа ... қызмет түрлері мен көрсетіліп отырған қызметтердің
тізімін білу;
4. Нарықты ... ... ... пен ... ... ... «Тұтынушылар үшін күрестің» әдісін анықтау;
6. Маркетингтік іс-әрекеттің аспектілерін кешенді түрде басқару.[2]
Сурет 3. Денсаулық сақтау жүйесіндегі маркетинг функциялары [3, ... 4. ... ... ... механизмі [3]
Сурет 5. Емдеу медициналық кешендегі маркетингті басқаруды ұйымдастыру[3]
4-ші суретте көрсетілген медициналық маркетингті зерттеу механизмі ... ... ... ... маркетинті басқаруды ұыймдастыру ... ... ... болып келеді. Медициналық маркетингті реттеу
механизмі жоғарыда көрсетілгендей сұранысты зерттеуден бастап ... ... ... ... ... және қызмет ассортиментін
жоспарлап ... ... ... Ал ... ... маркетингтік іс-әрекеттерді дер ... ... ... ... өткізу және жарнама бөлімдерінен ... ... ... көре ... ... маркетингті басқару арқылы
мәселелер туындағанда дер кезінде шешім қабылдауға ыңғайлы.
Денсаулық ... ... бес ... ... ... ... ... дәрі-дәрмек маркетингі;
3. медициналық техника маркетингі;
4. медициналық технология маркетингі;
5. ғылыми жобалар маркетингі.
1. Медициналық ... ... ... ... ... ... белгіленген медициналық нарықты
демографиялық, әлеуметтік, экономикалық, валеологиялық параметрлер
арқылы осы нарық ... ... ... ... табылады.
Маркетингтің денсаулық сақтау жүйесіндегі функциясына ... ... ... ... мен ... Бұл элеменнтер 4 негізгі ағымдармен байланысты:
медициналық қызмет ... ... ... ... қызмет
көрсеткені үшін алынатын ақы ... ... ... ... ... ... ... тұрғысынан қарастырсақ, медициналық қызметті өндіруші, яғни
бұл мекемелерде медициналық ... ... ... ... ... ... – тауар мен қызметті
өндірушілер мен науқастар ... ... ... ... ... ... олар нақты өткізу нарықтарын
анықтайды және ... мен ... ... байланысты қамтамасыз
етеді. Оларға: сауда ... ... ... ұсынушы
фирмаларды, агентстваларды, қаржы-несие мекемелерін, сақтандыру
медициналық ұйымдарын жатқызамыз.
2. Фармацевтикалық өндірістегі маркетинг ... ... ... ... ... қатаң сандық түрде өндірілуімен
және өнімнің тікелей тұтынушыға ұсынылмауымен ... ... ... тек макродәрежеде ғана емес (мемлекеттік ірі
өндірушілер), сонымен қоса микродәрежеде де яғни дәріханалық жүйеде
де ... таба ... ... ... ... көрсетудің
тиімділігі мен сапасы дәріханалардағы дәрілердің ассортиментінің
толықтығы мен ... ... ... ... ... ... ... басқару) анықталады. Дәрілерге деген
сұраныс тұтынушылардың қажеттілік деңгейін көрсетеді.
3. Медициналық ... ... ... ... ... ... ... халыққа арналған медициналық бағыттағы құрылғылар
(үйде қолдануға арналған медициналық техника, мысалы, ... ... ... ... ... техника;
мекемелерге арналған медициналық ... ... ... ... ... ... – денсаулық сақтау
экономикасының зерттелмеген бағыты деп айтуға ... ... әр ... медициналық технологиялар кеңінен қолданылады,
яғни қарапайым түрінен (мысалы, қан ауыстырып құю және ... ... ... ... миды ... ... Өкінішке орай,
медициналық технологиялар нарығы келесідей ... ... ... ... ... ... ... кешендерін эксплуатациялау технологиясы т.б.
5. Ғылыми идеялар маркетингі – ... ... яғни ... патенттеу жүйесі, ғылыми басымдылықты және авторлық
құқықты жариялау ... ... ... ... ... ... ... техника-экономикалық
және құрылымдық зерттеулер, инновациялық ... ... ... ... көрсету, яғни азаматтардың денсаулығын қорғау
мен жақсарту ең маңызды мәселе болып ... ... сол ... ... ... тек қана мемлекеттік органдар ғана емес, ... ... ... ... ... ... ... жауапты.
Нарықтық қатынастар, ең алдымен, экономикалық ... ... ... ... ... көзқарас тұрғысынан әрбір медициналық
көмек түрі тауарға тән ... ие, ... ... қызмет
формасында әрекет етеді.
Сәтті маркетингтің негізі болып тұтынушы ... білу ... ... ... мінез-құлқын білген соң (ақпарат іздеуі,
сатып алу ... ... ... ... сатып алудан кейінгі
реакциясы) ғана тұтынушы қажеттілігін қалай ... ... ... Сол кезде ғана тиімділігі жоғары маркетингтік бағдарламаны
маркетингтік зерттеуге сүйеніп қолдануға болады.
Денсаулық сақтаудағы ... ... ... кезеңдеріне –
сәйкес нарықты талдау және болжау, даму болашағын анықтау, ... ... ... жарнаманың әсері, тауар мен қызметке кешенді
сұранысты қалыптастыру әдістерін пайдалана алу ... ... ... ... кең және өте терең дифференциалданған
салаларының бірі ... ... ... ... ... ... ... морфофизиологиясының)
адам қоғамының әлеуметтік–психологиялық және құқықтық нормаларына ... ... ХХІ ... ... ... ... медицина өзінің
теориялық негіздемелерінде биологияның бір ... ... ... ... ... ...... норма, ауру,
этиология, патогенез және т.б. болса, бұл ... ... де ... ... ... ... ... басқа
ғылымдармен байланысының өзі объект ретінде адамның алынуымен байланысты,
себебі адам жоғарғы бірлік болып табылады. Сол ... де ... ... ... ... ... ... физиотерапияның басқа да әдістері) және химия (мысалы,
клиника– лабораториялық анализдер) қағидаларына негізделіп диагностикалау
және ауруларды ... ... ... ... ... мен
терапия әдістерін жүзеге асыруда ағзаның механика–физикалық және ... мен ... ... және ... ... ... ... болып табылады.
Медицина өз түбірінде жаратылыстанудың ғылыми ... ... ... ... тығыз байланысты. Мұнымен
қоса, ХХІ ғасырдың ... ... ... ... ... құралдары мен әдістерін пайдалана бастады. Жаратылыстану
дисциплиналарының ішінде ... ... ... ... және ... ... ... адам ағзасының құрылысы туралы (функционалды анатомия,
гистология, цитология), ағза мүшелерінің, ... ... ... және ... бен ... ағза мүшелерінің дамуы мен
пайда болуын (эмбриология, антропология) және ... ... ... ... Ал ... ... ... адам ағзасын жүйе
ретінде қарастырып, ол жүйеде болатын әр ... ... мен ... ... ... ... ... бағыт буындар мен қимыл-
тірек аппаратының биомеханикасын, ағза және ... ... ... ... мүмкіндік берді. Физикалық білімді
белгілі бір биологиялық мәселелерді шешуде қолдану ... ... ... көз ... ... жүйе ... есту
анализаторының сыртқы бөлігін акустикалық жүйе ретінде, жасушадағы диффузия
заңдары және тағы ... ... ... ... ғылым ретінде құрылуында философия, юриспруденция және
әлеуметтануды атауға болады. ... ... бұл ... ... ... ... ... қоғам өміріндегі медицинаның ролі; медицинаның этикалық
және моральдық қағидалары, деонтология мен биомедициналық этика және т.б.
гуманитарлы әлеуметтік ... ... ... ... бірі болып
табылады. Ал медицинадағы техникалық базаның қолданылуы ХХІ ... ... ... мен ... ... әр түрлі құрылғылар мен
механизмдерді пайдаланумен байланысты. Диагностикалауда рентгендік аппарат,
магнитті-резонанстық томограф. Кез-келген ғылыми ашылу медицинаның ... ... ... да ... жетістіктер де ғылымда қолданыла
алады, мысалы, химиялық реакцияның жылу ... ... ... ... ... биологиялық өлімнің фа хронологиялық рамкасы (криминалистика
мақсатында). Қарапайым мысал ... ... ... ... кәсіпорын, фирма (тұрмыстық немесе басқа да мекемелердің
барлығы) сәйкес ... ... ... қай ... жұмыс істесең де тек
медициналық комиссиядан өткен азаматтар ғана жұмысқа қабылданады. Еліміздің
тыныштығын сақтайтын әскери ... ... де ... түрде жарамды
азаматтар ғана қызмет ететіні медицина саласының маңыздылығын көрсетеді.
Медицина барлық ... ... роль ... Мысалы, 6-шы суретте
денсаулық сақтау саласының басқа салалармен байланысы бейнеленген. ... ... база ... адам ... ... бағыттарында
тамырын жайды.[5] Денсаулық сақтаудағы экономика деп ... ... бір ... яғни ... ... денсаулық сақтаудың
ролін анықтайды, сонымен қоса халық ... ... ... оңтайлы қолданудың әдістерін ойлап табумен айналысады.
Денсаулық сақтаудағы экономиканың мақсаты – ... ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады. Қазіргі заманғы денсаулық
сақтау экономикасы медициналық ... ... ... ... ... мен ... жүктелген шаруашылық жүргізуші субъект
ретінде қарастырса, екінші ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырады. Денсаулық сақтау экономикасының дербес
сала ретінде бөлініп шыға ... ХХІ ... ... жартысына сай келеді.
Денсаулық сақтау экономикасы зерттеулерінің обьектісі болып – денсаулық
сақтау саласындағы ... ... ... ... ... ... басты міндеттері болып:
• Қоғамдық өндіріс жүйесіндегі денсаулық ... ролі мен ... ... ... ... ресурстарының көлемін есептеу және
оларды оңтайлы пайдалану;
• Денсаулық сақтаудың құрылымының өзгеруін және тенденциясын зерттеу;
... ... ... емдеу-диагностикалық және
профилактикалық қызметтерінің экономикалық тиімділігін бағалау ... ... ... ... ... етудегі жаңа ұйымдық
құрылымдардың экономикалық тиімділігін бағалау;
• Медициналық қызметтегі жаңа ... ... ... негіздеу;
• Медициналық салада қызмет атқаратын жұмыскерлерге жалақы төлеудің
әдістерінің тиімділігін анықтау;
• Экономика саласы ... ... ... және экономистерді
денсаулық сақтау жүйесінде қызмет етуге даярлау. ... ... ... ... ... ... ... және адам
қызметінің барлық салаларына әсер етеді және барлық сала ... ... ... ... ... ... 6. Денсаулық сақтау саласының басқа салалармен байланысы [6]
Медициналық қызмет нарығы – медициналық қызмет жиынтығы, медициналық
техника ... ... ... қызметтер, медициналық іс-әрекетті,
фармакологиялық құралдарды, профилактиканы ұйымдастыру әдістері.
Маркетинг тұрғысынан медициналық мекеме үшін ... ... ... ... ... арасында және белгілі бір территорияда ... ... ... Осы ... ... ... сұраныс қандай?
• Қызметті (тауар) жасауға ... ... ... ... ... ... (өзіндік құн)?
• Қызметтің (тауардың) нарықтағы тұтынушылық құны қандай?
• Халықтың сатып алу қабілеті қандай?
• Ұсынылып отырған қызметтің (тауардың) сол нарықтағы ... ... ... ... ... ... ... психологиялық әсер етудің
әдістері бар ма?
Медициналық қызмет басқа да тауар тәріздес маркетингте өзінің өмірлік
циклы ... ... ... енгізу;
• Қажеттіліктің өсу кезеңі;
• Кемеліне жету кезеңі;
• Қажеттіліктің төмендеу кезеңі;
Медициналық мекемелер медициналық қызмет ... ... ... қажет (саны, концентрациясы, төлемқабілеттілігі,
ауыршаңдық құрылымы); емдеу мекемесінің мүмкіндіктерін ... ... ... ... жаңа техникамен қамтамасыз
етілуі, ... ... ... ... ... ... қол ... (қызметтер кешені, олардың саны, қосымша ... ... ... жаңарту және ... ... ... ... ... олардың сапасы мен тиімділігі, жаңа
техникамен жабдықталу, мамандардың біліктілік деңгейі және басқа мекемелер
үшін олардың беделі).
Маркетинг ... ... ... ... ... ... стратегия және нарыққа қатысты стратегия болып бөлінеді.
Медициналық мекемелер үшін маркетингтік стратегиялардың бағыттары болып:
• Тауардың тұтынушылық сапасының жоғарылауы. ... МСЭҚ ... орта ... бағалау үшін жоғары деңгейдегі ... ... ... ... ... ... оның ... қамтамасыз етілуі, жұмыс
істеу уақыты, жөнделінуі.
• Фирманың имиджі, ... және оның осы ... ... ... ... ... белгілі бір сәйкесінше қызметтермен қоса сату.
• Тауарлардың (қызметтердің) танымалдылығын арттыратын ... ... ... ... және ... ... қолдану
мүмкіндігі.
Денсаулық сақтаудағы реформаның ... ... ... ... менеджмент пен маркетингтегі принциптердің енгізілуі
көмектеседі. Бастысы орталықтан ... тән ... ... ... ... ... роль атқарады. Келесідей басқару
принциптерін бөліп көрсетеді:
• Ұйымдастырушылық, координациялық, жедел – ... жеке ... мен ... ... ... ... ... Оның ішінде:
билік, жауапкершілік, бірлік, бір ... ... ... ... ... Даму ... ... іс-әрекетінің тиімділігін жоғарылатуға
бағытталған. Мұнда: дисциплина, әділеттілік, жеке ... ... ... ... рухы, қызметкерлердің тұрақтылығы,
мадақтаулар т.б.
• Мекеме бөлімшелерінің ... ... ... функцияларының ішінде бастылары келесілер болып табылады:
• Техникалық операциялар – өндіріс. Медициналық мекемелер үшін өндірістік
функцияларға ... ... ... ... ... жатады.
• Коммерциялық – сатып алу, сату, айырбастау; медициналық мекемелер үшін
– бұл медициналық қызметтің жеке ... сату ... ... ...... ... асыру үшін қаражат тарту және
оларды басқару.
...... жеке ... сақтау мен қорғау.
• Есептілік – бухгалтерия, есептілік, статистика.
• Әкімшілік - бағдарламалық мақсатты жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау.
Тиімді басқару үшін уәж және психологиялық, ... ... ... ... Ұжымға ықпал ету мен басқаруда лидерлік
стилі маңызды роль ... ... алты түрі ... ... стилі, басқарушының басты принципі «мен қалай айтам, солай
істе», қызметкерлерді ... ... ... және ... ... қолданады.
2. Ұйымдастырушы лидер - қатал, бірақ әділетті басқарушы. ... ... ... және ... жеке ... айтып, жасаған
істерінің және жеткен жетістіктерінің бағасын айтады.
3. Жекелік стилі, басқарушының негізгі ... ... ... тек ... кейін ғана жұмыс». Адамдарға сенеді, коллективтегі
мейірімді ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
4. Демократиялық стилі, лидердің ұстанатын принципі «бір адам – бір
дауыс». Мұндай лидер ... ... ... ... түрде
қатыстырады.
5. Жұмыстың ырғағын көтеру. Лидер басқа қызметкерлері одан үлгі алады деп
көп жұмысты өзі ... ... өз ... ... ... және
жоспарлатқызады.
6. Оқытушылық, стилі, лидердің негізгі ұстанымы «сен оны істей аласын».
Қызметкерлердің жеке дамуына мүмкіндік береді.[7]
Медициналық мекемелердің ... тән ... ... медициналық қызмет ерекшеліктерін, келесілерді анықтайды:
• қызмет нәтижесінің сапасын анықтаудың қиындығы;
• неізгі қызметтің жоғары мамандануы;
• белгісіздік пен ... ... ... әр ... ... тығыз жұмыс істеу қажеттілігі;
• қызметкерлердің жоғары мамандануы, оның ішінде барлығы немесе ... ... ... болуы қажет. Арнайы білімі мен тәжірибесі болып, және
өз ісінде моральдық нормаларға сүйене отырып ... ... ... өзімен бірдей жұмыс жасайтындар мен емдеп отырған ауруларына
деген лоялділік.
• дәрігерлердің қызметіне медициналық мекеме администрациясы ... ... ... олар ... ... ... жұмыс көлеміне әсер етеді.
• жұмыстарды координациялау, өкілеттіліктер мен ... ... бұл ... ... байланысты.
Мұндай ерекшеліктер барлық салаға тән десек те, медициналық сала үшін
бұл ерекшеліктердің барлығы кешенді ... ... ... тұрғысынан
медициналық қызмет сипаттамаларын ескерген жөн, ол ... ... ... Дерексіздік қасиеті: медициналық қызметтерді ұстауға және алдын ала
көре алмаймыз. Дәрігерге келген науқас алдын ала емдеу ... ... ... тек қана ... сөзіне сенуге тура келеді.
• Қызмет көрсету көзінен ажырамайтындығы, қызмет көрсету көзі дәрігер,
медбике, медициналық құрылғы бола алады.
... ... ол ... ... мен ... ... орнына
байланысты. Мысалы, танымал және тәжірибесі мол ... жас ... ... ... ... қызмет көрсетеді. Бірақ ең жақсы
маманның өзі әр уақытта әр түрлі қызмет көрсетуі ... ... ... ... ... ерекшелегі.
• Демонстрациялаудың мүмкінсіздігі. Яғни дәрігер қандай да ... ... жай ... ... ... қоса көрсете
алмайды, бұл дерексіздік қасиетімен байланысты.
• Медициналық қызметтердің көп бөлігін тасымалдау шектеулілігі. ... ... ... ... ... және ... ... |Сипаттама |Қызметтің сапасы |Сипаттамаларды жетілдіру |
|маңыздылығы |қасиеттері | ... ... ... ... ... |Деректілік дәрежесін |
| ... ала ... ... ... |
| ... және |алу орнына; ... ... әрі ... ... |-қызметкерлерге; |қызмет көрету бағдарламаларын|
| ... ... ... |әзірлеу; |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |-күтіп отырған кезекті жою; |
| ... өте ... ... ... оң |
| ... ... ... |
| | | ... сай ... |
| | | ... |
| | | ... сай ... ... |
| | | ... ... |Қызметті ... ... ... ... ... |
|көрсету |алдымен ... ... ... |
|көзінен |сатады, содан|қатар емделушіге ... ... бір |де және ... ... ... |
|ығы ... ... ... келтірмеу |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... басқа |Қызмет саласын ұйымдастыруда |
| |Қызмет |да ... ... |
| ... ... ... |-бағалық саясат; |
| ... | ... ... |
| ... | ... ... |
| ... мен | ... |
| ... | ... ... |
| ... |(мамандану дәрежесін |
| |ы ... | ... ... ... ... сапасы оны |Қызметкерлерді дайындықпен |
|тұрақсыздығы|қызмет |кім, ... қай ... ... және ... |
| ... |жерде және қалай |қосымша оқыту. Ынталандыру |
| ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | | ... дәрежесін |
| | | ... ... және |
| | | ... үрдістердің жеке|
| | | ... ... |
| | | ... енгізу. |
|Сақталмайтын|Қызметті ... пен ... баға ... ... ... ... қызметтерді жүзеге |
| ... |жою. ... ... ... ала |
| ... | ... жүйесін енгізу. |
| ... ... ... қызметкерлерді |
| ... | ... ... қызмет |
| ... ... ... ... ... |
| ... | ... ... үшін ... |
| | | ... алу) ... ... ... |Қызметті қайта қолдануы үшін ... ... ... ЛПУ ... ынталандыру |
|қоданылмауы |меншігі болып|мен тартымдылық |(жеңілдіктер ... ... |
| ... ... ... ... үшін |
| | | ... ұйымдарды |
| | | ... ... ... | | ... қосымша қызметкерлерді |
| | | ... ... ... ... ... ... қызметті бағалап, бәсекелестік
деңгейін анықтайтын тауардың үш деңгейлі ... ... ... ... ... ... ... мәселенің шешімі немесе сол ... ... үшін ... ... пайда болып табылады;
- шын мәніндегі жүзеге асырылудағы қызметке 5 сипаттама тән: ... ... ... марканың атауы, негізгі қызметті алудағы
пайданың құрауыштары.
- қосымша қызметтер – ... ... ... ... мен ... ... ... материалды сипаттамалардан жоғары құбылысқа
айналады. Ал медициналық қызмет тұрғысынан жоғарыда аталған ... ... ... ... көрініс алады:
7 сурет. Аурухана мысалындағы үшдеңгейлі медициналық қызметтің үлгісі
[9, 32 ... ... ... басқаруда шетел
тжірибелеріне жетерліктей әдістер жоқ. Қазіргі таңда А.Кодман, У.Шьюхарт,
Деминг ... ... ... ... ... ... ... таңда көптеген танымал компаниялар өз қызметтерінде қолдануда. Яғни
оны ... 14 ... деп ... 1) ... ... мен
мақсаттарын қамтитын декларацияны құрап, оның маңыздылығын қызметкерлерге
дейін жеткізу; 2) Компания философиясын ... қоса ... да ... ... жөн; 3) ... мен басқарудың басты мақсаты
шығындарды азайту мен ... ... ... ... ... ... ғана негізделген келісім-шарттарды жүзеге асыру ... 5) ... ... мен қызмет көрсету жүйесін жетілдіріп отыру; 6)
Оқыту жүйесін енгізу қажет; 7) ... ... ... ... ... ... қуу ... Сенімділік ортасын қалыптастыру. ... ... 9) ... ... ... ... ... міндеттері мен
мақсаттарына байланысты оптимизациялау керек; 10) Қызметкерлерге деген
бейтараптылықты жою; 11а) Өндірістегі ... ... жою. Оның ... ... әдістерін енгізу; 11б) Объектілерді басқаруды жойып,
оның орнына технологиялық үрдістердің мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... 12) Қызметкерлердің өз шеберлігіне
деген мақтанышын мойындаудағы кедергілерді жою; 13) ... ... және ... деген құштарлығын ынталандырып отыру қажет; ... ... ... ... ету. Бұл ... ... ... сәйкестендіріп жүзеге асыру арқылы компанияның экономикалық
тиімділігіне жол ашуға болады.[10]
1.2 ҚР-ның денсаулық ... ... ... ... ... және шет ... ... ерекшеліктері
Денсаулық сақтау саласының бір бағыты ретінде нарықта фармацевтикалық
нарық басты роль ... ... - ... ең бір тиімді
салаларының бірі. Негізгі құрал ретінде ... ... қоса ... де ... ... ... анықтайды. Ол сол
фармацевтикалық тауардың ауруды емдеудегі көмектесу, яғни ... ... ... ... тұлғасына фармацевтикалық нарықтың
бірнеше сегменттері бағытталған: медициналық бағыттағы құралдар мен ... ... ... ... ... ... ... активті
қоспалар, медициналық техника өнімдері, мединицалық ... ... бар ... ... өмір ... жүргізуге және спортқа
арналған тауарлар, медицина мен денсаулыққа арналған БАҚ. Нарықпен бірге
дәрігерлер мен ... ... жаңа ... ... ... ... Мысалы, халықаралық патенттелмеген дәрілік атаулар,
саудалық атаулары, патенттелген дәрілік атаулар т.б.
Сонымен қоса фармацевтикалық тауарлардың ... ... әр ... ... ... әсер ... Оларды қолдану әлеуметтік факторларға
да байланысты, себебі халықтың әр түрлі ... ... ... ... ... маркетингтің жалпы маркетингтен айыратын ... бар: ... ... ... аралық
тұтынушының болуы – дәрігер; соңғы тұтынушының нарықта қандай дәрінің ... және оның ... мен оны ... ... туралы білмеуі,
хабарсыз болуы; тауарлардың тек жоғары сапалы болғаны дұрыс. Себебі ол ... ... ... ... ... ... мен
фармацевтикалық қызмет маркетингінен ... Өз ... ... тауардың дайындық дәрежесіне қарай жаңа тауарлар маркетингі ... бар ... ... деп ... болады. Сонымен қатар
маркетингтік стратегия, маркетингтік зерттеулерге ... ... ... ... алып шығу әдістері қандай тауар түрімен жұмыс істеп
жатқанымызға тәуелді. Егер ... ... дәрі ... болса, онда
маркетингтік стратегия дәрінің қандай емдеу құралдарынан ... яғни ... ... ... ... ... көшірмесі дәл
жасалынған деп те атауға болады). Осыдан шынайы дәрі-дәрмектер ... ... деп ... ... ... сөзінен шыққан) атауға
болады. Дәрігер нұсқауы бойынша және дәрігер нұсқауынсыз ... ... ... бағыттар әр түрге бөлінеді: дәрігер
нұсқауымен берілетін дәрілер маркетингі және керісінше.
Дәрілік препараттардың клиникалық және ... ... ... ... ... ... ... зерттейтін денсаулық сақтау
саласының экономикалық бөлімі фармакоэкономика деп ... ... ... ... ... денсаулық
сақтау жүйесінің оптималды ресурстарын пайдалануы мен фармакотерапиялық
қажеттіліктерін («шығын/тиімділік» ... ... ... бар ... технологияларды шығару арқылы) қамтамасыз ету.
Дәрілік емнің шығын /тиімділік ... ... ... және ... тиімді
препараттарды таңдайды, сол арқылы мемлекеттік бюджеттің қаражатын ... ... ... ... ... саласында шығынды азайту үшін емес,
дұрыс «шешім қабылдауда жеткізуші» ролін атқарады. Мысалы, кей ... үшін ... ... ... ем алу ... ... ... емделумен
салыстырғанда тиімді. Ол терапевтикалық әсердің тез және ... ... ... ... ... немесе госпитализация мерзімін қыстартады.
Фармакоэкономикалық тәсілдерді жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... субъективті жағынан түсіндірмесі, көптеген дәрігерлер мен ... ... ... ... ... ... фармакоэкономикалық
зерттеудің мемлекет қаражатын дұрыс жұмсамау;
• объективті жағынан түсіндірмесі, бұл мәселе Қазақстанда жаңадан пайда
болуына байланысты.
Фармакоэкономикалық ... ... және ... ... ... экономикалық баға беретін тәсілдер мен
әдістердің жиынтығын құрайды.
Әрбір клиникалық ... ... оның ... ... ... ... ... Қазір дәрілік
заттардың санының жоғарылауы терапиялық және экономикалық ... ... ... ... ... ... Бұл үшін ... төрт негізгі типтерін қолданады:
8 сурет. Фармакоэкономикалық талдаудың негізгі типтері
Жоғарыда аталған фармакоэкономикалық ... ... ... ... ... ... баға ... мүмкіндік береді. Ауру түрлерін емдеуге
арналған фармакоэкономикалық анализ әдістері ... ... қай ... формулярына, тағайындауға жататындығын анықтауға мүмкіндік
береді. Бұл экономикалық нәтижелерді ... ... ... ... ... береді.[11, 11-16 б.]
Субъектілердің, объектілердің, және ... ... ... ... басты ерекшелігі. Медициналық мекемелердің үш
түрін бөліп көрсетуге болады, бірақ медицинаның ... ... ... ... сол ... де мемлекеттік мекемелер бар, сонымен қоса
жеке және коммерциялық емес мекемелер де ... 15 ... ... мен ... ... ... ... талдайтын
болсақ бұл мемлекеттердің экономикалық даму ... ... ... әр тұрлі екенін білуге болады. Мемлекттердің ... ... ... әсер ... ... ... ... келесі екі көрсеткіш арқылы жіктеуге болады:
- Фармацевтикалық нарықтағы өз отандық өндірушілерінің үлесі бойынша;
- Өндірілген тауарлар мен экспорт көлемінің қатынасы;
Бұл көрсеткіштер ... ... үш ... бөлуге болады:
1 топ: фармацевтикалық нарығы өте жақсы дамыған, экспорт көлемі өте жоғары
және ішкі ... өз ... ... ... ... мемлекеттер;
АҚШ, Германия, Индия, Китай
2 топ: Фармацевтикалық саласы орташа ... ... Бұл ... көлемі айтарлықтай жоғары емес? Бірақ импорт көлемі бойынша да
тәуелсіз мемлекеттерді айтуға болады.
3 топ: ... ... ... ... және ... ... тәуелді
мемлекеттер жатады.
АҚШ-та сатудың жаңа үлгілері пайда болды, мысалы, интернет-дәріхана.
Интернет-дәріхана арқылы ... ... ... ... қоса ол тура ... беру ... жұмыс істейді. Интернет-дәріхана жүйесі арқылы әр
дәрінің құрамы, оның дәріханада бар болуы, қандай бағада және ең ... ... ... ... ... ... алып отыруға
болады. Сонымен қатар ... ... «Drug Stors» деп ... жұмыс істейді. Фарммаркеттер – ауданы 700 шаршы метр болатын
ірі дәріханалық мекемелер. ... ... қоса ... дәрілік шөптерді, косметиканы, фармацевтикалық қралдарды,
санитарлы-гигиеналық құралдарды ... ... ... Бұл ... ... ерекшеліктеріне оңтайлы бағалық саясатты, ассортименттің
кеңдігін, және ... ... ... беруші қызметкерлердің жоғары
мамандалғандығын келтіруге болады. Бұл ... ... ... ... қарағанда төмен. Себебі өндіруші зауытпен тікелей
қатынасады. [13, 19 б.]
Еуропа елдерi мен ... ... ... ... ... ... кетуге болады, яғни дәрi-дәрмек тек ... ... iрi ... мен ... май ... ... Дүкендер мен
жанар май сатылатын жерлерде дәрiлер өзге тауарлардан бөлек орналастырылады
және мұндай ... ... тек ... ... шипа ... енгiзiлген. Ал сатушыларға қосымша сабақ өткiзiп, оларға дәрiлердi
сату тәсiлiн үйрету мiндеттелмейдi. Әрине, ең бастысы, дәрiлiк ... ... ... ... ... сатылымдағы дәрi-дәрмектiң
заңдық құжаттары болуы тиiс. Мұндай талаптар халықты жасанды дәрiлерден
сақтандыруға ... ... ... Ең ... ... ... елдi қарапайым
дәрi-дәрмекпен кез келген уақытта қамтамасыз ету көрiнедi. [14, 6 б.]
Сонымен қатар АҚШ-та фармацевтикалық ... ... көп ... ... ал ... ... ... қалған қаражат
мөлшері жұмсалады. Мысалы, АҚШ фармацевтикалық компаниялары 2009 жылы
фармацевтикалық ... ... оның ... ... ... млрд. АҚШ долларын жұмсаған, ал фармацевтикалық зерттеулерге тек 31,5
млрд. доллар ... яғни екі ... аз. ... ... ... ақысыз түрде тауарларды тарату, фармацевтикалық
компаниялардың ... ... ... ... ... жіберілген жарнамалар және жай поштамен ... ... ... ... ... ... фаармацевтикалық
қызметтегі қатынасты студенттерден бастайды, мысалы, ... ... ... ... ... ... ... астар беру, ең үздік
студенттер мен ... ... ... ... әр ... ... мен оқу ... шығаруға демеуші болады. Американдық
дәрігерлердің сұралуында 92 % дәрігерлер ақысыз түрде үлгілер алады, 61 ... мен ... ... ... ақысыз шақырулар алады, 13 %
тікелей қаржылық қолдаулар алады, 12 % ... ... ... ... ... компаниялардың қолданатын маркетингтік іс-
шараларына қарсы бағытталған арнайы ұйымдар құрылған, оларды ... Бұл ... ... ... ... іс-шаралар
керісінше әсер етеді деп санайды және жалған ақпарттардың ... ... бұл ұйым ... Skepticism» - салауатты
скептицизм деп ... ... ... Австралияда фармацевтикалық
компанияларға дәрігерлерге сыйлықтар жасауға және ақы ... ... ... нұсқауымен берілетін дәрілерді тұтынушыға тікелей
жарнамалауға рұқсат беріледі (direct-to-consumer advertising). 1997 жылдың
тамызынан бастап «Азық түлік ... мен ... ... ... дәрігерлер нұсқауымен берілетін дәрілерді теледидар және радио
арқылы жарнамалауға рұқсат берді. Бұл дәрілерді жарнамалауды реттеудің ... бар ... ... олар ... және «американдық» үлгілер болып
табылады. Қазіргі таңда Қазақстанда «европалық» үлгі ... ... ... ... ... ... жарнамалауға тиым салынады.
[15]
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... | | |р ... ... | | | | |
| ... | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... ... сипаттамасы
Жоғарыдағы кестеде көріп отырғанымыздай Италия, Ұлыбританияда
тұтынушыларға ... ... ... ... ... тиым
салынады. Ал Ресей мен Үндістанда мұндай өткізу арналарына тиым салынбайды,
яғни фармацевтикалық ... ... ... ... орта
құрылғандығының белгісі. Тек тұтынушылармен тікелей ... ... елде де ... шектеулер орнатылған, мысалы, заңдар мен құқықтық
актілермен қорғалған. Мұндай ... ... ... ... ... ... қолданылады және де олар біздің де мемлекетте
тиым ... ҚР ... ... ... ... талдауы мен қазіргі
жағдайы
2.1 ҚР–дағы фармацевтика ... ... және оның осы ... ... денсаулық жағдайы мемлекеттің өз азаматтарының алдындағы оның
жауапкершілік дәрежесін көрсететін әлеуметтік бағдарлылығының біріктірілген
көрсеткіші болып табылады.
Әрбір адамның денсаулығы оның ... ... ... ғана ... ... оның мүмкіндіктерінің әлеуетін анықтайтын факторға ... ... ... ... деңгейі өз кезегінде, елдің әлеуметтік-
экономикалық, мәдени және индустриялық даму шамасын айқындайды. Медициналық
көмек көрсетудің қолжетімділігін, ... ... мен ... ... ... ... ... дамыған, әлеуметтік бағдарланған
жүйені білдіретін денсаулық сақтау саласы халық әл-ауқатының орнықты және
тұрақты өсуі тұрғысынан алғанда ... ... ... ... табылады.
Президент Н.Ә. Назарбаев «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты Қазақстан
халқына Жолдауында еліміздің ... жаңа ... ... бір ... медициналық қызмет көрсету сапасын жақсарту және
денсаулық сақтаудың жоғары технологиялық жүйесін дамыту ... ... ... көрсетті. Медициналық қызметтердің сапасы кешенді ұғым ... ... ол ... ... ... ... олардың ішінде медициналық
ұйымдардың материалдық-техникалық жарақталуын, клиникалық мамандардың
кәсіби деңгейін және оны ... ... ... ... медициналық
көмекті ұйымдастыру мен көрсету үдерістерін басқарудың қазіргі ... ... ... көмекке ақы төлеудің тиімді әдістерін
енгізуді бөлек атап өткен жөн. ... ... ... ... ... ... ... саласын 2020 жылға ... ... ... ... орын ... [16, 4 ... сақтаудың негізгі көрсеткіштерінің серпіні денсаулық сақтау
саласына бағытталған бюджет қаражатын жыл ... ... ... 3 ... сурет. Қазақстан Республикасындағы денсаулық сақтау саласына
бөлінген қаражат, ЖІӨ-дегі үлесі пайызбен [17,3 б.]
10 сурет. ҚР денсаулық ... ... ... қаражат [17, 3 б.]
10-шы суреттен көріп отырғанымыздай денсаулық сақтау саласына бөлінетін
қаржы жылдан жылға қарай өсуде. 2010 жылдың ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда 0,3 % жоғары. 9-шы ... ... ... 585,4 млрд.тенгені құрады. Еліміздің ... ... ... ... ...... қызметті
қаржыландырудың мемлекеттік нысанынан саланы қосымша қаржы ресурстарымен
қамтамасыз ететін көптармақты ... ... ... көшу ... Бүгінгі
күні елімізде мемлекеттік бюджеттен қаржыландыру мен ақылы медициналық
қызмет көрсету және ... ... ... ... ... ... саласын қаржыландырудың көптармақты жүйесі жұмыс істейді.
Ал 11-шы суреттен басқа ... ... (АҚШ, ... ... ... ... түрде денсаулық сақтау саласына аз
қаражат бөлетінін көруге болады, яғни медицина ... ... әлі ... ... ... ... ... Мемлекеттер бойынша денсаулық сақтау саласына жұмсаған
шығындары, 2010 жыл, ЖІӨ-дегі үлесі, %.[17, 5 ... ... ... ... мөлшері 2010 жылы 2,155 ... ... ол ... сала ... ... ивестиция көлемінің 0,5 %
шамасында ғана.
Жалпы 2011 жылғы мәліметтерге сүйенсек 2010 жылы ... ... ... ... ... ... саны 5303, оның ... қызмет етуші
3817, жаңадан ашылғандар 231, белсеғді қызмет етушілер 3012 және ... ... ... 574 ... ... емес, жабылу барысындағы 57
заңды тұлғалар саны тіркелген. 5303 заңды тұлғалар ішінде 2165 мемлекеттік,
3070 жеке меншіктегі кәсіпорын ... ... Оның ... ... 19, ... ... (шет ел кәсіпорындарымен бірлесе) 72
және тек қана шет ел ... 68 ... ... ... 24 ... ... 2009 ... 9 айы - 2010 жылдың 9 айы аралығындағы
Қазақстанның дәрілік нарығы
Бұл суреттен 2010 жылдың тоғыз айы бойынша ... ... ... 19% ... және 344,471 млн. ... ... көре аламыз. Ақшалай
көріністе нарық 32% өскен. Көтерме ... ... ... 556,203 млн.
долл. (81,922 млрд. тенге), ал бөлшек баға бойынша нарық – 679,790 ... (100,124 ... ... ... ... ... бағасы 1,97 долл., ал
алдыңғы жылы 1,81 долл. болған. Жан басына ... ... ... ... (2009г. – 33,05 ... ... [19, 2 б.]
Республикада халықтың саны 2005 жылмен салыстырғанда 762,6 мың
адамға ... және 2010 ... ... 16004,6 мың ... ... сәл ... (1,7%) ... белгілі болды. Бұл дегеніміз
фармацевтикалық нарықтағы сұраныстың да өсуіне әсер етеді. Сырқаттанушылық
құрылымында бірінші орынды ... алу ... ... ... екінші
– жарақаттанушылық пен уланулар (6,88%), үшінші – ... ... (6,86%), одан ... ... ... аурулары (6,46%), тері
және теріасты жасушаларының аурулары (6,08%), қан және қан ... ... (4,24%), ... ... ... (3,72%),
инфекциялық және паразиттік аурулар (3,24%), басқа да ... ... ... өсуі дәріге деген сұранысты ұлғайтады. ... ... ... ... жан басына шаққандағы шығыстар көлемі
де айтарлықтай өскен: 2004 жылы 8 740 теңге болса, 2009 жылы 30 373 теңгеге
дейін ... ... ... ... ... ... ... деңгейі проблемалы мәселе күйінде қалып отыр. Мысалы,
жедел медициналық жәрдемді медициналық жабдықтармен және ... ... ... ... ... 51,69%-ды құрайды.
Елдің бірқатар өңірлерінде медициналық ... ... ... ... ... ... БМСК, сот-медициналық сараптама және
басқалар) бейімделген үлгідегі емес ... ... ... (4,3%) ... сақтау ұйымы авариялық ғимараттарда орналасқан.
Нарықтық экономика жағдайында елімізде жүргізіліп жатқан ... ең ... ... брі – ... ... ... Шаруашылықты жүргізудің жаңа шарттары ... ... ... ... ... ... саласында ұйымдастырудың және
дамудық жаңа әдістерін қолдануды талап етеді. Экономикада ... ... ... ... ... ... көрсеткендей, әлеуметтік
саланың дамуының жағдайы елдегі экономикалық өсудің шарттарын, ... және ... ... ... өмір сүру шарттарының сапалық
сипаттамасын, денсаулық көрсеткіштерін анықтайды. [20, 166 ... ... ... ... ... да ... орналасуы
медициналық көмектің қолжетімділік дәріжесін ... ... ... ... ... ... ... денсаулық
сақтау ұйымдарының саны басқа облыстармен салыстырғанда біршама жоғары,
сонымен қоса ... де ... ... ... ... осы ... ... саны бойынша денсаулық сақтау саласы жақсы дамыған
облыстар көшбасшылыққа ие, мысалы, Қарағанды, Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... ұйымдары
|Облыстар атауы|Халқы |Денсаулық сақтау ұйымдары |
| | ... ... |
| | ... ... ... |ауыл ... |741,9 |18 |166 |26 |16 ... |712,2 |14 |116 |20 |19 ... |1667,2 |3 |199 |35 |45 ... |501,6 |15 |55 |13 |23 ... |1417,7 |38 |194 |46 |36 ... |1031,2 |18 |148 |21 |24 ... |618,8 |16 |121 |14 |33 ... |1346,4 |34 |97 |54 |21 ... |889,3 |11 |143 |27 |21 ... |641,6 |9 |122 |17 |49 ... |425,6 |10 |29 |17 |8 ... ... ... ... |748,8 |15 |94 |23 |23 ... |648,2 |11 |170 |18 |16 ... |2381,6 |32 |159 |45 |70 ... ... |1365,2 |34 |0 |41 |0 ... қаласы |639,2 |17 |0 |19 |0 ... |15777 |295 |1813 |436 |404 ... ... саласын дамытуды іске асыру кезеңінде денсаулық
сақтау кадрларын даярлау ... ... ... ... ... ... және фармацевтикалық білім ... ... ... 2007 ... ... ... бағытқа негізделген және әлемдік
озық тәжірибеге ... ... ... ... ... жаңа
бағдарламалары іске асырылуда. Мемлекеттік медициналық жоғары оқу орындары
соңғы 10 ... ... рет ... және ... ... ... жоғары оқу орындарының 85%-ы үлкен дербестік алып, ... ... ... кәсіпорындар статусына ауысты. Білім
берудің инновациялық технологияларын енгізу жұмыстары ... ... ... ... ... студенттер мен
интерндерді клиникалық даярлықтан өткізуге мән беруге мүмкіндік туғызып
отыр. Медициналық білім ... ... ... ... ... ... ... негізделген базалық медициналық білімді
институциялық аккредиттеудің ұлттық стандарттары ... ... ... ... ... кадрларының біліктілігін шетелде арттыруға,
шетелдік жетекші мамандарды Қазақстан Республикасына тарта отырып, мастер-
кластар ... көп ... ... ... ... ... кадрлармен қамтамасыз ету мәселесі
өзекті ... ... ... ... Бүгінгі таңда салада шамамен
59 мыңнан астам дәрігер еңбек етеді. Медициналық ЖОО-ларға
қабылдаудың 9,5 %-дан астам өсуі есебінен ... ... бар ... ... жыл ... ... оқу бітірушілер санының ұлғаюына
қарамастан салада, әсіресе ауылдық жерлерде кадрлардың тапшылығы ... ... ... ... ... ... ... қаламен
салыстырғанда шамамен 4 есе кем. Қазақстан ... ... ... ... ... өте ... болып сипатталады және ... 10 мың ... ... ... ... ... 19,3-ке (Қарағанды
облысы) дейін құрайды.
Саланы басқаратын білікті маркетолог мамандардың жетіспеуі бөлінген
ресурстарды тиімсіз ... және ... ... ... ... төмендеуіне әкеледі. Бүгінде елімізде емдеу
мекемелерінің ... ... ... ... де жоқ. Осы ... сақтау саласында білікті маркетингті жүзеге асыратын ... бар ... ... ... денсаулық сақтау саласындағы
өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Өйткені бұл ... ... ... ... етуі мен пайдалылыққа қол жеткізу
үшін қажет.
Медицина кадрларының тапшылығы, кәсіби даярлық ... ... ... кәсіби білім жүйесінің жоқтығы кадр ресурстарын басқару
жүйесінің ... ... Бұл ... ... ... ... ... сәйкес еместігі болып табылады, бұл денсаулық сақтау
саласындағы ғылыми ... ... ... 16 ... алғанда қызметкерлерді ынталандыру жүйесі ... ... ... ... ... ... ... істейтін қызметкерлерге
жасалынған жағдай қанағаттанарлықсыз. Оларға берілетін жалақы мөлшері жеке
меншік мекемелерде жұмыс ... ... ... ... ... ... ... отыр, сол себепті қызметкерлер ағыны жеке
меншік денсаулық сақтау секторына ағылуда. Бұл өз ... ... ... мекемелердің сапалық дәрежесін төмендетуде және кадр тапшылығына
әкелді. Денсаулық ... ... ... ... ... 2010 жылы 6251 ... ... Ал 2011 жылы – 5694, оның ішінде
4672- дәрігерлер деп мәлімдеді. ... ... ... отырған кадрлар
дефициті тікелей жалақы мөлшеріне байланысты, жоғары категориялы және 20
жылдық тәжірибесі бар емхана дәрігері ... 45 мың ... ... ... 60-70 мың ... қосымша сыйақыларды қосқанда). Жас маман
жалақысы 20 мың ... ... ... ... Екінші категориялы
медбикелердің жалақысы – 24 мың тенгені құрайды. Жеке ... ... ... 150-ден 300 мыңға дейн жалақы ұсынады. Әлеуметтік қорғау мен
еңбек Министрлігінің ақпараты бойынша 2009 жылмен салыстырғанда 2010 ... 56720 ... ... сақтау саласында экономикалық білімнің маңыздылығын толығымен
түсіне бермейді. ... ... ... ... ... ... жоқ ... басты мәселе болып табылады. Маркетингтік
бөлімше бүгінгі ... ... ірі ... ... ... ... тек қана өнім ... үрдіс аяқталмайды өндірілген
тауарды өткізу басты ... ... ... Тауарды қалай тарату, яғни
халыққа жеткізу, оған өнімнің тиімділігін түсіндіру, сатып алуға итермелеу,
қызығушылық тудырғызу осы айланың ... ... ... ... ... қиын жұмысты атқаратын - маркетингтік бөлімнің негізгі жұмысы. Сондықтан
отандық денсаулық ... ... ... ... ашылуын
қадағалау қажет. Бұл мекеменің экономикалық тиімділігін жоғарылататыны
анық.
Осы орайда Қазақстандағы фармацевтикалық нарықтың құрылымы ... ... ... ... бірі болып табылады. Бұл бизнес-
үрдістерді бейнелейді. Өндірушілер фармацевтикалық ... ... ... көздері ретінде дәрілердің алғашқы сатылуын жүзеге
асырады, суреттен көріп отырғанымыздай ... ... және шет ... де жатады. Тұтынушылар ретінде дистрибьюторлық компаниялар
болып табылады. Олар дәріханалар мен ... ... ... ... ... суреттен фармацевтикалық нарық ... ... ... шет ... ... ... отандық
өндірушілер, ауруханалар, дәріханалар, амбулаториялар.
13 сурет. Фармацевтикалық нарық құрылымы [23, 3 б.]
Қазіргі таңда фармацевтикалық салада даму тенденциясы орын алып ... ... ... ... келе жатқан сала бола отырып,
жалпы саны 72 отандық кәсіпорыннан тұрады. Олардың қатарында ірі де, ұсақ
та ... ... ... ... бар. ... бірге
Қазақстанда шығарылатын дәрілердің 90 пайыздан астамы неғұрлым ірі ... ... ... Олардың қатарында “Химфарм” АҚ, “Глобал Фарм БК”,
“Нобел АФФ” АҚ, “Ромат” фармацевтикалық компаниясы, “Нұр-Май ... ... ... кешені” тәрізді кәсіпорындар бар. ... ... ... ... циклдағы бірден-бір кәсіпорын –
“Ақтөберентген” ... да осы ... атап ... болады.
2005 жылдан 2008 жылға дейінгі кезеңде ішкі фармацевтикалық рынокта
жоғары қарқынды өсу ... Ол ел ... ... соған сәйкес
халықтың әл-ауқатының артуына ... орын ... ... ... ... ішкі ... сату ... орташа жылдық
өсімі 19 пайызды құрады.
2009 ... ... ... ... ... ... ... 84,7 миллион долларға жетті. Бұл өнеркәсіп
өндірісі көлемінің 0,13 пайызы және өңдеу өнеркәсібі өндірісі ... ... ... ... 2009 жыл ... ... әкелінген дәрі-
дәрмек құралдары импортының көлемі 816,9 миллион АҚШ доллары, ал экспорт
17,8 ... ... ... 2009 ... ... қарасты Қазақстан
Республикасында 6490 медициналық препараттар (шөптер мен баламалы ... ... 150-200 ... қоса есептегенде) тіркелді.
Қазақстанның фармацевтикалық рыногы үлкендігі жағынан ТМД елдері
бойынша Ресей мен Украина рыноктарынан ... ... ... ... “ІMS
Health” халықаралық консалтингтік компанияның мәліметтері бойынша, ТМД
елдерінің фармацевтикалық рыногындағы ... ... 2008 жылы ... ... Ал ... жан ... шаққанда фармацевтикалық өнімдерді
тұтыну Қазақстанда орта есеппен 73,33 ... ... ТМД ... ... ... орында тұрды. Бірақ кез-келген еуропалық елге қарағанда ол
әлі де ... ... ... ... ... даму ... Бұл суреттен фармацевтикалық нарықтың жылдан жылға өсіп келе
жатқанын көре аламыз. 2004 ... ... ... ... ... 3 ... өскен, бұл негізінен нарыққа жаңа қатысушылардың келуімен,
нарықтың дамуымен байланыстырылады.
14 сурет. ... ... ... [25, 15 ... фармацевтика өндірісі отандық денсаулық сақтау саласын 30
пайыз дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етеді. 2009 жылғы мәліметтер бойынша ... ... ... ... ... госпитальдық
секторда бұл көрсеткіш 45 пайызды құрады. Сонымен ... ... ... негізгі бөлігі рентабельділігі төмен дәрілерден
тұрады. Олардың рыноктың жалпы көлеміндегі ... 85 ... ... ... дәрілер рыногы болса 15 пайыздан аспай отыр. Бұл өндірісшілердің
жаңа ерекше ... ... ... мен ... өз табыстарынан қаржы
бөлуге мүмкіндік бермей келеді.
15 сурет. Ішкі нарықтағы ... ... ... ... денсаулық сақтау ұйымының ... ... ... тауарды өндірушілердің нарықтық үлесі 20 % ... ... ... ... Ал ... ... бұл
көрсеткіш не бары 8-10 % ... ... ... суретте
Қазақстандағы отандық өндірушілердің үлесі не бары 10% құрап ... ... ... ... ... ... төменділігі,
кәсіпорынның айналым кұралдарының жеткіліксіздігі, өндірістік шығындардың
үнемі өсуі отандық өнімнің, отандық ... ... ... ... ... Фармацевтика өндірісінің негізгі
проблемасы да дәл осы отандық ... ... және ... ... ... Бүгінде Қазақстанның фармацевтикалық рыногының негізгі
бөлігі импортталатын өнімдерден ... Ол ... ... ... ... ал нақты заттық көріністе 70 пайызды құрайды. Отандық дәрілік
құралдардың үлесі тиісінше 10 және 30 ... ғана ... ... ... ... ... өнеркәсіп жалпы табыстылық жағынан да
шетелдік компанияларға жол ... ... ... ... фармацевтика нарығындағы отандық компаниялар
үлесі
| ... ... ... ... «Химфарм» |46,07 ... ... ... |12,6 |
| ЖШС ... ... ... |5,97 ... ... |5,92 ... ... |5,01 ... |3,4 ... ... |2,65 ... ... |2,49 ... ФК |2,32 ... ... |2,09 ... ... үлесінде жетекші орынды АҚ «Химфарм» алады,
көшбасшы үштікті өндірістік коопеатив «ҚызылМай», ЖШС ... ... ... ... ... заттардың бірыңғай дистрибуциясының жүйесін енгізу
қазірдің өзінде дәрілік заттардың бағасын төмендетуге және өндірушілерден
тікелей ... ... ... ... ... қатар тегін медициналық
көмектің кепілдік берілген көлем шеңберінде дәрі-дәрмекпен ... ... ... ... ұзақ ... ... мүмкіндігін қамтамасыз етеді, бұл бірінші кезекте олардың
нарықтағы үлесін 2014 жылы 50%-ға дейін ... ... ... ... ... жылға дейінгі мерзіммен дәрілік заттарды жеткізуге ұзақ
мерзімді шарт жасасу жолымен отандық өндірушіден ... ... ... ... ... ... ... өндірісті дамыту, мемлекеттік
дәрі-дәрмекпен қамтуда отандық өнімдердің ... ... ... жүйе құру ... ... ... ... мемлекеттік
сатып алу үлесі жалпы дәрі нарығының 40 ... ... ... бағалауынша, ол 115 миллиард теңгені құрайды. Бұның ішіндегі
отандық дәрі-дәрмектің үлесі жалпы нарықтың 10 ... ғана ... ... ... шет ... ... ... байланысты Елбасы отандық дәрі
өнімдерін өндірушілердің жұмысын жандандыру, жаңа өндіріс орындарын ... ... ... бұл ... ... ... құрылған комиссия
мен «Самұрық-Қазынаға» тапсырылған болатын. Бүгінгі күні «Самұрық-
Қазынаның» ... ... ... ЖШС ... ... ... ... жүйесін құру мен тасымалдау, сақтау мәселесін шешуге
бағытталған шаралар қабылдауда. Сондай-ақ ... ... алу ... ... ... және ... ... дәрілер тізімі жасалған. [27]
Айналым қаржылары жетіспеушілігінің фармацевтерге ... ... ... қуатын арттыруға мүмкіндік бермегені
мәлім. Оның сыртында Қазақстанның ... ... ... ... мен ... ... импортына өте тәуелді.
Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметтері бойынша, 2008 жылы импорттық
медикаменттер рыноктың барлық құнының 90 ... ... ... ... ... ... сәл жақсырақ – ІMS Health бағалауынша, импорт 70
пайыз деңгейін құрайды.
4- кесте. Сатылым көлемі бойынша өндірушілер ондығы
|Рейтингтегі ролі ... ... ... |
| | ... % |
|9 ай |9 ай | |9 ай |9ай ... |2009ж. | |2010ж. |2009ж. |
|1 |2 ... |13,0 |10,7 |
|2 |3 ... manuf. |9,6 |9,0 |
|3 |1 |Nycomed |9,0 |10,9 |
|4 |4 ... |6,9 |5,5 |
|5 |6 ... AG |6,1 |4,5 |
|6 |7 ... |3,3 |3,2 |
| | ... Pharma GmbH | | |
|7 |5 ... |3,3 |5,0 |
|8 |12 |Teva |2,7 |1,9 |
|9 |15 |F. ... Roche |2,6 |1,5 |
| | |Ltd. | | ... |8 |Bayer ... |2,1 |2,5 ... |  |58,5 |54,9 ... ... ... 5 ... ... ... 71,4 %
келетінін көре аламыз. Негізгі дистрибьюторлар саны 173-ке жетеді. Және де
ірі ... ... ... ... ... ... атқарады.
Бұл дәрілердің таралу деңгейіне әсер етеіні анық.[28, 21 б.]
5- ... ... ... ... көтерме дистрибьюторлар
|Атауы ... ... ... мың орам |Үлесі, % |
|«Стомед» |1 |38895 |21,43 ... ... |2 |27195,4 |14,98 ... |3 |23853,2 |13,14 ... ... |4 |21379,8 |11,78 ... ... |5 |18274,8 |10,07 ... ... на ... [58] ... ... ... ... ... ... 2009 жылғы
алынған мәліметтермен негізделген, бұл дегеніміз қазіргі таңда ақпараттың
жеткіліксіздігіне әкеп соқты. Сол ... де ... 2009 ... ... көмек көрсетудің сапасы мен көлемі жағынан, сондай-ақ жалпы
денсаулық ... ... ... ... ... ... ... және баға беретін жүйені бақылап ... ... ... ... ... ... ... ету жүйесінде
сәйкес саясаттың жүргізілмеуі саладағы ақпараттың дұрыс жиналу деңгейінің
төмендеуіне, республикалық немесе ... ... ... дер
кезінде түсуінің тежелуіне, соның салдарынан ... ... ... ... ... ... мүмкіндігінің шектелуіне алып келеді.
Бұл келеңсіз жағдайлардың барлығы қабылданатын ақпараттардың тиімділігін
төмендетіп, саладағы ресурстардың ... ... әкеп ... 106 ... стратегия мен ол туралы ақпараттардың ... ... да ... ... ... ... ... халықтың
төлемқабілеттілік деңгейі маңызды роль атқарады. Төмендегі суреттен көріп
отырғанымыздай 2009 жылы 5$ до 10$ ... ... ... сатылымы
2008 жылмен салыстырғанда 2% өсті. Ал 1$ төмен ... ... ... сол ... қазіргі жағдайда олар дәріханалық сатуларда 11%
құрайды. Тұтынушылар ... ... ... ... ... ... ... Ақшалай көріністегі бөлшек сатуды бағалық сегменттеу
Заттай көріністегі бөлшек сатуды (орам ... ... ... 1$-дан аспайтын дәрілерді тұтынушылар жиі қолданатыны белгілі.
Бірақ 2008 ... ... бұл ... мөлшері 2009 жылы 2%
төмендеген. 1-5$ аралығындағы ... ... алу ... ... 28%
құрады, 2008 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш біршама ... ... ... ... 0,5 % ғана тұтынушылар қолданады. 2008 және ... үшін бұл ... ... Бұл ... тұтынушылардың қымбат
дәрілерге деген қажеттілігінің бірқалыпты деңгейде екенін көрсетеді.
17 сурет. Заттай көріністегі бөлшек сатуды бағалық сегменттеу [30, ... ... ... ... ... ... төмендегенін көре аламыз.
Әсіресе бұл Алматы облысы бойынша байқалады ... ... ... ... ... ... ... бойынша (‐19,2%; ‐27,8%) және
Жамбыл облысы бойынша (‐13%; ... ... бұл ... ... ... ... ... деп түсіну қате, ... ... ... ... ... ... ... бағаның
жоғарылауын бақылап отыруы. (таблица 1).
Ең қымбат дәрілерді Оңтүстік Қазақстан облысының тұрғындары ... әр ... ... ... 2,4$. ... ... ... бойынша ең
жоғарғы баға өсімі – +40%.
6- кесте. Облыстар бойынша дәрілердің орташа құны [31, 19 б.]
|Облыстар |2009, 1 |2008, 1 ... ... % |
| ... ... | ... ... |2,4 |1,7 |35,3 ... | | | ... ... |2,1 |2,1 |2,1 ... ... |2,1 |1,8 |18,8 ... ... |2,0 |1,6 |24,7 ... ... |1,3 |40,0 ... | | | ... ... |1,7 |1,4 |19,4 ... ... |1,5 |1,6 |-5,3 ... облысы |1,5 |1,3 |12,4 ... ... |1,4 |1,7 |-19,2 ... ... |1,4 |1,4 |1,5 ... ... |1,4 |1,2 |20,7 ... Қазақстан |1,4 |1,4 |-1,5 ... | | | ... ... |1,3 |1,4 |-3,6 ... Қазақстан |1,3 |1,4 |-7,6 ... | | | ... ... |1,0 |1,2 |-13,0 ... ... |1,0 |1,3 |-20,3 ... қызметтерге қол жеткізудің әркелкілігі мен ... ... ... ... Мәселен, Қазақстан халқының 40%-
дан астамын ауыл ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымы мегаполистерге, атап айтқанда
Астана және Алматы қалаларына ... Бұл ... ... ... ... және ... технологиялық медициналық
қызметтерге қолжетімділігін айтарлықтай ... ... ... ... бөлу де байқалады. Мәселен, 2009 жылы ТМККК-ге арналған
шығыстарды жұмсау бір тұрғынға шаққанда 12 964 теңгеден 21 289 ... ... ... ... оның ... ең маңызыд бағыты ретіндегі
фармацевтика саласының іс-әрекеттерімен, сапасымен халықтың қанағаттанбау
деңгейі 56% ... ... бұл ... халықтың жартысынан көбінің денсаулық
сақтау саласының қызметіне ... ... ... Тек 15% ... ... Бұл ең ... денсаулық сақтау саласындағы
қызмет сапасы мәселесі мен өсімқорлық себептерініен.
7- кесте. Денсаулық сақтау қызметтерімен халықтың келіспеушілігі
|Салалар ... ... % ... ... % ... ... саласы |15 |56 ... | | ... ... ... |21 ... ... |5 |17 ... саласы |6 |14 ... беру ... |21 |27 ... ... |22 |23 ... 12 ... нарықта тарату жүйесінің басты құралы ... ... кең өріс ... ... жүйесі арқылы
фармацевтикалық тауарларды ... ... ... ... ... ... 57% құрайды.
Дәріханалық желілер саны 2008 жылмен салыстырғанда 4% ... ... 387 жүйе ... ... 2009 жылы 373 жүйе ... етуде).
18 сурет. Дәріханалық мекемелердің жүйелілік сипатында көрініс табуы
Дәріханалық желілері ішінде Эмити ... ... ... ... Эмити
Ритэйл өз дәріханалар желісін біршама ... ... ... Петропавлдағы дәріханалардың біршамасы жабылды. Стомед ЖШС
құрамындағы «Цветная» деп аталатын дәріханалар ... өз ... ... аудандарда (Қарағанды, Көкшетау) өз дәріханаларын ашты.
Логос ЖШС, Альфамед, Актюбфарм орталығы рейтингте 8, 9 және 10 ... және тек бір ғана ... өз ... ... бұл тек ... ғана. (8-кесте).
8- кесте. Қазақстадағы дәріханалар желісінің ондығы
|Рейтинг 2010 |Рейтинг |Дәріханалық жүйе |2010 жыл, |2009 жыл, ... ... |2009 жыл ... ... |дәріханалар |
| |бойынша | ... ... |
|1 |1 ... ... |78 |106 |
|2 |2 ... |34 |45 |
| | |(MS Help ... | | |
|3 |5 ... ЖШС |32 |25 |
| | ... ... | | |
|4 |7 ... ... |21 |
|5 |3 ... ЖШС |27 |35 |
|6 |6 ... ... |25 |24 |
| | ... | | |
|7 |4 ... фарм ЖШС |22 |30 |
|8 |8 ... ЖШС |20 |18 |
|9 |11 ... |19 |14 ... |10 ... ЖШС ( |18 |18 |
| | ... ... | | |
| | ... |303 |336 ... ... ... ... ... әсер ететіні
анық. Расположение аптечного ... ... ... роль для ... Сондықтан дәріханалдың үштен бір бөлігі медициналық
мекемелер ішінде немес маңайында орналасады, ал ... үш ... ... орын ... (19 ... ... Дәріханалық мекемелердің орналасуы
Дәріханалардың орналасуы олардың бәсекелестік деңгейіне де әсер етеді.
Төмендегі суреттен 28% дәріханаларда ғана 500 м аймақта ... ... көре ... Тек 5 ... ғана ... саны 5-тен көп. ... бір ... жақын орналасуымен байланысты. (20 сурет).
Бәсекелестік деңгейінде еркешелену үшін ... ... ... ... тек ... ғана ... сонымен қоса сөрелерде
дәстүрлі дәрілермен қатар косметика, ... ... ... ... да ... ... 500 м радиусыдағы бәсекелес-дәріханалар саны. [33, 16 б.]
Кестеден ... ең көп ... ... ... көре
аламыз. Бұл ... ... ... және ... ... түсіндіріледі. Дәріханалардың саны ... ... ... қажет. Шамалы ауытқудың өзі қаладағы дәріханалар желісіне
әсер ететін басқа да ... бар ... ... ... ... халықтың табысын жатқызуға болады. Қазақстан ... ... ... толығымен халықты қамтыған. Солтүстік аймақта
халықтың санынан дәріханалардың ... ... ... ... екенін
көре аламыз. Ал оңтүстік, орталық. батыс, шығыс аймақтарда жағдай ... ... саны мен ... ... арасындағы ауытқу айтарлықтай
үлкен емес.
21 сурет. Дәріханалар санының халықтың санымен байланысы. [34, 25 ... ... ... өте маңызды және жауапты іс-шара деп
қарастырсақ болады. Себебі, жалпы жарнама – ... ... ... ... ... дегеніміз ерекше тауар, себебі оларды қажет
мөлшерінен көп ... сата ... ... қатар дұрыс
ақпараттандырылмаған жарнама дәрінің тиімділігін әсірелеп немесе ол ... ... ... ... екендігін ұмытпаған жөн. ... яғни ... ... ... ... ... қымбат дәрілерді жазып беруді сұрайды, олар шын мәніндегі
тиімділігіне көздері жетпейді. Егер ... ... ... ... шағымданады және дәрігердің өз ісінің маманы екендігіне күмән
келтіре ... ... ... өз ... ... ... ... Бұл адамдарда дәрілік өмір стилін қалыптастырады. Сол себепті
дәрілерді қатаң түрде ... ... ... ... ... ... ... ауру түрлерінің еміне альтернативті ем ретінде жарнамалауға
қатаң ереже бекіту қажет. Жарнамада дәрігер немесе ... ... ... дәрілерді ешқандай зияны жоқ деп жаранамалауға тиым ... ... ... ... ... «Фармация
Казахстана», «Казахстанский фармацевтический вестник» газеттеріндегі дәрі-
дәрмектің жарнамалық үлесі жылдан жылға өсуде екенін көре аламыз. Басқа ... ... ... ... ... кеңейту
көзделетіндіктен? Оның үлесі біршама жоғары, бұл халықтың дәрілер туралы
білім деңгейін ... ... ... ... ... ... берілген рұқсат
көлемі бойынша жарнама үлесі
22-ші суретте дәрілерді жарнамалауда басылымдар үлесінің жылдан ... ... ... Оның ... ... ... үлесі жөнінен
екінші орынды алады. Бірінші орында алыс шет ел өндірушілерінің жарнамалары
орналасқан. Басылымдардағы жарнама теледидар және ... ... көп. ... жарнама бойынша көшбасшылықты алыс шет ел
өндірушілері алады. ... ... 91,4 % ... ... ... ... ... ең аз үлесті қамтиды, тек 8,9 %. Бұл ... ... да алыс шет ел ... ... ... табылады.
9- кесте. Өндірушілер мен жарнама түрі бойынша дәрілерді жарнамалауға
берілген рұқсаттар
|Жарнама түрі |Жылдар |
| |2006 |2007 |2008 |2009 |
| |% |% |% |% ... |63,3 |73,2 |67,1 |67,5 ... |3,2 |15,7 |9,2 |12 ... шет ел |5,4 |0,9 |4,3 |4,8 ... шет ел |91,4 |83,5 |86,5 |83,1 ... |34,7 |21,7 |23,8 |23,6 ... |- |8,8 |6 |8,6 ... шет ел |- |2,9 |- |- ... шет ел |100 |88,2 |94 |91,4 ... ... |2,0 |5,1 |9 |8,9 ... |- |12,5 |5,3 |9,1 ... шетел |100 |87,5 |94,7 |90,9 ... ... ... ... ... басқару нарықтық
экономика жағдайында емдеу қызметін бәсекелестік жағдайда ... ... ... ... ... ... жылжытудың
агрессивті маркетингтік технологиялар қолданылады. Халықаралық зерттеулерге
сүйенсек, дәрігерлер дәрілер туралы ақпараттың көбісін сол ... ... ... өкілдерінен ғана біле алады. ... ... ... дәрігерлер семинарлар мен конференциялар, және де
маманданған шығарылымдардан біле алады.
10- кесте. Дәрігерлер арасында ақпарат ... ... ... көзі ... |
| ... |
|Семинарлар мен конференциялар |92 % ... ... |86 % ... ... және |59 % ... ... | ... ... мен ... % ... ... қағаздар |14 % ... тағы ... |8 % ... ... бір ... тағайындау, пациентке жазып беруі
үшін келесі факторлар әсер етеді екен: 86% алдыңғы қолдану тәжірибесіне,
58% белгілі әдебиеттердегі ... және тек қана 5% ... ... ... . ... ... үшін дәрігерлерге әсер ететін факторлар[35, 32
б.]
Ал облыстар ... ... ... және ... ... ... негізгі мәселелеріне: ауруханалардағы
дәрілердің жоқ болуы (10-60%), ... ... ... (60-
80%), себебі қазіргі таңда дәрігер жақсы қабылдап, бар ... ... үшін ... ала ... ... құпия жағдай емес.
Қызметкерлердің дөрекілік көрсету ... ... ... бұл ... және ... қызметкерлермен тиімді іс-әрекет жүргізе
алмауы салдары мен маркетингтік басқарудың жоқ ... ... ... деп ... ... ... ... 80% жуық
маркетингтік бөлімнің жоқ екендігі мәлім. Бұл өз кезегінде маркетингтік
шаралардың отандық компаниялар үшін ... ... ... мен оған
бөлінетін қаражаттың жеткіліксіздігі деңгейінен туындап отыр. ... ... ... ... өзінде бөлімнің міндеттері дұрыс бекітілмеген
және ол бөлім қызметкерлері барлық ... ... ... беретіндіктен маркетингтік міндеттер мен мақсаттар ... да бар. Яғни ... ... ... ... салдарлары болып табылады.
24 сурет. Тұтынушылардың қанағаттанбаған мәселелері
25-ші суретте бейнеленген тұтынушылардың сол ... ... ... ... басты әсер ететінін көре аламыз 48,2 %,
дәрінің бағасы да басты ... ... ... ... қарап тұтынушы
сол дәрі түрін таңдайтыны ... бұл ... 42,9 % ... ... ... нұсқауынан алынған ақпарат, дәріханадағы провизордың кеңесі,
дәріханалардағы ... ... ... формасының ыңғайлылығы да
тұтынушы іс-әрекетіне әсер етеді.
25 сурет. Тұтынушыға сатып ... әсер ... ... ... ... денсаулық сақтау саласының шапшаң дамып келе
жатқан бағыты. Отандық компанияларда экономикалық тұрғыдан маркетингтің
дамуы біршама артта ... бұл ... ... саласындағы ұйымдарда
маркетингтің маңыздылығын толығымен түсінбеуі нәтижесінде болып ... ... ... ... ... ... маркетингтік
іс-шаралардың кешенді түрде жүзеге асырылмауы, соның ... ... ... және ақпараттарға қолжетімділіктің қиындығы
маркетингтің дұрыс ұйымдастырылмау салдары немесе оның жоқтығының нәтижесі.
Маркетингтік ... ... ... ... ... ... ... арттыратыны анық. Әрине ... ... ... ... ... ... мекемелерінің көбеюіне байланысты
маркетингтік шараларды белсеңді түрде жүргізген жөн. [36, 6 б.]
2.2 ... ... ... маркетингтік әрекетті талдау және
оның негізгі ерекшеліктері
"Күн ... ... ... ... ... ... ... денсаулығыңыз
үшін жұмыс істейді"- дейді Президент әрі ... ... ... авентис» – дүние ... ... ... ... мен BRIC-M (Бразилия, Ресей, Үндістан, Қытай, Мексика)
мемлекеттердің ... ... ... орынға ие. Компания
қазіргі заманғы денсаулық сақтау саласының талаптарына сай ... ... ... мен ... ... ... ... жүрек-қантамыр, онкологиялық, тромбоз, ішкі ауруларды
және қант диабетін емдеуге арналған дәрілер құрайды. Санофи-авентис ... ... және ... ... шығаруда озық
технологияларды жан-жақты қолданады. Компанияның дүние жүзі ... ... ... бар. 2009 жылдың 11 наурызынан бастап «Зентива» «Санофи
авентис» компаниясымен қосылу туралы шартқа ... ... ... ... мен ... ... шығарады. «Санофи авентис»
фармацевтикалық компаниясының логотипі бейнеленген және «Ең ... атты ... ... ... ... ...... лидерлікті ұстап ... ... ... ... ... арасында
үлкендігі жөнінен үшінші орында, ал Еуропа ... ... ... ... ... және Aventis ... бірігуінен
2004 жылыдың 20 тамызында құрылды. Компания жүзден аса мемлекеттерде жұмыс
істейді. Штаб пәтері ... ... ... өз қызметін жеті
терапиялық бағыттарда жүргізеді: ... ... ... ... ... ... ... қантты диабет, ішкі
аурулар. 2007 жылы Sanofi ... сату ... — €28 ... оның ішіде
€25,3 млрд фармацевтикалық бизнеске, ал €2,8 млрд вакциналарға жұмсалды.
2009 ... 30 ... ... ... ... ... 9,60 %
акция Total, 8,99 % L’Oreal, 1,37 % ... ... 0,76 ... ... 79,28 % ... айналымда. L’Oreal және Total Sanofi-
Synthelabo-ның ең үлкен акционерлері болған. Бірақ қазіргі жағдайда жаңа
компанияның ... беру ... мен 38,72 % ... осы екі ... Sanofi және Aventis-тің бірігуіне дейін Sanofi-Synthelabo-ның
19,52 % үлесін L’Oreal, ал Total — 24,35 % ... ... ... ... ... таза табысы 2010 жылы 13%
өсті, бұл сату көлемін 5,7 % өсіруден туған ... еді. ... 1,61 ... ... (1,23 евро акцияға), алдынғы жылы 1,42 ... евро ... евро ... Таза ... 2,47 ... ... ... 2009 жылмен
салыстырғанда 8,9 % жоғары. Таза ... ... ... 7,82 ... ... ... ... басты қызметі барынша көп аурулардың өмірін құтқару
және емдеп шығару. Ол үшін ... жаңа ... ... және
қауіпсіз түрде зерттеу қажет. Корпорацияның ... ... ... танып түсінуден бастап оған қарсы дәрінің түрін шығару мен жылжытуды
қоса ... ... ... ... ... ... уақыты
орташа алғанда 15 жылды талап етеді. Туындап отырған ... ... ... жүргізу үшін жоғары дәрежедегі ғылыми және өндірістік
технологиялардың қажеттігі, бұл көп ... ... ... ... 2006 ... авентис» ғылыми-зерттеу жұмыстарына шамамен 4,4 миллиарда евро
жұмсады.
«Санофи ... ... ... өндіріп шығарады және оларды
жылжытуды жүзеге асырады. ... ... ... ... париждік және
нью-йорктік биржаларда тіркелген. Компанияның даму стратегиясында келесідей
факторлар маңызды орын алады:
• Көшбасшылық, №1 Еуропада.
• Жаһандылық – 100 ... ... 100 ... Инновациялық қызметке 4 млрд. евро жылына жұмсайды. Әсіресе терапиялық
мәселелемен байланысты қызметті инвестициялайды.
• Қызмет көрсету аймағының ... – 7 ... ... ... ... авентис» компаниясы маркетингтік зерттеулерге барынша көп
қаражат ... ... ... «Бриф» зерттеу агенттігі
көмегімен жүргізеді. Мысалы, 2010 жылдың ... ... ... ... жарнамалық ролигін қазақстандық нарықтың тұтынушыларына
бейімдеу мақсатында «Бриф» агенттігіне ... ... ... ... ... топ ... ... Нәтижесінде қазақстандық
тұтынушылардың талғамдары зерттелді. Соның нәтижесінде ресейлік ... ... ... ... агенттігіне берді. Бұл компанияның
жұмысында көптеген басқа да отандық ... ... ... ... ... авентис» компаниясындағы маркетингтік зерттеулердің ерекшелігі
негізінен алғанда маркетингтік ... ... ... ... ... ... емес, дәрігерлерге бағытталған. Себебі дәрігер ғана
дәрінің қай ... ... ... ... ... ... уақытта
қолдану керектігін айта алады. Сол себеті де ... ... ... ... ... ... басын қосып, оларды тұтынушы ретінде
қарастырады. Маркетинг ... ... ... ... Бұл ... ... бойынша жіберілетін дәрілер нарығындағы ... ... ... ... ... ... қызмет
барысында маркетингтік басқаруды фармацевтикалық ... ... ... ... ... Сол себепті қазіргі таңда
«Санофи авентис» компаниясында маркетингтік ... ... тән ... бөлімшелерге бөлінеді.
Продокт менеджерлердің орнында дәрігерлік және ... ... бар ... ... мол ... отырады. отырады.
Продокт менеджерлердің маркетинг жағынан арнайы ... ... ... ... ... жалпы маркетингтік стратегияны
жоспарлауды продокт менеджерлер ... ... олар ... ... тек
қана дәрігерлер ғана болған, компания өз есебінен қызметкерлерді шетелге
маркетинг мамандығын оқып, шетелдің ... ... ... ... Негізінен фармацевтика саласында дәрігерлік білімнің ... ... ... Сол ... ... ... маркетологтарды
денсаулық сақтау саласындағы маркетингке де ... жөн. ... ... ... ... мен бизнес-тренингтерді, кездесулерді өткізу
мен ұйымдастыру;
• Дәрілердің нарықтағы ролін анализдеу;
• Коммуникациялық кешенді ұйымдастыру;
• PR, жарнамалық агенттіктер, жабдықтаушылармен ... ... ... ... ... ... үшін акциялар жасау және
оны өткізу;
• Промо-акцияларды жүргізетін қызметкерлерді іздеу;
• Негізгі тұтынушы ... ... ... ... көрмелер, сонымен қоса брейк ланчтар өткізу;
• Брэнд пен компания имиджін ... ... ... шараларын
үйлестіру;
• Маркетингтік бюджетті бақылау;
• Маркетологтарға маркетингтік стратегияларды таңдауда көмектесу т.б.
26 сурет. «Санофи ... ... ... маркетингтік
бөлімінің құрылымы
Жалпы «Санофи авентис» фармацевтикалық ... ... ... ... ... ... фармацевтикалық нарықтың
жоғарыда көрсетілген ерекшеліктеріне байланысты жүргізеді. Сол себепті
қазіргі таңда «Санофи ... ... ... ... өзіне тән ерекшеліктері бар бөлімшелерге бөлінеді. Фармацевтикалық
маркетинг тауарлар маркетингі мен фармацевтикалық ... ... Өз ... ... ... ... дайындық дәрежесіне
қарай жаңа тауарлар маркетингі мен нарықта бар тауарлар маркетингі ... ... ... ... ... стратегия, маркетингтік
зерттеулерге жұмсалған шығындар және ... ... алып шығу ... ... түрімен жұмыс істеп жатқанымызға тәуелді. Егер тауар ретінде
дәрі болатын болса, онда ... ... ... ... ... жасалғандығына байланысты, яғни шынайы немесе түпнұсқа
(қайталанушы немесе ... дәл ... деп те ... болады). Осыдан
26-шы суретте көрсетілген шынайы ... ... ... деп ... ... ағылшын сөзінен шыққан) атауға болады.
Дәрігер нұсқауы бойынша және ... ... ... ... ... ... әр түрге бөлінеді: дәрігер нұсқауымен
берілетін ... ... және ... ... бөлімшелерінің басшыларын «N-1» деп атайды, және
олардың ... ... ... ... қамтиды. Ал олардың қол
астындағы маркетолог қызметін ... ... ... ... ... жалақы алады. Бұл отандық денсаулық сақтау саласындағы
мекемелердегі қызметкерлердің ... ... 7-8 есе ... ... суретте көрсетілген 2009 жылғы мәліметтер бойынша ... ... ... ... ... 45426 ... ... Сонымен қатар Қазқастандағы денсаулық сақтаудағы жалақы
мөлшерінің өзгерісін көре аласыз:
27 сурет. ... ... ... орташа жалақы динамикасы [39]
«Санофи авентис» Қазақстанмен келісімге отыру ... ... ... жол ... ... ... ... жүйесіне
халықаралық фармацевтикалық принциптерді енгізуге ат салысуда. «Санофи
авентис» компаниясы маркетингтік ... және ... да ... ... ... ... әдісін пайдаланады. Қызметкерлерді басқаруда
Деминг принциптері ... ету ... ... ... ... ... принципімен қатар (жоғарыда теория бөлімінде жазылған) қызметкерлерге
байланысты ынталандыру жүйелері ... ... ... ... ... ... ... ұсынады, бұл қызметкерлерді
ынталандырудың бір әдісі ... ... ... Бұл ... ... сақтандыруындағы жеке көлік, ай сайын жанармайды
тегін алуға арналған талон, жеке ұялы телефон, оған ай ... ... ... ... ... қоса жыл ... «он ... жалақы» төлейді
және қызметкер ауырып қалған жағдайда ... ... ... ... өз ... ... және ... ауруханаларға жібереді. Жұмыс
істейтін орындары өте ... әр ... ... ... өз ... алып жүруге болатын ноутбуктері бар. Мекеме ішінде арнайы демалыс
бөлмесі мен ас үй бар. Ас үйде әр ... ... сай шай мен ... көп ... ... Ал ... ... қызметкерлері
шығармашылық жағынан еркін болғандықтан оларға жұмысқа келу және ... ... ... Жыл ... ... күнді, мысалы, жаңа
жылды тойлау үшін ... шет елге ... ... 2010 ... ... он күнге Дубайға барып, демалып келді. Жыл ... ... ... тәжірибелерді оқуға жіберіледі. Лидер танылған
қызметкерлер үшін ақшалай түрде ... ... ... ... мақсатында қызметкерлердің туған күнін ұйымдастырып, басшылармен
біріге отырып ... ... үшін ... ... ... ... сол ... қызметкерлерге өте жақсы жағдай жасайды.
«Санофи авентис» ... ... ... ... атты арнайы кітап шығарылған. Негізгі құндылықтар ... ... ... тиімділік, бір-біріне деген
жауапкершілік, ұжымшылдық, тиімділік, ... ... ... ... ... мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге
ат салысуда және әлеуметтік ... пен жеке ... ... құрмет.
[40]
«Санофи авентис» Қазақстан нарығында біршама жетістіктерге жетіп,
көшбасшылардың ... ... ... ... ... ... ... медицинаның әр түрлі салаларында ll, lll және ... ... ... жүргізілуде. Сонымен қоса алдағы
уақытта Астана қаласында өз филиалын ашу ... ... ... Бұл компанияның кеңеюіне және жаңа нарықтарды игеруіне жол ашады.
“Санофи авентис ... ... 2009 жылы үш ... ... I орын ... ең үздік компаниясы. Шетелдік ең үздік компаниясы –
фармацевтикалық тауардың өндірушісі”
- I орын ... ең ... ... ... ... ... препарат “Плавикс”
- II орын “ Жылдың ең ... ... ... ... ... ... “Эссенциале Форте”.
Бірақ компанияның тауарлық ассортиментінде төлемқабілеттілігі орташа
тұтынушыларға арналған дәрілердің түрлері ... қасы ... ... ... ... 7000 ... құрайды. Мұндай бағадағы ... ... ... келе ... ... ... ... кәсіпорынның ажырамас бөлігі.
Бәсекелі нарықта тек қана өнім ... цикл ... ... өткізу басты мәселені құрайды. Тауарды қалай тарату, яғни халыққа
жеткізу, тұтынушыға өнімнің тиімділігін түсіндіру, сатып алуға ... ... ... ... ... ... бәрін қолдану,
тауарды өткізудегі қызметтерді жүзеге асыру - маркетингтік бөлімінің
негізгі ... ... ... ... шараларды бәсекелестік нарықта икемді пайдалану үшін
тұтынушылардың мұқтажын, талғамын түсіну ... осы ... ... ... ... ... ... негізінде алынған
нақты ақпаратқа сүйеніп көздеген мақсатқа жеткізетін әрекеттер белгіленеді.
Маркетингтік қызметі функционалдық-регионалдық қағида мен ... ... ... құрылып, оның құрамына белгілі маркетингтік
қызметтерді атқаратын және ҚР-сы региондарында маркетинг және өткізу ... ... ... тұрады. Әрбір бөлімше қызметінің өзіндік
міндеттері бар.
Бүкіл Қазақстан бойынша ... ... қол ... сауда
өкілдері қызмет етеді. Оларды Алматыдағы ... ... ... ... ... тізімін бас офиске жіберіп отырады. Және де ... ... дәрі ... ... ... ... бөлу арқылы) маркетингтік
шараларды жүргізеді.
Алдағы кезеңде лаборатория салу ... ... ... ... ... де ... ... Себебі дәрілерді тікелей
Париждегі бас орталықтан әкеледі. Бұл негізінен көп шығын шығаруға мәжбүр
етеді. ... ... ... ... ... сай ... технологиямен жарақтандырылған арнайы
лабораториялық орталық жоқ. Оның ... ... ... ... ... ... ... әр түпкіріндегі сауда агенттеріне дәрілерді
жеткізу әдстерін де қарастырады және оны жоспарлап, жүзеге асырады:
• Сауда ... ... ... ... ... ... яғни
дәрілерді тарату және оны бақылау;
• Тұтынушылармен (дәрігерлермен) және түпкі ... ... ... ... ... ... қарай тезірек және тиімді жылжытуды
ынталандыру саясатын ... және ... ... ... ... жеткізілуін бақылау, сауда өкілдерінің
жұмысын қадағалау.
• Тауарларды таратумен пайда болған логистикалық шығындарды ... ... ... және тиімді жол бағыттарын табу.
Маркетинг және ... ... ... ... құрылымында
коммуникациялық бөлім қызмет ... Бұл ... ... ... ... және ... кері байланыс орнатудың
әдісі болып табылады. Олардың негізгі ... ... ... ... ... ... компанияның жеке сайт
беттерінде сұрақтарға жауап жазу.
• Тұтынушылардың ... ... ... ... ... Тұтынушылардың ұсыныстарын, қалауларын мұқият тыңдап, сол алынған
мәліметтерді сәйкесінше ... ... ... өз бөлімшесінде
зерттеу арқылы жұмыстарын жетілдіру ... ... ... кері ... орнату;
Төменде көрсетілген суреттен компанияның ұйымдастырушылық-құқықтық
құрылымы бейнеленген. Компания ... ... ... ... ... ... авентис» фармацевтикалық компаниясының ұйымдық
құрылымы өзара байланысқан 8 бөлімнен тұрады: коммуникация, логистика,
бақылау, ... ... ... ... маркетинг пен қаржы және
бухгалтерлік есептілік бөлімдері жұмыс жасайды.
28 сурет. «Санофи авентис» компаниясының құрылымы
Өткізуді ұйымдастыруда екі мүмкіндік бар: жеке сату және ... ... Бұл ... ... фармацевтикалық компания өткізу
саясатының екі түрін де ... ... ... ұйымдастыру мен
жоспарлауды маркетинг бөлімі атқарады. Кез-келген тауардың нарықтағы
табыстылығы негізі ... ... ... яғни ... ... ... баға, марка танымдылығы және ... да ... ... ... қызметінде өнімнің бәсеке қабілеттілігін
басқару, жоғары ... өнім ... және ... ... өткізу қызметі
басқару қызметінің барлық жүйелеріне әсер ету арқылы жүзеге асырылады.
«Санофи ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар сапа және марка әлеуеті
нәтижесіндегі ... ... ... ... ... қызметінде
стандарттау және сертификаттау, сауда белгісін сапа және бәсекелестікті
иелену саласында ҚР-ның ... ... ... ... ... ... шектеулер нәтижесінде компания белгілі бір кедергілерге
тап болады. Мысалы, жарнамалауға байланысты шектеулер, ... ... ... болатын дәрілер тізімінің белгілі бір мөлшері мен
түрлерінің қатаң түрде заңмен бекітілуі.
Қазіргі таңда еліміздегі фармацевтикалық ... ... ... ... басымдылыққа ие болып отыр, сонымен қатар бұл жағдай
фармацевтика нарығындағы ... ... ... ... анық. Қазіргі таңда бәсекелестік жағдайдың ... ... ... ... ... ... да компаниялар арасында
дәрежесі келесі 11-ші кестеде көрсетілген [37]:
11- кесте. «Санофи авентис» фармацевтикалық компаниясының нарықтық
үлесі
|Компания атауы ... ... ... |41 % ... |24 % ... |15 % ... |12 % ... |8% |
3. ... ... ... ... ... мен ... ҚР-дағы фармацевтика саласындағы маркетингті дамыту болашағы
Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласының ... ... ... жасалынған талдау нәтижесінде төмендегідей SWOT-
талддау жасалынды. Бқл ... ... ... ... мен кемшіліктері анықталды.
12- кесте. ҚР-дың фармацевтикалық саласына SWOT-талддау
|Күшті жақтары ... |
|- ... ... ... |- Шет ел компанияларының ... ... ... ... ... ... |
|- Фармацевтикалық нарықтың жылдан |жүйесінде қолдана алу; ... ... ... ... |- ... кәсіпкерліктердің |
|- Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау |байланысқан жүйесін қалыптастыру; |
|жүйесінің іске ... |- ... ... жас сала |
|- ... ... ... ... даму мүмкіндігінің |
|орталығы құрылды; ... |
|- ... ... ... |- ... ... тұрақтануы; |
|бірыңғай жүйесі енгізілді; | |
| | ... ... ... |
|- ... ... ... ... |- Кадрладың жетіспеушілігі, ... ... ... ... «қартаю» үрдісі; |
|- Фармацевтика саласындағы |- ... ... ... арналған статистикалық|компаниялардың нарықтағы үлесінің |
|ақпараттардың жеткіліксіздігі; |өте аз болуы; |
|- ... ... ... |- Отандық фармацевтикалық ... ... ... ... бөлімнің |
|төмендігі; |жоқ ... |
|- ... мен ... ғана |- ... ... саласына |
|дәріханалар желісі шоғырланған, ал |инвестициялау ... өте аз; ... ... аз; | ... сақтау саласының ролі – қазіргі заманғы индустриялық ... ... ... ... және ұлттың денсаулығының өзекті мәселелері
тек қана медициналық ... ... ... шешілмейді. Мемлекеттік
қаражаттар халықтың денсаулығына әсер ететін негізгі факторларды, яғни өмір
сүру ... мен ... ... ... отырып, бөлінуі керек екені баршаға
мәлім. Халықтың денсаулығын сақтау тек қана емдеу ... ғана ... ... ... ... ... ... мемлекеттерде
профилактикалық шараларды жүргізуде қоғамдық ұйымдардың ролі де өте ... ... ... толығымен еркін нарық болмайды: ол ... ... ... ... яғни жеке ... ... не ... болады. Көптеген мемлекеттер құруға ... ... ... ... жаңа ... ... тең ... және әлеуметтік
тиімділік қағидаттарының негізінде жұмыс істейтін денсаулық сақтаудың
қоғамдық ... ... мен ... ... және ішкі ... ... негізінде жұмыс істейтін
жеке меншік денсаулық сақтау ... ... ... ... ... қаржыландырудың элементтерін күшейте отырып, қаржыландырудың
қосымша көздері мен бәсекелестікті дамытуды мақсат етеді.
Жалпы нарық жағдайында отандық денсаулық ... ... ... ... ... үшін сол ... ... ортаны дамыту
қажет. Денсаулық сақтау саласында бәсекелік ... ... ең ... – ол саладағы мемлекеттік және жеке ... ... ... ... Отандық денсаулық сақтау саласының ... ... ... ... бірі – ... медициналық қызметтердің сапалық көрсеткіштері болып табылады.
Осы ... ... ... ... білікті маркетингті жүзеге
асыратын арнайы білімі бар ... ... ... денсаулық
сақтау саласындағы өзекті мәселелердің бірі болып ... ... ... ... ... ... қызмет етуі мен пайдалылыққа
қол жеткізу үшін қажет.
Медициналық көмек көрсетудің ... мен ... ... сондай-ақ
жалпы денсаулық сақтаудың көрсеткіштері ... ... ... ... бақылайтын және баға беретін жүйені бақылап отыратын
маркетингтік ассоциация ашу. Негізгі міндеттері:
- Медициналық көмектің сапасын бағалау мен ... ... ... сай ... ... арналған методологиялық негіздерді
енгізу, пациенттердің пікірлерін талдау;
- Денсаулық сақтау мекемелерінің қызметін бақылау және баға ... ... ... ... субъектілерге қолжетімді болатындай;
- Денсаулық сақтау саласын ақпараттық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... жүргізу және ол ақпараттың
ашықтығын қамтамасыз ... ... ... ақпарат орталығын құруды жүзеге асыру;
- Фармакоэкономикалық зерттеулер жүргізу механизмін енгізу және ... ... ... мен ... сақтау ұйымдарының жағымды
кәсіби имиджін жасау және ... ... ... ... халықаралық талаптарға сәйкес орта медициналық персоналдың
рөлі мен әлеуетін күшейту, ... ... ... ... ... ... ... тиімділігін бағалау жүйесін құру ... ... үшін ... ... ... әдіснамалық
тәсілдердің негізінде денсаулық сақтау жүйесінің қазіргі заманғы ... және ... ... Яғни ... ... рейтингісін анықтау арқылы тұтынушыларға бағыт бағдар
беру.
Негізгі ... ... ... фармацевтикалық компанияларға
маркетингтік басқару тұрғысынан кеңес беру және ... ... ... ... арнайы маркетингтік біліктілігін арттыру курстарына жіберіп
отыру. Яғни маркетингтік ... ... ... медициналық мекемелерге
маркетингтік шараларды жүргізуге әр түрлі конференциялар, көрмелер, ... ... ... ... ... ... семинарларды
өткізу арқылы маркетинтік шараларды қолдануға көндіруге болар еді. Яғни
медициналық мекемелердің ... ... ... ... жетік
түсіндіре алар еді. Маркетингтік басқаруды ... ... ... бөлігіне айналдыру қажет. Отандық медициналық
мекемелерді маркетингтік шаралардың ... ... ... ... ... мекемелерде аз кездесуі, ... ... тек ... ... ғана ... ... техничкалар, санитарлық
мамандар қосымша жұмыс күші болып ... Яғни бұл ... ... ... ... мекемелерде жоқтың қасы деген сөз.
Сондықтан да біріншіден, денсаулық сақтау саласында маркетингті дамытамыз
десек, ... ... ... ... ... ең ... қызметкерлерінің, және маркетингтік бөлімнің жеке дара қызмет
етуін қадағалауымыз керек. Себебі қазіргі нарық талабына сай ... тез ... оған ... ... бейімдеу маркетолог
маманның қолында ... ... ... ... ... ... қызметті ұсыну мекемелерінің көбеюіне байланысты маркетингтік
шараларды белсеңді түрде жүргізген жөн. Және ... ... ... ... ... ... ... маркетингтік тұрғыдан
дамуына өз үлесін қосар еді. Маркетингтік коммуникацияның денсаулық ... алар орны ... ... ... ... ... ... сату медициналық нарықтың ерекшелігіне байланысты өзгеше болып келеді.
Маркетинг ... ... ... жүйесіне, оның ішінде әсіресе
фармацевтикалық копаниялар жүйесіне CRM жүйесін енгізген жөн. CRM ... ... – Oracle Sіebel ... өнімі болып
табылады. Ол тұтынушылармен қарым-қатынасты басқарудың жүйесі. Бұл шешімді
қолданысқа енгізу ... ... ... ... жүйе ретінде құруға
мүмкіндік береді. Ал ол өз ... ... ... ... ... ... ... алуды басқару), бэк-офистік
(сараптау, тапсырыстар мен қызметкерлерді басқару), тұтынушының кез келген
ІТ-жүйесімен бірігуді автоматтандырады.
CRM-ді қолданысқа енгізу ... екі ... ... шешу ... ... көзделеді. Оның алғашқысы компания тұтынушылары қатарын
көбейту және оларды ұстап тұру мақсатымен оларға қызмет көрсету ... Ал ... ... компания ұсынатын қызмет түрлерін әр тұтынушы
өзі күткендей, олар ... ... ... шыға алатындай, әрбірімен
жеке жұмыс жасау мүмкіндігімен қамтамасыз ету болып табылады. CRM мақсаты –
әр тұтынушымен ... ... ... ... Бұл ... тұтынушы тарихын
қалыптастыру мүмкіндігі пайда болады. Онда тұтынушыны компания қызметін
пайдалануға қосылғаннан бастап, ұсынылатын қызмет сапасы ... мен ... ... ... ... қабылдау
мүмкіндіктері бар.
Тұтынушылармен жұмыс істеудің жаңа тұжырымдамасына көшуге нарықтық
қажеттіліктен туған сілтемелерден өзге ... өз ... ... әсер ... Оған ... ... ... жаңғырту,
цифрлық жүйедегі АТС-ке көшу, компанияның желілік ... ... ... ... CRM ... ... ... шеңберінде компанияның барлық филиалдарында негізгі
бизнес үдерістерін қалыпқа түсіру және стандарттау, бөлімдердің, онда ... әр ... ... ... нақты белгілеу, компания
басшыларын негізгі жұмыс бөлімдеріндегі ... ... ... ... ету, ... ресурстарын қолданудың тиімділік
бағасын анықтау жолға қойылады
30 сурет. CRM жүйесінің кәсіпорын іс-әрекетіндегі ... ... ... ...... ... және ... көрсету бөлімшелерінің қызметкерлеріне ... ... ... ... басқаруға арналған иілгіш әрі
тиімді шешім. Жүйе сату циклдарын қысқартуға, оны әлдеқайда қарапайым етуге
және ... ... ... санын арттыруға мүмкіндік береді.
Дәрігерлердің қабылдауында болған әрбір науқасты қағаз бетінде тіркеп ... ... ... ... ол көп ... ... ... Себебі
қағаздар бумасы өте көп болады, оны сақтайтын арнайы орындар қажет болады,
екіншіден, егер белгілі бір ... ... ... іздейтін
болса, онда науқас кітапшасын іздеу үрдісі біршама уақытқа созылуы мүмкін.
Сол себепті де CRM ... ... ... есептілікті автоматтандыруға
мүмкіндік болады. Науқас туралы ақпараттың бір базаға тіркелінуі ... ... ... кез кезлген ақпаратқа қол ... ... жүйе ... ... ... ... CRM жүйесі
арқылы қызметкерлер арасындағы топтық ... ... ... ... ... ... ... жеке дара жұмыс істеуде өте тиімді, өйткені әрбір
науқастың дәрігермен қабылдануы мен жеке ... ... ... ... ... сақталады. CRM ... ... ... ... тануға, сол арқылы өткізу арналарын дұрыс және ... ... ... ... ... жүргізілетін қарым-қатынас үрдісін автоматтандыру,
тұтынушыларға e-mail ... ... ... call- ... ... тиімділікке қол жеткізуге болады. Фармацевтика
саласында алатын орны ерекше:
- Дәрігерлер мен мекемелер туралы ... ... қол ... Қағаздық үрдістен автоматтандырылған жүйеге өту;
- Тиімді топтық жұмыс істеу үшін ... ... ... ... ... ұйымдастыру әдісі.
Денсаулық сақтаудың, мемлекеттік және жеке ... ... ... өзара тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... технологияларды енгізудің
тиімділігін арттыру үшін, сондай-ақ мемлекеттік бюджетке ... ... жеке ... ... және ведомстволық медициналық
объектілерді басқаруға тарту және жекеменшік секторды дамыту жоспарланып
отыр. ... ... ... ... ... ... жеке компанияларға сенімгерлік басқаруға беру кеңінен пайдаланылатын
болады. ... ... ... корпоративтік медициналық ұйымдар
мен қызметтерге қолдау көрсетіліп, ынталандырылады.
Денсаулық сақтау ... ... ... ... ... үшін корпоративтік басқарудың элементтерін енгізуді
көздейтін нормативтік құқықтық базаны жетілдіру жалғастырылады.
• Денсаулық сақтау ... кадр ... ... мақсатында
және қызметкерлерді ынталандыру жүйесін іске асыру ... ... ... ... ... ... ... мамандарын даярлауға жергілікті атқарушы
органдардың мақсатты ... ... ... ... ... ... ... экономикалық білімі бар
маркетологтарды тарту және ... ... ... ... жөніндегі нормативтік базаны қамтамасыз ету
және құру;
- ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлерінің әлеуметтік мәртебесін және кәсібінің
беделін, оның ... ... ... ... ... және
жарыққа шығаруда бұқаралық ақпараттық науқандар жолымен арттыру;
- кәсіби ... мен ... ... ... ... ... дәрігерлерді кәсіби дамытудың республикалық және өңірлік
бағдарламаларын әзірлеу;
- медицина қызметкерлерінің кәсіби бірлестіктерінің рөлін ... ... ... ... ... әлеуметтік пакет жасауды
қамтитын оларды әлеуметтік қорғау жөніндегі тетіктерді әзірлеу
және ... ... ... ... ... ... мақсатында:
- материалдық-техникалық базаны теңестіру және нығайту қағидатын
іске асыру үшін бірінші кезекте, ... ... ... ... ... ... жоспарлаудың
ғылыми-негізделген жүйесін әзірлеу;
- саланың басым бағыттары бойынша денсаулық сақтауға салынған
салымның мониторингі мен ... ... ... ... ... ... ... инвестициялар тарту тетіктерін әзірлеу
және енгізу:
- мемлекеттік-жеке меншік әріптестікті дамыту;
- заңнамада белгіленген тәртіппен медициналық техниканы ... ... ... ... әзірлеу және енгізу;
- шетелдік инвестицияларды тарту.
Маркетингтік зерттеу жүргізілгеннен соң, алынған нәтижелер бойынша іс-
шаралар жоспарланып, жүзеге асырылады. Таңдалған маркетингтік ... ... ... ... ... ... ... бақылап
отыру арқылы басты мақсатқа қол жеткізуге болады және дер уақытында ... ... ... ... мәселелерді дер уақытында шешуге
мүмкіндік ... ... ... 31-ші ... болашақтағы
жоспарларды жүзеге асыру торын көре аламыз. Бұл торды ұсынудың ең басты
себебі маркетингтік іс-шараларды ... ... ... ... Бұл
тор арқылы компания жыл ішінде тоқсан бойынша ... ... ... анықтай алады. Бұл іс-әрекеттер торы арқылы
компания басшылығына жағдайға байланысты шешім ... ... ... ... туындаған кедергілерді келесі кезең басталғанша (келесі тоқсан
басталғанша) жоюға мүмкіндік береді. Бұл тор ... және ішкі ... және ... ... ... ... ... басшылығы әр
тоқсан бойынша бақылау жүргізу арқылы іс-әрекеттердің тиімділік деңгейін
жоғарылата алады.
31 сурет.Маркетингтік ... ... және ... ... торы
Ескерту: Зерттеу нәтижелері негізінде автормен құрастырылған
3.2 «Санофи авентис» ... ... ... және жетістіктерін басқа компанияларда қолдану ұсыныстары
«Санофи авентис» фармацевтикалық компаниясының ... ... ... үшін және ... ... ... ... стратегияны
дұрыс таңдау үшін компанияның қазіргі жағдайы талданылды. Компанияның
маркетингтік қызметін зерттеу ... ... ... ... ... келе ... ... алынды:
13- кесте. . «Санофи авентис» фармацевтикалық компаниясына SWOT-талдау
|Күшті жақтары ... ... ... ... ... ... да ... ... ... ашуды жоспарлауда; |
|Маркетингтік зерттеулерге көп ақша ... ... ... үшін|
|қаражатын бөледі; ... салу ... ... ... бар және ол үш ... ... ... |
|бөлімшеден тұрады; ... ... ... ... ... ынталандыру жүйесін |Қаражатты шетелден алу ... ... ... ... ... ... | ... кері байланыста | ... ... ... атқарады; | ... ... ... ... | ... оқыту; | ... ... ... ... ... ... тілдік |Дәрілердің Франциядан тікелей |
|мәселелер туындайды; ... ... ... ... келе жатқан бәсекелестік |
|Дәрілерге деген бағаның жоғарылығы; ... ... ... ... ... |
|тұтынушыларға арналған ... | ... ... | ... ... ... | ... туралы мәселелерді өз | ... шеше ... | ... компанияға жасалынған SWOT-талдау 13-ші кестеде
көрсетілген. Ендігі кезекте компания үшін мүмкіндіктерін ... ... ... жою ... ... бөлінетін қаражаттар негізінде ең
алдымен, төлемқабілеті орташа тұтынушыларға ... ... ... ... ... жақтарын пайдалана отырып қауіп қатерлерді жою.
Мысалы, инвестициялау ... дәрі ... ... ... авентис» компаниясының қолданылып отырған маркетингтік шаралары
және маркетингтік бөлімдерінің ... ... ... ... ... ... ... отыр. Шетелдік компанияның қолданып
отырған әдістерін біздің отандық фирмаларға қолдануға болады. ... ... ... ... ... авентис» компаниясындағы маркетингтік басқару үлгісін
отандық компанияларға байланысты қолдансақ, басқару жағынан
тиімдірек ... еді. ... ... маркетингтік
маңыздылығын түсіне бермейді, ... ... ... ... ... ... ... принциптерін
енгізе отырып маркетингтік бөлімдердің ашылуын қадағалау.
2. Компаниялар ... ... ... ... ... да компанияларға қолжетімді болуы үшін «Ақпараттық
база орталығын» немесе арнайы ақпараттармен алмасу ... ... құру ... Мемлекет тарапынан үздік шетелдік тәжірибемен алмасу үшін арнайы
оқытушыларды шақыртып, оқу курстарын ұйымдастыру ... ... ... қарым-қатынас жасауды практикада үйрету
және кадрларды үздіксіз кәсіби дамыту жүйесін жетілдіру;
4. ЖОО-да денсаулық ... ... ... ... және
денсаулық сақтаудағы маркетингке оқыту жөніндегі нормативтік
базаны қамтамасыз ету және енгізу;
5. ... ... ... ... бітіруші
түлектерінің және денсаулық сақтау саласының ... ... ... білімдерін және дағдыларын тексеретін
тәуелсіз бағалау институтын ... ... ... ... ... ... ынталандыру әдісі ретінде қолдану және енгізу
керек. Бұл әдісті отандық компанияларға кеңінен ... ... ... ... ... маркетингтік бөлімнің
ашылуын мемлекет тарапынан қадағалау қажет, оны нормативтік база
арқылы бекіту, және оны ... ... ... ... ... бастау қажет.
Ал «Санофи авентис» компаниясы үшін ... ... ... қамтуы 32-ші суретте ұсынылған. Яғни ... өсіп ... ... төлемқабілеттілігі орташа тұттынушыларға да бейімделгені
жөн болар. Бұл компанияның жаңа нарықтарды ... ... ... стратегиясында нарықты игеруде жаңа сегменттерді жаулауға көшу
керек, себебі фармацевтикалық нарық өсіп келе жатыр және ... ... ... өз ... ... сақтап қалуда әр түрлі әрекеттер
жасайтыны анық, сондықтан «Санофи авентис» компаниясы нарықтағы ... ... ... үшін жаңа сегменттерге, жаңа нарық түрлеріне шыққаны дұрыс
болады. Маркетингтік зерттеулерді төлемқабілеттілігі орташа ... ... және де осы ... ... ... ... ұсынылатын препараттар мен қызметтер портфелін дайындағаны жөн
болады. Төмендегі ... ... ... ... ... бағыттар
ұсынылған.
32 сурет. Компанияның болашақтағы мүмкін бағыттары көрсетілген
Ескерту: Зерттеу нәтижелері негізінде автормен ... ... ... ... ... қолжетімділігін
жоғарылату үшін:
• Нарықтық құрылымды түсінуге жұмылдырылған, кеңейтілген қосымша күштерді
жұмсау;
• Тұтынушылардың жаңа сегментін зерттеуге арналған арнайы бағдарламаларды
құрастыру;
• Баға ... ... ... жаңа нарықтарға шыққанда
тұтынушыларға әсер ететін маңызды факторлардың бірі болып ... ... ... мен ... және мінез-құлқын анықтаудағы
тәжірибелік тесттер жүргізу керек;
• Ұлттық бағдарламалармен интеграциялану;
Жаңа сегментке жаңа үлгілерді ұсыну арқылы кеңею үшін:
... ... ... мен ... ... ... Сол жаңа нарықтардағы делдалдарға ең қолайлы серіктес болу басты қағида
болып табылу керек;
• Жаңа ... ... алу ... сауда агенттерінің сол нарықта жоғары
деңгейде қызмет етуі үшін әр түрлі оқыту курстарын ... ... ... ету ... яғни ауру ... орталықтар ашу арқылы компания препараттарымен емдеу арқылы
сұранысты өсіру және танымалдылығын (компания имиджін) жоғарылату;
... ... ... ... ... ... сенімділік қағидасын дамыту;
33 сурет. Төлемқабілеттілігі төмен тұтынушылар арасында тауарды кеңейту
Ескерту: Зерттеу ... ... ... құрастырылған
Төлемқабілеттілігі төмен тұтынушылар арасында ... ... ... 33-ші ... көрсетілгендей ең ... ... ... ... және ... ұйымдастыру, ал
науқастардың дәріге деген қолжетімділігін жоғарылату үшін ... ... ... жоғарылату, сонымен қатар жеңілдіктер жүйесін
құрастыру керек.
«Санофи авентис» ... үшін ... ... өсіп ... ... жаңа ... ... арқылы өз әлеуетін жоғарылата алады.
Ең алдымен маркетингтік зерттеулерді жүргізуді белгілі бір ... ... ... басты мақсат болып табылады. Көп жағдайда компания
маркетингтік зерттеулерді ... ... ... тапсырыс беру
арқылы жүргізеді. Басқа агенттіктердің ... ... ... және ... шешім қабылдау үшін нарықтық анализдеуді компания өзі
жасайды. Бірақ алынған ақпараттардың ... ... болу ... ... ... ғана ... сонымен қоса маркетингтік
зерттеуді жүргізуді де ... өз ... ... жөн. ... ... өзі жүргізу арқылы тұтынушылрдың талғамдарын өте
жақсы түсіне біледі және ... ... ... ... ... сенімді болады. Бұл қандай жағдай болған кезде ... үшін ... ... ... себебі тұтынушыларды жақсы тану
дегеніміз олардың болашақ әрекеттері мен талғамдарын болжауға мүмкіндік
береді. ... ... ... ... ... ... 17 ... сызба арқылы жүргізуді ұсынуға болады. Нарықты
зерттеуден бастап маркетингтік стратегияны ... ... ... ... ... ... бәсекелестерді зерттеу және болжамдау
арқылы болашақты жоспарлауды ... ... ... ... ... және ... маркетингтік зерттеулерінде
жоғарыдағы схеманы қолдану арқылы компания өз ... ... ... ... ... ... зерттеуді жүргізу үлгісі
Ескерту: Зерттеу нәтижелері негізінде автормен
құрастырылған
Қорытынды
Қазақстан Республикасындағы денсаулық сақтау саласындағы ... ... ... ... ... ... дамыды. Әрине ол
жекелеген денсаулық сақтау ұйымдарының ... ... ... кезде
маркетингтің дамыған саласы ретінде фармацевтика болып табылады. Сонымен
қоса еліміздегі фармация қызметін ... ... ... ... ... ... тең. ... медициналық мекемелерде маркетингтік
шаралардың аз қолданылуы, ... ... ... ... ... аз ... ... келтірсек, мекемеде тек
дәрігер мамандар ғана жұмыс жасайды немесе еден ... ... ... ... ... күші ... ... Яғни бұл
маркетологтардың қызметкер ретінде отандық медициналық мекемелерде жоқтың
қасы деген сөз. Сондықтан денсаулық сақтау ... ... ... ең алдымен, мекеменің менеджменттік құрылымында ... және ... ... жеке дара ... ... ... ... қазіргі нарық талабына сай тұтынушылардың
қажеттілігі тез өзгермелі, оған ... ... ... ... қолында ғана. Маркетингтік бөлімнің денсаулық сақтау мекемесінде
жұмыс істеуі мекеменің ... ... ... ... ... өрбуіне байланысты, медициналық қызметті ұсыну ... ... ... ... белсеңді түрде жүргізген жөн.
Және маркетингтік коммуникацияны бір бағытта кешенді түрде жүргізу арқылы
медицинаның ... өз ... ... еді. ... ... сақтау саласында алар орны ерекше, өтімді ынталандыру, жарнама,
қоғаммен байланыс, жеке сату медициналық нарықтың ерекшелігіне ... ... ... ... дұрыс ұйымдастыру кәсіпорын үшін ... ... ... ... біз ... ... ... басқарып, бақылап, дәл кезінде дұрыс шешім қабылдай аламыз.
Маркетингтік стратегияларды, маркетингтік зерттеулерді, ... ... ... ... арқылы нарықта белсеңді қатысушы бола аламыз.
Дәрігер мен ауру арасындағы қарым-қатынас ретінде ... ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету
қалыптасқан. Маркетинг басқару тұтынушыға ыңғайланған ... ... ... экономика жағдайында емдеу қызметін бәсекелестік жағдайда
дамытуға мүмкіндік береді. Денсаулық ... ... ... ... ... де әр ... болып келеді. Маркетингтік
басқаруды оңтайлы ұйымдастыру фирманың нарықтағы ... ... ... ... және ... ... өз тиімділігіне
қарай басқаруға мүмкіндік береді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Маркетинговый подход к ... ... ... в ... ... и ... маркетинговой деятельности в
здравоохранении. www.eyecenter.com.ua
2. И.С. Абельская. Маркетинг в здравоохранении. Предпосылки возникновения
маркетинга медицинских услу / Казахстанская ... 2009, 1 ... ... и ... в современном ... 7 ... ... О.В.Телятникова. Маркетинговые подходы к ценообразованию на медицинские
услуги.Диссертациялық жұмыс. 1999
5. Павел Шуравин. Роль ... в ... ... ... ... как отрасль экономики. www.google.kz
7.Менеджмент и ... в ... ... ... медицинскими учреждениями: методологические подходы и новые
тенденции. www.medeconomika.narod.ru
9 Смайловская М.С., Платонова Н.А. Медицинская ... как ... ... к ... становления.// Экономист лечебного
учреждения.- «Панорама», 2008. - №3. – 31-32 ... ... в ... ... Медицинская библиотека.
www.medlinks.ru
11 Адибаева Ғ.Қ., Азембаев А.А., ... К.А. ... и ... ... ... в ... ... кризиса.
Маткериалы международной научно-практической конференции на тему:
Медицинадағы ... ... ... ... , 2009. – ... ... Пауков С.В. Маркетинг фармацевтической продукции. – ... ...... ... А.Л. ... ... ... рынка
фармацевтических услуг (на материалах Южно-Казахстанской области):
Диссертациялық жұмыс. - ... 2008. – ... ... ... ... ...... дәрмек. // Түркістан. –
28 сәуiр 2011. - №17 (875). – 6 б.
15. Новикова П. ... опыт ... ... ... ... ... ... ҚР Президентінің 2010 жылғы 29 қарашадағы №1113 Жарлығы/ Қазақстан
Республикасының денсаулық сақтау саласын ... 2011 – 2015 ... ... Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы. – 2011. - 4 ... ... С. М. ... ... жоғары мамандалған
медициналық көмек көрсету ерекшеліктері / ... ... 2010. – ... ... ... ... Казахстан. / Краткий
статистический бюллетень в январе-феврале 2011 г. Астана. 2011. – с. ... ... ... ... итоги первого полугодия 2010г. / AIPM -
Remedium Market Bulletin. Совместная ... ... ... производителей в России и ГК Ремедиум. – 2011. - №1. – ... ... Г.Ж. ... денсаулық сақтау саласын қаржыландыру
жүйесінің даму кезеңдері // Аль-Пари. – Алматы, 2009. - №4. – 166-169 ... ... ... ... сақтау Министрлігінің 2009-2001
жылдарға арналған стратегиялық жоспары. – ... – 2009. 13-16 ... ... ли ... медицинские работники повышения зарплат. - 30
маусым, 2010. www.mojazarplata.kz
23. Фармацевтический рынок ... ... и ... ... маркетинг - №1(8). – 2007. – с.3.
24 Сейфолла Шайынғазы. Қазақстандық ... ... ... Пікір жазу. 31 шілде, 2010
25. Рейтинг рецептурных и безрецептурных препаратов / Фармацевтический
маркетинг - ... – 2008. – ... БТА банк ... В., ... О. ... и ... развития
фармацевтического рынка ... ...... БТА
Аналитика,2008.
27. http://www.mz.gov.kz/index
28. Гелашвили Н.Н. Формирование и развитие фармацевтического рынка в ... ... ... облости). Диссертациялық жұмыс. – 2008. – с.
.
29. Доскеева Г.Ж. Денсаулық сақтау саласының ... ... ... бағыттары. // Аль-Пари. – Алматы, 2009. - №3. – ... ... ... ... ЛС в ... / Фармацевтический
маркетинг - №1(17). – 2009. – ... ... в ... ... ... ГЛС. / Фармацевтический
маркетинг - №2 (18). – 2009. – 19 б.
32. Бриф ... ... ... ... халықтың
келіспеушілігі туралы зерттеуі. / Бюллетень. – 2010. – 12 б.
33. Аптечный рынок Казахстана в I кв. 2010 г./ ... ... ... (5). – 2009. – 16 б.
34. Кто на слабенького: аптеки, ... ... ... ... - №4 (16). – 2009. – 25 ... ... Р.К. Управление маркетингом информационных услуг (на
материалах фармацевтического рынка Казахстана). ... ... ... – 2005.- ... Мониторинг государственной политики и расходов ... ... ... ... ... // ... – Алматы. – 2009. с.6-9.
37. www.sanofi-aventis.com. «Санофи авентис» фармацевтикалық компаниясының
жеке сайты
38. Международные новости. 29 ... 2010. ... ... ... ... в ... ... мен ақпараттық
технологиялар департаменті. Кантана Пресс.- 2009.
40. Санофи-авентис компаниясының этикалық ... ... ... 20 б.
-----------------------
экономикалық теорияда.
Маркетинг – экономикалық іс- ... ... ... өндірушіден
тұтынушыға дейінгі бүкіл процесті қамтиды. Қажетті пайда тұрғысынан тауарға
(қызметке) деген сатып алушының қажеттілігін алдын ала білу ... ... ... ... санитарлық және емдеу қызметтерін
көрсетумен және дәрілік құралдар мен ... ... ... ... функциялар кешені.
Пациенттердің әлеуметтік қорғалу принциптерін анықтау
Медициналық қызмет пен тауарлар нарығын кешенді зерттеу
Емделушілердің қажеттіліктерін демографиялық, экономикалық, ... ... ... сыртқы ортасын зерттеу
Емдеу профилактикалық- қызмет нарығы
Емдеу техникасы, препараттарының, құралдардың нарығы
Реабилитациялық және ... ... ... ... ... саласындағы маркетингтік қызметтің міндеттері
Сатып алушылар және пациенттер қажеттілігін зерттеу
Медициналық қызмет пен тауарлардың ассортиментін жоспарлау
Жарнама
Әлеуметтік жауапкершілік пен ... ... ... ... ... жүйесіндегі маркетинг функциялары
Нарықтық зерттеу
Демографиялық жағдай
(әйелдер, ерлер, балалар саны; туылым мен өлім;жастық құрылым).
Сапасын ескере отыра анықталған процедуралардың істелген көлемі мен ... ... ... ... ... пульмонология, гастроэнтрологи, гинекология, урология, лор.
Серіктестері
(смежники), медициналық құралдар,жұмсақ және ... ... ... ... ... ... және басқа қызметкерлер
Хирургия
офтальмология,, гинекология, урология, лор.
Стационарлық, амбулаториялық, стоматологиялық қызметтер құны
Медициналық қызметтің бағасын құру
Өндірістік аудандарды жоспарлау
(стационарлар, төсектер, ... ... ... аурулар үлесі
(ауруға шалдығуы).
Сұранысты зерттеу
(қажеттілік)
ЕМК-ның маркетинг бөлімінің бастығы
Маркетологтарды дайындайтын кадрлар бөлімі
Жаңа медициналық тауарлар мен қызметтер және ғылыми ... ... ... ... ... бөлімі
Маркетингтік зерттеу бөлімі
Өткізу мен жарнама бөлімі
ЕМК-дағы маркетингті басқаруды ұйымдастыру
Д
Е
Н
С
А
У
Л
Ы
Қ
С
АҚТАу
С
А
Қ
Т
А
У
Психиатрия
Психология
дәрігер нұсқауы бойынша
өндіруші-компания танымалдылығы
дәріханалардағы дәріні жарнамалауы
таныстар, достар, туыстардың кеңесі
дәріні білуі
БАҚ-та дәріні жарнамалау
жеңілдіктердің ... ... дәрі ... ... ... ... (отандық/шетелдік)
дәрінің мөлшерінің ыңғайлылығы
дәрінің нұсқауынан алынған ақпарат
дәрінің формасының ыңғайлылығы
дәрілердің сату сөрелерінде ... ... ... ... ... және ... ... заңдар
Заң жүйесінде
Денсаулық сақтау жүйесіндегі экономика
Экономика
Фармакология
Химия
Спорттық медицина
Биоэтика мен деонтология
Радиология (сәулелік терапия)
Токсикологиялық медицина
Дене шынықтыру және спорт
Дін және философия
Радиация және дозиметрия
Тамақ өнеркәсібінде
Биоакустика
Музыка ... ... ... мен ... ... ... ... медициналық көмек
Тұрмыстық сала
Фармакология
Ботаника
Физиология
Эксперименттік биология
астробиология
Астрономия
Космостық медицина
Авиация және космонавтика саласында
Бөлім басшысы
ассистент
Бөлім ... ... ... ... нұсқауынсыз берілетін дәрілер бойынша маркетинг бөлімшесі (39)
Дәрігер нұсқауымен берілетін дәрілер ... ... ... ... ... маркетинг бөлімшесі (39)
Нұсқаусыз берілетін дәрілердің маркетинг бөлімі (32)
Дәрігер ... ... ... ... ... ... бөлімі
Қаржы және бухгалетрлік есептілік бөлімі
Логистика маманы
Тұтынушылармен байланыс орнатушы маман
Орамды ... ... ... басшысы
Аумақтық сату менеджері
Өтімді ынталандырушы маман
Продокт менеджер
ассистент
Маркетолог (6)
Маркетинг бөлімі
Логистика менеджері
Логистика бөлімі
Бақылау бөлімі
Бөлім ассистенті
Коммуникация бөлімі
Компания басшысы
Кеңес ... ... ... ... ... өткізуші менеджер
Дәрігер немесе маман жоқ
Дөрекілік көрсету
Барлығы
Жүгіртулер, қағаз ... ... ... қанағаттанбау (төмен мамандану)
Қарағанды
Семей
Алматы
Атырау
Қарағанды Қызылорда
Петропавл
Дәрілік нұсқау берілмеген,қаржыландыру жоқ
Аурухана дәріханаларында дәрілер жоқ
(7-8)
Қызылорда
Франция
Испания
Израиль
Ресей
Беларусия
Грузия
Латвия
Қазақстан
Отандық өндірушілердің нарықтық үлесі,%
Халық саны, ... ... ... ... ... өнім ... медициналық қызмет
Қосымшасы бар медициналық қызмет:
-Науқастарды ЕПМ-ге жеткізуді ұйымдастыру.
-Емдеу палатасына телефон желісін орнату.
-Спорттық-сауықтыру құралдарын қолдану (бассейн, сауна).
-ЕПМ-нің автотұрағында жеке ... ... ... ... көмектер.
-Науқастың туыстарын қабылдау үшін көмек көрсету және ұйымдастыру.
-Науқастың ЕПМ-ның көлігімен кетуін ұйымдастыру.
-Науқасқа ... ... үшін ... ... ... ... ... мәнінде жүзеге асырылудағы медициналық қызмет:
-ЕПМ-де болу ыңғайлылығы.
-Емдеу үшін берілетін тағамдар.
-Тұтынушыны ЕПМ-нің емдеу мүмкіндіктері ... ... ... құжаттарын дайындауда, толтыруда көмек көрсету.
-Кездесуді ұйымдастыру, қабылдау бөліміне жеткізу, ... ... ... ... ... ... ... маркетингтік
қағидамен қабылдау.
Медициналық қызметтің негізгі ұғымы:
-Заманауи емдеу әдістері.
-Заманға сай емдеу құралдары.
-Қызметкерлердің жоғары мамандануы.
Тиімділік,пайдалылыққа
талдау
Шығын мен нәтижеге талдау
Тиімділік және ... ... ... ... ... ... талдау
Аурудың емдеу құнын анықтауға талдау
Фармакоэкономикалық талдаудың негізгі типтері
(5-6)
Маркетингті
автоматтандыру
Кемшіліктерді
дәл анықтау
Қызметкерді
қолдау
CRM порталдары
Тұтынушыны
қолдау
Сатуды
автоматтандыру
Web-сервистер
Мамандануды
басқару
Нәтижеге
бағытталу
Тапсырыс беру
үрдісі
CRM ... ... ... ... шектеулер
Орташа деңгейдегі шектеулер
Амбулатория
4355
Дәріханалар
8975
Ауруханалар
1065
Отандық өндірушілер
72
Шет елдік өндірушілер 333
Дистрибьютор
173

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Іс-тәжірибеден есеп беру
Көлемі: 74 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай сферасындағы маркетинг131 бет
В.С. Библердің мәдениет диалогы мектебі идеясын жоо-да оқытудың тәжірибесіне енгізу13 бет
Түрік қағанаты (551–603 жж.)4 бет
Тәттіні көп пайдалану неге алып келеді?4 бет
ҚР-дағы жекешелендіру мәні, кезеңдері және оны жүргізу әдістері3 бет
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
Turbo Pascal-дағы графика y=f(x) функциясының графигін салу27 бет
Turbo Pascal-дағы жолдық қатарлар15 бет
XX ғасырда Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау саласының дамуы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь