Қазақстан Республикасындағы шағын инновациялық бизнестің даму барысына жан-жақтылы талдау жасай отырып, қазіргі кезеңдегі шағын инновациялық кәсіпкерліктің дамуында кездесетін проблемаларды саралау және соның негізінде шағын инновациялық бизнесті дамытудың жаңа бағыттарын ұсыну

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1. ШАҒЫН ИННОВАЦИЯЛЫҚ КӘСІПКЕРЛІКТІ ДАМЫТУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ.ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.1. Инноватика теориясы шағын инновациялық кәсіпкерлікті дамытудың негізі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.2. Ұлттық инновациялық жүйенің даму болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
1.3. Инновациялық кәсіпкерлікті дамытудағы мемлекеттің рөлі және құқықтық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН ИННОВАЦИЯЛЫҚ КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ҚАЗІРГІ ДАМУ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... 30
2.1.Қазақстандағы инновациялық саланың бүгінгі жағдайына сараптама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
2.2. Шағын инновациялық кәсіпкерліктің дамуын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ...38
2.3. Қазақстан Республикасындағы венчурлы бизнестің даму ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .46
3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН ИННОВАЦИЯЛЫҚ КӘСІПКЕРЛІКТІ ДАМЫТУДЫ ЖЕТІЛДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... .60
3.1. Инновациялық кәсіпкерліктің дамуына кедергі жасайтын мәселелер және оларды шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .60
3.2. Инновациялық кәсіпкерлікті қолдаудың шетелдік тәжірибесі және оны Қазақстан жағдайында қолдану мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..67
3.3. Шағын кәсіпорындағы инновациялық жобаның тиімділігі ... ... ... ... ... ... ..76
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...86
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .89
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Соңғы жылдары Қазақстан Республикасы бірқатар әлеуметтік – экономикалық табыстарға қол жеткізді. Минералды-шикізаттық ресурстар экспорты ұлттық экономикаға қайта құру кезеңінің дағдарысына төтеп беруге және экономикалық өсудің жоғарғы қарқынын қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Бірақ қазіргі өсім сапасы қанағаттандырарлық дәрежеде емес, себебі ол жоғары технологиялар есебінен жүзеге асырылмай жатыр. Жинақталған экономикалық әлеует, әрине ең алдымен минералды-шикізаттық, ғылыми-технологиялық және адами ресурстарды толық қолдану есебінен экономиканың одан әрі қарай дамуына алғышарттар құрайды.
Қазiргi кезде Қазақстан Республикасы экономикасының тиiмдiлiгi негiзiн табиғи және еңбек ресурстарымен қатар ғылыми-техникалық әлеует қалыптастырып отыр. Экономикада ғылым мен техниканың жетiстiктерi инновациялық кәсiпкерлiк арқылы өндiрiске енгiзiлiп рынокқа бәсекеге қабiлеттi жаңа өнiмдер шығарылады. Инновация дегенiмiз – нарықтық бәсеке негізінде және мемлекеттiң қолдауы арқасында жүзеге асырылатын инновациялық үрдiстердiң соңғы тиiмдi нәтижесi. Осы аталған соңғы нәтиже мiндеттi түрде белгiлi бiр «пайдалы инновациялық тимiдiлiкпен», яғни, экономикалық, ғылыми –техникалық, әлеуметтiк, экологиялық тиiмдiлiкпен сипатталынуы тиiс.
Инновациялық-инвестициялық проекттер бойынша тиiмдi шешiм қабылдау Қазақстанның болашағына зор әсер етедi. Ғылыми-техникалық әлеует – кез келген мемлекеттiң ұлттық байлығының негiзгi саласы. Барлық дамыған елдер тәжіребиесi көрсеткендей, экономикалық дамудың негiзгi жолы - ғылыми-техникалық және инновациялық салада лидер болу. Инновациялар экономиканың құлдырауына төтеп берiп, ұлттық экономиканың тиiмдiлiгi мен бәсекеге қабiлеттiлiгiн жоғарылатады. Сондықтан бүкiл дүние жүзiндегi кәсiпкерлер инновацияларды басқару мен ұйымдастыруға ерекше көңiл бөледi.
Қазақстанның 2003-2015 жылдарға арналған индустриалды – инновациялық даму Стратегиясында өңдеуші және ғылыми сыйымды жоғары технологиялық индустрияға аса зор көңіл бөлініп жатыр. Елдің экономикалық тәуелсіздігі технологиялық даму деңгейінен ажыратылмай қарастырылады. Әлемдік экономикадағы мемлекеттің рөлі мен оның мәні, инновация мен өзгерістердің негізгі қозғаушы күші – жоғарғы технологиялармен қаншалықты қамтамасыз етілетіндігімен анықталады. Қазіргі заманғы техника өндіріс технологиясынан бөлек ажыратылып қарастырылмайды. Ол тек нақты технологиямен қатар қолданылады және сол арқылы көрініс табады.
1. «Инновациялық қызмет туралы заң» // Ресми газет, 2002ж. 13 шілде. №28.
2. Н.Ә. Назарбаев. Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін. Президенттің халқына жолдауы. // Сарыарқа. 26 наурыз 2004 жыл.
3. Н.Ә. Назарбаев. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында. Президенттің халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан. 18 ақпан 2005 жыл.
4. ҚР Президенті Н.Ш. Назарбаевтың «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңарту жолында» Қазақстан Халқына жолдауы. Егеменді Қазақстан №55, 19 наурыз 2005 жылы.
5. ҚР Президентінің 2006 ж. 1 наурыздағы «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында» Қазақстан Халқына Жолдауы.
6. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың халыққа Жолдауы. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан. 2007 ж.
7. Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған индустриалық-инновациялық даму стратегисы. Астана, 2003.
8. Қазақстан Республикасының ұлттық инновациялық жүйесін қалыптастыру және дамыту жөніндегі 2005-2015 жылдарға арналған бағдарлама Астана, 2005 жыл.
9. ҚР статистика бойынша агенттігі. Қазақстан Республикасында ғылыми-техникалық жұмыстарды орындау. Сер.14
10. Статистический бюллетень // Алматы, Агентство РК по статистике, 2004, №1.
11. ҚР статистика жөніндегі Агенттігі. Қазақстандағы 2005 жылға қатысты ғылым мен инновациялық қызмет. Статистикалық жинақ. Алматы 2006.
12. ҚР статистика жөніндегі Агенттігі. ҚР кәсіпорындарының 2006 жыл бойынша инновациялық қызметі. Алматы, 2007ж.
13. Назарбаев Н. Участникам Международной конференции «Наука третьего тысячелетия» // Казахстанская правда. 11 мая 2000 г.
14. 4 Республикалық марғұлан оқулары «Инновация – жаңа бастамалардың негізі» Жезқазған, 2006 жыл.
15. 4 Республикалық марғұлан оқулары «Сапа, инновация және еңбекпен қамту, университеттер тәжірибесі» Жезқазған, 2006 жыл
16. Жарменов А.А., Акбердин А.А. Комплексная переработка минерального сырья Казахстана, Астана, 10 том, 2003 г. (4 Республикалық Марғұлан оқулары «Сапа, инновация, және еңбекпен қамту, университеттер тәжірибесі», Жезқазған, 2006 жыл 37-41 беттер)
17. Купешова С.Т. «Ғылыми-технологиялық және инновациялық саладағы мемлекеттің орны» // Саясат №2, 2001 жыл. Даму институты.
18. Әшімахун А.А. «Отандық кәсіпорындарды дамытуда инновацияның қосатын үлесі» // Саясат №2, 2001 жыл.
19. У.С. Есайдар «Кәсіпорындардың инновациялық қызметін мемлекет тарапынан реттеу қажеттілігі» // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы. №6 (46), 2004жыл.
20. Ерешев Д. «Қазақстан заңнамасындағы инновация түсінігі» // Заң, №9, 2005 жыл.
21. «Қазақстан Республикасының индустриалды – инновациялық саясаты – экономикалық өсудің негізгі шарттарының бірі» // Теоретические и практические аспекты индустриально – инновационного развития РК, 2005 год
22. Шадиев Р. Проблемы индустриально-инновационного развития // Саясат. 2005. №11
23. А. Акчурин «Некоторые проблемы инновационного развития РК» // Қаржы-қаражат, №3, 2005 г.
24. Ж.М. Садвакасова «Значение инновационного процесса в развитии национальной экономики» // ҚазҰУ хабаршысы №5(51). 2005ж.
25. А.Есилов «Повышение эффективности инноваций в малом бизнесе» // АльПари, №1(45), 2006г.
26. Г.Ж. Нурмуханова «Развитие и функционирование инновационных систем как фактор повышения конкурентоспособности экономики: зарубежный опыт» // Қаржы-қаражат, №4, 2007г.
27. Камалиев Б. «Бәсекелестікке бастайтын бес бағыт» // Орталық Қазақстан, 2007 жыл 3 шілде
28. Алшанов Р «Қазақстан Республикасының нарықтық экономика жағдайларындағы инновациялық өзгерістері» // Дипломатия жаршысы, 1(11) 2007 жыл
29. М. Шлимбетова «Қазақстанда инновациялық стратегияны жүзеге асыру жолдары» // ҚазЭУ хабаршысы. №1, 2007жыл.
30. А. Тұрғынбаева «Қазақстандағы ұлттық инновациялық жүйе қызметіндегі даму институттарының рөлі» // Қоғам және Дәуір. №3(15) 2007 жыл
31. А.О. Демеубаева, Г.Ж. Ахметова «Инновациялық процестердің дамуында мемлекеттік реттеудің қалыптасуы» // Қаржы қаражат, №3, 2007 жыл.
32. О.В. Беднякова «Концептуальный механизм государственной поддержки инновационного предпринимательства» // АльПари, №3-4, 2007г.
33. А. Кошанов «Наука как стратегический приоритет формирования инновационной экономики» // Саясат, №1. 2007г.
34. Майлыбаев Б. По пути инновационного развития // Казахстанская правда. 2004. 7 февраль.
35. Абсалямова Н. Васильченко В. Ставка на регионы // Казахстанская Правда 03.08.04
36. «Ұлттық инновацияны қолдау» // Президент және халық. 29 желтоқсан, 2005 жыл.
37. «Еліміздің келешегі - өндірістік жаңашылдықта» // Президент және халық, №16 (138) 18 сәуір, 2008 жыл.
38. Шумпетер Й. Теория экономического развития. - М.: Прогресс, 1982. – 454 с.
39. Кембаев Б.А., Комлев Ю.В. Развитие науки и техники в Казахстане. Алматы, 2004г.
40. О состоянии и перспективах развития науки и технологий в РК. Алматы, 2006г.
41. Бердашкевич А.П. «Оподдержке инновационной деятельности в Японии» // Инновации №7, 2002 ж.
42. Заборцева Е. Реструктуризация инвестиционной политики Республики Казахстан в процессе реализации стратегии индустриально – инновационнного развития экономики. /Экономика и статистика. 2006г. №4, 91 б./
43. Жанбирова Б.А. «Совершенствование инновационной политики Республики Казахстан на современном этапе» // Транзитная экономика №6 (63) 2007г. стр. 19-22
44. Ерешев Б.Т. «Стратегии управления инновационным процессом в малом предпринимательстве» // Транзитная экономика №6(63) 2007г. Стр.13-17
45. Freeman C. Technology Policy and Economic Performance. London, Pinter Publishers, 1987.
46. Лекция Президента Республики Казахстан Н.А. Назарбаева в Евразийском Национальном Университете имени Л.Н. Гумилева, Астана 26.05.2006. www. akorda.kz
47. Технологии Казахстана» электронды журналы. www.innovations.kz
48. «2006 жылы Бірінші жартыжылдығына қатысты ҚР әлеуметтік – экономикалық дамуы және 2006 жылы екінші жартыжылдығына қойылатын міндеттер» ҚР экономика және бюджеттік жоспарлау Министрлігінің есебі. www.minplan.kz
49. www. government. kz
50. www. google. kz
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................4
1. ШАҒЫН ИННОВАЦИЯЛЫҚ КӘСІПКЕРЛІКТІ ... ... ... ... ... инновациялық кәсіпкерлікті дамытудың негізі
ретінде
............................................................................
..............................................8
1.2. Ұлттық ... ... ... Инновациялық кәсіпкерлікті дамытудағы мемлекеттің рөлі және құқықтық
қамтамасыз
ету....................................................................
....................21
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН ИННОВАЦИЯЛЫҚ КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ҚАЗІРГІ
ДАМУ ЖАҒДАЙЫН ... ... ... бүгінгі жағдайына
сараптама...................................................................
.................................................30
2.2. ... ... ... ... ... ... ... бизнестің даму
ерекшеліктері...............................................................
..............................................46
3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН ИННОВАЦИЯЛЫҚ КӘСІПКЕРЛІКТІ ... ... ... ... ... ... ... мәселелер және
оларды шешу
жолдары.....................................................................
........................60
3.2. Инновациялық кәсіпкерлікті қолдаудың шетелдік тәжірибесі және оны
Қазақстан ... ... ... кәсіпорындағы инновациялық жобаның
тиімділігі..........................76
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
........................................86
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ.........................................................89
РЕФЕРАТ
Диссертациялық жұмыс 91 беттен, 10 ... мен 12 ... ... ... мен ... Диссертациялық зерттеу жұмысының
негізгі мақсаты - Қазақстан Республикасындағы шағын ... ... ... ... ... ... отырып, қазіргі кезеңдегі ... ... ... кездесетін проблемаларды саралау және
соның негізінде ... ... ... дамытудың жаңа бағыттарын
ұсыну болып табылады. Қойылған мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... мен ... ... сараптау;
- шағын инновациялық кәсіпкерліктің теориялық негіздері мен оның
даму кезеңдерін сипаттау;
- Қазақстандағы венчурлы бизнестің дамытудың экономикадағы ... ... ... ... шағын инновациялық кәсіпкерліктің ұйымдастыру
тенденциялары мен қазіргі жағдайын зерттеу;
- ҚР-дағы шағын инновациялық ... даму ... ... ... ... кәсіпкерлікті ұйымдастыру мен жүзеге
асырудағы проблемаларды анықтау;
- шет ел тәжірибесін ... ... оның ... сай келетін жақтарын қолдану ... пәні ... ... кәсіпкерлікті дамыту механизмдері мен
құралдары, олардың шағын инновациялық бизнестің ... ... ... ... табылады.
Зерттеу объектісі болып Қазақстан Республикасындағы шағын инновациялық
кәсіпкерлік субъектілері табылады.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы экономикалық дамудың қазіргі ... ... ... ... ... көрсетудің жаңа
механизмдерін мен құралдарын ... ... ... үрдісінде келесі нәтижелерге қол жеткізілді:
- шағын инновациялық кәсіпкерліктің даму кезеңдеріне ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамытудың
объективті қажеттілігі негізделді;
- ... ... ... ... даму барысын талдау арқылы
оның болашақ даму бағыттары айқындалды;
- шағын ... ... ... ... болатын
экономикалық, әлеуметтік және ұйымдастырушылық мәселелер анықталынды;
- шағын инновациялық ... ... ... ... ... ... ... жолдары белгіленді;
- шетелдік тәжірибені зерттеу негізінде оның ел ерекшелігіне сәйкес
келетін тұстары анықталып, оны қолдану мүмкіндіктері ... ... ... Соңғы жылдары Қазақстан Республикасы
бірқатар әлеуметтік – экономикалық табыстарға қол жеткізді. ... ... ... ... экономикаға қайта құру кезеңінің
дағдарысына төтеп ... және ... ... ... ... етуге мүмкіндік берді. Бірақ қазіргі өсім ... ... ... ... ол ... ... есебінен
жүзеге асырылмай жатыр. Жинақталған экономикалық әлеует, әрине ең алдымен
минералды-шикізаттық, ғылыми-технологиялық және адами ... ... ... ... одан әрі ... ... алғышарттар құрайды.
Қазiргi кезде Қазақстан Республикасы экономикасының тиiмдiлiгi ... және ... ... ... ... ... отыр. Экономикада ғылым мен ... ... ... ... ... енгiзiлiп рынокқа бәсекеге
қабiлеттi жаңа өнiмдер шығарылады. Инновация ...... ... және ... ... ... ... асырылатын инновациялық
үрдiстердiң соңғы тиiмдi нәтижесi. Осы ... ... ... мiндеттi түрде
белгiлi бiр «пайдалы инновациялық ... ... ... –техникалық, әлеуметтiк, экологиялық тиiмдiлiкпен сипатталынуы тиiс.
Инновациялық-инвестициялық проекттер бойынша тиiмдi шешiм қабылдау
Қазақстанның болашағына зор әсер ... ... ...... ... ... ... негiзгi саласы. Барлық дамыған елдер
тәжіребиесi көрсеткендей, экономикалық дамудың негiзгi жолы - ... және ... ... лидер болу. Инновациялар экономиканың
құлдырауына төтеп берiп, ұлттық ... ... мен ... ... Сондықтан бүкiл дүние жүзiндегi кәсiпкерлер
инновацияларды ... мен ... ... ... ... 2003-2015 жылдарға арналған индустриалды – ... ... ... және ғылыми сыйымды жоғары технологиялық
индустрияға аса зор көңіл бөлініп жатыр. ... ... ... даму ... ... қарастырылады. Әлемдік
экономикадағы мемлекеттің рөлі мен оның мәні, ... мен ... ... күші – ... ... ... ... анықталады. Қазіргі заманғы техника өндіріс технологиясынан
бөлек ажыратылып қарастырылмайды. Ол тек ... ... ... және сол ... көрініс табады.
Ғылыми-техникалық прогресті жеделдетуде ерекше өнімнің ғылыми-
техникалық ... озық ... ... қазіргі заманғы
жүйесін жасаумен шұғылданатын ... ... және ... ... рол ... Қазақстан тек табиғи ресурстарды ғана
пайдалана ... ... ... ... ... интеллектуалды капиталын да
пайдаланып дамитын елге айналғаны белгілі ... ... өзі ... ... ... өте жедел жүзеге асуын ... ... ... ... ... жүріп жатқан өзгерістер ... ... ... де орнын белгілейд, сондықтан индустриалды –
инновациялық қызмет өмір сүрудің және дамудың маңызды факторына айналуда.
Осыған байланысты туындайтын аса ... жайт – ...... ... ... өсуін және экономиканың құрылымдық қайта
құрылуын қамтамасыз ... ... ... ... ... табылады.
Индустриалды – инновациялық қызмет – бұл ... ... өнер ... іс ... ... және ... ... жеткізу қызметі. Индустриалды-инновациялық қызметті басқару
мақсаты – жаңа ... ... ... ... ... бақылау,
инновациялық өнімді нарыққа шығаруға жағдай жасау ... ... ... тән ... дәрежедегі динамикалық, анықсыздық,
қарсы факторлардың көп ... ... ... Сондықтан
индустриалды-инновациялық қызметті басқаруда жағдайдың күрделілік ... ... ... қажет.
Қазіргі кезде Қазақстанда ескі және жаңа инновациялық жүйелердің
элементтері ұштасқан ... ... ... ... жүйе (ҰИЖ) ... Ескі ... ... сектордағы ғылыми-техникалық ұйымдардың
көпшілігі, әскери индустрия кешенінің ғылыми-техникалық орталықтары ... ... Жаңа ... индустрия мен қызмет көрсету саласындағы шағын
сектордың ғылыми-техникалық ұйымдарын, шағын инновациялық ... ... ... ... ... ... талдау жасаушы,
консалтингтік т.б. орталықтарды жатқызуға болады. Аталмыш ҰИЖ ... ... ... және ... принциптері негізінде қызмет
атқарады. Оның үстіне олардың бір бөлігі іс жүзінде ... ... ... ... ... ... фирмалар ғылымның және оның тәжірибеде жүзеге асуы
арасындағы байланыстырушы буын болып табылатындықтан, ол ҰИЖ-нің ... ... ... ... ғана негізінен жаңа өнімдер мен
технологияларды құрастыру бойынша, ... ... ... ... барады. Сол себепті шағын фирмалар құрамы жоғары ... ... ... ... ... ... ... оның орнына
жаңалары пайда болады. Бұл ... бір ... ... ... ... шағын фирмаларының «сындарлы массасын» ... ... ... ... ... шағын фирмалар санының аздығымен және
оларға ... ... ... жаңа ғана ... ... ... Кәсіпкерліктің дамуы, қалыптасуы және
қызмет ету мәселелері мен сұрақтарын зерттеген шетелдік және отандық ... атап ... Смит А, ... А, Бодо К, ... ... Р, ... Д, ... Б.Ғ, Кубаев К.Е., Мұхтарова Қ.С.,
Жатканбаев Е.Б., Купешова С.Т. және т.б.
Зерттеудің мақсаты мен міндеттері. ... ... ... ... - Қазақстан Республикасындағы шағын инновациялық бизнестің
даму барысына жан-жақтылы талдау жасай ... ... ... ... кәсіпкерліктің дамуында кездесетін проблемаларды саралау және
соның негізінде шағын инновациялық бизнесті ... жаңа ... ... табылады. Қойылған мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер
қойылды:
- ... ... ... мен қазіргі кезеңдегі
концепцияларын сараптау;
- ... ... ... теориялық негіздері мен оның
даму кезеңдерін сипаттау;
- Қазақстандағы ... ... ... ... ... орнын анықтау;
- Қазақстандағы шағын инновациялық кәсіпкерліктің ұйымдастыру
тенденциялары мен ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің даму үрдістерін
айқындау;
- ҚР-дағы шағын инновациялық кәсіпкерлікті ұйымдастыру мен жүзеге
асырудағы проблемаларды ... шет ел ... ... ... оның ... сай ... ... қолдану мүмкіндіктерін
анықтау.
Зерттеу пәні шағын инновациялық кәсіпкерлікті дамыту механизмдері мен
құралдары, олардың шағын ... ... ... ... ... ... ... объектісі болып Қазақстан Республикасындағы шағын инновациялық
кәсіпкерлік ... ... ... жаңалығы экономикалық дамудың қазіргі сатысында шағын
инновациялық кәсіпкерлік субъектілеріне қолдау ... ... мен ... ... ... ... ... келесі нәтижелерге қол жеткізілді:
- шағын инновациялық кәсіпкерліктің даму кезеңдеріне салыстырмалы
талдау ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамытудың
объективті қажеттілігі негізделді;
- шағын инновациялық кәсіпкерліктің қазіргі даму барысын ... ... ... даму ... айқындалды;
- шағын инновациялық кәсіпкерлікті дамытуға ... ... ... және ... ... ... шағын инновациялық кәсіпкерліктің ... ... ... анықталып, оларды жоюдың жолдары белгіленді;
- шетелдік тәжірибені зерттеу негізінде оның ел ерекшелігіне ... ... ... оны ... мүмкіндіктері көрсетілді.
Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі танымал экономист-
ғалымдардың еңбектерінде ... ... ... ... мен дамыту мәселелері жөніндегі пайымдаулар мен қорытындыларға
және монографиялық зерттеулерге сүйенеді. Сонымен қатар кәсіпкерліктің даму
теориялары жөніндегі танымал ... ... ... ... ... ... материалдары, ғылыми және ... ... ... ... ... экономистердің монографиялары, оқу
құралдары, сонымен қатар, заңды және нормативті-құқықтық ... ... ... материалдар құрайды.
Диссертациялық жұмысты жазу барысында әр түрлі экономикалық зерттеу
әдістері қолданылды: талдау және ... ... ... ... талдау тәсілдері, бағалау, жүйелілік талдау әдістері, ... ... ... ... ... ҚР-ның статистика бойынша Ұлттық
агенттігінің материалдары, ҚР Заңдары мен ... - ... ... және бюджеттік жоспарлау Министрлігі, Қаржы ... ... ... басылымдар, сонымен қатар ресми веб-
сайттардың мәліметтері құрайды.
Жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы диссертациялық зерттеу ... ... мен ... ... ... шағын инновациялық
кәсіпкерлікті дамыту жүйесін жетілдіру ... және ... ... қызметті жетілдіре түсу үшін қолданылуы
мүмкін.
Зерттеу ... ... ... ... тақырыбы бойынша
2 ғылыми мақала жарияланды.
Жұмыстың құрылымы мен көлемі. Диссертациялық жұмыс 90 бет ... және ол ... үш ... ... ... ... 10 ... 12 суреттен тұрады.
Диссертациялық жұмыстың бірінші бөлімінде ... ... ... ... мен экономикалық мәні ашылған. Сонымен
қатар шағын инновациялық кәсіпкерлікті дамытудың артықшылықтары осы бөлімге
арқау болған. Инноватика теориясы ... ... ... ... негізі
ретінде қарастырылған.
Екінші бөлімде ... ... ... ... даму ... ... мәліметтер негізінде саралау
жүргізілген. Осы бөлімде ... ... даму ... ... үшінші бөлімінде шағын инновациялық кәсіпкерлікті мемлекеттік
қолдауды жетілдіру ... ... ... ... Ал ... бөлімінде автордың диссертациялық жұмысты жазу нәтижесінде алған
өзіндік тұжырымдары мен ұсыныстары берілген.
1. ... ... ... ... ... ... теориясы шағын инновациялық кәсіпкерлікті дамытудың негізі
ретінде
Нарықтық ... ... ... ... пайдалану
мүмкіншіліктерінің мол болуы, «инновация» ... ... және ... ... ... ... Қоғамдық қатынастардағы пайда болған осы
құбылысты, «жаңалық енгізу» ... ... ... ... ... атала бастады. «Инновациялық ... ... ... ... ... бойынша, «инновация – жаңа ... ... жаңа ... ... ... ... жаңа
ұйымдастырушылық техникалық, қаржылық – экономикалық немесе ... ... ... ... басқару салаларына прогрессивті ықпал ететін, ... ... ... салаларындағы шешімдер ретіндегі жүзеге
асырылынған, ... ... ... ... бұл ... құқықтық қатынастардағы түрлі көріністері ... ...... ... ... ... келтірілген.
Жалпы инноватика теориясының қалыптасуы - Й. ... ... 1920 ... ... ... ... өзінің «Экономикалық
өсу теориясы» еңбегінде экономикалық теория ғылымдырында алғаш ... ... ... ... Оның ... ... ... кәсіпкерлер бұзады. Бұл кәсіпкерлер рынокқа жаңа өнім әкеліп, ... ... ... Әр ... ... ... ... үшін,
өз тарапынан басқа да жаңа өнімдер ... ... ... болады. Әр
кәсіпорынның ішкі ... ... ... яғни ... ... да жаңалық алуға болады деді. И. ... ... бес ... ... жаңа өнімді қалыптастыру;
• жаңа технология пайдалану;
• өндіріс процессін ұйымдастырудың жаңа түрлерін пайдалану;
• сатудың жаңа ... ... ... жаңа ... немесе жаңа қайнаркөздерін пайдалану.
И. Шумпетер өз теориясын Н.Д.Кондратьев ... ... ... инновациялар теориясын циклдер теориясымен байланыстыра
отырып Г.Менш, К.Фримен т.б ғалымдар ... Ал ... ... Р.Фостердiң «технологиялық айырылымдар теориясы»
И.Шумпетер теориясынан ерекше болды. Р.Фостердің айтуынша кез ... S - ... ... бір ... ... ... Әр ... өз
технологисының өмір циклін жақсы білуі керек, технология құлдырау ... ... ол ... ... ... ... даяр болуы
керек. Ғылыми –техникалық прогресс экономикалық өсу факторы ретiнде Солоу,
Е.Домар және Р. Харрод ... ... ... ... ... байланыстырушы ғалымдардың бірі А.Ансофф. Ол
технологиялық кезеңдердiң түрлерiн анықтап, өнім өндіру ... ... және ... өмiр ... бір ... байланысын ашып көрсетті
/38, 454 бет/
«Инновация» сөзі 1440 жыл француз тіліндегі «жаңғыру және жаңа» ... ... жаңа ... ... ... ... ... сөзінен
пайда болған. Инновация дегеніміз – бұрын рынокта болмаған жаңа сапалық
қасиеттерге ие ... ... өнім ... ... жаңа және жақсартылған
технологиялық процестер түрінде көрінетін өзгерістер мен жаңалықтар /17, 64-
67 бет/.
Р. Портер: «Ғылыми парктер» - ... ... ... ... ... ... ... технологиямен қамтамасыз ету және ол жоғарғы оқу
орнымен байланысты – деген, ал зерттеу парктері – ... ... ... тең, ... кең өндірістік масштабтағы қызметпен және ЖОО байланысы
аз, яғни шектеулі. Технологиялық парктер – (технополистер) кең территорияны
алып ... оған ... ... жоғары фирмалар бағытталған., ал ЖОО
байланысы тұрақты емес және оның ... ... ... және Р. Штейнкюхлер ғылыми және зерттеу парктерін бөліп
қарамайды. Оның басты ... ... ... ... және ... - дан ... деп және ... бір
технологияға бейімдеуі күшейеді деген /38, 37-41 бет/.
«Ғылыми паркт» терминді ... ... ... атпен белгілі; мысалға:
«зерттеу паркі», «инновациялық орталық», «алдыңғы ... ... ... т.б. ... қоғамда өзінің орнын алып, дамуда.
Ғылыми-техникалық прогресс — кез келген мемлекеттің ұлттық ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
даму, көркейтудің негізгі жолы - ғылыми-техникалық және инновациялық ... ... ... мен ... экономиканың құлдырауына төтеп
беріп, ғылыми-техникалық прогрестің белсенді түрде дамуына жағдай жасап,
ұлттық ... ... мен ... ... ... ... - нәтижелерi экономикалық өсу мен бәсекелестiк
қабiлеттiлігі үшiн пайдаланылатын, ... және ... ... ... жаңа ... ғылыми бiлiмдердi, технологиялар мен
өнiм түрлерiн енгiзуге бағытталған қызмет.
Инновациялық қызметке мынадай ... ... ... қоғамды басқару саласына жаңа идеялар мен ғылыми бiлiмдердi енгiзу;
2) ... ... iске ... жаңа ... ... ... көрсетiлетiн қызметтi), жаңа немесе жетiлдiрiлген технологиялық
процестi жасауға бағытталған ... ... ... ... және ... жұмыстарды орындау мен оларға қызмет
көрсету;
3) ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
4) өндiрiстi технологиялық қайта жарақтандыруды және дайындауды жүзеге
асыру;
5) жаңа ... ... ... ... ... ... мен ... мақсатында сынақтар өткiзу;
6) бастапқы кезеңде инновациялық жоба өтемдiлiгiнiң нормативтiк мерзiмiне
жеткенге дейiн жаңа немесе жетiлдiрiлген өнiм (жұмыс, ... ... және ... жаңа ... ... ... ... инновациялық инфрақұрылымды құру мен дамыту;
8) инновациялық қызмет нәтижелерiн насихаттау және инновацияларды ... ... және iске ... ... ... ... ... iшiнде ашылмаған ғылыми, ғылыми-техникалық және технологиялық
ақпаратқа) құқықтарды қорғау, беру және иемдену;
10) ... ... ... ... ... жасауға
бағытталған өзге де қызмет түрлерi жатады.
Жалпы А. Флемингтің бағалы антибиотик – пеницилинді ... ... 18 ... ... пайда болуы, телефон, радио, ... ... ... ... ... ... – бұл
жетістіктердің бәрі де инновациялық прогресс нәтижелері.
Қарастырылатын түсінік – ... ... ... ... жаңа ... ... ... деп берілген. Инновация тақырыбына
арналған әдебиетте, инновацияның статистикалық ... және ... ... көрсетілген. Инновацияны осындай жолмен қарастыру
көптеген зерттеушілерге тән. Мысалға О.П. ... ... ... екі ... бар ... көрсетеді. Біріншісі, инновацияны
шығармашылық процестің нәтижесі, екіншісі, осы нәтижелерді енгізу ... ... ... ... – оның ғылыми – техникалық нәтиже
қалпынан, нарыққа шығарылатын ... ... ... процесс деп
қарастырылады.
Заңның 1-бабы 1- тармағында «инновациялық қызмет – экономиканы және
бәсекелестікті дамытуға ... әр ... ... ... ... ... салаларына жаңа ойларды, ғылыми білімдер, технологиялар мен
жаңа өнімдерді ... ... ... деп ... ... дегеніміз - бүкіл инновациялық процесс ... ... ... ... ... ... тұратын іс
әрекеттер жиынтығы. Ол мынадай төрт негізгі ... ... /20, ... 1 – ... ... ... біз инновациялық процесстерді интегралды, ... ... ... ... ... ... жүзінде инновациялық
үрдістерді ұйымдастыру , жоспарлау , бақылаудың көптеген әдістері бар.
Жоғарыда айтылғандай жаңа ... ... ... енуі мен ... ... ... ... ұйымдастырылуы негізінде болады.
Инновациялық процесстің кез келген деңгейінде инновациялық ... ... ФСА – ... ...... әдіс кез келген өнімнің атқаратын пайдалы
қызметін толық ... ... оны ... ... ... ... отырып
осы қызметтерді сапалы түрде жаңарту әдісі . Ең ... рет ФСА ... әдіс 1947 жылы ... ... ... ... бірнеше кезеңнен тұрады :
1. дайындық, ;
2. ... ... ... және ізденіс;
5. рекомендациялық және ұсыну;
6. енгізу және жүзеге асыру .
2. ... ... ... ... ... ... орыс немесе қазақ тіліне
тікелеу аудармасы жоқ, ... ол ... бір ... ... ... бетінің теңіз деңгейінің биіктігін көрсететін бағанадағы көрсеткіш.
Ал экономикалық ... ... ... ең ... үлгі ... ... ... олардың қызметін зерттеу, үйрену
нәтижесінде жаңа инновациялық өнім ойлап табу ... ... ең ... рет 1972 жылы АҚШ – тың ... ... пайдаланылды.
Қазіргі күнгі бенчмаркинг әдісі түрленіп көптеген салаларда пайдаланылады .
Бенчмаркинг эволюциясы :
• реинжиниринг немесе ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық бенчмаркинг
• глобальды бенчмаркинг
Бенчмаркинг әдісін үш деңгейде енгізуге болады
1. Микродеңгейде – кез келген кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... бір саланың бәсекеге қабілеттілігін арттыру
мақсатымен;
3. Макродеңгейде - мемлекеттің отандық кәсіпкерлрдің бәсекеге
қабілеттілігін арттыру саясатына әсер ету.
3. QFD – ... ... ... және FMEA ... ... ... – тұтынушылардың қажеттіліктерін ескере отырып өнімге өзгеріс енгізу
әдісі. Ол әдіс ... рет 1972 жылы ... ... ... С 1977 жылы бұл әдіс ... (Toyota) ... қолданылды. Ал 1988 жылы Германии мемлекетінің фирмаларында
пайдаланыла бастады.
QFD - әдісі ... ... ... ... ... ... ... мен идеялары туралы ақпаратты жинастыру
1. осы ақпаратты «техникалық тілге» келтіру
2. тұтынушы қажеттіліктерінің өнім ... ... ... және
әлсіз жақтарын қарастыру
3. өнім өзгертілгеннен кейінгі рыноктағы позицияны алдын ала ... ... ... ... ... анықтау
5. Қажетті өзгерістерді енгізу
6. өндіріске енгізу
өнімнің ғылыми жобасын ұсыну
маркетингтік бағдарламасын жасау
өндіру құралдарын даярлау
сынақтан өткізу
шығындар мен пайда
сметасын жасау
Сурет 2 – ... ... ... ... ... - өнім дефекттерін жою әдісі мынадай қызметтер арқылы жүзеге
асырылады:
• дефекттерді жүйелі түрде тіркеп отыру
• мүмкін болатын дефекттерді алдын ала ... өнім ... ... ... ... мұхият тексеріп отыру
• деффекттерді жою үшін жеке қорды қалыптастыру
FMEA - әдісі мынадай себептерге байланысты пайдаланылуы мүмкін
... ... жаңа өнім ... процессін игеру проектін жүзеге
асыру барысында
• Егер ... ... ... тәжербиесі болмаған технология
пайдалануды көздесе
• өнімге жаңа конструкциялар немесе бөлшектер енгізілсе
• өнім өндіруге ... ... ... ... ... ... деп жатса т.б.
Осы инновациялық процессті ұйымдастырудың тәжірибе жүзінде бірнеше
түрі бар. Яғни, негізгі 3 негізгі ... ... ... ... ... ... ... Инновациялық қызметті параллельді түрде ұйымдастыру әдісі
3. Инновациялық қызметті ұйымдастырудың интегральді әдісі.
Осы әдісті қарастыратын ... ... ... ... ... ... ... зерттеу бөлімі - өнімнің ... ... ... маркетинг бөлімі – маркетингтік бағдарламасын
жасайды, үшіншісі, өндіріс ... - ... ... ... сату ...... өткізеді, бесіншісі, қаржы ... ... мен ... сметасын жасайды. Осы бөлімдердің бәрі жаңа өнім
идеясына алып келеді.
Сурет 3 – ... ... ... ... ... Қазақстандағы инновациялық саланың дамуының қазіргі деңгейіне
сай мемлекеттің рөлі ... Осы ... бұл ... қатынастарға
түсудің мемлекеттің ерекше құқық субъектісі ретіндегі алғышарттардың да
болуы ... ... оның ... және жеке ... ... ... заңда алдын алу қажет. Өйткені, инновациялық қызметтің
қоғамдағы жүзеге асырылуы, ... ... ... ... 4 – ... ... ұйымдастырудың интегральді әдісі.
Осыған орай инновациялық заңнаманың нақты түрдегі жеке құқық және ... ... ... ... Демек «инновациялық қызмет туралы» заң
жеке құқық деңгейіндегі қатынастарды ... ... ал ... ... түсу ... мысалға, «Мемлекеттік
инновация саясаты туралы» заңда немесе басқа да мемлекеттің ... ... ... ... ... ... Ұлттық инновациялық жүйенің даму болашағы
Қазақстан экономикасын модернизациялау және оны ... Н. ... ... ... ... ... ... кезінде
инновациялық жүйенің тиімділік проблемасы бұрынғыдай өзекті мәселелердің
бірі болып отыр /6/. Бұл ... ... ... ... ... ... ... соның ішінде даму институттарын қалыптастыру
мәселесін айтуға болады.
ҰИҚ-ның мақсаты- технопарктер, бизнес-инкубаторлар ... ... ... ... кезде ҰИҚ - ның құрамында 9 венчурлы қордың
қаржысы бар, олардың бесеуі отандық та ... ... ... ... ... венчурлық қор жүйесін қалыптастыру үлкен маңызға ие болып
тұр, бұл әсіресе заңдық шығармашылық барысында өте ... өз ... төрт ... ... ... секторына
технологиялық қызмет көрсету, ... ... ауыл ... ... ... Сондай-ақ биотехнология мен фармакология саласында
да жұмыстар жүргізу. Бұл мақсаттарға қаржының жетпіс пайызы ... ... ақша ... ... ... ... ... жұмсалатын болады.
ҰИҚ түрлі деңгейдегі талдау жұмсытарын ... ... ... ... ... нақтылы секторымен тығыз байланыс орнатып,
озық жетістіктерді ... мен ... ... ... пайдалану
мақсатында Бүкіләлемдік банкпен бірлесіп жұмыс істеуде. Бұл жоба 2005 ... ... ... ... ... жүйе» түсінігіне қатысты түрлі көзқарастардың болуын ... ең ... бұл ... ... ... ... XX – ... түрлі елдің ғалымдары жапондық технологиялық өрлеудің қайнар көзін
түсіндіру қажет болғанда Ұлттық инновациялық жүйе (ҰИЖ) концепциясына ... ... ... еді (К. ... Р. Нельсон, Н. Розенберг, Б. Лундвана
және т.б.). 1997 жылы ... ... пен даму ... бұл
түсінікке берген анықтамасы дәлірек болды.
Ұлттық инновациялық жүйе дегеніміз - ... ... ... мен ... асыруға негіз болатын, дербес және өзара
қарым – қатынас нәтижесінде жаңа технологияны дамыту мен ... ... жеке және ... ... қатысты институттар жиынтығы /45/.
ҰИЖ институттары ... ... ... ... ... ... – ақ мемлекеттік саясат құралдары,
қоғамдық тәртіп заңдылықтары, заң ... және т.б. ... ... жолда серпінді дамып келе жатқан елдерде мемлекеттік басқару
институттарының маңызы өте зор. Бұл ... ... ... жаңа
техниканы енгізудің тәуекелін төмендету, ақпаратпен қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... көмек көрсету
жатады.
Қазақстанда 2007 жыл ҰИЖ – ні ... ... ... ... ... 2003 – 2015 жылдарға арналған Республикалық
индустриалды – ... даму ... ... ... 2 – ... фазасы екені баршамызға мәлім. Жалпы алғанда, сарапшылардың бағалауы
бойынша, Қазақстанның индустриалды – инновациялық саясатын жүзеге ... ... ... ... әсер ... бұл ... заң ... түрлі жұмыстар атқарылып, бағдарламалық ... мен ... ... ... Республикадағы инновациялық қызметті ынталандыру
бойынша үкіметтің қабылдаған түрлі ... ... бұл ... ... өсу ... ... болады. Дәлірек айтсақ, ҚР
статистика жөніндегі Агенттіктің 01.01.2007 ж. Берген ... ... ... белсенді кәсіпорындар саны 505 бірлікті құрады.
Бұл ... ... ... 4,8% - на тең (1 ... ҰИЖ – гі мемлекеттік даму институттарына «Қазақстанның
даму банкі» АҚ, «Қазақстанның инвестициялық қоры» АҚ, ... ... АҚ, ... несие мен инвестицияны сақтандыру бойынша мемлекеттік
сақтандыру корпорациясы» АҚ, ... ... пен ... АҚ, «Маркетингтік – аналитикалық зерттеулер орталығы» АҚ жатады.
Еліміздің экономикасының барлық секторында инвестициялық және инновациялық
белсенділікті ... мен ... ... 2006 жылы 16 ... ... Жарлығына сәйкес, мемлекеттік акциялар пакетін иемдену мен
қолдануға құқылы, ... даму ... ... ... ... ретінде «Тұрақты даму қоры «Қазына» құрылды (5 ... 1 – ... ж.ж. ... ... ... белсенділігі
|Көрсеткіштер ... |
| |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... ... |7212 |8022 |10392 |10591 ... ... инновациялық |148 |184 |352 |505 ... ... саны | | | | ... ... |2,1 |2,3 |3,4 |4,8 ... деңгейі, % | | | | ... /11/, ... 5 – ... Республикасының даму институттарын басқару.
2006 жылы 1 қаңтарында даму институттарының жалпы жарғылық капиталы 1
млрд. АҚШ долларынан астам қаржыны ... ... даму ... ... ... ... сомасы 4 млрд. АҚШ долларын құрайтын
қаржыландыруға жіберілген 134 жобадан ... /42, 91 ... ... қызметінің нәтижесін бағалайтын болсақ, Даму ... бері ... ... сомасы 1970,2 млн. АҚШ ... ... ... қатысуымен 807,7 млн. АҚШ доллар көлемінде ... жоба мен ... ... ... ... – ақ ... 1-ші ... жылында жалпы сомасы 196,9 млн. доллар. Банктің ... млн. АҚШ ... ... 10 ... жоба мен ... мақұлданғанын да айта кеткеніміз жөн. Банк ... ... ... ... ... ... кластерін құру мен Ақтау қаласындағы халықаралық теңіз сауда портын
дамытуды бөліп көрсетуге ... ... қор» ... ... бағыттары отандық және
шетелдік венчурлық қорларды құруға қажетті инвестициялау мен ... ғана ... ... ... жобаларды іске асырушы
компанияларды қолдау, инновациялық қызметтің маманданған ... ... ... бизнес - инкубаторлар) және
тәжірибелік – конструкторлық жұмыстарды қаржыландыру жатады.
2006 жылы 1 ... ... ... ... ... қор жалпы
құны 102 млрд. теңгеге бағаланған 53 ... ... ... ... ... Бұл ... түрлері келесі 6 – суретте көрсетілген.
Инновациялық жобалар (10) ... ... ... ... (11) ... инфрақұрылым
элементтер(3)
Сурет 6 – 2006 ж. ҚР Ұлттық инновациялық қорының қаржыландырылатын
жобалары.
«Технологиялық трансферт пен ... ... АҚ-ы ... АҚ) ... ... 2003 жылы ... ... 2004 жылы желтоқсан
айынан бастап «ТТИО» АҚ-ы ҚР технопарктер желісін ... ... ... ... ... ... АҚ алдыңғы қатарлы шетелдік
технологияны тарту мен Қазақстандық инновациялық жұмыстарды әлемдік ... ... ... атқаруда.
«Технологиялық трансферт пен инжиниринг ... ... ... бірі – ... трансферттеудің Қазақстандық желісін құру
(ТТҚЖ). ТТҚЖ – ... ... ... ... ұйымдар жүйесі – технологиялық ... ... мен ... ... ... ... ... іздеуге мүмкіндік беретін инновациялық инфрақұрылымның құралы
/47/.
Бұл желінің негізгі ... ... ... ... ... ... сыйымдылығы жоғары технологияны өндіріске енгізуді қолдау болып
табылады. ... ... ... – ашық ... биржа, яғни
технология трансфертін жүзеге асыру мақсатында әлеуетті технологиялық
жабдықтаушылар мен ... ... ... ... ... ... негізіне Еуропалық инновациялық релей – орталықтар желісінің (IRC)
бейімделген методологиясы алынып отыр.
ТТҚЖ желісін үйлестіруші ұйым – ... АҚ-ы. ... ... ... ...... Мүшесі – инновациялық инфрақұрылымның
кәсіпорындары және ұсынылатын немесе ... ... ... ... ... ... трансферттеумен айналысатын, сондай-ақ
технологиялық аудит жүргізу мен ТТҚЖ ... ... үшін ... ... аймақтық мәліметтер орталығын ... ... ... да ұйымдар. Мәліметтер орталығының мазмұны үшін ... ... ... ... ... ... мәліметтер орталығына, соның
ішінде «ТТИО» АҚ-ы арқылы технологиялық ... ... ... ... АҚ-ы мүше ... жоспарлайтын шетелдік ... мен ... ... ... ... ... бар. ... кезде Қазақстанды IRC-ке енгізу
туралы келіссөздер жүргізілуде. Бұл ... ... пен ... Одақ
арасындағы ынтымақтастық жөніндегі комиссияның отырысында қаралатын
мәселелер ... ... ... Айта ... ... бұл мәселе оңды шешілген
жағдайда жүйенің мүшелері IRC ресурстарын қолдануға мүмкіндік ... ... ... АҚ-ы электрондық платформа мен мәліметтер базасын құру бойынша
жұмыстар жүргізуде.
«Қазақстанның ... ... ... ... ... ... және импорттың орнын ... жаңа ... мен ... материалдар өндірісі, агроөнеркәсіп кешені, шыны
жасау өнеркәсібі, металлургия, машина жасау өнеркәсібі, орман және ... ... ... балық шаруашылығы, инфрақұрылым (энергетикалық
және көлік) сияқты салалардағы қызмет етуші кәсіпорындарды ... 2006 жылы 1 ... ... ... құны 9,8 млрд. АҚШ доллар
құрайтын 362 жоба қарастырылуға жіберілді. Жалпы ... 174,19 ... ... ... 36 жоба ... Қордың қатысу үлесі – 24,08%. 2006
жылдың 1 шілдесіндегі ... ... ... ... ... ... құны 350 млн. АҚШ ... астам 27 жоба қарастырылды.
Қордың қатысуы – 182 млн. АҚШ ... ... ... мен ... ... бойынша мемлекеттік
сақтандыру корпорациясы» АҚ-ы. 2006 жылы 1 шілдеге қатысты ... 800 ... ... ... экспорттық несие мен инвестицияны
сақтандыру бойынша 221 жоба ... ... ... ... 202 ... ... құны – 36 ... теңге) 162 экспорттық жоба
мен инвестицияны (жалпы құны – 28,8 млрд. ... ... ... ... Соның ішінде 96 жоба (жалпы құны – 17,4 млрд. теңге) бойынша
сақтандыру келісім шарттары жасалып, жүзеге асырылуда. ... ... ... 7,2 ... ... ... 40 жобаны шикізаттық құрамына байланысты
және шетелдік сатып алушының қаржылық жағдайының қанағаттанарлық ... ... 2006 жылы 1 ... ... ... сақтандыру
келісімшартының көлемі өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 1,6 ... 11,8 ... ... ... даму қоры ... АҚ-ы жанындағы «Маркетингтік –
аналитикалық зерттеулер орталығы» АҚ-ы кеңес беру қызметінің ... ... ... ... ... ... атқарады. Орталықтың стратегиялық мақсаты –
ҚР индустриалды – инновациялық даму стратегиясын жүзеге асыру ... ... ... ... маркетингтік, ақпараттық –
аналитикалық қамтамасыз ету, өнімдердің экспорты мен бәсекеқабілеттілігін
жоғарылату.
Сондай-ақ, 2006 жылдың ... ... ... үш ... ... технологиялық паркі, Ядролық технологиялар паркі,
Биотехнологиялық паркі) және ... ... ... ... үш
аймақтық технопарктер қызмет етуде. Бұл аймақтық технопарктердің мамандануы
сол аймақтың ... ... ... мен ғылыми әлеуетіне сәйкес келеді
/30, 17-19 б/.
Қорыта келгенде, Қаазқстан шикізаттық фактордың басымдылығынан ... ... ... ... ... ... ... технологияны
қолданатын өндірісті дамытуға бағытталған жаңа экономикалық ... ... ең ...... қаржылық, ғылыми –
техникалық ресурстардың тапшылығына ... ... бұл ... ... ... Бұл ... сипаты тек шығарылған заңдар,
жарғылар мен бекітулерден ғана емес, нақты ... ... ... ... ... саласы мамандары еліміз экономикасы ... ... ... тап ... ... алға ... Мәселен,
экономиканың шикізаттық бағытталуы, ... ... ... ... және әлеуметтік инфрақұрылымның баяу ... ... және ... ... ... ... өндіріспен пәрмендә байланысының болмауы, ғылыми – зерттеу және
тәжірибелік жобалық жұмыстарға ... аз ... Осы ... ... ... алу үшін бастысы – қоғамдық әл – ... бола ... ...... ... ... қабілетті
экономика құру қажет. Ол үшін ұлттық инновацияның дамуы шарт. Осы негіздегі
индустриалық – ... ... 2003 – 2015 ... арналған
стартегиясы экономика салаларын әртараптандыруға және дамудың шикізаттық
бағытынан кету ... ... ... ... ... қол ... ... Осыдан екі жыл бұрын қабылданған бағдарламаға сай
2004 жылы 204 инвестициялық жоба іске ... ... тең ... ... ... ... ... Сондай-ақ, 2005 жылдың басынан бері
жүргізіліп жатқан индустриалық саясаттың шеңберінде 64 жоба ... Жыл ... ... 169 жоба іске асырылды /36, 32 8-12б/.
Салада жылжу бар. ... ... алға ... ... ... шағын мемлекеттер қадамы да қарқын алып келеді. Мысалы, соңғы
екі онжылдықта ... ... жаңа ... ... ... ... ретінде әрі өндірістің тиімділігін арттыруда,
тауарлар сапасын ... ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеу саясатын жүргізіп келеді.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... Парламенттің 2 сессиясы депутаттарына «Инновациялық қызметті
мемлекеттік қолдау туралы» Заң жобасын қарауды тапсырған болатын.
Инновациялық ... ... ... жөніндегі заң жобасына орай
депутаттар алдында баяндама жасаған Индустрия және сауда вице – ...... ... ... ... табылатын, қоғамды басқаруға
экономикалық тиімді және әлеуметтік, экологиялық маңызды болатын ғылыми –
техникалық қызметтің нәтижесі» деген.
Осы ... әлі де ... алып іске ... ... ... ... ілгері жылжытуда оның әдістемелік негіздерін ... ... де ... ... ... ... ... еліміздің жоғары оқу орындарында инновациялық менеджмент
және кәсіпкерлік саласындағы білім берудің халықаралық әдістемесін ... ... ... Бұл ... ... ... қағидаларын, инновациялық жобаларды меңгерген кәсіби мамандардың
қатарын көбейте түседі. ... да, ... оқу ... ... айналысатын уақыт жеткендей. ... ... және ... ... ... ... енуіне ұмтылыс жасаған
тұста елімізде алдымен ғылымға, инновациялық қызметті меңгерген мамандар
даярлауға ... ... ... ... ... мемлекеттік
қолдаудың негізгі мақсаты осы саланы дамытуға жағдайлар жасау екені даусыз.
Ал жаһандану жағадан алып тұрған заманда оның ... ... ... ... ... ... ... мүдделердің сақталуы болса керек.
Инновациялық қызмет басымдығынсыз ... ... ... ... мен ... қауіпсіздікті қамтамасыз ету қиынға
соғары сөзсіз /43, 18-22б/.
1.3. Инновациялық ... ... ... рөлі және ... ... ... ... табиғи ресурстарға бай бола тұра, тұрақты ... ... ... ... ... ... экспорты бұл елдердің
мемлекеттік қазынасына табыс ... ... ... ... ... өте келе ... ... экономиканы құлдыратады, яғни
мемлекетті шикізат экспортынан және оның ... ... ... ... шикізатты аз қажет ететін жаңа саланың дамуын ынталандырмайды
және шикізаттың күндердің күнінде таусылатынын еске ... бұл ... ... ... ... Дәл осы ... шығудың 1-ақ жолы
бар, ол – жоғары технологиялық өндірісті дамыту. Тек жаңа ... ... ... ... ... дамуына және ел
экономикасының әлемдік экономикалық жүйеге ... ... ... өсу, ЖҰӨ-дегі шикізатты көп қажет ететін өнімді жоғары
технологиялық және экспорттауға бағытталған өніммен алмастыру, елдің ғылыми
– техникалық ... ... ... ...... ... маңызды мәселелерінің бірі.
Ғылыми-техникалық потенциал – кез келген мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... көрсеткендей экономикалық
даму, көркейтудің негізгі жолы – ... және ... ... ... ... мен ... экономиканың құлдырауына төтеп
беріп, ғылыми-техникалық прогрестің белсенді түрде дамуына жағдай ... ... ... мен ... ... ... ... дүниежүзіндегі кәсіпкерлер инновацияларды тиімді ... ... ... ... ... Ал мемлекет өз тарапынан ғылыми-
техникалық және ... даму ... ... ... тиімді саясат
жүргізіп отырады. Өйткені мемлекеттік ғылыми-техникалық және инновациялық
саясат – ... ... адам ... үшін ... өмір сүру ... ... ... жақсартуға бағытталған. Ал бұл
бүкіл адамзат тіршілігі мен шаруашылығының негізі, бас мақсаты.
Қазір Қазақстан Республикасы ... ... ... ... дағдарыстық жағдайда. ... сол ... ... ... шетел жаңалықтары мен ғылыми-техникалық
жетістіктерін табысты түрде игеріп, оларды жоғарғы қарқынмен ... ... ... бұл ... ... ... ... мүмкіндік береді, бірақ сол ғылыми-техникалық жетістіктердің
көбісі тек біз үшін ғана инновация, ал ... үшін олар ... ... ... да шетел технологиясы мен техникасын игерумен қатар,
өз ... ... ... дамуына жағдай жасап, отандық
ғалымдардың ғылыми жетістіктерін өндіріске енгізіп, оларды бағалай білуіміз
керек /32, ... ... ... ... ... ... Ол экономика,
заң, ғылым және білім беру, медицина, т.б. ... орын ... ... және өнім өндіру істерін түрлендіріп, дамытып отырады.
Инновациялық ... ... ... өнім ... ... Интеллектуальды өнім мынадай түрлерге бөлінеді:
• ғылыми-техникалық өнім, яғни жаңалықтар, гипотезалар, теориялар, жаңа
техника мен ... және жаңа ... ... өнімдері – компьютерлік программалар, ... ... ... ... жаңалықтар.
Егер ғылыми-техникалық өнімдерді толығырақ қарастыратын болсақ, ғылыми-
техникалық ... мен ... ... ... ... ... өнім ... жаңа әдістері және бұрыннан
белгілі құрал-саймандарды жаңа қажеттіліктерге жарату ... ... ...... ... ... ... ететін
материалданған ғылыми істер мен білім.
Инновациялық менеджмент – бұл инновациялық процестерді, инновациялық
қызметті және осы ... ... ... ... дербес басқару мен
ұйымдастырудың принциптері, әдістері мен түрлерінің жиынтығы.
Барлық дамыған, дамушы елдерде мемлекет инновациялық ... ... ... ... көмек көрсету арқылы қолдап отырады. Көптеген
елдер тәжірибесі көрсеткендей, экономиканың күрт ... ... ... де ... инновациялық қызмет саласын қолдап,
дамытып отыру қажет.
Дамыған елдер ... ... ... ... ... – ғылыми-техникалық салада лидерлік позицияны ұстау. Сондықтан да 80
жылдардан бастап барлық ... ... ... ғылыми-техникалық саясат
жүргізе бастады. Нәтижесінде, бүгінгі дүниежүзілік ... ... жаңа саты – ... ... ... оның өмірін жақсартуға, оны
көркемдеуге бағытталған электронды, биоинженерлі және басқа да ... ... ... ... көшуде.
Қазіргі күні барлық елдерде ірі көлемді ғылыми-техникалық саясаттар
жүргізілуде. Батыс Еуропа елдерінде бұл - ... ... ... ... ... ... АҚШ-та ғылыми-техникалық дамудың ірі
және жеке бөлімдерін қолдау. Барлық елдерде ... ... ... ... ... бұл саланы қолдау заңды түрде:
мемлекеттік құқық, акт, үкімдер ... ... ... ... ... әр түрлі формадағы инновациялық
қызметтерді іске асырушы кәсіпорындар құрайды. Әдебиеттерде ол фирмаларды
түрліше ...... ... ... фирма», «жоғарғы
технологиялы фирма», «жаңа технология жасаушы фирма». Бұл ... мәні – ... ... айналысушы, инновациялардың кез келген
түрін енгізуші кәсіпорындар.
Экономиканың инновациялық секторы бірнеше сегменттерден құралған: /17/.
... ... Бұл ... – ірі ... ғылыми-
техникалық зерттеулер мен ... ... мен ... ... ... ... уақытша немесе венчурлы
фирмалар.
• мемлекеттік қоғамдық құрылымдар – оқу орындары, ... ... ... институттар, лабораториялар.
• кіші инновациялық фирмалар.
Барлық елдерде инновациялық саясаттың қалыптасуы мен дамуына ... әсер ... ... ... ... энергетикалық кризистердің дамуы
3. жаңа технологиялардың дамуы мен кең мүмкіндіктері
4 .инновациялардың экономика үшін зор маңыздылығын ... ... осы ... барлығы да жеткілікті, тек
мемлекет тарапынан қолдау өте ... ... ... ... ... мен ... процестерді мемлекеттік
қолдаудың негізгі, кең тараған үш ... ... ... ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тікелей қатысуы. Мемлекеттік бюджеттен
қаржыландырылатын ірі лабораториялар қалыптастыру, нәтижелерін ақысыз
түрде көпшілікке ұсыну. ... бұл ... ... ... сақтау, ауылшаруашылығы мәселелерін шешумен
айналысады.
• қайтарымсыз негізде ... ... ... ... іске ... ... зерттеу жұмыстарына
қайтарымсыз негізде мемлекеттік бюджеттен қаржы бөлінеді. Негізгі
қойылатын шарт – ... ... ... ... ... есеп ... ... ашық түрде жариялау.
• ғылыми-техникалық зерттеулер мен тәжірибелерге инвестиция бөлінген
жеке бизнеске салық жеңілдіктерін ... 7 – ... ... мемлекеттік қызметтің түрлері.
Алғашқы екі қаржыландыру әдістері – ... ... мен ... ... тікелей қатысуы және қайтарымсыз негізде субсидиялар
ұсыну, мемлекеттік бюджетті қаржыландыруға тікелей негізделген. Мемлекеттік
бюджет қаражатын пайдалану – ... ... іске ... ... ... ... ... университеттердегі білім беру,
мемлекеттік лабораториялардағы стратегиялық ... ... мен ... және ... ... ... емес
сектордағы инновациялық процестер қаржыландырылады..
Бұл қаржыландыру түрлері мемлекттік тапсырма негізінде іске асады. Бұл
процесс заң ... ... ... министрліктер мен
агенттіктер қызметшілерінің ... ... ... ... тапсырмаларды тағайындаудың негізгі құралы –
контрактілер мен жобалар.
Инновациялар саласындағы мемлекеттің 2 ... ... ... ... екі түрі бар – көлемді және өспелі.
Көлемді принцип - шығарылған шығынға тепе-тең жеңілдіктер беріледі. Ол
заң жүзінде тағайындалады, ... 25 ... ... ... ... пайдасынан, ғылыми зерттеулер мен тәжірибелерге шығындалған әр 100
доллардан 25 ... ... ... құқы ... жеңілдік – компанияның ғылыми зерттеулеріне шығындаған
қаржысының ... ... ... ... белгілі бір кезең
аралығындағы өсуіне байланысты тағайындалады. Заңды тағайындалған 25 ... ... ... белгіленген жылдағы өскен шығыны арқасында, әр
өсімді 100 доллар шығынынан 25 долларға салық ... ... ... ... ... 50% ... ал Канада, АҚШ, Жапонияда ол 20%
құрайды /24, 43-46б/.
Әр мемлекет экономикалық, географиялық, ... ... ... осы қаржыландыру түрлерін, олардың жиынтығын пайдаланады.
Егер біздің елдің ғылыми-техникалық саясаты үшін тиімді ... ... ... ... ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тіелей
қатысуы және ... ... ... ... өзара байланыстырып
пайдалану тиімді.
2002 жылдың ... ... ... ... ... ... Заңы
Республиканың ғылым саласына, ел экономикасына үлкен серпіліс ... ... ... – отандық өндірістің инновацияларға сұранысын
арттыру, қолданбалы зерттеулерді ... алу, ... ... ... даму ... ... ... белгілеп, сол арқылы ел
экономикасын ары ... ... ... ... ... ... – кез-
келген мемлекеттің өркендеуінің кепілі. Экономикалық дамудың, мемлекет
көркеюінің негізгі жолы – ... ... және ... ... ... ... және ... экономиканың құлдырауына төтеп беріп,
ғылыми ... ... ... түрде дамуына жағдай жасап, ұлттық
экономиканың тиімділігі мен бәсекеге қабілеттігін жоғарылатады.
Жалпы Қазақстандағы ... ... ... ... 1990 ж. Бүкіл КСРО ... ... ... жағдай
қалыптасты. Қазақстанда барлық салалар дағдарысқа ұшырап, ғылымға ... ... ... ... ... ... ... қайта
құрылу сияқты құрылымдық өзгерістерге ұшырады. Мұның бәрінің себебі –
нарықтың ... ... ... ... ... ... көп ... тиімсіз басқару, сын көтермес қаржылық жағдай және осы сынды
мәселелер аяғына шырмауық болып оралды ... ... ... басқарудағы Қазақстан ... ... шет ... ... ... дамытудағы
мемлекеттің рөлінің өте маңызды екеніне көз жеткіздік, енді ... ... ... ... мемлекеттік қолдау көрсетілетініне
тоқталайық.
Оны «Инновациялық қызмет» туралы Заңнан көрумізге болады. Оның негізгі
бағыттары келесідей:
1. ... ... ... ... инновациялық бағдарламаларды
жасау.
2. Мемлекеттің инновациялық саясатын жүзеге асыратын қажетті инвестицияны
жұмылдыруды ұйымдастыру және жағдай жасау.
3. ... ... ... ... бюджеттен инновациялық бағдарламалар мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттің араласуы.
6. Мемлекеттік тапсырыспен орындалатын инновациялардыміндетті түрде
рынокпен қамтамасыз ету.
7. Отандық инновацияларды шетелге ... ... ... ... үшін арнайы даму институттары құрылған. Оның
ішінде 3 қаржылық және 2 ... ... ... ... 8 – Қаржылық даму институттардың түрлері
Осы суретке тоқталатын болсақ, қаржылық даму институттардың 3 ... бар. ... ... қор – ... ... ... ... инвестициялық қор – ... ... ... кәсіпорындардың жарғылық ... ... ... мен ... ... – экспортшылардың және инвесторлардың мүдделерін мемлекет ... ... 9 – ... ... ... ... – ғылыми – техникалық, территориалды комплекс, негізгі
мақсаты ... ... ... ... ... ... ыңғайлы жағдай
қалыптастыру. Олар жоғарғы оқу ... ... ... ... ... Оның ... зерттеу орталықтары,
инкубаторлар, инновациялық орталықтар, маркетинг және т.б. ... ... ... ... ... қажетті бухгалтерлік,
аудиторлық, консалтингті, маркетингті қызметтер ... ... ... туралы Заңда инновациялық инфрақұрылым құруға
басты ... ... ... ... негізгі тірегі –
технопарктер.
Сурет 10 – Технопарктердің түрлері, мақсаттары мен ерекшеліктері.
Алматы қаласынан 25 километр қашықтықта орналасқан Алатау ... ... 15 ... « ... ... деп аталатын қазақстандық тұңғыш
ақпараттық технологиялық парк ... ... ... Ақпараттық
технология паркі (АТП) Елбасының Қазақстанда 2003 -2015 жыдары инновациялық-
индустриалдық ... ... ... ... ... ... өмірге
келді. Бұл парк ақпараттық технологияларды орындайды, жаңа жұмыс орындарын
ашады, мемлекеттік жүйе барысында шетелдік жоғары технологияларды ... ... ... ... ... ететін болады. Алатау
ақпараттық паркі Қазақстанда ғана емес, Орта Азиядағы ... ... ... ... ... ... технологиялық паркінде әлемнін
ең озық компаниялары жұмыс істейді. Олармен ... ... ... қойылған. «Сиеменс», «Микрософт» және басқа да әлемді аузына қаратқан
мықты орталықтар еліміздің болашағы үшін бізбен бірге тер ... ... ... ... ... ... ... болсақ, ол
еліміздегі инвестициялық ... ең ... ... ... ... ... және ... саласындағы әлемдегі ... ... ... Hewlett Packard, Siemens т.б. ... ... ... меморандумдарға қол қойылды. Ерекше
экономикалық зона ретінде АТП-ның ... ... ... ... ... екі ... ... жер және мүліктік салықтан мүлде
босатылды. Технопарктің айналасында бизнес - инкубатор, ... ... ... ... ... ... ... ашылып,
жұмыстарына кірісіп те ... ... ... ... ... ... берілген, сондықтан да оның аумағында ... ... ... ... және ... толық пайдалана алады. ... ... ... ... ... ... ... панелдерді шығаратын зауыт жұмысын
қолға алды, бұл кәсіпорын - ... ... ... ... ... және ... ... компанияларымен тығыз байланыста
жұмыс істеуде. Осы ... ... одан әрі ... ... ... тереңдету барысында да орасан зор ... ... ... ... ... ... ... қолдау саясаты мен ... ... ... ... бұл
үрдістердің жүруін тездететін құқықтық қамтамасыз ету және ... ... ... ... заң ... ... ... туралы, «Техникалық реттеу», «Қазақстанның инвестициялық қоры», «Сауда
қызметі», «Сауда өндірістік палаталар», «Арнайы экономикалық ... ... ... ... ... өзгертулер мен толықтырулар
пакеті қабылдануға ... ... ... ... құн қосылған өнім
өндіретін кәсіпорындардың корпоративті табыс салығына 30% жеңілдік, егер
экологиялық ... ... және 14000 ... ... сәйкес болса, онда 50% жеңілдік көрсетіледі және өндіріске
енгізілгеннен 10 жылға дейін корпоративтік салықтан ... 2005 ... ... ... ... жаңарту мақсатында амортизациялық
аударымдарды есептейдің жаңа тәсілі қолданылатын болады, бұл Заң ... ... ... ... ... индустриалды стратегияның дайындық кезеңінің басты
міндеттерінің бірі – ... және ... ... ... жарамды салаларын анықтау. Елбасының ... ... ... және ... ... ... Ай ... компаниясымен осы бағытта зерттеулер басталды. ... ... ... ... ... ... инвесторлары және даму ... ... ... өндірістерді құру жұмыстары да жүргізілуде. Үкімет
трансұлттық ... ірі ... және ... ... ... ... бірлесіп жүзеге асыруға күш салып келеді. Дүние
жүзіндегі ірі ... ... ... ... ... ... ... меморандумдарға қол қойылып және машина
жасау, металлургия саласындағы ірі ... ... ... ... ... «Қазақстан-Камаз» автомобиль концорциумы құрылған. Оның мақсаты
– автомобиль және трактор жасауды дамыту. Қостанайда «Агромашхолдинг» ААҚ
комбайн және ... ... ... ... ... және
«Қазақстан Инжиниринг» біріккен кәсіпорны құрылды. Онда биыл ... ... 250 ...... ... ... ... Даму Институттары да нақты істі
орындауға көшіп келеді. Мысалы, Қазақстан Даму ... 562,6 млн. ... 22 ... жобаларды қаржыландырды. 2005 жылы Қазақстан
Даму Банкі қаржыландыратын тағы 10 өнеркәсіп іске қосылды, оның ... шыны ... ... ... және ... ... ... ... елді ... ... ... ... әлеуеті басым
салаларын дамыту арқылы жүзеге асады. Қазақстанда ол салаларға ең алдымен
космос және ... ... ... Осы ... «ҚР ... ... 2005-2007 ж.ж дамуы» деген ... ... ... ... ... ... орталық аясында
бірқатар маңызды зерттеулер жүргізілді /35/.
Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес ... ... ... ... даму басымдықтарын айқындау және инновациялық
бағдарламаларды ... ... ... ... іске ... үшін ... ... ететін қажетті ұйымдық және экономикалық жағдайлар жасау;
3. инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру;
4. мемлекеттік бюджеттен ... ... ... ... өндірістерді құруға мемлекеттің қатысуы;
6. мемлекеттік тапсырыс бойынша ... ... ... кепілді
рыноктарын қамтамасыз ету;
7. отандық инновацияларды сыртқы рыноктарға шығару нысандарында ... /1, ... ... ... басқару – индустриалды-инновациялық
саясатты жүзеге асырушы ғана емес, оның бағытын анықтап, сол процестердің
қарқынды дамуына ... ... ... ... ... ... құрал. Біздің елімізде де осы мәселе дұрыс жолға қойылып, тікелей
Президенттің қадағалауында екені көңіл қуантады.
2. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... даму ... ... ... инновациялық саланың бүгінгі жағдайына сараптама
Әр заманның өз мінезі, өз талабы бар. Қазіргі ... ...... ... ... қадам деуге болады. Бүгінгі дамудың
жалғыз жолы – инновациялық жол. Ол – Қазақстанның әлемнің ... ... 50 ... ... кіру жолы ... ... ... – Қазақстан экономикасының ... ... ... ... білікті өндіргіш күшке негізделуі тиіс ... ... ... ... жаңаша игеруге, оларды мүмкіндігінше
республикада өңдеуге, мүмкіндігінше қосымша құн жасауға, жаңа ... ... ... ... ... барынша аз енгізуге
негізделген, тұлғаның шығармашылық қабілеттілігі мен ... ... ... ... ... және өндіруші” экономикаға өту
деген сөз.
Елбасы ... атап ... ... ... ... ... ... индексінің бір бөлшегі, әрине, қоғамның
инновациялық даму деңгейін, технологиялар трансфертін, ... ... ... ... ... ... ... салынатын инвестициялар көлемін және де осы саладағы
университеттер мен ... ... ... ... ... “Шикізаттық” экономиканың халық тұрмысының “жоқтан бар” ... ... ... ... қатар ұлттың санаткерлік және
адамгершілік әлеуетінің дамуына да кедергі келтіретініне ... ... ... мұндай экономика тұтас қоғамдық менталитетке де кері ... ... ... ... ... ... ... кезеңді еңсеріп,
нарық қатынастарын түбегейлі қалыптастырды. Экономикалық ... мен ... ... елдердің озық тәжірибесін ұштастыра
отырып, елімізде экономикалық дамудың өзіндік бағыты қалыптасты.
Бүгінгі ... ... ... ... алшақтықты жеделдетіп еңсеру,
уақыт жағынан ұту Қазақстанның Даму стратегиясының басты талаптарының бірі
болып ... ... ... да ... ... ... ... тиімділігі,
халықтың әлеуметтік жағдайының деңгейі олардың бәсекелік қабілеттілігіне
байланысты. Осы бағытта көптеген игі ... ... ... ... көп көңіл бөлініпотырғаны өте маңызды.
Біздің жас мемлекетіміз тәуелсіздік алған он бес жыл ... ... ... қол ... Табысты жұмыс істеп отырған нарықтық
экономиканы құру, қазақстандықтардың ақшалай ... ... ... демократияландыру - осылардың барлығы бізге неғұрлым жоғары
қарқынмен дамуға, ал ... ... ... ... орын ... ... Қазақстан бүгін әлемнің ең серпінді дамып келе ... бірі ... ... бұл да ... жұрт таныған ақиқат.
Президент Назарбаев өзінің 2005 жылғы 18 ақпандағы Жолдауында
қазақстандықтар үшін өмір ... ... ... бет – ... ... деген үлкен үміт пен сенім тудырды. Әсіресе ... ... және ... ... ... жаңа кезең, Қазақстанды одан
әрі жаңарту мен демократияландыру екендігін ... ... ... ... ... ... нығайтуға, Қазақстанды осы заманғы демократиялық және
құқықтық мемлекет ретінде дамытуға;
- еліміздегі және өңірдегі ... ... ... ... ... және ... ... дамытуға;
- жаһандану талаптарына сәйкес экономиканы серпінді дамытуға ... емес ... ... баса ден қоя отырып, жаңа
технологияларды дамытуға;
- білім беруді, кәсіптік ... пен ... ... XX ... ... азаматтық қоғамды дәйекті дамыта беруге, азаматтардың құқықтары ... ... ... бағытталатындығын атап көрсетті /3/.
Қазақстанның жедел экономикалық және әлеуметтік прогресі туралы
айтылған ойлары – ... өз ... үшін өмір ... ... ... отырып, әлемнің тиімді дамып келе жатқан елдерінің
қатарына қосылуы тиіс ... оны ... бен ... ... ... жағдайда ғана жүзеге асыра алатындығымыз баршаға мәлім.
Осы тұрғыда инновациялық экономика құру және ... емес ... ... ...... стратегияны жүзеге асыра
бастадық. 2003 жыл елімізде индустриялық – инновациялық стратегияны ... ... жылы ... ... даму ... ... ... салаларды жаңғыртуға нақтылы ықпал жасай бастады. Даму ... ... АҚШ ... ... ... 20 ... жобаға несие бөлді.
Бұл бастамасы ғана /2/. Сондықтан да мемлекет өз ... ... ... ... жоғарылату үшін ұлттық инновациялық
стратегияны дамытуы керек. Бұл стратегияны іске асыру үшін ... ... ... 1,2 млрд. АҚШ долларын құрайды. Стратегияны өткізудің
мемлекеттік ... құны ... 2002 ... ... ... ... АҚШ долларын құрап отыр. Бұл қаржыны жылына Даму институты стратегияны
өткізу шегінде жеке секторды қаржыландыру үшін бөліп ... тиіс /33, ... ... ... үшін Даму ... ... Инновациялық қордың қаржылары тартылады. Сонымен қатар, халықаралық
ұйымдар мен донор – мемлекеттер жаңа технологиялық және ... ... ... дамытуға бағытталған неғұрлым ... ... ... қаржылық көмек көрсетеді.
Бұл мәселе қазір мемлекеттік деңгейде көп айтылып, бүгінгі күнле
Қазақстанда индустриялық-инновациялық ... ... үшін ... ... ... ... Қазақстанның 2003-2015 жылдар аралығындағы индустриялық – инновациялық
дамуының Мемлекеттік бағдарламасы өңделді;
- инновацияны енгізу мен ... ... ... қор қалыптастырылуда;
- Қазақстанның Даму банкі жұмыс істеуде, оның ... ... емес ... жұмыс істейтін отандық ... ... және ... ... сфераларындағы шағын және ... ... әрі ... ... ... ҚР ... жағынан жоғары ғылыми-техникалық комиссия құрылды.
Бұл шараларды жүзеге асыру Қазақстанның ... ... ... ... атап ... ... айтылған міндеттерді жақын уақытта жүзеге асыру жаңа және
перспективті инновациялық ... ... ... ... ... ... ал ... бәсекеге қабілетті өнімдердің және оларға
деген ... ... ... ... ... ... ... мәселені шешудегі негізгі бағыттарының бірі – ол ғылыми-техникалық
аймақтардың, технополистердің, технопарктердің қалыптасуы мен қызмет етуі,
инновациялық ... ... және орта ... дамуы болып
табылады.
Нұрсұлтан Назарбаев «Үшінші мыңжылдықтың ғылымы» атты Халықаралық
конференцияда сөйлеген ... ... ... ... даму ... ... ... ресурстарды сақтайтын және экологиялық
таза технологиялар негізінде бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... келтірмейтіндігін» айтты /13/.
Сонымен бірге, Нұрсұлтан Әбішұлы «Ең ... ... тек ... ... қамтамасыз етумен ғана шектелмейтіндігін, оған қоса
экономикалық ... ... ... ... және орта ... шикізаттық
емес секторларды дамытып, жаңа өзгерістерді енгізуге баса назар аударылуы
керек екендігін» атап ... ... ... ... ... ... компонентіне:
- ғылыми сиымды өндірістерді дамыту, ... және ... ... мен ... жаңа ... мен ... айтты /15, 223-227б/.
Қазір Қазақстан экспортының 65%-ын шикізат ресурстары ... ... Бұл ... ... ... ... экономикалық
дағдарыстардан қорғамайды, экономиканың тұрақты дамуына мүмкіндік бермейді.
Сонымен қатар, біз әлемдік нарықтағы ... ... ... ... ... жағдайдағы жалғыз ғана жол – ол Қазақстан экономикасының құрылымдық
қалыптасуын ... ... ... ... және ғылыми-өндірістік
сфераларды инвестиция көмегімен ынталандыру ... ... ... ... ... нәтижесінде экономиканың өсу
қарқынын жылына кем дегенде 8,8 – 9,2%-ға жеткізуге болады. Бұл 2015 ... ЖІӨ ... 2000 ... ... ... 3,5 – 3,8 есе ... ... сөз.
Республикамыздың қазіргі әлеуметтік - экономикалық жағдайына талдау
жасай отырып, экономиканы реформалауда белгілі ... ... ... Ішкі жалпы өнім өткен жылы 9,1%-ға өсіп, жан басына шаққанда
2700 АҚШ долларын құраса, ... ... ... өскен. Соңғы алты – жеті
жыл ... ... ... төрт ... инвестиция 70%-ға өскен. Еліміздің
Ұлттық қоры Халық банкінің активімен есептегенде 14 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайының
шикізат секторынын ықпалынан енді ... келе ... ... керек.
Дамудың сапасына жету үшін экономикамыздың үлесінде шикізаттан гөрі дайын
өнім үлесінің басым ... ... ... ... көбірек қажет ететін
салаларымыздың өркен жаюы қажет. Бұл ... ... ... даму
деңгейін көрсетеді.
Бүгінгі күні біз өзімізді жаңа технологиялар мен жаңа ... ... ... дамуды басқарудың түбегейлі жаңа жүйесі – ... жүйе ... ... ... ... ... қалыптастырдық. Мемлекеттік даму ... жыл ... 730 млн. АҚШ ... ... ... ... 1 млрд. 200 млн. АҚШ долларынан асып отыр. 2004 жылы ... жоба іске ... ... тең ... даму ... ... асуда..
Біздің стратегиялық міндетіміз – бәсекеге қабілетті елдердің ... орын алу. ... да ... пен жеке меншік сектор өзара сенім
мен тиімділікке ... ... ... ... қоюы ... ... Қазақстан экономикалық өсу қарқыны бойынша ТМД елдерінің
алдыңғы қатарында тұр. ЖІӨ ... ... ... 129 ... долларды
құрайды (жан басына шаққанда – 5515 доллар). Елдің алтын валюталық қоры ... млрд ... Ел ... 13,5 ... долларға жетті. Мұнан басқа жұрттың
қолындағы ақшалары 12 млрд. ... ... ... те бар. ... қор 16 ... ... мәліметтердің барлығы түрлі ақпарат көздерінен және «Казахстанская
правда» ... 16 ... ... санынан алынып отыр. Жалпы профессор
Димкеш Мұқановтың айтуынша, Қазақстан ішкі инвестиция тарту ... де ... көш ... келеді. Мәселен, жыл басындағы көрсеткіш бойынша Орта
Азия елдеріне шыққан ... ... 80 ... ... ... ... шаққанда ол 2205,2 млрд. теңгені құраған. Ал республикада
шетелдіктердің қатысуымен құрылған 7935 біріккен ... бар ... ... ... ... мен газ, кен ... ... ақша
салып отырғаны белгілі. Осыған сәйкес ЖІӨ-нің 80 пайызын мұнай, газ, металл
т.б. саудасынан түскенқаржы құрап тұр. Бұл ... ... ... -2015 жылдарға арналған индустриалдық – инновациялық саясатына қайшы.
Сонымен бірге, экономикалық ... орта және ұзақ ... ... да
сәйкес келмейді.
Ең алдымен мына мәселені анықтап алайық, халықаралық ... ... ... мен ... компаниялар басқа елдерге
үш түрлі жолмен барады: инвестиция, технология, менеджмент. Ал ... ... ... қайтты? Не ноу – хау технология, не ... ... ...... не ... ... ... әкелген
жоқ. Қарасаңыз, республикадағы мұнай – газ және тау – кен металлургиясы
саласындағы ... ірі кен ... ... ... ... өндіру бойынша Қазақстанның өзіндік үлесі тек 15 пайызды ғана
құрайды. Ал енді осы ... ... ... сөз ... ... ... 15 жыл бойы ... кезінде жаңа технология
енгізді ме? Керісінше, кеңес үкіметі кезіндегі шикізат ... ... сол ... ... тұр. ... ... ішкі ... енуі
елдің экономикалық құрылымдарына қандай да бір сапалық өзгерістер берді ... ... ... тұтастай алғанда еліміз шетелдік инвесторлармен бірге
келуі тиіс осы игіліктерден құр алақан қалып қойды. Осы ... ... ... деу ... Қазақстан енді өз қалтасынан қаржы шығарып жаңа
технологияларды енгізуге күш салып ... ... ... ... ... деп ... білеміз. Сөйте тұра екі жақты келісім-
шарт жасалған кезде мемлекеттік мүдденің өз деңгейінде ескеріле ... ... ... ... ... аса зәру ... ... деген қызығушылығын арттыру үшін ... ... ... ... ... ... ... өзі
оларды қанатының астына алып, шетелдік инвесторлардың ерекше ... ... ... ... ... ... ... т.б. талаптар
босаңсыды. Инвестор өзінің қолындағы бар ... ... ... ... ... ... ... көптеген жеңілдіктерге ие болды. Ал ... ... бірі жоқ еді. ... ... ... тергеп–
тексеруі де, бюрократтық кедергілер де, тағы басқа ... ... ... ... ... басын саудаға салды. Ал мемлекеттік бақылаушы
– қадағалаушы органдар жоғары жақтан пәрмен түспей шетелдік ... ... ... ... ... енді ... ... ашылады деген үміт ұлғайды. Жақында ғана Елбасы Н.Назарбаев ... ... ... ... ... ... бір ... жасау
туралы шешімін айтты. Мұндай ... ... ... мен ... құқы мен ... ... ... Осы тұрғыдан алғанда,
отандық бизнесті газ – мұнай, тау-кен ... ... ... зор. Онда да ... ... ... ... жұмылдырған тиімді.
Д. Мұқановтың айтуы бойынша, қазіргі ... бұл сала ... ... ... ... ... басында Үкімет Президент белгілеген ел дамуының 2007-2009 жылдарға
арналған басты бес ... ... ... болатын. Оларға үлкен көлемде
мемлекеттік грант белгіленді. ҚР ҰҒА академигі, т.ғ.д.. профессор ... ... ... қазіргі күні нанотехнологияны дамытуға – 1
млрд. ... ... ... – 12 ... ... ақпараттық және
ғарыштық технологияны дамытуға – 47 млрд. доллар бөлінген. Жақын ... және ... ... ... ... – 5 ... доллар,
ядролық технология мен энергияны қалпына келтіру технологиясына 8 млрд.
доллар беріледі деп күтіліп отыр. Міне, ... ... ... ... ... осы істерді қалай сәтті жүзеге асыратынымызға байланысты. ... ... ... осы /27, 2 ... ... ... даму логикасы Қазақстанды жаңа межеге
жеткізуді ... ... ... өтудің жаңа бағдарламасын, жаңа
экономиканы орнатуды іске ... ... ... ... ең жаңа
экономикалық тарихы білім мен ғылымның, жаңа білімдерді ... ... ... ... ... ауқымды енгізу прогрестің
негізгі факторына айналғанын айғақтайды.
Жаңа экономиканың тиімділігі мынадан көрінеді, оның ... ... ... ... артықшылықтарға, көбіне мүлде жаңа
тауарлар мен ... ие ... ... өсе ... ... ЕО, ... ... АСЕАН
түріндегі аса ірі экономикалық, кедендік одақтардың жылдам көбейе ... БСҰ ... ... ... біртұтас экономикалық
кеңістік қалыптастыру, жаһандық экономика құрудың ... ... ... ғылыми – техникалық жарыста тұрақты көшбасшылықты
қамтамасыз ететін елдер соның игілігін ... ... ... ... ... технологиялардың соңғы жетістіктерін
және баға жағынан дамушы елдердің межелерін ... ... жаңа ... ... ... өзгертеді.
Жоғары база серпінімен сүйемелденетін, шикізаттың бағыттылығы мұнай
өндіруді 2-3 есе ... ... ... ... ... ... ... өзгертуге тиіс емес, ал «мұнай форасын» пайдалана отырып,
10-жылдың ішінде алдымен негіздер қалауы, ал ... ... 15-20 ... ... ... және ... ... негізделген
прогресивті құрылымдағы бәсекеге қабілетті экономика жасауы керек.
Уақыттың тарихи талабына біз бос ... ... ... ... ... ... болмайды. Республикамызда қуатты ғылыми әлеует, мықты қолданбалы
ғылым кезінде болған, экономиканың кейбір ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның ғылымы мен
техникалық білімі негізінен еліміздің шикізат ... ... ... геология, тау-кен ісі қара және түсті металлургия, мұнай-газ
секторы әлемдік деңгейдегі ғалымдар мен ... ... ... ... ... - ғылым Академиясына, оның қуатты
ҒЗИ-тарына, жобалау институттары мен ... ... ... ... арқа ... ... Осы жетістіктердің арқасында әлемдік
рыноктағы көшбасшылық позициялар әлі де сақталып отыр, ал ... ... ... ... қатарына кіреді. Олар әлемдік өндірістің
элитасына жаңа технологияларды озық ... осы ... ... ... ... ... ... кірді.
Экономика және өндірістің осы салалары қазіргі кезде ғылым мен ... ... ... ... олар ... ғылымды
қажетсінетін, жоғары технологиялық салаларға айналып келеді.
Ғалымдар мен зерттеушілердің жаңа буындарын тарту жолымен ... ... іс ... жаңа ... ... ... тұр.
Қазақстанның инновациялық дамуының жай-күці мен перспективалары қандай?
Талдау осы салада жүріп жатқан аса ... ... ... ... ... инвестициялардың жедел өсуі құрылымдық ілгерілеулермен
сүйемелденеді. Қазақстанда әлемдік практикада қалыптасқанға сәйкес, ... ірі ... ... ... шоғырландыру үдерісі
жүруде, оның өз қиындықтары болғанымен, біраз қажетті үдеріс. ... ... ... ... ... ... ... оқу орындарындағы ғалымдар мен зерттеушілердің саны өзге секторлардағы
осындай көрсеткіштерден жоғары. Жеке ... ... ... саны өсе ... ... ... қайта жаңғыруда, әсіресе
бұл құбылыс кешенінен анық байқалады. өнеркәсіп өндірісіндегі инновациялық
өнімнің үлесі өсті, оның көлемдері 74 млрд. ... ... ... материалдық-техникалық базасы қалпына келтірілуде.
Зерттеулер мен әзірлемелерге арналған жабдықтың бағасы 12,4 ... ... Бұл ... жеке коммерциялық емес секторда – 7 есе, кәсіпкерлік
секторда – 1,2 есе. Егер ... ... ... ... ... ... ... 75,8%-ға дейін кемісе, ал жеке ... ... ... ... ... ... мен әзірлемелерге қатысты негізгі капиталға инвестициялар
1998-2004 жылдарда 9,3 млн. ... 9,6 ... ... ... көбейді.
Ғылыми – техникалық жұмыстардың көлемі 1998-2004 жылдарда 4,3-тен 18,5
млрд. теңгеге дейін ұлғайды.
Егер орындалған жұмыстардың ... ... ... екшейтін болса,
онда Алматы қаласы үлесінің 41,6%-дан 34,8%-ға дейін азайғанына қарамастан,
ол өзінің көшбасшысының позициясын сақтап отыр. Екінші орында ШҚО – ... ... ... ... - 15,9%, ... орында Маңғыстау облысы,
оның үлесі 5,2%-дан 13,7%-ға дейін өсті, бесінші орында Қарағанды облысы -
5%.
Мемлекеттің ... ... ... 3,6 ... ... ... жұмсалатын ішкі шығындар 14,5 млрд. теңгеге дейін өсті, бұл
ретте ... ... ... қаражаттары – 6,3 млрд. теңге,
коммерциялық емес жеке сектордың қаражаттары – 170,8 млн. ... ... ... ... әзірлемелерге деген тапсырыстардың
бүкіл көлемінің ... – 0,8% ... /8, 93-96 ... жалпы қажеттілік 119643 млн. теңгені құрады. Іріктелген
440 жоба әлеуетті тапсырыс берушілерге жіберілді. ... ... ... де ... ... ... ... әзірлемелерді
негізігі үш бөлім бойынша бөлуге болатын сияқты:
1. ноу-хау рыногын құру және сонымен барлық инновациялық ... ... ... ... патенттеу, интеллектуалды меншікті бағалау
бойынша аса күрделі жұмыс жүргізуге тура келеді;
2. тауарлар мен ... ... ... қызығушылығын
туындататын перспективалы жобаларды іздестіру және іріктеу;
3. отандық ... ... шын ... өзгерте, жетілдіре, жарата
алатын кешенді инновациялық бағдарламаларды қалыптастыру.
Осы жүргізілетін зерттеулерге сүйенетін бағдарламалар ... ... Олар мына ... тот ... ... ... болаттар мен қорытпалардың өзге ... ... ... ... құралдар мен жабдық өндірісі;
• мұнайхимияны дамыту, пластмассалар, химиялық ... ... ... ... мен солардан жасаланатын бұйымдар
шығару;
• катализаторлар өндірісі;
• химиялық ток көздерін шығару;
• күн энергетикасы;
• аспап ... жылу ...... ... ... ... шығуын екі есе
азайтатын технологиялар енгізу.
Жаңа экономикадағы сілкіністі ... ... кең ... жету үшін ... ... сәйкес даму
институттарын құру ең түбегейлі шешімге айналды. ... ... ... ... қор, ... ... қолдау көрсету қоры және
бірқатар өзге құрылымдар қазір «Қазына» қорына ... ... 47 ... теңгеге жуық едәуір қаржы көмегін алды, олар шикізаттық
емес ... ... ... ... ... белсенді қолдау
көрсетуге, экономикадағы құрылымдық өзгерістердің қарқындарын жеделдетуге
тиіс.
Осы құрылымдарды құруға байланысты ғылым мен ... ... ... ... ... ... көп, ... өтуге болмайтын тізбектегі өзара
ықпалдастықтың бүкіл ... ... іс ... өзгереді. Жаңадан
құрылған даму институттарының міндеті – технопарктер, бизнес- институттар
құру, бастапқы ... ... ... ... ... ... ... ортақ қаржыландыруға қатысу, қазіргі заманғы технологияларды
тарту, ... ... ... орталықтардан трасфертті, лизингтік қолдау
көрсету жолымен инновацияларды енгізу үдерісіне жәрдемдесу.
Алатау кентінде ... ... ... Орал ... ... ... жасау мен жарақтау, бірқатар венчурлық қорлар құруға,
бірқатар перспективалы жобаларды қаржыландыру, соның ... ... ... ... зауыт салуға, Текелі, Екібастұз қалаларындағы
кремний өндірісіне қатысу осы ... ... ... ... Сонымен бірге даму институттардың ... ... бір ... ... ... ... ... шаңырақтың астына біріктірілген даму институттарына енді мемлекет
тарапынан жасалған едәуір қаржы құйылымдарына қайтарым жасау, өз қызметінің
инновациялық тиімділігі призмасы ... өз ... сын ... ... ... инновациялық рыноктағы аса қатал бәсеке жағдайларында өз
қуысыңды табу, қажетті өнім жасау - өте қиын ... ... ... ... ... көрсеткендей – мұнда жабық есік жоқ.
Қазақстан бірқатар ... ... ... ие, ... даму ... ... мүмкіндік туғызады. Жарақтануға
қабылданған кластерлік ... осы ... ... ... ... ... міндеттерді шешуге жағдай ... ... ... бағдарламаларды толыққанды дамыту үшін бүкіл негіздемелер бар.
Елімізде осы бағытта ұзақ уақыт бойы іздестірулер жүргізіліп келе ... ... ... ... ... ... ондаған
ғалымдар мен мамандар космостық тақырыптама бойынша әзірлемелер жасады.
Дамудың біршама жоғары қарқындарын көрсетіп отырған уран саласы ... ие. ... ... қалыптастыру да сондай-ақ ... ... ... ... ... дәстүрлі емес көздері саласында біршама қарқынды
әзірлемелер жүргізілуде. Еліміздің географиялық ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... сиымды рыногы
бар. Алайда, өзектілігі туралы біршама көп айтып жүрген энергетиканың осы
бағытына даму институттарының ... ... ... ... ... ... ... ток көздерінің үлкен перспективалары бар – ... ... ... ... Әлем ... химиялық энергетика
дәуірінің бастауын күтуде. Қазақстан осы салада ... ... ие ... ... ... жобалар, жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар,
қомақты шикізат базасы. ... ... ... ие ... түрдегі
кешенді жобаларға нысаналы қолдау ... ... ... ... ... ... нақты үлесін қосып, оның бәсекеге
қабілеттілігін арттырады.
Қорыта келе айтарым, біздер ұлттық экономикамызды жаңа ... ... ... ат ... ... ... ... кәсіпкерліктің дамуын талдау
Біздің еліміздің болашағы – оның интеллектуалды ... ... ... ... Бұл ... ... Н.Ә. ... халыққа
арналған Жолдауында айтылған болатын. өмір өзі көрсеткендей, ... ... ... ... ... Тек ... сапалы, ең соңғы
ғылым жетістіктеріне сай техника мен технологиялар ғана ... ... ... ... ... Сондықтан да, ғылымға және
ғылыми – техникалық және инновациялық саясатқа ... ... ... тиіс.
Шағын бизнесте инновациялар тиімділігін арттырудың негізгі бағыттары
инновациялық климатты қалыптастыруды, ... ... ... ... ... ... ... базаны жетілдіруді
қамтиды /25, 186-188б/.
Өткен ғасырдың соңғы он ... ... ... ... қиындықтармен қақтығысын, түбірімен өзгеріске ұшырады. Тек ... ... ғна ... ... мен ... ... ... -
өндіріс тізбегін дамытудың ... ... ... ... ... ғылыми жаңалықтарды инновациялық ... ... ... ... Бұл ... ... инновациялық кәсіпкерлік
айтарлықтай үлес қосады.
Шағын кәсіпкерлік кез – келген мемлекет ... ... ... ... және орта ... кез келген рынокты ... 10 ... 9 – і ... ... ... Европа елдерінде әр 1000
тұрғынға шаққанда 45 – 50 шағын кәсіпорын болса, АҚШ – та ол көрсеткіш ... ... ал ... не бары 7-8 ... ғана ... ... сферасында шағын инновациялық бизнес ерекше орын алып,
мемлекет экономикасының дамуына көп әсер етеді. Ол ... ... ... ... ... бір ... тоқтап қалмай экономиканың
барлық сферасын қамтиды.
2. ірі фирмалар ғылыми зерттеулер мен ... ... ... көп ... да, ... ... пирамидалары себебінен инновациялық
процесс баяу атқарылады. Сондай – ақ ірі ... ... орта ... ... ... Ал ... ... фирмалар сыртқы орта
өзгерістеріне тез ... ... ... ... ... жылдам
өзгертуге қабілетті.
3. шағын фирмалар ірі компанияларға қарағанда ...... ... ... ... пен ... жылдамырақ
енгізеді.
АҚШ ұлттық ғылыми ... ... ... ірі ... ... ... да 2,5 есе көп жаңалық ашады, ... 50% ... ... ... мен ... ал ... енгізу процесі шағын кәсіпкерлікке 1 жылға ертерек іске
асырылады.
Осы көрсетілген ерекшеліктердің бәрі ... ... ... ... ... отыр. Дамыған елдерде шағын инновациялық
кәсіпкерлікті мемлекет тарапынан ... ... ... ... қамтиды.
- шағын инновациялық кәсіпорындар қызметін құқ және ... ... ... ... жеңілдіктерді ұсыну, жеңілдетілген салық түрлерін енгізу;
- шағын инновациялық фирмалар проекттерін тікелей бюджеттік қаржыланжыру,
жеке кәсіпкерлік ... ... ...... ... ... ... беру, шағын
фирмалар қызметін мамандармен қамтамасыз ету.
Дүниежүзілік тәжірибелерге қарайтын ... ... ... ... және дамуына ең қолайлы жағдай ғылыми – технологиялық
орталықтарда – ... ... ... ... Бұл ... шағын инновациялық кәсіпорындарды бір
«шатырдың астында», «бір ... ... ... ...... лабораторияларының, өндіріс – тәжірибелік цехтарын және жалға
бөлмелер ұсынады. Бұл жерде мемлекеттік ... ... ... ... ... қаржылары шоғырланады. Әдетте ... ... ... ... жоғарғы оқу орындары, университеттері бар жерде;
- өндіріс зоналарын, жер учаскелерін, лабораториялар жалға алуға ... ... ... тарапынан қолдау, салық жеңілдіктерін алуға мүмкіншілік бар
жерлерде;
- автокөлік, ... жол ... және ... ... ... дүниежүзінде 400 жуық ірі технопарктер бар, олардың жартысы АҚШ –
та орналасқан.
Алғашқы ғылыми парк 40 – 50 ... ... АҚШ – та ... ... қалыптасқан. Сол кезде осы ғылыми орталықтардан
өз бастауларын алған кәсіпорындар ірі компанияларға айналған. Дүние ... ... ... «Селиконования долина» зонасында
«Хьюлетт – Паккард», «Тексас инструмент», «Дженерл ... ... ... «Локхид», «Эр–эм-си» т.б. көптеген фирмалар өз
бастауларын алып, көркейген.
Европа континентінде технопаркті құрылымдар 70 жылдардың ... ... ... Ұлы ... онан ... Франция, Германияда. Қазір
Францияда «техникалық регионалды комплекстерді дамыту» бойынша ... бар. ... ең ірі ... - «София - Антиполис». Бұл
технопаркте 26 өнеркәсіптік кәсіпорын, 14 ... ... ... бар. ... 50-ге жуық ... мен ... ... мемлекеттік программалар негізінде 20-ға жуық технополистер
қалыптасқан, олардың ішіндегі ең ірісі Цуруба. ... 47 ... ... ... 40% шоғырланған /20, 12-17б/.
80 жылдардан бастап дамушы елдерде Бразилия, Индия, Қытай мемлекеттері
де технопрактер маңыздылығын түсініп, ... ... ... туғыза
бастады.
Алғашқы технопарктер пайда болғанынан жарты ғасыр өткеннен кейін қана
Ресейде де ... ... ... ... ... ... ... жылы Томск университеті қолдауымен құрылды.
Ал Қазақстанда болса олар тек 90 жылдар аяғында ғана ... ... ... бізде бірнеше технопарк қызмет істейді, ... ... ... ... Алматыдағы «Ұлттық ғылыми –
технологиялық парк», ... – ақ ... ... ... ... орталықтардың қызмет көрсету деңгейінің кеңеюі,
өспелілігіне байланысты оларды былайша ... ... ... ... ... ... ғылым мен технология
аймақтары.
Инкубатор – инновациялық қызметтің көптеген ... ... ... бір немесе бірнеше ғимаратты алып тұрады, ал ... ... ... ішінен белгілі бір территорияларды жалға алып қызметін
бастайды, инкубациялы период 2-3 жыл, осы ... ... ... ... ... ... үшін бұл ... шығып кетеді. Инкубаторда жаңа
ғана қалыптасқан ... ... ... ... жоспарын
жасау, өнімге жарнама, маркетингтік талдау жасау), компьютер, басқа да
құрал – ... ... ... ... ... ... Бұл ғылыми
өнеркәсіптік - құрылымның негізгі мақсаты – шағын инновациялық ... ... ... ... бәсеке күресіне төтеп бере алатын
кәсіпорын дәрежесіне жеткізу. Ол ... ... ... соң
технопарктер де немесе басқа да ... ... ... ... ......... территориалды комплекс, негізгі
мақсаты шағын ... ... ... етуіне тиімді, ыңғайлы жағдай
қалыптастыру. Олар жоғарғы оқу ... ... ... тұсында қалыптасады. Оның құрамына: зерттеу орталықтары,
инкубаторлар, инновациялық орталықтар, маркетинг және т.б. ... ... ... ... ... қажетті бухгалтерлік,
аудиторлық, консалтингті, маркетингті қызметтер ұсынып отырады.
Технополис – жеке қала негізінде құрылған ғылыми - өндірістік құрылым.
Негізгі ...... ... ... ... мен
университеттер.
Шағын инновациялық бизнес ... ... ... ... ... ... ... бизнес қазіргі күні бүкіл ... ... ... ... сома ... ... ... бұл түрі көптеген ... ... ... ... ... өте жақын сондықтан оларды венчурлы
компаниялар деп те атайды. Шағын ... ... ... ... ... шағын инновациялық бизнес кез келген сала бойынша зерттеу жұмыстарын
жасауға ... ірі ... ... проектерді игеруге қаржылық
мүмкіншіліктері көп болса да ... ... ... ... ... өте баяу ... шағын инновациялық компаниялардың басқару құрылымы күрделі болмауы
себебінен олар ... ... тез ... , ... ... ... ... тезірек жылжиды;
Шағын инновациялық жоғарғы технологиялық ... өмір ... бір ... бөледі. Өйткені осы кезеңдерге байланысты венчурлы
қаржыландырудың ... ... ... тиіс ... түрде шағын
инновациялық компанияның өмір циклі мынадай кезеңдерден тұрады:
1. ... ... ... ... постинвестициялық кезең деп бөледі.
Инвестиция салынғанға дейінгі кезеңде мынадай қызметтер атқарылады:
проект идеясының ... ... ... ... ... ... ... Инвестициялық кезеңде мынадай қызметтер
атқарылады: инвестицияның бастапқы сомасын алу өнім ... және ... ... ... рынокқа шығару және инвестиция бойынша
пайданы бөлу. Постинвестициялық кезең инвестициялық қаржыландыру мерзімінің
аяқталуы енді инновациялық ... мен ... әрі ... ... ... ... қабылдайды.
Шағын инновациялық бизнестердің ең маңызды мәселесі - бұл ... ... ... қаржыландыру болып табылады. Жоғарыда
айтқанымыздай шағын инновациялық бизнестердің деңгейінде әрбір 10 ... ғана ... ... ... қоса ... жобаларды енгізуде
пайда өте жоғары, олар бастапқы кеткен ... ... ... ... жобалар көп болса, үлкен сандар заңы бойынша тәуекелдік төмендейді
және ... ... ... жету ... жоғарылайды.
Инновациялық бизнестің дамуымен байланысты барлық дамыған елдерде венчурлық
қаржыландыру, инновациялық ... ... және ... ... ... кеңінен қолданылады.
Тәуекелдік қаржылар банктік және өнеркәсіптік компаниялардан
өзгешелейтін келесі ... ... ... және ... апробациялары болмайтын жобаларды өткізу
барысында жоғары тәуекелділік;
• шағын инновациялық фирмалардың сақтандыру капитал ... жай ... ... ... ... ... шағын фирманың жарғылық капиталына несие ретінде не
пайлық жарна ретінде болады;
• жаңа фирманың жетістігіндегі ... ... жеке ... дамыған елдерде шағын инновациялық ... 2 ... ... ... біріншілік ұсынылатын акциялар арқылы.
Бұл саладағы ең маңызды ...... ... ... табылады.
Венчурлық қорлар арнайы инновациялық бизнесті қаржыландыру мақсатында
құрылады және олар тек қана ... ... ... ... ... және маркетингке алмасады.
Венчурлық қаржыландырудың келесі түрі – ірі ... ... ... ... жобаларды қаржыландыруды үш әдіспен жүзеге
асырады:
• инновациялық жобаларды жүзеге асыратын өздері құрған шағын ... ... ... ... ... ... ... арқылы қаржыландыру;
• венчурлық қордың капиталына корпорацияның пайдалы қатысуы арқылы
Шағын инновациялық кәсіпорындардың ... ... ... ... Олар ... қатысуымен құрылады. Салықтық
және қаржылық ... ... ... ... ... ... ... ие. Шағын ... ... ... ... ... ... фирмаларды біріншілік акцияларды ұсыну
нарығында биржалық және биржадан тыс қаржыланады.
Бағалы қағаз нарығы ... ... ірі ... ... ... Ал
шағын инновациялық фирмалар бағалы қағаздан тыс ... ... ... ... ... ... қағаздар комиссиясының рұқсаты
бойынша жіберіледі, ал бұл үрдіс шағын фирмалар үшін ... ... ... ... ... ... ... де
кейбір ерекшеліктерге ие. Шағын инновациялық қаржыландырудың екі түрі ... ... ... , ... бірінші ретті биржада акцияларды
сату арқылы.
Инновациялық қызметтi қаржыландыру көздерiне мыналар жатады:
1) инновациялық қызмет субъектiлерiнiң өз қаражаты;
2) бюджет қаражаты;
3) инновациялық ... ... ... ... гранттар;
5) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өзге де көздер ... ... ... ... ... ... өмір ... белгілі
бір кезеңдерге бөледі. Өйткені осы ... ... ... ... ... ... тиіс классикалық түрде ... ... өмір ... ... ... тұрады :
1. Инвестиция салынғанға дейінгі
2. Инвестициялық
3. Постинвестициялық
Инвестициялық кезеңде мынадай қызметтер ... ... ... ... ... ... қалыптастыру жұмыстары;
• өнім моделін жасау;
• маркетинг бағдарламасын жасау;
• өнімді рынокқа шығару;
• инвестиция бойынша пайданы бөлу;
• қосымша инвестициялар табу.
Шағын ... ... ... ... ... ... тұрады:
Инвестиция салынғанға дейінгі кезеңде мынадай қызметтер атқарылады:
• проект идеясының пайда болуы;
• потенциалды инвесторларды іздестіру;
• алғашқы бизнес ... ... ... ... ... ... соңғы вариантын даярлау;
• инновациялық проектті қаржыландыруға қажетті қаржының сомасын, қайтару
уақытын, пайданы бөлу туралы мәселелерді шешу.
Постинвестициялық ... ... ... ... ... ... компания мен инвестор әрі қарай бизнестің дамуы бойынша
шешім қабылдайды.
Сурет 11 – Шағын ... ... ... ... кезеңдері.
Компания менеджменті үшін бұл кезеңде мынадай мәселелерді шешу керек:
• компанияның өз бетімен дамуы немесе басқа бір ірі ... ... ... ... өзгертіп жаңа кәсіпорын қалыптастыру.
Инвестор үшін мынадай мәселелер шешілуі керек:
• түскен пайданы қайта осы ... ... ... ... ... ... бағыттау;
• өз бетінше жаңа инновациялық кәсіпорын қалыптастыру.
Сонымен, ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау мемлекеттік ғылыми – техникалық саясаттың
басты бағыты. Біздің елде ... ... ... ... ... ... негіз жоқ, бұл сала шағын кәсіпкерлік бойынша заңдар мен
проекттер ... ... ... 2 - Өнеркәсіптік, инвестициялық және инновациялық әлеует
|№ |Инвестициялық |Өндіріс атауы|Бизнес |Қажетті ... |
| ... | ... ... |
| ... атауы | ... ... | |
| | | | ... | |
| |1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... жаңа | |Бар |35 млн. ... | |
| ... сыраны | | | ... |
| ... |ЖШС ... | | ... |
|2 ... құю | |Бар |507 млн. ... |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
|3 ... құю | |Бар |805 ... | |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
|4 ... ... |АҚ |бар |2,8 ... ... ... |
| |бар ... |«Мунайаспап» | | ... |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
|5 ... – |АҚ | |10 млн. ... ... ... ... ... | ... металл |
| |орталық құру ... ... | | ... жаңа |
| ... ... |им. С.М. | | ... |
| ... жасау |Кирова» | | ... |
| | | | | ... ... | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... 7 ... |Жаңа |АҚ МАК |бар |24780 мың |110% |
| ... ... ... | |
| ... ... |ой» ... | | | |
|7 ... жаңа |АҚ МАК |бар |10000 мың |108% |
| ... ... ... ... | |
| | |ой» ... | | | |
|8 ... |ЖШС ... ... ... |өндірісте құс |
| |бройлерлі ... | | ... бір ... ... | | | |32 520 ... ... | | | ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Әкімиятында тіркелген өнеркәсіптердің
инновациялық жағдайын қарастыратын болсақ, 2 кестені талдайық.
Жалпы ... ... ... ... ... талдайтын
болсақ, мысал ретінде ЖШС «Дербес» сыра компаниясын алайық. Осы компанияда
қосымша сыра ... ... жаңа ... сыралар (Туборг) шығарылды және
де ИСО халықаралық стандартты сертификатын алған ... Ал ЖШС ... ... 546422,0 мың ... 10 ай ішінде іске асырған ... ... ... ... ... салыстырғанда 30% көбейді. Сонымен қатар
БДМ-2 өндірісін көбейтіп, «Аква» ... ... және МС ИСО ... ... АО «МАК ... Н=57, Н=22 жаңа желіні дайындауда. Ал ЖШС
«Алматинский комбинат продуктов питания» томат пасталарын өндіру 1 айда ... 500 ... ... ... және қосымша майонез кетчуп өнімдерін
шығару алдағы мақсаттары болып тұр.
2.3. Қазақстан Республикасындағы венчурлы бизнестің даму ... ... ... ... ... немесе бастама
дегенді білдіреді. Венчурлік капитал жеке бизнесті қаржыландырудың баламалы
нысаны ретінде АҚШ-та 50-жылдардың ортасында пайда ... ... ол ... ... ғана ... ... капитал пайда болғанға дейін
әлемде шағын және орта ... ... ... капитал, ірі
корпорациялар мен компаниялар және ... ... яғни ... қаржыландыруы арқылы жүзеге асырылған.
Венчурлік бизнестің отаны – Силикон аңғары. 1957 жылы ... ... ... ... жүрген кезінде Shorkley Semiconductors
Laborotories компаниясының инженері Юджин Клейнерден хат ... ... ... транзисторын шығару идеясын қолдайтын фирма іздеп жүрген
болатын. Кездесуден кейін Артур Рок ... ... ... 1,5 млн.
долларды қаржыландыруға инвестор ... ... ... ... Артур
жолыққан 35 корпоративтік инвесторлар ... ... ... ... кезде Рокқа Шерман Фэрчайлдқа жолығуға кеңес
берді. Ш.Фэрчайлд – өнертапқыш және жаңа компанияларды ... ... бар ... ... 1,5 млн. ... ... ... Силикон аңғарындағы барлық жартылай өткізгіштер шығаратын
компаниялардың негізі қаланды.
Табысты венчурлік капиталистердің бірі – Cisco Systems ... ... және ... ... ... ... көшбасшылардың бірі. 1987 ж. Дон ... Sequoia Cisco ... 2,5 млн. ... ... ... ... сатып алды. 1 жылдан
кейін ол 3 млрд ... ... Рок, ... ... Том ... –венчурлік капиталдың
негізін қалаушылар. Венчурлік бизнес ... ... 100 ... ... орындары пайда болып, миллиардтаған қосымша табыс әкелінді. Венчурлік
капиталдың қалыптасуы уақыт ьойынша компьютерлік ... ... орта тап ... ... ... ... сәйкес
келеді.
Қазіргі заманғы компьютерлік бизнестің алыптары Apple ... Sun ... ... Lotus, Intell ... ... осы ... ... Сонымен қатар, персоналды компьютерлер мен
биотехнология секілді жаңа салалардың да қарқынды дамуы негізінен венчурлік
инвестицияның қатысуымен ... ... ... венчурлік капитал пайда
болмастан 15 жыл бұрын жеке кәсіпкерлер акционерлік капиталды қаржыландыру
көздеріне қолы еркін ... ... ... бастап еуропалық
салымшылар тұрақты табысы бар дәстүрлі ... аз ... ... инвестиция салу мүмкіндігіне қызығушылық танытты.
Еуропадағы венчурлік индустрияның пионері – Ұлыбритания, әлемдегі
қуатты қаржылық орталық. 1979 жылы осы ... ... ... ... 20 млн. фунт ... 8 ... ... бұл сома 6 млрд. Фунтқа
жетті. Өткен ... ... ... бизнеске 46 млрд фунт
шоғырланды және ... жеке ... саны 200 ... ... 20 ... 500 ... қор мен ... бар.
1950 -60 жылдары Американың Нью-Йорк қаласында банк ... ... ... негізінде венчурлы қаржыландру деген ұғым пайда болды. Бұл
қаржыландыру шағын инновациялық бизнесті қолдауға ... ... ... күні ол жеке ... кәсіпкерлікке айналды. Бұл кәсіпкерлік екі
түрлі бизнестің қосындысы:
- бірі қаржы;
- ... ... ... ... сөзі оны ... ... ... деген мағынаны
білдіреді. Бұл кәсіпорын тәуекелі, бастауы болып табылады.
Венчурлы ... ... ... ... ... ... – венчурлы компаниялар және жаңа бастаушы кәсіпкерлер
2. қаржы донарлары – жеке тұлғалар, бизнес-періштелер және ... ... және ... ... деген сөздің өзі риск яғни тәуекел деген мағынаны білдіреді. Бұл
бір жағынан өте тәуекелге жақын , ал бір жағынан жоғары пайдалы ... ... . ... қаржыландыру ол ұзақ мерзімді ... ... ... 5 -7 ... дейін созылатын). Ол жаңа пайда
болған ... ... ... ... ... ... бұрыннан белгілі венчурлы компанияның капиталына
айналатын қаржы құралы.
Венчурлы капитал ...... ... ... инвестиция
салу. Классикалық венчурлы қаржыландыру ... ... ... ... акционерлік капиталдың белгілі бір үлесін құрайды;
2. инновациялық проекттердің не техникалық не ... ... ... факторы жоғары болады;
3. шағын инновациялық кәсіпорынға салынатын қаржы кәдімгі ... ... ... ... ... болады;
4. ол міндетті түрде күшті тәуекелге байланысты;
5. ... ұзақ ... ... пайда түспейді;
6. пайда компания акцияларын сатудан түседі;
7. «одобренный риск» егер проект ұтымды болса түскен ... өте ... ... жеке ... негізінде инновациялық проект тиімділігі
өседі.
Венчурлы компаниялардың инвестиция салынуына байланысты мынадай түрлері
болады:
Seed – ... ... ... . Бұл тек идея ... ... ... проект түріне келтіру үшін қосымша зерттеулер, тәжірибелер
жасауға, моделін ... ... бір ... бөлу ... ... идея пайда әкелетіндей болса онда оны әрі қарай қаржыландыруға
шешім қабылданады, ал егер ол тиімсіз ... ... онда әрі ...... ғана ... ... компания». Бұл компанияда
инновациялық процесстің алғашқы этаптары жүзеге асырылған. бұл компаниялар
енді ғана ... ... ... ... ... бар инновациялық
процессті әрі қарай жалғастыруға дайын.
Early Stag - «бастапқы кезең». Компания ... ... ... ... яғни ... өнімді рынокқа енгізіп коммерциялық
жолға түсуге әзір. Бұл компаниялар инновациялық ... ... ... ... зерттеулер жүргізуге қаржы алуға дайын.
Expansion – «кеңейу». ... кең ... ... өнімді
сатып пайда табу үстінде. олар жаңа инновациялық проектке қаржы алғысы
келеді.
Венчурлық ... ... ... ... және ... секторларға
беріледі.
Ұйымдық-құқықтық серіктес формадағы және бірқатар инновацияларын
біріктіретін жеке және мемлекеттік ... ... ... ... ... қаржысы жатады.
Бейресми сектордың қатысушылары – венчур капиталдың жеке ... ...... ... бар ... ... инвесторлар өз еңбектерінің арқасында бірқатар ... ... ... ... ... жаңа ... келе
жатқан фирмаларды қаржыландырады. "Бизнес-періштелер" АҚШ-та және көптеген
Европаның елдерінде, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... капиталды қаржыландырудың
нәтижесінде болды. Венчурлық капиталды қолдау арқасында ... ... тік ... ... ... Компак, Сан Минросистеме, Федерал Экспрес,
Майкрософт, Лотус, Интел және Нетскейп.
Венчурлы капитал көптен дамып келе ... ... ... жасап,
елдегі халықаралық бәсекелестік қабілетті қамтамасыз етеді.
АҚШ венчурлы капиталдық қаржыландыру ... ... ... деп ... үшін ... көп бөлігіне жоғары технологияға, ... ... ... ... көп ... ... инвестициялардың 78 % осы салалар алған. Осындай динамикалық дамудың
нәтижесінде 2003 жылы ... ... ... ... 15%, ал ... 20-25% ... ... капитал енді дамып келе ... ... ... ... ... ... банктік сақтандыру капиталы,
зейнетақы қорлары шағын ... ... ... табылады. Әрине,
венчурлық қаржыландыруға бағытталған бірқатар жобалар жасалуда.
Биресми сектор қатарына мынадай институттардың қаржылары жатады:
... жеке ... ... туыстарының қаражаттары;
• гранттар;
• меценаттардың сыйлығы;
• спонсорлардың қаржысы;
• бизнес инкубаторлар қаржысы;
• бизнес періштелердің қаржысы.
Ресми сектордың қаржысын мынадай институттар ... ... ... ... –техникалық зерттеу саласындағы инновациялық шағын кәсіпорындарды
қолдауға арналған қор қаржысы
• инвестициялық қорлар қаржысы;
• қаржылық емес корпорациялар;
• өндірістік қаржы топтарының қаржысы;
... ... ... ... ... ... жолмен
жүзеге асырылатын болады:
- венчурлiк қорларды құруға қатысу;
- институционалдық инвесторлар мен ... ... ... ... үшiн ... жасау;
- дербес инвесторлар желiсiн ("бизнес қамқоршысы") құруға жәрдемдесу;
- венчурлiк инвестициялардың өтiмділiгін қамтамасыз ... ... және ... ... ... жеке ... ... жобаларды iске асыруда инвестицияларды мемлекеттiк
сақтандыру жүйесiн ... ... ... оның ... ... ... ... жүзеге асыратын кәсiби басқару институттары ... ... ... ... ... ... ... өсуіне, жоғары
техникалық және ғылымды қажетсінетін өндірістерді дамытуға жәрдемдесу
мақсатында ... ... Қор ... ... ... ... енгізудің тиімді және рыноктық тетіктерінің болмауының
жүйелік проблемасын ... ... ... ... ... ... - ... жаңа өнiмнiң тұсаукесер үлгiлерiн құруға
және оның коммерциялық әлеуетiн бағалауға ... ... ... ... ... (1); ... ... өндiрiс және өнiмдi
бiрiншi сату (2); өндiрiстi ерте ... және ... ... ... шығу (3) ... инновацияларды құруға және/немесе
коммерцияландыруға бағытталған ... ... ... ... мен ... ... ... бiрi бизнес-
инкубация процесi болып табылады, яғни табыстың мүмкiндiгiн айқындау әлi
күрделi, оларды ... әлi ... ... ... ... қолайлы жағдай жасау, сондай-ақ технологиялық компанияларды жедел
дамыту үшiн процесс.
Технологиялық парктер (технопарктер) мен технологиялық бизнес-инкубаторлар
Қазақстанның ҰИҚ-ның ... ... ... ұйымдастырушылық
институттары болып табылады.Технопарк - жаңа талдамалар жасау мен игеру,
қазiргi заманғы ... мен ... ... жөнiндегi тапсырыстарды
орындаушы, саны аз озық технологиялы кәсiпорындары бар құрылым («Ғылым
туралы» ... ... 2001 ... 9 ... № 225 ... ... - өз ... белгілі бір мерзімге ... ... ... және іске ... және оларға консалтингтік,
заңдық, лизингтік және өзге де ... ... жеке және ... орналастыратын құрылым (Инвестициялықұ ... ... 2007 ... ... ... ... парктердiң құрамынан
Қазақстанның әртүрлi өңiрлерiнде және Қазақстанның жетекшi техникалық,
аграрлық және медициналық жоғарғы оқу ... ... кем ... 12
арнайы технологиялық бизнес-инкубаторлар және технопарктер жанындағы 8 ... құру ... ... үшiн ... мен инновациялық
кәсiпорындарды iрiктеу өтiнiш берушiнiң жеке басына, ғылыми дәрежелерi ... ... ... ... мен ... ... ретiнде
конкурстық негізде жүргізiлетiн болады.
Технопарктердi деңгейлер бойынша олардың ҰИҚ элементтерi мен қатысушыларына
бөлу Қазақстанның ... ... ... үшiн ... ... болып
табылады:
- ұлттық ғылыми-технологиялық парктер;
- өңiрлiк технологиялық парктер.
Қазіргі уақытта мынадай ... ... ... ... ... паркі, Биотехнологиялар ... ... ... Жаңа материалдар паркi, Агротехнологиялар паркi және
басқалары.
Ұлттық ғылыми-технологиялық парктердi дамытудың нақты бағыттарын айқындау,
оларды ... ... ... ... ... ... құру мен ... жауапты тиiстi уәкiлеттi орган ұлттық және
өңiрлiк технопарктердi құру және ... ... ... ... ... асырушы ұйым ретiнде ... және ... ... ... ... өзге де ... ... жүргiзетiн болады.
Инновациялық белсендiлiктi ынталандыруда барынша жалпы ұлттық әсерге қол
жеткiзу үшiн өңiрлiк технопарктердi ... ... ... ... мынадай өңiрлерде төрт өңірлiк технопарк құру ... ... ... ... ... ... Солтүстiк Қазақстан
облысы, Астана қаласы.
Қазақстан Республикасында 5 венчурлы қор құрылды және 30 қаңтар ... ... ... жалпы көлемі 100 млн. доллардан асты:
• «Жоғары технологиялы фонд «Арекет» АҚ ... ... АҚ ... жылы құрылған; жарғылық капиталы – 4 млн. доллар.)
• «Адвант» венчурлы қоры («Lancaster Group ... АҚ ... ... ... ... ... – 20 млн. ... «Сентрас» венчурлы қоры (ЖШС «Centras Capital» бірге 2005 жылы
құрылған; жарғылық капиталы – 20 млн. ... ... қор «Halyk Private Equity» АҚ (ҚР ... жинақтаушы қорымен
бірге 2005 жылы құрылған; жарғылық капиталы – 20 млн. ... ... қор «Glotur ... Fund» АҚ ... АҚ бірге 2005 жылы
құрылған; жарғылық капиталы 20 млн. доллар.)
Сонымен қатар Республикамызда шетелдік 3 венчурлы қор құрылды:
• Орталық – Азияның шағын ... ... қоры «CASEF, LLC» ... IFC, SEAF ... 2005 жылы ... ... ... – 4,1 млн.
доллар.)
• Wellington Partners Venture III Technology Fund L.P. ... ... 2005 жылы ... ... ... қор» АҚ ... 2005 жылы ... жарғылық капиталы – 180 млн. доллар.)
• Flagship Venture 2004, L.P. (Flagship Venture бірге 2004 жылы құрылды;
«Ұлттық инновациялық қор» бұл компанияға 2005 жылы ... ... ... ... ... ... ... ұлттық экономиканың бәсекеге
қабілеттілігін одан әрі арттыру шаралары туралы» 2006 жылғы 16 ... ... ... ... ... даму қоры ... «Қазына» АҚ қызметінің
негізгі мақсаты барлық деңгейдегі ... ... және ... ... және ... инвестициялық ресурстарын тиімді басқару арқылы экономиканы
әртараптандыруға ықпал ету болып табылады.
Холдинг құрамына 7 даму институты кіреді, ... ... 2015 ... Индустриалдық-инновациялық даму стратегиясы аясында 2003 жылы
құрылған. Бұл дегеніміз Қазақстан даму ... ... ... қоры,
Ұлттық инновациялық қор, Маркетингтік-талдау зерттеулері орталығы, Экспорт
пен инвестицияны сақтандыру жөніндегі мемлекеттік сақтандыру ... ... ... ... ... компаниясы. Әрбір даму институты
белгіл бір салада ... ... ... олар инвестициялық және
инновациялық жобаларға кешенді қолдау көрсету жүйесін құрады.
Институттар инвестициялық ... ... ... ... Қор ... ... уақытта ірі және орта бизнеске арналған
инвестициялық құралдардың ... ... ... ... ... емес ... сынақ жобалар басталды,
инфрақұрылымдық жобалар іске асырыла бастады, нақты инвестициялық ... ... ... ... және ... база ... ... 1 қаңтардағы жағдай бойынша институттардың инвестициялық
жобалар портфелінде ... ... 142 жоба ... ... сомасы 3 632,0 млн. АҚШ долларын құрайтын. Жалпы құны 2560 млн. АҚШ
доллары тұратын 109 ... ... ... ондағы даму
институттарының қатысуы 792,6 млн. АҚШ доллары.
Қор перспективалы жобалар портфелін қалыптастыру бойынша ... ... ... тізімін іріктеу және қатыптастыру әдістемесі жасалды.
Қазақстандағы және ... ... ... ... кездесу
өткізіліп, оларда инвестициялық жобаларды бірлесіп өткізу ... ... ... және ... аймақтарды дамыту және басқару саласында
(Limitless, Nakheel, ZonesCorp.), бұндай ... ... ... саласында (Wonderworks Inc., JAFZA International) жұмыс істейтін
халықаралық компаниялармен жұмыс жүргізілді.
Жалпы ... ... ... даму ... қызметі биоотын өндіру,
металкремний өндіру, әуе-ғарыш ... ... жаңа ... ... ... ауыр серверлерді өндіру, шетелдегі жоғары
технологиялы компанияларды сатып алу, әлемдік брендтерге ... ... ... ... ... және ... тектес фармацевттік
өнімдерді өндіру, цементті ауқымды ... ... ... ... зор ... қамтымақ.
Шетелде даму институттарының өкілдіктер желісін ашу мәселесі қаралып
жатыр. Өкілдіктер «Қазына» ... даму қоры ... ... даму ... ... бөлімшелері болмақ. Бастапқы
кезеңде әлемнің Лондон ... ... ... ... ... Мюнхен (Германия), Бостон (АҚШ), Телль-Авив (Израиль) сияқты
стратегиялық маңызды ... ... ... ... орнықты даму қоры Даму ... ... ... қоры, Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры, Ұлттық инновациялық
қор, ... ... ... ... пен ... ... ... сақтандыру корпорациясы) жалғыз акционері
болып табылатын, экономиканың әртараптығына және ... ... ... ... экономикасының шикізаттық емес секторындағы
инвестициялар мен инновациялық қызметті ... үшін 2006 ... ... басқарушы компания. 2007 жылы даму ... ... ... 2007 жылғы 1 маусымдағы жағдай ... 1,8 ... ... ...... ... жай – күйі ... кезекте ғылымды
қаржыландыру деңгейімен, оның материалдық – техникалық жағдайымен, ... ... ... 2005-2015 жж. арналған Қазақстан
Республикасының ұлттық ... ... ... және ... ... жж. ... бағдарламаның жалпы құны 139795,13 млн.
теңгені, оның ішінде республикалық бюджеттен – 77272,3 млн. ... ... ... – 2112 млн. ... құрайды және 60410,83 млн.
теңгеден кем емес сомада отандық және шетелдік капиталды тарту ... 9 ... тыс ... бас көзі – ірі ... және трансұлттық
корпорациялар жетекшілік ... ... ... Дамушы елдердегі
кәсіпкерлік сектордың корпорациясы ұлттық инновациялық жүйенің маңызды
құрылымдары ... ... ... ... ... ... бір ... отырып және нақты өнімдер мен ... ... мен ... іске ... ... ...... (бұдан әрі - ҒТП) негізгі бағыттары үшін өзіне экономикалық
жауапкершілік ... ... ... ... жеке сектордың күштерімен
қаржыландырудың қомақты бөлігі тиеді. Кәсіпкерлік ... ... ... ... дәл солай ғылыми зерттеулермен айналысатын
ғалымдар мен ... саны ... ... ... ірі
орындаушысы болып табылады және қала береді.
Соңғы жылдары Қазақстанда ... ... ... ... өсіп
келеді: ЖІӨ-гі үлесі 2002 ж. – 0,13%, 2003 ж. – 0,14%, 2004ж. – 0,16% ... бет/. ... ол ... ... ... дамыған елдерімен салыстырғанда
жоғары емес күйде қалып отыр.
Кесте 3 - ... жж. ... ... мен әзірлемелерге жұмсалынған
шығын көлемі және ЖІӨ динамикасы (млрд. тенге).
|Көрсеткіштер ... |
| |2001 ж. |2002 ж. |2003 ж. |2004 ж. |2005 ж. ... ... | | | | | |
| |3250,6 |3776,3 |4612,0 |5870,1 |7457,1 ... ... – |9,2 |13,8 |14,4 |18,5 |29,6 ... ... ... | | | | ... ... ... |8,9 |12,8 |14,4 |18,5 |29,2 ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... |1,8 |3,2 |2,8 |4,0 |7,7 ... |7,1 |9,6 |11,6 |14,6 |21,5 ... ... жұмсалған |0,22 |0,25 |0,25 |0,25 |0,29 ... үлес ... % | | | | | ... ... |2,8 |4,0 |4,9 |7,3 |11,0 ... ... | | | | | ... ... ... |39,4 |41,7 |42,2 |50,0 |51,2 ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... материалдық базаға қарамастан Қазақстан ...... ... үшін бәсекелі технологиялық әзірлемелерге
ие. Олар келесі бағыттарда: ...... ... ... ... химиясы, биотехнологияның ядролық және әртүрлі салаларға ... ... ... ... ... инновациялық жүйелері бар барлық елдердегі ... ... ... ... ... ... ҒЗТКЖ-ға мемлекеттік гранттар жүйесі, олардың нәтижелерін патенттеу және
басқа да мақсаттар;
- ... ... ... ... ... ... мен олардың нәтижелерін енгізу;
- жекелеген инвесторлардың шығыстары.
Қазіргі уақытта Қазақстанның ҒЗТКЖ-ның ... ... ... ... ... ... қоса ... ғылыми зерттеулер бағдарламаларына арналған
республикалық бюджет қаражаты;
- ұлттық ... мен ... ... жеке ... қаражаты;
- «Ұлттық инновациялық қор» АҚ-тың қаражаты;
- венчурлік қорлардың қаражаты.
ҒЗТКЖ-ды бюджеттік қаржыландыру республикалық бюджеттің, Ғылым қорының
қаражатынан ... ... ... ... ... ... қор» АҚ-тың
инвестицияларының бағыттарының бірі қолданбалы ҒЗТКЖ-ды конкурсық ... беру ... ... ... ... жобаларды қаржыландыру құрылған мемлекеттік ... ... ... асырылады.
Орындалған ғылыми – техникалық жұмыстар көлемі 2001 жылы 3250,6 млрд.
теңгені ... 2005 жылы 7457,1 ... ... ... Ал ... жұмсалған
жалпы шығындары 2001 жылы 8,9 млрд. теңге ... ... 2005 ... ... ... құраған.
2006 жылғы ғылым саласына ... ... ... 2000 ... 7 ... көп. 2006 жылы ... ... қаржыландыру
көлемі 2,2 млрд. теңге.
Бүгінгі таңда білім мен ғылымның жаңа экономиканың негізгі факторына
айналып отырғандығы ... дау ... ... ... ұстаған
елдерде осы мақсатқа арналған шығындар жоғары қарқынмен өсуде. 21 ғасырдың
жоғары білімі туралы бүкіләлемдік ... ... де ... ... ... тәрбиелейтін лайықты жоғары ... мен ... ... – зерттеу мекемелерінсіз бір де бір елдің шынайы тұрлаулы
дамуды ... ете ... атап ... ... ... түлектерінің жоғары оқу орындарына түсуі ... 68, ал ... ... 84% ... Студенттер саны өсуде.
ЮНЕСКО-ның мәліметі бойынша 1960 ж. Олардың әлемдегі саны 13 млн. ... 1997 ж. бұл сан 7 ... ... ... 88,2 млн. адамды құраған.
Қазіргі кезде 14 мыңнан астам ЖОО-да 100 млн. студент оқиды. Ең ... ... ... 33 ... 15 британдық, Австралия мен ... – 7, ... мен ... – 5 және ... ... ... Германияда – 3. Әлемдегі жоғары оқу орындарының көшбасылары – Гарвард,
Кембридж, Оксфорд университеттері.
Қазақстанда жоғары білім алуға ұмтылушылық арта ... 170 ... ... 760 мың ... немесе халықтың 5,08%, ал АҚШ-та – 5,4% оқиды.
Соңғы ... ... ... ... беру жоғары қарқынмен жүруде.
Осы мамандыққа көптеп ... ... ... ... ... жедел өсіп келеді.
Дүниежүзі бойынша шетелде білім алатын студенттер саны артуда. 1980-
2005 жылдар аралығында олар 920 мың. 2 млн. ... ... ... 565 ... 270 мыңы Ұлыбританияда, 237 мыңы – Автралияда, 227 мыңы ... 140 мыңы – ... 125 мыңы – ... 100 мыңы – ... өз елдерінен тыс жерлерде оқитын студенттер Үндістаннан, ... ... көп ... ... Тек ... ... 80,4 мың, Қытайдан
62,5 мың студент оқиды. Ал енді ... ... 191 мың ... білім алған. Көптеген ЖОО-дар үшін шетелдік студенттерді тарту
табыс табудың негізгі көзіне айналды. АҚШ оқу ... ... ... 14
млрд. долларға жуық қаржы табады. Бұл ... ... 8 ... 4,5 ... ... ... ... Индустрия және сауда министрі В.Школьник Стратегияны
жүзеге асырудың бірінші кезеңінде 2003-2005 жылдары қажетті заңнамалық ... база ... ... ... ... мен ... айтты. Осы орайда министр өңдеу өнеркәсібі саласындағы еңбек
өнімділігі 63,3 ... ... атап ... Оның ... стратегия
жұмыс істей бастаған аралықта жалпы құны 477 миллиард теңгенің 165 ... ... ... ... ... ... сомасы
826,5 миллиард теңгенің 182 мақұлданған жобасы бар. Оның 82 ... ... ... ... бастады.
Аймақтарда жеті әлеуметтік – кәсіпкерлік корпорация құрылып, олардың
қарауына 12,3 ... ... ... 335 ... түсті. Олардың ішінде жалпы
сомасы 479,8 миллион ... 28 ... ... /37, ... жыл ... «Болашақ» бағдарламасы бойынша 3 мыңға жуық адамды
әлемнің ең ... ... ... ... Ал республикада 40-тан
астам елдің 8 мыңның үстіндегі адамдары ... ... осы ... ... 16 млн. ... ... жанынан мамандандырылған жоғары оқу орындарын құрудың
әлемдік үрдісі қалыптасып отыр. Түрлі болжамдар бойынша 2010 ... ... ... ... саны мұндағы жеке меншік және
мемлекеттік ЖОО-лардың жалпы санынан асып түсетін көрінеді.
Қазақстанның ғылымның ... мен ... ... ... 4- кестеден көруге болады.
2000 жылдан 2005 жылға дейін зерттеулер мен ... ... ... саны ... ... ... ... – зерттеу ұйымдарының
саны да 2000 жылғы 257 бірліктен 2005 жылы 390 бірлікке дейін өсті.
Кесте 4 – ҚР ... ... мен ... ... көрсеткіштері
| |1990 |1995 |2000 |2005 |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ішкі ... млн. |47870,5 |1014190 ... |7457063,9 |
|теңге | | | | ... ... |89,3 |1867 |1546 |6575,2 ... ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... млн. ... | | | | ...... |395,4 |2983,1 |6100,5 |29591,3 ... ... млн. | | | | ... | | | | ... мен |327,5 |2645,8 |4706,9 |2127,4 ... ішкі ... | | | ... ... | | | | ... мен |279 |283 |257 |390 ... ... | | | | ... саны | | | | ... мен |39423 |25372 |14756 |18912 ... ... | | | ... ... | | | | ... (жыл ... | | | | ... мен |618 |3879,1 |6902,9 |14584,2 ... ... | | | | ... млн. ... | | | | ... ... ... ... ҚР статисика агенттігі, 2006 |
|жылы. 169 бет ... ... үшін ... ... ... енгізілуде.
Жобаға дейінгі гранттар 5 мың АҚШ долларына дейін құжаттарды ... ... ... үшін ... ... 50 ... 100 мың АҚШ
долларына дейін құрайды. 55 мыңға дейінгі ... ... бір ... ... ал 250 мың ... дейінгі ауқымды гранттар зерттеуді аяқтап,
пайдалы модель немесе өнертабысқа дейін жеткізуге бөлінеді /46, 126 ... ... ... бөлу және оны ... ... ... ... Қазіргі кезде ҒЗТКЖ-на бөлінетін қаражат жалпы ішкі
өнімнің 0,2% ғана құрайды. Ол көршілес ... ... ... ... төмен. Егер 2012 жылы ҒЗТКЖ-на шығыстарды 5% жеткізе алсақ, онда ... ... ең ... көрсеткіш болар еді. Егер ... осы ... ... жүзеге асыра алса, оған қоса ... ... ... іске қоса алса, онда ҒЗТКЖ-ның әлемдік орталығына
айналмасына кім кепіл.
Сонымен қатар елiмiзде ... мен ... ... ... өте аз, оның ... 0,9% ... отыр. Ал индустриалы-инновациялы
саясатты жүзеге асырмасақ, онда 2015 жылы болжам бойынша оның үлесi ... ... ... Бұл ... ... асырған жағдайда 2015 жылы болжам
бойынша ғылым және ғылыми-инновациялық қызметке ЖIӨ-нен бөлiнетiн қаржы
1,7%-ға ... ... ... ... мұны ... елдермен салыстырсақ ғылымға бөлiнетiн қаржы
Францияда 45%, АҚШ пен Германияда – 36%, ... – 20% ... ... ... ... ... және асқандағы ЖIӨ-нiң
құрылымының болжамы ( % ), ( ... 12 ). / (8), 95-100 б. ... 12 - ... ... ... ЖIӨ ... ... асырғанда және оны жүзеге асырмағандағы үлесi. (%)
Елiмiздегi инновациялық саланы ... ... ... ... ... ... ... болады. Оның негізгі
бағыттары келесідей:
1. Инновацияның басым бағыттарын анықтап, инновациялық бағдарламарды
жасау.
2. ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру және жағдай жасау.
3. Инновациялық инфрақұрылымды құру.
4. Мемлекеттік бюджеттен инновациялық ... мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттің араласуы.
6. Мемлекеттік тапсырыспен орындалатын инновацияларды міндетті түрде
рынокпен қаматамасыз ету.
7. Отандық инновацияларды шетелге шығару. /10/
Елiмiзде ... ... ... ... ... даму ... ... Оның ішінде 3 қаржылық және 2 ... ... ... ... ... өсу факторы ретiнде посткеңестiк
елдерде инновация екiншi деңгейдегi жоспар болып келдi. ... ... ... ... және ... ... бойынша тұрақты экономикалық
өсуге қол жеткiзу инновациялық қызметсiз жүзеге аспайтындығына көз ... осы ... ... 3-4 ... ... ... көзқарас өзгердi.
Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев ... ... ... ... атап
өткендей, “елiмiзде ұлттық инновациялық жүйе құратын уақыт жеттi” деп ... / (15), 205 ... ... ... қатынастарға өтпелi кезеңiнде
экономикада ... ... даму ... ... әсiресе шағын
кәсiпкерлiк рыноктық жүйеде толық қанды ... ету үшiн ... ... мен ... ашып ... ... Сонда ғана олардың шығарған
товарлары мен қызметтерi бәсекеқабiлетiне ие болады. Бiрақ бүгiнде отандық
кәсiпорындардың инновациялық қызметi ... ... ... ... ... ... ... екенi белгiлi.
Әйтсе де бұл инновациялық жобаларға көптеген қаржы қажеттiлiгi ... ол ... ... ... көп ... ала ... ... бұдан басқа салаларға қаржы сұранысы туындап отыр, әсiресе
әлеуметтiк салаларға. ... ... ... ... бiр көзi ... ... болып табылады.
Қ.Р-ның Статистика агенттiгi көрсеткендей, негiзгi ... ... ... ... ... Өйткенi шетелдiк
инвесторлар дайын өнiм шығаруға ынталы емес, себебi олар дайын, сапалы өнiм
шығару арқылы өз ... ... ... ... ... ... ендiгi жерде iшкi және сыртқы инвестициялардың
негiзгi бөлiгiн өңдеушi салаға құйылуын мемлекеттiк және кәсiпкерлiк қолдау
арқылы ... ... Ол үшiн ... ... ... ... ... қолайлылықтар туғызуымыз қажет. Мысалы,
оларға салық жеңiлдiктерi, пайыз мөлшерлемесiнiң жоғары болуы және ... орта ... ... ... ... АТП-не тоқталатын болсақ, ол ... ... ең ... ... ... Оған ... технология және
коммуниация саласындағы әлемдегі озық компаниялар тартылып, ... Packard, Siemens т.б ... ... ... ... қол ... Ерекше экономикалық зона ретінде АТП-ның
мынандай ... ... ... ... екі ... ... және ... салықтан мүлде босатылады.
Елiмiзде үкімет тарапынан жүргізіліп жатқан ... ... мен ... ... ... болсақ:
1 -ден, бұл үрдістердің жүруін тездететін құқықтық қамтамасыз ету және
экономикалық шараларды ... ... ... заң ... қабылданды.
“Инвестициялық қор” туралы, “Техикалық реттеу”,”Қазақстанның инвестициялық
қоры”, ”Сауда қызметі”, ”Сауда өндірістік ... ... ... ... ... ... ... Кодексіне өзгертулер ... ... ... ... ден, ... ... ... кезеңінің басты
міндеттерінің бірі-регионады және ... ... ... жарамды салаларын анықтау. Елбасының ... ... ... және ... ... танымал
“Джей Ай Остин” компаниясымен осы бағытта зерттеулер басталды. Оның
қорытынды ... ... ... ... ... ... инвесторлары және даму институтарының ... ... ... құру ... да ... ... компаниялар, ірі шетел және Қазақстан компаниялары арасында
инвестициялық жобаларды бірлесіп жүзеге асыруға күш ... ... ... ірі ... ... ... ... “Сименс”,
“Циско” ынтымақтастық жөнінде меморандумдарға қол қойылып және ... ... ... ірі ... жүзеге асыруға бағытталуда.
Дәл осылай “Қазақстан-Камаз” автомобиль концорциумы құрылды. Оның ... және ... ... ... “Агромашхолдинг” ААҚ комбайн және мотор ... ... ... ... ... ... Онда биыл барлық ... ... ... ... ... іске ... Даму Институттары да нақты істі орындауға көшіп келеді.
Мысалы, Қазақстан Даму Банкі 562,6 млн $-ға ... 22 ... ... Осы жылы ... Даму ... ... ... өнеркәсіп іске қосылады деп ... оның ... ... ... труба жасайтын және Шымкентте мақта-мата өндіретін өнеркәсіп
орындары.
Экспорттық ... мен ... ... корпорациясы да
белсенді әрекет етуде.Биыл 20,5 млн $-ға бағаланған 23 ... ... ... ... инвестициялық қоры осы жылдың 1-шілдесіне дейін 100 млн
теңге тұратын 2 жобаны қаржыландырдыру көзделiп отыр.
Ал Ұлттық инновациялық қор ... ... құру және ... ... бастады. Осы орайда Үкімет “ҚР космос саласының ... ... ... деген мемлекеттік бағдарлама жасады. Курчатов
қаласындағы Ұлттық ядролық ... ... ... ... ... ... ... 70 Мвт болатын шағын атом станциясын құру
және радияциялық техниканы пайдалана отырып шуды ... ... ... алынды.
3. Қазақстан Республикасындағы шағын инновациялық кәсіпкерлікті
дамытуды жетілдіру мәселелері
3.1. Инновациялық кәсіпкерліктің дамуына ... ... ... ... шешу ... ... Президенті Н.Ә. Назарбаев биылғы жылы халыққа
жасаған жолдамасында түпкі ... ... ... ... ... экономикалық өсудің қалыпты және жоғарғы қарқынына жету
деп ... 1999 – 2000 ... ... ... ... ... ... өсуге минералды ресурстарды, ... ... ... арқасында жетіп отырғаны белгілі. Қазақстан
Республикасының статистика ... ... ... ... жылы ЖІӨ - нің 9,2% өсуі ... салаларының өндіріс қарқыны 8,8%,
ауыл шаруашылығында – 1,4%, ... – 12,4% ... ... ... жылы негізігі қорларға жұмсалған инвестициялардың 57,9% өнеркәсіп
салаларында жұмсалса, соның ... 44,9% тек кен ... ... ... ... ... бұл ... бойынша әлі де
болса көлеңкеде қалып ... ... ... ... шикізат
салаларына шетел инвестицияларын тарту ... және ... ...... ... енгізу нәтижесінде халықтың өмір
деңгейі бірте-бірте өсіп, қаржы ресурстары жинақталып, ... ... ... даму ... жетудің негізі
қаланып жатыр.
Әлемдік тәжірибеге байланысты кейбір шикізат ресурстары мол ... ... ... ... жете ... ... тауар рыногының
конъюктура өзгерістеріне тәуелді болып қалады. Бұл елдерде ертелі-кеш
табиғи байлықтары ... ... ... ... ... ... ... табиғи қазба байлықтары кем болғанымен
кейбір елдер әрдайым экономиканың ... ... ... ... ... ... ... керемет жағдайларға жетіп
жатқандарын көріп отырмыз. Дамыған елдердің ... ... ... ... 75-100% ... ... ... арқасында
жетуге болады екен. Бүгінгі таңда ... ... ... ... өнім ... бар ... 50-55 макротехнологиялары қамтамасыз
етіп отыр. Жеті дамыған ... осы ... ... ... ... ... 80% қолдарында ұстап, соның нәтижесінде әр
жылы осы ... ... ... АҚШ – 700, ... – 530, Жапония – 400
млрд. АҚШ доллар көлемінде пайда көріп ... ... ... ... ішкі ... ... ... пайдаланып, ғылыми сыйымдылығы
мол өндіріс салаларын дамытумен байланыстырамыз. Стратегиялық даму мүддеге
сәйкес Қазақстан Республикасы ... ... даму ... ... ... технологиялық тауарлармен қызметтерді
экспортқа бағыттау ... ... ... экономиканың ғаламдану сатысында еліміздің ... ... ... ... ... ... атап көрсетуге болады.
Оларға экономиканың шикізатқа бағыттануы: әлемдік экономика ... ... ... және регионаралық интеграцияның әлсіздігі;
- ішкі ... ... ... деген тұтынушылар сұранымының
кемдігі;
- өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымның дамымауы;
- кәсіпорындардың ... ... және ... ... ... ... мен ... тиімді өзара байланыстарының үзілуі;
- ғылыми-зерттеу және тәжірибе – конструкторлық ... ... ... ... тағы с.с. ... ... ... шешу
жолдарының негізі ретінде Қазақстан Республикасының 2003-2015 ...... даму ... іске ... нәтижесінде ұлттық
инновациялық жүйе құру болып табылады. Бұл жүйенің негізгі элементтеріне
ғылыми-техникалық саласы, ... ... ... ... ... ... Әр элементтің атқаратын рөлі өте маңызды,
дегенмен бұл мақалада ұлттық инновациялық жүйеде бастапқы элемент ретінде
кәсіпорындардың ... ... ... ... және ... өнеркәсібі
кәсіпорындардың аталған қызметінде кездесетін мәселелерді зерттеп, оларды
шешу бағыттарын анықтаймыз.
Жалпы алғанда аталған кәсіпорындардың инновациялық ... ... ... жаңа технологиялық деңгейде дайындау және ... ... ... ... ... алдындағы жұмыстарын жүргізу, жаңа құрал –
жабдықтармен жұмыс істейтін мамандарды қайта ... ... ... алдын-ала сараптау, жаңа өнімнің өміршеңдік цикл ұзақтығын
анықтау ... ... ... ... ... қайта
жарақтандыру үшін алдыңғы қатарлы ... ... ... ... алу, ... ... патент бойынша құқықтарды
иемдену тағы с.с. ... күні ... ... мемлекет тарапынан негізгі экономикалық
процестер белсенді реттеледі. Сонымен қатар дамыған елдердің бұл ... ... ... онда нарық механизмнің іске асу ... ... ... ... мен ... ... ... реттелуі тиіс екенін байқаймыз. Басқа сөзбен айтқанда
инновациялық қызметті ынталандыру, ұлттық ... ... ... ... ... ... ... жеткіліксіз болып отыр. Жеңіл
және тамақ өнеркәсібі кәсіпорындардың инновациялық қызметін осы ... ... ... ... өнеркәсіптің бұл салалары алдыңғы
қатардағы салаларға ... ... ... ... ... өте жоғары, капиталдың айналымдылығы ұзақ, жаңа енгізулердің
құны жоғары, жаңа өндірілген ... ... ... ... сұранысы
төмен, квалификациялы мамандардың жетіспеуі, ... ... тағы с.с. ... ... өзін - өзі ... ... шешілмей отыр.
Бүгінгі таңда кәсіпорындардың инновациялық қызметтерін шектейтін
бірнеше негізгі факторларды атап ... ... ... талаптарына сәйкес туындайтын мәселелер - өндірісті қайта
жарақтандыру, ... ... ... ... ... алу,
мамандарды қайта оқытып үйрету, нарықтың конъюктурасын алдын-ала сараптау,
жаңа өнім бойынша экспертиза, патенттеу, сертификаттау тағы с.с. ... үшін ... ... ал ... ... бар ... мәселелерді шешуге емес, қазіргі өндіріс процесінде кездесетін ұсақ
ақауларды жөндеу үшін жұмсауға ... жаңа ... мен ... құны өте қымбат болып келгендіктен, бұл
техниканы, технологияны қолданып шығарылған өнімнің немесе қызметтің ... ... ... ... ... оны сатып ала алмайды және кеңінен
қолдана алмайды;
- екінші дәрежедегі ... ... алу ... 2003 ... ... деңгейдегі банктердің несиені пайдалану пайызы тым ...... емес ... тұлғаларға ұлттық валютамен 14,9%, шет елдік
валютамен 10,1% берілген. Жоғарыда айтып өткендей жаңа ... ... және ... ... мерзімі ұзақ болғандықтан, кәсіпорындардың өз
бетінше оны сатып алу мүмкіндігі жоққа тең;
- негізгі қорлардың физикалық және моралдық тозуға ұшырауы ... ... ... ... алып ... ... ... статистика Агенттігінің мәліметтері бойынша 2002 ... ... ... ... тозу ... 30,1% ... соның ішінде кен
өндіру өнеркәсібінде – 32,4%, өңдеу өнеркәсібінде – 31,4% ... ... ірі ... ...... физикалық тозуы 70%,
тоқыма өндірісінде 80%-ға жақындаған. Сонымен ... ... ... ... тым ... ... ... біріншісінде 13,6% болса,
екіншісінде – 13,4% жетті /16/. Ескірген техника мен технология негізінде
жоғарғы сапалы ... ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Бүгінгі күні біздің еліміз Бүкіләлемдік Сауда ... ... ... ... негізінде бәсекелі, жоғарғы қосылған құны бар,
сапалы өнімді шығаруға міндеттіміз;
- ... ...... ... ағымдылығы да
инновациялық – технологиялық процестерге кері әсерін тигізіп отыр. ... ... ... ... және ... тамақ өнеркәсібі бойынша да
бүгінгі күні ... ... ... ... және ... ... ... талдау, маркетингтік ... ... ... ... ... ... ... саны
жетіспейді. Қазақстандағы ғылыми потенциалдың мамандар құрамы сарқылып,
қартейіп кетті ... де ... ... ... ... технологиялық
прогресті ынталандыру жүйесіне жұмсалатын шығындар реформа ... күрт ... ... Бұл саланы реформалауда мемлекет ... ... ... жаңа ... ... нарығы жөнінде мәліметтердің ... ... бұл ... ... ... байланыстарының
болмауы да кәсіпорындардың инновациялық қызметін ... ... ... ... инновация нарығы ашық, мөлдір емес, оның қатысушылары,
қатысу ережелері белгісіз болып отыр.
Аталған негізгі мәселелерді ... өз ... ... ... ... Егер олар ... ... реттелмесе тағы да бес ... ... ... босқа өтеді /23, 67-81б/.
Кәсіпорындардың инновациялық қызметін реттеу үшін үш ... ... ... ... ... Ол механизм шеңберінде
әр кәсіпорын келесі сауалдарға жауабын іздеп, таба білу керек. Біріншіден,
кәсіпорын қызметінен қандай ... ... ... ... ғылыми – техникалық және технологиялық прогрестің қандай
жетістіктерін маңызды, осы ... ... деп ... ... анықтау
үшін келесі шарттар орындалуы тиіс:
- инновациялық жобаның коммерциялық тиімділігін анықтау;
- жаңа енгізулердің ... ... және ... ... ... ... және ... жаңалық деңгейін белгілеу;
- нақтылы салада актуалды техникалық немесе технологиялық мәселені ... және ... ... ... жаңа ... ... тигізуін анықтау;
- қаржыландырудың бірнеше көздерін тарта білу;
- қоршаған ортаға ... ... және ... ... ... белгіленген инновациялық қызметке мемлекет тарапынан
салмақты, заңды ... ... ... және ... ... көрсету
қажеттілігі. Оларға инновациялық дамудың алдыңғы ... іс – ... және ... ... ... инновациялық қызметті
іске асыру мақсатымен инвестицияларды тарту үшін қажетті ұйымдастырушы және
экономикалық жағдайды тудыру; ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру;
бәсекелі өндірісті ұйымдастыруда мемлекеттің ... ... тағы ... ... осы ... ... инновациялық іс –
шаралардың орындалуын, іске асуын мұқият қадағалау. Оларға инновациялық
қызметті ... үшін ... ... ... инновация
нәтижелерін қажетті ету мақсатымен қоғамның инновациялық ... ... ... ... ... ... өнімді кепілді
түрде сату жүйесімен қамтамасыз ету; ... ... ... ... ... көмек көрсету тағы с.с. жатады. Сонымен кәсіпорындардың
инновациялық ... ... ... тікелей және жанама түрде қолдау
көрсету қажет.
Жоғарыда айтылып ... ... ... шешу үшін ... ... ... қажет:
- мемлекет тарапынан кәсіпорындардың инновациялық – технологиялық қызметін
қолдайтын заңдылық базасын жетілдіру;
- ... ... ... ... және шетелдік
инвестицияларды тарту мақсатымен ... ... ... ... және
ынталандыру жүйесін қалыптастыру;
- инновациялық дамудың мақсатты ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы нарықта бәсекелі, импорттың орнын
басатын, ... ... ... ... өндірістерді қолдау;
- инновациялық кәсібінің мәліметтік және ...... ... ... сапасыз, бағасы төмен тамақ және ... ... ... ... тауарларды стандарттау және сертификаттау
органдарының қызметін жетілдіру, өнім сапасын халықаралық ... және ... ... ... ... ... ... болуға тиіс:
- өнімнің сапасын және бағалық бәсекелестігін әрдайым арттырып отыру;
- ресурстарды үнемдейтін жаңа, тиімді технологияларды өндіріске енгізу;
- кәсіпорындар деңгейінде ... ... ... іске ... өнім ассортиментін тұтынушылар қажеттілігіне сәйкес жаңарту;
- тамақ өнімдерінің дайындау деңгейін ұлғайту және ... ... ... ... ... ... оның ішінде нарықтық ... ... ... ... және мүмкіндігіне ие болатын агент ретінде
болады. Салықтық ... ... заң ... Мұндай мәжбүр ету жеке
мүдделерді қоғамдық мүдделерге бағындыруды талап ететін саяси, әлеуметтік
қажеттілікпен негізделеді.
Ғылыми – ... ... ... басқаруды мемлекеттік
ұйымдастыру түрлері 20 ... орта ... таяу ... ... ... ... мен оларды өндіріске енгізу процестерін қолдайтын,
ынталандыратын жеке ғылыми – ... ... ең ... рет ... ... кейін пайда болған. Бұл саясат мынадай факторлар негізінде
қалыптасқан:
- таза ғылыми ... ... ... процестерді игеруге қажетті жаңа
теоретикалық білімнің ... ... ... ... ... ... ... теоретикалық білім мен тәжірибелерді, инновацияларды қолдануға сәйкес
жаңа өнеркәсіп салаларының пайда болуы;
- осы ... жаңа ... ... ... мен ... ... ... Жолдауында көрсетілген тапсырмалардың бір парасы
орындалу үстінде. ... ... ... ... индустриалды –
инновациялық стратегияны жүзеге асыруды қамтамасыз ететін іс-шаралардың
бірі ... ... яғни ол ... ... асыратын қызмет түрлері.
Былайша айтқанда «инновациялық қызмет», осы қызметті мемлекет реттеп, бағыт-
бағдар беріп отыруы ... Бұл ... ... ... ... ... туралы» заңында көрсетілген. Міне, бұл ел
өңіріндегі айтулы оқиға болды. Өйткені, бұл заң, ... ... ... ... жаңа ... мен ... өмірге
келуін сапалы түрде әрі нақтылай қамтамасыз ... ... Бұл заң 5 ... ... ... ... ... негізгі ұғымдар, инновациялық
процестегі мемлекеттің орны, оны қаржыландыру көздері және ... ... ... ... де ... жайыттар да жоқ емес /31/.
Осы заңда қарастырылған мәселелерді талдай келе бірнеше ұсыныс айтуға
болады:
1. Зияткерлік меншік ... ... ... ... ... объектілерінің құнын оларды шаруашылық айналымға
(компанияның жарғылық ... ... ... үшін сапалық бағалауды
жүзеге асыру үшін лицензиаттардың рейтингін айқындау және ... ... ... ... ... Бағалауды жүргізудің
нәтижесінде зиян келтіру салдарынан туындаған бағалаушының азаматтық-
құқықтық жауапкершілігін ... ... ... ... ... ... инновациялық менеджментті қалыптастыру
- мемлекет, нновациялық қызмет саласындағы мамандардың дамуына бағытталған
негізгі шаралар ертінде;
- мемлекеттік білім беру стандарттарында көрсетілген ... ... ... ... қызметті жүзеге асыратын ... ... ... ... оқу орындарында жүйелік ... ... ... арттыру, сондай-ақ қазіргі заманғы әдістемелік
қабылдаулар мен қазіргі заманғы ... ... бұл ... ... ... пайдалану мүмкіндігін пайдалана ... ... оқып ... ... ... және кәсіпкерлік мәдениетті дамыту;
3. Жеке инвесторлардың желілерін дамыту
- инновациялық жобалардағы жеке инвестицияларды ынталандыру үшін ... ... ... ... ... қамқоршыларының желісін құру жобалары жекелей алғанда ұлттық
инновациялық инфрақұрылымның элементтерінің инновациялық ... ... ... ... ... базасында Ұлттық Инновациялық Қормен
қаржыландыру (ҰИҚ);
- мемлекеттік органдарды ақпаратпен, Интернеттің дүниежүзілік желісімен
әсіресе ... ... және ... ... ... ... ... жеткізуін қамтамасыз ету.
4. Тариф саясаты
Стратегияны табысты іске асыру мақсатында қазіргі күні қолданыстағы
тарифтерді жасанды ұстап тұрудан бас ... ... ... ... ... ... өздері мен олардың қызмет көрсетуін
тұтынушылар мүдделерімен теңдестіруге қол ... ... ... ... ... көшу қажет. Өйткені бүгінгі күні ... ... ... ... ... монополия саласының қарқынды
өсуінсіз өнеркәсіп кешенін дамыту мүмкін емес.
Табиғи монополиялардың ... ... ... құралдар мен
жабдықтардың тозу деңгейінің жоғарылығымен сипатталады. Іс жүзіне оның
барлық салалардағы ... ... тозу ... ... шекке жетті.
Бүгін тарифтік реттеу әдістері табиғи монополия саласына инвестицияларды
тартуға қолайлы ... ... және ... жаңғыртуға негізделген,
аталған экономика секторының ... ... ... қол ... ету ... ... тұрақты дамуын қамтамасыз ету, олар көрсететін
қызметтер сапасын жақсарту, ... ... ... мен ... ... деңгейлерінің тұрақтылығы үшін тарифтік саясаты:
- инвестицияларды ынталандыратын және орта ... ... ... ... ... ... ... жаңа әдістерін
енгізу;
- есептеудің халықаралық стандарттарын және ... ... ... мен ... ... бойынша шығындарды бөлек есептеу әдістерін
енгізу;
- табиғи монополиялардың тұтынушыларға әсерін талдау үшін ... ... ... ... одан әрі ... ... ... кең ауқымда іске асыру және тарифтерді белгілеудің
жаңа әдістерін енгізу ... ... ... ... ... ... әрі ресурстарды сақтайтын және ... аз ... ... ... ... ... мен 5 ... дейінгі
перспективада тарифтердің тұрақтылығын қамтамасыз етуі тиіс.
5. Экологиялық саясат
Қоршаған ... ... ... ... ... барлық
салаларына, сондай-ақ мемлекеттің саяси және ... ... ... стратегиялық міндет болып табылады. Әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... және табиғатты орынды
пайдалану саласындағы мемлекеттік саясатқа тікелей ... ... ... ... ... шешу үшін ... ... артық, ластайтын кәсіпорындар үшін міндетті экологиялық
аудитті енгізе отырып халықаралық стандарттардың ИСО сериясы 14000 және ... 9000 ... ... ... ... ... ... /4/.
Қоршаған ортаны басқару жүйесі ИСО сериясы 14000 пайдалану табиғатты
қорғау заңнамасын жақсартуға, табиғи ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде импорт пен экспорт ... ... ... шешуге байланысты байланысты ДСҰ-ға кіруге ықпал етеді.
Жоғары технологиялы ... ... ... ... экономикалық даму қоршаған ... ... аз ... ... экономикалық іс-әрекетте табиғат ресурстарын ұтымды пайдалану
принципі болуы тиіс. Қалдықсыз ... ... ... тиіс.
Әуе бассейні. Республика ... әуе ... тым ... ... ... ... және химия өнеркәсібі
кәсіпорындарының, ... және ... ... зиянды заттарды
шығаруынан, сондай-ақ қоспаларды сейілтетін қолайсыз климаттық жағдайлардан
/5/.
3.2. Инновациялық ... ... ... ... және ... ... қолдану мүмкіндіктері
Ғылым – қоғамның локамативі. Ғылымды зерттеу ауқымды уақытты, жүйелі
тетікті және тәжірибені талап етеді. Келешегі зор ... үшін ... ... ... 2003 жылы 17 ... Қазақстан Республикасының
Президентінің Қаулысымен Қазақстан Республикасының 2003 – 2015 ...... даму ... ... ... өзекті
мақсатының бірінде елдегі инновациялық қызметпен және ғылымды ынталандыруға
бағытталған белсенді мемлекеттік ғылыми және инновациялық саясатты ... ... ... ... мемлекеттік саясаттың негізгі бағытының
бірі, ол – ... - ... ... ... ... қарастыру. Инновациялық әлеуетті дамыту жағдайында
бірінші кезекте біз ғылыми – ... ... ... ... ... деп ... ол индустриалды инновацияның жүйелі дамуына
тиімді жол көрсетеді.
Қазақстан Республикасының инновациялық ... ... ... ... 3,4-4,0% құрайды. Ал басқа елдермен ... ... ... 5,2% болды /26, 65-69б/.
Республикамызда ғылыми және ...... ... негізгі
қағидаттары:
• ғылыми және ғылыми – техникалық ... ... ... ... елдің әлеуметтік – экономикалық дамуының қажеттеріне сәйкес
ынталандыру және мемлекеттік қолдау;
• ресурстарды басым ғылыми ... ... ... және ... ... мемлекеттік тапсырыстарды конкурстық
негізде қалыптастыру және орналастыру;
• ғылыми – техникалық саясатты қалыптастыру мен іске асыру кезінде ... ...... ... саласындағы мемлекеттік органдардың
ғылыми жұртшылықпен өзара іс – қимылын демократияландыру ... ету, ... ... – техникалық шығармашылықтың еркіндігін
қамтамасыз ету, ғылыми қызметкерлердің еңбек жағдайын жақсарту;
• ғылымды, өндіріс пен ... ... ... ... көптеген ғылыми өзгерістер жылдан-жылға толығып,
қарқынды ... Оны сол ... ... ... ... болады.
Қазақстан Республикасының индустриалды – инновациялық даму стратегиясын
іске асыруда 2003 жылдан бастап ғылыми сиымды және жоғары ... ... үшін ...... және ... ... ... – технологиялық әлеуметі бар кәсіпорындарда инновациялық және
қазіргі ғылыми элементі бар ... ... ... беру қолға
алына бастады, яғни бұл республикамыздағы бүгінгі күні 3 ... ... ... Америка мен Европада ғылыми ... ... ... оның себебі энергетикалық құлдырауға орай өнеркәсіптерде жаңа
ғылыми – техникалық жетістіктерді кеңінен пайдалану қажеттілігі ... ... жаңа ... ... ашыла бастады. Шетелдік тәжірибеде технопарктер
төмендегідей ерекшеліктер бойынша сипатталады.
Ұлыбританияда ғылыми парктердің Ассоциациясы бар. Ғылыми парк ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады, ол зерттеу университеттің маңайында орналасқан. Ғылыми ... ... ... ... ... Ғылыми парк –
жеке меншікке негізделген ұйым, заңды тұлға. Ол:
• арнайы және жұмыс байланыстарын университетпен және ... ЖОО, ... ... ... мен ...... жеке территорияда орналасқан фирмаларға ... ... ... ... және ... тудырады.
• оның территориясында орналасқан ұйымдарға технологиялық және бизнес
білім беруде белсенді басқару қызметін атқарады.
Солтүстік ... ... ... ... ... ... ... деп аталады, олар заңды тұлға. Ол:
• жері бар немесе жерді және ғимаратты алуға жоспарлай алатын, жеке ... ...... және ... – құрастыру жұмыстарын
өткізуге арнайы ... жері және ... ... ... және ... ЖОО келісім – шарт негізінде ынтымақтаса
алады;
• университеттің өндіріспен ғылыми ... ... ... ... ... ... жаңа фирмалардың дамуына көмектеседі
және экономиканың дамуына септігін ... ... ... және ... пен ... ... дамытады.
Ресейде «Технопарк» Ассоциациясының күшімен және Ресей Федерациясынын
ғылыми және ... ... ... технопаркке өзіндік анықтама
берген: ғылыми, ... ... парк деп – ... – техникалық
салада материалды – техникалық базаны құру жолында кәсіпкерлікті ... ... ... ... қалыптастыруды іске асыратын
ұйым.
Американдық және ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығы бар. Американдық анықтама «жер және
үй» түріне бағытталады. Себебі 1-ші ғылыми ... ... рет ... ... ізденістің нәтижесінде бос университет жерлерін пайдаланған.
Американдық ... қоса ... рет ... – Уатте және Кембриджде
британдық парктер іске қосылған.
2006 жылдың күз айында ... ... ... ...... ... – инновациялық даму стратегиясына
сай аймақта инновациялық ... ... ... жасау болып
табылады. Технопарк – заңды тұлға, өзінің арнайы ...... бар және ... ... ... іске асыруға мүмкіндік
беретін ғимаратпен және қондырғылармен жабдықталған ұйым болып табылады.
Технопарк қызметінің мақсаты – ... ...... жобаларды
іске асырудың тиімді тетігін құру және болашағы бар шетелдік технологияны
трансферттеу арқылы Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Сол сияқты технопарктің
құрылымының бөлімшесі болып табылатын технологиялық бизнес – инкубаторлар
инновациялық жобаның ... іске ... ... ... ... ... ... қолдаулар Қазақстанның Дүние жүзілік сауда
ұйымына кірудегі алдыңғы ... деп ... ... ... ... шағын кәсіпкерлер үшін үлкен көмек деп ойлаймын, сондықтан
заман талабына байланысты ... ... ... ... ... ... ... айналысулары тиіс, ол олардың қызметінің
нарықта бәсекеге ... ... ... ... парк ашу ... ... ... пилоттық кластерді құру және оны дамытудың жоспарын ... іске ... Бұл ... ... ...
инновациялық дамуы үшін үлкен жетістіктер береді деп ойлаймын /40, 37-41б/
Дамыған елдерде инновациялық ... ... ... Жапония, АҚШ,
Корея, Финляндия тәжірибесі.
Қазіргі таңда ел экономикасы дамуының шешуші ...... ... ... ... ... – күнге көз жеткізіп келеміз.
Бүкіл әлемде озық технология мен ... ... 1951 ... ... ... ... ең алғашқы технопарк – АҚШ – тағы
«Силикон аңғарының» пайда болуына негіз болды. ... ... 80 ... тек АҚШ, ... ғана емес, Канада, Сингапур, Австралия,
Бразилия, Индия, Қытай, Жапонияда да ... ... ... пен ... міндетті түрде мемлекеттік
қаржыландыру арқасында технопарктер мен бизнес инкубаторларда жүзеге
асырылады. ... және ... ... ... ... проекттер кәдімгі кәсіпкерлік проекттер мен қызметтерден айрықша
болады. Өйткені ғылыми-техникалық және инновациялық ... ... ... мынадай қасиеттері арқылы ерекшелінеді:
• Инновациялық қызметтер өте тәуекелге жақын, өйткені олар ... ... жаңа ... ... ... және ... ... кез келген қаржы
институттары қаржыландыра алмайды, тек ... ... мен ... ... ... инновациялық және ғылыми - техникалық проекттерді инновациялық қорлар,
венчурлы қорлар, мемлекеттік ... ... ... ... бұл ... ... ... болғаны сондай 10 проекттің 1 ... ... ... 9 сәтсіздікке ұшырауы мүмкін, бірақ сол бір табысты
проекттен түскен пайда ... 10 ... ... ... жауып тағы пайда
әкеледі.
Әр мемлекет өз тарапынан ғылыми-техникалық және инновациялык даму
саласына қолдау ... ... ... ... ... Өйткені мемлекеттік
ғылыми-техникалық және инновациялық саясат — ... ... адам ... үшін ... ... өмір сүру ... ... жақсартуға бағытталған, ал бұл бүкіл адамзат тіршілігі мен
шаруашылығының негізгі бас ... жаңа ... ... табу және оны ... шығару жылдамдығынан
американдықтар мен еуропалықтарды да басып озады. Жаңа автокөлік ... ... ... ... ... – 4, ал ... 2 айдан кейін
шығады.Жапондықтар үшін өнімнің сапасын ... ... ... үшін 4 ... ал АҚШ-та бұл көрсеткіш - 11 ай /19, 5-9б/.
Қытайда жаңа ... мен ... ... өндіріске енгізумен 1950
ж. құрылған ҒТИП /ғылыми-техникалық индустриялды парктер/ ... ... ... коммерциялык және өндірістік ... ... ... ҒТИП ... әр ... саладағы ғылыми орталықтар
мен кәсіпорындар кіреді. ҒТИП олардың кұрылуына жағдай ... ... ... ... ... және ... қамтамысыз етіп
қадағалайды, 6ір сөзбен айтқанда , кәсіпорынға "қолайлы орта" жасайды.
Ал ... ... ... ... ... мен ... ... 50
жылда өте қарқынды дамыпты. Екінші дүниежүзілік соғыстан әлемдегі ең кедей
елдердің бірі ... ... ... ... ... ... бөлігі
қорғаныс, ядролық және космостық салаларға бағыттады. Корея Республикасы
ғылыми-техникалық саясатын ... ... 60- ... ... ... 1967 ж. ... ... ғылыми-техникалық саясатты жобалау және жүзеге
асыру болып ... ... және ... Министрлігі құрылды және Ғылым
мен техниканы қолдау туралы Заң кабылдады. Осыдан кейінгі дамуы 5 ... ... 1991 ... ... ... ... КСРО-ға жіберетін. КСРО
тарап кеткеннен кейін және 90- жылдардағы ... ... ... да жағымсыз әсер етті. Мысалы, жұмыссыздық деңгейі 1991 ... 1993 ж 20%-ға ... өсіп ... Осы ... ... шығу үшін
Финляндия Үкіметі 1991 ж жаңа экономикалық бағдарлама қабылдады. Оны ... бар ... ... ... 102 ... бар ... ... 117 филиалы бар сауда және өндірістік кооперацияның
Орталық банкі, шағын инновациялық кәсіпорындарға ... ... ... жүзеге асырады.
Шағын және орта бизнесті колдаудың жапондық жүйесінін негізгі элементі
- ол қүқықтық,-нормативтік қамтамасыз ету ... ... Оған ... ... ... ... ... туралы Заңнан бастап "Жаңа кызмет түрін
енгізуде туындайтын төтенше жағдайлар" туралы ... ... т.б ... қамтиды.
Қорыта айтқанда шет елдердің тәжіребиелеріне сүйене отырып, мемлекет
ғылыми сыйымды өнімдер мен жаңа технологиялар рыногының ... ... ... ... ... ... сауда және білім
беру саласындағы саясаттарымен ... ... ... ... ... кіру мен ... және инновациялық рыноктар салаларындағы
ғаламдануға байланысты шағын және орта бизнестен бастап ірі корпорацияларға
дейін ... ... мен ... ... ... арттыруға тырысу керек.
Бұл жағынан көштен қалып ... ... жоқ. Жыл ... ... ең ... ... рейтингісі анықталып, жарияланып тұрады.
Бұл экономикалық жүйені ... мен осы ... ... ... жаңа ... ... ... мен оны қолдануы, кадрлық
деңгейінің жоғарылауы тағы ... ... ... ... ... ... қорытындысы бойынша 61 орынды мығым иемденіп тұр. Бұл – ... ... ... ... екінші орын. Салыстырмалы түрде алып
қарағанда, бұл жаман көрсеткіш емес. Тап қазіргі ... ... елде ... ... ... – инновациялық даму стратегиясы жүзеге
асырылып келеді.
Бағдарлама, негізінен, үш кезеңге бөлінген. Оның ... ... ... ... ... ... асырылып жатқан екінші кезең ... ... ... ал соңғы – қорытынды ... ... ... ... ... өрлеу ертеректен қам жасаған осындай нақты
бағдарламалардың жемісі. Кейінгі жылдары ТМД елдерінің біразы ... ... ... әдісін өз елдерінде қолдануға талпыныс жасап
жатқаны да жасырын емес. Тіпті жақында ... ... ... ... Намбарын Энхбаяр да қазақстандық экономикалық гүлдену ... үлгі ... ... ... ... жасауға аса құштар
екендіктерін айтып қалды.
Жаңа технологияны пайдалану сол мемлекеттің даму ... ... ... ... ... да ... елдер бұл саладан қаржы
аяп қалып жатқан жоқ. Мәселен, соңғы ... ... әлем ... ... үшін ... жылы 1,16 триллион доллар қаржы
жұмсалған. Бұл айтуға оңай ... ... ... ... ... ... бұл қаржы көлемі бірнеше есе артатынын да жоққа ... ... ... ... ... мен ... тап осы ... технологияны тиімді енгізуге байланысты болып тұр. Париждің
INSEAD зерттеу мектебі мен World Business ... ... ... ... даму ... ... ... көрген. Бірінші орынға
5.8 балл жинаған Америка ... ... ... жылы ... ... ... ... мен ғылыми – зерттеу
орталықтары дүниежүзіндегі ең талантты мамандарды өздеріне тарту ... ... ... ... ... ... жағдайының жақсы
болатынын айтып қызықтырады. ... ... ... қалайда «ақылды
бастарды» өздеріне тарту. Біздің елден де ... ... ... ... ... ... қатары көбейгені мәлім. Олардың бәрі онсыз да
әлемдік деңгейде ... ... ... мемлекеттерге қызмет жасауға
амалсыз мәжбүр болып отыр. Инновациялық даму жағынан ТМД ... ... 1- ... тұр. Біз ... ... тек ... даму жөнінен жол беріп ... ... ... қабілетті 50 елдің қатарына қосылуға талпынып ... бұл ... тағы бір ... ... алға ... ... мол
мүмкіндіктің болып тұрғанын аңғару қиын емес /49/.
Кесте 5 - әлемдегі ең инновациялық ... ... ... |
|1 |АҚШ |5,80 |
|2 ... |4,89 |
|3 ... |4,81 |
|4 ... |4,48 |
|5 ... |4,32 |
|6 ... |4,16 |
|7 ... |4,10 |
|8 ... |4,06 |
|9 ... |3,99 ... ... |3,97 ... ... |2,46 ... ... |2,45 ... |Румыния |2,44 ... ... |1,66 ... ... |1,53 ... байланған Қазақстан экономикасы тап осы жолды одан әрі ... яғни ... ... тек ... ... ... бұл мемлекеттің одан әрі дамуын, гүлденуін қамтамасыз ете алмайды.
Шикізатты қанша мол экспорт жасағанмен бұл таяу ... ... ... ... ... Ал дамыған елдердің ең бірінші ...... ... халықтың тұрмыс-ахуалының жақсы болғандығы. Сондықтан да
қазір ... ... ... баса ... ... ... Ал өңдеу және
өндіру саласында жаңа технологияларды енгізбесек, онда ... ... ... ... ... бере ала ма? ... жоқ. Елде индустриалдық –
инновациялық стратегиялық даму бағдарламасын қолға алып, оны жүзеге ... ... ... да осы - ... ... ... «қан жүгірту».
Белгіленген 2015 жылға қарай ... жаңа ... даму ... қол
жеткізуге тиіс. Ол үшін ... ... ... мен ... тиімді
пайдалану қажет. «Алатау» ақпараттық – технологиялық ұлттық паркін құрудағы
мақсат та осы – жаңа ... ... және ... ... күні әлемнің танымал 25 компаниясы біздің технопаркпен
бірлесе жұмыс жасауға ынта білдіріп ... ... ... ... компаниясы да бар. Олар алдағы уақытта бірлесіп өнім ... ... ... ... ... бар ... ... елестете алмайтын
компьютер толығымен өзімізде құрастырылса, оның бағасы да төмендеп,
неғұрлым ... ... ... ... жүйенің тағы бір жетістігі
еліміздің әртүрлі компаниясынан 100 маман оқып-үйренуге мүмкіндік ... ... ... ... құрылысы басталды. Солтүстік
Қазақстан ... ... ... да ... зор үміт күтіп
отырған кәсіпорын. Астыққа бай ... осы ... ... ... ... ... ... бір қадам болса да жақындай түспек.
Биоэтанол зауыты үшін кез келген ... түрі – ... ... ... ... ... да жарай береді. Ал бұлардың бәрі біздің ... ... ... бұл жағынан тәжірибе де жеткілікті. ... ... ... қалмайтынына әбден көз жетіп отыр. ... ... ең ... сапалы астықтың өзі жарамды. Ал одан қалған қалдық мал
азығы үшін таптырмас жем. Мұндай жағдайда биоэтанол ... ... ... ... ... да қарастырылуда. Бұл – жұмыс кешенді түрде
ұйымдастырылып жатыр деген сөз.
Инновациялық даму әдісін тиімді пайдаланудың өз ... ... ... ... ... Сондықтан да бұл саладан қаржы аямауға
болатанан біледі. Сөзіміз дәлелді болу үшін ... ... ... ... ... дамудың негізі ғылым мен жаңа технология
екенін жоғарыда айттық. Ал 2004 ... ... ... ... ғылымға жұмсайтын шығынын күрт арттырған. Бір ғана Samsung
компаниясы өңдеу және зерттеу саласына ... бес ... 45,835 ... ... Siemens (6,5 ... ... ... (5,8 миллиард
доллар), Matsushita Electric (5,6 миллиард доллар), Sony (4,7 ... ... ... ... да ... ... жыл сайын бөліп
отырған қаражаты қомақты. Демек, біздің елде де ... ... ... ... енді ... ... да көңіл бөлетін ... ... осы ... бет ... абзал. Ғылымға, жаңа технологияға қазірден
мән берілмесе, жұмыс мандымайды, мұндай жағдайда 30 ... ... ... де ... алыс /50/.
Отандық экономиканы дамытудың негізгі шарты ... ... ... ... ... ... ... өнімді шығару
инновациялық бағдарламаны іске асырудың қажетті шарты ретінде экономикалық
өсудің ... ... ... ... ... ... қызмет өндіріс пен технологияны, өндірілетін өнімнің сапасын
үздіксіз жаңартқанда ғана өмір сүре ... Бұл ... ... ... ... ... іске ... және қолданылатын ғылыми
салаларды және ... ... ... ... ... технико-технологиялық (тұтынушылық) көрсеткіштері ғылыми зерттеу
жұмыстары және тәжірибелі конструкторлық жұмыстар нәтижелері ... ... ... мен ... қызмет көрсету аясында қалыптасады. Бұл – оның ... ... ... жобаның негізі.
Қазақстанда соңғы жылдары ғылымды қаржыландыру көлемі (Жалпы ... ... ... 0,3% ... /19/, ал ... дамушы елдерге ҒЗЖ деген
шығындарды ЖІӨ-нің 1% ... ... ... /34/. ... ... мәліметтері көрсеткендей 2146 сұрастырылған өнеркәсіп,
құрылыс, көлік және ... ауыл ... ... тек ... болашақта өнімнің жаңа түрлерін шығаруды жоспарлап отыр, ал 65,8% жаңа
технология мен ... ... ... етеді, бірақ қаржы-қаражаттардың
жеткіліксіздігінен бұрынғы техникалық деңгейде қалып отыр. Бұл кері ... ... ... ... болып табылатын
инновациялық құрылымдар жағынан жаңа ... ... ... Түрлі ғылыми жұмыстарды жеткіліксіз ... ... ... ... кетуге, ғылымның материалдық-техникалық
негізінің моральдық және физикалық түрде ескеруіне әкелді.
Ғылымдандырылған салалар мен ... ... ... ... ... жаңа ... ... қалыптастыра
алады, яғни өндірілетін өнімнің халықаралық нарыққа шығу ... ... ... ... және ... ... салалар, басқа
салалармен салыстырғанда, шығарылатын немесе тиелген өнімнің көлемі ... ... ... ... ... Жұмыстардың бағыттары бойынша
ғылыми зерттеу тәжірибелі конструкторлық жұмыстардың шығындар құрылымының
талдауы көрсеткендей ... ... ... ... кезеңдерінде
шығындардың арасындағы арақатынас мынадай: 15% - іргелі зерттеулер, 25-30%
- қолданбалы ҒЗЖ, 55-60% - ... /39/. ... ... кезеңдері бойынша шығындарды бөлу ... ... ... ... және 18,3% ... ... кеткен жалпы
шығындар /9/. Берілген шығындардың ... ... ... асып ... ... елдермен салыстырғанда, бізде ... ... ... ... ... кезеңге «зерттемеге»
жетпейді және жаңашылдыққа айналмайды. Инновациялық бағдарламаларды ... ... ... бағалағанда инновациялық өнімнің
техникалық, сапалық көрсеткіштері барлық ... ... ... келу керек.
Жеңіл өнеркәсіптің экономикалық өсімі үшін ... ... ... ... дамыту арқылы бәсекеге қабілеттілікті жоғарылатуға,
өндірісті кеңейтуге және ішкі мен сыртқы нарықтарда ... ... ... ішкі қайнар көз қажет. Экономика ... ... ... тура және жанама қатысуы арқылы өзгерту керек. Ғылыми-
техникалық және инновациялық саясаттың басымдылықтарын ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі қателік
қалпына келмейтін шығынға айналуы мүмкін. Бұл бірінші кезекте технологиялық
қабатты, ... ... ... ... ... ... даму бағыттарына байланысты. Мемлекеттің шектелген қаражатпен
инновацияны ... жол ... ... ... бұл ... артта
қалушылыққа және төмен бәсекеге қабілеттілікке әкеп соғу мүмкін. Сондай-ақ,
енгізілу уақыты әлі ерте ... ... ... және ... ... ... ... жұмсалған ресурстардан қайтарым болмай,
жансызданады.
Әр мемлекеттің экономикасы, оның құрылымы, технологиялық қажеттіліктері
ерекше және ... ... ... Сондықтан, ғылыми-техникалық
прогресті берілген елдің ... ... ... қажет.
Қазақстан экономикасының қазіргі жағдайын және дамыған елдердің
тәжірибесін ... ... ... ... ... және ... одан әрі ... дамуына әсер ететін тауар өнімін шығаруға
арналған жоғары ... және ... ... ... ЖІӨ нығайту әдісі ретінде инновациялық экономиканы ... ... ... ... халықаралық нарыққа шығу үшін біздің
өнеркәсібіміз қатаң бәсекелестік жағдайларда жұмыс істей алуы ... ... ... пен ... ... ... байланысты салаларды дамытуға
күш жұмсау керек, өндірістік инфрақұрылым мен ақпараттық ... және ... жеке ... тарту үшін қолайлы жағдайлар
қалыптастыру қажет. Дамыған ... ... ... Оңтүстік Корея,
Малайзия, Қытай) тәжірибелерін салыстырғанда, мынадай қорытындыға келуге
болады: олардың әрқайсысы ... ... ... ... ... ... ... индустриалық – инновациялық даму процесінің мәнін
ашатын ортақ сәттер ... ... ... ... ... ... қандай да бір ерекшелігі
болмасын, оның барлық ... екі ... ... ... ... ... реттеу және ынталандыру. Индустриялық саясат
өзгеріп жатқан ... ... ... қажет. Осыған байланысты
экономикадағы мемлекеттің рөлі не ... не ... ... ... ... және ... ... тиімді
жүйесінің арқасында азиялық елдер өнеркәсіптік саланы жаңарту ... ... ... ... екпін алды. Азиялық елдердің тәжірибесі
көрсеткендей, олардың даму ... ... ... және ... ... ... негізделген. Оның ерекше сипаты болып
жеке және мемлекеттік салалардың өзара байланыстары табылды /7,29../.
Барлық мемлекеттерге ортақ ... ... ... ... қатарлы
техника мен инновациялық технологияларды меңгеру және ... ... ... ... ... ... өнімнің сапасын көп есе
өсірттік, табыстың тиімділігі мен деңгейін жоғарлаттық.
Қазақстан экономикасында шикізатты ... ... рөл ... Бұл
өндірісті басқарудағы экстенсивті әдістерін пайдалану ... ... және ... әлеуетті тиімсіз қолданудың айғағы болып
табылады. Кәсіпорынның ... ... ... ... ретінде
көбінесе ескірілген құрал-жабдықты қайта жасау және жартылай жаңарту немесе
ескі технологияларды жетілдіру болып табылады. Сондықтан ... ... тек ... ... ғана ... ... ... өсуімен,
қызметкерлер санының және әлеуметтік сала ... ... ... ... өндірістің экстенсивті даму түрі
әлі сақталуда.
Біздің еліміз экономикасының құрылымдық ... ... ... даму ... байланысты. Берілген мәселенің
күрделілігі мынада: тұрақты технологиялық прогресті қаматамасыз ету ... ... ғана ... ... ... ... ... де анықтау
қажет.
Жоғарыда айтылғандай, Қазақстан экономикасының ... ... ... дамуын қамтамасыз ете алмайды. Өсу минералдық –
шикізаттық ресурстарды экспорттау ... іске ... ... ... дейін тасымалдау тауардың 20-30% ... ... ... ұлғаюы жақын жылдарда республикада өмірлік деңгейдің өсуіне әкеле
алмайды. Сол ... ... ... ... ... керек және жаңа, инновациялық деңгейге өту ... ... ... саясатының негізгі мақсаты – ұлттық ... ... Бұл ... жету үшін ... ... жолына
стратегиялық бағытталу, өндірісті үдету және оның ... ... ... ... жылдарға арналған индустриялық – инновациялық
даму бағларламасы ғылым мен инновациялық ... ... ... ... ... ... жоғары технологиялық құрылымын құруға
бағытталған. Бұл бағдарламаның іске асуы ... ... ... ... дайындаудың маңыздылығы бар елдің өндірістік-
экономикалық жүйесін дамыту және нығайтуға ... ... ... революциялық прогресс адамзаттың санасынсыз мүмкін емес, өйткені тек
адам ғана түрлі ноу-хауды ойлап ... және ... ... қабілетті
өнімді шығарады. Сондықтан, ... ең ...... салу ... ... да ... ғалымдар мен инженерлердің
одақтарын нығайту үшін, жасампаздардың жаңа ұрпағын дайындау үшін ... ... ... бәрі ел ... ... әсер ететін
ғалымдардың аманатын ұлғайту үшін ... ... ... ... ... ... байланысты. Мемлекеттің белгілі бір технологиялық түрдің
дамуына күш жұмсауына ... ... ... және ... ... ... күтіп отыр. Қазақстанның әлемдік экономикалық
жүйеге қосылуы үшін ... ... ... ... ... ... ... инновацияларды басқару аймағында өзгерістер
енгізу қажет.
3.3. Шағын кәсіпорындағы ... ... ... жоба - ... қол ... ... ғылыми,
ғылыми-техникалық, тәжiрибе-конструкторлық, маркетингтiк зерттеулер мен
жұмыстар кешенiн ... ... ... ... ... құжат. Инновациялық бағдарлама - бiрыңғай
мақсатпен, мiндеттермен, ... ... ... ... орындаушылары мен iске асыру мерзiмдерi бойынша келiсiлген
инновациялық жобалар мен iс-шаралар кешенi;
ЖШС «КИП ... ... ... ... жүйелі есептеу көрсеткішін
сынақтан өткізді. Осы кәсіпорын 2008 жылы жеке ... ... ... ... жоспарлауда. Бұл жоба – «Портативті бақылау-өлшегіш
құралын әмбебап қолданылуын әзірлеу» деп аталады. Осы ... ... ООО «НПП ... ... үлгі алып шығаруда.
Кесте 6 - шағын кәсіпорынның инновациялық жобасын бірыңғай жүйелі есептеу
көрсеткішін ... ... ... ... көрсеткішінің |Шекті мән ... ... ... | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... Z>3; |
|инновациялық ... х5 ... ... |кәсіпорынның |
|коэффициенті (Z)- | ... ... ... | ... ... ... Z0 |
|айырысу кезеңінде бір |АА= ақша ... ... | ... ... |сомасы* |ИС- ... | ... | | | ... ... әр ... ... | ... ... ... ... | |
| ... |Е- ... ставкасы; | |
| ... |t – ... (жыл) | |
| ... | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | |
| |+Е)t | | ... ... (КИ)- ... |АА- ақша ... |КИ>1 ... көрсеткіш | ... ... | ... ... | |ИС- ... | ... инвестор | ... | ... ... ... | ... ... | ... | | | ... 6 ... |2 |3 |4 ... ... ... |АА- ақша ағынының |ӨК(МК+ТК+ИС) |
|бағалау (БҚБ)- бұл | |МК- ... ... | ... | ... ... | ... ... | | | ... яғни оны | | | ... ... ... | | | ... ... | | | ... 7 - «КИП ... ЖШС ... ... ... – техникалық
деректері
|1. Кәсіпорынның жалпы мәліметі |
|1 |2 ... ... ... ... ... ... ... ... ЖШС ... жылы және жері |2005 жылы ... ... ... түрі | ... ... ... |
| ... және т.б. ... ... ... ... электроэнергетикалық|
| ... ... ... ... ... саны |12 адам ... ... ... қаласындағы ООО НПП |
| ... ... ... жоба ... ... мәлімет ... ... ... |Портативті ... ... |
| ... ... ... ... түрі ... ... ... | Бұл ... әмбебап бақылау |
| ... ... өте ... және ескі|
| ... ... өте ... ... |
| ... ... ... |- ... ... көлікке |
| ... ... ... |
| |- ... ... ... 7 ... |2 |
| ... ... және де осы |
| ... ... ... өз миында |
| ... яғни бұл ... ... ... ... ... ... құрылымындағы жиынтық материалдар|- бақылау-өлшегіш приборда автономды|
| ... ... ... бұл ... 4|
| ... бойы ... жүруіне болады; |
| |- ... ... |
| ... |
| |- ... ... жеңіл болуы |
| ... ... ... |
| ... |
| |- ... пен ... |
| ... ... ... ... – 18 см, ені – 12 см, |
| ... – 8 см, ... – 1400 гр, |
| ... – 512 мб, питанияның салмағы|
| |– 380 гр, ... ... – 7 |
| |см, ... салмағы – 90 гр. |
|3. Жобаны әзірлеудің ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... және ... құны ... АҚШ ... ... ... ... – 125 000 АҚШ ... |
| ... банк – 125 000 АҚШ |
| ... |
| ... – 250 000 АҚШ ... ... инновациясын пайдалану |Кәсіпорынның жұмысында пайдалану, |
| ... және ... ... ... ... өтелімділігі |5 жыл ... ... ... ... ... |
| ... құралдың құны 5-7 |
| |мың АҚШ ... ал осы ... |
| ... – 8-10 мың АҚШ ... |
| ... ... 8 - «КИП ... ЖШС шағын кәсіпорында инновациялық жобаны бірыңғай
жүйелі есептеу көрсеткішін пайдаланып есептеу.
|ЖШС «КИП Алматы» кәсіпорындағы қаржылық – ... ... ... ... ... ...... көрсеткіштері |
|Ағымдағы активтер, ... ... |26700 ... ... |9600 ... ... |120 000 ... емес ... |2000 ... ... |158 300 ... мерзімді міндеттеме |23 790 ... ... ... |34 000 ... ... |57 790 ... ... |100 510 ... ... |122 000 ... ... |2 910 ... ... ... ... |378 000 ... қызметтен кіріс (баланстық пайда) |47 840 ... ... |36 800 ... ... ... ... ... |
|Z ... ... х5, ... Z>3; кәсіпорынның тұрақтылығы, егер Z3 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|1. |КИП-тің өндірістік саны, жылдар бойынша | | |
| |- 2008ж. ... |30 |
| |- 2009ж. ... |120 |
| |- 2010ж. ... |210 ... |1 ... ... ... |дана |30-70 ... ... алым ... орта ... |АҚШ ... |50 000 |
|4. |Пайдалану мерзімі |жыл |5 ... 8 ... |2 |3 |4 ... |1 ... жұмысын құру және |АҚШ доллары |300 000 |
| ... ... ... ... үлгісі | | ... ... ... ... |жыл |1 ... |Бар өндірісті қайта құру үшін күрделі |АҚШ доллары |5000 |
| ... ... | | ... ... бір ... құны |АҚШ ... |10 000 ... ... ... ... құны |АҚШ ... |150 000 ... ... бір бірлік монтажға кеткен |АҚШ доллары |5000 |
| ... ... | | ... |Ағымдағы шығындар, жылдар бойынша | | |
| ... ... |0,82 |
| ... ... |0,71 |
| ... ... |0,59 ... ... 2 ... ... |% |20 |
| ... | | ... |өндірістік ғимараттың амортизациялық |% |4 |
| ... | | ... ... ... ... ... |% |30 |
| |1 |2 |3 ... |Дисконт ставкасы |% |20 |
4. ... ... ... ... ... ... |Жылдар |
| | |2008 |2009 |2010 ... ... ... ... |1 |1 |1 |
| ... саны | |1 |1 |
| | | | |1 |
| ... |1 |2 |3 ... ... ... шығару саны |30х1 |60х2 |70х3 |
| ... ... | | | |
| ... х ... істеп | | | |
| ... ... ... | | |
| |--- мың дана |30 |120 |210 ... ... ... көлемі |10х40 |10х120 |10х210 |
| ... ... ... х | | | |
| ... ... ... саны | | | |
| |) | | | |
| |--- мың АҚШ ... |400 |1200 |2100 ... ... шығыстар (ағымдағы |0,79х400 |0,71х1200 ... |
| ... х ... сату | | | |
| ... | | | ... 8 ... |2 |3 |4 |5 |
| |--- мың АҚШ ... |316 |852 |1239 ... ... ... ... ... |5х210х0,2 |
| |амортизациясы (монтажды | | | |
| ... ... құны ) х | | | |
| ... саны х | | | |
| ... ... | | | |
| |--- мың АҚШ ... |40 |120 |210 ... ... ... тозу |40х0,2 ... ... |
| |(өндірістік құрал-жабдықтың | | | |
| ... 20%) | | | |
| |--- мың АҚШ ... |8 |24 |42 ... ... ... |150х0,04 | | |
| ... ... | | | |
| ... құны х | | | |
| ... ... | | | |
| |--- мың АҚШ ... |6 |6 |6 ... ... ... пайда (сату |400-316-40|1200-852-120-24|2100-1239-210-4|
| |көлемі-ағымдағы |-8-6 |-6 |2-6 |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... амортизациясы) | | | |
| |--- мың АҚШ ... |30 |198 |603 ... |КПН --- мың АҚШ ... |9 |59,4 |180,9 ... ... ... |30-9 ... |603-180,9 |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| |--- мың АҚШ ... |21 |138,6 |422,1 ... ... ... ... ... |138,6+120+24+6 |422,2+210+42+6 |
| |пайда+өндірістік | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| |--- мың АҚШ ... |75 |288,6 |680,1 |
5. ... ... ... ... ... |Көрсеткіштің атауы ... |
| | |2008 |2009 |2010 ... ... мен ... ... |200 | | |
| ... ... мың АҚШ доллары | | | ... ... ... ... мың АҚШ | |100 | |
| ... | | | ... 8 ... |2 |3 |4 |5 ... ... ... патентке |50 | |50 |
| ... ... | | | ... |Жаңа өнімді пысықтауға кеткен | |50 |50 |
| ... | | | |
| ... |250 |150 |100 |
6. ... ... ... ... ... коэффициент келесідей формуламен есептелінеді:
=1/(1+Е)t , ... ... ...... ...... (жыл).
= 1/(1+0,2)1= 0,833
Кесте 9 – Инновациялық жобаның көрсеткішін есептеу
|Жылдар |Таза |Инвестиция|Дисконтталған |Дисконтталған ... ... |лық ... ... ... ағын |н |
| ... | | | ... | | | | |қ ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... |0 |250 |1 | |250 ... |75 |150 |0,833 |62,5 |125 ... |288,6 |100 |0,694 |200,3 |69,4 ... |680,1 |0 |0,588 |399,9 | ... |1043,7 |500 |--- |662,7 |444,4 ... ... ... ... Таза кіріс (ТК): ТК=АА-ИС.
(2)
АА= ақша ағынының дисконтталған сомасы.
ИС=инвестициялық салымның дисконтталған сомасы.
ТК=662,7-444,4=218,3 (мың АҚШ ... ... ... (КИ): ... ... ... (ӨК): ... =2 ... ... ... (БҚБ): ...... құны ... ... сату),
ИС – дисконт ставкасы 20%
ТК-таза кіріс;
МК- меншік капиталы
БҚБ=170+(662,7/0,2) =3483,5 (мың АҚШ ... 10 - ... ... ... және көрсеткіштің тиімділігіне
талдау жасайық.
|№ |Есептеу ... мән ... |
| ... ... | |
|1 ... |4,75 |4,75 3-тен ... ... ... | ... ... |
| ... | ... тұрақты |
| |коэффициенті (Z) | | |
|2 ... ... (ТК) |218 мың АҚШ ... |ТК 0-ден ... |
| | | ... яғни бұл |
| | | ... ... ... |
|3 |Кіріс индексі (КИ) |1,49 |КИ 1-ден ... |
| | | ... бұл жоба |
| | | ... ... болып |
| | | |тұр. |
|4 ... ... |2 жыл |ӨК 2 жыл ... ... ӨК |
| |(ӨК) | ... бойынша 3 жыл болуы |
| | | ... яғни ... |
| | | ... ... ... |
| | | ... |
|5 ... ... |3,5 млн. АҚШ ... ... ... құны |
| ... (БҚБ) | |4,2 ... ... ... ... жобаның әлеуеті кәсіпорынның әлеуетіне сәйкес
келеді. Осы жобаның өтелімділік мерзімі қысқа және бұл жоба ... ... ... ... ... ... көздеу керек, яғни
инновациялық жобаны әзірлеп, оны нарыққа шығару болып ... ... ... ... оның iшiнде экономиканың шикiзаттық
емес бағытындағы салаларда жұмыс iстейтiн экспортқа бағдарланған өндiрiстер
индустриялық-инновациялық саясаттың басымдықтары болып ... ... ... ... шешу ... ... көп ... ететiн
және жоғары технологиялық өндiрiстердi дамыту үшiн ... ... ... бөлу қажет.
Әлемдiк тәжiрибе көрсеткенiндей, нарықтық экономикалы мемлекет
экономикада құрылымдық ... ... ... жеке ... ... ... ... ынтымақтастықтардың көрнекi мысалдары
Жапонияда, Оңтүстiк Кореяда, Малайзияда және ... отыз ... ... даму ... iрi ... ... ... да елдерде бар.
Проблемаларды шешу және Стратегия аясында алға қойылған мақсаттар ... қол ... үшiн Даму ... ... жандандырумен қатар
Қазақстанның инвестициялық қоры, Экспортты сақтандыру жөнiндегi корпорация,
Инновациялық қор сияқты арнайы даму иеституттарын құру ... ... елде ... және инновациялық қызметтi ынталандыруға бағытталған
белсендi мемлекеттiк ғылыми және ... ... ... көздейдi.
Стратегияны ойдағыдай iске асыру экономиканың адам капиталын, өңдiрiлген
және табиғи капиталды ... ... ... ... ... келетiн оның құрамында сапалы өзгерiстер жасауға, ... ... ... ... жаңа ... ... ... етуi
керек.
Экономиканы мелекеттiк реттеу әдiстерi мен саясатын жетiлдiру жөнiндегi
жекелеген ұсыныстарды негiздеу үшiн ... ... ... алмастыратын және экспортқа бағытталған саясатты iске асыру
жөнiндегi шет ... ... оның ... ... ... ... мен кезеңдерi, сондай-ақ әлемдiк рыноктарда бәсекелестiк
артықшылыққа қол жеткiзуге ... ... ... келтiрiлген.
Қорытындылай келе, венчурлік бизнесті дамыту үшін келесiдей шараларды
атқаруымыз керек:
• елдегi инновациялық күштердi қалыптастыру және нығайту;
• мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... Бұл – бiлiм, ғылым, қаржы фискальдық және
тарифтiк саясатты жетiлдiрудi ... ... ... ... ... ... насихаттау;
• отандық өнiмдердiң халықаралық рыноктарда бәсекеқабiлеттiлiгiн арттыру
үшiн әлемдiк стандарттар мен сертификаттарға ... ... ... ... ... ... ... инновациялық
бизнестi ынталандыру;
• зейнетақы қорлары мен ... ... ... ... ... зерттеу бізге төмендегі қорытындылар мен ... ... ... ... – ауқымды табиғи-ресурстық, интеллектуалды, білім ... ... ... бар бай ел. ... ... әлеует өзінен-
өзі тұрақты экономикалық өсу мен өмір деңгейінің өсімін қамтамасыз етпейді.
Қазіргі кезде территория көлемдері де, жер асты ... да, ... ... ... ... ... ... бола алмайды. Тек білім, ғылым ... ... ... ... ... гармониясы ғана
экономиканың тұрақты дамуы мен ел ... ... ... ... ... ... тәжірибесі жаңа технологияларды құру мен игеру,
бәсекеқабілетті өнімнің әлемдік нарыққа шығаруы ... ... ... ... ... табылатындығын дәлелдейді. Экономикасы дамыған
«жетілік» елдер – ірі жоғары технологиялық өнім (электроника, ... ауа ... және т.б.) ... ... ғаламның ең
бай мемлекеттері. Бұл мемлекеттер қарапайым табиғи ресурстары бола ... ... ... тарихи таңдауын жасады, постиндустриалды
экономикаға алғашқы қадам ... ... ... ... ... шикізаттық бағытталуынан шығу жолымен ... ... ... ... ... ... Н.Ә. Назарбаевтың «2003-2015
жж. Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық даму стратегиясы»
болып ... ... ... мен ... ... ... экспортқа бағытталған тауарлар, жұмыстар мен қызметтер ... ... ... ... ... табылады.
3. Ұлттық мүдделер дамыған елдер тәжірибесін қолдана отырып Қазақстан
тарихи артта ... ... озық ... ... ... өтуін талап
етеді. Қазіргі жалпы әлемдік тенденциялар қазақстандық индустрияның
жетілдірілуі мен техникалық ... ... ... ... және ... өнім құру үшін ... ... құру қажеттілігін
тілейді. Қазақстан дамыған елдердің жаңа ... ... ... ... ғылыми-техникалық инфрақұрылымды қалыптастыруды тездету
керек. Сонымен қоса, кез келген шетел тәжірибесі әлеуметтік бағытталған
экономиканың ... ... ... ... ... ... ... экономикаға өту, индустриалдық-инновациялық бағытты жүзеге
асыру, кез-келген кәсіпорынға аса күрделі мәселелер туындатты. Өйткені,
шаруашылықты жүргізудің жаңа ... ... ... ... ... және оны ... ... қажет етті. Әсіресе, нарық тетігінің басты
элементтері бәсеке, нарықтық бағаның ... ... ... ... ... ... Әр кезеңнің өзіне ғана тән күрделі
сұрақтары мен анықтаушы факторлары ... Осы ... ең ... де
түйінді мәселенің бірі – бәсекелестігі бар өнім ... сол ... ... ... және еңбек тиімділігін арттыру болды. Осы ... ... ... әр ... мен өнімнің бәсекелес деңгейін қалай
өлшеуге болатынын анықтау керек.
5. ... ... ... ... Қазақстанда инновациялық сфера
мен инновациялық инфрақұрылым ұйымдастырудың жаңа құрылымы құрылады. Оның
негізгі функцияларының бірі инновациялық ... ... ... ... ... ... ... табылады. Микродеңгейде инновациялық
ұйымдарға көмектесетін нарықтық ... ... ... ... ... және инновациялық қорлар, банктер,
бизнес-инкубаторлар, экономикалық бірлестіктер, ... ... ... ... ... және ... ... конкурстық тұрғыны тәжірибеде қолданатын кәсіпкерлік қызметті
қолдау қролары әрекет етеді. ... ... ... ... ... ... тән. Инфрақұрылымдық институттардың
жедел түрде дамуына олардың қызметтеріне ... ... ... ... материалды заттай өндірістің ... ... ... сезімталдығы мен дағдарыстан шығу
кезеңіндегі инновациялық инфрақұрылым институттары қызметтеріне ... әсер ... ... ... ... таңда Қазақстанда инновациялық сфера
мен инновациялық инфрақұрылым ұйымдастырудың жаңа құрылымы құрылады. ... ... бірі ... қызметтің ұдайы өндіріспен жалғасу
жағдайларын жүзеге ... ... ... ... ... көмектесетін нарықтық инфрақұрылым институттарына ғылыми
жаңалықтармен байланысты инвестициялық және ... ... ... ... бірлестіктер, қаржылық ... ... ... ... және ... ... конкурстық тұрғыны тәжірибеде қолданатын кәсіпкерлік ... ... ... ... Инновациялық инфрақұрылымға жалпы ... ... ... тән. ... ... ... ... олардың қызметтеріне сұраныстың ... ... ... ... ... циклды
толқуларына инфрақұрылымның төмен сезімталдығы және ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді.
7. Еліміздің экономикасының тұрақты дамуы инновациялық – технологиялық
дамумен ... ... ... ... бір ... ... күш ... байланысты бізді экономикалық және технологиялық
болашақтың түрлі нұсқаулары күтіп отыр. Қазақстанның әлемдік ... ... үшін ... ... ... экономикалық жеке
кәсіпорындары деңгейіне дейін инновацияларды басқару аймағында өзгерісер
енгізу қажет.
Біздің еліміздің ... – оның ... ... ... ... ... Бұл сөздер Президент Н.Ә. Назарбаевтың ... ... ... ... Өмір өзі көрсеткендей, шикізат сатуға
бейімделген экономика құлдырауға бағытталған. Тек жоғарғы сапалы, ең соңғы
ғылым ... сай ... мен ... ғана экономиканы
көркейтіп, халық өмірін жақсартуға қабілетті. ... да, ... ...... және ... ... ерекше көңіл бөлінуі тиіс.
Сонымен, біздер ұлттық экономикамызды жаңа жоғары деңгейге көтеруге
барынша ат салысуымыз ... ... ... ... ... ... заң» // Ресми газет, 2002ж. 13 шілде.
№28.
2. Н.Ә. ... ... ... ... ... ... қабілетті
экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін. Президенттің халқына
жолдауы. // Сарыарқа. 26 наурыз 2004 ... Н.Ә. ... ... ... ... және саяси жедел
жаңару жолында. Президенттің халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан. 18
ақпан 2005 ... ҚР ... Н.Ш. ... «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік
және саяси ... ... ... ... ... ... ... №55, 19 наурыз 2005 жылы.
5. ҚР Президентінің 2006 ж. 1 наурыздағы «Қазақстан өз дамуындағы жаңа
серпіліс ... ... ... ... ... ... ... Президенті Н.Ә. Назарбаевтың халыққа
Жолдауы. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан. 2007 ... ... ... ... ... арналған индустриалық-
инновациялық даму стратегисы. Астана, 2003.
8. Қазақстан Республикасының ұлттық инновациялық жүйесін ... ... ... ... ... ... бағдарлама Астана,
2005 жыл.
9. ҚР статистика бойынша агенттігі. Қазақстан Республикасында ... ... ... Сер.14
10. Статистический бюллетень // Алматы, Агентство РК по статистике, 2004,
№1.
11. ҚР статистика жөніндегі Агенттігі. ... 2005 ... ... мен ... ... Статистикалық жинақ. Алматы 2006.
12. ҚР статистика ... ... ҚР ... 2006 ... ... қызметі. Алматы, 2007ж.
13. Назарбаев Н. Участникам Международной конференции «Наука третьего
тысячелетия» // ... ... 11 мая 2000 ... 4 Республикалық марғұлан оқулары «Инновация – жаңа бастамалардың
негізі» ... 2006 ... 4 ... ... оқулары «Сапа, инновация және ... ... ... ... 2006 жыл
16. Жарменов А.А., Акбердин А.А. Комплексная переработка минерального
сырья Казахстана, Астана, 10 том, 2003 г. (4 ... ... ... инновация, және еңбекпен қамту, университеттер
тәжірибесі», Жезқазған, 2006 жыл 37-41 ... ... С.Т. ... және ... ... ... // ... №2, 2001 жыл. Даму институты.
18. Әшімахун А.А. «Отандық кәсіпорындарды дамытуда инновацияның қосатын
үлесі» // ... №2, 2001 ... У.С. ... ... ... ... ... реттеу қажеттілігі» // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы.
№6 (46), 2004жыл.
20. Ерешев Д. «Қазақстан заңнамасындағы инновация түсінігі» // Заң, ... ... ... ... ... – инновациялық саясаты –
экономикалық ... ... ... бірі» // Теоретические ... ... ...... ... РК, ... Шадиев Р. Проблемы индустриально-инновационного развития // Саясат.
2005. №11
23. А. Акчурин «Некоторые проблемы инновационного ... РК» // ... №3, 2005 ... Ж.М. ... ... ... ... в развитии
национальной экономики» // ҚазҰУ хабаршысы №5(51). 2005ж.
25. А.Есилов ... ... ... в ... ... ... №1(45), 2006г.
26. Г.Ж. Нурмуханова «Развитие и функционирование инновационных систем
как фактор повышения конкурентоспособности ... ... ... ... №4, 2007г.
27. Камалиев Б. «Бәсекелестікке бастайтын бес бағыт» // ... 2007 жыл 3 ... ... Р ... ... ... ... инновациялық өзгерістері» // Дипломатия жаршысы, 1(11)
2007 жыл
29. М. Шлимбетова «Қазақстанда инновациялық стратегияны жүзеге ... // ... ... №1, ... А. ... ... ... инновациялық жүйе қызметіндегі
даму институттарының рөлі» // Қоғам және Дәуір. №3(15) 2007 ... А.О. ... Г.Ж. ... «Инновациялық процестердің дамуында
мемлекеттік реттеудің ... // ... ... №3, 2007 ... О.В. ... «Концептуальный механизм государственной поддержки
инновационного предпринимательства» // АльПари, №3-4, 2007г.
33. А. Кошанов «Наука как ... ... ... ... // ... №1. ... ... Б. По пути инновационного развития // Казахстанская правда.
2004. 7 февраль.
35. Абсалямова Н. Васильченко В. Ставка на ... // ... ... «Ұлттық инновацияны қолдау» // Президент және халық. 29 желтоқсан,
2005 жыл.
37. ... ... - ... жаңашылдықта» // Президент және
халық, №16 (138) 18 сәуір, 2008 жыл.
38. ... Й. ... ... ... - М.: ... 1982. ... с.
39. Кембаев Б.А., Комлев Ю.В. Развитие науки и ... в ... ... О состоянии и перспективах развития науки и технологий в РК. Алматы,
2006г.
41. Бердашкевич А.П. ... ... ... в ... ... №7, 2002 ... ... Е. Реструктуризация инвестиционной политики Республики
Казахстан в ... ... ... ... ... развития экономики. /Экономика и статистика. 2006г.
№4, 91 б./
43. Жанбирова Б.А. «Совершенствование ... ... ... на ... этапе» // Транзитная экономика №6 (63) 2007г.
стр. 19-22
44. Ерешев Б.Т. «Стратегии управления инновационным ... в ... // ... ... №6(63) 2007г. Стр.13-17
45. Freeman C. Technology Policy and Economic Performance. London, Pinter
Publishers, 1987.
46. Лекция Президента Республики Казахстан Н.А. ... в ... ... ... Л.Н. ... Астана 26.05.2006. www.
akorda.kz
47. Технологии Казахстана» электронды журналы. www.innovations.kz
48. «2006 жылы ... ... ... ҚР ...
экономикалық дамуы және 2006 жылы екінші ... ... ҚР ... және бюджеттік жоспарлау Министрлігінің есебі.
www.minplan.kz
49. www. government. kz
50. www. google. kz
-----------------------
Фундаментальды деңгейдегі ғылыми – ... ...... ... ... ... өндіру және жаңа өнімді рынокта сынақтан өткізу
өнімді ... ... және ... даму ... ... ... кредиттері мен инвестицияларды сақтандыру корпорациясы
Қызмет көрсету институттары
Озық және жаңа ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың жарғылық капиталын инвестициялау
Экспортшылардың және инвесторлардың мүдделерін қорғауға бағытталған
коммерциялық және саяси тәуелділікті мемлекет өз мойнына алады
Кәсіпкерлердің ғылыми-зерттеу жұмыстарына ... ... ... және ... ... ... ... орталығы
Инновациялық салада құрылған кәсіпорынға барлық жағынан жағдай жасау, кеңес
беру, техникалық құжатпен қамтамасыз ету, «қолайлы орта» жасау, кредиттер
алуға көмектесу, инновация-қ ... ... ... экологиялық
жағынан тексеріс жүргізу, оны технико-экономикалық бағалау
Шығындарды азайтып, еңбек өнімділігін ... ... ... ... жаңа технологиялық шешімдерді іздеуге, бәсекелестікте
артықшылыққа жетуіне мүмкіндік беретін қызмет бағыттары, мәселелерді
анықтау, сараптау.
Технопарктер
Ұлттық
Регионалды
Барлық салаларды жүйелі түрде ... ол ... ... ... әсер ... әр ... экономиканың барлық салаларындағы инновациялық қызметті
ынталандырады.
Мақсаты
Арнайы экономикалық зона статусына ие, яғни ұлттық технопарктер
территориясында жұмыс істейтін ... ... және ... беріледі.
Қатаң салалық бағыт жоқ, алайда олар аумақтың жергілікті өнеркәсібіне жұмыс
істейді.
Ерекшелігі
Алатау ақпараттық технологиялық паркі /АТП/
Алматы, Қарағанды, Орал, Астана ... ... ... ... ... ... бөлімшелері
инновациялық идея
басқарушы
Ғылыми-техникалық зеріттеу бөлімі
қаржы бөлімі
маркетинг бөлімі
сату бөлімі
өндіріс бөлімі
жаңа өнім ... ... ... ... ... ... ... зерттеу
маркетинг
құнды қағаздар рыногы
акциялар
акционерлік қоғам
4 кезең Акциялар эмиссиясы
акция шығаруға дайындық
рынокты ... ... ... ... кезең Өндірістік кезең
жарнама арқылы тұтынушылар контингентін анықтау
өнімнің моделдерін жасау
рынокты маркетингтік зерттеу
қосымша ... ... ... ... ... ... ... дайындық
Жауапкершілігі шектелген серіктестік - Шағын инновациялық компания
өзіндік капитал
қарыз
риск капиталы
1 кезең ... ... ... ... ЖШС, ... ... аймақтық технопаркі» ЖШС, Алматы қаласы
«Алгоритм» Технопаркі», Орал қаласы
«КазСат» АҚ
«Alatau IT city Management» АҚ
«Технологиялық трансферт пен ... ... ... АҚ
АО ФРМП
«Экспорттық несиелер мен инвестицияларды сақтандыру бойынша мемлекеттік
сақтандыру корпорациясы» АҚ
«Ұлттық ... қор» ... ... қоры» АҚ
«Маркетингтік – аналитикалық зерттеулер орталығы» АҚ
«Қазақстанның Даму Банкі ... даму қоры ... АҚ

Пән: Бизнесті бағалау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 92 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстандағы техникалық реттеу мәселелері және оны шешу жолдары6 бет
Бизнес жоспар құрылымы мен көрсеткіштерін талдау32 бет
Екі жақтылық принципі және баланстық теңдік8 бет
"агрономиялық терминдерді пайдалана отырып ауыспалы егістерді жіктеу"4 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
Delphi ортасын пайдалана отырып интернет дүкен бағдарламасын құру32 бет
Delphi-дің графикалық мүмкіндіктерін қолдана отырып қозғалатын бағдарлама құру20 бет
Matlab программалау тілінде үшөлшемді графиктерді салуға арналған функциялармен танысып, оларды пайдалана отырып, графиктерді құру және оларды редакциялау34 бет
MS Access программасының программалық құралдарын қолдана отырып тауарлардың қоймалық есебін автоматтандыру есебін шешу52 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь