Кешенді экономикалық талдау негізінде банктің меншікті капиталын басқару тиімділігін жоғарылату бойынша шаралар

Кіріспе
1. ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ МЕНШІКТІ КАПИТАЛЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Капитал категориясының теориялық түсінігі мен мәні
1.2 Меншік капиталды қалыптастыру мен қаржыландыру көздері
1.3 Банктің меншікті капиталының мәні, құрылымы, түрлері мен жеткіліктілігі

2. ҚР ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ МЕНШІКТІ КАПИТАЛ ЖАҒДАЙЫНА ТАЛДАУ ЖҮРГІЗУ
2.1 «HSBC Банк » АҚ.на жалпы сипаттама
2.2 «HSBC Банк » АҚ.ның қаржылық көрсеткіштерін және меншікті капиталын талдау
2.3 «HSBC Банк » АҚ.ның меншікті капиталды басқару барысындағы тікелей несие тәуекелдерін талдау және басқару процессі

3. ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ МЕНШІКТІ КАПИТАЛЫН БАСҚАРУДАҒЫ МӘСЕЛЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Коммерциялық банктердегі меншікті капиталды басқару саласындағы тәуекелдерді анықтау мәселелері мен шешу жолдары
3.2 Банктердегі меншікті капиталды басқару саласында тәуекелдерді шетел тәжірибесі негізінде анықтау жүйесі арқылы жетілдіру (шетелдік және ресейлік тәжірибе)

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қосмшалар
Коммерциялық банктерде капиталды басқару механизмін жетілдіру отандық экономика дамуының қазіргі сатысында өндірістің экономикалық тиімділігін жоғарылатудың маңызды факторларының бірі болып табылады. Әлеуметтік-экономикалық тұрақсыздық және нарықтық инфрақұрылымның өзгермелілігі жағдайында қаржылық менеджердің ағымдық күнделікті жұмысында қаражаттарды басқару маңызды орынды алады, себебі осыдан банктің сәтті және сәтсіз өндірістік-коммерциялық операцияларының себебін байқауға болады. Капитал қаражаттарын олардың жеткіліксіздігі жағдайында үнемді қолдану қазіргі кезде әрбір банк қызметінің басым бағыттарының бірі болып табылады. Капитал қаражаттарының мәнін ашып зерттеу айналым қорларын және айналыс қорларын қарастыруды ойластырады. Айналым капиталы және айналыс капиталы өзара байланыста болады, бірақ олардың арасында еленерліктей айырмашылықтар бар. Айналым капиталдары үнемі банк қызметінің барлық сатыларына қатысады, ал өндірістік қорлар болса шикізаттың, отынның, негізгі және көмекші материалдардың жаңа партияларымен алмастырылатын өндірістік процесті өтеді. Тақырыптың өзектілігі: екінші деңгейлі банктердің меншікті капиталының қалыптастыруы және оның банк қызметіндегі рөлі мен мақсаты. Банктің меншікті капиталы бастапқыда сатылған акциялардан түскен ақшадан немесе акционерлердің кіріс жарнасынан құралды.Олар банктік қызметтерді атқаруды қамтамасыз етуге арналған.
Қазақстан Республикасының заңдарының бір ерекшелігі – банктің құрылтайшылары мен акционерлері алған акцияның құнын түгелімен ақшалай төлеулері керек деген талап (аталмыш заңның 16 бабының 2 тармағы). Басқа елдерде банктің меншікті капиталы тек ақшалай емес, басқа да материалдық және материалдық емес активтер мен үшінші тұлғаның құнды қағаздарымен де төленуі мүмкін. Мысалы, кезінде, кейбір Ресейлік банктердің меншікті капиталының 70% - ға дейінгісі материалдық активтер болды. Бірақ мұны қолайлы жағдай деп айтуға болмайды. Өйткені, банктің меншікті капиталын, несие берудің көзі ретінде пайдалану мүмкіншілігі азаяды.
Дипломдық жұмыстың мақсаты кешенді экономикалық талдау негізінде банктің меншікті капиталын басқару тиімділігін жоғарылату бойынша шараларды жүзеге асыруға ұсыну.
Дипломдық зерттеудің басты мақсатына жету үшін келесі міндеттер қойылды:
- жаңадан енгізілген банктің меншікті капиталына қойылатын пруденциялдық нормативтерді көрсету;
- банктің меншікті капиталдағы болып жатқан өзгерістерге зерттеулер жүргізу;
- банктің меншікті капиталына және оның жеткіліктілігіне талдау жүргізу;
- банктердегі меншік капиталын басқару жағдайын және қолдану тиімділігін бағалау;
- банктің меншікті капиталы мен ағымдық қаржылық қажеттіліктерін басқару тиімділігін бағалау;
1. Банковское дело/Под ред. Сейткасимова Г.С. – Алматы: Қаржы-қаражат,2003. – 576 б.;
2. Новиков И.А. Стратегия управления банковскими рисками – Алматы: Қаржы-қаражат,1998. -128б.;
3. Батракова Л.Г. Экономический анализ деятельности коммерческого банка: Учебник для вузов. М.:Издательская корпорация «Логос»,1999.344б.;
4. Банковское дело/Под ред. Е.Ф.Жукова, Н.Д.Эриашвили. – М.:ЮНИТИ – ДАНА: Единство,2009. – 574с.;
5. Алексеева Д.Г. Банковское дело: Учебное пособие для вузов. – М.:Юристъ,2008 – 523б.;
6. Хенни ван Грюнинг, Соня Брайович Братанович «Анализ банковских рисков». Система оценки корпоративного управления финансовым риском. Весь мир издательство. Москва, - 2007.
7. И. В. Пещанская «Организация деятельности коммерческого банка» М.: Инфра-м, 2004
8. Лисак Б.И., Современные методы оценки и управления операционным риском банков Банки Казахстана, № 9, 2009
9. Морозова Т.Ю. Подходы к оценке системы управления рисками в банках (зарубежный и российский опыт) Банки Казахстан, №1, 2009
10. Ахметов Д. Стратегия управления банковскими рисками Финансы Казахстана, №2, 2008
11. Лаврушин О.И. Банковское дело. - Москва: «Финансы и статистика», 2008.-655 бет.
12. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктердің операциялары. – Алматы: ИздатМаркет, 2007.- 272 бет.
13. Саниев М.С. Ақша. Несие. Банктер. Оқу құралы – Алматы: Алматы экономика және статистика институты, 2001. – 165 бет.
14. Ольшанный А.И. Банковское кредитование. – М.: Русская деловая литература, 2005
15. Костерин Т.М. Банковское дело. – М.:2003. – 325 с.
16. Сейткасимов Г.С. Банковское дело. – Алматы: Қаржы-қаражат, 1998. - 576 бет.
17. Иванов В.В., Соколов Б.И, Деньги. Кредит. Банки. - М.: ТК Велби, Изд-во Проспект, 2009. – 624с.
18. Коробова Г.Г. Банковское дело. – Москва: ЭКОНОМИСТЪ, 2008.-750 с.
19. Тавасиев А.М., Быков В.П., Москвин В.А. Банковское дело. Базовые операции для клиентов.- Москва: 2008.- 304б.
20. 1995 жылы 31 тамыз күнінің «Қазақстан Республикасының банктер және банк қызметтері туралы» заңы. – Алматы: «Данекер», 2001.- 73 бет.
21. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі (жалпы бөлім): ресми мәтін. - Алматы: «Данекер», 2000.-278 бет.
22. Глушкова Н.Б. Банковское дело. – М.: Академический Проспект, Альма-Матер, 2008. – 432 бет.
23. Колесникова , Кроливецкая Л.П. Банковское дело. – М.: Финансы и статистика, 2000.
24. Азрилян А.Н. Большой экономический словарь. – М.: Институт новой экономики. – 2002. – 1280 бет.
25. Давлетова М.Т. Кредитная деятельность банков в Казахстане.-Алматы: Экономика, 2001.-186б.
26. Жарковская Е.П. Банковское дело. – Москва: Омега-Л, 2008.- 452с.
27. Банки Казахстана - №6 – 2010, 30-33б. ?????
28. Банки Казахстана - №11 – 2011, 7-12б. ?????
29. Банки Казахстана - №4 – 2009, 41-49б. ????
30. Банки Казахстана - №9 – 2011, 13-21б. ?????
31. Финансы Казахстана - №2 - 2008, 26-31б??????
32. http://www.kase.kz/ru/emitters/show/EUBN
33. www.hsbc.kz
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ МЕНШІКТІ КАПИТАЛЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ
НЕГІЗДЕРІ
1.1 Капитал категориясының теориялық түсінігі мен мәні
1.2 Меншік капиталды ... мен ... ... ... ... ... мәні, құрылымы, түрлері мен жеткіліктілігі
2. ҚР ... ... ... МЕНШІКТІ КАПИТАЛ ЖАҒДАЙЫНА ТАЛДАУ
ЖҮРГІЗУ
1. «HSBC Банк » АҚ-на жалпы ... «HSBC Банк » ... ... ... және ... ... «HSBC Банк » АҚ-ның меншікті капиталды басқару барысындағы тікелей
несие тәуекелдерін талдау және басқару ... ... ... ... МЕНШІКТІ КАПИТАЛЫН БАСҚАРУДАҒЫ МӘСЕЛЕЛЕР
ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Коммерциялық банктердегі меншікті капиталды басқару саласындағы
тәуекелдерді ... ... мен шешу ... ... ... капиталды басқару саласында тәуекелдерді шетел
тәжірибесі негізінде анықтау жүйесі арқылы жетілдіру (шетелдік және
ресейлік тәжірибе)
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қосмшалар
Кіріспе
Коммерциялық банктерде ... ... ... ... отандық
экономика дамуының қазіргі сатысында өндірістің экономикалық тиімділігін
жоғарылатудың маңызды факторларының бірі ... ... ... ... және нарықтық инфрақұрылымның өзгермелілігі
жағдайында қаржылық менеджердің ағымдық ... ... ... ... ... алады, себебі осыдан банктің ... және ... ... ... ... болады. Капитал
қаражаттарын олардың ... ... ... ... қазіргі
кезде әрбір банк қызметінің басым бағыттарының бірі болып табылады. ... ... ашып ... ... ... және айналыс қорларын
қарастыруды ойластырады. ... ... және ... ... ... ... ... олардың арасында еленерліктей айырмашылықтар
бар. Айналым капиталдары үнемі банк ... ... ... қатысады,
ал өндірістік қорлар болса шикізаттың, отынның, негізгі және көмекші
материалдардың жаңа ... ... ... процесті өтеді.
Тақырыптың өзектілігі: екінші деңгейлі ... ... ... және оның банк ... рөлі мен ... ... ... бастапқыда сатылған акциялардан түскен ақшадан немесе
акционерлердің кіріс жарнасынан құралды.Олар банктік қызметтерді атқаруды
қамтамасыз ... ... ... ... бір ... – банктің
құрылтайшылары мен акционерлері ... ... ... ... ақшалай
төлеулері керек деген талап (аталмыш заңның 16 бабының 2 ... ... ... меншікті капиталы тек ақшалай емес, басқа да ... ... емес ... мен ... ... құнды қағаздарымен де
төленуі мүмкін. Мысалы, кезінде, ... ... ... ... 70% - ға ... материалдық активтер болды. Бірақ мұны
қолайлы жағдай деп айтуға болмайды. Өйткені, банктің меншікті ... ... көзі ... ... мүмкіншілігі азаяды.
Дипломдық жұмыстың мақсаты кешенді экономикалық талдау негізінде
банктің меншікті капиталын басқару тиімділігін жоғарылату ... ... ... ... ... ... ... жету үшін келесі міндеттер
қойылды:
- жаңадан енгізілген банктің меншікті ... ... ... ... ... меншікті капиталдағы болып жатқан өзгерістерге зерттеулер
жүргізу;
- банктің ... ... және оның ... ... ... ... капиталын басқару жағдайын және қолдану
тиімділігін бағалау;
- банктің меншікті капиталы мен ағымдық қаржылық қажеттіліктерін
басқару тиімділігін бағалау;
- ... ... ... жетілдіру жолдары мен резервтерін
іздестіру.
Зерттеу объектісі - айналым капиталын қалыптастыру.
Зерттеу пәні - банктің ... ... ... ... ... ... ... Республикасының заң және
нормативтік актілері, ... ... ... ... ... ... жүргізудің ақпараттық базасы ретінде Қазақстан Республикасының
Ұлттық ... және оның ... ... ... және ... ұйымдарын
қадағалау комитетінің статистикалық ... мен ... ... ... ... сайтындағы қаржылық есептіліктері көрініс
тапты.
Дипломдық жұмыстың жаңашылдығы болып қаржылық талдаудың ... ... ... ... және тік талдауы; статистикалық
мәліметтерді жинау мен топтау; ... ... ... ... ... ... қазіргі заманғы әдістері; банктің ағымдық қаржылық
қажеттіліктерін басқару. ... ... ... ... ... ... ... оларға әсер
ететін әр түрлі факторларға, атап айтсақ ... ... ... ... капиталдың бағасын нығайту мақсатында және банк
саясатына байланысты жыл бойына өзгеріп отырады.
Сонымен, ... ... ... меншікті капиталы мынадай
баптар құрайды:
– Жарғылық капитал;
– Резервтік капитал;
– Қосымша капиталдар;
– Бак ... ... ... ... ... қорлар (резервтер);
– Бөлінбеген банк пайдасы;
Қазақстанда екінші деңгейлі банктер акционерлік формада құрыла алады.
Зерттеудің ақпараттық ... ... ... және ... ... банктің ішкі нормативті-техникалық құжаттары,
мерзімді баспа ... ... ... менеджмент саласындағы
отандық және шетелдік мамандардың оқулықтары құрайды.
Дипломдық жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы: дипломдық ... ... ... ... қызметінде меншікті капитал
айналымдылығын жылдамдату мақсатымен, қайта айналымға енгізу және жартылай
босап шығу ... ... ... ... ... ... ... жұмыс кіріспеден, үш маңызды бөлімдерден, қорытындыдан,
қолданылған әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан құралады.
Кіріспеде зерттеу тақырыбының ... ... ... ... қойылатын мәселелер қалыптастырылады, зерттеудің объектісі мен пәні,
әдістемелік және ақпараттық негіз анықталады, сонымен ... ... ... ... бөлімде банктің меншікті капиталын басқарудың теориялық
негіздері келтірілген; ... ... ... мен ... ролі ... банктағы меншікті капиталды басқаруды
ұйымдастыру мәселелері және олардың ... ... ... ету ... аталған.
Дипломдық жұмыстың екінші бөлімі ... ... ... мен
талдаудың әдістемелік аспектілеріне арналған: қаржылық талдау негізінде
банктің меншікті капитал ... ... ... ... ... ... ... іскерлік белсенділік
коэффиценттері анықталып, олардың айналым ... ... ... бөлімде қойылған мақсаттар шегінде банктің меншікті капиталды
басқару механизмін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар ойластырылған.
Кіріспені дұрыстаңыз
1 Коммерциялық ... ... ... ... мәні ... Капитал категориясының теориялық түсінігі мен мәні
Нарықтық қатынастар жағдайында капитал ерекше ... ... ... олар өз ... жаңа өндірілген өнімге толықтай көшіріп, капиталдың
әр айналымының ... ... ... ... ... келетін өндіріс
капиталының бір бөлігі болып табылады. Сөйтіп, айналым ... ... ... ... ... болып саналады.
Меншік капиталы - банк мүлкінің құрамдас бөлігі. Олардың жағдайы мен
тиімді қолданылуы – банктың сәтті ... ... ... ... ... дамуы оларды ... жаңа ... ... ... төлемсіздік және басқа да қолайсыз жағдайлар
банктердің меншік капиталына қатысты саясатын өзгертуге, толықтырудың жаңа
көздерін ... ... ... ... ... зерттеуге
итермелейді.
Банк үздіксіздігін қамтамасыз етуші маңызды шарттардың бірі болып
оның капилалдық негізін, яғни анк ... ... ... ... ... өз ... банк қаражаттары қозғалысының үздіксіздігін алдын ... ... ... ... ... қызметтік және тауалы
нысандарға ие болып отырады. Ол айналым қаражаттарының ... ... ... ... болып бөлінуіне сәйкес келеді.
Банк қорлардың материалдық нұсқаушысы болып банк ... ... ... ... және ... заттарына бөлінеді. Дайын өнім ақшалай
қаражаттар мен есептегі қаражаттармен ... ... ... қорларының айналымы құнның ақшалай нысанын шикізаттық емес
материал, құнды ... және ... да банк ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттар банк қорлары нысанын
айналыс сферасынан өндіріс сферасына өту арқылы қабылдайды. Бұл ... ... тек ... ... ... ... ол қайтарылады.
Бірінші саты соңында айналыс тоқтатылады, бірақ айналым жалғасады.
Айналымның екінші стадиясы банк ... ... ... жаңа ... және орын ... құнды өзіне кіргізетін
жаңа өнімді дайындайды. Авансталған құн өзінің нысанын өзгертеді – ... ... ... ... ... дайын өнім өткізіліп, ақшалай
қаражаттар алынады. Бұл ... ... ... ... банк сферасынан
айналыс сферасына өтеді. Үзілген қаржылық капитал жалғасады және құн
материалдық ... ... ... ... ... көрсетілу мен
өткізілуіне жұмсалған ақшалай қаражаттар мен көрсетілген қызметтен түскен
ақшалай қаражаттар арасындағы ... ... ... жинақтарын құрайды.
Бір айналымды аяқтап болған соң, айналым қаражаттары жаңа айналымға
түседі, сөйтіп үздіксіз айналым жүзеге асырылады. Меншікті капиталдың ... ... пен ... ... ... ... етуші
негіз болып табылады. Банктердің қорлар айналымының анализі мына жағдайға
көз ... ... құн тек ... ... ... қана ... ... үнемі осы нысандарда анықталған мөлшерлерде болады. Басқа
сөзбен ... ... құн ... ... ... әртүрлі
бөліктерімен бір уақытта ақшалай, материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... құнның белгілі бір
мөлшерінде ғана жүзеге асырылады. Айналымға түскен ... құн ... ... ... ... одан ... ... нысандағы
көрсетілген құн банктің айналым капиталы болып табылады.
Айналым капиталы ең алдымен құндық категория ... ... ... құндылықтар болып табылмайды, себебі олардан дайын өнім
өндіруге ... Ал ... ... құн бола ... ... айналым процесінде өндірістік қорлар, аяқталмаған өндіріс,
дайын өнім ... ... ... ... ... ... ... жойылмайды, олар авансталады.
Капитал қаражаттарының мәнін ашып зерттеу айналым қорларын және
айналыс қорларын қарастыруды ... ... ... және ... ... ... болады, бірақ олардың ... ... бар. ... капиталдары үнемі банк қызметінің барлық
сатыларына қатысады, ал өндірістік ... ... ... ... және ... материалдардың жаңа партияларымен ... ... ... ... ... ... ... құрамдас
бөлігі бола отырып, өндіріс процесіне өтеді. Дайын ... ... ... ... ... капиталы өндіріс процесінде өз құнын дайын ... ... ... ... ... ... айналым қаражаттарының
сомасынан он есе көп болуы мүмкін.
Айналыс процесінде айналым қаражаттары өз құнын айналым қорларында
көрсетеді, ... осы ... ... ... ... ... қатысады, өндіріс шығындарын қалыптастыруға қатысады.
Егер капитал жаңа өнімді қалыптастыруға тікелей немесе жанама қатысса,
онда олар біртіндеп азайып, айналыстың аяғына ... ... ... ... ... тұтыну қоры бола тұра бір ғана нысанда
қолданылады, ол ... ... ... ... ... ... қабылдап қана қоймай, сонымен қатар ... ... ... ... ... айналым қорлары мен айналым ... ... ... ... ... ... айналыс сатысындағы функционалдық нысаны, яғни
айналыс ... ... ... ... әкеледі. Банк қорларының
айналысы өнімнің өткізілу үрдісімен аяқталады. Берілген ... ... ... үшін олар ... және айналым қорларымен қатар айналыс
қорларына ие болуы қажет.
Меншік капиталының ... ... емес ... ... ... ... және оның ... мен соңы болып табылады.
Айналыс жасай ... бұл ... ... ... ... Бұл ... еңбек
өніміне көшірілген айналым қорларының құны өндіріс сферасынан ... ... ал ... құн ... ... ... ... сферасынан банк сферасына өтеді. Сөйтіп, әртүрлі ... ... ... ... ... оралатын авансталған қаражаттардың
айналымы жүзеге ... ... ... ... жасай отырып,
өндіріс сферасынан айналыс сферасына өтеді.
Меншік қаражаттарын ... емес ... және ... қорлары
запастарына авансталған ақшалай қаражат ретінде қарастыру бұл категорияның
толық экономикалық мәнін ... Ол ... ... белгілі бір сомасын
аванстаумен қатар бұл запастарға ... ... ... ... өнім
құны авансталу үрдісі болатынын ескермейді. Сондықтан рентабельді банктарда
қорлар айналымы аяқталғаннан кейін авансталған айналым ... ... ... ... бір ... ... Рентабельді емес мағынада
ақшалай қаражаттар деп атауға ... ... және ... ... ... ... Жиынтық құн ақша нысанында
авансталады және өндіріс пен айналыс үрдісінен өтіп, ... осы ... ... ... қаражаттар қозғалысында делдал болып
табылады. Ақшамен көрсетілген жиынтық құн тек ... ғана ... ... ... ... ... ... капиталы минималды
қажетті мөлшердегі айналыс қорлары мен ... емес ... ... ... мен ... үшін ... нысандағы авансталатын құн
болып табылады. Ол банктің ... ... мен ... ... асыруын қамтамасыз етеді. Бірінші суретте (Сурет 1) банктің айналым
қаражаттарының схемасы көрсетілген.
Банктің айналым капиталы екі ... ... ... және ... функцияны орындай отырып, айналым қаражаттары өндірістік айналым
қаражаттарына авансталады, банктік үрдістің үздіксіздігін қамтамасыз етеді
және өзінің құнын ... ... ... ... аяғында айналым
қаражаттары айналыс қорлары түрінде айналыс ... ... Онда ... функциясын атқарады, бұл функцияның мәні – айналым ... ... ... айналуы және айналыстың аяқталуы.[2, 64-65б]
Сурет 1
Айналым қаражаттарының схемасы
Айналым капиталы компоненттерінің сыныпталуы мынадай белгілері бойынша
жүзеге асырылуы мүмкін:
- ликвидтілік дәрежесі ... ... ... ролі ... ... ... тәуекелі дәрежесі бойынша;
- қаржыландыру көздері бойынша бойынша.
Меншік капиталының мөлшері тек банктік үрдістің ... ... ... ... кездейсоқ факторлармен де анықталады. Сондықтан айналым
капиталын тұрақты және ауыспалы деп бөлуге ... ... ... ақшалай қаражаттардың, дебиторлық
қарыздардың, ... ... ... бір ... ... ... цикл ... оларға деген қажеттілік салыстырмалы түрде
тұрақты. Бұл ... ... ... ... ... ... активтердің мөлшері. Ауыспалы айналым капиталы
категориясы ең ауыр кезеңдерде немесе ... қоры ... ... қосымша ағымдық активтерді көрсетеді. Мысалы, қосымша өндірістік-
материалдық қорларға ... ... ... өткізу кезіндегі сатудың
жоғары деңгейін ... ... ... ... мүмкін.
Меншік капиталын басқарудың мақсаты меншік капиталының көлемі мен
құрылымын, олардың жабылу көздері мен ... ... ... және ... ... ... ... етуге қажетті олардың арақатынасын
анықтау болып табылады. Бұл мақсат стратегиялық ... ие; ... ... ... ететін мөлшерде айналым капиталын ұстау ... ... ... Осы ... жағынан алғанда өтімділік банктың
маңызды қаржы-шаруашылық сипаттамасы болып ... яғни бұл ... ... ... уақытылы қайтаруды білдіреді. ... ... ... ... ... ... ... деңгейінде
болмайды, осыдан мынадай қиыншылықтар тууы мүмкін: өтімділікті жоғалту,
жұмыстағы ... ... ... және төмен пайда. Айналым капиталының
кейбір оптималды деңгейінде пайда максималды болады. ... ... да әрі өсуі ... өз ... ... бос, айналыстағы емес ағымдық
активтерді, сонымен қатар қаржыландырудың артық шығындарын ... ... Бұл ... ... ... ... ... нәтижелігі, бірыңғайлығы оның айналым
қаражаттарымен ... ... ... ... ... қорларды сатып алуға авансталған қаражаттардың жеткіліксіздігі
өндірістің қысқартылуына, өндірістік бағдарламаның орындалмауына ... ... тыс ... ... салу ... ... әкеп соқтырады.
Айналым қаражаттары өзіне материалдық және ақшалай ресурстарды
кіргізетін болғандықтан, ... ... мен ... қолданылуы
материалды өндіріс үрдісіне ғана емес, ... ... ... қаржылық
тұрақтылығына әсер етеді. [3, 230б]
1.2 Меншік капиталды қалыптастыру мен ... ... мен ... басқару
Банктердің меншік қаражаттары айналымның барлық ... ... және ... ... ... қанағаттандыруға,
есептесулердің өз уақытылығын қамтамасыз етуге, айналым ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталған. Айналым ... ... ... және ... ... бөлінеді. Меншікті
қаражаттар қорлардың айналымын ұйымдастыруда ... ... ... ... ... қызмет ететін банктер істі рентабельді жүргізу
үшін және қабылдайтын шешімдеріне жауапкершілікке тартылуы үшін ... ... ... және ... тәуелсіздікке ие болуы қажет.
Меншік капиталының қалыптасуы банктің құрылуы кезінде, дәлірек
айтсақ, ... ... ... ... ... асады. Бұл жағдайда
қалыптасудың көзі ретіде банк құрылтайшыларының инвестициялық қаражаттары
алынады. Қызмет процесінде айналым ... ... көзі ... ... және ... қаражаттарға теңестірілген тұрақты пассивтер
табылады. Бұл ... банк ... ... ... ... айналыств
болады. Бұндай қаражаттар айналыс капиталының минималды қалдығы сомасының
қалыптасу көзі ретінде қолданылады. Оларға ... ... ... ... ... айға ... минималды еңбекақы төлемі, шығындарды
жабуға арналған резервтер, бюджет және ... емес ... ... ... кредиторлар қаражаттар.
Еңбекақы бойынша минималды қарызды есептеген ... ... және оны ... ... ... ... ... Содан
кейін бір күндік еңбекақы мөлшері анықталып, ол банк айналысы ... ... ... ... ... және ... жабуға арналған резервтер құрамында жөндеу
және демалыс күндері үшін ... қоры ... ... ... тең ... ай сайын осы резервтерге түсіп отырады, ол
бухгалтерлік есеп ... өз ... ... ... ... ... қоры резерві жұмысшының демалысқа кеткен күнінен ... ... ... ... және ... ... арасында
белгілі бір уақыт мерзімі өтетіндіктен мөлшері тұрақты болып ... ... ... ... Бұл ... келе ... кезеңдегі
еңбекақы қоры өсімін есепке ала отырып, минималды ... ... ... резервті қалыптастыру жөніндегі шешімді банк өз ... ... қоры да банк ... ... және негізгі өндірістік қорларды
жөндеу ... ... ... жүргізу кезінде ... ... ... ... ... оларды банк айналыс
капиталы ретінде ... ... ... ... қарыздар есептелу мерзімі олардың төлену
мерзімінен бұрынырақ ... ... ... бойынша анықталады. Бұл
шаруашылық жүргізуші субъект болып ... банк ... ... ... мен ... ... төлейтін табыс салығына қатысты.
Меншікті және оларға теңестірілген ... ... ... ... көзі ретінде банктың кредиторлық қарызы да алынуы
мүмкін (банктің ... ... ... ... оның айналысындағы
қаражаттар). Егер тұрақты міндеттемелерді жоспарлауға болатын болса, ... ... ... ерекшеліктеріне байланысты туындайтын
нормальді және сатып ... ... ... төлену мерзімі
бұзылуы нәтижесінде пайда болатын нормальді емес деп ... ... ... ... ... ... алып, оның құнын уақытында төлемеген
сатып алушы өз иелігіндегі емес қаражаттарды қолданылады.
Меншік капиталын қалыптастырудың басқа да ... ... ... түзілген, уақытша қолданыстағы емес арнайы мақсатта қолданылатын
қорлардың ... ... ... ... айналыс қаражаттарына деген
мұқтаждығы жыл ішінде тұрақты болмайды. Ол әртүрлі ... ... ... ... маусымдығы, өткізілген өнім үшін ақшалай
қаражаттардың уақытылы келіп ... ... ... ... ... және тағы да ... ... Кейбір аталып өткен факторлар
өндірістің айрықшалығына, өнім өткізудің ... яғни ... ... және ... ... өнім ... ... байланысты.
Сондықтан айналым капиталын тек меншікті қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... бұл банктың басқа
шығындарды қаржыландыру мүмкіншілігін ... ... ... ... ... ... және ... қолданылуын ынталандару үшін қарыз қаражаттарын тарту маңызды болып
табылады. ... ... ... ... қажеттіліктерді
қанағаттандыратын банктердің қысқа ... ... ... ... ... ... ... Несиелерді беру банктің қаржылық
жағдайымен, оның төлемқабілеттілігімен байланыстырылады. ... ... банк ... ... мен ... банктың шаруашылық қызметі
нәтижелерін ... ала ... ... жұмыстарын жүргізеді. Қазіргі
уақытта банктер банктерге мүлік кепілдігі нысанында немесе ... ... ... ... ... ... несие береді. [5, 19-26б]
Айналым қаражаттарын қалыптастыру мақсатында ... ... ... ... және ... ... қорларын
несиелендіру; меншікті айналым қаражаттары ... ... ... ... ... ... өту ... айналым қаражаттарын қалыптастыру
көзі болып табылатын несиенің ролі төмендеген жоқ. ... ... ... нормативтан тыс мұқтаждығын қанағаттандырумен қатар
банк ... ... ... жаңа ... ... болды.
Олардың бірі болып инфляция табылады. Банктің ... ... ... және ... әсер ... ... әсер ... олардың айналысы барысында құнсыздануымен сипатталады, яғни
айналыс аяқталғаннан кейін банк өнім өткізуден ... ... ... ... ... сомасын алмайды.
Жанама әсер төлемсіздік кризисінен қаражаттардың айналымы төмендеуімен
сипатталады. Төлемсіздік кризисі туындауының басқа да себептеріне ... ... ... ... тыс тиімсіздігін;
басқарушылардың жаңа жағдайларға бейімделе ... жаңа ... ... ассортиментін өзгертуін жатқызуға болады.
Төлемсіздіктермен күресу және қаржылық көмек көрсету мақсатында үлкен
қаражаттар банктің меншік ... ... үшін ... ... ... ... өз ... қолданыла бермейді.
Жоғарыда айтылған себептер банктердің қарыз ... ... ... ... ... туындағанын түсіндіреді. Бұл
жағдайда несиені меншік қаражаттарын қалыптастыру көзі ретінде қолданылу
мәселесі пайда болады. Осы ... ... ... ... ... және айналым қаражаттарының жағдайына екі жақты әсер етуімен
байланыстырылады.
Бір жағынан алғанда, меншікті қаражаттың ... ... ... ... ... үшін банк ... қысқартуы немесе
толығымен тоқтатуы қажет, ол қаржылық қиыншылықтарға әкелуі мүмкін, тіпті
банктің банкротыққа ұшырауына әкеп соқтыруы ықтимал. ... ... ... ... тек несие арқылы шешу банктің несиелік ... ... Бұл ... жағдайдың тұрақсыздығының ұлғаюына
әкеп соқтырады, меншікті айналым қаражаттары ... ... ... ... ретінде салынған капиталға пайда нормасын қамтамасыз етпейді.
Кредиторлық қарыз ... ... ... ... ... ... жатады. Оның бар болуы банк айналысында басқа да банкдар
мен ұйымдардың қаражаты бар ... ... ... қатар қредиторлық
қарыз төлем тәртібінің бұзылуы нәтижесінде ... ... ... ... тауар үшін жабдықтаушыларға кредиторлық қарызы,
орындалған жұмыс үшін ... ... пен ... ... салық
инспекциясына, бюджеттік емес ұйымдарға төлемдер бойынша ... ... ... ... ... шығуының тиімді әдісі болып алдын ала
төлемдер мен консигнационды келісімдердің бірге қолданылуы ... ... ... ... ... алдын ала жасалатын төлемдер сатушы
банк үшін ... ... ... бола келе ... ... ... мүмкіндік береді, бұл арқылы ... ... ... Басқа жағынан, консигнация шарттары әкелінген
тауар үшін төлемдердің мерзімін ұзартуды қарастырады. Өндіруші мен соңғы
тұтынушы ... банк ... ала ... ... ... тапсырыстар
портфелін қалыптастырады. Әкелінетін тауар ... ... ... ... ... аванс мөлшері және тауардың әкеліп түсірілу
мерзімдері келісіледі. Дәл осы уақытта ... ... ... ... ... алу ... Консигнация мерзімдері мен
сомасы тапсырыстың мөлшері мен түріне ... ... ... Сөйтіп,
өндіруші мен тұтынушы арасындағы банк уақытша бос ... ... бір ... құрады, ал бұл қаражаттардың көлемі мен оларды қолдану
мерзімі келісім шарттарымен келісілген.
Меншік капиталын қалыптастырушы меншікті, ... және ... ... арасындағы дұрыс қатынас банктің қаржылық жағдайын
тұрақтандыруда ... роль ... ... ... ... ... ... басқарудың басты
мақсаты банктің төлемқабілеттілігі мен тұрақтылығын ... ... ... ... болып табылады.
Меншік капиталын тиімді қолдану мен оны өсірудің негізгі жолдары
келесідей.
Меншік ... ... ... ... да ... ... ... бағытталады. Сонымен қатар олар негізгі
капиталды сатып алуға қолданылуы мүмкін немесе иеленушілерге пайда ... ... ... ... ... үшін ... ... жетілдіру жолдарын ескеруіміз қажет. Ол ... ... ... асады:
- қажетті материалдарды сатып алуды жоспарлау;
- қатаң өндірістік жүйелерді енгізу;
- қазіргі заманғы қоймаларды қолдану;
- сұранысты болжауды ... тез ... ... ... ... ... ... әдісі несиелік
саясатты қатаңдату, басқа мақсатта ... ... ... ... ... ... шоттарды бағалау жолдарымен дебиторлар шоттарын
азайту арқылы жүзеге асырылады.
Меншік ... ... ... ... ... ... қолма-қол
ақшалай қаражаттардың дұрыс қолданылуы көзделеді. Фирмалар ... ... ... ... шоттар бойынша пайыз төленбейді. Бірақ басқа
өтімді активтер (қысқа мерзімді мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... [6, 47-53б]
Тауарлы-материалдық құндылықтардың қорларын ... ... ... ... көлемін анықтау қорлардың әр
түріне қажеттілікті анықтау арқылы жүзеге асады. Қажеттілікті ... ... ... ... ... ... өнім ... әр түріне деген қажеттілік мынадай ... ... ... ... ... (үнемі жаңартылып отыратын қорлар,
өндіріс немесе тұтынушыларға өткізу үрдісі кезінде тұтынылады).
2) ... ... ... (бұндай қорларды қалыптастыру
өндірістің маусымдық ерекшеліктеріне және шикізатты сатып алуға
байланысты, сонымен қатар ... ... ... ... де байланысты).
3) мақсатты бағытталған қорлар (банкте бұндай қорларды қалыптастыру
оның қызметінің айрықша мақсаттарымен анықталады).
Осы топ ... ... ... ... ... сақтау қорларына деген
қажеттілікті анықтауға аударылуы қажет.
Тауарлы-материалдық құндылықтар қорларының ... ... ... ... ... мына ... арқылы
анықталады:
ФС 3 = СР * Н 3 – КЗ, ... ФС 3 - ... ... ... ... көлемі;
СР - қорлардың орташа шығындалу көлемі, соммамен;
Н 3 - қорларды сақтау нормативі, күндермен;
КЗ – ... ... ... ... үшін ... кредиторлық қарыздың орташа сомасы.
Есептесу қорлардың әр түрі бойынша жүргізіледі. ... ... ... ... ... авансталатын қаржылық ресуртарға жалпы
қажеттілікті анықтауға болады. Яғни, айналым ... ... ... ... туады.
Қорларды толықтыру бойынша ағымдық шығындарды минимизациялау оларды
нормалау үрдісі кезінде шешілетін ... ... ... табылады.
Банктік қорлар үшін бұл мәселенің мақсаты мынада: келіп түсірілетін
тауарлар мен шикізаттар партиясының ... ... ... ... материалдар партиясының мөлшері неғұрлым жоғары болған сайын
соғұрлым ... ... ... ... ... ... салыстырмалы мөлшері төмен (ағымдық шығындардың бұл түрін ТЗ ... ... ... партияның үлкен мөлшері қордың орташа ... ... – егер ... екі айда бір рет ... алынса, онда
оның қорының орташа мөлшері 30 күнді құрайды, ал егер партия көлемін екі
есе ... яғни ... айда бір рет ... оның ... ... 15 ... ... Бұл жағдайда қорларды сақтау бойынша ағымдық
шығындар ... ... ... ... бұл ... ТЗ 2 ... ... партияның оптималды мөлшерін есептеу Уилсон моделі деп
аталатын формула ... ... ... = √(2 * Зг * ТЗ 1) / ТЗ 2 , ... ОРп – ... ... партияның оптималды мөлшері;
Зг – тауарлардың жылына қажетті көлемі;
ТЗ 1 – тапсырысты орындау, тауарларды жеткізу бойынша ... ... ... бір ... шаққанда;
ТЗ 2 – қорлардың бірліктерін сақтау бойынша ағымдық шығындар мөлшері.
Дайын өнім ... үшін ... ... ... мәселесі
өндірілетін өнімнің оптималды мөлшерін анықтауда жатыр. Егер белгілі бір
тауарды аз ... ... онда ... өнім түрінде (ТЗ 2) оның
қорларын сақтау бойынша шығындар ... ... Дәл осы ... ... дайындау және басқалармен байланысты ағымдық ... ... ... өнім ... ... ... ... шығындардың
жиынтық мөлшерін минимизациялау Уилсон ... ... ... ... (ТЗ 1 және ТЗ 2 көрсеткіштерінің басқа ... Бұл ... ... ... ... ... немесе дайын өнім сатылысының
жоспарланған көлемі қолданылады.
Шаруашылық айналымға ... ... ... ... ... қамтамасыз ету ағымдық қаржылық қызметтің
мониторингі негізінде жүзеге асырылады. Бұл ... ... ... және маркетинг бөлімдерімен ... ... ... ... ...... тыс ... қаржылық құралдардың
босап шығуы.
Босап шығатын қаржылық құралдар ... мына ... ... = Зн – Зф = (ЗДн – ЗДф) * СР, ... ФСв – ... ... үрдісі кезінде босап шығатын
қаржылық қорлар сомасы;
Зн – қорлардың нормативі, сомамен;
Зф – қолданыстағы ... ...... ... ...... ... күндермен;
СР – қорларды шығындаудың орташа тәуліктік көлемі, сомамен.
Дебиторлық қарыздың көлеміне ... ... ... әсер ... сатып алушыларды өнім түріне, сатып алу ... ... ... ... мен ... ... ... бақылау, дебиторлық қарыздың нақты жағдайын
бағалау;
- инкассация коэффицентін ескере отырып, ақша ... ... ... ... басқару екі жолмен жүзеге асырылады:
1) қаржыландырудың схемасымен байланысты қосымша пайданы өнімді
өткізу саясатының өзгерісі кезіндегі ... ... ... пен ... ... ... мен көлемін
оптимизациялау мен салыстыру.
Дебиторлық қарыздың нақты ... ...... ... ... ... бірі. Бұл бағалау пайда болу ... ... ... ... ... бойынша жүргізіледі. Меншік
капиталын басқарудың маңызды сәттерінің бірі дебиторлық және ... ... ... ... ... Ол үшін тұтынушыларды
несиелендірудің тек өз ... ... ғана ... ... ... шикізат пен материалдар жабдықтаушыларының да ... ... ... қызметті жүзеге асыру үшін ақшалай ... ... ... ... ... және ... валюталарындағы
ақшалай активтердің қажетті қалдығының төменгі шегін анықтауға бағытталған.
Ақшалай активтердің минималды қажетті ... ... ... мерзімдік
қаржылық салымдар нысанындағы резервтерін есептемегенде) ағымдық ... ... ... ақшалай ағымға негізделеді.
Ағымдық шаруашылық қызметті жүзеге асыру үшін арналған ақшалай
активтерге қажеттілік келесі ... ... ... = ... (4)
мұндағы, ДАmin – ... ... ... ... ... үшін ... минималды қажеттілік;
ПРда – ағымдық шаруашылық операциялар бойынша төлем айналымының
күтілетін көлемі;
Ода – ... ... ... ... ... ... шаруашылық операциялардың негізгі түрлері ... ... ... ... тек ... ... жүргізетін банкдарда жүзеге асырылады.. Бұндай дифференциацияның
мәні банкке ... ... ... ... ... ДАға ... минималды қажеттіліктен валюталық үлесін ... ... ... ... ... ... және ішкі экономикалық
операциялар бойынша ДАны шығындаудың ... ... ... ... ... бойынша ақшалай активтер қалдығының ауытқу
диапазонын анықтау айлар немесе декадалар аралығындағы ақшалай ... мен түсу ... ... ... ... ... ... тәжірибесінде ДАның минималды,
оптималды, максималды және орташа қалдығын анықтаудың ... ... Олар ... ... ... ... байланысты
ақшалай қаражаттарды шығындау мен келіп түсу жоспарын ай аралығы кезеңі
арасында құру ... ... ... ... ... ... ... алдағы кезеңдегі ДА қалдықтары
келесідей мөлшерлерде анықталады:
а) ДАның минималды қалдықтары нольдік болып ... ... ... ... мына ... бойынша анықталады:
ДАmax = √(2*Рк*Ода)/СПкфв, ... ДАmax – ... ... ... ... ... – қысқа мерзімді қаржылық салымдармен бір ... ... ... орташа сомасы;
Ода – алдағы кезеңдегі ақшалай активтердің жалпы шығыны;
СПкфв – қарастырылып отырған кезеңдегі қысқа ... ... ... ... ... ... ... орташа қалдығы оптималдының (максималдының)
жартысы ретінде жоспарланады.
Миллер-Орр моделіне сәйкес ... ... ... ... ... ... анықталады:
а) ақшалай активтердің минималды қалдығы ... ... ... ... ... ... (мәні нольден жоғары болуы қажет);
б) ақшалай қаражаттардың оптималды қалдығы мына формула ... = ... ... ОТ – ... ... ... активтердің орташа мәннен
максималды ауытқу сомасы.
в) осы моделге сәйкес ақшалай қаражаттардың максималды қалдығы ДАопт-
ның үш есе ... ... Бұл ... ... тыс ... артық
ақшалай активтердің қысқа мерзімді қаржылық ... ... ... ... ... ... ... келесідей формуламен
есептелінеді:
ДАср = (ДАmin+ДАmax)/2, ... ДАср – ... ... ақшалай активтердің орташа
қалдығы;
ДАmin, ДАmax – ақшалай активтердің минималды және максималды қалдығы.
Ақшалай активтердің қалдықтарына максималды және ... ... ... ... ... ағымын түзету оны оперативті
реттеу жолымен жүзеге асырылады.
Бірінші сатыда ақшалай қаражаттарды шығындаудың ... ... Ол әр ай ... ... ... ... минималдауға
мүмкіндік береді.
Екінші сатыда ақшалай активтердің орташа қалдығының мөлшері ... ... ... ... ала ... ... Ең ... қор мен төлемдердің бірқалыпсыздығын есепке ала ... ... ... қалдығы анықталады, содан кейін олардың ... ... ... ... кезінде босап шыққан ақшалай активтер
сомасы қысқа ... ... ... ... ... басқа
түрлеріне қайта инвестицияланады.
Ақшалай активтердің айналымын жеделдетуді қамтамасыз ету банкда бұндай
жеделдету резервтерін іздестірудің ... ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттардың инкассациясын жеделдету, осы кезде кассадағы
ақшалай ... ... ... ... ақшамен есептесулерді қысқарту (қолма-қол ақшалай
есептесулер кассадағы ... ... ... ... және
жабдықтаушылардың төлем құжаттары өткізілуі кезеңінде меншікті ақшалай
активтерді қолдану ... ... ... ... ... ... мен аккредитивтер
көмегімен қысқарту.
Ақшалай активтердің уақыиша бос қалдығын ... ... ету ... ... арқылы жүзеге асырылуы мүмкін:
а) ақшалай қаражаттар қалдығын ағымдық сақтау шарттарын банкпен келісе
отырып бекіту;
б) бос ақшалай ... ... ... үшін қысқа мерзімдік
ақшалай құралдарды қолдану;
в) ... ... ... ... үшін ... ... қысқа
мерзімді қор құралдарын пайдалану (қысқа мерзімді депозиттік сертификаттар,
облигациялар, вексельдер). [7, 208-214б]
Көптеген банктерде айналым ... ... ... бірі – ақшалай ... ... ... ... Бұл шикізаттардың кейбір кездерде тәуліктік тұтыну нормасынан 30-
50 есе көп сатып алынуына әкеледі. Төлемдер ... яғни ... ... ... ... ... ... мерзімі өткен кредиторлық қарыз
және төлем мерзімін ... ... ... ... байланысты
сыныптауға итермелейді. Яғни бұл ... ... ... ... асыру
қажеттілігін білдіреді. Кезектің бастапқы қатарларында коммерциялық
банктерге несиелер мен олар үшін ... ... ... мен ... бойынша төлемдер тұр.
Уақытылы емес төлемдер банкдарды банкроттыққа ұшырататындай мөлшерде
штрафтар төлеуге оңай әкеп соқтырады. Қазіргі кезде банкроттық ... ... кері ... ал ... ... ... ... тәуелділік одан да күшті сезіледі.
Банкке персоналдар мен шикізат үшін төлемдер жүргізуге, өткізу және
өндірістік қызметпен ... ... ... ... ... ... жеткілікті мөлшерін қамтамасыз ету тәжірибе жүзінде
кейбір күрделі мәселелерді шешу қажеттілігін тудырады. Солардың ... ... ... ... ... үлес ... - ... Қаржылық менеджменттің батыс оқулықтарының тұжырымы ... ... ... тұрғысынан бірде-бір фактор тауарлық
қорлар айналымы ... ... ... ие ... ... бұл ... анықтау үшін кем дегенде қорлар жөнінде нақты ақпарат болуы қажет
және оларды қолданудың нормативтері ... Яғни ... да ... басталады. Бұл банк қоймаларындағы есеп жүйесі ... ... жиі бір ... ... құнмен сатып алады. Қоймашыларда барлық
шикізат әртүрлі карточкаларда жазылады ... ... ... ... бұл ... белгілі бір құнмен есептен шығаруы қажет, бірақ
ол әртүрлі карточкалардан шығарылатын болғандықтан, есептен шығарудың ... ... ...... ... ... ... негізінде қаржыны
басқару, әрине, мүмкін емес.
Осы кезге дейін біздің ... ... құн ... бағалау әдісі
қолданылып келді. Бірақ оны қорларды ұзақ сақтау жағдайында қолдану кезінде
біріншіден, өнімнің ... құны ... ... материалдар
қалдығының құны төмендетіледі, яғни ... ... ... ... ... алу ... ... бағалаудың әдісін (ЛИФО)
қолдану материалдар қалдығы ... азаю ... ... ... ... ... ... әкеледі. Тауарлы-
материлдық құндылықтарды алғашқы сатып алудың құны бойынша бағалау ... ... өнім ... ... ең төменгі құн есебінен
қалыптастырылуына әкеледі, ал олардың қалдықтары ең максималды құн ... ... осы ... ... ... ... бағалаудың қарастырылған әдістерін қолданған жағдайдайдағыдан
объективті ... ... ... ... емес – ... және бухгалтерияда
орташа құн бойынша есепті енгізу, бұл ... ... ... ... ... ... мәселесінің екінші аспектісі -
есептеулер жүйесін жетілдіру. Есептеулерді жеделдету үшін ең алдымен ... білу ... ... ... мерзімдер және төлемдердің
келіп түсуіне байланысты тағы да басқа жалпы мәліметтерді кіргізетін реестр
қажет. Сонымен ... ... ... ... ... және ... ... ал кімнің тіпті төлемейтінін ескеру қажет. [8, 432-437б]
Нарықтық экономикаға көшу жағдайында көптеген банктерде ... ... ... ... экономикалық кеңістіктің
құлдырауы, өндіріс деңгейінің төмендеуі, бағалардың өсуі және тағы ... ... ... ... жаңа ... банктер өз
еркімен қабылдауы қажет.
Сонымен, айналым капиталы минималды ... ... ... және ... қорларының жоспарлы қалыптасуы мен ... ... ... ... ... білдіреді.
Меншік капиталы банктың табыстылығын анықтаушы маңызды критерий болып
саналады.
Меншік капиталы - банк ... ... ... ... ... ... қолданылуы – банктің сәтті қызметінің маңызды шарттарының бірі.
Меншік қаражаттарын қаржыландырудың көздері меншікті және ... ... ... ... ... ... ... рөлді иемденеді. Себебі коммерциялық негізде қызмет ететін банктер
істі рентабельді жүргізу үшін және ... ... ... үшін ... бір ... ... және оперативтік
тәуелсіздікке ие болуы қажет.
Меншік капиталын қалыптастырушы меншікті, қарыздық және ... ... ... ... қатынас банктің қаржылық жағдайын
тұрақтандыруда маңызды роль алады.\
Нарықтық экономикаға көшу ... ... ... ... ... нашарлады. Дегенмен де отандық банктер меншік
қаражаттарын басқарудың жаңа модельдерін өз ... ... оны ... ... ... ... Банктің меншікті капиталының мәні, құрылымы, түрлері мен
жеткіліктілігі
Банктің меншікті капиталы, экономикалық капиталдар категориларының
ішіндегі капиталдың бір түрі ... ... ... ... банк ... өте зор. Себебі, банк ашу кезінде ... мен ... ... ... меншікті капитал, банк қызметін ұйымдастыруға және
банк қызметінің ... ... үшін ... және ең ... көзі ... Сонымен қатар банктің меншікті капиталы банк үшін әр ... пен ... ... ... да ... Соның ішінде:
– Банкті қаржылық тұрақсыздықтан және шексіз тәуекелділіктерден
сақтайды;
... ... ... қорғайды;
– Ағымды шығындарды жабады;
– Банкке клиенттердің сенімділігін арттырады;
– Клиенттердің комерциялық және ... ... ... және ... мемлекеттік қадағалау органдары екінші деңгейлі банктер үшін
әр түрлі шектеулер қояды және де бұл ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі, Қазақстан
Республикасының қаржылық ұйымдар мен қаржылық нарықты қадағалау мен реттеу
агенттігі және тағы ... ... ... органдары әр түрлі
санкциялар мен шараларды қолданады және олар салымшылар мен ... ... ... ... қазіргі кездегі банк ісіндегі басты қиын
мәселелерінің бірі болып саналатын – ... ... ... ... болып табылады.
Оданда басқа, банктің меншікті капиталы салымшылардың өз қаржыларын
банктік айналымға, ... ... ... ... ... мен ... қағаздарды сатып алу және тағы басқа инвестицялық
операцияларға салу кезінде күтпеген шығындардың пайда болу ... ... ... ... капиталдың есебінен қаржылық резерв
құрылады және бұл резервтер банктің төлем ... ... ... пайда болған кезде банктің қалыпты жұмыс істеуіне мүмкіндік
береді.
Банк ... ... ... бір ... ... ... активтерді тәуекелділігі бойынша топтарға бөлу керек. Активтердің
тәуекелділігі бойынша сыныпталуы мен ... ... ... ... байланыстылығы, банктің басқару сапасын, сонымен қатар ... ... ... өз әсерін тигізеді. Банктің меншікті
құралдарына ... ... ... ... ең ... ... табылады деп те айтуға болады және ол жүйелік ... өз ... ... ... ... ... несиелік ресурсы ретінде тартылған
ресурстармен тығыз байланыста ... ... ... ... ... меншікті каиталы банктің тартылған ресурстарына қарағанда
сенімділігі ... ... ... ... ... опеациялардың жүргізілуі
мумкін шығындардың пайда болуына әкеледі және олар өз ... ... ... ... Егер де банк ... ... ... оның қорытындысы бойынша банкте шығындар пайда болса, онда ... ... ... бір ... айырылады, ал резервтердің бар
болу кезінде, жарғылық капитал резервтер есебінен толықтырылады да ... ... ... атқаруына жол береді.
Банктер «Резервтік талаптардың ең төмеңгі мөлшері» атты нормативке
сай, тартылған несиелік ресурстардің бір бөлігін жеке ... ... ... ол ... өтімді активтері мен актив операцяларынан алған
кірісті төмендетеді, ал меншікті капиталдың есебінен ... ... ... ... ... ... яғни ол банктің
айналым капиталының бір ... ... ... ... оның ... қатынасы, оның депонирленген тартылған ресурстардың қатынасыан
кем болмауы керек.
Осыдан келе, банктің меншікті капиталы бір ... ... ... ... ... ... ретінде, екінші ... ... жабу үшін ... ... ... ... де деп
айтуға болады. Банкке жататын тәуекелділігі ... ... ... ... мен ... ... ... қржылардың
сомасының арасндағы айырма, банктің төлемділік қабілетін көрсетеді.
Қазақстан Республикасының ... ... мен ... ... және ... ... қоятын пруденциялдық нормативтер туралы
ережесіне сәйкес, банктің активтеріне баға беру үшін, оларды ... ... ... бойынша топтастырылған активтердің
коэффициенті, Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіндегі ... ... 0-ден ... ... ... қарыз 100-ге дейін
процент түрінде ... Бұл ... ... ... ... атты ... толық көрсетілген.??????
Топтастырылған активтер банктің меншікті қаражаттарымен салыстырылады.
Активтерді топқа бөлу, тәуекелділік деңгейінің, банк ... ... ... қауіптілігімен мінезделеді. Қазақстан Республикасының
Ұлттық банкімен бекітілген меншікті капиталдың жеткіліктілігінің ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығы төмен
банкттік ұйымдардың қалыптасуына әкеп ... ... ... ... Республикасының Ұлттық банкі банк ... ... ... ... қадағалап, меншікті капиталдың минималды
мөлшерін ... ... ... ... бірі – ... ... сақтау болып табылады. Оны 3 ... ... ... ... ... капиталдың мөлшерін ұлғайту;
2. Жалпы активтердің соммасын қысқарту;
3. Тәуекелділігі жоғары салымдардың ... ... ... ... ... қызметін қадағалау жүйесінде ағымды, есеп айыру, депозиттік
шоттардағы қалдықтар бойынша міндеттемелерді ... ... ... активтер көлемінің жеткіліктілігін сақтаудың маңызы өте зор. Олардың
ішіндегі маңыздысы болып табылатын: олардың ... ... ... ... ... түсуімен байланысты операциялар
болып табылады. ... ... ең ... ... мерзімінде және толығымен
өз міндеттемелерін орындау мүмкіншілігі тәуелді.
Резев капиталының болмауы немесе оның ... ... ... көп ... ... ... өтеу ... өтімді активтер ретінде қолдануға мәжбүр етеді. Осыдан келе, банктің
несиелер бойынша проценттік кірістермен қатар, ... ... ... ... ... ... ... келетін болсақ, банк ... ... ... ... ... ... және олардың өтеу мерзімін есепке ала ... ... ... ретінде көрсетіледі.
Банктің заңды және жеке тұлғалардың тартылған бос ақша ... ... ... ... ... ... банктің меншікті
капиталымен салыстырамыз. Оның маңызы өте зор. Себебі, ... және ... ... бос ақша ... ... активті операциялары
мен инвестициялық қызметтің негізгі көзі болып табылады.
Банктің тартылған ресурстардың оңтайлы үлес салмағы, банктің ... мен ... ... салмақталған активтердің арасындағы
қатынасы ретінде меншікті ... ... ... ... меншікті капиталы пассив операцияларына жатады және ол келесі
баптардан тұрады:
– Жарғылық капитал – жай ... ... ... ... ерекшелігі бар акциялар (дауыс беруге құқығы жоқ
бағалы қағаздар);
– Банктік резервтер – яғни, алдағы ... әр ... ... дивиденттер төлеуге, қайтарылмаған қарыздардың орнын
жабуға арналады;
– Қосымша төленген капитал – жай және ... бар ... ... мен ... ... ... ... құрылады;
– Қосымша төленбеген капитал – активтерді қайта ... ... таза ... – банк ... ... ... ... кіріс сомасы;
Сурет 2. Меншікті капиталдың құрылымы.
Дерек көзі: ... ... ... ... ... акционерлердің диведенді
формасындағы құнға ие. Бұл ресурстың ... екі ... ... ... ... капиталды көбейту;
2. Таза кірісті көбейту;
Банктік қаражаттар ... ... ... мен ... ... ... тұрақтылығы мен оның жұмыс ... ... өте ... роль атқарады.
Меншікті капитал бірқатар қызметтер атқарады:
1. Қорғаныс қызметі;
2. Шұғыл қызметі ,
3. Реттеуіш қызметі;
4. Айналым қызметі;
5. Резервтік қызметі;
1. Қорғаныс қызметі. Банктің ... ... ... ... оның
капиталының шамасының банктің төлем қабілетіне және тұрақтылығына тікелей
байланыстылығын сипаттайды. ... ... ... ... ... ... банк ... болып саналады. Банк банкротқа ұшырай қалған
жағдайда, оның акционерлерінен басқа ешкім зиян шекпейді.
Банктің меншікті капиталының қорғаныс ... ... ... ... ақы төлеу мүмкіндігін ғана емес, сол сияқты ағымдағы ... ... ... ... ... етуін сипаттайды.Сондықтан да, оның азаюі
банктің банкротқа ұшырауына жол береді. Қорғаныс қызметі – ... ең ... ... ... ... ... Банк ... шұғыл қызметі қорғаныс қызметіне
қарағанда екінші дәрежелік ... ие ... ... Меншікті капиталдың
шұғыл қызметі жер, ... ... ... ... ... ... ... көзге көрінбейтін зияндар жағдайына
байланысты резервтер құруды сипаттайды. Бұл қаржы көздері әсіресе, ... ... үшін ... Кейінен бұл қаражаттардың бір бөлігі ұзақ
мерзімді активтерге және әр түрлі резервтерді ... ... ... қызметі. Қаржы және салым иелерінің мүдделерін ... ... ... ... ... реттеуіш қызметін атқарады. Бұл
қызмет қоғамның мүдделерімен, сол сияқты банк операцияларына ... ... ... ... мен ... ... ... Банк
капиталының көрсеткіштерінің көмегімен мемлекетік ұйымдар банктер
қызметтеріне баға беріп, оны ... ... ... ... ... ережелер, оның ең төмеңгі ... ... ... ... ... және ... ... сатып алу шарттарын қамтиді. Пруденциялдық нормативтерде банктің
меншікті капитал көлемі беріледі. Сонымен қатар, реттеуіш қызметте несиелік
және ... ... ... ... ... ... Айналым қызметі. Кез келген банк капиталы банкротқа қарсы, не
болмаса зияндардың ... жабу үшін ... ... ... мақсаты
комерциялық қызмет көрсету болып табылады. Мұндай қызметтер тәуекелмен
байланысты болатындықтан, банк ... ... ... ... ... ... активтік айналымдарды авансылаумен сипатталады.
Сондықтан да, бұл қызметті меншікті капиталдың айналым қызметі деп атайды.
Бұл қызметті ... ... ... айналым капиталын кассалық ақшалар,
несиелік, факторингтік және ... ... ... ... алуға, басқа да ғимарат, құрылғыларға және басқа да ... ... ... ... өз ... берушілерін зияндардан қорғайды.
5. Резервтік қызметі. Тәуекелділіктер тек активтік операцияларға ғана
емес, сондай-ақ пасивтік операцияларға да ... ... ... ... ... тәуекелділіктерді болғызбау үшін, банктер
тартылатын қаражаттар есебінен міндетті ... ... ... ... ... ... ... байланысты міндетті түрде
құрайтын резервтер сияқты, активтік ... ... ... ... үшін ... резерв құруға мәжбүр болады. Мұндай зияндар банк
капиталының айналым қызметіне жатпайтындықтан, оларды ... ... ... қызмет арқылы ғана қолдап отырады
Банктің капиталының резервтік ... ... ... болуына
байланыссыз, банк каиталының тұрақты қызмет етуін қамтамасыз етеді.
Мемлекеттік қадағалау органдарымен қойылатын пруденциялдық нормативтер
негізінде банктің меншікті капиталының көлемімен ... ... ... ... ... негізінде реттеуштік функцияға банк
капиталын несиелік пен инвестициялақ ... ... ... құрал ретінде жатқызады.
Басқа аналитиктердің айтуы бойынша, капиталдың басты мақсаты болып
тәуекелділікті төмендету ... ... ... ... ... көңіл аударады:
– Капитал, барктің шығындарын жаба алатын, сондай ақ оның төлем
қабілетін сақтай алатын буфер ретінде ... ... ... ... ... ... сақтап,
қаржылық ресурстар нарығына жол ашуға мумкіндік береді;
– Тәекелділікті ... оның ... жол ... несиелерге қатысты шығындарға қарсы буфер ретінде қызмет
етуінде маңызы өте зор. Оның маңыздылығын ... ... ... ... банк клиенттері алған несиелер бойынша өз мінднттемелерін орындауды
тоқтатса,лезде пайыздар мен негізгі ... ... ақша ... ... Ақша шығымы өзгермейді. Түсім сомасы шығым сомасынан артық
болып ... ... ... банк ... ... ... да капитал өзінің ... ... ... ... ... ... ... Банк төлем қабілеттсіз болғандықтан,
акциялар ... ... ... ... ... алады.Ал банк қарызы
бойынша пайыздар төлеу міндетті. Жеткілікті капиталы бар банктер қосымша
акциялар мен міндеттемелер ... ... аз ... ... ... жаңа қаражаттармен жабу және уақыттан ұту ... ... ... ... ... ... банк төлем қабілетсіз болғанға дейін,
активтердің көп бөлігі төленуі мумкін және ... ... ... ... ... ... ... жай пайыздық ставка бойынша банкке
қарыз алуға мүмкіндік береді.
Капитал ... ... ... ... ... ... және ... Бұл қызметтер капиталдың ативтерге белгілеген
мемлекеттік органдардың нормативтерімен тығыз байланысты. Егер банк ... ... ... ... ... ... луды жоспарласа, онда олар
жарғылық капиталды ... ... ... өсімді ұстап отыруы
керек.
Сонымен, аталған банк капиталының аталған қызметтері көрсеткендей,
меншікті капитал – ... ... ... ... Ол ... жәе оның ... тұрақтылығына кепіл болады, банктің түрлі
қауіпті-қатерлі тәуекелділіктерді реттеу көзі бола ... ... ... ... жарғылық капиталының үлес салмағы маңызды
екені ... Ол ... ... қағаздарды шығару ... және ... ... оны ... ... деп атайды.
Банктің жарғылық капиталының ... ... ... ... ... Жарғылық капиталды қалыптастыру және
көбецту меншікті акцияларды шығару мен орналастыру ... ... ... ... тіркелуі тиіс, проспект эмиссиясы жарияланады,
одан кейін теңгеге және ... ... ... ... ... төленеді.
Банктің басқа да меншікті қаражаттарының капитализациясы жасалуы
мумкін, ол бұрын шығарылған ... ... ... ... де іске ... ... ... қағаздарды толық
орналастырған соң, банк талдау жасап, шығарылған бағалы ... ... есеп ... Ол ... ... Ұлттық банкімен
бекітіледі. Ұлттық банк шетел валютасындағы капиталдың күшін заңды ... және оны ... ... қайтта шығаруды ұсынды. Мұндағы негізгі
проблема – курс, себебі онымен айырбас жүргізіледі, айырбас ... ... мен ... ... ... Кез келген табысты дивидент
ретінде акционерлерге ... ... Ең ... ... ... есеп ... қолданылса да, бінші деңгейлі капиталға әсер
етпейтінін қамтамасыз ... ... ... – ақша ... ... тарихи курс
болуы мүмкін. Бұл әдістің кемшілігі теңге түріндегі жаңа акцияның теңгедегі
бірнеше номеналды шамасын алуға алып ... сол ... ... ... ... кейбір қиындықтар туындайды.
Ұлттық банк белгілеген айырбастау өтетін күнінің ... ... ... ... ... және онда осы күнгі ресми курс пайдаланылады. ... ... ... ... ... немесе табысты есептеу де оңай.
Конвертацияланған акциялары мен тарихи немесе ... ... ... ... айырмашылық, бөлінбеген резервге ... ... ... ... ... шотына. Егер де бір кездейсоқ себептермен заңды
күшін жою және конвертация шығынға алып келсе, онда оны ... ... ... ... да бір кредиттік қалдыққа жатқызу керек. Егер
олардың олардың сомасы жеткіліксіз болса, онда ... ... ... мен ... шотына жатқызу керек.
Шетелдік валютадағы капиталдың заңды күшін жою бойынша және теңгедегі
капиталын ... ... ... ... ... ... шоты
арқылы өткізгені дұрыс. Бұл үшін нарықта ... ... және ... ... ... ... алушы болуы керек. Мұндай банктер үшін Ұлттық
банк соңғы инстанциядағы сатып алушы болуы мүмкін.
Банктің жарғылық капиталы акционерлік ... деп ... ... бағалы қағаздар шығару жолымен қалыптасуында. Жарғылық капиталдың
көлемі акция ұстаушылар – акционер, қатысушылар ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың толық салымдарынан
қалыптасады. Акционерлік банктер өзінің ... ... ... ... ... жай және ... бар ... бөлінген акциялар
шығарады.Меншікті капитал құрамында банктің жарғылық капиталы маңызды
меншікті салмаққа ... ... ... ... кіреді: жай акциялар,
артықшылығы бар ... ... ... ... курстық бағасы сомасы мен
оның бастапқы бағасы арасындағы айырмашылық), бөлінбеген табыс.
Акционерлік ... ... ... оның ... ... капиталыедағы үлесін және дивиент алуға құқығын, сондай-ақ банкті
басқару ісіне қатысу құқығын ... ... ... акциялар акционерге акционерлер жиналысымен белгіленген мөлшерде
дивидент алуға, сондай –ақ банк ... ... банк ... ... ... ... Бұл ... үлес пропорциялды жүргізіледі: «бір акция –
бір дауыс» қағидасы бойынша олар бірдей бастапқы баға құнына ие ... ... бар ... акционерге дивиденттерді бірінші кезекте
алуға, банк жойылған ... оның ... ... ... ... береді
Банктің жарғылық капиталын қалыптастыру бірнеше кезеңнен ... ... ... ... ... дайындықтан және
сараптамадан өтуі;
– Бағалы қағаздар эмиссиясын тіркеу;
– Шығарушы ... ... ... ... Эмиссия проспектісінің қорытындыларын тіркеу және ... ... ... банктің жарғылық капиталын ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан
Республикасының Азаматтық кодексі, заң күші бар ... ... және банк ... ... ... шығаруды
рәсімдеу, заңды күшін жою тәртібі туралы ... және ... ... ... мен ... қорытындылары туралы есепті
бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарц 1996 жылғы
29 қарашадағы №141 Қазақстан ... ... ... ... ... бекітілген «Қазақстан Республикасы аумағында жегелеген банк
операцияларын іске асыратын банктер мен ұйымдар шығаратын ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық
банкінде сараптамадан өту тәртібі туралы» 1995 жылғы 15 ... ... ... ... ... нарығы туралы» Қазақстан Республикасының
Заңы.
Акциялардың эмиссиясын жүргізу ... ... ... ... ... ... өтуі тиіс. Ол бағалы
қағаздардың шығарылымы бойынша ... ... ... саны ... ... ... және шығарылым мен орналастыру
қорытындылары есебі бойынша жузеге асырылады.
Ұлттық банктегі ... және ... ... жағдайларда
өткізіледі:
– Банкті ашқанда және акцияларды оның құрылтайшылары арасында
орналастырғанда;
– Банкті қайта ... ... ... ... оқшаулау,
қайта құру);
– Қосымша акция шығару ... ... ... ... ... ... акцияның номеналдық құнын
көбейткенде;
– Банк капиталының мөлшерінің өзгермегені кезінде немесе ... ... ... ... ... ... құнын азайту жолымен немесе акциялардың
жалпы ... ... ... ... ... бір ... алу ... жарғылық капиталының мөлшерін азайту
жағдайында;
– Облигациялар шығарған кезде;
Бағалы қағаздар шығару проспектілерін сараптаудан ... үшін ... ... ... құжаттарды ұсынады:
1. Еркін түрде жазылған және банк басшысы қолымен куәландырылған өтініш;
2. Бұдан ... ... ... ... ... және ... туралы қабылданған есептер құжаттарының көшірмелері;
3. Банктің жарғысы мен құрылтай шартына ... ... ... ... және жарғы мен құрылтай шартына енгізілген нотариалды
рассталған өзгерістер ... ... бар ... ... ... ... түрі көрсетілген (құжатты және ... ... ... ... акциялар шығару туралы шешім
қабылданған, акционерлердің жалпы жиналысының хаттамасының ... ... ... ... ... Банктер үшін өкілетті орган белгілеген нысан бойынша құрылған эмиссия
проспектісі (үш ... Банк ... ... ... құқылы лицензиясы бар, соңғы қаржы
жылынжағы банктің табысы мен шығындары туралы есеп пен ... ... ... ... ... ... ... Құрылтайшылар мен акционерлердің ... ... ... ... ... ... қаржы жылындағы баланстың есебі мен табыстар
мен ... ... ... бірінші басшы, бас бухгалтер қол қойған,
ұйымның мөрімен расталған соңғы есептік күндегі табыстар мен шығындар
туралы есеп;
Бағалы ... ... ... сараптамадан өткізу кезінде
банкті қайта ... ... ... ... ... қосымша
құжаттар ұсынылады:
1. Қосылу, бірігу жағдайында - өткізу-қабылдау актілері көшірмелері,
қосылу туралы ... ... ... ... толтырылған
шоғырлама балансы;
2. Бөлінген, оқшауланған жағдайда – бөліну балансы;
3. Қайта құрған жағдайда - ... ... және жаңа ... ... ... балансы;
Ұлттық банк жағымсыз қорытынды беруі де мүмкін. Оған мыналар ... ... ... ... ... ... ... проспектісіне кіргізілген мәліметтердің бағалы қағаз
шығарушының нақты қаржылық жағдайына сәйкессіздігі;
... ... ... ... ... басшы
қызметкерлерінің бар болғаны: директорлар кеңесінің төрағасы,
басқарма ... және бас ... ... мен кредиторлардың мүддесін қорғау үшін Қазақстан
Республикасының қажылық ұйымдар мен қаржы нарығын ... ... ... ... пруденциялдық нормативтерді
бұзуына алып келетін, ... ... ... ... ... Құрылтайшылар мен акционерлердің қаржылық жағдайы нашар болуы;
Бағалы қағаздардың эмиссия проспектісі жөнінде ... ... бас ... ... ... ... мәліметі банкке жазбаша түрде
беріледі.
Шығарушы банктердің ... ... ... ... ... тәсілінен
тәуелсіз, оларды шығару үшін проспекттер құру мен эмиссия проспектінің
сараптамадан өтуіне алып келеді.
Алғашқы шығаруды ... үшін банк құру ... ... Республикасы
Ұлттық банкінің рұқсаты негіз бола алады. Жекелеген банк операцияларын ... ... мен ... ... тіркеу кезінде өкілетті органға
Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... шығару проспектісін ұсынады.
Акцияларды одан әрі (қосымша) шығарғанда:
– Өтініш;
– Акцияларды ... ... ... ... ... ... бар хаттама (хаттамадан көшірме);
– Заңды тұлғаны ... ... ... ... ... ... капиталының көлемінің өзгергені туралы көрсетілген
статистикалық карточканың көшірмесі;
– Қосымшалар мен ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер мен қосымшалар еңгізу
туралы акционерлердің жалпы жиналысының шешімі бар ... ... ... ... ... ... ... бастап, бір
ай мерзімде тіркеуші органның хабарламасын растайтын пошталық
түбіртек немесебасқада құжаттар ... ... ... ... ... ... болса);
– Әр акция түрінің үлгілері – шығару құжаттамасы нысаны түрінде
екі данада;
... ... ... ... және ... ... көшірмесі бар акционерлердің тізімін
жүргізу туралы ішкі жағдай (атаулы акциялар шығарған кезде, егер
алдыңғы шығаруларда бекітілмесе немесе ... ... ... ... ... ... ... қағаздармен жұмыс
операциясына салық төленгенін растайтын төлем ... ... ... ... ... ... шарттары) екі данада;
– Аудиторлық қорытынды;
– Акциялардың бұрыңғы шығарудың мемлекеттік тіркелуі ... ... ... ... ... 5% ... ... иеленуші
акционерлердің мәліметі тізімінен көшірме;
Шығарушы банк ... ... тек ... ... ... ... ғана өткізеді.
Банк тәжірибесінде бағалы қағаздарды өткізудің бірнеше әдістері бар:
1. Акционерлердің акцияларды ... ... ... ... сондай-ақ ұшінші тұлғалар шығарған және нарықтың
белгісі бар бағалы ... ... ... өздері шығарған
бағалы қағаздармен акцияларді төлеуге құқығы жоқ;
2. Акцияның белгілі бір ... ... ... ... ... акцияны теңгеге немес ешетел валютаға сату. Бұл
жағдайда шығарушы банк бағалы ... ... ... ... ... ... ... қаржылық
делдалдарының қызметі бағалы қағаздар нарығындағы брокерлік ... ... ... ... ... Үкіметінің
1997 жылғы 4 наурыздағы №293 қаулысымен бекітілген ... ... ... ... ... бөлу ... ... да меншікті қаражатын капиталға айналдыру (мысалы,
жай акцияларды бөлінбеген ... ... ... ... ... ... ... шығарған айырбас акцияларын акцияларға айырбастау.
Бағалы қағаздарды өткізгенде шығарушы банк оның ... ... ... ... есеп жасайды. Есепке банк басқармасының төрағасы, ... қол ... ... ... ... және тіркеуші органға
ұсынылады. Бағалы қағаздарды өкілетті органда ... үшін ... ... нақты орналастыру нәтижелері туралы есеп Қазақстан Республикасының
Ұлттық банкімен бекітілуі тиіс.
Шығарушы банк акцияларының төленгенін ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... ақша ... ... ... растайтын
төлем құжаттарының көшірмелері; банк басшысы мен бас бухгалтер қол қойған
және мөрмен расталған жарғылық капиталының ... ... банк ... ... ... банк ... ... төлеміне мүліктік
салмдар салынғанын растайтын қабылдау-өткізу ... мен ... ... ... ... қалыптастыру туралы аудиторлық қорытынды.
Бағалы қағаздарды шығару және ... банк ... ... құны қорытындылары туралы есепті тіркеуден өткізген соң өкілетті
орган төлемге түскен акциялар қаражатын пайдалану шектеулерін алып тастауға
және ... ... ... ... ... кірістеуге рұқсат
береді.
Егер банк өзінің меншікті қаржыларын тиімді ... ... онда ... ... банк кірісін көтеріп, салымдардың сақталуын қамтамасыз
ете алады. Кіріс деңгейін арттыру үшін, банк ең ... ... ... ... ... бағалы қағаздарға салмай, оның ... ... ... ... ... деңгейін көтере алады.
Қосымша төлемділік қабілеттілігін немесе міндетті резервтердің көлемін
ұлғайту ... ... ... ... ... ... ... кейбір бөлігін нақты ақшаға айналымдар арқылы жетуге
болады. Егер менеджер қосымша ... ... ... сұранысты
қанағаттандырған болса, онда ол банктің төлем ... ... ... ... тартылған салымдарды инвестициялаумен қатар,
несиелерді берумен байланысты операцияларды ... ... ... Өзінің
қысқа мерзімді берешектері мен депозиттік шоттарын реттей отырып, банк
өзінің ... ... және ... ... ... ... алады.
Капиталдың көрсеткіштері арқылы мемлекеттік қадағалау органдар
банктердің қызметін қадағалап, оларға баға бере ... ... ... ... ... Меншікті капиталдың минималды көлемі;
2. Активтер бойынша шектеулер мен басқа банктің ... ... ... кіреді;
Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі ұзақ уақыт бойы ғылыми-
зерттеу ... және ... мен оны ... ... ... ... келеді.
Банктер өздерінің активтерін арттыру үшін капиталдың төмеңгі ... ... Ал ... бақылаушылар, банктердің банкроттықтан аулақ
болуы үшін капиталдың ... ... ... ... етеді. Банктердің
банкроттығы ондағы басқарудың нашарлығынан ... ... ... банкті
жақсы басқарса, ол төмеңгі капитал ... ... ... ... деген
пікірлер бар.
«Капиталдың жеткіліктілігі» термині банктің жалпы тұрақтылығын және
оның туекелге бару дәрежесін көрсетеді. Капиталдың ...... ... ... ... дәрежелері ескерілген банк активтеріне
сәйкес болуға тиісті. Сондай-ақ, коммерциялық банктер өз жұмыстарында банк
капиталын ... тыс ... ... ... ... ол ... кері әсер етуі ... Банктердің көбі акция ... ... ... ... ... ... ... банк жетекшілері бір
жағынан, қадағалау және бақылау ұйымдары, екінші жағынан, банк капиталы мен
коммерциялық банктердің ... да ... ... ... ... табуға тырысады.
Банктің ресурсындағы меншікті капиталдың өте төмеңгі үлесінде болуы да
дұрыс емес. Себебі, ол ... ... ... алдындағы жауап беру мөлшеріне
сәйкес келмейтіндігін сипаттайды.
Банк меншікті капиталын ұлғайтуға негіз болатын мынадай факторларды
ескеру қажет:
... ... ... ... ... ... мөлшерлемесінің өзгеруіне, қарыз алушының
несиелік қабілетінің нашарлауына байланысты, олардың нарықтық
құндары өзгеріп отырады;
– Банк ... ... ... ... ... көздеріне көңіл
бөледі, бырақ олардың көбі талап етуге байланысты қайтарылып
алынуы мүмкін.
Сондықтан, кез келген саяси ... ... ... ... ресурстардың сыртқа ағылуына себеп болуға тиіс. Бастапқыда банк
капиталының активтерге қатысты қатынас 20% шамасында болса, ал ... ... 12%-ды ... ... ... ... құрайды. Бұл
дегеніміз банк жүйесіндегі төлем қабілетінсіздік тәекелдің уақыт өте келе
арта түсетіндігін ... ... банк ... ... ... әлі де ... өз ... еместігін ескерсек, онда
болашақта оның орнын жабатын меншікті ... ... ... банк ... ... ... ... банк жүйесін
қолдайтын басты шарттардың біріне жатады.
Банктердегі немесе жалпы банктік жүйедегі капитал көлемін тура анықтау
қиын, бырақ ... ... ... ... үшін ... ... бақылаушы ұйымдардың сенуі үшін ... ... ... ... Қажетті капиталдың сомасы банктің тәуекел деңгейіне байланысты
болуға тиіс. Мысалы, егер ... ... ... ... ... өте
жоғары болса, онда банкке көп мөлшерде қорлар құруға тура келеді. ... ... ... ... ... банк ... ... міндеттер
тұрады: тәекелдің артуына байланысты өз капитал мөлшерін ұлғайту қажет пе
немесе тәуекел ... ... ... ... ... өз қаражаттарын
орналастырған тиімді ме? Осындай жағдайда банк капиталы, оның ... ... ... қызметіндегі саясатқа және банктің басынан
кешетін тәекелдерге тәелді ме, жоқ па? деген балама сауал туындайды.
Банк ... ... ... ... ... ... ... екінші жартысында халықаралық ... ... да ... ... ... ... 1988 жылдың Базель комитеті
келісімінің шешімімімен «Халықаралық біртұтас капитал есебі және ... ... ... негізінде «Кук коэффициенті» деп аталатын
капитал жеткіліктілігі нормативі іс жүзіне енгізілді. 1993 жылдан ... ... бұл ... көптеген елдердің Орталық банктерінде, біздің
Қазақстан Ұлттық банкінде пруденциялдық норматив ... ... ... банк ... мен оның ... тыс ... ең ... шекті қатынасын бейнелейді. Мұндағы меншікті капитал
екі элементті қамтиді: ... және ... ... ... баға беру ... ... мен баланстан тыс
мендеттемелердің ... ... ... Мұндай тәсіл баланстан тыс
операциялардың іске қосылуын қамтамасыз етуімен ... ... ... ... ... ынталандыра түседі.
Базель келісіміне сәйкес, ... ... ... ... көрсеткіш ретінде, тәуекелді актевтер көрсеткіші болып
саналады:
(8)
мұнда: - ... ... ... ... меншікті капиталы;
- Тәуекелділігі бойынша топтастырылған активтердің сомасы;
Базель келісіміне сәйкес, банктің капиталы екі деңгейде бөлінеді:
Бірінші деңейлі ... ... ... баптар кіреді (KI):
– Тіркелген көлеміндегі ... ... ... (Шоттар:
3001,3025 минус 3002,3026,3003,3027);
– Қосымша капитал (3101 шот);
– Өткен ... таза ... ... ... ... ... ... жылдың таратылмаған таза кірісі;
– Минус:
– Материалды емес активтер (1659 минус 1699 ... ... ... ... (3599 ... Ағымды жылдың шығындарының ағымды жылдың кірістерінен асуы;
... ... ... құрамына келесі баптар кіреді (КII):
– Ағымды жылда шығындардың кірістердің асуы;
– Негізгі құралдар мен бағалы қағаздарды қайта бағалау (3540,3560);
– Тәуекелділігі ... ... ... сомасының 1,25%
аспайтын жалпы резервтер (провизиялар) (1465,1469 шоттар);
– Бірінші деңгейлі капиталдың сомасының 50% аспайтын субординарлық
қарыз (2402 ... ... – бұл ... ... етілмеген міндеті болып
тадылады және ... ... ... сәйкес, банкті жою
кезіндесоңғы кезекте қанағаттандырылатын қарыз (қалған мүлікті акционерлер
арасында таратудың алдында). ... ... ... (КII) ... ... ... 5 ... кем емес бастапқы өтеу мерзіміне ие
болуы керек. Сонымен ... ... бес ... ... жылы ... ... бастапқы сомасының 20% көлеміндегі сома, меншікті
капиталдың есебінен өтеліп отырады.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... сәйкес, банктің активтеріне баға беру үшін оларды
тәуекелділігі бойнша топтастырады. Топтастырылған активтер ... ... ... ... ... ... жоғары, орташа,
төмен болып бөлінеді. Активтерді топқа бөлу тәуекелділік деңгейінің ... ... ... ... ... мінезделеді.
Активтерді тәуекелділігі бойынша бес топқа бөлінеді:
1. 1 топқа – тәуекелділіктен бос активтер кіреді -0
2. 2 ...... ... ... ... – 20%
3. 3 топқа – тәуекелділігі жоғары активтер кіреді – 50%
4. 4 топқа – тәекелділігі өте жоғары активтер ...... 5 ... - тәуекелділігі аса жоғары активтер кіреді -100, 150%
Бұл топтасуда бір актив ... ... ... ... ... берешектер, бағалы қағаздар, салымдар,т.б. Ол жағдай активтердің
түріне, сапасына, субъектілерге, эмитенттерге, олардың ... ... ... ... арқылы балансқа өзгертулер
жүргізіледі, активтер тәуекелділігі бойынша өлшенеді.
Тәуекелділігі бойынша өлшенетін активтер келесі формуламен анықталады:
мұнда:
- жеке операциялар бойынша активтер;
- ... ... ... ... ... ... ... капиталын
есептеуінде және банк капиталының жеткіліктілігін анықтау үшін қолданылады.
Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі оның ... ... оның ... алдындағы міндеттемелерін
қамтамасыз ету ... банк ... ... ... үшін ... ... тәуекелділігі көптеген банк операцияларына әсер етеді,
мысалы:көп мөлшерде несие беруде, көп мөлшерде ... ... ... көп шет ел ... ... алу ... сатуда, күрделі операцияларды
енгізуде т.б. жағдайларда.
Банктің меншікті капиталына баға беру үшін оның ... ... ... ... нормативтік талаптардың орындалуын
анықтау керек.
– Біріншіден, капитал жеткіліктілігін ... оның ... ... ... Екіншіден, капитал жеткіліктілігін мінездейтін коэффициенттер
мен көрсеткіштер анықталады.
Меншікті капиталдың минималдық мөлшері келесідей (2001 ... ... ... бар ... үшін ... тенге;
Аймақтық банктер үшін (Алматы және Астана қалаларынан тыс орналасқан)-
500.000.000 тенге.
Барлық банктер үшін меншікті капиталдың ең төменгі мөлшер келесідей:
Бір ... және ... бір ... ... кп ... ... оған ... тенге-аудандық орталықтарда және Алматы мен ... ... әр бір ... ... ... ... ... әр бір филиалдар үшін;
10.000.000 тенге-басқа елді мекендерде орналасқан әр бір ... ... ... және ... мен ... орналасқан әр бір есеп-кассалық бөлімдер үшін;
5.000.000 тенге – басқа елді мекендерде орналасқан әр бір ... ... ... капитал жеткіліктілігін мінездейтін ... ... ... олар КI және КII коэффициенттері.
Пруденциялдық нормативтер туралы ... ... ... ... ... анықталады:
МК = КI + КII – ИК ; (10)
Мұнда:
КI – бірінші деңгейлі капитал;
КII – ... ... ... – басқа заңды тұлғалардың капиталына инвестиция және сүбординарлық
қарыздары (сатып алынған акциялар мен сүбординарлық ... ... ... ... ... ... капитал
бірінші деңгейлі капиталдың мөлшерінде ғана қосылады.
Мысалы:
КI – 1.500.000 теңге
КII – ... ... – 500.000 ... бойынша:
МК = 1.500.000 + 1.500.000 - 500.000 = ... (КII ... ... ... ... өйткені КI-дан көп)
Капиталды екі деңгейге ... оның ... ... ...... жоғары, негізгі көздер;
КII – сенімділігі төмен көздер;
Талдау барысында олардың өзгеру динамикасын бағалап, өсу ... беру ... ... ... Төленген жарғылық капитал (банк сатып алған өз акцияларының алып
тастауымен):
2. ... ... ... капитал;
4. Өткен жылдың таратылмаған таза кірісінен пайда болған қорлар;
5. Өткен жылдың таратылмаған таза ... ... ... емес активтер (банктің негізгі қызметіне қолданылатын
лицензияланған бағдарламалық қамтулардың алып ... ... ... ... ... ... зияндары (немесе ағымды жылдағы шығындардың кірістерден
артуы);
КII келесідей есептеледі:
1. Ағымды жылдың таза кірісі ( ... ... ... ... ... ... ... мен бағалы қағаздардың қайта бағалауы бойынша
резервтер;
3. Жалпы резервтер (Пж) (тәуекелділігі бойынша есептелген ... ... ... ... Пж = Ат*1,25%/100% - есепке осы мөлшерде қосылады.
4. Банктің субординарлық борышы (СБ) (КI-дың ... ... ... СБ = КI * 50%/100% - ... осы ... ... ... мінездейтін және коэффициенттері
келесідей анықталады:
бірінші деңгейлі капитал мен меншікті капиталдың есебіне кірген
екінші деңгейлі капиталдың ... ... ... бірінші деңгейлі
капиталдвң мөлшерінде алынған банк инвестициясына кемітілген ... ... ... ... ... мен меншікті капиталдың есебіне
кірген екінші деңгейлі жалпы сомасынан алынған бірінші деңгейлі капиталдың
мөлшерінде алынған банк ... ... ... ... анықталады;
(11)
коэффициентінің мағынасы 0,06 (6%)-дан кем болмауы керек.
банктің меншікті капиталын ... ... ... ... ... құрамына кірмеген жалпы және банктің ... ... ... ... ... ... кемітілген
тәуекелділігі бойынша өлшенген активтер мен шартты міндеттемелерге
сәйкестендіру арқылы ... ... ... 0,12 ... кем ... керек.
Капитал жеткіліктілігін мінездейтін нормативтік талаптардың
орындалуына бағалап капитал ... ... ... ... көңіл
аудару керек. Келесіде капитал жеткіліктілігіне талдау CAMEL және BOSS
дистанциялық банктік қадағалау ... (BOSS ... ... ... ... BOSS ДБҚЖ ... ... жеткіліктілігін мінездейді келесі көрсеткіштер
бар:
1.
(13)
2.
(14)
Мұндағы,
МК – меншікті капитал
3.
(15)
Сыныпталатын активтер дегеніміз – үмітсіз және ... ... яғни ... ... банкке зияндар және қауіп әклетін несиелер,
дебиторлық берешектер, бағалы қағаздар, басқа банктердің корреспонденттік
шотындағы қаржылар және басқа ... ... «HSBC ... ... ... ... басқару қызметіне талдау
1. HSBC банк» АҚ-на жалпы сипаттама
«HSBC банк» АҚ 1994 жылғы 26 ... ... ... ... ... Банк ... жүргізуге арналған бас
лицензия 1995 ... 2 ... ... ... ... Банк өз ... нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және ... ... ... ... ұлттық және шетел валютасындағы операцияларды
жүргізуге берген 2007 жылғы 29 желтоқсандағы №237 лицензияға ... ... ... ... ҚР ... министрлігінде Банк ретінде ресми
мемлекеттік тіркелуімен және ҚР ... ... ... операциялар
жүргізу лицензиясы арқылы расталады.
Банктің толық атауы – «HSBC ... ... ... ... ... құралған. Банк заңды тұлға болып табылады, жеке ... ... ... бар және сол ... өз ... ... береді, сотта талап етуші және жауапкер бола алады.
Банк өз ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Конституциясын және басқа заң актілерін, ҚР жасаған және ... ... ... ҚР ... ... және қаржылық ұйымдарды
реттеу және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның нормативтік ... ... ... өз ... басшылыққа алады.
Жарғы бойынша банк қызметінің негізгі мақсаты – еліміздің экономикалық
дамуына ықпал ету, сонымен ... ... ... ... ету ... саналады.
Көрсетілген нәтижелерге жету үшін Банк ҚР заңдарына сәйкес кешенді
банктік операцияларды ... өз ... мен ... ... ... ... ету ... ережеге сәйкес банк қауіпсіздік қызметін
ұйымдастыруға құқылы.
Банк ҚР территориясында және заңдық ... ... ... ... де филиалдар мен өкілдіктер ашуға құқығы бар.
Банктің Жарғылық Капиталы акцияларды сату немесе құрылтайшылардың
жарналар жасау ... ... ... жарияланған жарғылық капиталының
көлемі шығарылуы жарияланған акциялардың ... ... ... ... ... (екі ... алпыс үш миллион үш жүз отыз тоғыз мың)
тенгені құрайды.
Банктің акционерлері заңды және жеке ...... ... мен ... емес болуы мүмкін. ... ... ... ... мен ... ... ... және одан тыс жерлерде ашуға құқығы бар.
Банктің өзінің ... ... ... ... және ... мөрі бар. ... іс ... ету мерзімі шектелмеген.
18 жылдан астам АҚ ««HSBC ... ... ... ... ... өте жақсы атқарып келеді.
Қазіргі кезде ««HSBC банк»» халықаралық стандарттарға көшуді аяқтаған
республикадағы ... ... ... ... ... Банк казақстандық
нарықпен қатар, халықаралық қаржылық институттарымен арақатынасын ... ... ... ... қор биржасының «А» санатының ... ... Ол ... ... ... ... ... дамып
келетінін куәландырады.
Банктің жарғылық капиталы құрылтайшылардың есебінен немесе ... ... ... ... иелігіне жататындар:
A. жарғылық капиталдағы акционерлердің салымдары;
B. әкелінген табыс және де заңнамада рұқсат етілген басқа да ... ... ... ... ... бойынша Банк өз атаулы акцияларын
шығарады.
Ационерлік қоғам туралы ... ... Банк ... жай ... ... ... алады. Банк өндірістік бағалы қағаздарды ҚР
территориясынан тыс ... де ... ... және ... құқылы.
Банктің таза пайдасы заңнамаға сәйкес қаралады. ... ... да ... төлемдер төленгеннен кейін қалған таза ... ... ... және акционерлерге девидент ретінде бөлінеді, ... ... ... ... ... ... ... ошақтарын
дамытуға бағытталады.
Таза пайда есебінен Банк ... ... ... ... ... ... және девиденттік қорды жасақтайды.
Резервтік қор жыл сайынғы пайдадан түскен қаржыдан ұйымдастырылады.
Резрвтік қордың минималды мөлшерін ҚР Ұлттық Банкі ... ... ... операциялар жасалу кезінде кеткен шығындарды жабуға жұмсайды.
Коллективті өндірістік әлеуметтік дамыту қоры банктің таза пайдасынан
алады.
Девиденттік қор белгілі ... мен ... ... ... ... ... отырысы шешкен көрсеткіш бойынша анықталады.
Девидент түріндегі таза пайда акционерлердің акцияларды иемдену үлесі
бойынша тең бөлінеді. Девиденттер жыл қортындысы бойынша төленеді.
Директорлар ... ... ... Банк ... да қор ... құқылы.
Қазақстан Республикасының резиденті, сонымен қатар резиденті емес жеке
және заңды тұлғалар Банктің акционелері бола ... ... ... ... ... ... ... туралы заңнамада және жарғыда
көрсетілгендей Банк әрекетін басқару тәртібіне қатысу;
– девиденттер алу;
– Банк іс әрекетінен ақпараттар алуға және ... ... ... өз құқығы бұзылған жағдайда сотқа жүгінуге;
– ликвидациядан кейін мүліктің бөлігін иемденуге;
– Сонымен қатар бес және одан да ... ... ... акционерлер:
– Банк акционерлерінің кезектен тыс жиналысын өткізуге;
– Банк органдарына кандидатура ұсынуға;
– Банктің жалпы жиналысы анықтаған ... ... ... ... ... ... ... міндеттері:
– акционерлік қоғам туралы заңмен банк ... ... ... ... ... ... ірі келісімшарттар жүргізетіні
туралы Банкті ескертуге;
– коммерциялық құпия болып есептелетін ... ... ... Банк басқармасына жататындар:
– жоғары орган - акционерлердің жалпы жиналысы;
– басқарушы орган - директорлар кеңесі;
... ... - ... ... ... - ревизиялық коммисия;
Қаржылық жыл аяқталғаннан соң бес ай мерзім ... жыл ... ... ... Әрбір акционер өз акциясының мөлшеріне тең дауыс санын бере
алады. Акционерлердің жалпы жиналысына ... және оны ... ... ... ... жүктеледі.
Акционерлер жиналысында келесідей сұрақтар талданады:
- ... ... мен ... ... ... ... ... талдау немесе оларды ... ... ... жарғылық қор мөлшерін өзгерту;
- Ревизиялық комиссия мүшелерін ... және ... ... ... ... ... ... бекіту;
- Акцияларды консалидациялау;
- Банктің таза пайдасын бөлу ... Жыл ... ... ... ... бекіту;
- өндірістік бағалы қағаздар мен ... ... ... және
шарты;
- директорлар кеңесінің мүшелеріне сыйақы мен ... ... ... ... аудиторын бекіту;
Акционерлердің жалпы жиналысы өтетіндігі туралы жадынамада ... ... ... ... ... ... және ... орны;
– Жинластың өтетін күні, уақыты және өтетін орны;
– Жиналысқа қатысушы акционерлердің тізімі жасалған ... Қүн ... ... ... ... ... жағдайда жиналысты қайта өткізу уақыты;
Директорлар кеңесі Банк ... ... ... тыс ... Банкке қатысты іс шараларды
Директорлар кеңесі Банк ... ... ... тыс ... ... қатысты іс шараларды жүзеге асыру ... ... ... бес ... кем ... ... ... акционерлер
жиналысында тағайындайды. Сайлану мерзімі бес жыл. ... ... ... мүшесі бола алмайды. Төрағадан ... ... ... ... ... бола ... Басқарма Төрағасы
біруақытта Директорлар ... ... бола ... ... ... ... мүмкіндігі шектелмеген. Белгілі себептерге
байланысты Директорлар Кеңесінің әрбір ... ... ... ... ... жиналысы иеленеді.
Директорлар Кеңесінің кез келген мүшесі кез ... ... ... ... ... арыз жазу ... ... босатылуға құқы бар.
Директорлар Кеңесінің Төрағасы оның мүшелерінің ішінен жалпы Директорлар
Кеңесінің мүшелері ашық ... ... ... ... сайланады.
Ағымдағы іс шаралар Банктің Басқармасымен ... ... ... ... ... жағдайы туралы ақпарат сұратуға
құқылы. Басқарма ... ... мен ... ... ... ... ... Банктің қызметкерлері немесе акциясы жоқ акционерлер Басқарма
мүшесі болуға құқы бар. Басқарма төрағасы ... ... ... ... тиімді жүйесінің бар болуы ... ... ... бірі, мұндай жүйе болып – Банктің тәуекел – менеджмент
жүйесі болып табылады.
Несие тәуекелдерін тиімді басқару мақсатында, ... сату және ... ... бөлу есебінен жаңа бизнес – процесс өңделген ...... ... ......... ... шешімдерді қабылдау және
орындау, сонымен ... ... ... ... ... ... ... тәуекелдерді басқарудың біркелкі жүйесі. Бұл
жүйе өз ішіне ... ... ... ... ... ... және мүмкіндігін анықтауға, ... ... және оны ... ... ... ... ... Банк
стратегиясын, ұйымдастырушылық құрылымды, процедураларды, технологияларды
және өнімдерді кіріктіреді.
Несиелендіруге қатысты Банк тәуекел – ... ... ... ... ... азайту;
– тәуекел/табыстылық қатынасын басқару;
– несие тәуекелдерін басқару жүйесін реттеуші орындардың және
халықаралық стандарттар талаптарына сәйкес ... ... ... Банк ...... ... тәуекел диагностикасы;
– тәуекел анализі;
– тәуекелдерді басқару;
– іс-шаралардың тиімділігін ... алға ... ... ... ... Банк ... ... – менеджменттің тиімді жүйесі төмендегілерді ұйғарады:
– тәуекелдерді басқарудың ... ... ... портфельді басқару;
– тәуекелді өлшеу және болжау;
– тәуекел/табыстылық қатынасын басқару;
... ішкі ... ... ... ұйымдастырушылық жүйесін құрудың негізгі
принципі болып ... ... ... ... ... ... табылады, яғни сату функциясын басқару функциясынан айыру арқылы
қызығушылықтар қақтығыстарын болдырмау жолы. Бұл ... ... ... ... ұйымдастырушылық құрылымы қалыптасқан, ол Банк
басшылығына және Директорлар Кеңесіне ... ... ... ... ... ... көруге болады.
Директорлар Кеңесі несие тәуекелдерін басқару бойынша жалпы басшылықты
жүзеге асырады, несие ... ... ... және оларды өлшеу,
бағалау процедураларын бекітеді, құрылымдық бөлімшелермен дайындалған
есептілікті қарастырады. Басқарма, ... ... ... ... қызметін қарастырады және несие ... ... ... ішкі ... талдау, рейтингтік бағалаудың процедураларын және
методологиясын бекітеді. Құрылымдық бөлімшелермен ұсынылған есептілік және
информацияның ... ... ... несие тәуекеліне ұшырау
деңгейіне мониторингті ... ... және оның Банк ... ... ... 3. Банктің ұйымдастырушылық құрылымы
Дерек көзі: ???????????????????
Активтерді және міндеттемелерді басқару бойынша Комитет ... ... ... ... жүзеге асырады, несие тәуекелдері
бойынша жауапты ... ... ... информацияларын талдайды
және портфельдік несие тәуекелдерінің лимитін бекітеді.
Филиалдардың және Бас Кеңсенің ... ... ... ... өз ... ... тәуекелдерді басқару жөнінде
сұрақтарды шешеді.
Ішкі бақылау Саясатының жүзеге асырылу шегінде аудит бойынша
Комитет, ... ішкі ... және ... жүйесінің тиімділігін көтеру және
ұйымдастырылуын жетілдіру бойынша жұмыстар атқарады.
Тәуекелдерді басқарудың тиімді жүйесін құру ... ... ... және ... ... және ... тәуекелдерінің
Департаменті, сонымен қатар, филиалдарда несиелік тәуекел-менеджерлер
лауазымы енгізілген, бұлар несиелік тәуекел ... ... ... және басқару Департаменті (ДАУР), қаржылық
және операциялық тәуекелдер, портфельдік тәуекелдерді басқару ... ... ... ... ... талдауды және болжауды,
тәуекелдерді талдауды және өлшеуді, портфельдің несиелік тәуекелдеріне
лимиттік ... ... ... ... ... АҚ- ның ... бағыттары:
– Кең көлемді филиалдық жүйе бүкіл Қазақстан ... ... ... мүмкіндігін туғызады. ... есеп ... бір ... ... онда ... ... ... Банктің ірі шетел банктерімен кең көлемді корреспонденттік
қатынасы және халықаралық есеп жүйесіне шығу ... ... ... ... ... ... ... демалыссыз жұмыс кестесі сізге операцияларды кез ... ... ... мүмкіндік береді.
– «Интернет-банкинг» жүйесі ... ... ... ... ... ... көрсету мен өнім шығарудағы үнемі ... ... ... ... ... ... квалификациялы банк қызметкерлері сізді ... ... ... ... банк» жоғарыдағы бағыттарды ұстана отырып, өз клиенттеріне
толыққанды банк қызметтерін ... және күн ... өз ... «HSBC банк» Қазақстан Республикасының экономикасының дамуына,
әсіресе банктік сектор және несиелендіру нарығында алдыңғы қатарлы ... ... «HSBC ... ... ... ... және ... капиталын
талдау
Коммерциялық банктің қаржылық жағдайы оның қызметін жалпы және кешенді
сипаттайды. Банктің ... ... оның ... мен ... ... ... анықталады және оның жағдайын сипаттайтын
негізгі көрсеткіштерінде байқалады.
ҚР-ғы нарықтық қатынастардың дамуы сенімді қызмет ... ... ... емес ... айқын. 2012 жылдың 1 ақпанына сәйкес
республикада 38 екінші деңгейлі ... ... ... ... ... АҚ-ы бойынша осы бөлімінде талдау жасадым.
Қаржылық талдаудың мәні несиелік мекеменің барлық қаржылық қызметінің
жиынтығы болып ... ... банк ... объектілерінен
анықталады. Қаржылық талдау ... ... ... талдау
объектілері қаржылық нәтижелілік, көрсеткіштері, ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Сонымен қатар банктің өзіндік капиталының мөлшері, құралдарды
орналастыру мен тарту ... ... ... және ... ... ... шығындардың жағдайы, прогрессивті технологияларды, қазіргі
заманғы автоматтандыру құралдары мен ... ... ... ішкі ... мен аудитті ұйымдастыру – барлығы ... ... ... ... көрсететін факторлар болып табылады. Банк
капиталы көрсеткіштерінің өзгерісін 1-диаграммада ... ... ... ... банк материалдары негізінде құрастырылды
Диаграмма 1
Банк капиталы
(Дипломдық жұмыста талдау жасау үшін 3 жыл ... 5 ... алу ... ... ... 2009 жылы ... млн. ... тең болды, ал
2010 жылы 26 211 млн. теңге болды, бұл өткен жылмен ... 2,13 ... 2011 жылы банк ... 39 769 млн. ... ... ... ... 2011 жылдың мөлшерінің ұлғаюы 2009 жылдың көрсеткіштеріне
қатынасымен салыстырғанда 1,5 есе ... ... ... болсақ 2012 жылдың I тоқсанында 40 834 млн. теңгені құрай ... ... ... 1,2 есе ... ... 2009 – 2012 (I ... ... банк капиталы 3,35 есе өскен. Банк ... ... ... ... банк ... кіріктіреді, бұл активтердің
көлемі мүмкін болатын ... ... тозу және ... ... адал ... құрылымы бойынша активтер бабы жүзеге асылырады тәжірибеге сәйкес
ликвидттілік деңгейінің ... ... ... ...... ұсынылған ссудалар және құралдар, ... ... ... ... ерекшелей орналасқан. Банк ... ... ... 2 ... ... ... 2
Банк активтері
2009 жылдың қаржылық есептілігінің аяталуы бойынша банк активтері 148
483,67 млн. теңгені ... ал 2010 ... ... – 330 307,10 млн. теңге
болған, бұл 2009 жылдың ... ... 2,2 есе ... банк ... ... өсуі байқалған.2011 жылы банк активтері
570 954,90 млн. теңгені құраған ал 2012 жылдың I ... ... ... тең ... 2011 жылы банк ... 2010 жылымен салыстырғанда
173%-ға ұлғайған. Ал 2012 жылдың I тоқсанымен салыстыратын болсақ 116%-ға
өскен.
Нәтижесінде банк активтері 2009 – 2012 ... ... 4,48 ... осылайша банк активтерінің өсімі 448%-ға тең.Банк активтері
көлемінің бұндай ... ... ... және ... да ... мен ... ұсыну бойынша саясатының өзгеруі нәтижесінде болды
деп пайымдауға болады.
Банк персоналдары мен басқарушыларының оң және ... ... ... банк қызметінің соңғы нәтижесіне, яғни табысына әсер етеді.
Диаграмма 3 ?????????
Банк табыстары ??????????
Мына көрсетілгендей жазыңыз:
Сурет-3. Банк табыстарының ... ... «HSBC ... ... ... есебі негізінде құрастырылған
Қарастырылмалы банкте 2011 жылдың I тоқсанында табыстың көлемі 992 994
млн. теңге құраған.Өткен жылдың ... ... ... ... 1,15 есе артқан.
Коммерциялық банктердің негізгі мақсаты пайда табу және оның ... ... ... қаржылық нәтиженің көлемі оған әсер ... және ... ... ... ... Олар: банктің
географиялық орналасуы, клиенттік базаның болуы, бәсекенің ... ... ... және ... елдерде банктердің қаржылық жағдайын бағалауға 1988 жылы
Базель қаласында өткен ... мен оның ... ... ... ... ... келісімінде бекітілген «капиталды және
капитал стандарттарын бағалаудың халықаралық конвергенциясы» ... ... ... ... және ... ... ... оны
дайындауда ғалымдар екі экономикалық ғылымды: экономикалық талдау және
қаржылық менеджементті ... ... ... ... ... басқарушылық және қаржылық есепке алудың құрамды бөлігі. Қаржылық
менеджментте қаржылық талдау барлық кезеңдері мен ... ... ... ... ... ... кезде, Қазақстанда банктер арасындағы клиенттерді өзара бөлісу
процесі аяқталды деп ... ... ... ... экономикаға
инвестицияларына алатын едәір қаржылық потенциал жинақталған. Әмбебап
коммерциялық банктер клиеттерге 200 ... ... ... ... толық ұсына алады. Солай бола тұрса да, банткер ... және ... ... ... ... да ... үшін ... жоғары деңгейі бар қызмет көрсетуші ... алу әлі де ... ... жоқ. ... ... ... оның
көлемімен емес,ең алдымен ... мен ... ... ... ... және ... кәсібилігімен анықталады.
Коммерциялық банктердің үнемі ресми түрде ... ... ... ... ... олардың жағдайын бағалау үшін қолданылуы мүмкін,
осының негізінде ең сенімді деген банк таңдап алынады.
Қазіргі ... «HSBC банк ... ... ... ... есеп
беру формалары кіріктіреді:
- баланс;
- табыстар мен шығындарға есеп беру.
Отандық коммерциялық банктердің ... есеп беру ... ... ... ... ... ... береді.
Мысал ретінде 2011 жылдың 31 желтоқсанында ... ... ... ... ... ... мерзімге балансын қарастырайық.
«HSBC банк» АҚ-ның 2011 жылы басылып шыққан балансын 1 ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар операцияларын
қоса несиелік, есептік, ... және ... да банк ... ... ... ... ... табылады.
Коммерциялық банктердің балансы, бүгінгі күнде есеп берудің негізгі
бөлімі болып табылатын және унификациялық түрде жүзеге асырылады.
Берілген ... ... банк ... ... баға беруге
болады:
- активтері бойынша: көлемі, құрылымы, ликвидттілігі;
- пассивтері бойынша: жалпы пассивтердің және ... ... ... және банктің өзі капиталы.
Бірақ, баланстан ... ... үшін ... ... алу ... ... мысалы;
- банктің нарықта алатын орны;
- персонал квалификациясы жөнінде;
- банк ... ... пен ... ... банк ... ... өткізу сапасы;
- банк репутациясы жөнінде;
- менеджмент сапасы;
- лиенттік ... ... мен ... жөнінде.
Тәуекелдерді басқару банк қызметінде маңызды орын ... ... ... ... несие тәуекелдері, өтімділік тәуекелдері,
пайыздық мөлшерлемелер тәуекелдері және валюта курсының тәуекелдері жатады.
Өтімділік тәуекелі – бұл ... ... ... мерзімі келгенде
депозиттерді қайтару және міндеттемелерді өтеу үшін құралдарды қалыптастыру
барысында туындайтын қиындықтардың пайда болу тәуекелділігі.
Қазна ... ... бұл ... ... ... қайтару мерзімін талдау және ағымдық өтімділік пен ақша
ағымының оңтайлығын сақтау үшін ақшалы нарықтық операцияларды талдау ... ... ... ... ... және басқару Департаменті
баланс құрылымының оңтайлы есебін, өтімділік ... ... және ... ... ... бұлар активтер мен
міндеттемелерді басқару бойынша Комитетпен бекітіледі. Тәуекелдерді ... ... ... ... көрсеткіштеріне мониторингті жүзеге
асырады. Төменде көрсетілген 1 кестеде өтімділік тәуекелдерінің баланстық
талдауы көрсетілген.
Кесте 1
Өтімділік тәуекелдерінің баланстық ... ... |1-3 ... |1-5 ... |31.12. |
| ... ... ... |жылға |ан |мерзімі |2011ж |
| | ... ... ... ... ... |
| | | | | | ... |(мың ... | | | | | | | ... ҰБ ақша ... |- |- |- |- |10 100 237 ... және |237 | | | | | | ... | | | | | | | ... |722 |- |- |- |- |722 107 |- ... |107 | | | | | | ... және | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... 999|936 ... |- |- |34 084 775 ... |694 | | |756 | | | ... | | | | | | | ... |- |- |- |- |- |6 105 ... 415 ... және | | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |- |- |- |- |- |172 359 ... |359 | | | | | | |
1 ... ... |7 943 |- |- |- |- |- |7 943 400 ... |400 | | | | | | ... және | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |- |- |- |- |- |157 975 ... |975 | | | | | | ... да |3 053 |6 498 |31 990 |- |- |6 849 |3 085 005 ... |366 | | | | | | ... ... «HSBC ... ... есептік көрсеткіштері ????????????
Дерек көзі: «HSBC банк» АҚ-ның ... ... ... ... ... ... ... пайыздық мөлшерлеменің
өзгеруімен байланысты қаржылық құралдар құнының өзгерісімен сипатталады.
Қазна Департаменті пайыздық мөлшерлеменің өзгеру тәуекелін ... және ... ... және базалық мөлшерлемелерінің есебі
арқылы басқарады, бұл пайыздық ... ... ... ... шектеуге мүмкіндік береді. Тәуекелдерді ... және ... ... мен ... ... ... артықшылықтарға
лимиттерді белгілейді, сонымен қатар, спрэд және ... ... ... ... мен ... ... ... Комитеті тартылатын және
орналастырылатын ресурстар бойынша активтер мен пассивтерге, трансферттік
және ... ... ... ... ... лимиттерді
бекітеді. Төмендегі 2 кестеде пайыздық тәуекел талдау келтірілген, яғни,
Банктің ... ... ... шығындары.
Активтер мен міндеттемелердің әрбір түрі бойынша пайыздық тәуекелді
анықтау мақсатында пайыздық ... ... ... ... ... ... 2
Пайыздық тәуекелді талдау
|2011 жылдың 31 желтоқсан көрсеткіштері ???????? |
| ... |АҚШ ... ... ... да |
| | | | ... ... | | | | ... ұсынылған |2.3% |3.3% |1.2% |7.2% ... және ... | | | ... ... |8.9% |4.0% |2.3% |- ... | | | | ... операциялары б/ша|6.5% |- |- |- ... ... | | | | ... | | | | |
2 ... жалғасы
|Клиенттерге ұсынылған|15.4% |13.8% |10.9% |- ... | | | | ... ... |5.6% |11.0% |0% |- ... | | | | ... ... |8% |- |- |- ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... |4.3% |3.6% |4.0% |6.8% ... құралдары | | | | ... ... |3.9% |5.1% |- |- ... ... бағалы | | | | ... | | | | ... ... |9.2% |7.6% |6.8% |- ... қарыздық |7.8% |8% |- |- ... ... | | | | ... |9.6% |11.0% |- |- ... | | | | ... ... «HSBC ... АҚ-ның есептік көрсеткіштері ?????????
Валюталық тәуекел ... ... ... байланысты қаржылық
құралдар құнының өзгерісімен сипатталады.
Қазна Департаменті валюталық ... ... ашық ... ... ... ... ... бұл ұлттық және ... ... ... ... ... ... ... талдау және басқару Департаменті ашық ... ... ... және ... ... ... Тәуекелдерді
талдау және басқару Департаменті мониторингті жүзеге асырады.
Банктің валюталық тәуекелінің деңгейі жөнінде информация ... 3 ... ... ... ... тәуекел деңгейі
| ... |АҚШ ... ... ... |
| | ... ... ... |еген |2011ж |
| | ... |198 ... ... ... |
| | |148 ... | | | |(мың |
| | | | | | ... ... | | | | | | ... ҰБ ақша |12 381 ... 446 |615 760 |31 267 |- |16 602 ... және | | | | | | ... | | | | | | |
3 ... ... |1 755 988 |34 338 811|940 644 |267 300|- |37 302 ... | | | | | | ... және | | | | | | ... | | | | | | ... |2 122 264 |31 170 086|792 425 |- |- |34 084 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |7 285 923 |- |- |- |- |7 285 923 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... |2 829 911|2 785 |9 033 ... |
|ұсынылған |233 |914 | | | |432 ... | | | | | | ... ... 213|2 186 596 |- |- |- |17 561 ... | | | | | | ... ... |62 460 |- |- |- |- |62 460 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... 359 |- |- |- |- |172 359 ... | | | | | | ... |6 105 415 |- |- |- |- |6 105 415 ... және | | | | | | ... емес| | | | | | ... | | | | | | ... да |3 071 367 |18 910 |1 495 |82 |6 849 |3 085 005 ... | | | | | | ... ... ... |5 180 235|301 ... ... |
| |930 |763 | | | |102 ... | | | | | | ... |10 976 440|75 472 887|2 752 830|286 |- |89 202 ... және | | | | | | ... | | | | | | ... |4 585 010 |21 860 529|- |- |- |26 445 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | |
3 ... ... |94 482 906|42 651 576|2 305 432|152 927|- ... ... | | | | | |841 ... |6 115 532 |27 474 613|- |- |- |33 590 ... ... | | | | | ... | | | | | | ... ... 580 |- |- |- |13 578 ... ... | | | | | | ... да |1 031 019 |295 478 |199 480 |31 232 |129 232 |1 686 434 ... | | | | | | ... ... |169 344 |5 257 742|184 445|129 225 |304 095 |
|міндеттемелер |570 |663 | | | |645 ... ... |32 113 ... 100 |77 507 |116 ... 485| ... | | | | | | ... ... «HSBC ... ... есептік көрсеткіштері ????????????????
Несие тәуекелі ... ... ... бірінші жақтың өз
міндеттемелерін орындамау ... ... ... қаржылық жоғалтуларға
ұшырауымен сипатталады.
Активтер мен ... ... ... ... ... құрылымы мен мөлшеріне лимиттерді бекітеді. Несие Комитеті
әрбір жаңа қарызды және ... ... ... ... бұл келісімдермен
байланысты кез-келген өзгерістер мен толықтыруларды ... ... ... ... ... ... асырады.
Банк несие тәуекелін бір қарыз алушы немесе бір топ қарыз ... ... ... ... ... ... қатысты тәуекелдің
максималды сомасын анықтау арқылы анықтайды. Қарыз алушыға ... ... ... ... ... ... лимитін Несие
Комитеті бекітеді. Әрбір қарыз алушы бойынша тәуекелдер Несие Комитетімен
бекітілетін ... және ... тыс ... ... ... лимиттерге сәйкес тәуекелдердің нақты
көлемінің мониторингі күнделікті жүзеге асырылады.
Қажет жағдайда, көптеген несиелерге қатысты Банк кепілдікті, ... ... мен жеке ... ... алады. Бұндай тәуекелдер
үнемі мониторингтан және ... ... бір ... кем болмайтын
талдаудан өткізіледі. Банк несие ұсыну ... ... ... ... ... ... себебі ұзақ мерзімді өтеу
міндеттемелері ... ... өтеу ... ... ... ... ... соғады.
2.3 «HSBC банк» АҚ-ның меншікті капиталды басқару барысындағы тікелей
несие тәуекелдерін талдау және басқару процессі
Несие тәуекелдерін басқару саясаты ... ... ... ... ... және несие қызметін жүзеге асыруды реттейтін
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... өз ішіне стратегияны, саясатты және
процедураларды, ұйымдық құрылымды және бақылаудың ішкі ... ... ... басқарудың тиімді жүйесін қалыптастыру болып табылады.
Болашақ тәуекелдер және банк табыстарының оңтайлы ара – қатынасы Банк
тәуекел – ... ... бірі ... ... ... ... ... стратегиясы Банктің даму жоспарының
құраушы бөлімі және оның басты ... ... ... ... ...... жүйесінің нығаюы, филиалдарға несиелік
тәуекел – менеджерлер ... ... ... ... сәйкес Саясаттың міндеттері –
тәуекелдік деңгейін төмендегі бағыттар бойынша бағалау:
... ... ... ... ... өтем ... болжаулы табыстылық;
Несие тәуекелдері шоғырланатын банк қызметтерінің маңызды аймақтары:
– клиенттерді несиелендіру;
– бағалы қағаздарға инвестициялар;
– банкаралық ... ... ... ... ... ... саясатта клиенттерді несиелендіру барысында Банктің несие
қызметінде пайда болатын несие ... ...... ... ... ... ... – банк
бизнесінің негізі болып табылады. Несиелік операциялар ... ең ... және ... ең ірі көзі ... табылады. Несие портфелі банк
сенімділігі мен қауіпсіздігінің негізі. ... ... ... ... ... және ... ... табыстылығын
қамтамасыз етеді.
Банк қызметінің негізгі тәуекелі – бұл несие тәуекелі. Несие ұсыну –
көптеген кәсіп орындар үшін жай операция, ал банк ... оның ... ... ... өз ... көп ... ... және
инвестициялық қызметтен алады. Басты міндет – потенциалды табысты бағалау
болып ... ... ... ... ... ... – шарт ... қабілетсіздігімен сипаттауға болады,бұл жағдайда ... ... ... тап ... Несиелендіру барысындағы
потенциалды жоғалтулар тәуекелі басқа да банк операциялармен ... ... мен ... ... бағалы қағаздарды орналастыру
бойынша операциялар, сонымен қатар, номиналды ... ... ... ... ... облигациялар, акциялар және опциондар).
Несие тәуекелі Банк және клиент арасындағы ... ...... және т.б.) негізделген қарым – қатынастан туындайды
және клиентке де, Банкке де ... ... ... Несие тәуекелдеріне
әсер етуші факторлар пайда болу көзіне ... ішкі және ... ... ... ... факторлар Банктің ішкі ортасына тәуелді, оларға:
– Банк стратегиясы;
– несие процесін ұйымдастыру;
– өнім және технология;
– персонал.
Сыртқы сипат ... ... ... ... ... болады.
Несие тәуекелдеріне әсер ететін негізгі сыртқы факторларға:
– контрагент тәуекелі – ... ... өз ... ... ... ... – нарықтық жағдайлардың қолайсыз өзгеру
тәуекелі (валюталық тәуекел, нарықта қалыптасатын пайыздық және
бағалық тәуекел);
... ... – бұл ... ... жағдайының күрт
өзгеріп кету салдарынан жоғалтулар мүмкіндігі;
– аймақтық тәуекелдер – елдің жекелеген экономикалық аймақтарында
инвестициялық қызметті ... ... ... ... ... саяси, әлеуметтік, құқықтық,
экологиялық және т.б. ... ... ... экономикалық тәуекелдер – экономиканың даму ... ... ... ішкі және ... ... инфляция
деңгейіне және т.б. тәуелді болып келеді;
– саяси ...... және ... ... ... да
мемлекеттік орындардан шығатын саяси нысандағы тәуекелдер;
– табиғи тәуекелдер – климаттық ... ... ... және т.б. табиғи ахуалдар себебінен
туындайтын тәуекелдер.
Банк сыртқы факторларға әсер ете алмайды, тек қана ... ... ... ... ... ... ... тәуекелдер (нақты қарыз алушы тәуекелі) және
портфельдік тәуекелдерге (несиелік портфель тәуекелдері) бөлінеді. ... ... ішкі және ... тәуекелдер тән.
Тікелей несие тәуекелдеріне қарыз алушының Банк алдында ... ... ... ... ... ... Банктің қарыздық портфелінің бағасының
төмендеу мүмкіндігімен байланысты тәуекелдер жатады, ... ... ... және ... ... ... ... мүмкіндігі.
Тәуекелге бару барынша ойластырылған және есептелген болуы тиіс, сол
себептен несие тәуекелін ... ... ... ... жүзеге асыру
процесінде негізгі мазмұнды жұмыс болып табылады және ол несиелік ... ... ...... ... ... ... талдаудан өзіне алған міндеттемелердің өтелуіне дейін және
несиелендіруді ... ... ... ... кезде, несие ресурстарын тарту мақсатында банкке баратын ... ... орын ... ... ... ... жиынтығын ұсынады
және төлемқабілеттілікке банктік талдау процедурасынан өтеді.
Бұл процедура барысында тек қана бухгалтерлік, қаржылық және ... ... ... ... ақша ... қозғалыстарының есебі және
бастысы – бизнес жоспар да ... ... ... ... ... кәсіп
орынның несие тарихы және басқа да құпия информация талдауға ... ... ... ... ... фактор болып қарыз
алушының несиеқабілеттілігі болып ... ... ... ... ... ... факторлар маңызды:
– оңтайлы несие тарихы;
– клиенттің қаржылық-шаруашылық ... ... ... ... алушының Банк алдындағы міндеттемелерін орындау үшін
жеткілікті ақша ағымын қамтамасыз етудің ... ... ... алушының меншікті капиталының жеткіліктігі;
– қарыз алушы нарығының конъюнктурасының жағдайы және берілген
саланың даму перспективалары;
– қарыз алушының ... ... ... және басқару
жүйелерінің жетік дамуы;
– өтімді ... ... ... ... ... ... ... куәлігі, акциялар, облигациялар және
т.б.).
Тәуекелдерді тиімді ... үшін ... ... ... ... ... факторлары) әрбіреуі талданып, бағалануы тиіс.
Сапалы талдау банктің өз әдісі бойынша немесе түрлі коэффициенттер -
өтімділік, ... ... ... ... айналым және
табыстылық көрсеткіштері есебінің негізінде жүзеге асырылуы мүмкін.
Бұған байланысты (өткен, қазіргі және болашақ ... ... ... жөн және ... ... белгілі бір талаптар қойған
дұрыс.
Бұл талаптар баланс құрылымына – меншікті және ... ... және ... ... ... баланс валютасының және оның
құраушы бөліктерінің қатынасына белгілі бір шектеулер қоятыны ... ... ... ... ... сипатталады. Егер бұндай
талдау банктің өзімен жүзеге ... ... бұл ... ... ... мерзіміне, пайыздық мөлшерлемесіне және кепілдемеге
шешуші әсер етуі мүмкін. Бұндай талдауды кәсіп ... ... ... ... ... ... несиеқабілеттілігіне талдауды дайындау үшін:
1. баланстың ірілендірілген құрылымы құрылады;
2. баланс мәліметтері бойынша есептелетін ... ... ... нақты және нормативтік мәндері арасындағы
айырмашылықты жоюға мүмкіндік беретін шектеулер жүйесі құрылады.
Қарыз ... ... ... ... ... беру ... банк
қызметінің ажырамас бөлігі ... ... ... алушының несие
қабілеттілігін талдау банктің қарыз алушыға несие ұсыну мүмкіндігін және
мақсаттылығын бағалау ретінде ... ... Бұл ... ... ақша ... талдау, іскерлік тәуекелді бағалау қолданыс
табады.
Потенциалды қарыз алушының несие ... ... және ... ... үшін 5 «С» деп аталатын әдіс қолданылады;оның негізінде
тәуекелді бағалаудың келесі критерийлері жатады:
- клиент репутациясы – Customer ... ... – Capacity to ... ... – Capital;
- қарызды қамтамасыз ету – Collateral;
- ... ... және оның ... – Current ... and ... банк» АҚ-да қарыз алушының несие қабілеттілігін талдау “Parts”
тәжірибесінде жүзеге асырылады:
- бағытталуы, несие мақсаты – Purpose;
- қарыз мөлшері – ... ... өтеу – ... ... ... және ... мерзім – Term;
- қарызды қамтамасыз ету – Security.
Қарыз ... ... ... ... ең ... әдісі
банктерде қоолданылатын PARCER және CAMPARI болып табылады.
PARCER төмендегідей анықталады:
- потенциалды қарыз алушы жөнінде информация – Person;
- ... ...... ... өтеу – ... ... қамтамасыз ету – Security;
- қарыз мақсаттылығы – Expediency;
- несие ұсыну тәуекелі үшін банк сыйақысы ... ... ... ... ... ... ... репутациясы – Character;
- қарыз алушы бизнесін талдау – Ability;
- қарыз алудың қажеттілігі – ... ... ...... ... сомасының негізделуі – Amount;
- несиені өтеу – Repayment;
- несие тәуекелін сақтандыру – Insurance.
Шетел экономикалық әдебиеттерінде талдаудың SWОT ... ... ... strong, W – weak, O – ... T - threat ),бұл әдіс ... алушының
күшті және әлсіз жақтарын, оның потенциалды мүмкіндіктерін анықтауға
мүмкіндік береді.Осылайша, ... ... ... ... ... ... талдаудың негізгі мақсаттары:
- қарыз алушының күшті жақтарын анықтау;
- потенциалды қарыз алушының әлсіз жақтарын анықтау;
- қарыз алушының ... ... ... ... ... болатын тәуекелдер.
Клиенттердің қаржылық есептерін талдау ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... да ... алушылар
есебімен салыстыру арқылы жүзеге асырылады; ішкі талдау қаржылық есептің
түрлі ... бір ... ... бір ... ... ... арқылы жүзеге асырылады.Ішкі талдауды коэффициенттер талдауы деп
те атайды.Аналитикалық процессте маңыздылығына ... ... екі ... ... клиент операцияларының жүзеге асырылуы жөнінде информация
берілмейді;
2) өткен кезең ... ... ал ... ... уақытқа
беріледі.
Несие тәуекелдерін басқару жалпы несие процесін басқарудың органикалық
бөлігін құрайды және тәуекелдерді басқару қызметінің дұрыс ... ... және Банк ... ... ішкі ... ... етеді.
Несие тәуекелін басқару тәуекелдерді төмендету бойынша ... ... ... Несие тәуекелін басқару процесі келесі
кезеңдерден тұрады:
- тәуекел идентификациясы;
- тәуекел ... ... және ... ... ... тәуекелдерді төмендету іс-шараларын жүзеге асыру;
- тәуекел деңгейін бақылау және мониторингті жүзеге асыру.
Несие тәуекелдерін басқарудың жоғарыдағы кезеңдері ... ... ... несие өнімдеріне, сонымен қатар ... ... үшін ... ... идентификациясының мақсаты қарыз алушының келісім-
шарт бойынша міндеттемелерін орындамаудың потенциалды себептерін ... ... Бұл ... ішкі және ... ... бөлінеді. Ішкі себептер
Банктегі несие процесін ұйымдастырумен байланысты. Сыртқы тәуекелдер қарыз
алушымен ... ... оның Банк ... ... ... ... өз ... және осы ... ... ... жоғалтуларының орнын басуға мүмкіндік
беретін қамтамасыз етумен байланысты.
Несие тәуекелдерінің ... үшін ... ... менеджмент
сапасы, бәсекеқабілеттілік, өндіріс өтімділігі және тұрақтылығы жөнінде,
салалық, ... ... және т.б. ... ... ... ... ... жеткіліктілік, сақтылық) және басқа да қамтамасыз
ету тәуекелдері жөнінде толық информация қажет.
Тәуекелдер идентификациясы ... ... ... ... ... мамандары - корпоративті клиенттер
өтініштері бойынша), заңнамалық қызмет және ... ... ... ... Бас кеңсе мамандарымен дайындалған ... ... ... ... ... салалық қатыстылық
және талдау мақсаты барысында жүзеге асырылады.
Тәуекелдер идентификациясын жүргізу нәтижесі бойынша оларды бағалау
және өлшеу ... ... ... және ... ... ... қабылдаудың
негізгі шарты болып табылады. Тәуекелдердің кері әсерін ... ... ... жөн. ... ... негізінде тәуекелдерді жүзеге
асырумен байланысты жоғалтулардың анықталған көлемі мен олардың ... ... ... анықтау жатыр. Тәуекелдерді бағалау барысында
маңызды жағдай оларды нақты мәні мен ... ... ... болып
табылады.
Нақты қарыз алушының несие тәуекелін бағалау, ... ... ... ... ... ... асырылады.
Несие тәуекелін бағалау, сапалық және сандық екі негізгі әдіспен
жүзеге асырылады. ... ... ... мақсаты – тәуекелдерді
жүзеге асыру мүмкіндігін бағалау. Сандық бағалау қарыз ... ... ... ... ... көлемін өлшеуді ұйғарады.
Сапалық және сандық бағалау ... ... ... ... ... ... несие тәуекелін жүзеге асыру мүмкіндігінің
жалпы ... және ... ... ... ретінде оның несие
рейтингі бола алады. Несие рейтингі нақты қарыз бойынша болжанған ... ... ... да ... бойынша тәуекелдермен салыстыру үшін
қажет.
Қарыз ... ... ... ... жүйесі Банктің несие
рейтингтерді анықтау бойынша ... ішкі ... ... ... Несие рейтингтерін қолдану қарыздың
салыстырмалы талдауын жүзеге асыруға және өте ... ... ... ... ... ... ... сапасы жөнінде ішкі
есептілікті қалыптастыруға, қорлардың қажетті деңгейін ... ... ... ... қабылдауға мүмкіндік береді.
Тәуекел деңгейіне байланысты оны төмендегідей бөлуге болады:
– тәуекелсіз ...... ... ... барысында
жоғалтулардың болмауын және минималды болса да, есепті табыстың
деңгейімен сипатталады;
– мүмкін болатын тәуекелдер аймағы – ... ... ... ... ... деңгейімен сипатталады;
– жол берілмейтін тәуекелдер аймағы – ... ... ... деңгейінен асып түсуімен сипатталады және
операцияда қолданылған барлық ... ... ... ... ... тәуекелдер аймағы – Банктің өз ... ... ... ... ... ... ... алушы тәуекелін бағалау нәтижесі бойынша үш
нұсқаның біреуінен таңдалады: тәуекелден қашу, тәуекелді ... ... ... ... ... ... қашу, онымен байланысты іс-әрекеттен бас тартуды білдіреді.
Тәуекелді қабылдау, оның деңгейінің тәуекелсіз аймақта немесе мүмкін ... ... ... Тәуекелдерді төмендету шараларын таңдау
тәуекелден бас тартуға болмайтын жағдайларда жүзеге асырылады.
Тәуекелден ... ... ... ... ... ... ... шешімдері Несие Комитетімен, Банк Басқармасымен немесе Директорлар
Кеңесімен қабылданады.
Несие ... ... ... ... ... ... өз
міндеттемелерін орындамау себептерін талдау барысында анықталады.
Нақты қарыз алушының ... ... ... ... ... қызметін реттейтін әдістемелік және ... ... ... ... ... несие тәуекелдерін бағалау және қарыз алушының несие рейтингін
анықтау;
– несие шешімдерін ұжымдық ... ... ... ... жүргізу.
Несие тәуекелдерін басқарудың негізгі әдістері:
– бір қарыз алушыға шекті белгілеу;
– қаржыландыру ... ... ... ... ... ... алушы тәуекелдерін сақтандыру;
– синдикация;
– қызығушылықтар қақтығысына жол бермеу.
Ұсынылған қарыз бойынша тәуекел деңгейін бақылау және ... ... ... ... ... мерзіміне дейін жүзеге асырылады.
Мониторинг барысында қарыз алушының ... ... ... ... ... бақылау және т.б. күнделікті жұмыстар атқарылады.
Мониторинг, жүргізу ... ... ... және ... ... Мониторинг қарқындылығы нақты бір ... ... ... мониторинг несие ұсыну шешімін қабылдау барысында
бекітілген кесте бойынша жүзеге асырылады. ... ... ... қарыз
бойынша келеңсіз жағдайлар туындағанда жүзеге ... ... ... банк алдындағы міндеттемесін орындамаған жағдайда). Жүргізілу
түріне, ... және ... ... ... ... - ағымдық және толық болып бөлінеді.
Ағымдық мониторинг – төлемдердің жүзеге асырылуын, қарыз ... ... және ... жүзеге асырылуын бақылау мақсатында,
қарыз алушының қаржылық және шаруашылық жағдайын талдау үшін ... ... ... ... ... және шаруашылық жағдайы,
қаржыландырылған жобаның іске асырылуы ... ... ... алу ... ... қатар, толық мониторинг жүргізу барысында кепіл
меншігінің ... бар ... және ... ... ... ... ... кепілінің орналасу жері анықталады.
Сонымен, тікелей несие тәуекелдерін басқару процесі банк қызметінің
маңыздылырының бірі ... ... ... ... ... қатар банк саласындағы несиелендіру қызметі үлкен тәуекелдерге
ұшырайды, сондықтан да олардың алдын алу ... банк ... ... ... ... ... банктердегі меншікті капиталды басқару мәселелері және
жетілдіру жолдары
3.1 Коммерциялық банктердегі меншікті капиталды ... ... ... ... мен шешу жолдары.
Коммерциялық банктерде тәуекелдерді кешенді басқару және ... ... және ... ... ... басқару шешімдерін
қабылдау және банк қызметін жүзеге асыру барысында ... ... ... ... ... ... ... береді. Банк
тәуекелдерін басқарудың кешенді жүйесі шегінде ... және ... ... ... ... ... сандық көрсеткіштерімен
сипатталады, сонымен қатар, банктің жүйелік ... ... ... коммерциялық банктердің тәуекелдер бойынша ... ... ... тәуекелдерін кешенді басқару жүйесін ұйымдастыру барысында
көптеген мәселелер туындайды. ... ... ... ... ... ... ресурстар көздерін таңдау, банкті оперативті басқару,
банктің корреспонденттік ... ... және ... банктің салықтық, кепілдемелік және т.б. тәуекелдерін басқару
мәселелері.
Банк тәуекелдерін басқару жүйесін құру ... ... ... ... банк ... үшін ... ... әдістемелерді нақты орындауларына тәуелді болады. Көп
жағдайларда, ... ішкі ... және ... ... арасындағы
функциялар мен міндеттерді бөлмейді. Ішкі бақылау банктік қызметте және
тиімді басқару шешімдерін ... ... ... банк ... және ... ... ... жүйесін құруға бағытталса, ішкі
аудит – ... ... ... және тәуелсіз бағалануы болып табылады.
Келесі мәселелердің бірі – ... ... ... ... ... қызметі өзіне тиісті емес ... ... ... ... да ... үшін ... әдістемелер жазу.
Ішкі бақылау қызметінің міндеттеріне тексеріс әдістемелерін жазу ... ... ... ... ... Банк ... ... кедергі болатын келесі бір мәселе – көптеген бантердегі қысқа
мерзімді ... ... және ... ... сонымен қатар,
мәселе, банк саясаты ... ... ... ... ... әлсіз бағытталуына әкеліп соғатын, функциялардың
анықсыздығы. ... ... ...... ... түрі
ретінде қалыптасқан.
Коммерциялық банкте екі деңгейлі (оперативті және ағымдық) бақылауды
енгізген жөн, ... ... ... ... қатар бұл қызметті
жүзеге асыратын бөлімшелер арасындағы ... ... ... Бұл, ... ... ... ... мамандардың жетіспеуімен
және филиалдардағы тәуекелдерді ... ... ... ... қатар, жекелеген тексерістер шегінде ішкі ... ... ... ... ... ... ... мен көрсеткіштер жүйесі өңделмеген.
Тәуекелдерді басқару жүйесінің тиімділігі үшін, ішкі бақылауды тиімді
ұйымдастыру әдісі қажет, бұл, мысалы, ішкі ... ... құру ... ... ... мүмкін. Бұл жүйелерде ішкі бақылау
және аудит ... ... ... ... ... басшылары
немесе қызметкерлер жұмыс атқарулары қажет. Ішкі бақылау жүйесінің
қызметтін ... ... ... ... асыру қиынға түседі,
себебі, бұнда екі қарама-қайшы мәселе туындайды: әрбір ... ... ... құру ... ... ішкі ... тек қана Бас ... асырылуы филиалдар қызметінің тиімділігін төмендетеді.
Банктегі ішкі бақылау жүйесін тереңінен қарастырайық. Ол төмендегі
функцияларды кіріктіреді:
- тәуекелдерді басқару бойынша ... ... ... тәуекелдер бөлінуінің қамтамасыз ету толықтығын ... ... ... ... ... ... түрлері,
лимиттер, бюджеттендіру, жоспарлау, болжау және т.б. ... ... ... нақты операциялары бойынша тәуекелдер ... ... және ... ... қаржылық ресурстар және құралдармен қамтамасыз етілуін
қадағалау, талдау;
- құзіреттерді бөлу жүйесін құру;
- заңнамалық, бухгалтерлік және ... ... ... орындау;
- тәуекелдерді басқару және мониторинг жүргізу процесін ... ... ... ... информацияның толықтығын қамтамасыз
ету.
Ішкі бақылау қызметінің бағытталуын анықтаудан басқа, ... ... ... ... құраушыларын анықтап алған дұрыс, оның
ішінде:
- жүйе мақсатын анықтау;
- банктің өз қызығушылықтарын қалыптастыру;
- банк ... жабу үшін ... ... банктің арнайы бөлімшелерін құру.
Банк тәуекелдерін басқарудың құрылымдық құраушыларын анықтап болғаннан
соң, бұл ... ... ... ... функционалдық
құраушыларын анықтау қажет:
- диагностикалық – банк құрылымы шарттарының жаңа ... ... ... ... ... бағалау, әдістер мен
информацияны талдау;
- болжамдық қызметтер, ағымдық кезеңде ... жүйе ... ... ішкі ... және аудит бөлімшелерінің қызметтерін
жоспарлаумен байланысты;
- конструктивтік – банк тәуекелдерін басқару ... әсер ... банк ... және Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банк бастамасымен таңдалуы;
- коммуникациялық – банк басқармасы, бөлімшелер, ішкі бақылау және аудит
бөлімшелері ... ... Бұл өте ... мәселе және
көптеген коммерциялық банктерде әлі де шешілмеген.
Жалпы, банк ... ... ... ... талаптар қойылады:
- байланыстылық - өзара байланыстылық, таңдау және өңдеу жолымен банктің
ішкі бақылау жүйесімен жүзеге асырылатын тексерістер ... ... банк ... ... ... бақылау жүйесінің жылдық,
тоқсандық және айлық жүзеге асырылуымен ... ...... ... ... нақты есептеулерді
және теориялық негізді жүзеге асыру мүмкіндігімен және ішкі бақылау
жүйесінің тиімділігі ... ... ... ... ... кешенді жүйесін құру барысында жоғарыда
аталған құраушыларды қамтамасыз ету қажет:
- диагностикалық - банк құрылымы шарттарының жаңа ... ... ... ұшырау мүмкіндігін бағалау, әдістер мен
информацияны талдау;
- болжамдық ... ... ... ... жүйе ... ... ішкі ... және аудит бөлімшелерінің қызметтерін
жоспарлаумен байланысты;
- конструктивтік- банк ... ... ... әсер етуші
элементтердің банк ... және ... ... Ұлттық
Банк бастамасымен таңдалуы;
- коммуникациялық- банк басқармасы, бөлімшелер, ішкі ... және ... ... ... қатынас.Бұл өте маңызды мәселе және
көптеген коммерциялық банктерде әлі де ... өту ... ... ... ... әр түрлі
фазалардан өтетіндігін ұмытпаған жөн: ашық және ... ... ... ... (несие тәуекелі мысалында) қарастыруға болады.
Тәуекелден өту
Несиені ұсыну ... ... ... жабық фазасы ... ... ... ... көзі: ??????????????????????
Тәуекелдердің пайда болуы жағдайында ... ... ... ... іздестіреді.Тәуекелдерді жабудың ішкі көздері – ... ... және ... ... қоры болып табылады.
Банк клиенттері және салымшылары үшін, банк ұсынатын ... ... және ... ... жабу жүйесі маңызды болып
табылады.
Банктік бақылау және ... ... ... дамыған
жүйесінің өзінде де кейбір қаржылық мекемелерде, басқа да коммерциялық
ұйымдардағыдай, ... ... ... ... ... тәуекелдерді
шамадан тыс реттеу (немесе, олардан қашу), банк жүйесінің ... ... ... деп ойлау қателік болушы еді. ... да, ... ... ... ... толығымен мінсіз
атқара алмайды.
Инвесторлардың салымдарын қорғау және жоғалтулардың орнын ... ... ... бар:
- барлық тәуекелдерді инвесторға/салымшыға жүктеу;
- қорғаныс схемаларын қолдану, бірақ шектеулі көлемде;
- барлық ақша құралдарын ... ... ... ету.
Салымдарды қорғау схемасының негізгі мақсаты кіші және ... ... ... салымдарын және инвестицияларын жоғалту
тәуекелінен сақтандыру болып табылады.
Тәуекелдерді бөлу инвесторды немесе ... ... ... және мүмкін болатын дағдарыстық жағдайды шешудің мүмкіндігін
арттырады. Ал, ... мен ... ... ... беру – бұл
орындалмас қымбатқа түсетін шара, сонымен қатар, Қазақстан үшін де онымен
байланысты шығындар ... ... қол ... ... кепілдік беру Заңы, Қазақстан халқының
ұлттық банк жүйесіне сенімділігін арттырудың негізі болуы мүмкін. Бұл шара
тек бір ғана ... ... ғана ... ... ... барлық қазақстандық
банк жүйесіне де ... ... ... ... ... ... үлкен рольді олармен информациялық
жұмыс атқару алады.
Статистика бойынша, ересек қауым банктің жеке тұлғаларға ұсынатын
төлемдік, ... ... және ... ... ... түсіне
алмайды. Бұл, Қазақстанның ересек қауымындағы қаржылық білімнің таяздығымен
түсіндіріледі. Көп жағдайда, жастар да банк ... ... ... ... ... ... және ... информация жүйесін
жетілдіруі қажет. Банктік информация оған тиісті терминдерсіз сапалы да
түсінікті болуы ... ... ... ... бұл ... маңызы
зор, олардың көмегімен, клиенттердің, нарықтың дамуымен қатар қаржылық
білімдерін тереңдету қажет.
Банк қызметі, ... және ... ... жағынан сенімділікке
негізделеді. Клиенттер, көбінесе, ... ... ... және ... ... ... банктермен жұмыс істейді. Оларға ... ... ... жаңа ... ... ... ... Банк сенімді және тәртіпті қаржылық ұйым репутациясын алуға ... ... ... оның ... ... ... капитал және
тәуекелдерді басқару мүмкіндігінің жеткіліктігі болуы шарт.
Тәуекел ... ... білу ... бірақ жеткіліксіз. Нақты бір
тәуекел түрінің банк қызметі нәтижесіне әсерін анықтап алған жөн.
Инвестициялаудың әр ... ... ... қолданумен байланысты
банктің барлық активті операциялары тәуекелді болып табылады, ... ... ... ... ... толық анықталған
кепілдемеге негізделмейді.
Сондықтан да банк стратегиясы, инвестициялау процесінде қандай да бір
қаржылық құралды қолдану барысында, ... ... ... ... ... минимизациялау әдістерін бағалауға бағытталған.
Банк тәуекелдерін бағалау әдісі және оның бейтараптандырудығы басқару
формалары тұрғысынан қарағанда да ... ... ... болып
табылады.
Банк тәуекелдерін жан-жақты сапалы зерттеу оларды тиімді басқаруға
және пайда болу көздері ... ... ... ... ... алынған
информацияны банкті қорғауда толығымен және ... ... ... өз ... ... ... ... көрініп тұруы қажет.
Банк үшін мінсіз репутация өте маңызды болып табылады. Мінсіз репутацияның
болуын қамтамасыз ету ... ... ... оны жоғалту – қасқағым.
3.2 Банктердегі меншікті капиталды басқару ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру (шетелдік және
ресейлік тәжірибе)
Банктердегі тиісті корпоративтік басқарудың жоқтығы, ішкі бақылау және
тәуекелдерді басқару мәселелері жекелеген бантерде, сонымен қатар ... ... ... дағдарыстың пайда болуына себепкер
болады. Бұған АҚШ, Франция, Швеция, Финляндия сияқты дамыған ... ... ... орын ... ... банктік дағдарыстар мысал бола алады.
Ұқсас жағдай бұрынғы Кеңес үкіметі кеңістігіндегі ... ... ... ... байқалған.
Соңғы жылдардағы өткінші экономикалы Орталық және Шығыс Еуропа
елдерінде айтарлықтай экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жалпы нығаюына әсер етеді, ... өсуі және ... ... ... ... халықтың өмір сүру
деңгейін көтеру үшін өте маңызды. Жоғарыда аталған елдер халықтарының ... ... ... ... ... ... экономиканың және халық
табыстарының өсуі жинақталудың емес, нақтырақ айтсақ тұтынудың жоғарылауына
әкеліп ... ... ... ... ... ... кең ... ең алдымен, банктің бөлшек қызметтер нарығының дамуымен тікелей
байланысты: тұтынушылық және ... ... Бұл тек ... ... ... ғана ... ... банктеріне де қатысы
бар.
Банк нарығы қызметтерінің жедел қарқынмен дамуын макроэкономикалық
және ... ... ... себепкер болуы мүмкін. Бұл банк
секторындағы ресурстар мен ... ... ... ... етек ... Оның ... ... тәуекелдерді
елемеушілік ірі әлеуметтік-экономикалық салдарларға әкелуі ... ... ... ... ... отырып қаржылық дағдарыс
тәуекелін төмендетуге мүмкіндік ... ... ... шараларын
ұйымдастыру қажет.
Мысалы, Халықаралық Валюталық Қордың мәлімдемесі ... ... және ... ... ... және өсу ... ... Болгария, Румыния және Украина елдерінде
несиелендіру көлемінің ұлғаюы болжанған, ... тым ... өріс ... ... Болгария және Румыниядағы ағымдық төлем балансы тапшылығының өсуі
және ... ... ... ... етек ... ... ... секторының көлемі мен типіне тәуекелдерді ... ... ... ... ғана ... ... ... дамуына тосқауыл
болады. Шетелдік несие институттары тәуекелдермен жұмыс атқаруға көп көңіл
бөледі, ... ... ... алға ... және орындалатын
міндеттер ресурстарды жинақтаудан гөрі тәуекелдерді дұрыс орналастыруға
бағытталған.
Банктік бизнестің қарқынды дамуының ... ... ... ... қазақстандық банк жүйесіне кері әсерін тигізетін ең
маңызды ... бірі ... ... Банк ... ... соңғы
нәтижелері бақылаушы орган және банк арасындағы қатынастардың бағытталуына
және басқару органымен банктің басқару сапасын ... ... ... ... банктік жүйенің тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында
басқару органдары үшін ғана емес, сонымен қатар банктік ... ... де өте ... ... мәнін анықтау тәсілдерінің айырмашылығында да
көрініс табады. Бақылаушы органдар құжаттарында, ... елде де, ... ... ... ... танылады. Бұл бақылаушы органның
пайымдауынша дұрыс болып ... ... ең ... ... ... ... ... тәуекелді кәсіп орын екендігін түсінетін
көптеген экономистердің көз-қарасы ... ... оның ... ... сипатталады. Бұдан, тәуекелдерді басқару, банк басқару
органының ... ... ... және оны ... ... сезінуі негізінде қалыптасатын стратегиялық басқарумен тығыз
байланысты.
Шетелде, 90-жылдардың ортасынан ... ... ... жүйесін
және ішкі бақылаудың ... қоса ... ... ... көп ... ... Алғашқы қадамдардың бірі болып ... ... ... ... мойындауы табылады. АҚШ-тың Федералды
резервтік жүйесі бұған ... бола ... Бұл ... ... ... және 1995 жылдан белсенді қолданыс тапқан АҚШ Федералды
резервтік жүйесінің ... ... ... банк және ... ... ... сапасының рейтингін анықтау әдістемесі.
ФРЖ инспекторлары банк басқармасының саласын ... ... ... ... ... баса ... ... олар тәуекелдерді
басқарудың сенімді жүйесінің құраушылары ... ... ... ... ... директорлар кеңесі және басқарма жағынан белсенді бақылау;
- саясаттың, процедуралардың және лимиттердің ... ... ... ... ... және ... сәйкестігі;
- ауқымды ішкі бақылау.
АҚШ қаржы Министрлігімен (ОСС) өңделген 2007 ж. ... ... ... Кеңесіне арналған болатын.
Бұл құжаттың өңделуі нәтижесінде, ОСС (бақылаушы орган ретінде) банк
басқармасының ... ... ... ... операциялық ортасы
жөнінде үнемі хабардар ... ... ... ... және ... органдарының анағұрлым мақсатты құрылымдарды қолдау; стратегиялық
жоспарларды өңдеу;банк операцияларының ... және ... ... ... ... бақылау жүргізу; бақылаушы кеңес ... ... ірі ... ... және ... ... ең маңызды бағыттары бойынша саясаттың анықталуымен қатар осы
саясаттың және ... ... ... ... ... басқаруды
қамтамасыз ететін басқарушы кадрларды таңдаудан өткізу.
Қаржылық қызмет көрсету индустриясы көптеген өзгерістерді басынан
кешуде және ... ... ... ... және ... ... Тәуекелдерді перспективті басқару олардың ... ... ... ... үшін және ... банктің қаржылық
көрсеткіштеріне әсер етуін ... ... ... ... ... ... ... және алдын алуға арналған тәуекелдерді басқару
жүйесін қолға алғандары жөн. Тәуекелдерді ... ... ... ... ... ... қызметтерді енгізу барысында, банктің тұрақты өсуі
және күрделі экономикалық жағдай кезеңінде де маңызы зор.
Банктік бақылау мақсаттары үшін ОСС ... ... ... ... ... тәуекелдері, өтімділік тәуекелдері, ... ... ... ... ... ... ... қатар, операциялық валюталық тәуекелдер. Бұл тәуекелдер
өзара ... ... банк ... ... ... банк үшін ... көзі болуы мүмкін.
Нарықтық жағдайлар және ұйымдық құрылымдардың үнемі өзгерісте болу
себебінен барлық банктерде жүзеге асатын ... ... ... ... ... Кез-келген банктің директорлар кеңесі ондағы
тәуекелдерді басқару ... ... ... ... ... бейімделген болуы үшін барынша қажетті шаралар қолдануы тиіс.
Тәуекелдерді тиімді басқару үшін банк ... ... ... ... керек, басқару аппараты басқара алатындай, ал банк қызметкерлері - өз
міндеттерін дұрыс ... ... Өз ... ... ішінде барлық істен
хабардар болу үшін және ... ... ... үшін банк ... ... және информациялық жүйелерді қолданады. Бірақ, нақты
немесе толық емес ... ... ... ... ... ... әкеліп соғады.
Банк басқармасының органдары банктік операциялар және тәуекелдер
деңгейінің мониторингі үшін ... ... Олар ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асыра алады,
олар есептіліктерді тек қабылдап және талдауды ғана емес, ... ... ... ... болу ... басқару органдары келесі бағыттар бойынша есептілікті жиі
алып отырулары қажет:
- қаржылық көрсеткіштер;
- несие ... ... ... тәуекелді басқару;
- инвестициялық портфельді басқару;
- туынды қаржылық құралдар және баланстан тыс қызмет;
- аудиторлық ... және ішкі ... ... құқығын қорғау заңын ұстану;
- активтерді басқару;
- әкімшіліктік-информациялық жүйелер;
- интернет желісіндегі банк қызметі және де ОСС жалпы баға беруі.
ОСС банктерге ... ... ... ... ... ... бекіткен, егер қандай да ... ... ... мағынасының артуы байқалса, бұл берілген банктің тәуекел
деңгейінің нормадан асып ... ... ... ... ... ... тәуекелдерді тиімді басқару ... ғана ... ... банктердегі басқару жүйесінің сапа
мониторингін қажет етеді.
ОСС Банк ... ... (Bank Net) ... ... өз ... өзге банк ... және ... көрсеткіштермен салыстыруға мүмкіндік беретін аналитикалық
құралдарды қолдана ... Бұл ... ... және ... ... (CAR) арқылы қолданыс табады.
Салыстырмалы талдау және есептілік жүйесі (CAR) FDIC (Депозиттерді
сақтандырудың Федералды корпорациясы) сақтандырылған ... ... ... ... қоса ... астам ұйымның қаржылық мағлұматтарын
қолдануға мүмкіндік береді. Bank Net абоненттері CAR ... өз ... ... ... және өзге де ... ... үшін қолданады.
Қандай да болмасын банктің қаржылық көрсеткіштерін бекітілген белгілі
көрсеткіштермен ... үшін Conary ... ... ... – бұл ең ... ... тәуекелдер көрсеткіштерімен
ерекшеленетін банктерді идентификациялау жүйесі. Bank Net абоненттері
Conary ... тек қана өз ... ... ... ... жүйесіне енгізілген белгіленген параметрлер:
- жоғарылатылған тәуекелдердің айрықша маңызды индикаторларын көрсетеді;
- басқару органдарына тәуекел типін анықтауға көмектеседі;
- банктердегі тәуекелдерді бақылаудың қажетті ... ... ... ... ... ... ... өзінде корпоративті басқаруға, тәуекелдерді
басқару және ішкі бақылауды жетілдіру мәселелеріне өте көп мән берілуде.
Ресей ... 2012 ... ... банк секторының даму
Стратегиясында ... ... ... ... тәуекелдер типіне қарай банктік бақылау тәртібін және тәуекелдерді
басқару сапасын анықтау;
- несиелік ұйымдар қызметін кешенді бағалау.
Бақылаушы ... ... ... сапасын бағалау несиелік
ұйымдарда корпоративтік басқару сапасын ... ... ... болып
табылады.
Несие ұйымдарындағы тәуекелдерді басқару жүйесінің тексерісін несиелік
ұйымдардың ... ... ... түрін және көлемін бағалау
мақсатында ... жөн. ... ... ... тексеру және
бағалаудың негізгі принциптері Ресей Банкінің ... ... мен ... банктік бақылау бойынша Базель комитетінің
ұсыныстарына, ресейлік және халықаралық тәжірибеге негізделген.
Тәуекелдерді басқару механизмін ... жаңа ... ... ... ... ... ... барысында басқару
жүйесінің сапасын ... ішкі ... және ... ... әсіресе операциялық тәуекелдердің ұйымдастырылу тиімділігіне
көңіл бөлген жөн. Банктік операцияларға, келісім-шарттарға және ... ... ... ең ... ... ... ... және
ішкі бақылаудың көпфилиалды банктер қызметінің түрлері және көлемі үшін,
сонымен қатар, корпоративтік ... және банк ісін ... ... үшін ... ... жүзеге асырылуы қажет.
Ірі, орта және кіші банктерге тексеріс жүргізген кезде ішкі бақылауды
ұйымдастыру тиімділігін және тәуекелдерді ... ... ... ... қаржылық тұрақтылықты бағалауға ерекше мән берген қажет.
Несиелік ұйымдардағы үздіксіз және тәуелсіз қызмет ететін ішкі бақылау
және ... ... ... ... ... ... және ... негізі болуы мүмкін. Егер банк өз
қызметіне тиісті қарамаса, ... ішкі ... және ... ... орын ... ... бұның барлығы дағдарыстық жағдайларға әкеліп
соғуы ықтимал. Ішкі бақылау және тәуекелдерді басқару ... ... банк ... потенциалды мәселелерді анықтауға мүмкіндік
береді.
Бұл, бір жағынан, банктік ... ... және ... ... негіздерін қалыптастыруға, екінші жағынан – ... ... ... ... ... ... макро және микро
деңгейдегі банк дағдарысының алдын алуға мүмкіндік береді.
Қорытынды
Нарықтық қатынастар жағдайында капитал ерекше мәнді ... ... олар өз ... жаңа ... ... ... көшіріп, капиталдың
әр айналымының соңында кәсіпкерге ақшалай нысанда қайтып келетін өндіріс
капиталының бір бөлігі болып ... ... ... ... ... ... ... критерий болып саналады.
Меншік капиталы - банк мүлкінің құрамдас бөлігі. Олардың жағдайы мен
тиімді қолданылуы – банктың ... ... ... ... ... қатынастардың дамуы оларды ұйымдастырудың жаңа ... ... ... ... және ... да ... жағдайлар
банктердің меншік капиталына қатысты саясатын өзгертуге, толықтырудың жаңа
көздерін іздестіруге, оларды ... ... ... ... ... меншік капиталы ақшалай, қызметтік және ... ие ... ... Ол ... қаражаттарының банктік қаражаттар
және айналыс қаражаттары болып бөлінуіне ... ... ... ... ... ... банк құралдары табылады.
Олар еңбек кұралдары және еңбек заттарына ... ... өнім ... мен ... ... ... ... қаражаттарын
құрайды.
Банк қорларының айналымы құнның ақшалай ... ... ... ... қағаздар және басқа да банк қаражаттарын сатып алуға
авансталудан басталады. ... ... ... банк ... ... сферасынан өндіріс сферасына өту арқылы қабылдайды. Бұл ... ... тек ... ... ... ... ол ... саты соңында айналыс тоқтатылады, бірақ айналым жалғасады.
Банкте меншікті капиталды басқару барысында көп ... ... ... ... ... ... анықтау процессі капиталды
басқаруға және тиімділігін арттыруға тікелей әсер етеді.
Несие тәуекелдерін басқару саясаты екінші ... ... ... ... және ... қызметін жүзеге асыруды реттейтін
Қазақстан Республикасының заңнамалық ... ... ... жұмыста зерттеу объектісі ретінде «HSBC ... және алға ... ... ... банк қызметі, нақты
айтқанда тәуекелдерді басқару қызметі толық талданды.
Акционерлік Қоғам «HSBC банк»Акционерлік қоғам ретінде ... ... ... ... ... Банк өз ... ... асыру барысында
Қазақстан Республикасының Конституциясын және басқа заң актілерін, ҚР
жасаған және ... ... ... келісімшарттарды, ҚР Ұлттық Банкінің
және қаржылық ұйымдарды реттеу және ... ... ... органның
нормативтік –құқықтық актілерін, сонымен бірге өз Жарғысын басшылыққа
алады.
Капиталды тиімді басқарудың ... ... бар ... бизнестің
дамуының маңызды шарттарының бірі, мұндай жүйе болып – ... ... ... жүйесі болып табылады. Тәуекел-менеджмент қызметі банк
тәуекелдерін басқаруды және алдын алу ... ... ... отырып, жалпы
банктің қаржылық жағдайына негізделіп сүйенеді. «HSBC банк» АҚ Қазақстан
нарығында ... ... ... құрамына кіре отырып, жоғары қаржылық
көрсеткіштерге ие. Банктің әрбір тоқсандық, ... және ... ... ... клиенті ретінде және сырттан бақылаушы ретінде әрбір
азамат ... ... ... тізімі
1. Банковское дело/Под ред. Сейткасимова Г.С. – Алматы: ... – 576 ... ... И.А. ... ... ... ... – Алматы: Қаржы-
қаражат,1998. -128б.;
3. Батракова Л.Г. Экономический анализ деятельности коммерческого банка:
Учебник для вузов. М.:Издательская ... ... ... дело/Под ред. Е.Ф.Жукова, Н.Д.Эриашвили. – М.:ЮНИТИ – ДАНА:
Единство,2009. – 574с.;
5. ... Д.Г. ... ... ... ... для ...
М.:Юристъ,2008 – 523б.;
6. Хенни ван Грюнинг, Соня ... ... ... ... ... ... ... управления финансовым риском.
Весь мир издательство. Москва, - ... И. В. ... ... ... ... ... М.:
Инфра-м, 2004
8. Лисак Б.И., Современные методы оценки и управления операционным ... ... ... № 9, ... ... Т.Ю. ... к оценке системы управления рисками в банках
(зарубежный и российский опыт) ... ... №1, ... ... Д. ... управления банковскими ... ... №2, ... ... О.И. Банковское дело. - Москва: «Финансы и статистика», 2008.-
655 бет.
12. Мақыш С.Б. Коммерциялық ... ...... 2007.- 272 ... ... М.С. Ақша. Несие. Банктер. Оқу құралы – Алматы: ... және ... ... 2001. – 165 ... ... А.И. Банковское кредитование. – М.: ... ... ... ... Т.М. ... ... – М.:2003. – 325 с.
16. Сейткасимов Г.С. ... ...... ... 1998. - ... ... В.В., Соколов Б.И, Деньги. Кредит. Банки. - М.: ТК ... ... ... 2009. – ... ... Г.Г. ... дело. – Москва: ЭКОНОМИСТЪ, 2008.-750 с.
19. Тавасиев А.М., Быков В.П., Москвин В.А. ... ... ... для ... ... 2008.- ... 1995 жылы 31 ... күнінің «Қазақстан Республикасының банктер және
банк қызметтері туралы» заңы. – Алматы: ... 2001.- 73 ... ... ... ... Кодексі (жалпы бөлім): ресми
мәтін. - Алматы: «Данекер», ... ... ... Н.Б. ... дело. – М.: Академический Проспект, Альма-
Матер, 2008. – 432 бет.
23. Колесникова , Кроливецкая Л.П. Банковское ... – М.: ... ... ... ... А.Н. ... экономический словарь. – М.: Институт новой
экономики. – 2002. – 1280 бет.
25. Давлетова М.Т. Кредитная ... ... в ... ... ... Е.П. ... ... – Москва: Омега-Л, 2008.- 452с.
27. Банки Казахстана - №6 – 2010, 30-33б. ... ... ... - №11 – 2011, 7-12б. ... ... ... - №4 – 2009, 41-49б. ????
30. Банки Казахстана - №9 – 2011, 13-21б. ?????
31. Финансы Казахстана - №2 - 2008, ... ... ... А
«Активтер мен пассивтер»
|Активтер |31 ... % |31 ... % ... |
| ... | ... | | |
| |2011ж. мың | ... мың| | |
| ... | ... | | ... ... ... |16.4 |2378285 |4.73 |8.25 ... ... ... | | | | ... ... |1866 |0.002 |670 |0.001 |2.79 ... |891974 |0.74 |2241651 |4.46 |0.40 ... | | | | | ... ... | | | | | ... бағалы |31324220 |26.13 |1564473 |3.11 |20.02 ... | | | | | ... ... |6421331 |5.36 |401011 |0.80 |16.01 ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... |44.48 |30669937 |60.97 |1.74 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ссудалар | | | | | ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |5466947 |4.56 |4903878 |9.75 |1.11 ... ... | | | | | ... ... |1259762 |1.05 |6884316 |13.69 |0.18 ... ... | | | | | ... | | |49576 |0.10 |0 ... | | | | | ... | | | | | ... құралдар және| | | | | ... емес | | | | | ... | | | | | ... және ... |0.86 |748177 |1.49 |1.39 ... да ... |517312 |0.43 |460565 |0.92 |1.12 ... активтер |119859763 |100 ... |100 |2.38 ... ... және ... ... |31 ... % |31 |Үлес % |Өзгерісі |
| ... | ... | | |
| |2011 ж., | ... мың| | |
| |мың ... | ... | | ... мен | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... алдындағы |283742 |0,27 |537634 |1,15 |0,53 ... | | | | | ... ... |4000000 |3,85 |1000000 |2,15 |4,00 ... ... мен|9463069 |9,11 |3931492 |8,44 |2,41 ... | | | | | ... ... ... ... |15,97 |1131451 |2,43 |14,66 ... б.қ. | | | | | ... ... ... |64,94 |36796892 |79,01 |1,83 |
|Шағарылатын ұзақ |1998572 |1,92 |295969 |0,64 |6,75 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |60 |0,00006 | | | ... | | | | | ... да ... |147657 |0,14 |191971 |0,41 |0,77 ... |3872876 |3,73 |2687415 |5,77 |1,44 ... | | | | | ... ... ... |100 ... |100 |2,23 ... ... ... |93,76 |3575000 |95,85 |4,19 |
|Жарғылық капитал | | | | | ... ... |5182 |0,03 | | | ... құралдарды |72861 |0,46 |75954 |2,04 |0,96 ... ... ... | | | | | ... ... ... |0,24 | | | ... бағалау қоры | | | | | ... ... |882457 |5,52 |78761 |2,11 |11,2 ... акционерлік |15988082 |100 |3729715 |100 |4,29 ... | | | | | ... ... ... | ... | |2,38 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... мен шығындар»
| |Жыл ... ... 31 ... |
| |31 ... | |
| ... |2010ж. мың | |
| |2011ж. мың ... | |
| ... | | ... ... |6972704 |4292225 |1,62 ... ... ... |-2610795 |1,61 |
|Ссудалар жоғалтулар |2767351 |1681430 |1,65 ... ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... ... ... |1,20 ... құру | | | ... пайыздық табыс |1459331 |593242 |2,46 ... және ... |1380436 |615788 |2,24 ... ... | | | ... және комиссия |-113119 |-61927 |1,83 ... ... | | | ... ... мен |45793 |234845 |0,19 ... операциялардың| | | ... ... | | | ... б.қ. мен |128062 |141496 |0,91 ... ... | | ... ... | | | ... да ... |70302 |82967 |0,85 ... пайызсыз табыстар |1511474 |1013169 |1,49 ... ... |2970805 |1606411 |1,85 ... ... ... ... |1,53 ... ... |888469 |243192 |3,69 ... ... | | | ... да ... |27866 |6352 |4,39 ... болатын жоғалту | | | ... ... | | | ... салынғанға дейінгі|860603 |236840 |3,63 ... ... | | | ... ... ... | | | ... | | | ... табыс |860603 |207550 |4,15 ... ... ... ... несие беруді ұйымдастыру кестесі ????????
Айбек дипломдық жұмысты қарап қайта дұрыстап ... ... ... ... жоқ тұстарды дұрыстаңыз. Сонымен қатар екінші бөлімде
қаржылық талдауды дұрыстап жазыңыз. Үшінші бөлім бойынша да дұрыстау ... ... ... ... үшін 3 ... алу керек
-----------------------
Банктің айналым қаражаттары
Банк саласындағы
айналым қаражаттары
Айналыс ... ... ... ... ... ... ... кезең шығындары
Қордағы дайын өнім қалдағы
Ақшалай қаражаттар
Қызметті өткізу
Дебиторлық ... ... ... ... ... да айналым қаражаттары
Меншікті капитал
Инвестицияларды қайта бағалау
Негізгі құралдарды қайта бағалау
Қосымша капитал
Салынған капитал
Жарғылық капитал
Ерекшелігі бар акциялар
Жай акциялар
Қосымша төленген ... таза ... ... ... ... ... |
|АЛКО ... ... ... |
|Несие ... ... ... ... ... басқару |
|Департаменті ... ... ... ... ... несие алушы Банкте ашылған есепшотына аударылады және оның
иелігіне өтеді
5
1
Банк ... ... ... ... ... тексереді және жоба
бойынша эксперттік қорытынды даярлайды:
• - Тәуекелді бағалау
• - Кепілді ... ... ... ... ... - Несие беруші экспертінің анализі
- Қауіпсіздік қызметінің тексеруі
Оңтайлы шешім ... ...... мүлікті рәсімдеу процедурасы
басталады және келісімшартқа
отырады
Жоба Банктің несие комитетінің отырысынанда қарастырылады.
4
3
2

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәмелетке толмағандардың қылмыстары бойынша сот ісін жүргізу190 бет
АӨҚО инфрақұрылымы9 бет
Ландшафттың классификациясы3 бет
Сынау және сертификаттау жөніндегі Еуропалық ұйымның функциялары4 бет
Шет мемлекеттердегі стандарттау және сертификаттау4 бет
Қызметкерлерді басқаруды жетілдіру жолдары21 бет
Өнім сапасын жоғарылатудың қажеттілігі46 бет
"Dala Group" компаниясының қарыз капиталын тарту саясатын талдау 60 бет
"Меншікті капиталдың есебі."23 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь