Босқындардың құқықтық режимінің негізгі сипаттамалары мен ерекшеліктері

ЖОСПАР

Кіріспе

I БӨЛІМ. БОСҚЫНДАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕЖИМІНІҢ НЕГІЗГІ СИПАТТАМАЛАРЫ МЕН ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ.
1.1 Халықаралық құқықтағы «босқындар» ұғымы.
1.2 Босқындар режимін беру қағидалары.
1.3 Халықаралық . құқықтық қатынастағы босқындардың негізгі құқықтары мен міндеттері

II БӨЛІМ. БОСҚЫНДАР МӘРТЕБЕСІН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ . ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУ.
2.1 Босқындардың құқықтық жағдайларын бекітетін халықаралық.құқықтық нормалар.
2.2 Мемлекеттердің БҰҰ.мен және басқа ұйымдармен босқындар мәселелері бойынша әріптестігі.

III БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАННЫҢ БОСҚЫНДАР МӘСЕЛЕСІ БОЙЫНША ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚҚА ИНТЕГРАЦИЯСЫНЫҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ .
3.1 ҚР.ғы босқындар режимін құқықтық реттеудің ерекшеліктері.
3.2 Босқындар мәселесі бойынша мемлекеттердің халықаралық ынтымақтастығына Қазақстан Республикасының қатысуының құқықтық аспектілері.

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Бірнеше ондаған жылдардан бері босқындар проблемасын қазіргі заманның маңызды проблемаларына жатқызады. Босқындардың жер ауыстыруының жағдайлары мен себептері әр түрлі. Кейбіреулері адамдардың өзара қатынасының шеңберінде қалыптасатын немесе соның нәтижесі болатын жағдайларға байланысты туындайды; келесілері, пайда болуы адамдарға тәуелсіз жағдайлармен шартталады, мысалы дүлей апаттармен. Босқындардың негізгі массасын, әрине, бірінші тектегі жағдайлар туғызады, атап айтқанда: қарулы қақтығыстар, нәсілдік және діни тіресулер.
Батыс зерттеушілерінің жұмысында халықаралық құқықтағы босқындар жағдайы мәртебе ретінде анықталады. Осы терминді кең мағынада қолдану мүмкіндігін ұйғара отырып, оны құқықтық біліктілік тұрғысынан қолданылуының негізделуіне шүбә келтіру керек.
Құқықтық мәртебе – бұл халықаралық құқық субъектілерінің, жеке территориялардың, әр түрлі халықаралық және мемлекеттік органдардың, тұлғалардың және мүліктердің жеке категорияларының халықаралық құқық нормаларымен орнықтырылған жағдайы. Мысалы, тұлғалардың жеке категорияларының құқықтық мәртебесі туралы сөз болғанда, онда, бәрінен бұрын, дипломатиялық қызметкерлер мен халықаралық қызметшілердің құқықтық жағдайлары ұйғарылады, яғни қызметтері, кейбір ескертпелермен халықаралық сипатта болатын және олардың басқа мемлекеттің территориясында уақытша болуы өзіндік ерекшелікпен шартталған жеке тұлғалар категориясы. Босқындар жағдайы оған тән барлық күрделіліктер мен қарама-қайшылықтарға қарамастан уақытша сипатта болады. Сондықтан, халықаралық құқықта босқындар жағдайы туралы айтқанда, оны мәртебе деп емес, режим деп атаған дұрыс болар еді. Сол арқылы проблеманың уақытша сипаттамасы ғана көрсетілмейді (соғыс тұтқыны мен жараланғандар режимінің ұқсастығы бойынша), сонымен қатар, босқындар
Арнайы әдебиеттер.

1. Brownlie, I., International Law and the Use of Force by States, (1963), ch. IX.
2. Гай С. Гудвин Гилл. Статус беженца в международном праве. М., «Юнити». 1997 г.
3. Нюрнбергский процесс над главными нацистскими военными преступниками. Сборник материалов в семи томах. М., Государственное издательство юридической литературы, 1957- 1961, т. I.
4. Потапов В.И. Беженцы и международное право. М., «Международные отношения», 1986 г.
5. Регулирование правового статуса некоммерческих организаций в гражданских кодексах государств мира/Сборник материалов. Издание 2-е, переработанное и дополненное. Алматы, «Издательство 1ем», 2003 г.
6. Rikhof, J., 'War Crimes, Crimes against Humanity and Immigration Law', 19 Imm. L.R. (2d) 18.
7. САПП Республики Казахстан, 1997 г., N 17, ст. 146.
8. Сарсембаев М.А. Международное право. Алматы, «Жети – Жаргы», 1996 г.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
I бөлім. Босқындардың құқықтық ... ... ... ... ... ... ... ұғымы.
2. Босқындар режимін беру қағидалары.
1.3 Халықаралық – құқықтық қатынастағы босқындардың негізгі құқықтары ... ... ... ... ...... ... Босқындардың құқықтық жағдайларын бекітетін халықаралық-құқықтық
нормалар.
2.2 Мемлекеттердің БҰҰ-мен және ... ... ... ... ... ... ... босқындар мәселесі бойынша ... ... ... мәселелері .
3.1 ҚР-ғы босқындар режимін құқықтық реттеудің ерекшеліктері.
3.2 Босқындар мәселесі бойынша мемлекеттердің халықаралық ынтымақтастығына
Қазақстан ... ... ... ... ... тізімі
Кіріспе
Бірнеше ондаған жылдардан бері босқындар проблемасын қазіргі заманның
маңызды проблемаларына жатқызады. Босқындардың жер ... ... ... әр ... ... ... өзара қатынасының
шеңберінде қалыптасатын немесе соның ... ... ... ... келесілері, пайда болуы адамдарға ... ... ... ... ... ... негізгі
массасын, әрине, бірінші тектегі жағдайлар туғызады, атап айтқанда: ... ... және діни ... зерттеушілерінің жұмысында халықаралық құқықтағы босқындар
жағдайы мәртебе ... ... Осы ... кең ... қолдану
мүмкіндігін ұйғара отырып, оны құқықтық біліктілік ... ... шүбә ... керек.
Құқықтық мәртебе – бұл ... ... ... ... әр ... ... және мемлекеттік органдардың,
тұлғалардың және мүліктердің жеке категорияларының ... ... ... ... Мысалы, тұлғалардың ... ... ... ... сөз ... ... бәрінен
бұрын, дипломатиялық қызметкерлер мен халықаралық қызметшілердің құқықтық
жағдайлары ұйғарылады, яғни қызметтері, кейбір ескертпелермен халықаралық
сипатта ... және ... ... ... ... уақытша
болуы өзіндік ерекшелікпен шартталған жеке тұлғалар категориясы. Босқындар
жағдайы оған тән барлық күрделіліктер мен ... ... ... ... ... ... ... босқындар жағдайы
туралы айтқанда, оны мәртебе деп емес, ... деп ... ... ... еді.
Сол арқылы проблеманың уақытша сипаттамасы ғана көрсетілмейді ... мен ... ... ұқсастығы бойынша), сонымен қатар,
босқындар жағдайының халықаралық құқықтағы басқа ... ... ... айырмашылықтары анықталады.[1]
Босқындар проблемасы көкейтесті проблемалардың бірі болып табылады,
оның айналасында көптеген ... бері ... ... ... және ... ... байланысты шиеленіскен және
сөнбейтін күрес жүруде. Босқындар проблемасын шеше ... ... ... ... орнықтыра отырып, мемлекет, бәрінен бұрын,
адам мен азаматтың ... мен ... ... ... ... ... қадірлеу қағидасы халықаралық құқықтың ... бірі ... ... Адам ... ол ... ... заңдарымен
қарастырылған экономикалық, саяси, әлеуметтік, азаматтық және мәдени
құқықтарымен және ... ... Бұл ... ... ... оның көлемі сияқты сол мемлекеттің және оның
заңдарының қоғамдық – ... және ...... ... ... қорғау саласында барынша маңызды өзгерістер екінші
дүниежүзілік соғыстан ... ... 1945 жылы ... ... БҰҰ ... ... ереже енгізілді: Біріккен
Ұлттар Ұйымының ұстанатын мақсаты «экономикалық, ... ... ... ... халықаралық проблемаларды шешуде халықаралық
ынтымақтастықты және адам құқығын қадірлеуді дамыту және қолдау, ... ... және ... ... ... үшін ... бостандықты
жүзеге асыру». Бұл ереженің босқындар проблемасына тікелей қатысы бар.
Босқындар құбылысы ... күні ... ... ... ... ... шартталады. Көбейіп кеткен соғыстар, ... өмір ... ... жағдайлардың қиындауы және басқа
көптеген құбылыстар ... және ... ... ... пен ... ... беретін тұрғылықты жер іздеуші адамдар – босқындар ... ... ... ... сияқты мұндай категориядағы адамдардың болуы мемлекеттер үшін
құқықтық салдар тудырып қана қоймай, сонымен қатар оларды ... ... пен ... де қосады. Қазіргі кезде бұл міндет халықаралық
қауымдастықтың өкілі болып табылатын ... ... ... ... Ұйымының Жоғарғы Комиссары Басқармасына жүктелген (БЖКБ БҰҰ), бірақ
мемлекет те босқындарды қорғау бойынша қызметті орындай алады, бұл ... ... ... ... ... ... ... олар бұл
проблемаға құлшына кіріспейді.
Босқындарға қатысты ... ... ... ... ... және кіргеннен соңғы оларға қалай қарайтынымен байланысты
мемлекеттер ... ғана ... ... ... ... немесе
керісінше әрекетсіздігі халықтың босуына әкелетін мемлекеттің потенциалды
халықаралық-құқықтық ... де ... ... ... ... өз кезегінде, оның территорияны және ... ... ... Жеке тұлғалар мен топтар, халықаралық мәні бар және
өздері ... ... ... ... ... байланысатын
территорияда адам құқығын еркін жүзеге ... ... ... ... ... ... жағдай сырттан тықпалау, күштеу кезінде емес, ал
ұлттық демократиялық және өкілдік ... ... ... мен ... ... болатын жерде барынша ықтималды болады.
Қудалау пен зәбірлеу қаупінен және басқа осыған ... ... жер ... ... үшін ... мен еркіндігін сақтауда өте
маңызды болғанымен, ол адам құқығын өзінің отанында барынша толық ... ... ... алмайды. Демографиялық құбылыстар ауылдық
жерлерден қалаға қоныс аударумен, әскери және ... ... ... ... ... бірізді емес демократияланумен,
адамдардың өзінің өмірдегі келешегіне ықпал ету ... ... ... ... ... ... ... салыстырмалы
дамыған әлем (босқындар ұмтылған ... ... ... ... шектелетіні айдан анық. Осының бәрі ... мен ... үшін ... қорғаудың халықаралық-құқықтық жүйесін құрайтын
көңілді орта ... ... ... Қазақстан Республикасы босқындар ... ... ... белсенді қатысуда. Оған ... 2001 жылы ... ... ... оқиға, сол оқиға нәтижесінде Америка Ауғанстанға
соғыс жариялаған кезде, ... ... ... ... мен ... босқындардың белгілі бір санын қабылдауға және
орналастыруға ... ... ... жағдайларда босқындарды қабылдау
түріндегі гуманитарлық көмек көрсетуші ... ... ... ... бұрынғы тоталитарлық кезеңде Одақ, оның ... ... ... ... ... ... ... қашуынан елден кету ағымы
байқалса, ал ... ... мен ... құра отырып, бұрынғы кеңес
кеңістігіндегі елдер босқындарды потенциалды ... ... ... Бұл ... шешуге осы саладағы дүниежүзілік стандарттар мен
қағидаларға ... ... ... база ықпал етуі керек. Одан ... ... ... үшін ... ... ... ... Осының көрнекі мысалы ретінде Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... екі
негізгі қайнар көзіне қосылуын айтуымызға болады, – БҰҰ Конвенциясы ... және ... 1967 ... жұмысының мақсаты мен міндеттері.
Бұл бітіру жұмысының мақсаты босқындардың халықаралық – ... ... ... ... Қойылған мақсатқа жету үшін бұл бітіру
жұмысының авторы бірқатар міндеттер қояды, жекелеп айтқанда:
- халықаралық құқықтағы «босқындар» ұғымына ... ... ... ... берілу қағидаларын қарастыру;
- босқындардың негізгі құқықтары мен міндеттерін зерттеу;
- босқындардың құқықтық жағдайын бекітетін ...... ... босқындар мәселелері бойынша мемлекеттердің БҰҰ-мен және ... ... ... ... қарастыру;
- ҚР-ғы босқындар режимінің құқықтық реттелуінің ерекшеліктерін зерттеу;
- босқындар проблемалары ... ... ... ... ... құқықтық аспектілерін
қарастыру.
Осы бітіру жұмысының әдістемелік негізі болып арасында ... ... ... ... және ... әдістер болатын
мемлекеттік-құқықтық нақтылықты ... ... ... және жеке ... ... ... ... теориялық негізін Сәрсембаев М.А., Гай С. және ...... В.И. және ... ... халықаралық құқық саласындағы ресейлік,
қазақстандық және шетелдік ...... ... ... ... ... ... құқықтық актілер,
сонымен қатар, босқындардың құқықтық аспектісін ... ... ... ... ... ... ... жұмысы үш тараудан; жеті параграфтан; ... ... ... тізімінен тұрады. Бірінші бөлім
босқындардың құқықтық ... ... ... ... Бұл ... ... қаралады: халықаралық құқықтағы «босқындар» ұғымы;
халықаралық құқықпен әзірленген босқындар ... ... ... жалпы құқықтары мен міндеттері.
Екінші бөлімде босқындардың құқықтық ... ... ... ... қамтамасыз ететін ережелер туралы және босқындар
мәселелері бойынша ... ... және ... халықаралық ұйымдармен
әріптестігі туралы айтылады.
Үшінші бөлімде ... ... ... ... ... ... талдауға шолу жасалынды; босқындар мәселелері бойынша
негізгі қолданыстағы заңдық материалдар жиналды, сонымен ... ... ... ... ... мәселелері талданды.
Бітіру жұмысының жалпы көлемі компьютерде терілген 56 бет.
I бөлім. Босқындардың ... ... ... ... ... ... ... «босқындар» ұғымы.
Үлкен монографиялық ғылыми еңбектің авторлары Гай С., Гудвин –Гилл[2]
айтқандай «босқын» термині ... ... ... ... яғни оның ... халықаралық құқық қағидаларына сәйкес анықталады. Күнделікті
қолданыста ол мейлінше кең және ... ... ол өзі ... ... деп ... ... ... жеке сипаттағы жағдайлардан қорғануға ұмтылып
қашатындардың бәрін белгілейтін термин. Адам ... ... ...... ... еріксіздіктен және қауіптен қашу туралы. Қашудың себептері де
өте көп ... ... бұл ... ... пен өмірге қауіптің төнуі,
қуғындалу, кедейшілік, соғыс немесе азаматтық қақтығыстар, табиғи ... ... су ... ... ... және т.б. «Босқын» сөзінің
қорытындыланған мәні ... ... ... ... мүмкін және керек, қажет
болған жағдайда қашуды тудырған себептен және оның ... ... ... ... ... әділ ... қашқан «қашқындар»
алып тасталады — ... ... ... ... ... үшін ... сақтанушы тұлға.[3]
«Босқын» ұғымының салалық (халықаралық-құқықтық) мазмұны одан да ... ... оған ... ... (бұл ... өзі ... ... Олардың проблемаларының шешімі, мүмкін,
халақаралық көмек пен даму ... ... және ... ... ... ... ішінде қорғану баспана ... ... ... ... ... ауыр жағдайға душар болған
адамдардың қажетсінуін тез ... ... ... келтіретін казуистика
мен семантикадағы лайықсыз жаттығу сияқты көрінеді. Соған қарамастан,
мемлекет ... ... мен ... немесе сол жерде қорғануды кімнің
қолдана алатынын айқындау ... ... ... ... ... апат құрбандарына қатысты ерекше қажеттіліктің болу
фактісі жеткілікті ... бола ... ... ... келген жағдайлар мен
апаттар құрбандарына қатысты қосымша факторлардың болуы талап етіледі.
Сонымен, ... ... кез – ... ... ... ... мақсаты — көмек пен қорғау көрсетуді ... ... одан ... егер ... ... қажетті критерийлерге сәйкес
келетін болса, онда оның сәйкес құқықтар мен жеңілдіктерге үміткер ... ... ... ... ... ... ... сипаттамасын анықтай отырып, дәстүрлі бөлінетін қайнар
көздерді – шарттар мен ... ...... ... ... босқындар проблемаларын шешу үшін халықаралық қауымдастықпен құрылған
әр түрлі ұйымдардың процедуралары мен тәжірибелеріне де көңіл аудару қажет.
«Босқын» ұғымының ... ... ... екі ... құжаттарда
бар: 1951 жылғы БҰҰ «Босқындар мәртебесі ... ... ... ... ... ... 1967 ... Хаттамасында[5].
Бұл актілердің арасында бірнеше айырмашылықтар бар, жекелеп айтқанда,
1951 ... БҰҰ ... ... бойынша және географиялық шектеулерді
қарастырады, яғни ол Еуропада орналасқан елдерге қатысты қолданылады ... ... 1 ... дейін өткен уақиғалар нәтижесінде босқынға
айналғандарға қатысты болады. Ал 1967 ... ... ... болсақ, ол
жоғарыда айтылған шектеулерді жояды және онсыз-ақ мемлекеттерге қатысты
және нәтижесінде босқындар проблемасы пайда болған ... ... ... ... ... ... ... ол бұрын болсын немесе келешекте болатын болса ... ... ... ... көрсетілген құжаттарға
қатысуын ескеру қажет. Қазақстан Республикасы екі құжаттың да ... ... ... ... 4 бабының 3 т.
сәйкес бұл актілер Республика территориясында тікелей әрекет ... ... ... оған ... ... ... онда ішкі заңдардың нормалары емес
халықаралық шарттардың нормалары қолданылады.
«Босқындарға» ... беру ... ... ... ... ... да жасалынған, атап айтсақ, Ұлттар Лигасы қамқорлығымен жасалған
шарттар мен келісімдер. Онда ... ... ... ... ... ... шарттар келесідей болды:
а) тұлға өзі туылған жерден тыста болуы керек
б) осы мемелекеттің қорғанысын пайдаланбауы керек
Мысалы, ... ... 1926 жылы ... Социалистік Одақтар
Республикалары үкіметінің қорғанын пайдаланбайтын ... ... және ... азаматтық алмаған, орыс ата-текті кез-келген
адам» ретінде анықталды. «Армян босқындары» ұғымының да мазмұны тура ... ... ... ... орыс және ... ... жеке
басының куәлігін беруге қатысты 1926 жылдың 12 мамырындағы Келісімде болды.
Бұл жағдайда тұлғаның туған жерінен тыс жерде ... ... ... ... ... ол ... еді, өйткені келісімнің мақсаты жүруді және көшіп-
қонуды қамтамасыз ету үшін жеке басының ... беру ... Егер ... ... ... адам өзінің ата-тегіне оралатын болса, онда Жеке
басының куәлігі өзінің ... ... ... ... тәсілдеме
Германиядан қашқан адамдар туралы 1936 жылғы ... ... ... ... соң ... ұғымының анықтамасының
мейлінше ... ... ... Бұл ... ... істері
бойынша Халықаралық Ұйымның (БХҰ) жарғысы және кейінірек қабылданған
Босқындар істері ... ... ... ... Жоғарғы Комиссарының
Жарғысы (БЖКБ БҰҰ)[7] және БҰҰ 1951 ... ... ... ... көрнекі куәландырады.
БХҰ Жарғысы көмек көрсетілуі қажет адамдар категориясын көрсете отырып,
алдыңғы құжаттардың ... ... ... ... қатарына
ұлтшылдық, фашистік немесе квислингтік[8] режимдердің құрбандары; еврейлік
ата-текті кейбір тұлғалар; ... ... ... ... ... азаматтығы жоқ тұлғалар жатқызылды; сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... бойынша екінші дүниежүзілік соғыстың
басталуына дейінгі ... деп ... ... жатқызылды. Одан өзге,
БХҰ Жарғысы ... ... ... ... болған және тұрған мемлекеттің
қорғанысын қолдана алмайтын немесе ... ... ... ... істері бойынша БҰҰ ... ... ... ... негізгі мекеме рөлінде БХҰ ... ... ... халықаралық-құқықтық тәсілдеме негіздерінде «босқындар»
ұғымы БҰҰ, БЖКБ ... және ... ... құжаттарында бекітіле
бастады.
Жарғы алғаш рет ертерек бекітілген әр түрлі ... мен ... ... ... ... БЖКБ ... ... Одан өзге,
ол 1951 жылдың 1 қаңтарына дейін болған жағдайлар нәтижесінде ... ... ... ... ... азаматы болып табылатын елдің, ал азаматтығы
болмаған жағдайда – оның бұрынғы ... ... ... елі) ... ... ... толық негізделген қаупіне байланысты» оның
қорғауын қолдана алмайтын немесе ... ... ... ... көрсетеді. Оларға кезінде босқындар мәртебесін беруге негіз
болған жағдайлардың енді жоқ ... ... ... бұрын
ұшыраған, қайта алмайтын тұлғалар да ... ... ... ... діни ... ... ұлттық белгілері, белгілі бір әлеуметтік
топқа жататындығы бойынша қудалау ... ... ... ... ... төнуі себепті өзі азаматы болып табылатын елден тыс жерде
тұруға мәжбүр болған және ... ... ... өз ... ... ... немесе қорғауын пайдаланғысы келмейтін ... ... ... салдарынан өзінің бұрынғы кәдуілгі тұрғылықты елінен
тыс жерде тұрып жатқан, оған қайтып орала алмайтын немесе ... ... ... жоқ ... да таралады.
Бұл анықтама қолданылу аясы бойынша әмбебап, ... ... да бір ... ... ... шектеулер жоқ. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымының
қорғауына және көмегіне кімнің құқығы бар ... ... ... маңызды
тірек нүктесі болып табылады, өйткені өзінің мемлекеті ... ... ... ... ... ... ... көріп отырғанымыздай, Жарғы «босқын» ... екі ... ... ... Бір ... ол ... мен категорияларына таралады (жоғарыда айтылып кеткен, «топтық
тәсілдеме»), екінші жағынан – жеке ... ... ... ... нақты
жағдайдағы субъективті және объективті кезеңдердің бағалануы керек болған
кезде.
Осы анықтама 1951 ... БҰҰ – ның ... ... ... және ... ... қатысты 1967 жылғы Хаттамада
айтылды.
Конвенцияның 1 бабында ... ... ... ... берілген: бұлар
«1951 жылдың 1 қаңтарына ... ... ... ... және ... нәсілдік, діни наным, азаматтық, ұлттық белгілері, белгілі бір
әлеуметтік топқа жататындығы бойынша ... ... ... ... негізделген қаупі төнуі себепті өзі азаматы болып ... тыс ... ... ... ... және ... ... салдарынан өз
елінің қорғауын пайдалана алмайтын немесе қорғауын пайдаланғысы келмейтін
шетелдіктер ... ... ... ... ... бұрынғы кәдуілгі
тұрғылықты елінен тыс жерде тұрып жатқан, оған қайтып орала алмайтын немесе
қайтып ... ... ... жоқ тұлға».
Конвенция ережелерін 1951 жылдың 1 қаңтарына дейін орын алған уақиғалар
нәтижесінде босқындарға ... ... ғана ... ... ... ары босқындар тек қана екінші дүниежүзілік соғыс нәтижесі емес, оның
салдарлары да болып табылды.
Осыған ... ... ... ... ... ... ... туындады. Осындай құжат болып босқындар
мәртебесіне қатысты қабылданған 1967 ... ... ... ... ... «жаңа босқындарға» таратты, яғни ... ... келе ... 1951 ... 1 ... ... болған
уақиғалар нәтижесінде босқынға айналған тұлғаларға да таратты.
БЖКБ мандатына жататын және халықаралық қауымдастықтың ... ... ... бар ... ... тек қана ... бір ... қудалаудан толық негізді қауіптенетін жеке ... ... ғана емес ... ... ... ... қатар өзінің ата-
тегі мемлекетінің қорғауынсыз қалғанын анықтауға немесе болжауға болатын
тұлғалардың үлкен ... да ... ... ... «жер ... ... БЖКБ ... шеңберіне кіретіндер» деп те ... ... өте ... ... ... болып отырған тұлғалардың
мемлекетаралық шекаралардан өтуі және осы ... ... осы ... ... ... саяси, әлеуметтік немесе экономикалық
өзгерістермен байланыстыруға болатындай болуы керек. Адамның негізгі құқығы
қатерде қалған жағдайда онда ... ... ... ... ... ... зорлық қаупі табылады, бірақ тек қана белгілі бір жағдайларда; таза
экономикалық мотивпен орын ауыстырушылар, өзінің ... үшін ... ... жер ауыстырушылар БЖКБ мандатының қорғауына түспейді.
Одан өзге, БЖКБ өз елінің ішінде орын ... ... да ... ... және ... ... мен «ел ... орын ауыстырған
тұлғалардың» ақталуына және қайта бірігуіне ықпал ете ... ... БЖКБ ел ... орын ... ... алатынын, бірақ
мұндай қызмет үшін құқықтық база ... ... ... ... тәжірибесі көрсетеді. Бұрын ел ішінде орын ... ... мен ... ... ... жағдайларда болатын, бірақ қазір
мұндай операциялар бірте – бірте көбірек жүргізілуде. Мұндай ... рөлі мен ... ... үшін және ... ... ... бар, ... олар босқындардың халықаралық – құқықтық мәртебесі туралы
сұрақтарға нақты жауап беруде шектеулі мәнге ие болады.
Осы аядағы ... мен ... ... ... ... мағызын жалпы халықаралық ... ... және ... бұл жерде кемшіліктер де бар. «Өзінің шыққан мемлекетінің қорғауын
ала алмаған немесе оны пайдалану қабілеті жоқтар» ... ... ... көп ... ... ... «босқын» терминінің анық емес мазмұны тура ... ... емес ... ... ... ... осыдан мемлекеттердің
келесідей сұрақтарға қатысты міндеттемелері қандай да бір ... ... ... ... жер аударудан бас тарту (non-
refoulement), шекара ... ... ... ... беру және мемлекетке
кіргеннен кейінгі арыз ... ... ... Көптеген
мемлекеттерде Жарғымен қарастырылған БЖКБ міндеттемесі ... ... ... ... 1967 ... Хаттамаға немесе регионалдық
келісімдерге сәйкес міндеттемелерімен толықтырылады. Дегенмен бұл ... ... ... ... ... мен ... ... келіспеушілік бар.[9]
«Босқын» анықтамасы, сонымен қатар, 1996 жылғы 11 қыркүйектегі N С-
1/14-9611 ТМД-ның ... ... ... де бар, оған ... ... деп таныла алады, егер келесі критерийлерді қанағаттандыратын ... ... ... ... ... азаматы болып табылмайды (қабылдаушы
мемлекеттің);
2) тұлға басқа мемлекет территориясында орналасқан ... ... ... ... ... (жөнелтуші мемлекет);
3) тұлғаның мемлекетті тастауға мәжбүрлі болу себебі ─ жасалынған зорлық
немесе ... ... ... ... ... өзіне ғана емес сонымен
қатар оның жанұясының ... де ... ... ... ... діни ... тіліне, саяси көзқарасына және белгілі бір
әлеуметтік топқа жатуына байланысты қудалау.
4) зорлық пен ... ... ... байланыс бар, өйткені
қарулы және ұлтаралық қақтығыстарға ілінудің нақты қаупі бар.
Бейбітшілікке, адамзатқа ... ... ... да ... ... ... ... босқын деп мойындалмайды.
Сонымен, халықаралық регламенттеуді қорытындылай отырып, ... ... ... ... бойынша тастап кеткен тұлғаларды босқындар деп
атай аламыз:
а) сыртқы басқыншылық, оккупация, шетелдік ... ... ... ... өмір ... ... негізіне зиян келтіретін табиғи
апатты құбылыстар;
в) қандай да бір әлеуметтік топқа жатқаны, ... және діни ... үшін ...... ... ... ... құқықтары бойынша ... елде ... ... ... Одан ... босқындар өздері тұратын
мемлекеттің азаматтарымен теңдей еңбектері үшін сыйақыны алуға ... ... ... ... шекараны кесіп өтуіне мүмкіндік беретін
құжаттар беріле алады.
1951 ... БҰҰ ... мен 1967 ... ... ... ... ... иммиграция және натурализация бойынша
Қызметке баспана беру туралы өтініш жазады деп айтылған. Бас ... ... ... ... ... ... және шағым беруге жатпайды, бірақ бастапқы
берілген өтініш бойынша бас тартуға негіз болған кедергілерді болдырмайтын
қажет құжаттарды қоса ... тағы да бір ... ... ... Бұл
құжаттардан өзге Африкалық Бірлік Ұйымының шеңберінде 1969 жылы қабылданған
Африкадағы босқындар ... ... ... қатысты регионалдық
Конвенция жұмыс істейді.[10]
Қазақстан Республикасында Ресей Федерациясындағыдай арнайы заңның жоқ
екенін айта кету ... ... ... ... ... ... ұғымы мен олардың құқықтық мәртебесі Қазақстан ... ... 13 ... ... көші – қоны туралы» Заңында
анықталған.[11] ... ... ... (1 бап) ...... ... сенімдері, нәсілдік, діни наным, азаматтық, ұлттық белгілері,
белгілі бір әлеуметтік ... ... ... ... құрбаны болуы
мүмкін екендігінің негізделген қаупі төнуі себепті өзі ... ... ... тыс ... ... ... ... және осындай ... өз ... ... ... алмайтын немесе қорғауын
пайдаланғысы келмейтін шетелдіктер немесе осындай ... ... ... ... ... елінен тыс жерде тұрып жатқан, оған ... ... ... ... ... ... тұлға.
Босқын режимімен баспананың құқықтық институты байланыстырылады. Баспана
құқығы өз ... ... ... ... ... үшін қудаланудан
қорғануға мәжбүрлі болып, басқа елдерден баспана іздеу ... ... ... ... ... ... ... елдің басқа заңдарында жазылады.
Ізгілікті әрекет бола отырып, адамға баспана беру ... емес ... ... алмайды. Баспана құқығы - бұл мемлекеттің саяси қызметі
үшін өз елінде қудалауға ... ... ... өз ... және ... ... беру және бұл ... оны қудалаған мемлекетке
бермеу құқығы.
Баспана екі нысанда болады: ... – бұл ... ... ... ... дипломатиялық – жеке тұлғаларға шетелдік
мемлекеттердің дипломатиялық немесе ... ... ... беру.
Территориялық баспана туралы 1967 жылы БҰҰ-ның Бас Ассамблеясымен
Декларация[12] ... ол ... ... адам ... басқа
елдерден баспана іздеуге және сол баспананы пайдалануға құқығы бар. Бұл
құқық, шын ... ... ... ... ... мен қағидаларына
қарама-қайшылықта болатын әрекеттер мен саяси емес ... ... ... ... қолданыла алмайды. Адам құқықтары туралы
жалпыға бірдей ... 14 ... ... ... негізі бар
тұлғаларға мемлекеттердің баспана беруі бейбітшіл және ... ... ... және басқа ешқандай мемлекетпен достық емес әрекет
ретінде қарастырыла ... тани ... ... адам ... елді
тастап кете алады, оның ішінде өзінің елін де.
Дипломатиялық баспана ... ... ... таралған. 1976 жылы БҰҰ-
ның Бас Ассамблеясының XXII сессиясында қабылданған территориялық баспана
туралы Декларацияға сәйкес ... ... ... беру ... ... шешеді. Декларацияның 1 бабына сәйкес, отаршылдыққа қарсы күресуші
тұлғалар да баспана құқығын ... ... ... дипломатиялық баспана құқығы институты жұмыс
істемейді, яғни ... ... тек қана ... ... ... ... ... айтсақ, «Халықтың көші-қон ... ... ... ... (25 бап), ... және азаматтығы
жоқ тұлғаларға Қазақстан Республикасымен саяси баспана беру туралы өтінішті
қанағаттандыру немесе ... ... ... нақты жағдайда, Қазақстан
Республикасының Президентімен жүргізіледі»[13]. Баспана беру ... 1996 ... 15 ... ... сәйкес және ҚР Сыртқы Істер
Министрлігінің 1997 жылғы 3 ақпандағы Ережесіне сәйкес ... ... ... беру ... мәртебесі халықаралық құқық тұрғысынан қарағанда, біржағынан
мемлекеттер егемендігі қағидасымен және ... ... ... пен дербес сақталу қағидаларымен, ал ... ...... ... ... ... ... мақсаттар мен қағидаларын
қоса) және ... ... ... ... ... ... кеңістікті алады.
Біріккен Ұлттар Ұйымының мақсаттары мен қағидалары Біріккен Ұлттар Ұйымы
Жарғысының ... және 1, 2 ... ... ...... болдырмау, негізгі құқықтарға сенімді қайта бекіту,
әділдік пен міндеттемеге сыйластық сақтала алатындай жағдайлар ... ... ... пен ... ... өмір ... ... ықпал
ету. Бұл міндеттерді шешу үшін 1 және 2 баптарда мақсаттар мен қағидалар
көрсетілген, оған қоса ... ... ... және ... ... және ... ... ұжымдық шаралар, дауларды бейбіт
жолмен шешу, мемлекеттер арасындағы ... ... ... ... мен өзін – өзі ... ... экономикалық, әлеуметтік, мәдени
және ізгілікті мәселелердегі ... ... және ... ... адам ... және ... ... дамыту мен
көтермелеу де қарастырылған. 2 бап ... ... де, оның ... ... ол ... ... ... реттейтін қағидаларды бекітеді.
Олардың арасында – ұлттардың егемендіктерінің теңдігі қағидасын мойындау,
халықаралық ... ... ... ...... ... шешу, күшпен қатер төндіруден немесе оны қолданудан бас тарту
міндеті, Біріккен Ұлттар Ұйымының ... кез – ... ... ... ... істерге араласпау.
Мақсаттар мен қағидаларр туралы мәлімдеме мәні бойынша ұйымдастырушы
болып табылады: ол БҰҰ шеңберінде әрекет ... мүше ... не ... және олар ... ... ... құруы керектігін анықтайды.
Бірақ, көптеген құрылтайшылық құжаттар сияқты, БҰҰ Жарғысы да динамикалық
аспектілі және ... ... ... ... мен қағидалардың
нақты мазмұнын барынша жалпы уақиғаларға қатысты анықтау қажет.
Босқындардың халықаралық-құқықтық режимінің бекітілуі ... ... ... ... оның ... ең ...... түрде non-refoulement қағидасын сақтау міндеті. Non-refoulement
қағидасы бірде-бір босқынның оған ... мен ... ... ... елге ... ... керектігін қарастырады. 1954 ж. non-
refoulement қағидасы 27 ... ... ... ... болатын. Қарастырылған қағида босқындарға да, сонымен қатар
баспана ... ... да ... 1977 ж. БЖКБ атқарушы комитеті
мүдделі ... ... деп ... ... ... ... ... мақұлдады. Баспана іздеуші тұлғаның миграциялық
мәртебесі де маңызға ие ... ... ... территорияға немесе
мемлекеттің юрисдикциясына қалай келгені маңызды емес : ең ... ... ... ... Егер ... ... ... негізді қудалану қаупі немесе азапталу қатері бар елге ... ... онда ... мәжбүрлі қайтару халықаралық құқыққа қарама –
қайшы болып табылады.
Non-refoulement ... ... ... ... тұрған кез келген тұлғаға
тарайды немесе белгілі бір елге қайтарылатын тұлғаның сол елде ... ... ... ... ... әрекет етеді.
Қарастырылып отырған қағиданың ережелері кейбір құқықтық қайшылықтар
енгізді. ... 1951 ж. ... ... 33 бап ... ... жіберу) қағидасына зиян келтірмейді деп ... ... ... және пікірлердің кең шеңбері non-
refoulement ... ... ... ... ... ... ... деп болжайды.
Мемлекеттер non-refoulement қағидасымен байланысты ... ... бір ... ... сақталады, мысалы, «ұзақ мерзімді ... ... оның ... асуы мен тоқтатылуының шарттарына қатысты. Дегенмен
мемлекеттер — ... мен ... ...... ... ерекше проблемалар туғызатынын мойындады және 32 бапқа сәйкес
«олардың территориясында заңды түрде тұрып ... ... ... ... ... пен ... тәртіпке қатысты болмаған жағдайда»
міндеттенеді. Одан өзге, жер аудару туралы шешім сот ... ... және ... ... ... ... ... «тек қана, жер аударуға
мемлекет қауіпсіздігін қамтамасыз ... ... ... ... ақ, жер ... ... қаулы қабылданған босқындарға
басқа елге заңды түрде ену үшін рұқсат алуға ... ... ... ... дегенмен мұндай өздері қажет деп табатын ішкі ... ... ... ... ... ... бұл қағиданы оның ... ... ... ... ... оңай ... ... қандай шешімді
таңдауға еріксіз көндіретін саясат мүмкіндіктерінен ажырату қиын. Соңғысы
саяси факторларға сөзсіз тәуелді, оның ... ... ... ... жағдайларға да; дегенмен шешім қанағаттанарлықтай болуы үшін қандай
да бір ... ... бар ... тілегіне толығымен көңіл
аудармауға болмайды.
Мемлекет босқын мәртебесінің берілу ... ... ... (non-
refoulement қағидасымен), бірақ баспана беру туралы шешім олардың қарауына
қалдырылады. Мемлекеттің міндеттемесі мен ... ... ... ... ... анықсыздық аймағына түсіп ... ... ... ... ... және әкімшілік қауіпсіздіктері әр түрлі болады.
Тәжірибеде көптеген мемлекеттер ... ... ... ... бітпейінше баспана іздеуші тұлғалардың болуына рұқсат береді
немесе шыдайды. Келесі елдер ... ... елге ... ... ... қарамастан шешім қабылданғанға дейін тұруға ... ... тұру әр ... ... сияқты басқа елдерге орын ауыстыруды
күтетін баспана іздеушілерге де рұқсат етіледі.
Тәжірибеде ... ... ... ... ... танығаннан кейін
оған заңды түрде тұруға рұқсат нысанында баспана беріледі. ... ... ... ... ... ... құқық негізінде беріледі.
Қазақстан Республикасында, мысалға, көші-қон және ... ... ... қалалардың, республикалық маңызы бар қалалардың
және Республика астанасының, ... және қала ... ... ... ... мен басқармаларымен берілген саяси баспана беру туралы
куәлік ... ... ... ... ... деп танылған тұлғаларға ашық немесе жасырын
түрде басқа елге бару ұсынылады. ... ... ... нысанында
баспана берілгеннен соң, адамға қараудың стандарттары ұлттық құқықтағы
халықаралық шарттардың әрекет ету ... және егер бар ... ... ... ... ережесіне тәуелді болады.
Енді, шығарып жіберуден қорғау, беру және мәжбүрлі қайтару заңмен жанама
(мысалы, депортация ... ... ... ... ... ... ... жағдайын ескеруге өкілетті болған жағдайда) немесе тікелей
(жер аудару және баруы керек ел үшін ... ... ... айқын
шектеулі болғанда) қамтамасыз етіле алады.
Халықаралық құқық босқындар мәртебесін беруде принципиалды ... ... ... ... атап айтсақ 1951 ж. БҰҰ
Конвенциясында нақты белгіленген жағдайларда босқын мәртебесі ... егер ... ... ... ... ... ... жағдайда
орын алады:
1) бейбітшілікке қарсы қылмыс;
2) әскери ... ... емес ... ауыр ... БҰҰ мақсаттары мен қағидаларына қарсы келетін қылмыстық әрекеттер.
1946 жылы Бас ... ... ... істері бойынша
Халықаралық Ұйымның Жарғысы (БХҰ) «әскери қылмыскерлерге, ... ... ... ... ... ... ... көрсеткендерге,
шарт бойынша берілуге жататын қылмыскерлерге және БҰҰ мүшесі ... ... да бір ... ... ... ... мақсатын ұстанған
кез-келген ұйымның әрекетіне қатысқан немесе ... ... ... ... қорғаудан тікелей бас тартады.[17] 1951 жылғы
Конвенцияда әскери қылмыскерлерді қорғаудан бас ... ... ... ... ... ... Арнайы комитетпен қаралды және осыған
байланысты 1950 жылғы қаңтар – ... ... ... Адам ... жалпыға бірдей Декларацияның 14(2)бабы аталып өтті.
Әскери қылмыстар оккупацияланған территорияның тұрғылықты ... ... ... ... салу не ... да ... ... әкетуді
қоса алғанда, соғыс жүргізу заңы мен дәстүрін бұзу; әскери ... ... ... ... мен ... ... ... өлтіру;
қоғамдық немесе жеке меншікті тонау; қалалар мен ... ... ... ... ... ... жылы Халықаралық құқық комиссиясымен әзірленген Халықаралық
қылмыстық сот ... ... 20 бабы ... ... таралатын
қылмыстар қатарына – «басқыншылық қылмысын» жатқызады.
ХӘТ ... ... ... Жарғысының VI бабы бейбітшілікке
қарсы қылмыс үшін жеке жауапкершіліктерді қарастырады, оған ... ... ... соғысын немесе халықаралық шарттарды,
келісімдерді немесе ... ... ... ... жоспарлау,
дайындау, өртін тұтандыру немесе жүргізу немесе ... ... ... ... ... жалпы жоспарға немесе сөз байласуға
қатысу»[18]. Одақтастардың әскери ... ... ... басқа әскери
қылмыскерлердің соттық ізіне түсуі бойынша заңдық юрисдикциясын негіздеген
Бақылау кеңесінің № 10 ... ... ... ... ... ... ... құқық пен шарттарды бұзып басқа елдерге басып кіру
мен басқыншылық ... ... ... ... ... әскери процестерде және басты әскери қылмыскерлер істері бойынша
процестерде «барлық дерлік осы ... ... ... мен ... ... ... ... ал мұндай айыппен
сотталғандар негізінен «саясатты әзірлеуші тұлғалар» болды. Сонымен қатар,
осы ережелер ... ... ... соғысқан әскерді де; әскери
шараларды қолдайтын азаматтық ... да ... ... ... ... 1949 жылғы Женева Конвенциясымен және 1977
жылғы Қосымша хаттамамен нығайтылды. ... ... ... қатарына
Женева конвенциясын «айтарлықтай бұзушылық» жатады,[20] оның 1993 жылғы
Югославия ... ... ... ... ... ... ... іс – әрекеттер енгізілген: қасақана кісі ... және ... ... ... ... ауыр ... келтіру немесе ауыр жарақаттау немесе денсаулыққа ауыр ... ... ... ... өз ... ... үлкен
масштабтағы қирату және мүлікті меншіктеніп алу; қарсылас державаның әскери
күштерінде әскери тұтқынды немесе азаматтық тұлғаны ... ... ... ... ... ... азаматтық тұлғаны әділ және дұрыс сот
өндірісіне құқығынан қасақана ... ... ... ... ... ... қамауға алу; азаматтық тұлғаларды кепілгер
(тұтқын) ретінде алу.
Қосымша хаттамада шабуыл да ... оның ... ... ... ... ... әскери әрекеттерге қатысуын
тоқтатқан тұлғаларға шабуыл жасау; халықтың орын ... ... ... ... намысын қорлаушы адамгершілікке жат
әрекеттер, апартеидті тәжірибеде қолдану; және ... ... ... ... шабуыл жасау.
ХӘТ Жарғысындағы анықтама бойынша адамзатқа қарсы қылмыс ... ... ... өте үлкен масштабта болады. Бұл ұғым геноцидке
қарсы қылмысты ескерту және сол үшін ... ... ... ... және ... қылмысын тоқтату және сол үшін жазалау туралы ... ... ... негізі болып табылды.[22] ... ... ... ... ... олардың құзыретіне адамзатқа қарсы
қылмыстар бойынша істерді қарауды ... ... ... жататындар:
кісі өлтіру, қырып – жою, құлдыққа салу, депортация, ... ... ... зорлау, саяси мотивтермен қудалау және басқа ... ... ... ... баптардың жобаларында да
халықаралық қылмыстардың категориялары бар, онда «адамды ... үшін ... ... бар халықаралық міндеттемелерді кең масштабта айтарлықтай
бұзу, ... ... ... және ... ... салатын» болып
табылады.
Соғыстар аралығындағы және соғыстан кейінгі алғашқы жылдар ... мен ... ... мен ... ... ... аз
көңіл бөлінген. БХҰ Жарғысы шарт бойынша беруге жататын қылмыскер болып
табылатын босқындарды ... ... және осы ... БЖКБ Жарғысында қайта
жазылды. БХҰның қорғауына жату құқығы ... ... беру үшін ... ... ... қылмыстар көрсетілген: кісі өлтіру, уландыру,
зорлау, өртеу, арамдық, жалған ақша ... ... ... ету, ұрлық,
банкроттық, ұрланған затты қабылдау, қазынаны ұрлау, екі әйел ... ... ауыр дене ... ... және ауыр ... ... ... құқығы туралы жалпыға бірдей Декларацияның 14(2) бабы «шынымен
қылмыс жасалынғаны ... ... із ... жағдайында баспана беру
мүмкіндігін болдырмауды қарастырады.
Егер ... ... ... ... ... ... ... онда 1951 жылғы Конвенцияның дайындық материалдары
қылмыскерлерге босқын мәртебесін және сонымен байланысты ... ... бас ... қатысты көптеген ... ... ... ... мәтінінде негіз ретінде алдамшы қарапайым
сөз тізбегі алынған — «саяси ... ие емес ауыр ...... ... «баспана берген елден сыртта және ... ... ... ... бұрын» жасалған қылмыстармен шектеледі.
Әрбір мемлекет 1951 жылғы Конвенция мақсатын ұстана отырып, қандай
қылмыстың ауыр ... ... жеке ... ... өзі ... ... ... босқын мәртебесін алуға өтініш берушінің қылмыстық
бейімділігі оның адал босқын ... ... асып ... ... ... ішкі ... үшін ... екенін анықтауды өз қарауы
бойынша шеше алады.
Мысал ретінде ... ... ... заңнамасын айтуға
болады,[23] онда мемлекет пен қоғам үшін аса ... ... ... ... ... Мұндай құрамдарға жататындар: геноцид,
терроризм, адамды ұрлау, мемлекеттік құпияны ... ... ... ... ... ... ... мақсаттары мен қағидаларына қарсы ... ... ... Конвенция әрекеті аясынан тұлғаны шығару ... ... да бар және ол ... ... ... кейінгі кезеңде
өзінің мақсаттарының бірін қандай да бір мемлекет үкіметін (БҰҰ мүшесін)
қарулы күшпен құлату етіп ... ... ... ... да бір ... ... қатысқандарға таратылмайды, сонымен қатар олардың
үкіметтеріне қарсы ... ... ... босқындардың өз еліне
қайтуын қолдамайтын қозғалыстар жетекшілеріне ... ... ... де ... ... ... ... мақсаттары мен қағидаларына
қарсы келетін іс-әрекеттер», «әскери қылмысты, геноцидті және демократиялық
режимдердің беделін түсіру немесе ... ... әр ... ... да ... ... ... мәртебесін беруден бас тартудың қарастырылған ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермеген немесе осы
құқықтарды шектеген ... ... де ... 1F с) бабы адам ... немесе БҰҰ мақсаттары мен қағидаларына басқа ... ... ... жүзеге асыру үшін жауапты мемлекеттің жоғары деңгейдегі ... ... ... ... бап өте кең ... ... ... айналымымен күрес бойынша, басқарудың демократиялық және өкілдік
нысандарына жәрдемдесуге қатысты және кейбір ... ... ... ... ... шаралар қолданды. Бұл есірткіні
сатумен айналысатын тұлғалардың, демократиялық процесті бұзушылар немесе
бүлдірушілердің немесе ... ... ... ... ... ... жауапты тұлғалардың босқын мәртебесін алуға құқығы болмауы керек
екендігін көрсетеді.[24]
1.3 Халықаралық – құқықтық қатынастағы босқындардың негізгі ... ... ... ... елде өмір сүру ... қатысты құқықтары
мен міндеттері жай және конвенциялық халықаралық құқық нормаларына ... Бұл ... мен ... ... ... ... 1951 жылғы
Босқындар мәртебесі туралы Конвенцияда тұжырымдалған. Бұл ережелер осы елде
тұрып жатқан шетелдіктер пайдаланатын режимге жалпы бағдары ... ... ... ... ... ... ... анықталады.[25]
1951 жылғы Конвенцияның 7 бабы конвенцияның қатысушы мемлекеттеріне
барынша қолайлы құқықтық ... ... ... ... ... ... ... беруді жүктейді.
Мемлекет өз бетінше немесе ... ... ... ... мен ... ... ... құқылы. Мұндай кеңейту,
әдетте, босқын тастап кеткен ... пен оның жаңа ... ... ... арнайы шарттар мен келісімдер негізінде жүзеге
асырылады, яғни шарттық өзаратүсіністік негізінде ... ... ... мемлекетінің ішкі заңдарына сәйкес жүзеге асырылады, яғни
заңдық өзаратүсіністік ... ... ... ... ... ... ... құқық осы мемлекеттің территориясында үш жыл ... ... ... (7 бап, 2 т.). 1951 ... ... ... енген күні
шетелдіктердің құқықтары мен артықшылықтарына ие болған босқындар оларды
ары қарай да қолдана береді (7 бап, 3 ... ... ... ... ... төрт ... бекітеді:
1) ұлттық режим, яғни сәйкес мемлекеттің азаматтарына берілетін режим;
2) босқынның кәдімгі тұрған жері елінің азаматтарына ... ... ... ... ... яғни шетел мемлекеттері азаматтарына берілетін
барынша қолайлы режим;
4) барынша қолайлы режим, қалай ... да, осы ... ... ... қолайлылығы кем емес режим.
Ұлттық режим босқындарға келесі құқықтарға ... ... ... ... (4 бап); сотқа жүгіну құқығы (16 бап); ел аумағында ... аса ... ... ... азаматтығы бар жұбайы, бір немесе бірнеше
балалары бар босқындарға қатысты жұмысқа жалдану құқығы (17 бап, 2а ... 2b 'т.); ... ... ... реттеуші сыбағалар жүйесі (20 бап);
бастауыш білім (22 бап, 1 т.); мемлекеттік көмекке және қолдауға құқық ... ... ... мен ... қамсыздандыруға (24 бап); салық салуға
қатысты (29 бап).
Босқынның ... ... жері ... ... үшін ... ... меншікке құқықты қорғауға қатысты беріледі, олар ... ... мен ... ... ... ... және әдебиетке, көркем және ғылыми шығармаларға құқықтар ... ... ... ... жекелей айтқанда, заңгерлік кеңестер мен ... ... ... ... (cautio judicatum solvi) (16 бап, ... ... ... ... ... жоқ және ... түсіру
мақсаттарын ұстанбайтын ассоциацияларды құру және оларға қатысу құқығына
қатысты ... ... ... ... ... (15 бап); ұлттық
режимді алу үшін ... ... ... қанағаттандырмаған
жағдайларда жұмысқа жалдану бойынша құқық (17 бап, ... ... ... ... ... да, осы ... ... режимнен қолайлылығы кем емес режим жылжымалы және жылжымайтын
мүліктерді және ... ... ... ... ... ... ... жылжымалы және жылжымайтын мүліктерге қатысты жалға беру және
басқа шарттарға қатысты беріледі (13 бап); өз ... ауыл ... қол ... және ... ... ... ақ ... және
өнеркәсіптік серіктестіктерді құру құқығы (18 бап); ... ... ... (19 бап); ... ... ... ... (21 бап); оқу
мүмкіндігіне, шетелдік аттестаттарды, дипломдарды және ғылыми дәрежелерді
тануға, оқу ... ... ... ... ... ... ... (22 бап, 2 т.).
Жалпы құқықтардан өзге, көп жағдайларда :
а) отандық мемлекетпен іс ... және ... ... ... ... жеке ... ... үшін қажет құжаттары жоқ;
в) бассауғалаушы елге заңсыз әдіспен енген тұлғалар ретінде ... ... да ... ... ... мәртебесі туралы Конвенция босқынның жеке мәртебесі
оның домицилдену елінің заңымен немесе, егер онда бар ... оның ... ... ... ... Және бұл ... босқындардың
жеке мәртебесімен байланысты, онымен ертерек алынған ... ... ... та, конвенция қатысушысы болып табылатын мемлекетпен сақталатыны
көрсетіледі (12 бап).
Мемлекет оның территориясына заңды ... ... ... ... ... ... және оның территориясы шегінде еркін қозғалу
мүмкіндігін беру (26 бап) және ... ... ... ... жоқ босқындарға жарамды жеке куәлік беру (27 бап) ... ... ... олардың өміріне немесе еркіндігіне қауіп төнген
территориядан босқындардың ... ... ... болған жағдайда, конвенция
босқындарды осындай заңсыз кіру мен болу жазасынан босататын ережелерді
қарастырады. Бұл ... ... ... ... ... ... келгенін
қанағаттандырарлықтай негіздейтін түсініктемені билік басындағыларға ... ... (31 бап, 1 ... ... ... ... ... тәртіпті қамтамасыз
ету үшін болмаса , олардың территориясында заңды тұратын босқындарды ... ... ... ... жер ... тек сот ... шешімді орындау үшін жүргізілуі тиіс. Осы ... ... елге кіру үшін ... ... ... ... ... берілу қажеттілігі
ерекше көрсетіледі (32 бап).
Конвенция босқындардың ... ... ... ... бір
әлеуметтік топқа жатуына немесе ... ... ... өмірлеріне
немесе еркіндігіне қатер төнетін елдің шекарасына оларды жіберуге немесе
қайтаруға тыйым ... (33 бап, 1 ... ... ... 2 ... ... Онда,
босқындардың өздері орналасқан ... ... ... сақтау үшін
қолданылатын шараларға, ... мен ... ... ... ... ... басқа халықаралық келісімдердің кең шеңберінде қарастырылған
қорғануды ... ... ... қолдана алады. Кейбір жағдайларда
босқындар мен баспана іздеуші тұлғаларды қорғау үшін аз ... ... ... адам ... саласындағы міндеттеме шарттардың
мемлекет ... ... ... ... ... шаралар талап ете
алатынын қазір ғана мойындайды; ... – адам ... ... ... ... ... ... қорғауға сәйкес келмейтін болып
табылды.
Шарттардың орындалуын қадағалайтын және ... ... ... ... ... ... ... құжаттар ерекше маңызға ие, мысалы
1966 жылғы Пактілер – Азаматтық және саяси құқықтар туралы Пакт[26] ... ... және ... ... ... ... ж. Азаптауға қарсы конвенция ; 1989 ж. ... ... ... 1949 ж. ... ... ... ... қорғау туралы Женева
конвенциясы және оның 1 Хаттамасы; ... ... ... ... ... ... конвенциялары, оның ішінде № 118
Әлеуметтік ... ... ... ... ... және азаматтығы жоқ тұлғалардың тең құқықтығы туралы
конвенция(1962) және № 97 ... ...... ... конвенция
(1949).
Босқындар проблемасының нақты аспектілері 1957 ж. Босқын – теңізшілер
туралы ... және оның 1973 ж. ... ... құжаттардың және келісім
хаттамаларының, мысалы авторлық құқық туралы Дүниежүзілік конвенцияны қайта
қарау туралы 1971 ж. хаттаманың ... ... ... ... ... ... мәртебесі туралы Конвенция үшін және Апатридтер мәртебесі
туралы 1954ж. ... ... ... ... 14 ... негізделген;
осыған ұқсас хаттама, өнеркәсіптік меншікті қорғау ... 1883 ж. ... ... ... бойынша Дипломатиялық конференцияның қарауына
ұсынылған еді.
Босқындардың орын ауыстыруын және халықтың басқалай орын ... ... ... ... ... ескере отырып
қарастыру қажет екендігі айқын, мысалы еркін сауда мен ... ... ... ... ... 1992 ... ... шарты босқындар мен
баспана беруге ... ... ... саясатын сәйкестендіруге
бағытталған. Өз кезегінде, 1990 жылғы Дублин конвенциясы және 1990 ... ... ... туралы Конвенция баспана беру туралы істерді
қараудың ... ... мен ... ... арналған, әсіресе,
өтініші қаралмаған тұлғалардың мәртебесін анықтау және тұлғаларды елден
депортациялауға ... ... ... 1969 ж. ОАЕ Конвенциясын бекітті; Латын
Америкасында баспана ... ... ... мен ... ... ... етеді; келісімдердің көп мөлшері Еуропа Кеңесі қамқорлығымен
жасалды.
II бөлім. Босқындар мәртебесін ...... ... Босқындардың құқықтық жағдайларын бекітетін халықаралық-құқықтық
нормалар.
Босқынның мәртебесінің ресми бекітілуі анықталған тұлғаның немесе топтың
жағдайы сәйкес құқықтық ... ... ... қандай да
бір органмен бекітілуіне әкеп соғатын құқықтық ... ... ... жағдайы анықтамаға сәйкес келсе, босқын деп ... ... ... ... ... босқын етпейді, тек қана оны босқын
деп ... ... егер ... босқын мәртебесін бекітуден бас
тартса немесе мемлекет пен БЖКБ оны әртүрлі ... онда ... ... ... ... тұлға босқын деп танылады, егер ол 1951 ... ... ... ... ... ... ... «Босқын» ұғымын және босқын деп есептелуге
құқықты тұлғалар категориясын анықтайтын ... ... үш ... болады. Бірінші ... ... деп ... үшін ... ... ... ... Екінші бөлімінде босқынның
босқын ретінде танылуын болдырмайтын жағдайлар келтірілген. ... ол ... ... ... ... ... ... конвенция әрекетінен шығарылатын себептер көрсетіледі.
Дегенмен, 1951 ж. Конвенцияда босқын мәртебесін анықтау ... ... ... ... босқындар мәртебесін беру туралы өтінішті
бағалауға (осы ұғымның анықталу күшіне қарай) ... және ... ... ... ... ал ... бағалаудың міндеті — халықаралық
құжатты тереңдетілген ізгілікті мақсатта талдау — ... ... ... ... ... ... тану процедурасы олардың өз ... ... және осы ... ... – құқықтық заң шығарушылық ... ... ... ескере отырып мемлекеттермен анықталады.
Мысалы, Германияның босқындар мәртебесін ... және тану ... ... ... тәжірибесінде тұлғалардың қауіптенуі
негізді деп есептелген ... ... ... кең ... ... ... деп танылады:
1) олардың азаматтығы бар елде, «саяси сенімсіз» деп қаралатын тұлғалар;
2) олардың азаматтығы бар елдегі режимге белсенді ... ... ... жүрген уақытында өз елінің үкіметіне ашық түрде ... ... тегі ... ... әсер ... тұлғалар;
5) шетелде жүрген кездегі ой-көңіл күйі олардың ... бар ... ... ... ... олардың азаматтығы бар елдегі жағдайларға байланысты қудалауға
ұшыраған тұлғалар.[28]
«Объективті критерийлерді» басшылыққа ала ... ... ... ... ... оларды қандай да бір түрде сыныптау үшін негізді деп
қарастырылатын қауіптенулердің толық тізімін ... ... ... деп ... Мұндай әрекеттердің сәтсіздігі босқындар проблемаларының пайда
болуымен ... ... да бір ... ... процесінде
объективтік элементтердің болмауына байланысты.
«Қудалау» термині «босқындар» ұғымының анықтамасының бір бөлігі ретінде
алғаш рет ... ... ... ... ... жарғысына енгізілді.
Жарғының I қосымшасының «С» бөлімінде тұлғалардың азаматтық еліне немесе
кәдімгі мекен-жайына қайта оралуына ... ... ... ... ... ұлтына немесе саяси көзқарасына байланысты қудалау
немесе қудалауға негізделген қауіптілік» табылады.
1948 жылы ... ... Адам ... ... ... ... енгізілді. Декларацияның 14 ... ... ... ... ... және сол баспананы пайдалану» құқығы ... және сол ... ... ... ... ... ... «Біріккен Ұлттар Ұйымының мақсаттары мен ... ... ... ... саяси емес қылмысты жасағанға негізделген қудалау
жағдайларында».
1951 жылғы Босқындар мәртебесі туралы конвенцияда ... ... ... Оған түсініктеме берудің бір нұсқасы ретінде осы
конвенцияның 33 бабына сілтеме жасауға болады, онда ... ... ... ... белгілі бір әлеуметтік топқа қатысына
немесе саяси көзқарасына байланысты ... мен ... ... ... ... ... қайтаруға және жер аудартуға тыйым салынады.
Бұл мәселе 1957 жылғы 13 желтоқсандағы «Қылмыскерлерді беру ... ... ... ол ... ... ... қылмыс жасаған
немесе саяси қылмыс жасағаны үшін беруден бас ... ... ж. ... ... ... ... ... қудалаудың
шынымен болуын талап етпейді. Қауіптену адамның кәдімгідей шетелде болуы
кезінде қалыптасқан ... тууы ... ... ... ... немесе демалыста), ал «толық негізделген» ... ... ... гөрі ... ... Сонымен, субъективті және объективті
факторлар ... ... ... ... ең ... ... ... бейнелейді. Қауіптенуді ұлғайтуға
немесе азайтуға болады, бірақ олар ... ... ... Дегенмен
анықтамалардан, тәжірибеден және түсіндірмелерден іс жүзінде тәуекелді
бағалауға бағытталған ... ... ... ... ... ... ... айқын емес. Егер өтініш білдірушінің оның ... ... ... және ... ... онда жаңа ... ... етудің қажеті болмас. Бұл жерде, субъективті қауіптенуге дәлел емес,
адамның өмірінің, көзқарасы мен міндеттерін қоса, субъективті ... ... ... Олар адам ... ... және ... ... көмектесіп қана қоймай, екіжақты сұрақты шешуге көмектеседі:
жеке ... ... ... ... және шын мәніндегі орынды қауіптену
туралы. Өйткені мәселенің түйіні, «субъективті» қауіптену толық негізделген
болып ... ... ... қудалаудың үлкен қаупімен
кезіккендігі фактісін анықтау үшін фактілер жеткілікті ме.
Істің жағдайын дәлелдеу ауыртпалығы өтініш ... ... , ... қашу ... басынан кешкен оқиғалары мен психикалық жарақаттары
өтініш білдірушінің ... ... ... ... ... ... және бағалаушы кез-келген адам үшін ... ... ... ... беру — ... ... болғандықтан, критерийлердің либералдық түсіндірмелері қажет. Қудалау
алдындағы қорқыныш ... ... ... ... туралы шешім —
бұл іс мәніне қарай, егер оны ... ... ... ... өтініш
білдірушімен келешекте не болуы мүмкін екендігі жайлы гипотеза тұрғызу.
Сондықтан дәлелдемелердің дұрыс ... ... ... ерекше абай болу
қажет.
Дәлелдеу стандарты туралы ... ... ... ... ... ... ішкі ... айқындайды. Босқындар мәртебесін
анықтау — оңай ... ... ... ... ... ... ... сенімге ие бола алатынын және оның беталысын бағалауы керек. ... ... елі ... ақпарат болмайды немесе жеткіліксіз болады,
сондықтан барлық уақытта ұсынылуы мүмкін емес дәлелдер ... ... ... ... ... ... ... артықшылығын байқауға
болады, дегенмен оның атынан айтатын өзінен өзге ... ... ... ... ... ... де ... Толық негізделген қудалаудан
қауіптенудің жағдайын дәлелдеу ауырпалығы өтініш білдірушіге жүктеледі,
одан өзге, кейбір ... ... ... ... ... ресми
дәлелдемелер көбінесе болмайды немесе барынша жалпылама болады, ... ... ... ... ... негіз бола алмайды.
Қауіптің шын мәнінде бар екендігін анықтау проблема ... қала ... ... білу ... мен ... ... салдарды, сонымен қатар,
ықтималдықты таразылаудан алшақ сенімділік дәрежесін ескеруге ... ... бұл, ... да, ... ... дербес анықталатын көптеген
елдерде мойындалды. Мысалы, Adjei v. Minister of ... and ... ... Канаданың Федералдық аппелляциялық соты ... ... ... ... сөз тіркесін Конвенцияға сәйкес
тұлғаның босқын деп танылуы ... ... ... дәлелдеме ретінде
қолдануға болатынын мақұлдады; Сот келесі ... ... ... ... еліне қайтарса, қудалаудың орын алуының ықтималдығы бар ... ... Соты ... ... ... ... бұл 50 ... ықтималдық деп түсіндіріледі, ал Ұлыбританияның Лордтар Палатасы
Fernandez ісін қараған кезде бірінші рет қолданылған ... ... ... ... туралы талап, тек қана қудалану ...
ықтималдығының ақылға ... ... ... ... ... қорғау туралы халықаралық нормаларды қолдану үшін
мемлекеттер оларды бекітулері қажет. Кейбір мемлекеттерде бекіту актісінің
өзі ... ... ... ... ... ... осыдан заңды
мәртебеге немесе қандай да бір ... қол ... ... ... ... ... ретінде сілтеме жасай алады. Дегенмен мұндай елдерде
де, әсіресе, процедура мәселелерінде шартты ... ... ... ... ... шаралар талап етілуі мүмкін. ... оның ... ... құқықтық жүйедегі көптеген елдерде босқын
мәртебесі ұғымы құқықтық мазмұнға ие ... үшін ... ... ... заң ... ... ... және атқарушы биліктің қарауына
тәуелді болмауы үшін міндетті түрде арнайы заң ... ... ... ... және ... ... ... мәселелері
бойынша әріптестігі.
Шекараны кесіп өткен адамдармен жұмыс істеу кезіндегі әріптестіктің
жалпы ... мүше – ... ... ... ... және жай
халықаралық қауымдастық мүшелері ретінде өзіне ... ... БҰҰ ... ... ... ... Мемлекеттер Біріккен
Ұлттар Ұйымының Босқындар істері бойынша Жоғарғы Комиссарының Басқармасымен
немесе Біріккен ... оның ... ... беріле алатын кез-келген
басқа органдарымен ... ... ... атап ... осы
Конвенцияның ережелерінің қолданылуын бақылауға қатысты ... ... ... ... ... ... ... Ұлттардың оның орнына
тұратын кез-келген басқа органдарға, Біріккен Ұлттардың ... ... ... ... беру үшін ... ... ... талап
етілетін мәліметтер мен ... ... ... ... ... міндетті болады, атап айтқанда мыналарға қатысты:
а) босқындар жағдайлары;
b) осы Конвенцияны жүзеге асыру және
с) босқындар туралы күшіндегі заңдар, ... және ... ... 1967 ... ... (ІІ бап) ... ... мемлекеттер өз елінен әр түрлі себептермен қашуға
мәжбүр болған тұлғалардың кең ... үшін ... ... ... ... ... ... Бас Ассамблея ізгілік ниетте жасалған БЖКБ
қызметін қолдады, бірақ ол мұны қорғаудың ... ... ... Бұл, өз ... ... ... құқықтық салдарынан
пайда болуы мүмкін, мысалы, адам негізделген қудалау қаупінің болуынан
немесе табиғи емес ... ... ... зорлаудың әр түрлі
себептерімен өз елінің қорғауын қолдана ... ... ... ... ... ... үшін ... кезең — бұл мәжбүрлілікпен
байланысты салмақты себептермен әкімшілікпен ұсынылатын ... ... ... босқын және зорлаудан сақтанушы босқын —
«жасанды апаттар», — тура ... ... ... ... ... ... дегенмен қазіргі міндеттемелер мен ынтымақтастық жүйелері тәуелсіз
мемлекеттерден ұзақ мерзімді ... ... ... етпейді.
Бас Ассамблеяның Қарары оның көмекші органы БЖКБ-ның ... ... ... ... ... мемлекеттер үшін міндеттемелер
туғызбайды. Бас Ассамблея мен БЖКБ ... ... ... ... ... Комиссар Бас секретарьға бағынбайды, ол ... ... ... ... «осы органмен немесе
Экономикалық және Әлеуметтік Кеңеспен оған берілетін жетекшілікке алынатын
директиваларға ... және ... ... ... ... оның ... Бас Ассамблеямен анықталатын репатриациямен және
орналастырумен». Одан ... ... ... ... және ... ... Бас Ассамблеяда жыл сайынғы баяндаманы беруі керек; ... күн ... жеке ... ретінде қарастырылады. Жарғы –
әсіресе, қиындықтар пайда болған кезде – Жоғарғы ... ... ... ... ... ұсынады, егер ондай қорытынды жасалған
болса.
Мемлекеттердің босқындар қорғауымен айналысатын басты ... ... әр ... ... ... ... ... ұйымдардың тәжірибесі БЖКБ мәртебесін де, босқындар
жағдайын жақсартатын жалпы ... ... ... да ... үшін ... БЖКБ — ... пікірі көрсетілетін форум ғана емес;
халықаралық құқықтың субъектісі бола отырып, ол ... ... ... ... процесіне ықпал ететіндердің бірі болып табылады.
Төтенше ізгілікті көмек көрсету бойынша әрекеттерді ... ... рөлі өте ... 1991 жылы 19 ... Бас ... БҰҰ төтенше
ізгілікті көмек саласындағы үйлестіруді нығайту туралы 46/182 қарарды
қабылдады. Бұл ... ... ... ... ... және алалықсыздықты қарастыратын жетекші қағидалар ... ... ... ... одан ... ... ... және мемлекеттердің ұлттық ... ... және ... ... ... орын алған табиғи апаттар мен басқа да
төтенше жағдайлар құрбандарына көмек көрсету ... ... ... да ... Халқы ізгілік көмекті қажет ететін мемлекет сәйкес
үкіметаралық және үкіметтік емес ... ... ... ал көрші мемлекеттер — зардап шеккен елдермен тығыз ынтымақтасады.
Халқы ... ... ... ... ... ... үкіметаралық және
үкіметтік емес ұйымдардың жұмыстарына жәрдемдесуге, ал көрші мемлекеттер ... ... ... тығыз ынтымақтасуға шақырылады.
1969ж. ОАЕ Конвенциясы мүше – мемлекеттерге осылай ынтымақтасуды ұсынады
және өзі 1951 ж. ... ... ... ... қосымшасы болып
табылатынын жариялайды. Дегенмен БЖКБ бұл құжаттардың қатысушысы болып
табылмайды және оның ... ... ... қағидалармен және сәйкес
тәжірибелермен, оның босқындар проблемасына ... ... ... жүзеге асырудағы ресми қатысуын қоса отырып байланыстыру керек.
Мәжбүрлі орын ауыстыру дағдарыстарын шешуге Біріккен ... ... ... ат ... Мысалы, ЮНИСЕФ — 1946 ж. құрылған Біріккен
Ұлттар Ұйымының ... ... ... ... құрбаны болған
елдердің балаларына көмек көрсетуге өкілетті болды; қазір ол ... ... ... ... ... мен балаларына төтенше де, ұзақ ... ... ... ... ... ... ... тура келеді, мысалы, қасында оларға қарайтын ересек адамдары жоқ
балаларға көмектеседі немесе таза су мен ... ... ... ... ... елдерде жұмыс істейді; оның атынан БҰҰДБ
(Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму Бағдарламасы) өкіл-резидентері әрекеттенеді.
ДДҰ ... ... ... ... Жарғысының 2. d) бабы[32] оны
сәйкес техникалық көмек көрсетуге, ал төтенше жағдайларда — сұраныс бойынша
немесе үкіметтің ... ... ... ... ... ... кеңінен таралған: бағдарламаларды үйлестірушілері немесе
ұлттық бағдарламаларды ... ... ... ... ... ... шекаралар арқылы адамдардың көп тасымалдануы аурудың пайда
болуына және таралуына әсер етеді, әсіресе, адамдардың көп саны ... ... ... ... ... ... ... Төтенше жағдайлар кезінде ДДҰ кеңес бере алады және мамандарды
бағыттайды, ... ... ... және ... ... қажетті дәрі-
дәрмектерді жылдам жеткізе алады.
Босқындар мәселелері бойынша ... ... ... ... ... 1951 ж. құрылған Көші-қон бойынша ... ... ... ... ... мен ... дүниежүзілік болып
табылады және өзіне келесідей міндеттерді алады: жұмыспен ... ... ... ... және ... ... жанұя мүшелерін
қоса алғанда, адамдар ресурсының ... бір ... ... ... өзі тұратын елді тастап кетуге мәжбүрлі ... ... мен ... да ... ... ... техникалық көмек көрсету мен миграциялық саясат, заңнама,
басқару және ... ... ... ... ... сонымен қатар
мүдделі мемлекеттер мен ұйымдар көші-қон ... ... ... ... ... ... мен ... алмаса алатын
форум ретінде жұмыс атқару. КХҰ көшіп-қону мәселелері бойынша ақпараттарды
таратуға да ат салысады — жеке дара және ... ... ... ... бойынша ынтымақтастықта Қызыл Кресттің Халықаралық
Комитеті ... рөл ... ... Ол ... ... БЖКБ
қызметтерімен көп жағынан салыстырмалы міндеттерді орындайды, дегенмен
негізі 1949 ... ... ... мен ... ... ... ... қызмет атқарады. Көрсетілген әрбір құжаттарда ... ... ... ... кез-келген гуманитарлық ұйым олардың
қарамағындағы ... ... үшін және ... ... ... ... ... әрекеттер мойындалады.
ҚКХК ізгілікті міндеті мен рөлі төрт ... ... ... ...... 3 бапта және қамқорлықтағы
адамдар мен қорғау маңызы туралы ережелерде. Конвенцияларда ҚКХК ... ... ... олардың бастамашылық құқығы, «кез келген
ізгілікті ... ... ... құрбандарды
қорғауға қажет кез-келген әрекеттерді» жасау еркіндігі мойындалады.
Босқындарды ... ... ... ... ... ... да әсер
етеді, мысалы, Африка бірлігі ұйымы, Американдық мемлекеттер ұйымы (АМҰ)
және Еуропа Кеңесі. Бұл ... атап ... ... ... ... ... ... 1969 ж. ОАЕ Конвенциясы, ... ... 1969 ж. ... ... Адам ... туралы 1950 ж[34].
Еуропалық конвенция, Босқындар үшін ... алып ... ... 1959 ... келісім[35], Әлеуметтік қамсыздандыру туралы 1994 ж. Еуропалық
келісім, Босқындарды қорғау туралы Хаттамасы бар ... ... ... ж. ... ... және ... үшін ... беру туралы
Еуропалық келісім [36] сияқты құжаттарды жасады.
Көші-қон және босқындарды қорғау мәселелеріндегі ұйымаралық ... ... ... ... ... ... жиі
мойындалуда, оның ішінде Еуропадағы қауіпсіздік пен ынтымақтастық бойынша
Ұйымда (бұрынғы — Мәжіліс). ОБСЕ процедуралары халықаралық шартқа тән ... ... ... ... туралы мәселе әрбір
кездесудің көңіл аудартатын мәселесі болып табылады және де ол ... ... ... 1986—1987 жж. Венадағы кездесуде ...... ... кешенін талқылады, олар: кез – келген елді
тастап кету, өзінің елін де және оған ... ... ... ... ... құқығы.
1990 ж. маусым айында қабылданған СБСЕ Копенгагендік конференциясының
Қорытынды құжатында да ... ... ... мен кең ... құқықтық
қорғаудың тиімді құралдарына құқықты қоса алғанда, ... ... ... ... ... ... еркіндігінің қажеттілігіне
ерекше көңіл бөле отырып, қатысушы – мемлекеттер «қажет болса, адамдардың
өсіп бара ... орын ... ... пайда болуы мүмкін
проблемаларды қарастыру кезінде ынтымақтасатынын және ... 1990 ж. ... СБСЕ ... жаңа ... үшін Париж
хартиясын қабылдады, оған ... ... ... ... ... ұлттық азшылықтардың «салмақты үлесін», ... пен ... ... ... ... және ... ... және идеологиялық мотивтер бойынша қудалауға қарсы»[37]күресті
көтермелеу.
Босқындар мәселелерін ... ... емес ... (ҮЕҰ) да ... ... және халықаралық ҮЕҰ босқындар мен баспана іздеуші
тұлғаларға ... ... және ... ... ... ... қорғалуына
ат салысуда. Олардың арасындағы ең белгілі ҮЕҰ:
- «Шекарасыз дәрігерлер»[38] ұйымы, шұғыл жасалған лагерьлер мен
мекендердегі босқындардың денсаулығын ... ... ... ... ... ... арналған;
- «Босқындар істері бойынша АҚШ Комитеті», ол көңіл аударуды
қажет ететін ... бар ... ... ... ... ... ... мен жағдайлар туралы құжаттарды жариялайды;
- 1973 ж. ... ... ... және ... ... ... кеңес» — босқындар мәселелерімен және баспана құқығымен
айналысатын 60-тан аса еуропалық ҮЕҰ ынтымақтасуына арналған ... әр ... ... ... ... ...... және басқа еуропалық елдерде, олар ... және ... ... ... босқындарға және баспана іздеуші тұлғаларға қатысты
ұлттық ... ... ... ... ... ... ... олардың
босқындар мен қудаланушыларға қатысты баяндамаларды ұсыну, бақылау бойынша
қызметі олардың мандатының логикалық жалғасы болып табылады.
Қазақстан ... ... ... үкіметтік емес
секторына келсек, онда атап айту ... ... ... ... ... ... субъектілері ретінде ҮЕҰ бөлінуінің белгілі бір
тенденциясы қалыптасты. Бұған ... елде ... келе ... ... кез – ... мемлекетте ондағы демократиялық институттардың
қаншалықты ... ... ... ... ... ҮЕҰ инфрақұрылымы ықпал етеді[39].
Босқындар істері бойынша ... ... ... ... ... көрсеткендей) әр көпбағыттағы салалық өзіне тән
ерекшеліктері бар. ... ... ... мен «ар ... ... күш қолданбағанын ескере отырып саяси, діни ... ... ... немесе олардың этникалық тегі, жынысы, терісінің түсіне немесе
тіліне қарай түрмеге қамалған, ұсталған немесе басқа шектеулерге ұшыраған»
ерлер мен ... ... ... ... ... ... ... бірі толықтыратыны айқын.
ııı бөлім. Қазақстанның босқындар мәселесі бойынша халықаралық
ЫНТЫМАҚТАСТЫҚҚА интеграциясының ... ... ... ... ... режимін құқықтық реттеудің ерекшеліктері.
Босқындар мәселесін реттейтін Қазақстан Республикасының Заңы мейлінше
жас. Біз осы жұмысымызда көрсетіп ... ... ... ... ... көші – қон ... заңында берілген[40].
Қазақстанда, сонымен қатар, Қазақстан Республикасында босқындар деп тану
жөнінде өтініш берген тұлғалармен жұмыс туралы және босқындар ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
Қазақстан Республикасының территориясында тұлғаларды босқын деп ... ... ... және ... ... және ... ... органның территориялдық қызметі») Қазақстан
Республикасының «Халықтың көші-қоны туралы» Заңына сәйкес жүргізіледі.
Босқын мәртебесінн ... ... ... ... ... ... немесе азаматтығы жоқ ... ... ... Республикасы территориясында оны босқын деп тану туралы жазбаша
арызы табылады.
Босқын мәртебесін анықтау процедурасына кіреді:
- ... беру және ... ... ... ... әңгіме өткізу;
өтініш беруші хабарлаған мәліметтердің растығын тексеру (бағалау); өтініш
берушіні босқын деп тану ... ... одан бас ... ... ... Осы ... орындалатын әрекеттер:
а) Уәкілетті органның территориялдық қызметінің өкілдері өтініш берушіні
жаднама жазбахатта келтірілген оның ... және ... ... ... берушінің босқын мәртебесін анықтаудың алдында
тұрған процедуралар жөнінде қажет ... алуы ... . ... деп ... ... ... ... берушінің және оның жанұясының мүшелерінің
оларды куәландыратын құжаттары бар болған ... ... ... ... тану ... өтінішті қабылдаған кезеңнен бастап өтініш беруші Қазақстан
Республикасының ... оның ... ... нақты шешім
қабылданғанға дейін тұруға құқығы болады ... ... ... ... ... деп тану туралы ... ... ... ... ... көші – қоны ... заңына
және халықаралық нормаларға сәйкес оның өтінішін тіркеуден де, босқын деп
танудан да бас тартуға болады.
б) ... ... ... ... ... ... хабарлаған
мәліметтердің растығын және дәлелдерін бағалау үшін қосымша ... ... ол үшін ... ... бар уәкілетті органның
территориялдық қызметінің өкілдерімен жүргізіледі. Әңгіме ... ... ... ... сол ... негізінде әрекеттегі заңға
сәйкес тұлғаны босқын деп ... ... ... ... қорытынды жасау болып табылады.
в) Өтініш беруші тұлғаны босқын деп тану ... ... ... ... ... ... ... бастап отыз күннің
ішінде қабылданады. Егер тексеруді ... ... ... фактілердің
анықталуы бекітілген мерзімде аяқталмаса, онда шешім соларды анықталғанша
кейінге қалдырылады және қажет болған жағдайда ... осы ... ... ... ... ... алады. Шешімді қабылдау кезінде босқын
мәртебесін анықтау процедурасы ... көші – қоны ... ... жағдайлар бойынша қудалау құрбаны болудың негізделген
қауіптенуі болуынан ... ... бар ... ... ... ... үшін әзірленген ескеру қажет. Осыған байланысты
территориясында көрсетілген ... ... ... ... ... ... тұлғаға (тұлғалар) қатысты кез – келген ақпаратты
сұрату Қазақстан Республикасының және ... ... ... ... ғана ... деп танылған тұлғаға ішкі істер органдарымен тіркелу үшін негіз
болып табылатын белгіленген үлгідегі ... ... ... ... ... бас тартқан кезде оған бас тарту туралы шешім қабылданған ... отыз күн ... бас ... ... ... және қабылданған
шешім бойынша арыздану тәртібі көрсетілген жазбаша хабарландыру (ескерту)
қағазы ... ... ... деп танудан бас тарту ... ... ... жазбаша хабарландыру (ескерту) қағазын алған ... ... күн ... ... ... ... немесе сот тәртібінде
арыздана алады. Арыз беруші тұлғаға оның ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының территориясында болуға құқық
беріледі.
г) Босқын ... ... рет бір ... ... ... ... ... органның территориялдық қызметімен мақұлдануы үшін жыл
сайын босқындардың есебі жүргізіледі, олардың ... ... ... ... ... ... олардың отбасылық жағдайлары, тұрғылықты жері
мен жұмыс орны, отбасы табысы, ... ... ... ... ... Республикасының территориясындағы босқын мәртебесін
иеленуден қалады, егер ол:
- Қазақстан Республикасының немесе басқа ... ... ... ... ... ... мәртебесін алса; ҚР шекарасынан тыс
жерге тұрақты мекен-жайға ... ... ... ... ... елге өз еркінше қайта оралса.
Тұлға босқын мәртебесінен айырылады:
- егер ол оны ... деп тану үшін ... ... ... хабарлаған
болса. Бұл жағдайда оны қабылдауда, орналастыруда және ... да ... ... ... шығындар сот шешімімен өндіріле алады; оны
босқын деп тану үшін негіз болған ... ... ... Бұл ... өзі ... ... табылатын елдің қорғауынан бас тарта алмайды ... ... ... ... ... немесе азаматтығы жоқ тұлға ретінде
өзінің тұрақты мекен-жайына ... ... деп тану ... өтініш беруші тұлғалармен жұмыс істеу үшін
қажетті құжаттар тізімі:
- ҚРда ... деп тану ... ... ... ... ... ҚРда ... деп тану жөнінде өтініш;
- ҚР босқын деп тану жөнінде өтініш берушінің анкетасы;
- территориалдық және уәкілетті органдар шешімдері;
- босқын куәлігі;
- ІІБ ... және ... ... ... ... ҚР ... ... деп тану жөнінде өтініш беруші тұлғалардың
тіркелу журналы.
1996ж. ҚР Президентінің ... ... ... ... және азаматтығы жоқ тұлғаларға саяси баспана беру ... ... ... Оған ... Қазақстан Республикасында саяси
баспана шетелдік азаматтарға және ... жоқ ... ... ... және ... ... заңдарына
сәйкес халықаралық құқықтың жалпы танылған нормалары негізінде ... ... ... қызметі, нәсілдік немесе ... діни ... ... ... елінде және/немесе тұрақты
тұратын жерінде қудалау ... ... ... ... ... ... ... тұлғаларға және олардың отбасы мүшелеріне, сондай-ақ
олардың халықаралық құқық нормаларымен қарстырылған адам құқықтары ... ... ... ... ... ... баспананы беру туралы немесе саяси
баспананы беруден бас ... ... ... ... Республикасының
Президенті қабылдайды.
Қазақстан Республикасында саяси баспана берілмейді, егер ... ... ... ... ... ... ... әрекеті үшін
(немесе әрекетсіздігі үшін) ... ... ... ... ... ... мен ... қарсы келетін әрекеттер жасауда кінәлі
болса;
2) қылмыстық іс бойынша айыпталушы ретінде тартылса немесе оған қатысты
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... болса;
3) қудалау қаупі болмаған үшінші елде тұрған болса;
4) жалған мәлімет берсе;
5) оны қудаламайтын үшінші елдің азаматтығы бар ... ... ... ... ... және ... ... саяси баспана беру туралы өтініштерді беру және ... ... ... ... Республикасының территориясында
саяси баспана алуды тілейтін тұлға Қазақстан Республикасының Көші-қон және
демография бойынша Агенттігіне ... оның ... ... ... ... өз атынан жазбаша өтініш беруі
керек. ... ... тыс ... ... ... ... ... дипломатиялық өкілдігі немесе ... ... ... Жасы 14-ке ... ... ... ... баспана үшін жазбаша келісім талап етілмейді.
Өтініш беруші саяси баспана беру ... ... ... дейін, айына
екі рет Көші-қон және демография бойынша Агенттігінде ... ... ... ... өзінің тұратын жері бойынша Қазақстан
Республикасының дипломатиялық өкілдігінде (елшілік мекемесінде) белгіленіп
отырады. Бұл тәртіп сақталмаған жағдайда Көші-қон және ... ... ... оның ... бөлімшелері немесе дипломатиялық
өкілдік (елшілік мекемесі) жағдайды айқындап болғанға дейін материалдарды
рәсімдеуді тоқтатуға ... ... ... ... ... ... денсаулығы
туралы анықтама, оның ішінде иммунодефицит вирусына зерттелуі туралы ... ... ... ... да ... Қазақстан Республикасының Көші-қон
және демография бойынша ... ... ... ... Республикасының дипломатиялық өкілдігі ... ... ... түрде мемлекеттік тілдегі аудармасымен немесе
Қазақстан ... ... ... тілде), «Көші-қон және
демография бойынша Агенттігіне жібереді. Көші қон және ... ... ... берген тұлғаға Қазақстан Республикасында саяси баспана
берудің ... ... ... Істер Министрлігінен, Ішкі ... ... ... ... ... Комитетінен
қорытынды сұрайды. Рәсімделген материалдарды (міндетті түрде мемлекеттік
тілдегі аудармасымен ... ... ... ... ... ... тұру және ... орнығу мүмкіндіктері туралы негізделген
қорытындымен ... және ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік – құқықтық бөліміне
жібереді.
Саяси баспана беру туралы өтініш бойынша материалдарды ... ... ... ... бастап үш айдан аспауы ... ... ... ... ...... ... Қазақстан Республикасында саяси баспана берудің орындылығы
туралы немесе саяси ... беру ... бас ... ... өзінің
қорытындысымен азаматтық мәселелерін шешетін Комиссияға жібереді.[43]
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... Комиссия өтініш пен оған қоса берілген материалдарды қарайды және
әрбір өтініш бойынша Қазақстан ... ... ... ... Саяси баспана беру ... ... ... ... ... ... саяси баспана берілген
тұлғаға және оның жасы 16-ға ... ... ... ... ... беріледі.[44] Саяси баспана берілгені туралы куәлік Көші-қон
және демография бойынша ... ... ... ... ... бар ... және Республика астанасының,
аудандардың, қаладағы аудандардың ішкі ... ... және ... ... саяси баспана берілгені туралы куәлік негізінде
ықтиярхатты рәсімдейді. Саяси ... ... ... мен оның ... ... Республикасының Конституциясымен және ... ... ... ... ... мен ... тұлғалардың құқықтық жағдайы туралы ... ... мен ... ... және ... ... баспана беру туралы өтінішті қабылдаудан уәкілетті органның
негізсіз бас тартуы, ... ... ... бұзу ... лауазымды
тұлғалардың өтінішті қараумен және қабылданған шешімдерді ... ... да ... ... жоғарғы органдарға немесе ... ... ... ... ... ... ... тұлға мына жағдайларда саяси ... ... ... саяси баспанадан өз еркінше бас тарттса;
- ҚР азаматтығын немесе басқа елдің азаматтығын алса;
- өзі азаматы болып табылатын елге өз еркімен ... ... ... тұрақты
тұру үшін үшінші елге кетсе;
- ҚР заңымен бекітілген босқын мәртебесін алуға арналған заңды негізден
айырылса ... ҚР ... ... ... ... ... ... егер ол ҚР ұлттық қауіпсіздігі мүдделеріне, Біріккен
Ұлттар Ұйымының мақсаттары мен ... ... ... ... ... ... ... жасаса және сол үшін заңды күшіне
енген айыптау үкімі ... ж. ... ... ... ... Министрлігімен
«Қазақстан Республикасында шетелдік азаматтар мен азаматтығы жоқ тұлғаларға
саяси ... беру ... ... ... ... Бұл Нұсқаулық
Қазақстан Республикасының дипломатиялық ... мен ... ... тәжірибелік қолдануға арналған «Шетелдік ... ... жоқ ... ... ... беру ... ... Ереже
негізінде әзірленді.
Ережеде Қазақстан Республикасында саяси баспана ... ... ... жоқ тұлғаларға Қазақстан Республикасының Конституциясына
және Қазақстан ... ... және ... азаматтар мен
азаматтығы жоқ тұлғаларға саяси баспана беру тәртібі туралы» Ережеге сәйкес
халықаралық құқықтың жалпы ... ... ... ... ... азаматтарға және ҚР азаматтығы жоқ тұлғаларға ... беру ... ... ... және ... тәртібі қарастырылады.
Атап айтқанда, Ережеде ҚР шегінен тыс жердегі саяси баспана алуды тілейтін
тұлға ... ... ... атына жазбаша өтінішпен өзі
ҚР дипломатиялық өкілдігіне немесе ... ... ... ... ... саяси баспананы беру туралы өтінішті балаларымен бірге берсе, онда
жасы 14-ке толған балалардың жазбаша келісімі талап етіледі. ... ... ... беру ... ... ... дейін айына екі ... ... ... ... ... ... дипломатиялық өкілдігінде
немесе елшілік мекемесінде белгіленіп отырады. Бұл тәртіп орындалмаған
жағдайда ... ... ... ... өкілдік немесе
консулдық мекеме материалдарды ... ... ... ... ... ... баспана беру туралы Қазақстан Республикасы
Президентінің ... ... ... ... ҚР ... ... тұлғаның және оның отбасы мүшелерінің құқықтық жағдайларын
қарастырады, ... ... егер ... ... босқын мәртебесін беру
туралы өтініші бойынша іс қағаздарын жүргізуге ... ... да ... ... онда олардың тұрған жері бойынша ... ... ... ... бере ... ... ж. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 жылғы 22 сәуірдегі N ... ... ... N 3432 «1997 ... ... келу ... Жарлығын жүзеге асыру туралы» қаулысын жүзеге асыру және босқын
– оралмандардың қоныс аударуын ... ... ... ... ... ... 1997 жылы 30 қыркүйекте «Босқын ... ... ... ұйымдастыру бойынша ... ... ... жарық көрді. Осы Қаулы бойынша Еңбек және ... ... ... ... ... Министрлігімен, Ішкі істер
Министрлігімен, Көлік және коммуникация Министрлігімен, Денсаулық ... ... ... ... ... ... ... облыс және Алматы қ. әкімдерімен, ҚР ... ... ... ... ... Иран ... ... – оралмандар ... ... ... ... ету ... ж. ... Шешіммен[49] босқындар мен мәжбүрлі қоныс аударушыларға
көмек көрсетудің Мемлекетаралық қоры құрылды және босқындар мен ... ... ... ... ... қоры ... ... Аталған Ережеге сәйкес, Қор гуманитарлық коммерциялық емес
ұйым болып ... және ... ... ... ... көздемейді.
Қор өзінің қызметін оның міндеттері мен қызметтеріне сәйкес жүргізеді,
халықаралық және ұлттық мекемелермен және ... ... ... ... ... ...... босқындары мен мәжбүрлі
қоныс аударушыларына көмек көрсетуге бағытталған шараларды жүзеге асыруға
қатысады. Қорға Келісімге ...... ... жарналар
мөлшері, сонымен қатар қаражаттар, оларды беру тәртіптері мен мерзімдері
туралы шешімдер Достастық үкіметтерінің ... ... ... Қор ... қатысушы – мемлекеттер территориясында ... ... үшін ... ... өкілдіктерін құра алады. Қордың орналасқан
жері – ... ... ... ... ... табылады:
- босқындар мен мәжбүрлі қоныс аударушыларға көмек көрсету үшін қаржылық
және материалдық құралдарды ... ... мен ... қоныс
аударушыларды қабылдаушы Келісімге ...... ... қоныс аударуын ұйымдастыру және орналастыру мақсатында қаражаттарды
бөлу; Келісімге ...... ... органдары мен
қоғамдық ұйымдарына босқындар мен мәжбүрлі қоныс аударушылардың азаматтық,
экономикалық және ... ... ... ... ... ... мәжбүрлі қоныс аударушылар проблемаларына қауымдастықтың көңілін
аудару, мейірімділік, ізгіліктік ... ... ... міндеттерді шешу үшін Қор келесі қызметтерді орындайды:
- Қор қаражаттарын орналастыру және жинақтау үшін ... ... ... ... ... белгіленген тәртіпте ағымдағы және
есеп айырысушы шоттар ашады; босқындар мен ... ... ... ... ... қатысушы – мемлекеттерге қаржылық ... ... ... Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына
қатысушы – ... ... ... ... қолдана отырып
өзінің қызметі туралы қоғамды ақпараттандыру.
Қордың қаражаты Келісімге қатысушы – мемлекеттердің жарналары мен басқа
да ... және ... ... ... ... босқындар мен мәжбүрлі қоныс аударушылар ... ...... ... ... ... бойынша
міндетті түрде берілетін қаражаттарынан; ... ... ... ... қарамастан өтеусіз немесе қайырымдылық
жарналарынан және азаматтардың, сонымен қатар шетелдік заңды және ... ... ... де ... ... ... ... есебінде ғимараттар, жабдықтар және ... ... ... ... ... ... жарнаны салу күніндегі айырбастау курсы
немесе ресми валюталық курс ескеріледі. ... ... ... ... ... мен ... қоныс аударушыларды қабылдаушы Келісімге қатысушы
мемлекеттерге қаржылық және ... ... ... ... ... қоныс аударушыларға көмек көрсету бағдарламаларын қаржыландыру
мен әзірлеуге, арадағы келісім ... ... ... ... ... ... ... ұстауға және оның ағымдағы қызметтерін қамтамасыз
етуге.
1992 ж. бастап Қазақстан Республикасында босқындармен жұмыс тәртібін
және ... ... ... ... көрсетуді анықтайтын босқындармен
жұмыс туралы Уақытша ... ... ... ... ... ... ҚР
«Көші- қон туралы» Заңына сай басқа мемлекеттерде тұратын қазақ диаспорасы
тұлғаларына олардың ... мен ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасына оралуға мәжбүрлі
болуынан және өзінің тарихи отанына қайту ... ... ... беріледі. Болу уақытына тәуелсіз Қазақстан ... ... ... тіркелуі керек. Тіркеуге негіз болып
жазбаша өтініш және паспортты (туу туралы ... ... оны ... ... ... ... куәлік, оқушының немесе студенттің
билеті, еңбек кітапшасы, ... ... ... ... ... кәсіптік
дайындық куәлігі) көрсету болып табылады.
Тіркеу туралы өтініште ... ... ... келу ... мақсаты және негізі;
- жастарының көрсетілуімен жанұя құрамы, бұрынғы жұмыс орны, ... ҚР ... ... ... ... елі мен ... ... – жайы;
-ҚР территориясындағы уақытша тұру орнының мекен – жайы;
- қажетті көмек көрсету туралы өтініш.
Босқындарды тіркеу ... ... ... Департаментінің уәкілетті
өкілімен жүргізіледі. Әрбір босқынға ... ... ... ... соң халықтың көші-қоны бойынша Департаментінің
уәкілетті өкілдері қалалық және ... ... ... ... ... ... медициналық және тұрмыстық қызмет көрсету
бойынша шаралар қабылдайды, басқа да ... ... ... ал
баспанасы болмаған жағдайда оларды уақытша орналасу орындарына жібереді.
Өтініш берушіні босқын деп таныған жағдайда ішкі ... ... ... ... ... ... береді, куәлік келесі құқықтарды
береді:
- әрбір еңбекке жарамды отбасы ... мен ... үшін ... ... ... көмекті және әрбір асырауындағы жан үшін – ... ... 50 ... ... ;
- ... медициналық және әлеуметтік көмекті алуға;
- арнайы берілген орындарда (елді мекендерде) уақытша тұруға;
- босқын – ... ... ... ... және ... үшін ... жер қорынан бос жерлерді беру туралы
ұсынысты сәйкес жергілікті ... ... ... алады.
Босқынның уақытша куәлігі 3 айға дейінгі мерзімге беріледі. Қажет болған
жағдайда бұл мерзім ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы халқының еңбек пен жұмыспен ... ... ... ... ... ... ... мүшелеріне жұмысқа орналасуда көмек
көрсетеді. Халықтың көші-қоны бойынша ... және оның ... ... ... ... ... ... туралы,
оларға тұрақты тұратын жер беру мүмкіндігі және жұмысқа орналастыру туралы,
босқынның тілегі бойынша ... ... ... өту ... ... тұрған елге қайта оралу) жайлы ұсыныстар дайындайды.
Босқындарға материалдық көмек ... ... ... ... ... Мемлекеттік иммиграциялық қорынан төлеу
тәртібі Қазақстан ... ... ... жанындағы халықтың көші-
қоны бойынша Департаментімен анықталады .[51]
3.2 Босқындар мәселесі ... ... ... ... ... ... ... аспектілері.
Қазақстан Республикасы дүниежүзілік қауымдастықтың толық құқықты ... ... ... ... ... белсенді қатыса бастады. Бұл
Қазақстанның босқындар ... ... әр ... ... ... ... көрінеді. Жоғарыда айтылғандай Республика 1951ж. БҰҰ
Конвенциясына және 1967ж. ... ... Бұл ... ... ... сәйкес республика территориясында тікелей
әрекет етеді , егер ішкі заң оған қарама-қайшы болатын жағдай ... ... ... ... халықаралық шарттар нормалары қолданылады.
Қазақстанның ... ... ... оның ... ... ... интеграцияға белсенді қатысуға мүдделілігі туралы
айтады. Осы саладағы негізгі ... ... ... ... ... ... орнықтырудағы өзінің ұстанымын дәлелдеді.
Қазақстан көрсетілген актілерге қосылғаннан өзге көші-қон саласында
көпжақты және екіжақты ... ... ... Осындай құқықтық
құжаттар қатарына босқындар мен мәжбүрлі қоныс аударушылар туралы Келісім
де бар (Мәскеу, 24 қыркүйек 1993 ... ... осы ... ... үшін ... деп баспана
берген Тараптың азаматы болмастан, өзінің басқа Тарап ... ... ... оған ... оның ... ... ... зорлау
немесе қудалау немесе нәсілдік және ұлттық жағдайына қарай, дініне, ... ... және ... бір ... топқа қатысына байланысты,
қарулы және ұлтаралық қақтығыстармен байланысты жағдайлар ... ... ... ... ... ... адамзатқа қарсы немесе
басқа қасақана қылмыс жасаушы тұлға босқын деп таныла алмайды.
Мүдделі Тараптардың көмек көрсетуімен жөнелтуші мемлекет:
- оның ... ... ... ... ... үшін ... ... қарулы және ұлтаралық қақтығыстар аймағынан халықты алып
шығуды жүзеге асырады;
-көшірілетіндердің жеке және мүліктік ... ... ... үшін ... ... қол жеткізуге , көшу кезінде қоғамдық
тәртіпті сақтауға тырысады;
- көшушілерді қаржылық, ...... азық – ... және ... ... ету мәселелері мүдделі Тараптар
арасында шешіледі.
Баспана беруші Тарап өзіне ... ... ... ... мен ... ... ... үшін олардың уақытша орналасқан
жерлерінде қажетті әлеуметтік – ... ... ... ... мен ... ... ... әрбір Тараптың қабылдаған
халықты жұмыспен қамту туралы заңнамаларына ... ... ... ... ... кезде тараптар өзіне келесідей міндеттерді алады:
- босқындар мен мәжбүрлі қоныс аударушыларға азаматтықтарымен байланысты
мәселелерді шешу үшін ... ... ... ету және беру ... ... босқындар мен мәжбүрлі ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге, еңбек стажына, шетелге шығуына және т.б.
қатысты мәселелерді шешу үшін ... неке ... ... ... ... да құжаттарды алуға көмек көрсету;
- босқын немесе ... ... ... ... ... ... тұратын туыстары туралы және де сонда ... ... ... ... ... көрсету.
Келісімнің 7 бабында көрсетілгендей: жөнелтуші мемлекет босқын немесе
мәжбүрлі қоныс аударушыға оның территориясында қалған ... мен ... ... , ... ... зиян мен ... жалақысын
өтейді. Материалдық өтемақының мөлшері жөнелтуші мемлекеттің бағалауы
бойынша анықталады. Жылжитын және ... ... ... мен мәжбүрлі қоныс аударушылардың материалдық зиянын ... ... ... ... тәртібі мүдделі Тараптармен бірігіп
анықталады. Бұл кезде Тараптар босқындар мен мәжбүрлі қоныс ... ... ... ... Босқындар мен мәжбүрлі қоныс
аударушыларға ... ... ... қоры ... ... босқындар
мен мәжбүрлі қоныс аударушыларға көмек туралы Келісімнің бөлінбес ... ... ... ... ... және осы ... сәйкес Қазақстан
Республикасынан өзге оны ... ... ... ... ... Республикасы, Тәжікстан Республикасы, Беларусь,
Түркменстан, Өзбекстан, Қырғызстан және Молдовия.
Алматы қаласында 1993 ж. 24 ... ... ... ... ... ... ... көздердің бірі деп көші-қон ... ... ... ... ... ... қ., 8 шілде 1994
жыл)[54]. Меморандумға Қазақстан Республикасы, Қырғызстан Республикасы және
Өзбекстан Республикасы қол ... олар ... ... ... мәдени және рухани ортақтығына және мемлекеттер арасындағы үзілмес
байланыстарға негізделген . Бұл Меморандум ... ... ... ... ... ... және ... мақсаттарды көздейді: зиялы ой
және еңбек потенциалын нығайту, ... және ... ... саяси тұрақтылыққа қол жеткізу, азаматтық бейбітшілік пен
ұлтаралық келісімді жүзеге асыру, аймақта ... ... ... ... ... үшін жағдайларды қамтамасыз ету, ұлттық мәдениет пен
тілді дамыту, ... ... ... ... трансұлттық және
аймақтық компаниялар, ғылыми-өндірістік орталықтар құру үшін ... ... ... ... ... бір ... азаматына
өзінің меншігін құруға, қолдануға және т.б. кепілдік беру, оның ... ... ... ... ... ... және басқаларға.
Меморандумды жүзеге асыру ... ... ... ... 1994 ... ... ... Қазақстан Республикасы, Қырғызстан
Республикасы және Өзбекстан Республикасы арасындағы халықтар көші-қоны
саласындағы ... ... ... тапсырады.
Қаралатын құжаттар қатарына кіреді:
- Қазақстан Республикасы ... мен ... ... Үкіметінің
арасындағы қоныс аударушылардың қоныс аудару процесін реттеу мен ... ... ... ... (Москва қ., 6 шілде 1998 жыл)[55];
- Қазақстан Республикасы мен Монғолия арасындағы Қазақстан Республикасына
еңбек ... ... ... ... өз ... қоныс аударуы мен
азаматтығын реттеу мәселелері туралы Шарт (Алматы қ., 2 ... ... 1995 ж. ... мен ... ... аударушыларға (1993 ж. 24 қыркүйегі)
көмек туралы Келісімге Хаттамаға қол қойылды. Көрсетілген Хаттамаға ... ж. 24 ... ... мен ... қоныс аударушылар туралы
Келісімнің 8 бабы толықтырылды, үшінші ... ... ... ... мен ... ... ... көмек көрсетудің
Мемлекетаралық қорының қызметі шеңберінде бір Тараптан ... ... ... ... тасымалданатын тауарлар (қызметтер, жұмыстар)
кедендік баждардан, ... және ... ... 1998 ж. ... ... ... мен көші-қон бойынша Халықаралық
ұйымның арасында ынтымақтастық туралы өте ... ... қол ... ... 1998 ... Келісуші Тараптар болып Қазақстан Республикасы
Үкіметі мен көші-қон бойынша Халықаралық Ұйым (КХҰ) табылды.
Келісімде көші-қон ... ... ... ... ... шешімдеріне және сыртқы донорлармен қамтамасыздандырылған
қорлардың болуына сәйкес Ұйым ... ... ... жүзеге асыратыны көрсетілген:
- көші-қон мәселелеріндегі техникалық ынтымақтастық ... ... ... беру ... ... және ... ... жасау;
- көш – қонға қатысты ақпараттарды беру;
- ішкі және ... көш – қон, ... ... ... ... ... отанына оралуына, босқындарға, экологиялық
қоныс аударушыларға, мемлекеттен тыс ... және ... ... ... және ... да ... көрсетуді қажет ететін адамдарға көмек
көрсетуіне ... ... ... ... және ... ... ... өкілдік ашуға және оның қызметін жүзеге ... ... ... ... бар (1 бап). ... ... жағдайда Тараптар
арасындағы ынтымақтастықтың нақты саласы бекітілген және келешектегі
бағдарламаларға ... ... ... хат алмасу жолымен келісіледі.
Қазақстанда Ұйымға 1947ж. 21қарашадағы ... ... ... мен ... ... Конвенцияға сәйкес БҰҰ
мамандандырылған мекемелеріне берілетін артықшылықтар мен иммунитеттер
беріледі.
Қызметкерлер ... - ... ... істеуші Қазақстан
Республикасының азаматтары ... ... ... ... келісімі
негізінде Қазақстан Республикасының заңымен анықталады.
Соңғы жасалған келісімдер ішінде 2002ж. 7 ... ... ... ... мен мәжбүрлі қоныс аударушыларға ... ... қоры ... ... ... Достастығы мемлекеттері
басшыларының Кеңесінің Шешімін атауға болады.[58] Қарастырылып отырған
Тәуелсіз Мемлекеттер Достығы ... ... ... ... 1995 жылы 10 ... ... ... басшыларының Кеңесі
Шешімімен бекітілген босқындар мен мәжбүрлі қоныс аударушыларға көмек
көрсетудің Мемлекетаралық қоры ... ... ... ... ... ... ... мен мәжбүрлі ... ... ... ... қорын жоюды шешті және 1995
жылы 10 ақпандағы босқындар мен мәжбүрлі ... ... ... Мемлекетаралық қорын құру туралы туралы Достастық мемлекеттер
басшылары ... ... ... ... деп ... қолданысқа енгізілмеген, дегенмен ерекше көңіл аударарлық ... ... ... мен мәжбүрлі қоныс аударушылар бойынша Қазақстан
Республикасының Агенттігі мен ... ... Ішкі ... ... 1998 жылғы 6 шілдедегі қоныс аудару процесін реттеу және қоныс
аударушылар құқығын қорғау туралы Қазақстан ... ... ... ... ... ... хаттама Жобасы (22 желтоқсан 2003
жыл)[59].
Жобаға сәйкес Ресей Федерациясынан Қазақстан ... ... ... ... ... ... немесе Қазақстан
Республикасынан Ресей Федерациясына қоныс аударғысы ... ... ... ... ... шарттарға сай белгіленген
нысанда өтініш береді:
а) Қазақстан Республикасының азаматтары - Ресей Федерациясындағы ... ... ... ... ... көші-қоны мен
демография бойынша Агенттігіне;
б) Ресей Федерациясының азаматтары - Қазақстан ... ... ... ... ... Федерациясының Ішкі Істер
Министрлігіне.
Уәкілетті орган немесе қабылдаушы мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... тексереді және
жөнелтуші мемлекеттің уәкілетті органына жібереді.
Қабылдаушы мемлекеттің уәкілетті органы өтінішті ... онда ... ... ... бары ... жоғы туралы белгі ... ... ... ... органына немесе мемлекет елшілігіне
жібереді. Шығуға кедергі ... ... ... ... қабылдаушы
мемлекеттің уәкілетті органы немесе елшілігі өтініш ... ... ... (келуге) белгіленген үлгідегі рұқсатты береді. Қоныс аударуға
(көшіп келуге) рұқсат беруден бас ... ... ... ... ... жойылған кезде екінші рет ... ... ... бере ... (3 бап).
Уәкілетті органдар әрбір жарты жылдықта қоныс аударуға (көшуге) рұқсат
алған ... ... ... ... (4 бап).
Өтінішті жөнелтуші мемлекеттің уәкілетті органында қарау мерзімі бір
айдан аспауы ... ... ... ... қосымша тексеру қажет
болған кезде бұл мерзімді ұзартуға болады, бірақ бір айдан артық ... ... ... ... ... ... ... уәкілетті органы қабылдаушы ... ... ... ... ... ... ... берілген рұқсат Келісімге сәйкес тұлғаның
тұрақты мекен-жайға көшуін және қоныс аударушы мәртебесін дәлелдейтін құжат
болып ... ... ... ... берілген рұқсат берілген күнінен
бастап бір жылға дейін күшінде болады. Қоныс аударуға рұқсат ... ... ... ... аударушы мәртебесін дәлелдейтін белгіленген
үлгідегі ... ... ... ... ... күнде ерекше маңызға ие мәселелердің
бірі. Соңғы ... ... ең ... терроризм актілерімен,
аймақтық соғыстармен байланысты адамдар үшін қауіпті ... ... ... болған жерлерден қашқан босқындар ағыны болатын жағдай
туғызады. Олардың ішінде, барынша айқын ... ... бола ... ... актілер, оның жауабы ретіндегі Ауғанстандағы әскери
әрекеттер, ... ... ... қашқан босқындардың өте үлкен
армиясы пайда болды (2001 – 2002 ж.ж); Израильдің Палестинаға қарсы әскери
әрекеті, оның ... ... ... ағыны күннен – күнге
артуда (2002 ж.) және т.б.
Сонымен қатар, босқындар табиғи катаклизмалар, ... ... ... басқа себептер нәтижесінде пайда болады. Көрсетілген кез-келген
жағдайларда адамдар олардың құқықтары мен бостандықтары бұзылған, ... ... ... ... ... қашады.
Соған қарамастан, босқындар жағдайын реттеуші халықаралық құқық
нормалары әлі де ... ... ... ретінде толық қалыптаспаған.
Өйткені, төтенше деп есептелетін жағдайларға ... ... ... ... ... ... олар ... тұлғалардың жағдайын жеңілдетеді,
бірақ олар ақырына жеткізілген болып табылмайды, өйткені ... ... ... әлі де ... ... баспана немесе уақытша ... ... ... ... ... қамтамасыз етуден немесе өтемақы
төлеуден бас тартылуы мүмкін.
1) Жүргізілген талдаулар негізінде ... ... ... ... ... ... ережелер келесілер болып
табылатынын айтуға болады:
- еркіндік пен жеке ... ... ... ... ... ... ... мен еркіндігіне қатер төнетін елге
немесе ... ... ... алдын алу;
- босқын мәртебесін анықтау процедурасына қол жеткізу мүмкіндігін
қамтамасыз ... ... ... ... ету;
- жер аударуды болдырмау;
- қамаудан босату;
- жеке басының куәлігі мен жүру құжаттарын беру;
- өз еркімен еліне ... ... ... ... ... ықпал ету;
- оқу орындарында оқу мүмкіндігін қамтамасыз ету;
- еңбекке құқықты және ... да ... және ... ... қамтамасыз етеді;
2) Көрсетілген ережелердің көбісі бірінші дәрежелі маңызы ... ... ... ал ... қағидасы тұрақты шешімдер
іздеудің ең ... ... ... ... ... ... ... қабылданатын шаралар және олар өмір сүретін жағдайлар
жеке бастың ... ... ... ... жету үшін
салынатын халықаралық күшке және көмек қойылатын талаптарға үлкен ... ... ... ... ... ... ... дәл
стандарты олар тұрған мемлекет Конвенция мен Хаттаманы ... ... ... бекіткеніне тәуелді ерекшеленеді. Ол босқын ұғымы терминіне кең
немесе тар мән ... ... ... тұлғаның ресми түрде босқын деп
танылуы және мемлекет территориясында заңды ... да ... ... ... ... ... ... процедурасы айтарлықтай
дәрежеде 1951 жылғы Конвенция мен 1967 жылғы Хаттаманың жүзеге асырылуы ... ... ... етеді, сондықтан Қазақстан
Республикасының әрекеттегі ... ... ... ... құбылыспен күресте мемлекет саясатын анықтайтын маңызды кезең болып
табылады.
5) Қазақстан Республикасында ... ...... ... ... ... бұл ... өз кезегінде ағаттық болып
табылады. Бұл жағдайға қатысты Ресей ... ... ... ... ... құқықтық қатынастары жеке салалық заңдық актіде
бекітілген. ... ... ... заң жоқ және ... құқықтық
мәртебесі заңдардың толық бір блогімен реттеледі. Ең алдымен, бұл ҚР
«Халықтың көші – қоны ... ... одан соң әр ... үкімет қаулылары,
ведомстволық ережелер, нұсқаулар және ... ... ... зерттелінген салада екіжақты және көпжақты
келісімдерге келе отырып, өзінің бейбітшілікке ұмтылатын бағдарламаларын
жүзеге асыруда. ... ... ... ... ... босқындардың жағдайын құқықтық реттеу саласындағы қатынастары
тұрақты болып қалатынын атап айту ... ... атап ... ... Д.Буштың өкіміне сәйкес, 2006 жылы Құрама ... 70 ... ... ... ... деп ... Қазақпарат. Бұл
қудалауға ұшыраған немесе АҚШ-та тұратын ... ... ... ... ... 10 мыңға азайтылды, бұл иммигранттарды (көшіп келушілерді)
қабылдауды шектеудің жалпы онжылдық ... ... Р. ... ... 200 ... ... Бұрынғы Кеңестік Одақ елдерінің ... жылы ... ... 17 мың адам ала ... ... ... ... актілер.
1. Босқындардың мәртебесі туралы Конвенция (Женева, 28 шілде 1951 ... ... ... ... 15 ... 1998 ... сәйкес қосылды.
2. Геноцидтік қылмыстың алдын алу және сол үшін жаза ... ... ( ... 1948 ж.) «Геноцидтік қылмыстың алдын алу және сол үшін жаза
туралы Конвенцияға ... ... ... ... ҚР Заңы
29 маусым 1998 жыл №244-1 .
3. Апартеидтің алдын алу және сол үшін жаза ... ... (30 ... ж. ... ... мекемелердің артықшылықтары мен иммунитеттері туралы
БҰҰ Конвенциясы. 21 қараша 1947 ж.
5. ... ... ... ... жою ... ... ... 7 наурыз 1966 ж.).
6. Адамның құқықтары мен негізгі бостандықтарын қорғау туралы Конвенция
(Рим, 4 қараша 1950 ж.) (өзг. мен тол. 21 ... 1970 ж., ... 1971 ж., 1 ... 1990 ж., 6 ... 1990 ж., 25 ... ж., 11 ... 1994 ж.)
7. 1949 жылғы Әрекет етуші әскердегі жараланғандар мен ... ... ... ... ... .
8. 1949 жылғы Қарулы күштер құрамына кіретін ... ... ... кемелері қирағандардаң жағдайын жеңілдету туралы Женева
Конвенциясы .
9. 1949 жылғы Әскери тұтқындарға ... ... ... ... 1949 ... ... уақытында азаматтық халықты қорғау туралы Женева
Конвенциясы .
11. ETS №024 беру ... ... ... (Париж, 13 желтоқсан 1957 ж.)
12. Босқындар мәртебесіне қатысты Хаттама (31 қаңтар 1967 ж.) ... ... ... 15 ... 1998 жылғы ҚР ... ... ... ... ... ... (Сан-Франциско, 26 маусым 1945 ж.).
14. Біріккен Ұлттар Ұйымының Босқындар ... ... ... ... ... (14 желтоқсан 1950 ж.).
15. Босқындар істері бойынша Халықаралық Ұйымның Жарғысы, I ... ... ... ... ... ... (Конституциясы) (Нью-
Йорк, 22 маусым 1946 ж.)
17. Халықаралық Қызыл Крест Комитетінің Жарғысы 24 маусым 1998ж.
18. Адам ... ... ... ... ... (1948 ж. 10 ... Бас ... үшінші сессиясында қабылданған).
19. Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пакт (Нью-Йорк, ... 1966 ... ... ... және ... ... ... халықаралық пакт
(Нью-Йорк, 16 желтоқсан 1966 ж.).
21. Территориялдық баспана туралы Декларация 14 желтоқсан 1967ж.
22. Босқындарға қатысты визаны алып тастау ... ... ... ... 1959 ... Босқындар үшін жауапкершілікті беру туралы Еуропалық келісім (16 қазан
1980 ж.).
24. СБСЕ: Жаңа Еуропа үшін ... ... 21 ... 1990 ж. 30 ILM ... ТМД ... ... шешімі 11 қыркүйек 1996 жылғы №С-1/14-96.
26. 10 ... 1995 ... ... босқындар мен мәжбүрлі қоныс
аударушыларға көмек қорын құру туралы Тәуелсіз Мемлекеттер ... ... ... ... ... мемлекетаралық босқындар
мен мәжбүрлі қоныс аударушыларға көмек қоры туралы Ереже.
27. Қазақстан Республикасы Үкіметі мен ... ... ... ... ... ... (13 ... 1998 жыл).
28. Көші-қон аясындағы әріптестік туралы Меморандум (Алматы қ., 8 шілде
1994 жыл).
29. Мемлекетаралық босқындар мен ... ... ... ... ... ... Мемлекеттер Достастығы ел басыларының Кеңесінің Шешімі
(Кишинев, 7 қазан 2002 ж.).
30. ... ... ... және демография бойынша Агенттігі мен
Ресей Федерациясы Ішкі Істер Министрлігінің арасындағы 6 шілде ... ... ... ... мен ... Федерациясы Үкіметі
арасындағы қоныс аудару процесін реттеу мен қоныс аударушылардың
құқықтарын ... ... ... ... асыру тәртібі туралы хаттама
жобасы. (22 желтоқсан 2003 жыл).
31. ... ... мен ... арасындағы Қазақстан
Республикасына еңбек шарты бойынша келген тұлғалардың
азаматтығы мен өз ... ... ... ... ... ... ( ... қ., 2 желтоқсан 1994 жыл).
Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері.
1. 1995 жыл 30 ... ... ... ... ... Республикасының Қылмыстық Кодексі. 16 шілде 1997 жыл №167-1
(02.03.2006 жылғы өзгертулер мен толықтыруларымен).
3. Қазақстан Республикасының «Халықтың ... ... ... ... 1997 жыл, №204-1 ... жылғы өзгертулер мен
толықтыруларымен).
4. ... ... ... ... туралы Конвенция мен
босқындар мәртебесіне қатысты ... ... ... ... Заңы. 15 желтоқсан 1998 жыл, №317-1.
5. Қазақстан Республикасында шетел азаматтары мен ... ... ... ... беру ... ... 15 шілде 1996 жылғы №3057
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы. (19 ... 2000 ... ... ... Президентінің Жарлығымен өзгерістер
енгізілген).
6. 19 маусым 1995 жылғы №2337 «ҚР шетелдік ... ... ... ҚР ... заң күші бар ... 27 наурыз 1997 жылғы №430 «Қазақстан Республикасында шетел азаматтары
мен азаматтығы жоқ тұлғаларға саяси баспана беру ... ... ... оның сипаттамасын бекіту туралы» ҚР Үкіметінің Қаулысы.
8. 30 қыркүйек 1997 жылғы №1388 «Босқын репатрианттардың ... ... ... ... ... ... ҚР Үкіметінің Қаулысы.
(күшін жойған).
9. «Қазақстан ... ... деп тану ... ... берген
тұлғалармен жұмыс және босқын мәртебесін анықтау ... ... ... және ... ... Агенттігінің 27 мамыр 1998 жылғы №22
Бұйрығымен бекітілген.
10. 3 ақпан 1997 жылғы «Қазақстан ... ... ... ... жоқ тұлғаларға саяси баспана беру тәртібі туралы» ҚР Сыртқы
Істер Министрінің Нұсқаулығы.
11. 30 қаңтар 1996 жылғы №23 Қазақстан Республикасында ... ... ... жоқ ... ... баспана беруге қатысты
материалдарды ішкі ... ... ... жеке ... ҚР Ішкі Істер Министрлігінің Бұйрығы.
12. Босқындар мен ... ... ... ... ... ... ... Шешім. (Алматы, 10 ақпан 1995 жыл)
13. 15 желтоқсан 1992 жылғы №1055 ҚР Министрлер Кабинетінің ... ... ... ... ... ... 24 ... 1993 жылғы Босқындар мен мәжбүрлі қоныс ... ... ... ... ... 10 ... 1995ж.).
15. 15 желтоқсан 1992 жылғы №1055 ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Заңын жүзеге асыру бойынша кешенді шаралар Бағдарламасы.
Арнайы әдебиеттер.
1. Brownlie, I., International Law and the Use of Force by ... ch. ... Гай С. ... ... ... ... в международном праве. М., «Юнити».
1997 г.
3. Нюрнбергский процесс над главными ... ... ... ... в семи ... М., ... ... литературы, 1957- 1961, т. I.
4. Потапов В.И. Беженцы и международное ... М., ... 1986 ... Регулирование правового статуса некоммерческих организаций ... ... ... ... ... ... ... и дополненное. Алматы, «Издательство 1ем», 2003 г.
6. Rikhof, J., 'War Crimes, Crimes against Humanity and Immigration Law',
19 Imm. L.R. (2d) ... САПП ... ... 1997 г., N 17, ст. ... Сарсембаев М.А. Международное право. Алматы, «Жети – Жаргы», 1996 ... ... В.И. ... и ... ... М., «Международные
отношения», 1986 г. С. 7.
[2] Гай С. Гудвин Гилл. Статус ... в ... ... М., ... г. С. ... New Shorter Oxford English ... (1993) ... босқын «өз
үйінен қуылған, баспана іздеуге мәжбүрлі, атап айтқанда ... ... ... ... ... ... басқа елден баспана іздеу»
ретінде, ал «баспана» — ... ... ... ... ... көмек
...» ретінде түсіндіріледі.
[4] Босқындар мәртебесі туралы Конвенция (Женева, 28 маусым 1951 ... ... бұл ... 1998 ... 15 ... ... ... қосылды.
[5] Босқындар мәртебесіне қатысты Хаттама 31 ... 1967 ж. ... бұл ... 1998 жылғы 15 желтоқсандағы ҚР Заңына сәйкес
қосылды.
[6] Гай С. Гудвин-Гилл. Статус беженца в ... ... М., 1997. ... ... Ұлттар Ұйымының Босқындар істері бойынша Жоғарғы Комиссары
Басқармасының ... (14 ... 1950 ... ... Видкун (1887-1945) – Норвегияны фашистік Германияның басып
алуына ықпал еткен, Норвегиядағы фашистік партияның басшысы және
ұйымдастырушысы.
[9] Гай С. ...... ... ... в ... ... ... 1997 г. С. 45 –46.
[10] Сарсембаев М.А. Международное право. Алматы, «Жети – Жаргы», 1996 г.
С. 145 –146.
[11] ... ... ... көші-қоны туралы» заңы, 3
желтоқсан 1997 жыл, N 204-1 (өзгерістер мен толықтырулармен, 20.12.04 ж.
күйі бойынша).
[12] Территориялық баспана туралы ... 14 ... 1967 ... ... ... ... ... мен азаматтығы жоқ
тұлғаларға саяси баспана беру тәртібі туралы 15 ... 1996 ... ... ... ... ... (19 сәуір 2000 жылғы №374
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен өзгерістер енгізілген).
[14]3 ақпан 1997 жылғы ... ... ... ... ... жоқ тұлғаларға саяси баспана беру тәртібі туралы» ҚР Сыртқы
Істер Министрінің Нұсқаулығы.
[15] Біріккен ... ... ... ... 26 маусым 1945 ж.).
[16] 19 маусым 1995 жылғы №2337 «ҚР шетелдік азаматтардың ... ... ҚР ... заң күші бар ... Босқындар істері бойынша Халықаралық Ұйымның Жарғысы, I ... Цит. по: ... ... над главными нацистскими военными
преступниками. Сборник материалов в семи томах. — М.: Государственное
издательство юридической литературы, 1957— 1961, т. I, с. 67. См. ... ... Law and the Use of Force by States, (1963), ch. ... Цит. по: ... процесс над главными нацистскими военными
преступниками. Сборник материалов в семи томах. — М.: Государственное
издательство юридической ... 1957— 1961, т. I, с. 67. См. ... ... Law and the Use of Force by States, (1963), ch. IX, ... 1949 ... ... ... әскердегі жараланғандар мен аурулардың
жағдайын жеңілдету туралы Женева Конвенциясының 50 ... , 1949 ... ... құрамына кіретін жараланғандардың, аурулардың және теңізде
кемелері қирағандардаң ... ... ... 1949 ... ... ... ... Женева Конвенциясының 129, 130баптарын. 1949 жылғы Соғыс уақытында
азаматтық халықты қорғау ... ... ... 146, 147 ... Қосымша Хаттаманың 11, 85 баптарын қараңыз. Конвенцияларда «әскери
қылмыс» деген ... ... ... ... 85 бабы ... ... әскери қылмыс ретінде қарастырады. Rikhof, J., 'War Crimes,
Crimes against Humanity and Immigration Law', 19 Imm. L.R. (2d) 18 ... ... ... ... алу және сол үшін жаза ... Конвенция ( 9
желтоқсан 1948 ж.) «Геноцидтік қылмыстың алдын алу және сол үшін ... ... ... Республикасының қосылуы туралы « ҚР Заңы 29
маусым 1998 жыл N 244-1 ... ... алу және сол үшін жаза ... ... (30 ... ж. ). ... ... барлық нысандарын жою туралы
халықаралық Конвенция (Нью-Йорк, 7 наурыз 1966 ж.). Резолюция 3068
(ХХVIII) от 30 ... 1973 ... ... ... ... Кодексі. 16 шілде 1997 жыл №167-1
(02.03.2006 ... ... мен ... Гай с. Гудвин – Гилл. Статус беженца в международном праве. М.,
«Юнити», 1997 г. С. 143-144.
[25] Потапов В.И. Беженцы и ... ... М., ... 1986 г. С. 47.
[26] Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пакт (Нью-Йорк, 16
желтоқсан 1966 ... ... ... және ... ... туралы халықаралық пакт
(Нью-Йорк, 16 желтоқсан 1966 ... Grahle – Madsen A. Op. Cit., p. 167 – ... ETS №024 беру ... ... ... ... 13 ... 1957 ж.)
[30] Гай С. Гудвин –Гилл. Статус Беженца в международном праве. М.,
«Юнити», 1997 г. С. 55-56.
[31] БҰҰ ... 13. 1 В), 55, 56 ... ... ... Сақтау Ұйымының Жарғысы (Конституциясы) (Нью-
Йорк, 22 маусым 1946 ж.)
[33] 24 маусым 1998 жылғы ... ... ... ... ... Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл жарты ай қозғалысын Халықаралық
Қызыл Крест деп те атайды. Қозғалыс Қызыл Крест және ... ... ай ... ... ... ... Комитетін және Қызыл Крест пен Қызыл
жарты ай Халықаралық Федерациясын қамтиды.
[34] Адамның құқықтары мен негізгі бостандықтарын ... ... ... 4 қараша 1950 ж.) (өзг. мен тол. 21 қыркүйек 1970 ж., 20 ... ж., 1 ... 1990 ж., 6 ... 1990 ж., 25 ... 1992 ж., ... 1994 ... Босқындарға қатысты визаны алып тастау туралы Еуропалық Келісім ... 1959 ... ... үшін жауапкершілікті беру туралы Еуропалық келісім (16 ... ... ... Жаңа ... үшін ... ... 21 қараша 1990 ж. 30 ILM 190
(1991).
[38] Регулирование правового статуса некоммерческих организаций в
гражданских кодексах ... ... ... ... 2 - ... и ... ... «Издательство 1ем», 2003 г. (180 с)
[39] Регулирование правового статуса некоммерческих организаций в
гражданских кодексах государств мира/Сборник материалов. ... 2 - ... и ... ... «Издательство 1ем», 2003 г.
[40] Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... 1997 жыл, №204-1 (20.12.04 ... ... ... ... ... босқын деп тану туралы өтініш берген
тұлғалармен жұмыс және босқын мәртебесін ... ... ... ҚР ... және ... ... Агенттігінің 27 мамыр 1998 жылғы №22 Бұйрығымен
бекітілген.
[42] Қазақстан Республикасында ... ... мен ... ... саяси баспана беру тәртібі туралы 15 шілде 1996 ... ... ... ... ... (19 ... 2000 ... №374
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен өзгерістер енгізілген).
[43] 30 қаңтар 1996 жылғы №23 ... ... ... ... ... жоқ ... саяси баспана беруге қатысты материалдарды
ішкі істер ... ... жеке ... ... ҚР Ішкі Істер
Министрлігінің Бұйрығы.
[44] 27 наурыз 1997 жылғы №430 «Қазақстан Республикасында шетел ... ... жоқ ... ... ... беру ... ... үлгісін және
оның сипаттамасын бекіту туралы» ҚР Үкіметінің Қаулысы.
[45] 19 ... 1995 ... №2337 «ҚР ... азаматтардың құқықтық жағдайы
туралы» ҚР Президентінің заң күші бар Жарлығы.
[46] 3 ақпан 1997 жылғы «Қазақстан Республикасында ... ... ... жоқ ... ... ... беру ... туралы» ҚР Сыртқы
Істер Министрінің Нұсқаулығы.
[47] САПП ... ... 1997 г., N 17, ст. ... 30 ... 1997 ... №1388 «Босқын репатрианттардың қоныс аударуын
ұйымдастыру бойынша қосымша шаралар туралы» ҚР Үкіметінің Қаулысы. ... ... мен ... ... ... Мемлекетаралық көмек қорын
құру туралы Шешім. (Алматы, 10 ақпан 1995 жыл)
[50] 10 ... 1995 ... ... мен ... ... ... ... қорын құру туралы Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы ... ... ... ... ... мен ... ... Мемлекетаралық көмек қоры туралы Ереже
[51] 15 желтоқсан 1992 жылы ... ... ... ... 1055 ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасының
Заңын жүзеге асыруға бойынша кешенді шаралар Бағдарламасы.
[52] 15 ... 1998 ... N 317-1 ... ... ... және Босқындар мәртебесіне қатысты Хаттамаға Қазақстан
Республикасының қосылуы туралы » Қазақстан ... ... 10 ... 1995 ... ... және ... қоныс аударушыларға
көмек туралы Келісімге Хаттама (Алматы, 10 ақпан 1995 ж.).
[54] Көші қон ... ... ... ... ( Алматы қ., 8 шілде
1994 жыл).
[55] Қазақстан Республикасы Үкіметі мен ... ... ... ... ... процесін реттеу мен қоныс аударушылардың құқығын
қорғау туралы Келісім ( Москва қ., 6 маусым 1998 ... ... ... мен ... ... Еңбек шарттары бойынша
Қазақстан Республикасына келген тұлғалардың азаматтығы мен өз еркімен қоныс
аудару мәселелерін ... ... Шарт ( ... қ., 2 ... 1994 ... ... ... Үкіметі мен Халықаралық көші ... ... ... ... (13 ... 1998 ... ... мен мәжбүрлі қоныс аударушыларға Мемлекетаралық көмек қоры
туралы Тәуелсіз Мемлекеттер ... ел ... ... ... 7 қазан 2002 ж.).
[59] Қазақстан Республикасы көші-қон және демография бойынша Агенттігі мен
Ресей Федерациясы Ішкі Істер ... ... 6 ... 1998 жылғы
Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Ресей Федерациясы Үкіметі арасындағы
қоныс аудару ... ... мен ... ... ... ... ... жүзеге асыру тәртібі туралы хаттама жобасы. (22 желтоқсан
2003 жыл).

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық – құқықтық қатынастағы босқындардың негізгі құқықтары мен міндеттері27 бет
Босқындардың құқықтық режимінің негізгі шектері мен ерекшеліктері68 бет
N-винилкапролактам негізіндегі сополимердің синтезі және сипаттамалары39 бет
«Алматы қаласындағы жер беті озонының статистикалық сипаттамалары»40 бет
«Көлік шинасының резина үгіндісінің мұнай битумының сипаттамаларына әсерін зерттеу»26 бет
А.гитлердің германияға жеке билік режимінің орнауы21 бет
Алкидті лак-бояу материалдарының сипаттамалары және қасиеттері17 бет
Антенналардың негізгі түрлері мен олардың сипаттамалары28 бет
Аралас экономика туралы ұғымды түсіну, оның сипаттамалары мен белгілерін талдау және қазіргі Қазақстандағы аралас экономиканың ахуалы22 бет
Арна мен сигналдың физикалық сипаттамаларының келісілуі. Арна байланысының деректерді тасымалдау жүйелерінің негізі9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь