Ағын судан бөлініп алынған гетеротрофты микроорганизмдерді идентификациялау

КІРІСПЕ 3

1 ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
1.1 Ағын сулар, құрамы және классификациясы 4
1.2 Ағын сулардың жалпы микрофлорасының сипаттамасы және өкілдері. 6
1.3 Ағын суларды биоремедиациялауда микроорганизмдердің рөлі. 7

2 ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛДАРЫ МЕН ӘДІСТЕР
2.1 Материалдар 11
2.2 Зерттеу әдістері 11
2.2.1 Гетеротрофты бактериялардың морфологиялық және культуралдық қасиеттерін зерттеу әдістері 12
2.2.2 Гетеротрофты бактерилардың физиология және биохимиялық қасиеттерін зерттеу әдістері 15
2.2.3 Гетеротрофты бактерияларды генетикалық идентификациялау әдісі 17
2.2.4 Гетеротрофты бактериялардың фенол қатысында деструкциялаушы қасиетін зерттеу әдісі 18
2.2.5 Гетеротрфты микроорганизмдерді әртүрлі тасмалдағыштарға иммобилиздеу әдісі 18

3 ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ ЖӘНЕ ТАЛДАУ
3.1 Гетеротрофты бактериялардың морфологиялық және культуралдық қасиеттері 21
3.2 Гетеротрофты бактериялардың физиология және биохимиялық қасиеттері 23
3.3 Гетеротрофты бактериялардың генетикалық идентификациясы 24
3.4 Гетеротрофты бактериялардың фенол қатысында деструкциялаушы қасиеті 26
3.5 Гетеротрфты микроорганизмдерді әртүрлі тасушыларға иммобилиздену белсенділігі 28

ҚОРЫТЫНДЫ 31

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 32
Экологиялық биотехнологияның маңызды мәселелерінің бірі судың қорын сақтау, су қоймаларының әртүрлі ластағыштармен ластануының алдын алу және ағынды суларды тазарту болып табылады. Қалалардың және өндіріс орындарының өсуі, ауылшаруашылық интенсификацияның ауқымдылығы көп мөлшерде суды қажет етеді. Жер бетіндегі күнделікті барлық судың шығымы 3300-3500 км, оның ауыл шаруашылықта- 70% пайдаланады. Химиялық, целлюлозды-қағаз, энергетикалық өндірісте, қара және түсті металлургияда және тұрмыстық қажеттіліктерде судың көп мөлшері қолданылып, ағын суға айналады. Осы сулардың көп мөлшері қолданғаннан кейін өзендерге, теңіздерге, суқоймаларға ағын су ретінде құйылады [1].
Қазақстанның барлық территориясында қазіргі таңда көптеген тұрғылықты жерлермен өндіріс орындарының ағынды сулары табиғи және жасанды су қоймаларды ластауы бірден - бір кең таралған өзекті мәселе болып отыр. Бұл мәселені шешу үшін ең алдымен су құбыр жолдарымен және жоғары тиімді тазалау құрылғылары қолданыла отырып, биологиялық әдіспен тазалаудың маңызы жоғары [2].
Қалдық суларды тазалау құрылымдарында органикалық қосылыстарды толығымен биологиялық ыдырату микроорганимдер, балдырлар және саңырауқұлақтар көмегімен жүзеге асырылады. Бұл микробиоценоз өкілдері бір-бірімен күрделі қарым-қатынастар (метабиоз, симбиоз, антогонизм, т.с.с) арқылы біртұтас кешен түзеді. Мұнда бастапқы орынды бактериялар алады, яғни бактериялардың түрлік құрамы ағын судағы органикалық заттарға байланысты. Тазалау құрылымдарының микробиоценозында автотрофты топтарға қарағанда гетеротрофты бактериялар доминантты болады [3].
Ағынды сулардың құрамы орналасу орнына, шығу тегіне байланысты әртүрлі. Құрамындағы ластағыш органикалық заттарды деструкциялау үшін микроорганизмдер қауымдастықтары пайдаланылады. Ағын сулардың ластануы бүгінгі таңда өзекті мәселе болып отыр [4].
Сондықтан, жұмыстың мақсаты ағынды судан бөлініп алынған гетеротрофты микроорганизмдерді идентификациялау және ағын суларды фенол, фенол қосылыстарынан тазарту мақсатында бос және иммобилизденген клеткаларын пайдалану мүмкіндігін зерттеу.
1. Начно- популярный и образовательный журнал. Экология и жизнь. 1(92) ’2010.
2. Начно- популярный и образовательный журнал. Экология и жизнь. 1(92) ’2010.
3. Голоубовская Э. К. Микроорганизмы очистных сооружений. Л.: ЛИСИ, 1985
4. Степановский А.С. Прикладная экология: охрана окружающей среды: Учебник для Вузов М.: ЮНИТИ-ДАНА. 2003. 751 с.
5. Жубанова А.А., Абдиева Г.Ж., Шөпшібаев Қ.К. Биотехнология негіздері. Оқу құралы.- Алматы: Қазақ университеті, 2006.- 110 б.
6. Ксенофонтов Б.С. Проблемы очистки вод.- М .: Знание, 1991
7. Основы биотехнологии: учеб. Пособие для высш. Пед. Учеб. Зоведений/ Т.А Егорова., С.М Клунова, Е.А Живухина.- 4-е изд., стер- М.: Издательский центр “Академия”, 2008.-208 с.
8. Кузнецова А.Е., Градова Н.Б. Научные основы экологической биотехнлогии.-Мир, 2003
9. Биотехнология/под ред. И.Хиггинса, Д. Беста, Дж. Джонса /перевод с английского / под ред.А.А Баева.-М.:Мир,1988.-479 с.
10. Экологическая биотехнология. Пер, с англ / Под ред. К.Ф.Форестер, Д.А.Дж.Вейза.- Л.:Химия, 1990.- пер.изд.:Великобритания, 1987.-384 с.
11. Шлегель Г. Общая микробиология : Пер: с нем .- Мир, 1987.- 567 с., ил.
12. Қ.Х.Әлмағамбетов, Ә.Ө.Байдүйсенова, Қ.М. Мұхаметжанов Микроорганизмдер биотехнологиясы.- Астана, 2008.- 240 б.
13. Асқарова М.А Общая экология: Учебное пособие.- Алматы: Қазақ университеті, 2004-184с.
14. Шигаева М.Х . Экология микроорганизмов. – Алматы: Қазақ Университеті, 2002.- 171 с.
15. Шоқанов Н. Микробиология. Оқулық, 4- басылуы- Алматы ‘ Санат’ , 1997.-320 б.
16. Громов Б.В., Павленко Г.В. Экология бактерий: Уч.пособие - М.:Изд-во МГУ, 1989.-248 с.
17. Варежкин Ю. М., Михайлова А. И., Терентьев А. М. Методы интенси-фикации процесса биологической очистки сточных вод. М.:1987.
18. Вестник КазНУ, серия биологическая, №2(41), 2009
19. Вестник КазНУ, серия биологическая, №4(30), 2006
20. Гусев М.В., Минеева Л.А. Микробиология.-М.:Изд-во «Академия», 2003.
21. Избранные задачи большого практикума по микробиологии- М.: Изд-во МГУ, 1991.
22. Елин Е.С. Фенольные соединения в биосфере Новосибирск: Изд-во СОРАН, 2001.- 392с
23. Саундерс Д.,Фриш К. Химия полиуретантов: Пер:с англ. М: Химия, 1988.470 с
24. Практикум по микробиологии: Учеб: пособие для студ.высш. учеб.заведений./А. И. Нетрусов, М.А Егорова, Л.М Захарчук и др.; Под.ред А.И Нетрусова.- М.: Издательский центр «Академия», 2005.-608 с.
25. Уалиева П.С. Микробиологиядан практикум сабақтар: Оқу құралы – Алматы:Қазақ университеті, 2007-98 б.
26. Практикум по микробиологии. Под ред. Н.С Егорова. Учебное пособие. М.: Изд-во Моск.ун-та, 1976.307 с
27. Избранные задачи большого практикума по микробиологии.-М.: Изд-во МГУ, 1991.
28. Теппер Е.З., Шильникова В.К., Переверзева Г.И. Практикум по микробиологии.- М.: Изд-во МГУ, 2005.-256 с
29. Шөпшібаев Қ.К. Иммобилизденген биокатализатор негізіндегі өндірістер: Оқуқұралы.- Алматы: Қазақ университеті, 2007.-104 б.
30. Синицина А.П., Райнина Е.И., Лозинский В.И., Спасов С.Д. Иммобилизованные клетки микроорганизмов. М.: Изд-во Мгу, 1994.288 с
31. Жұбанова А.А., Шөпшібаев Қ.К., Уәлиева П.С. Инженерлік энзимология:Оқу құралы.-Алматы: Қазақ университеті, 2006.-108 б
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖƏНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Биология факультеті
Микрбиология кафедрасы
Бітіру жұмысы
АҒЫН СУДАН БӨЛІНІП АЛЫНҒАН ГЕТЕРОТРОФТЫ МИКРООРГАНИЗМДЕРДІ
ИДЕНТИФИКАЦИЯЛАУ
Орындаған:
4 курс ... ... ... жетекші:
б.ғ.к., доцент ... ... ... ... ... меңгерушісінің
рұқсатымен қорғауға жіберілді,
б.ғ.д., профессор ... ... ... ... | |
| | | |
| ... |3 |
| | | |
|1 ... ШОЛУ | ... ... ... құрамы және классификациясы |4 ... ... ... ... ... ... және |6 |
| ... | ... ... ... биоремедиациялауда микроорганизмдердің рөлі. |7 |
| | | |
|2 ... ... МЕН ... | ... ... |11 ... |Зерттеу әдістері | |
| | |11 ... ... ... және ... |12 |
| ... зерттеу әдістері | ... ... ... және ... | |
| ... ... ... |15 ... ... ... ... | |
| ... |17 ... бактериялардың фенол қатысында деструкциялаушы | |
| |қасиетін зерттеу әдісі |18 ... ... ... ... | |
| ... ... |18 |
| | | |
|3 ... ... ЖӘНЕ ... | ... ... ... морфологиялық және культуралдық | |
| ... |21 ... ... бактериялардың физиология және биохимиялық | |
| ... |23 ... ... ... ... ... | |
| | |24 ... |Гетеротрофты бактериялардың фенол қатысында деструкциялаушы | |
| |қасиеті |26 ... ... ... ... тасушыларға | |
| ... ... |28 |
| | | |
| ... | |
| | |31 |
| | | |
| ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ | |
| | |32 ... ... ... ... бірі судың
қорын сақтау, су ... ... ... ... ... алу
және ағынды суларды тазарту болып табылады. ... және ... ... ... ... ... ... суды қажет етеді. Жер бетіндегі күнделікті барлық судың ... км, оның ауыл ... 70% ... ... ... энергетикалық өндірісте, қара және ... ... ... ... судың көп мөлшері ... ағын ... Осы ... көп ... ... кейін өзендерге,
теңіздерге, суқоймаларға ағын су ретінде құйылады [1].
Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... орындарының ағынды сулары табиғи және жасанды су
қоймаларды ластауы бірден - бір кең ... ... ... ... отыр. Бұл
мәселені шешу үшін ең алдымен су құбыр ... және ... ... ... қолданыла отырып, биологиялық әдіспен тазалаудың маңызы
жоғары [2].
Қалдық суларды ... ... ... ... ... ... ... балдырлар және
саңырауқұлақтар көмегімен жүзеге асырылады. Бұл микробиоценоз өкілдері ... ... ... ... ... ... т.с.с)
арқылы біртұтас кешен түзеді. Мұнда бастапқы орынды бактериялар алады, яғни
бактериялардың түрлік құрамы ағын судағы органикалық ... ... ... ... ... ... ... бактериялар доминантты болады [3].
Ағынды сулардың құрамы орналасу орнына, шығу ... ... ... ... ... заттарды деструкциялау үшін
микроорганизмдер қауымдастықтары ... Ағын ... ... ... өзекті мәселе болып отыр [4].
Сондықтан, жұмыстың мақсаты ағынды ... ... ... ... ... және ағын суларды фенол, ... ... ... бос және ... клеткаларын
пайдалану мүмкіндігін зерттеу.
1. ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
1.1 Ағын сулар құрамы және классификациясы
Ағынды ... адам ... іс - ... ... қасиеті
бұзылған, өнеркәсіп орындарының маңайынан және ... ... ... ... ... ... мен атмосфералық тұнбалар жатады. Ағынды
сулар тұрмыстық және өндірістік ... ... ... Ағын ... ... ... су ... және топыраққа түсіп,
жиналып, су қоймалардың және атмосфераның санитарлық жағдайын ... ... ... ... ... әкеледі. Сондықтан қоршаған ортаның
тазалығы мен жаңаруын жүзеге ... ... ... ... ... бірі ... отыр ... сулар тұрғылықты жерден және өнеркәсіп орындарынан шығуына
байланысты келесі белгілер бойынша классификацияланады:
1. Шығу көзіне ... ... ... ... ... ... немесе жалпы
канализация арқылы шығарылатын ағынды сулар. Оларға шаруашылық - фекальды
ағынды ... ... ... мен ... ... моншалардан
шығарылатын сулар жатады. Тұрмыстық ағынды сулар көбнесе көшелердегі қалдық
қоқыс жуғыш ... және ... ... Олар ... ... заттардың көп бөлігі целлюлозалық қосылыстар болып
келеді, ластағыш ... ... май ... көмірсулар және
белоктар жатады.
Өнеркәсіптік ағынды сулар пайдалы қазбаларды өндіруде қолданылатын
технологиялық ... ... ... ... ... жүйе ... су ... арқылы шығарылатын ағынды сулар.
Атмосфералық ағынды сулар жаңбырлы және қар, мұз ... ... ... ... ... деп бөлінеді. Атмосфералық ағынды сулар
жалпы су құбыр жүйесімен ... ... ... ... ... және ... ағынды судың құрамына қарағанда тұрақты
болмайды. Эпидемиялық жағынан қауіпті ағынды ... ... ... ...... ... сулар; қалалық аралас немесе
өнеркәсіптік-тұрмыстық ағынды сулар; инфекциялық ауруханалардың ағынды
сулары; ... мен ... ... ... ... ... ... сулардың құрамындағы ластағыштар әр деңгейде ... ... ... ... ... ... келесі топтарға
жіктелінеді. Ағынды сулар құрамындағы ластағыш заттарға ... ... ... ... және ... емес. Кронсервативті
ластағыштар химиялық реакцияларға ақырын түседі. Кейде биологиялық ыдырау
жүрмейді де, ... ауыр ... ... ... ... Ал ... емес ластағыштарға тәулік ішінде өзгерске
ұшырайтын қосылыстар жатады ... Ағын су ... ... заттарға байланысты:
1. Минералды қосылыстармен ластанған ағын сулар.
2. Органикалық ... ... ағын ... ... және минералды қосылыстармен аралас ... ... ... ... ... байланысты төмендегідей жіктелінеді:
Минералды ластану ағынды судың құрамында құм, шірінді бөлшектер,
руда бөлшектері, ... ... ... ... ... ... ... ластану ағынды сулардың ... ... ... ... суларды бактериялар, саңырауқұлақтар,
вирустар, гельминттердің жұмыртқалары және патогенді ... ... ... ... өсімдік және жануар
қалдықтарының ... ... ... ... ... ... ал ... қалдықтары азот элементіне бай тірі
тіндерді қалдықтарынан тұрады. Органикалық ластану микроорганизм өсіп ... ... орта ... ... ... ... ... ластағыштардың концентрациясы бойынша жоғары
концентрациялы және төмен концентрациялы болып, ал рН – қа ... ... және ... ... ... топтастырылады. Тұрмыстық ағынды
сулардың құрамы бір ... ... ... ... ағынды сулардың ішінде
құрамы тазалау түрлеріне шипажайлардың, демалыс аймақтарның, кейбір екі
қабат үйлердің су ... ... [6]. ... ... ... ... концентрациясының кең таралған көрсеткіштерінің бірі –
оттегіне биохимиялық қажеттілік және оттегіне химиялық қажеттілік ... ... ... ... 20- та, ... ... ағын судың белгілі көлемі сіңіретін еріген оттегі мөлшеріне тең.
Оттегіне химиялық қажеттілік – ... ... ... ... ... су ... 1 литрі сіңіретін, оттегінің миллиграмм
санына тең. Суды сипаттау үшін ... ... ... (жалпы
фосфордың), азотты (жалпы азоттың) және суспензияланған ерімейтін ... ... ... ... ... сулардың құрамын,
олардың шығу тегі арқылы анықтайды.
Ағынды сулардың құрамы шығу көзіне байланысты ... ... ... ... ... және ... өнімдері, органикалық қышқылдар
кездессе, бейорганикалық заттардан топырақ ... руда ... ... ... ... ... ағынды судың құрамында ауыр
металдардың тұздары, фенолдар, пестицидтер, беттік ... ... ... ... ... ... ... кездесетінін көруге болады. Азот
формалары жалпы азот, аммоний, нитритті, нитратты формалары ... ... ... ... азот және ... түрі кездеседі. Ағынды
сулардың құрамы күрделі ... ... ... ... ... ... ... ерімеген және коллойды формаларынан тұрады. Су
қоймалардың ластануының негізгі көздері – ... ... ... ... шаруашылық орындарының, кен өндіруде, темір жол ... көп ... ... ... ... ... ... біріне химиялық қосылыс фенол және оның туындылары жатады.
Тұрмыста, өндірісте қолданылатын синтетикалық ... ... су ... да, ... тірі ... ... зиянын тигізеді.
Пестицидтерге келетін болсақ, олар су қоймаларға ағын сулармен түсе отырып,
планктондарда, бентостарда, ... ... ... ... арқылы
адам организміне түседі де, кері әсерін тигізеді. Тері және ... ... ... сүт, ет, ... және ... ... ағынды
сулары органикалық заттармен ... [8]. ... ағын ... ... ... көмірсу, майлар физиологиялық өңдеуден өткен
өнімдер ... ... ... ... ... ... сулардың
құрамында үлкен қосылыстар – қағаз, материал, ... ... ... ... ... ... заттар кездеседі. Бейорганикалық қосылыстар
тұрмыстық ағын ... ион ... К, Са, Сl, Na, Mg ... ... ... ағын сулардың барлығыныда органогенді С,
N, P, S, K элементтері әрдайым болады [9]. Көптеген зерттеулер ... ... ... ... (СБАЗ) ластағыш заттардың негізін құрап,
әртүрлі үрдістердің ... ... ... ... Ағын ... ... ... кездесуі ағын суларды өңдеуде кері әсерін тигізеді. Ағын
судағы БАЗ седиминтация процесін төмендеті, биохимиялық процестерді ... су ... ... ... ... көбіктің пайда
болуын туғызады. Биологиялық тотығуға байланысты: «жұмсақ» СБАЗ биотазалау
кезінде 75-85 % ... және ... ... СБАЗ 60 % және ... 60 % аспайды. Ағын сулардың құрамын сипаттау үшін ... ... ... санитарлы - бактериологиялық анализдер қажет [10].
Сонымен ағынды сулар деп адам баласының іс – ... ... ... ... қасиеті бұзылып, пайдалануға жарамайтын суларды айтамыз.
Ағынды сулардың құрамы шығу тегіне, орналасу аймағына ... әр ... ... ... ... ... ... органикалық
қосылыстардың мөлшері көп кездеседі.
1.2 Ағын сулардың жалпы микрофлорасының сипаттамасы және ... ... ... ... етуі үшін қолайлы орта
болып табылады. Қоршаған орта объектілерінің әрбір субстратында, ... су және су ... ағын ... ... бір биологиялық және
микробиологиялық қауымы болады [10]. ... ... ... ... ... тұрақта болмайды. Ағын сулардың ... ... ... саңырауқұлақтардың, ашытқылардың,
балдырлардың және қарапайымдылардың барлық токсономиялық топтары кездеседі.
Су және ... сулы ... ... ... құрып, бір - бірімен ... ... ... ... сияқты күрделі қарым – қатынастар құрып, тіршілік етеді ... ... ... ... ... және ... аэробты, анаэробты бактериялар құрайды. Ағын ... көп ... ... ... ... Micrococcus, Bacillus, Sarcina, Bacterium, Proteus,
Leptospirillium, ... ... ... ... және ... ... Candida
туыстарының өкілдері кездеседі. Bacillus туысының өкілдерінен Bacillus
cereus, Bacillus mycoides, Bacillus ... ... ... Micrococcus roseus сонымен қатар Bacterium ... ... де ... ... [12]. Ағын ... ... ... ерекшеленеді. Ағын сулардың құрамына
адамның асқазан – ішек ... ... ... және ... ... ... ... өкілдері де кездеседі.
Патогенді микроорганизмдер ауруханалар мен емханалардың және ... ... ... ... көптеп болады [13]. Патогeнді
микроорганизмдерден ... ... тиф ... ... ... ... туберкулез, бруцеллез
қоздырғыштары, гельминттер, колибактериялар, энтерококктар, стафилакокктар,
нейссерилалар, пигмент түзуші ... жиі ... ... ... өсімдіктер мен жануарлардың қалдықтарына бай келеді. Сонымен
қатар оңай ыдырататын органикалық заттардың өте көп болумен ... ... ... бактериялар, саңырауқұлақтар, актиномицеттер
құрайды. Судың құрамында ... ... ... ... заттары, клечатка
және басқа да органикалық қосылыстар көп болады да анаэробты шіру ... ... ... ... ... ... метанға,
көмірсутегіне бактериялар төзімділік көрсетіп, оларды ыдыратып, өзінің
тіршілік барысына жұмсайды. Ағын суда ... ... ... ... ... ие. Ағын ... ... микрофлорасына
нитифицирлеуші, аэробты облигатты бактериялар кіреді. Негізінен табиғатта
кездесетін суқоймаларының микрофлорасы аутохтонды және аллахтонды деп ... ... [14]. ...... сол ... ... ал ... – ластану нәтижесінде түсіп, аз уақыт тіршілік
ететін микрофлораны айтамыз [15].
1.3 Ағын суларды биоремедиациялауда микроорганизмдердің ... ... ...... ... ... жою ... патогенді организмдерді жою және залалсыздандыруды ... ... ... ... көп қалалық жерде түрлі қалдықтардың көп
болуына байланысты су едәуір ... [16]. ... ... ... ... су ... өзендерге ағызуға тыйым
салынған. Қазіргі кезде ... су ... ... және ... ... ... ... алынып отыр. ... ... ... бірі осы- ... суларды тазалау
болып отыр. Негізінен ағынды суларды ... ... ... ... ... ... Бұл әдістің мақсаты – ағын судан фильтрация және
басқа да процестер арқылы механикалық қоспаларды ... ... ... ... ... бөлу процесіне негізделініп жасалынады.
Химиялық ... ... суды ... реагенттермен өңдеп, қосылыстарды бөлу
мақсатында қолданылатын әдіс. Физико- химиялық ... Бұл ... ... және ... ... ... сонымен қатар жай
тотығатын заттарды жою үшін қолданылады. ... ... ... ... ... ... экстракция, ион алмасу, хроматография, ультра
дыбыс т.б ... ... ... ... ... ең ... әдіс ... әдіс болып табылады. Биологиялық тазалау әдісі микроорганизмдер
көмегімен ағын сулардың құрамындағы ластағыштарды ... ... ... ... - бұл ... ... ... қосылыстардың ыдырауы. Органикалық қосылыстардың ыдырау
дәрежесі әртүрлі: биотрансформация ... зат ... ... ... бір ... заттарға ыдырауы. Биологиялық
тазартудың негізгі міндеттері органикалық көміртегін жою, ... ... ағын ... ... табиғи суда оттегі шығынының алдын алу ... ... ... жою. ... ... сулардың құрамы әртүрлі
болғандықтан ... ... де ... ... суларды құрамындағы
ластағыш заттардан биологиялық тазалау ... ... және ... ... ... ... тазалауда жұқа қабығы бар биофильтрлер,
биологиялық құрылғылар соның ішінде микроорганизмдердің белсенді лайы ... және де ... ... ... ... ... өңдеу үшін қолданылатын тік темір бетоннан ... ... ... Биофильтрлер – микроорганизм колониялары бар
биологиялық қабықтан тұратын ... ... ... ... ... тазарту үрдісі екі кезеңнен тұрады:
1. Тұнған ағынды судың ауа ... және ... ... ... ... әрекеттесуі.
2. Тазартылған, түссіздендірілген ағын суды ауасыздандырылмаған
тұндырғышта белсенді лайдың бөлшектерінен бөлу, белсенді лайдың тығыздануы.
Активті лай ... ... ... ... үшін қажет
ферменттердің әртүрлі тобын құрайтын микроорганизм ... ... және ... ... ... ... ... иммобилизацияланған клетканың үлкен беткейінің болуын;
микроорганизмдердің адгезивтілігімен ... ... ... оңай ... ... ) тұрақты түзілуі.
Активті лайда микроорганизмдердің 3 тобы бар:
1. ... ... ... ... ... ... ... жіпшелі бактериялар .
3. Бактериялар - нитрификаторлар. Жіпшелі бактериялар ... ... ... ... ... ... Бірақ бұл
микроорганизмдердің артық мөлшері керексіз көбік ... ... ...... Nitrobacter туысының
өкілдері жатады. Сонымен қатар активті лайдың микроорганизмдері ... ... ... ... ... ... ... ацидогенді деп
атайды, себебі олар субстраттың бастапқы гидролизін органикалық қышқылдарға
және т.б ... ... ... ыдырауын қамтамасыз етеді.
Гидролитикалық бактерияларға Zoogloea, Acetobacterium, ... ... ... Peptococcus, Streptococcus туыс
өкілдері жатады.
2. Гетероацетогенді бактериялар, сірке қышқылын және ... ... ... wolini, ... wolfii ... ... Метаногенді бактерияларға метан түзуші Methanbacterium,
Methanspirillium, Methanococcus, ... ... ... ... ... ... да, ... қышқылын,
көмірқышқылын метанға түрлендіреді. Негізінен метанның 70-75% сірке
қышқылынан ... ... ... активті лайдың негізгі өкілдеріне
Pseudomonas, Bacillus, Nitrobacter, Aeromonas, ... ... ... Flavobacterium, Mycobacterium,Micrococcus,
Actinomyces, Thiobacillus – тар жатады. Активті лайдың маңызды бір ... ramigera ... ... Оның негізгі бір қасиетіне ортаға гель
түзетін полисахаридтерді синтездеу және сыртқа бөлу. Ортада мұндай гельдің
болуы микроорганизмдердің ... және ... ... ... яғни ... ил ... әкеледі [12]. ... ... ... ... суларды тазалау кезінде аэротенкте аэробты
жағдайда ... ... ... ... ... Artrobacter,
Bacillus subtilis бактериялардың көмегімен ... ... ... лай ... ... ... фосфор түрлерін жинай алады. Негізінен әдебиеттерде фосфор жинаушы
бактерия ... ... ... Бірақ активті ... ... ... ... ... ... ... Beggiatoa, E.coli, ... ... ... ... ... т.б ... жатады.
Acinetobacter calcoacltiaes фосфордың көп млшерін жинауға қабілетті [3].
Өнеркәсіптік ағынды суларды құрамындағы ... ... ... Қ.А ... өнеркәсіптік ағынды суларды хлоридтер мен
фосфаттардан тазартауда тионды бактериялардың қызметін ... ... ... ... ... – ірі ... ... ағынды
суларын Thiobacillus ferrooxidans БИТ-1 штамы көмегімен тазарту болған.
Ағын суларды биологиялық жолмен тазалау әдістерін ... ... үшін ... ... жүргізген. Зерттеу барысында Оңтүстік
Қазақстандағы уран кен ... ... ... ... алынған
Thiobacillus ferrooxidans БИТ-1 штамы ... ... ... мен фосфаттардың бастапқы мөлшерінен азайғанын көрсетеді. ОҚО
өндіріс орындары ағын сулары құрамындағы ... ... ... ... 96,7%- ға төмендегені байқалған. Сонымен, Thiobacillus ... ... ... химиялық өндіріс орындарының ағын суларын
хлоридтер мен фосфаттардан ... ... ... ... ... Алматы қаласының тазарту орындарында
активті лайдың жағдайын көрсететін басымдылық және тежегіш ... ... ... 70% тірі ... ... 30 %
табиғаты қатты бейорганикалық заттардан тұрады. Сонымен зерттеу ... ... ... ... ... ... биоценозын Грамм-
теріс, спора түзбейтін, пішіні таяқша ... ... ... ... көрсететін бактериялар ... ... ... ... және ... ... түрлері
Kluyveromyces, Metschniikowia, Torulopsis, Phaffia ... ... ... ... ... ... ашытқылардың
Metschniikowia, Torulopsi түлері қабілетті. Тежегіш организмдердің қатарына
мына өкілдер: жіпшелі балдырлар, инфузорияның түрлері, ... ... су ... түрлері анықталған [19].
2 ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛДАРЫ МЕН ӘДІСТЕР
2.1 Материалдар
Агар-агар. Агар-агар қоректік орталарға қатты күй беру ... ... ... ... ... полисахарид.
Микроорганизмдер агар-агарды қоректік зат ретінде пайдаланбайы Суда ... 100 ... ал 40 ... ... гель ... ... қоректік ортаны қайнап тұрған су моншасында ерітеді [20] .
Желатин – жануарлардың ... мен ... ... ... белок. Желатинді гель 23-26 температурада ериді. Желатин ортаға
кейбір ... ... ... ... ... Бұл ... оны ... зат ретінде қолдануға ... ... ең ... ... ... белсенділігін
байқау үшін және идентификация жасауда қолданылады [21].
Фенол-(гидроксибензол немесе карболды ...... ... ... ... иісі бар, суда, спирттерде, бензолда, ... ... ... ... ... ... қосылыс
[23].
Пенополитуретант (ППУ)- полиуретандардың ішіндегі жеңіл және ... Өте ... ... ие, ... ... ... ерекшеленеді. Пенополиуретанттардың эластинді, тығыз және
жартылай тығыз түрлері ажыратылады.
Полипропиленді талшық (ППТ)- таза, жеңіл, қауіпсіз, химиялық ... ... оңай ... ... ... түрі. Иілгіш келетін
пропиленнің сополимерінен ... ... ... ... ... төзімділік көрсетеді.
Цеолит - вулканды тұнбалы шығу текті минералдардың түріне жатады.
Криссталды ... ... ... ... ... құралған. Цеолиттердің құрылысының ерекшелігі ішкі
бөлігі көптеген саңылаулардан болуында. Саңылаулар ... ... ... да, ... ... ... ... асырып, жеңілдетеді
[23].
2. Зерттеу әдістері
Микроорганизмдерді идентификациялау морфологиялық және ... ... және ... ... ... ... морфологиялық қасиеттері клеткалардың
пішінін, мөлшерін, орналасуын, қозғалғыштығын, споралардың ... ... ... жалпы дәстүрлі әдістер бойынша лабораториялық микроскоп
Leica ДМ 2500 көмегімен зерттелінді.
2.2.1 Гетеротрофты ... ... және ... ... ... обьектілер ретінде Астана қаласының тазалау құрылғыларының
ағынды суынан бөлініп алынған Б1 және Т1 бактерия ... ... ... ... алынған гетеротрофты бактерияларды идентификациялау дәстүрлі
микробиологиялық әдістері арқылы морфология-культуралдық, ... ... ... ... ... ... ... клеткасының
пішіні, клетканың мөлшері, клетканың орналасуы, капсуланың болуы, ... ... және ... ... боялуы жатады. Микроорганизм
клеткаларының морфологиялық және цитологиялық ерекшеліктерін микроскопиялық
және дифференциалды ... әр ... ... ... ... талдау және бояудың әдістері ... ... ... ... ... ... клеткаларды бояу және бекіту
әдістері бактериялардың морфологиясы мен цитологиясын зерттеудің негізінде
жатыр[24].
1. Клеткалардың пішінін, ... ... ... ... ... -
бір клеткалы организмдер, пішіндері бойынша 3 негізгі ... ... ... ... және ... ... Таяқша тәрізді
микроорганимдер клеткалар ... ... ... және ... ... ... ажыратылады. Олар бөлек клеткалар немесе ... ... ... ... пішінін «жаншылған тамшы»
препаратымен, ал майда бактерия клеткаларының пішіндерін бекітілген боялған
препараттарымен ... Тірі ... ... ... тамшы» препараты. «Жаншылған тамшы» ... ... ... ... ... және орналасуын, спора түзулерін,
қозғалғыштықтарын ... үшін ... ... ... ... ... бір тамшы су тамызып, оған тұзақпен зерттеу ... ... да, ... шынымен жауып, микроскоп арқылы зерттейді
[25].
2. Бактерия клеткаларының құрылысын зерттеу. Капсулаларды бақылау.
Көптеген микрооорганизм ... ... олар ... бай ... ... ... сыртқы қабықша-капсула немесе шырышпен қоршалады.
Капсула клетка тіршілігінде маңызды рөл атқарады. Олар ... улы ... ... ... бақылау кезінде көбнесе
негативті бояу ... , ... ... ... Бұл үшін ... шыныға
микробиологиялық тұзақ арқылы қара туштың бір тамшысын ... ... ... ... ... көмегімен жұғындыны заттық шынының
бетінде жұқа етіп жағады. Препарат ауада ... ... ... ... Туштың қараңғы аймағында клеткаларды қоршаған капсуланың
мөлдір аймағы байқалады [26].
3. Микроорганизм клеткаларының ... ... ... ... тамшы» немесе «жаншылған тамшы » препараттарында
бақылайды. ... ... ... Бұл ... ... ... қозғалғыштықты бақылауда қолданылады. Бұл препаратты
дайындау үшін арнайы ойығы бар шыны ... ... ... ... ... ал ортасына бактериалды дақылдың тамшысын енгізеді. ... ... ... ... ... етіп ... шыны үстіне жабынды
шыныны жабады. Тамшы ойықтың үстінде, ойықтың түбіне де, шетіне де тимей
ілініп ... ... ... ... ... анықтау. Бактериялардың споралары
вегетативті клеткаларға қарағанда қоршаған ортаның жағымсыз ... ... ... Олар ... ... ... эллипс тәрізді
түзінділер. Бактерия спорасын анықтау үшін Ожешко әдісі ... ... ... ... ... ... дақылдың тамшысын енгізеді
де, фиксирлемей, ауа көмегімен ... ... ... үстіне 0,5% тұз
қышқылын тамызып, 2 мин бу пайда болғанша от жалынында жоғары ... Тұз ... ... ... ... жуып тастайды да, фильтр
қағазы мен ... ... Циль ... ... 7 мин ... ... бу пайда болғанша ұстайды.7 мин көлемінде препарат кеуіп кетпеуі
үшін үстіне бояуды тамызып тұру қажет. ... ... ... ... кетпеуі маңызды. 7 мин кейін препаратты суытып, фильтр қағазын алып,
сумен жақсылап жуады. Мұндай ... ... ... ... нақты
боялады. Одан кейін клетка цитоплазмасын түссіздендіру қажет. Ол үшін 1%
тұз ... ... ... қышқылымен 15-30 сек өңдеу қажет. Қышқылмен
өңделген препаратты сумен жуып, ... ... ... 2 мин бойы бояйды.
Препарат барлық ережеге сай жасалған жағдайда ... ... ... ... көк ... анық ... [24].
5. Бекітілген боялған клеткалардың препараттары. Грамм әдісі. Грамм әдісі
бойынша бояу үшін ... 1 ... ... ... ... ... ... ұстауы бактериялардың физиологиялық жағдайына байланысты.
Дат ... ... бұл ... ... ... ... ... қасиеттерін зерттеуде маңызы өте зор. Үшметилфенолды
бояулар көмегімен боялған барлық бактерия ... ... оң және ... деп ... ... оң ... генциан фиолет бояуын жақсы
сіңіргендіктен, спиртпен өңдеген кезде көк ... ... ... теріс
бактериялар мұндай қасиетке ие ... ... ... кезде
түссізденеді де, фуксин бояуымен өңдеген кезде қызыл түске ... ... ... ... ... үшін ... заттық шыныға бір
тамшыдан су тамызып ортасына зерттелетін ... ал екі ... ... ... ... ... дақылының біреуі грамм оң бактерия болса,
екінші шетінде грамм ... ... ... Препаратты ауада кептіріп, от
жалынында фиксирлеп, 1-2 мин ... ... ... ... ... бояу ... Содан кейін бояудың ... ... ... 1-2 мин ұстайды. 2 мин кейін Люголь ерітіндісін 0,5-
0,1 мин 96% этил ... ... ... шаю ... ... ... 1-2 мин бояу ... 2 мин өткеннен соң бояды сумен жуып
тастап, кептіріп, иммерсионды жүйеде микроскоптайды. Препарат дұрыс ... ... оң ... көк ... ал ... ... ... қызыл
түске боялады [26].
Гетеротрофты бактериялардың культуралдық ... ... ... макроморфологиялық қасиеттерге микроорганизмдер- дің
қатты және сұйық қоректік орталарда өсу ерекшеліктері жатады.
Гетеротрофты бактериялардың ... ... ... бетінде егуге
байланысты микроорганизмдер колония, сызық түрінде немесе ортаның бетінде
тұтастай өсулері ... ... ... бір ... өсіп ... шоғырлануы. Клетканың қай жерде дамығанына байланысты(қоректік
ортаның бетінде, ыдыстың ... ... ... ... және ... болып бөлінеді. ... ... ... ... көптеген микроорганизмдердің өсу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Оларды
сипаттауда төменгі белгілер қолданылады: пішіні - дөңгеленген, ... ... ... ризоидты және т.б; мөлшері (диаметр) - милиметрмен
өлшенеді, егер ... ... 1 ... аспаса, онда оны нүктелік ... ... ... ... ... және т.б; ... - колония
жарқыраған, көмескі, күңгірт, ұнтақты, мөлдір; ... ... ... - ... сары ... ... ... сұр және т.б., субстратқа
пигменттің шығуы ерекше көрсетіледі, актиномицеттер колониясын сипаттауда
ауалық және ... ... ... ... ... ... және т.б; ... біртекті, ұсақ немесе ірі
түйіршікті, колонияның шеті мен құрылымын асыл шынының ... ... ... ... ... ... ... ол кезде Петри
табақшасын ... ... ... ... консистенциясы
колонияның бетіне тұзақты тигізу арқылы анықтайды. Колония ... ... ... ... ... ... ... түрінде (тұтастай
алынатын), нәзік болуы мүмкін [26].
Тереңдік колониялар біртекті болады. Олар қоректік ортада жіп ... бар ... ... ... ... ... Тереңдік колониялардың
түзілуі нәтижесінде, егер ... ... ... ... ... ... қоректік орта жарылады. Әр түрлі
микроорганизмдердің ... ... ... ... жұқа ... ... болады. Колония мөлшері және басқа ... ... ... ... ... мүмкін. Сондықтан колонияларды сипаттау кезінде
дақылдың ... ... ... ... және ... ... ... микроорганизмдердің өсуін ... үшін ... ... ... және мол ... ... немесе толқынды
шеттерін: 1 - жайылған, тегіс ... 2 - ... ... ... - анық ... 4 - ... 5 - ... 6 - ризоидты. Көптеген
микроорганизмдердің сызық бойынша өсуін сипаттау үшін оларды ЕПА және ... ... ... ... ... ... өсуін зерттеу. Сұйық қоректік орталарда
микроорганизмдер өскен кезде орта лайланады, тұнба ... ... ... орталарда микроорганизмдердің өсуін сипаттай отырып лайлану деңгейін-
әлсіз, орташа немесе күшті; қабықша ерекшелігін- жұқа, тығыз, ... ... ал ... түзілу кезінде оның молдығын, тығыздығын, шырыштылығын,
немесе жұмсақтығын анықтайды. Кейде ... ... ... иіс ... орта ... газ ... Газ ... көбіктер мен
көпіршіктердің түзілуімен, сонымен қатар қалытқының (поплавок) бір ... ... ... ... ... Қалытқыны пробиркаларға
бекітілген жағын жоғары қаратып қоректік ортаны залалсыздандырудың алдында
салады. Газ ... ... ... газ ... түрінде жинақталады.
Микроорганизмдердің сұйық ортада өсуін сипаттау үшін оларды ЕПС қоректік
ортада өсіреді [25].
2.2.2 Физиология - ... ... ... әдістері
Микроорганизмдердің физиология - биохимиялық ... ... әр ... ... ... өсе алу ... ортаның құрамына кіретін белгілі заттарды өзгертулері ... ... ... күкірт сияқты қосылыстарын пайдалануларын, молекулалық
оттекке қатынасын, антибиотикалық заттарды түзу және ... ... ... белсенділік көрсете алу қабілеттіліктері де
анықталады [25].
1. Көміртегі қосылыстарын пайдалану. ... ... ... ... ... ... қосылыстарын пайдалану
мүмкіндіктері әр түрлі болып келеді. Микроорганизмдердің ... ... өсе ... зерттеу үшін оларды көміртегінің
жалғыз көзі ретінде ... ... ... ди- және ... көп
атомды спирттерді, органикалық қышқылдарды, ... ... ... ... Көмірсулар мен көп атомды спирттер ... ... ... ... ксилоза, рамноза, глюкоза,
фруктоза, манноза, галактоза, сорбоза, ... ... ... ... рафиноза, декстрин, крахмал, инулин, целлюлоза,
глицерол, эритрол, маннитол, дульцитол, ... ... ... ... ... және ... пайдалану қабілеттіліктерін
анықтау. Ол үшін ортаның негізгі ... ... оның ... ... пептон- 5,0; К2HPO4-1,0; ... су. ... ... ... ... басқа негізгі фонды да
пайдаланады. Микроорганизмдердің көмірсулар немесе көп атомды спирттері ... ... ... органикалық қышқылдардың жинақталуымен, бейтарап
өнімдердің, газдың түзілуімен жүреді. Қышқылдардың түзілуі ортаны рН- ның
өзгеруінен ... Бұл үшін 1 л ... ... 1,6% ... ... ... ... индикаторы қосылады. Индикатор ретінде бромтимолблау
қолданылады, ол рН 6.0-7,6 ... ... ... ... ... ... Негізгі фонды пробиркаларға 8-10 мл-ден құяды, әр ... ... ... да, 1 атм ... ... мен ... спирттерді 10-40% сулы ерітінді түрінде дайындайды және ... ... 0.5 атм ... ... ... ... мен ортаның басқа компоненттері әсерінен бұзылуы мүмкін немесе
микроорганизмдерге ... ... ... сондықтан оларды жеке
залалсыздандыру ... ... ... ... ... ортадағы
қант концентрациясы 100 мл ортаға 1 г болатындай көлемде қосады. ... ... ... ... де, ... температурада 1-
5 тәулік дақылдайды. Баяу ... ... 7-10 ... ... көзі бар ортада микроорганизмдердің өсуін
ортаның лайлануы, қабықшаның ... ... ... ... ... ... ... ортада метаболизмнің қышқылды немесе сілтілі
өнімдерінің ... ... ... ... оның қалытқыда
жинақталуынан көрінеді. ... ... ... көміртегі жоқ бақылау
пробиркалары мен салыстырады да кесте түрінде көрсетеді [24].
2. Азот қосылыстарын ... ... азот ... ... азот ... ... қоректік орталарға
өсіру арқылы анықталады. Органикалық азотқұрамды заттарады пайдалану.
Көптеген микроорганизмдер ... ... ... игере алады,
мысалы пептондарды, амин қышқылдарды және ... ... ... процесінде амин қышқылдары бөлініп шығады, оларды
клеткалар биосинтез процесінде қолданылады, сонымен қатар тыныс алу ... ... ... ... ... ыдырайды. Сондықтан
микроорганизмдермен белоктың ыдырауы (аммонификация ... ... ... жүреді: амин қышқылдарының дезаминденуі нәтижесінде
аммиак бөлінеді, күкірт құрамды амин қышқылылдарының бұзылуынан көмірсутек
бөлініп шығады, ... ... ... ... ... анықтау. Микроорганизмдердің аммиакты түзуін оларды ет-
пептонды сорпада өсіру арқылы ... Ол үшін ЕПС 8-10мл ... 1 атм ... ... ... мақталы тығынның астына
стерилді лакмусты қағазды (алдын-ала Петри табақшаларына салынып, 0.5 ... ... ... ... етіп ... ... ... үшін тығынды полиэтиленмен орайды. Аммиак түзілсе қызыл
лакмусты ... ... ... Пртеолитеолитикалық белсенділік. Протеолитикалық ферменттер поли-
және олигопептидтік ... ... ... ... ... саңырауқұлақтармен, бациллалармен және басқа
да микроорганизмдерден бөлінеді. ... тыс ... ... үшін ... ... желатин, казеин және басқа
белоктар қолданылады. Желатин протеолизі. ... ... (ЕПЖ) ... Оны ... ... 100мл ЕПС 10-15 г ... да, оны ісіндіру үщін 20-30 минутқа қалдырады, қоспаны су моншасында
желатин ерігенше ... ... ЕПЖ 8-10 мл ... ... ... 15 минут залалсыздандырады. Микроорганизмдерді инемен егеді. ... ... ... ... ыдыратуды көзбен қарап
бақылайды. Егер желатин ... ... оның ... қарқындылығын және
формасын қабатты, құйғыш тәрізді, қап ... ... ... ... арқылы егу кезінде микроорганизмдердің желатинді ыдыратуын: кратер
тәрізді, шалқан тәрізді, құйғыш тәрізді, қап ... ... ... деп ... ... ... белсенділік. Каталаздық белсенділікті көбнесе аэробты
микроорганизмдер көрсетеді. Облигатты анаэробтылар және микроаэрофильдерде
каталаздық белсенділік байқалмайды. ... ... ... ... ... тәжірибеде байқалады. Реакциясы: Н2О2 Н2О+О2.
Каталаздық белсенділікті анықтау үшін зерттелетін ... ... ... ... ... шыны ... клетка
суспензиясын құйып, 10% Н2О2 ерітіндісін тамызады. ... ... ... және ... ... ... клеткада каталаза ферментінің бар
екендігін көрсетеді ... ... ... температураның әсері. Лабораториялық жағдайда
өсетін микроорганизмдердің ... ... ... Осы топтағы
микроорганизмдер үшін оптималды температура 20-45º. ... ... ... ... ЕПА ... ортасына егіп, әр
түрлі температураларда өсіреді. Термостаттар 20, 30, 37, 42 және ... болу ... Өсу ... ... зерттелетін
дақылдарды 2-3 тәуліктен кейін бақылап, 4 баллдық шкаламен өлшейді. 0-
өсу жоқ, + - ... өсу, ++ - ... өсу, +++ - өте ... өсу. ... температураға әсерін бақылау үшін тәжірибе екі рет қайталанады.
6. Зерттелетін ... ... өсу ... Сүттің құрамында
көмірсулар(лактоза), белоктар (казеин), витаминдер, минералды тұздар
болғандықтан, көптеген ... ... ... ... ... ... ... зерттеу үшін майсыздандырылған сүтті пайдаланады.
Сүтті майсыздандыру үшін ценетрифуганы қолданады. Центрифугаға ... ... ... ... ... ... 4/1 ... су
және үстіне бромкрезолпурпур индикаторын қосады да, 8-10мл ... 0.5 атм ... ... ... ... нәтижесін 6-14 тәуліктен кейін бақылайды [26].
3. Гетеротрофты бактерияларды генетикалық идентификациялау әдісі
Гетеротрофты бактериялардың ... ... ... ... секвинерлеу арқылы жүргізіледі. Ол үшін клетка ДНҚ-сын
бөліп алып, экстракциялап, тазалау қажет. ДНҚ экстракциясы 1% ... ... ... ... ... ДНҚ-ның белгілі бір генінін
секвинерлеп, содан ... ... ... бар ... өткізуден тұрады.
Электрофорезден өтіп болғаннан кейін ... ... ... ... ацетатты-спирттердің көмегімен ... ... ... ретпен орналасуын Сэнгер әдісімен
анықтайды. Геннің фрагментін бөлу үшін автоматты ... ... үшін ... нуклеотидтердің тізбегін дүниежүзілік геннің
тізбегімен салыстырып, анықтайды [24].
4. Гетеротрофты бактериялардың фенол қатысында деструкциялаушы қасиетін
зерттеу ... ... ... және оның қосылыстарын
деструкциялаушы қасиетін зерттейтін әдіс бактериялардың бос ... ... ... - ... суды ... ... ... Ағынды сулардың құрамындағы фенол және ... ... жою ... ... ... ... ... алынған гетеротрофты
бактериялардың деструкциялаушы қабілетін анықтау үшін жасалатын тәжірибе.
Бұл әдісті жүзеге ... үшін ... ... су ... ... ... бактерия дақылы қажет. Синтетикалық ағынды су (САС)
қоректік ортасының ... ... ... – 50 мг, ... ... -
қышқылы-50 мг, калий фосфор қышқылы - 25 мг, ... ... - ... ... - 7,5 мг, ... ... - 5,0 мг, ... - 100 мг 1 А 30
мин. Фенолдың 2% ... ... бос ... тәжірибесі
мынадай жағдайларда жасалады:
1) САС+ пептон + бактерия дақылы
2) САС+пептонсыз+бактерия дақылы
3) ... ... ... ... қойылып, 15 тәулік бақыланады. Бастапқы оптикалық
тығыздық 0,5-0,7 ... болу ... Әр ... ... тәжірибе
үлгілері келесі белгілерді анықтау: ... ... ... сезімталдығын, оптикалық тығыздығын бақылап біліп отыру
керек. 15 тәуліктен ... ... ... ... ... ... Тәжірибе нәтижесін кесте, ... ... ... ... ... ... тасушыларға
иммобилиздеу әдісі
Immobilize (ағылшын тілінен) – ... ... ... ... ... деген мағыналарды білдіреді. ...... ... жеке, бос ерітінді фазасынан
бөлек, бірақ онымен субстрат эффектор немесе ингибитор молекуласымен алмаса
алатын ... ... ... ... ... ...
сыртқы (қоршаған) ортада қозғалысының жасанды шектеулі жағдайларын туғызу,
бұл шектеулерді тасушылар қамтамасыз ... ... ... тасымалдушы
жүйесін иммобилизденген биокатализатор деп атайды [29]. Иммобилизденген
клеткаларды алу үшін ... ... ... ... ... суда ... ... ковалентті
қосылуы, мұнда тасымалдаушы ретінде органикалық (табиғи және синтетикалық)
полимерлер және ... ... ... ... ... ... декстрандар, қағаз, мата, полистирол, ... ... ... т.б., ... – саңылаулы шыны, силикагельдер,
силахромдар, кермика, метклдар және т.б жатады.
2. Клетканы гель торшасына немесе полимерге енгізу.
3.Клетканы суда ерімейтін тасымалдаушыларда адсорбциялау.
4. ... (5-300 мкм ... ... өткізгіш капсулаларға
фермент немесе клетка ... ... [30]. ... ... ... ... әр түрлі ... ... ... синтетикалық, органикалық және бейорганикалық,
жоғарғы және төменгі молекулалы, алайда олардың барлығы ... ... ... ... жоғарғы химиялық және биологиялық тұрақтылық; жоғарғы
механикалық ... ... ... ... қаматмасыз
ететін жоғарғы гидрофильділік. Тасымалдаушылар органикалық ... ... ... ... ... ... ... бойынша екі топқа бөлінеді: табиғи ... және ... ... ... ... целлюлоза, декстран, агароза сияқты
полисахаридтер. Клеткларды ... үшін ... ... ... ... ... ... суға және тотықтырушыларға тұрақты келеді. Изоцианаттың полиолмен
әрекеттесуі кезінде пайда болады. Полиуретандар су мен ... ... ... ... ... ... клеткалары негізінде
қандай да бір процесті құру қажеттігі мен мүмкіндігі анықталғаннан кейін,
иммобилздеу тәсілі мен ... ... ... ... ... клетканы және ферментерді тасымалдаушы аймағында ұстап
тұратын табиғи күш ... ... ... әдістерін химиялық
және физикалық деп екіге бөледі. Химиялық әдіс - клетка мен ... және ... ... ... ... ... болады,
яғни клетка немесе фермент тасмалдаушыға тігіледі. Физикалық әдіс ... ... мен ... берік ұстап тұру күші ... гель ... ... мен ... ... мембрана, электрі тоқ
сияқты физикалық факторлар есебінен пайда ... ... ... ... 4 ... ... ... ерімейтін тасымалдаушы
бетіндегі адсорбция; гель саңылауына ... ... ... ... қос ... ... ... енгізу. Биокатализаторлардан
иммобилизденген клеткаларды алу ... ... ... бар, ... ... ... ... соңғы жағдайы бойынша, яғни бөліну
иммобилиздеу нәтижесінде сыртқы орта мен клетка бетінің арасында диффузды
тосқауыл ... бола ма, жоқ па, ... ... Бұл концепцияға
негізделген классификация бойынша келесі әдістер бар:
1. ... ... ... ... ... ұстап тұрған клетка беті сыртқы ортаның әсрінен (сұйықтық
немесе газ) оңай ... ... ... ... субстратты
пайдалану мен өнімдерін ... ... ... анықталады,
пайдаланады.
2. Клеткалардың тасымалдаушы ішіне немесе ... ...... иммобилизденуі нәтижесінде сыртқы орта мен
клетканың арасында ... ... ... ... және ... ... ... заттар алмасуы осы қабат арқылы іске асады, мұнда қоректік
заттардың диффузды тасымалдануы жүреді.
3. ... ... ... ... мембраналық
технологияны қолдана отырып иммобилиздеу. Клетка мен сыртқы ортаның ... ... ... ... өткізгіш мембрана арқылы бөлініп жабық
көлемде орналасқан. Ерімейтін заттарға микроорганизмдердің ... ... ... ЖӘНЕ ТАЛДАУ
3.1 Гетеротрофты бактериялардың морфологиялық және культуралдық
қасиеттері.
Бактериялар пішіндері бойынша 3 ... ... ... ... ... және иілген таяқшалар. Таяқша тәрізді микроорганизмдер
клеткалар мөлшері әртүрлі болғандықтан, оларды ... және ... ... ... ... ... бактериялардың
морфологиялық белгілері бойынша айырмашылықтары көп.
Зерттеу обьектілер ретінде ... ... ... ... ... ... алынған Б1 және Т1 гетеротрофты бактерия ... ... ... Б1 ... ... ... ... жеке-
жеке орналасқан қысқа таяқша пішінді бактериялар, Т1 штамы ... ... ... ... анықталды (1 сурет).
1 сурет. Б1 және Т1 штамдарының морфологиясы
Бацилдардың клеткалары ортаның белгілі бір ... ... жиі ... ... ... өзгерістерге ұшырап
отыратындығы мәлім. Мәселен, Р.С. ... және М.Н. ... ... ... ... ... салдарынан бацилдардың
шар тәрізді формаларының пайда болатындығын байқаған.
Бактерия клеткаларын ... ... ... бояу ... ... мен ... қасиеттерін анықтауға негізделген. Грамм әдісі бойынша
гетеротрофты бактерияларды бояу үшін тәуліктік дақылын алынды. Себебі, 1
тәуліктен ... ... ... ... олар қасиеттерін өзгертіп
жібереді. Грамм әдісі бойынша жасалынған препарта Б1 және Т1 ... оң ... ... анықталды.
Көптеген бактериялар көмірсуларға бай орталарда ... ... орта ... ... ... шырышты капсула түзеді. Капсула
микроорганизмдерді кеуіп кетуден, қоршаған ортаның әртүрлі механикалық,
физика-химиялық факторлардың ... ... ... Б1 және Т1
штамдарында қабықша - капсула бар екендігі анықталды. Капсула түзу ... ... ... ... ... ... ... Зерттелген Б1 және Т1 штамдары ... ... ... ... ... қабілетті екендігі анықталды.
Көптеген бактериялар спораны ... ... ... ... түзеді.
Зерттелетін гетеротрофты бактериялардың споралары ... ... ... Б1 және Т1 штамдары спора түзетіндігі ... ... ... орналасуы бацилярлы типті екендігі көрсетілді.
Гетеротрофты бакетриялардың культуралдық қасиеттерін қатты және сұйық
қоректік орталарға егу арқылы ... ... ЕПА ... ... ... егу арқылы және 30 ... ... ... ... Б1 ... ... беттік колония,
пішіні дұрыс, мөлшері 1-2 мм, беті тегіс, ... ...... ақ ... шеті тегіс, құрылымы біртекті, консистенциясы созылмалы, ал
Т1 штамының ... ... ... ... ... ... 2-3 мм, ... колония мөлдірлігі- күнгірт, түсі ақ сұр, шеті иректелген, құрылымы
біртекті, консистенциясы жұмсақ екендігі анықталды (2 сурет).
2 сурет. Б1 және Т1 ... ... ... ... ... ... өзгергіш болып келеді Көптеген әдебиеттердегі ... subtilis ... ... ... ... ... жоғары
өзгергіштіне байланысты қиындықтар туғызатындығы айтылған. Мысалы, Н.А.
Красильниковтың мәлеметі бойынша Bacillus subtilis штамын ... ... ... дақылдағанда, колониялардың 5 тен 10 жуық типтері
кездесетіндігін анықталған.
Культуралдық қасиетін ... үшін ... ... ... өсуі ... штамы ЕПС қоректік ортасында өскенде, қоректік орта ... ... ... ... деңгейі орташа, түзілген бетіндегі қабықша тығыз,
иісі бар, ... ... газ ... Т1 ... ЕПС ... ... орта лайланып, лайлану деңгейі орташа болып, қаймақ тәрізді қабықша
түзіп, түсі ... иіс ... ... ... ... газ пайда болды.
3.2 Гетеротрофты бактериялардың физиология және биохимиялық қасиеттері.
Гетеротрофты бактерилардың физиология және ... ... ... ... ... азот ... ... ет-пептонды желатинді ортада, сүтте және темератураның әртүрлі мәнінде
өсуі, каталазалық және оксидазалық белсенділіктері анықталды.
Штамдардың физиология – ... ... ... нәтижесінде
көмірсулар мен спирттерді пайдалануын негізгі фон қоректік ... ... ... ... тұнба түзілуінен
микроорганизмдердің көмірсу мен спирттерді пайдалануын ... ... ... ... бактериялардың көмірсулар мен спирттерді пайдалану
қабілеттілігі.
| |Б1 ... |Т1 ... ... мен спирттер | | ... |+ г,қ | + г,қ ... | + г,қ | - г,қ ... | + г,қ | + г,қ ... | + г,қ | + г,қ ... | - г,қ | - г,қ ... | + г,қ | + г,қ ... | + г,қ | + г,с ... | + г,қ | + г,қ ... | + г,с | - г,қ ... ... ... ... түзілуі;
с- сілті түзілуі;
+ пайдаланады; - пайдаланбайды.
Көптеген микроорганизмдер азот және азот қосылыстарын пайдаланады.
Гетеротрофты бактериялардың азот ... ... ... аммиакты
пайдалану мүмкіндігін анықтаудың нәтижесінде Б1 ... және Т1 ... ... ішінде аммиакты орташа пайдаланатыны анықталды.
Бактериялардың протеолитикалық белсенділігі ... ... ... Гетеротрофты бактерияларда протеолитикалық белсенділік
бар екендігі анықталды. Б1 және Т1 ... ... ... орташа екендігі және Б1 штамының желатинді ыдырату формасы
құйғыш тәрізді, ал Т1 ... ... ... ... қап ... ... бактериялардлың каталазалық белсенділігін анықтау
мақсатында ... ... ... ... ... нәтижесінде Б1 және Т1
штамдарында каталаздық белсенділіктің бар екендігі анықталды.
Гетеротрофты бактерияларды температураның әртүрлі ... ... ... 300С, 37, 48 ... ... Б1 және Т1 штамдары 30- қарқынды, 37- әлсіз, 48 -
өсуге төзімсіздігі ... ... ... ... өсуі қабілеттілігі
анықталып, Б1 және Т1 ... ... өсу ... жоқ ... ... ... генетикалық идентификациясы
Гетеротрофты бактериялардың генетикалық идентификациясы бактерия
клеткасының ДНҚ-сын секвинерлеу арқылы жүргізілді. Ол үшін ... ... ... ... ... 1% ... гель ... жасалады. ДНҚ-
ның белгілі бір генінін секвинерлеу жүргізілді және ... ... ... ... ... өтіп ... ... нәтижелері
видео жүйелерде шығарылды. Нуклеотидтердің ... ... ... ... ... анықталды. Идентификация үшін алынған
нуклеотидтердің тізбегін ... ... ... ... ... гені Bacillus subtilis Т1 штамының гені Bacillus ... ... ... ... ... ... генетикалық идентификациясы
Б1 Bacillus subtilis
AATACATGCAAGTCGAGCGGACAGATGGGAGCTTGCTCCCTGATGTTAGCGGCGGACGGGTGAGTAACACGTGGGT
AACCTGCCTGTAAGACTGGGATAACTCCGGGAAACCGGGGCTAATACCGGATGGTTGTTTGAACCGCATGGTTCAA
ACATAAAAGGTGGCTTCGGCTACCACTTACAGATGGACCCGCGGCGCATTAGCTAGTTGGTGAGGTAACGGCTCAC
CAAGGCAACGATGCGTAGCCGACCTGAGAGGGTGATCGGCCACACTGGGACTGAGACACGGCCCAGACTCCTACGG
GAGGCAGCAGTAGGGAATCTTCCGCAATGGACGAAAGTCTGACGGAGCAACGCCGCGTGAGTGATGAAGGTTTTCG
GATCGTAAAGCTCTGTTGTTAGGGAAGAACAAGTACCGTTCGAATAGGGCGGTACCTTGACGGTACCTAACCAGAA
AGCCACGGCTAACTACGTGCCAGCAGCCGCGGTAATACGTAGGTGGCAAGCGTTGTCCGGAATTATTGGGCGTAAA
GGGCTCGCAGGCGGTTTCTTAAGTCTGATGTGAAAGCCCCCGGCTCAACCGGGGAGGGTCATTGGAAACTGGGGAA
CTTGAGTGCAGAAGAGGAGAGTGGAATTCCACGTGTAGCGGTGAAATGCGTAGAGATGTGGAGGAACACCAGTGGC
GAAGGCGACTCTCTGGTCTGTAACTGACGCTGAGGAGCGAAAGCGTGGGGAGCGAACAGGA
2 кесте
Б1 штамының генетикалық ... ... |Max |Total |Query |E |Max |
| | |score |score ... ... ... |Bacillus subtilis strain|1376 |1376 |100% |0.0 |100% |
| |B20-B 16S ... RNA | | | | | |
| |gene, partial sequence | | | | | ... ... subtilis ... |1376 |100% |0.0 |100% |
| |wheat bran-1 16S | | | | | |
| ... RNA gene, | | | | | |
| |partial sequence | | | | | ... ... subtilis ... |1376 |100% |0.0 |100% |
| |ATY8 16S ... RNA | | | | | |
| |gene, partial sequence | | | | | ... штамының генетикалық идентификациясы
Т1_ Bacillus cereus
TAAGAGCTTGCTCTTATGAAGTTAGCGGCGGACGGGTGAGTAACACGTGGGTAACCTGCCCATAAGACTGGGATAA
CTCCGGGAAACCGGGGCTAATACCGGATAACATTTTGAACCGCATGGTTCGAAATTGAAAGGCGGCTTCGGCTGTC
ACTTATGGATGGACCCGCGTCGCATTAGCTAGTTGGTGAGGTAACGGCTCACCAAGGCAACGATGCGTAGCCGACC
TGAGAGGGTGATCGGCCACACTGGGACTGAGACACGGCCCAGACTCCTACGGGAGGCAGCAGTAGGGAATCTTCCG
CAATGGACGAAAGTCTGACGGAGCAACGCCGCGTGAGTGATGAAGGCTTTCGGGTCGTAAAACTCTGTTGTTAGGG
AAGAACAAGTGCTAGTTGAATAAGCTGGCACCTTGACGGTACCTAACCAGAAAGCCACGGCTAACTACGTGCCAGC
AGCCGCGGTAATACGTAGGTGGCAAGCGTTATCCGGAATTATTGGGCGTAAAGCGCGCGCAGGTGGTTTCTTAAGT
CTGATGTGAAAGCCCACGGCTCAACCGTGGAGGGTCATTGGAAACTGGGAGACTTGAGTGCAGAAGAGGAAAGTGG
AATTCCATGTGTAGCGGTGAAATGCGTAGAGATATGGAGGAACACCAGTGGCGAAGGCGACTTTCTGGTCTGTAAC
TGACACTGAGGCGCGAAAGCGTGGGGAGCAAACAGGATTAGAT
3 кесте
Т1 штамының генетикалық идентификациясы
|Accession |Description |Max |Total |Query |E |Max |
| | |score |score ... ... ... cereus strain |1343 |1343 |100% |0.0 |100% |
| |EBT1 16S ... RNA | | | | | |
| |gene, partial sequence | | | | | ... cereus strain |1343 |1343 |100% |0.0 |100% |
| |BCC01 16S ... RNA | | | | | |
| |gene, partial sequence | | | | | ... cereus strain |1343 |1343 |100% |0.0 |100% |
| |WA6-16 16S ... RNA| | | | | |
| |gene, partial sequence | | | | | ... ... ... ... қатысында деструкциялаушы
қасиеті
Гетеротрофты бактериялар ағын сулардың негізгі өкілдеріне жатады.
Ағын сулар құрамы, шығу тегі әр ... ... ... ... құрамында органикалық қосылыстардан фенол көп мөлшерде кездеседі.
Сондықтан ... ... ағын ... ... алынған гетеротрофты
бактериялардың фенолды ыдырату қабілеттілігін анықтау.
Бактериялардың бос клеткалармен тәжірибесі мынадай жағдайларда жасалады:
1) САС+ ... + ... ... ... ... ... ... салынып, лабораториялық
араластырғыштарға қойылып, 15 ... ... Әр ... ... ... ... ... анықтау: клеткалардың өсуін, тіршілікке
қабілеттілігін, сезімталдығын, оптикалық тығыздығын бақылап біліп отыру
керек.
Гетеротрофты бактерияларды 2 % ... ... ... ... ... ... Т1 ... штамына қарағанда фенолда өсуі белсенді
болғандықтан, Б1 ... ... ... ... (3 ... сурет. Гетеротрофты бактериялардың фенол ... ... ... ... ... (D) - 0,5-0,7 аралығында
алынды. Тәжірбиенің барысында 15 тәулік ортаның оптикалық тығыздығы, әр 3 ... ... ... ... және ... ... ... 3 суретте ... ... ... ... ... ... (D)
өзгеруі өте баяу жүріп, бастапқы мәнінен 15 тәулікте D -0,9 – ... Бұл ... Б1 ... ... қор ... ... САС+ ... + бактерия дақылы қосылған үлгіде дақылдың өсуі
өте қарқынды жүретіндігі 15 тәуліктегі D -1,85 көтерілуі көрсетіп тұр. ... ... ... ... болып табылады. Синтетикалық ағынды
судағы пептонды фенолмен ауыстырып, Б1 штамын 2 % фенол қатысында өсуі ... ... ... ... ... аз ... суреттегі қисықта көрсетілген. Бақылаумен салыстырғанда Б1 штамының фенол
қатысындағы ... ... (лаг) ... 3 ... ... (лог) ... қарқындылығы 4-8 тәуліктер аралығында өте
төмен болып, 9- 13 ... ... ... ... ... ... Бұл
көрініс Б1 штамының фенолдың қоректің көзі ретінде пайдаланып, ... ... ... ... ... 3 тәулікте D -0,6-0,65; 4-8
тәулікте D -0,7; 15 тәулікте D -1,7 дейін ... ... ... ... ... жағдайға түскенде, олардың
сол ортаға ... ... ... ... ... ... жайында мәліметтер көптеп келтіріледі.
Тәжірибе нәтижесінде Б1 ... ... ... ... ... өсуі, фенолды ыдырату қабілетке ие екендігін көрсетеді және
дақылдың фенолы ортаға аз сезімталдығы ... ... ... ... ... ... биотехнологияда қоршаған орта объектілерін әртүрлі
ластағыштардан тазартуда микроорганизмдердің бос және ... ... ... ... ... клеткаларды алуда клеткалардың адсобциялық белсенділігі,
тасушының табиғаты мен құрлысы, тасушыға бекінген ... ... ... Bacillus subtilis-Б1 және Bacillus cereus-Т1 штамдарының
пенополиуретанға, полипропиленді талшыққа және ... ... ... Bacillus ... штамының ППУ, ППТ ... ... ... 4 ... ... нәтижесінде Bacillus subtilis-Б1 штамының ППУ, ППТ тасушыларына
иммобилизденуі алғашқы сағаттарынан бастап, ... ... 4 ... ... ППУ сорбциялану 1-ші сағатта 55% клеткалар
иммобилизденіп, 24 ... ... ... саны ... ... ... Б1 штамының әр түрлі тасушыларға иммобилизденуі
Ал ППТ-ға алғашқы кезеңінде 45%, 24 ... 54% ... Bacillus ... ... иммобилизденуі ППУ, ППТ
сорбенттерге қарағанда төмен деңгейде ... Bacillus ... ... 5 ... ... ... саны 10% ... 24
сағатқа 39% жеткен. тасушының жоғары болғанын, ал цеолитке иммобилизднеу
динамикасы төмен ... ... ... Bacillus ... ... әртүрлі тасушыларға
иммобилизденуі.
Bacillus cereus-Т1 штамының ППУ, ППТ және цеолитке қарағанда
белсенді жүрген. ППУ –ға 1- ші сағ. 22%, 30%, 24 ... 40% ... ... ... сорбцияланса, ППТ тасушыларына ... 23% ... ... ... Bacillus ... ... белскнділігінің төмендігін көрсетті.
Сонымен, гетеротрофты бактерияларды иммобилиздегенде Bacillus subtilis-
Б1 ... және Bacillus ... ... ... ... ... ... жоғары динамикасын көрсетті, ... ... ... ... болды. Bacillus cereus-Т1
штамын иммобилиздеудің мәні төмен екендігі анықталды.
ҚОРЫТЫНДЫ
1. Бітіру ... ... ... ... ... ... алынған гетеротрофты микроорганизмдерді, яғни ... ... ... Б1 ... Bacillus subtilis, ал
Т1 штамы Bacillus cereus ... ... ... ... ... бактериялардың бос және иммобилизденген клеткалары
негізінде олардың фенолды ыдырату қабілеттілігі анықталды.
3.Bacillus ... және Bacillus ... ... полипропиленді талшыққа және цеолитке иммобилизднеуі
белсенділігі зерттелінді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Начно- популярный и ... ... ... и ... ... ... популярный и образовательный журнал. Экология и ... ... ... Э. К. Микроорганизмы очистных сооружений. Л.: ЛИСИ, 1985
4. Степановский А.С. Прикладная экология: охрана ... ... ... Вузов М.: ЮНИТИ-ДАНА. 2003. 751 с.
5. Жубанова А.А., Абдиева Г.Ж., Шөпшібаев Қ.К. Биотехнология ... ... ... ... ... 2006.- 110 ... ... Б.С. Проблемы очистки вод.- М .: Знание, 1991
7. Основы биотехнологии: учеб. Пособие для высш. Пед. Учеб. Зоведений/ ... С.М ... Е.А ... 4-е изд., ... М.: ... ... ... с.
8. Кузнецова А.Е., Градова Н.Б. Научные ... ... ... ... ред. ... Д. ... Дж. ... /перевод с
английского / под ред.А.А Баева.-М.:Мир,1988.-479 с.
10. Экологическая биотехнология. Пер, с англ / Под ред. ... ... 1990.- ... 1987.-384 с.
11. Шлегель Г. Общая ... : Пер: с нем .- Мир, 1987.- 567 ... ... Ә.Ө.Байдүйсенова, Қ.М. Мұхаметжанов
Микроорганизмдер биотехнологиясы.- Астана, 2008.- 240 ... ... М.А ... экология: Учебное пособие.- Алматы: Қазақ
университеті, 2004-184с.
14. ... М.Х . ... ...... Қазақ
Университеті, 2002.- 171 с.
15. Шоқанов Н. ... ... 4- ... ... ‘ Санат’ , 1997.-
320 б.
16. Громов Б.В., Павленко Г.В. Экология бактерий: Уч.пособие - М.:Изд-во
МГУ, ... ... ... Ю. М., ... А. И., Терентьев А. М. Методы интенсификации
процесса биологической очистки сточных вод. М.:1987.
18. Вестник КазНУ, серия биологическая, №2(41), ... ... ... ... ... №4(30), 2006
20. Гусев М.В., Минеева Л.А. ... ... ... Избранные задачи большого практикума по микробиологии- М.: Изд-во
МГУ, 1991.
22. Елин Е.С. ... ... в ... ... ... ... 392с
23. Саундерс Д.,Фриш К. Химия полиуретантов: Пер:с ... М: ... ... ... по ... Учеб: пособие для ... И. ... М.А ... Л.М Захарчук и др.; Под.ред
А.И Нетрусова.- М.: ... ... ... ... ... ... П.С. Микробиологиядан практикум сабақтар: Оқу құралы –
Алматы:Қазақ университеті, 2007-98 б.
26. ... по ... Под ред. Н.С ... ... ... ... ... 1976.307 с
27. Избранные задачи большого практикума по микробиологии.-М.: Изд-во МГУ,
1991.
28. ... Е.З., ... В.К., ... Г.И. ... ... М.: ... МГУ, 2005.-256 с
29. Шөпшібаев Қ.К. Иммобилизденген биокатализатор негізіндегі өндірістер:
Оқуқұралы.- Алматы: Қазақ университеті, 2007.-104 б.
30. Синицина А.П., ... Е.И., ... В.И., ... С.Д.
Иммобилизованные клетки микроорганизмов. М.: Изд-во Мгу, 1994.288 с
31. Жұбанова А.А., ... Қ.К., ... П.С. ... ... ... университеті, 2006.-108 б

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2. Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері5 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2.санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері21 бет
1.Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. Оларға қойылатын талаптар.2.Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері7 бет
In vitro жағдайында стевиядан оқшауланып алынған жапырақ экспланттарының каллусогенез және морфогенез ерекшеліктері35 бет
OpenFOAM пакетің қолданып, көпфазалы ағындарды модельдеу22 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
«ағынды суларды аэрациялау»8 бет
Іле Алатауы өзендерінің қалыпты жылдық ағындысын бағалау25 бет
Атырау облысы топырағынан бөлініп алынған көмірсутегін тотықтырушы микроорганизмдерді зерттеу52 бет
Ағынды сулар5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь