Қазақстан баспаларынан шыққан ағылшын тіліндегі кітаптардың ерекшеліктері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

Негізгі бөлім

I тарау. Ағылшын тіліндегі шыққан отандық кітаптардың мақсаты мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 7.26
1.1 Ізденіске түсірген мұқтаждық

1.2 Ұсынысты анықтайтын сұраныс

II тарау. Мазмұн мен түр үйлестігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 27.47
2.1 Тақырып таңдау талаптары

2.2 Безендіру ерекшеліктері

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48.52

Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 52.53

Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53.54
Жұмыр жерді мекендеген халықтардың, ел-жұрттың қай-қайсысы болсын атадан қалған аманатты көзінің қарашығындай сақтап, келер ұрпаққа дара қасиетін жеткізу - этностық табиғи заңдалық. Бұл заңдылықтың орындалуы, алдымен, ұлттың жұтылып кетпей, ғасырлар өтсе де ұлттың алғашқы сипаттағы ұлт болып қалуы үшін қажет. Ал, ол даралық қасиетті жеткізуде неше түрлі әдіс бар. Қазақтың бойындағы ақындық қасиет тектіліктен берілгендей, ұлттың мәдениеті, әдебиеті, тарихы еш боямасыз бүгінгі күнге жетіп отыр. Қазақтың ауыз әдебиеті арқылы тарихи тұлғаларды біліп, әдет-ғұрыптар негізіде бой түзеп, дүние таныдық. Бұл құндылықтар - қазақтың жер бетінде “Менін” айқындауда аса күшті құрал. Осы құндылықтарды насихаттау арқылы мемлекеттерге танылуда, жаһандану процессінде ұлт ретінде даралануда, әлемдік өркениетке ұлттық коллоритпен кіруде бұқаралық ақпарат құралдарының алатын орны ерекше. Аманатқа қиянат жасамай, ауыр жүкті арымен көтеретін де осылар. Бұқаралық ақпарат құралдарының ішінде кітаптың атқарар қызметі ұшан-теңіз. Оның ұлтқа берері де мол. Сондықтан осы тұрғыдан келгенде мемлекет кітап ісінің маңыздылығына, күрделілігіне аса назар аудару қажет сияқты.
“Мәдениетті ұлт болып тәрбиеленуге екі құдіретті күш әсер етеді – көркем өнер мен ғылым. Бұл екеуімен де кітап бетінен дидарласасың” /28/.
М. Горький
Еліміздің ұлт құндылығын ұрпақтан-ұрпақтан жеткізуде кітапты пайдалануы оның қасиетін арттыра түсуде. Мәселен, мемлекеттің “Мәдени мұра” бағдарламасын іске асыруда кітап басып шығару ісі жетекші роль атқарып отыр. Бұл бағдарлама көп тармақты жүйеде орындалып жатыр. Бірақ, негізгі деттеген мақсаты біреу, ол - ұлттың мұраларын сақтап, шетелдерге таныту және шет ел әдебиеттерін қазақ тіліне көптеп аударып, ұлттың ой -өрісін әлемдік кеңістікпен теңестіру.
Мен “Қазақстанда баспаларынан шыққан ағылшын тіліндегі кітаптардың ерекшелігі” атты тақырыпты кездейсоқ таңдаған жоқпын. Тақырыптың көтерер жүгі ауыр болғанымен берер сауабы мол. Жоғарыда айтып кеткендей ұлт болып сақталып қалуда негізгі концепциялардың орындалуы осы экспортқа арнайы дайындалған кітаптарға байланысты. Кітаптардың алғашқы жетістігі олардың ағылшын тілдінде басылуы болса, олардың мемлекеттің қандай да бір қоғамдық-саяси идеясын жақтап, еркін насихаттай алатыны - екінші жетістік. Ал, күрделі функцияларды орындауда кітаптардың сапасы қаншалықты? Олар міндеттелген тапсырманы толығымен алып шығуға қауқарлы ма? Ағылшын тілінде енді басылып жатқан кітаптарды көптеп шығаруда әлеуметтік, өндірістік салалардың қайсысы көбірек мұқтаж? Кітаптар қандай негізде басылуда? Міне, тақырып төңірегінде осы тектес сұрақтарға ғылыми тұрғыдан жауап іздеп, салиқалы тұжырымдар жасау - бітіру жұмысымның негізгі мақсаты.
Зерттеудің дерек көзі ретінде “Алматыкітап”, “ Атамұра”, “Білім” баспаларының материалдары кеңінен пайдаланылды. Ағылшын тіліндегі аудармалардың сауатты жасалғанына көз жеткізіп, батыл баға беру үшін , әл- Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің шет тілдер кафедрасының маманы Айнагүл Өмірәліқызының көмегі тиді. Сонымен қоса, тақырыптың мұқтаждығын ашуда халақаралық қатынастарға байланысты бір қатар әдебиеттер қарастырылды. Бітіру жұмысында келтірілген кейбір фактілер “Алматы” қалалық телеарнасында эфирге шыққан өзім дайындаған сюжеттерде пайдаланылды.
Ағылшын тіліндегі кітаптарды тек мемлекеттік тапсырыспен шығып жатқан жоқ. Олардың көбі жеке ұйымдардың, жеке кәсіпкерлердің, жекеменшік қоғамдық қорлардың қаржысының негізінде жарық көріп жатыр. Ал, олардың ішіндегі кітаптардың кейбірі қандай идеологияға сүйеніп, кімнің мүддесін қорғайтындығы әлі де белгісіз.
Тақырыптың маңыздылығы зор. Бұл зерттеу жұмысы мемлекетіміздің өндірістік, экономикалық дамуында аса жетекші орын алатын салалар бойынша, сонымен қоса қосымша қандай сала бойынша кітап басып шығару мұқтаждығын айқындап, бір ізділікке салып беруге көмекші құрал ретінде ұсынылмақ.
Түркі дүниесінің ортақ мақтанышы, ойшыл - ғұлама Жүсіп Баласағұнның “Қажетті керексізден кесіп тастар Ғалымдар тура жолға елді бастар,” – деген даналық сөзінде шындық бар.

Елді тура жолға бастайтын ғалымдар сияқты, дұрыс шығарылған құнды кітап та мемлекеттің ісінің алға басуына қызмет етеді.
Тарихи кітаптар көршілес елгедерге жіберілетін ұлт этикеті немесе елші сияқты/.
Б. Паскаль
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың “Қазақстан 2030” атты Жолдауында елімізде “тұтас ақпарат жүйесін жасау” міндеті қойылған. // Әлеуметтік қатынас құралы – кітап бұл жүйеден лайықты орын алуы тиіс. Халықтың тәрбиешісі де, ағартушысы да, күллі адамзат дамуының ұйытқысы да кітап екені мәлім. Кітаппен басталған игілікті іс, тек игілікті мұраттарға жеткізу керек.
Бітіру жұмысымның өзектілігі – бұл тақырыптың алғашқы рет ғылыми жұмыстың нысаны болғандығында. Осыған дейін бұл тақырып баспасөз беттерінде жалпы аударма мәселелері жөнінде көтерілген мақалалардың көлеңкесінде қалып келді. Тақырып бұрын соңды ұзақ әңгіменің арқауы болмағандықтан, бұл мәселе жөнінде деректер де аз. Ал, жүйелі жазылған кітаптар әлі шыға қойған жоқ. Десек те, аталмыш тақырып жеке ізденіске итермеледі. Баспаларды аралап, ағылшын кітаптарын іздедік. Олардың өзі бірен-саран. Ізденіс барысында Қазақстан баспалары ағылшын тіліндегі сапалы аудармашы маман тапшылығын көріп отырғандығы анықталды. Және басқа кітаптарға қарағанда кітапты ағылшын тіліне аударып басып шығару біраз шығынға батыратын көрінеді. Себебі, таралымы 1000-нан төмен болмаса, одан аспайды. Ал, тиражы аз болған сайын өнімнің бағасы жоғарлай бермек. Баспалар бұл кітаптарды көп тиражбен шығарса, оларды тұтынатын аудиторияның көзі әлі де табылған жоқ. Сондықтан бұл кітаптар халықаралық көрмелерге қатысқанда, шет елдік қонақтар келгенде ғана бей ресми түрде экспортқа бір-бір дана болып шығу мүмкіндігіне ие болады. Бұл әрине, уақыт еншісіндегі мәселе.
Бұл жұмыстың құрлымы кіріспе, екі тараудан және қортындыдан тұрады. Әр бөлімді екі тақырыпшаға бөлдім. Бірінші бөлімнің алғашқы тақырыпшасында ағылшын тілінде кітап шығаруға еліміз қаншалықты мұқтаж екендігін анықтауға және бұл мұқтаждық уақыт табынан туындап отыр деген тұжырымдаманы дәлелдеу мақсатында материалдар жинап, бір жүйеге келтіруге тырыстым. Осы тараудың келесі тақырыпшасында сұраныстың деңгейін анықтап және кітап таратуда, оның тиражын көбейтуде қандай кедергілер тұрғанын анықтау мақсатында материалдар талданады. Екінші тараудың алғашқы тақырыпшасында қолда бар кітаптарға нақтырақ тоқталуды жөн көрдім. Соңғы тақырыпшада қазіргі технологияның кітап безендіруі ісіне алып келген жаңалығы туралы сөз етіп, оның жаңа мүмкіндіктерін жан-жақты қарастырдым.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Н. Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. – Алматы: Өнер, 1996
2. Н. Ә. Назарбаев. Тарих толқынында. – Алматы: Атамұра, 1999
3. Елеукенов Ш.Р. Кітаптану негіздері.–Алматы:Санат,1997
4. Елеукенов Ш.Р., Шалғынбаева Ж. Қазақ кітабының тарихы.-Алматы:Санат,1999
5. Елеукенов Ш.Р. Сұлулыққа іңкәрлік. – Алматы: Білім,1999
6. Асылбекова Б. Книгоиздательство Суверенного Казахстана-Алматы:Агроуниверситет,2004
7. “Атамұра” каталогы 2001.-Алматы:Атамұра,2001
8. Коротовский М.П.,Калиев Ж.К. Книгоиздательское дело Казахстана-Алма-ата:Казахстан,1992
9. Котлер Ф. Маркетинг негіздері-Алматы:Жазушы,2000.
10. Комаров Е.И. Маковеев Н.П. Эффективное издательство-Москва:Логос,2000.
11. Мамажанов М. Асыл мұра.-Алматы:Қазақстан,1993
12. Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы.-Алматы: Қазақ университеті,1999
13. Құрастырған: Қ.Жарықбаев.Ақылдың кені-Алматы:Қазақстан,1991
14. Сейтжан Сатыбалдыұлы. Маркетинг негіздері-Алматы: Білім,1999
15. Добкин С. Ф. Основы книгоиздательского дела и книгопечатания. Москва: Книга, 1972
16. Майсурадзе Ю. Ф., Мильчин А. Э., Маковеев Н. П. Энциклопедия книжного дела.
17. Бельчиков И.Ф. Техническое редактирование книг и журналов. Москва: Книга, 1968



Сілтемелер
1. Н. Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. – Алматы: Өнер, 1996, 140 –бет
2. Қ. Тоқаев. Внешняя политика Казакхстана в условиях глобализации. – Алматы: Білім, 1997, 214-бет
3. Сол жерде. 218-бет
4. Н. Ә. Назарбаев. Тарих толқынында. – Алматы: Атамұра, 1999, 66-бет
5. “Егемен Қазақстан” газеті, 2000, №270
6. Н. Ә. Назарбаев. Тарих толқынында. – Алматы: Атамұра, 1999, 168-бет
7. “Қазақ әдебиеті” газеті, 2002, Наурыз айы
8. “Алматы” қалалық телеарнасының жаңалықтарынан. 12.11.2005
9. www. eurobook. ru - сайты
10. www. edu. gov.kz - сайты
11. www. parlam. kz – сайты
12. “Книжный бизнес” кәсіби мамандарға арналған журнал. 2004, наурыз
13. KITF 2005 Ресми каталог, “Туризм және Саяхат 5-ші Мерекелік Қазқстандық халықаралық туристік жәрмеңке” 28-30 сәуір Алматы
14. Елбасының Қазақстан халқына жолдауы, 2006
15. “Алматы” телеарнасының жаңалықтарынан. 2005.
16. Мұхтар Құл-Мұхаммед. Год триуфма Казахстана// Казахстанская правда, 2006 жыл, 28 ақпан
17. www. edu. gov.kz - сайты
18. Сол жерде
19. Ш. Елеукенов. Кітаптану негіздері. Алматы: Санат, 1997
20. З. Қабдолов. Сөз өнері. 144-бет
21. “ Айт” сыни-сараптамалық art-журналы, 2005 №1, 53-бет
22. “Ана тілі” газеті, 2000 жыл
23. “Қазақ әдебиеті” газеті, 2001жыл
24. Добкин С. Ф. Основы книгоиздательского дела и книгопечатания. Москва: Книга, 1972, 82-бет
25. Бельчиков И.Ф. Техническое редактирование книг и журналов. Москва: Книга, 1968, 121-бет
        
        Қазақстан баспаларынан шыққан ағылшын тіліндегі кітаптардың ерекшеліктері
/«Алматыкітап», «Білім», «Атамұра» баспалар материалдарының негізінде/
Жоғарғы оқу ... ... үшін ... ... ... ... мәжілісінде талқыланып, қорғауға
жіберілді.
Кафедра меңгерушісі:
Мемлекеттік емтихан коммиссиясының сарапталуына қабылданды.
Коммиссия хатшысы ___________
Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
........................... 3
Негізгі бөлім
I тарау. Ағылшын тіліндегі ... ... ... ... мен маңызы
............................................................................
......................... 7-26
1. Ізденіске түсірген мұқтаждық
2. Ұсынысты анықтайтын сұраныс
II ... ... мен түр ... ... ... таңдау талаптары
2.2 Безендіру ерекшеліктері
Қортынды
............................................................................
................... 48-52
Әдебиеттер тізімі
............................................................................
......... 52-53
Сілтемелер
............................................................................
.................... 53-54
Кіріспе
Кітап – адамзат ақыл-ойының
інжу-маржанын ... да, ... ... бір уыс ... ал, ... дәл бір
темір мен тастан қашалап
жасалған ескерткіштердей,
ғасырлар бойына сақталады.
М. Айбек
Жұмыр жерді мекендеген халықтардың, ел-жұрттың қай-қайсысы болсын атадан
қалған ... ... ... ... ... ұрпаққа дара қасиетін
жеткізу - этностық табиғи заңдалық. Бұл заңдылықтың ... ... ... ... ... өтсе де ... ... сипаттағы ұлт болып
қалуы үшін қажет. Ал, ол ... ... ... неше түрлі әдіс бар.
Қазақтың бойындағы ақындық қасиет ... ... ... әдебиеті, тарихы еш боямасыз бүгінгі күнге жетіп ... ауыз ... ... ... ... біліп, әдет-ғұрыптар
негізіде бой ... ... ... Бұл ... - ... жер
бетінде “Менін” айқындауда аса күшті құрал. Осы құндылықтарды насихаттау
арқылы мемлекеттерге ... ... ... ұлт ... ... ... ... коллоритпен кіруде бұқаралық ақпарат
құралдарының алатын орны ерекше. Аманатқа қиянат жасамай, ауыр жүкті ... де ... ... ақпарат құралдарының ішінде кітаптың атқарар
қызметі ұшан-теңіз. Оның ... ... де мол. ... осы ... ... ... ... маңыздылығына, күрделілігіне аса назар
аудару ... ... ұлт ... ... екі ... күш әсер ... – көркем
өнер мен ғылым. Бұл екеуімен де ... ... ... ... ... ұлт ... ұрпақтан-ұрпақтан жеткізуде ... оның ... ... ... Мәселен, мемлекеттің “Мәдени мұра”
бағдарламасын іске асыруда кітап басып шығару ісі жетекші роль ... Бұл ... көп ... ... ... ... ... негізгі
деттеген мақсаты біреу, ол - ұлттың мұраларын сақтап, шетелдерге таныту
және шет ел ... ... ... ... ... ұлттың ой -өрісін
әлемдік кеңістікпен теңестіру.
Мен “Қазақстанда баспаларынан шыққан ағылшын тіліндегі кітаптардың
ерекшелігі” атты ... ... ... жоқпын. Тақырыптың көтерер
жүгі ауыр болғанымен берер сауабы мол. Жоғарыда айтып кеткендей ұлт болып
сақталып қалуда ... ... ... осы ... ... ... байланысты. Кітаптардың алғашқы жетістігі олардың
ағылшын тілдінде басылуы болса, олардың мемлекеттің қандай да бір ... ... ... ... ... ... - ... жетістік. Ал,
күрделі функцияларды орындауда кітаптардың сапасы ... ... ... ... алып ... ... ма? Ағылшын тілінде
енді басылып жатқан кітаптарды ... ... ... ... ... көбірек мұқтаж? Кітаптар қандай негізде басылуда? Міне,
тақырып төңірегінде осы тектес сұрақтарға ғылыми ... ... ... ... ... - ... ... негізгі мақсаты.
Зерттеудің дерек көзі ретінде ...... ... ... кеңінен пайдаланылды. Ағылшын ... ... ... көз ... ... баға беру үшін , әл-
Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің шет тілдер кафедрасының маманы
Айнагүл Өмірәліқызының көмегі тиді. ... ... ... мұқтаждығын
ашуда халақаралық қатынастарға байланысты бір ... ... ... ... ... ... ... “Алматы”
қалалық телеарнасында эфирге ... өзім ... ... ... ... тек ... тапсырыспен шығып
жатқан жоқ. Олардың көбі жеке ұйымдардың, жеке ... ... ... ... негізінде жарық көріп жатыр. Ал, олардың
ішіндегі кітаптардың ... ... ... ... ... ... әлі де белгісіз.
Тақырыптың маңыздылығы зор. Бұл зерттеу ... ... ... ... аса жетекші орын алатын салалар бойынша,
сонымен қоса ... ... сала ... ... басып шығару мұқтаждығын
айқындап, бір ізділікке салып беруге көмекші құрал ретінде ... ... ... мақтанышы, ойшыл - ғұлама Жүсіп Баласағұнның
“Қажетті керексізден кесіп тастар Ғалымдар тура жолға елді бастар,” – ... ... ... ... тура ... ... ғалымдар сияқты, дұрыс шығарылған құнды кітап та
мемлекеттің ісінің алға басуына қызмет етеді.
Тарихи кітаптар көршілес ... ... ұлт ... немесе
елші сияқты/.
Б. Паскаль
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың “Қазақстан 2030” атты ... ... ... ... ... міндеті қойылған. // Әлеуметтік қатынас
құралы – кітап бұл жүйеден ... орын алуы ... ... ... ... да, ... ... дамуының ұйытқысы да кітап екені мәлім.
Кітаппен басталған ... іс, тек ... ... ... ... ... ... – бұл тақырыптың алғашқы рет ғылыми
жұмыстың ... ... ... ... бұл ... ... беттерінде
жалпы аударма мәселелері жөнінде көтерілген мақалалардың көлеңкесінде қалып
келді. Тақырып бұрын соңды ұзақ ... ... ... бұл ... ... де аз. Ал, ... жазылған кітаптар әлі шыға қойған жоқ.
Десек те, аталмыш тақырып жеке ізденіске ... ... ... ... ... ... өзі бірен-саран. Ізденіс барысында
Қазақстан баспалары ... ... ... ... ... ... отырғандығы анықталды. Және басқа кітаптарға қарағанда кітапты
ағылшын тіліне ... ... ... ... шығынға батыратын көрінеді.
Себебі, таралымы 1000-нан төмен болмаса, одан аспайды. Ал, тиражы аз болған
сайын ... ... ... ... ... бұл ... көп тиражбен
шығарса, оларды тұтынатын аудиторияның көзі әлі де ... жоқ. ... ... ... көрмелерге қатысқанда, шет елдік қонақтар келгенде
ғана бей ресми түрде экспортқа ... дана ... шығу ... ... Бұл ... ... еншісіндегі мәселе.
Бұл жұмыстың құрлымы кіріспе, екі тараудан және қортындыдан тұрады. Әр
бөлімді екі тақырыпшаға бөлдім. Бірінші бөлімнің ... ... ... кітап шығаруға еліміз қаншалықты мұқтаж екендігін ... бұл ... ... ... туындап отыр деген тұжырымдаманы дәлелдеу
мақсатында материалдар жинап, бір жүйеге келтіруге ... Осы ... ... ... ... ... және кітап таратуда, оның
тиражын көбейтуде қандай кедергілер тұрғанын анықтау мақсатында материалдар
талданады. Екінші тараудың ... ... ... бар ... ... жөн ... ... тақырыпшада қазіргі технологияның
кітап безендіруі ісіне алып келген жаңалығы туралы сөз етіп, оның ... ... ... ... ... шыққан отандық кітаптардың мақсаты мен маңызы
1. Ізденіске түсірген мұқтаждық
Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 ел ... ... тұр. ... бұл ... ... бойы жасалып келген аса
күрделі даму ... ... ... жетіп отырғаны белгілі.
Бұл мәселеге Елбасы биылғы халыққа жолдауында баса назар ... 50 ... ... ... ... ... ... экономика саласына
бағытталған нақты ұсыныстарға тоқталды. ... ... ... ... 1 ... ... шағын бизнес субъктілері үшін салық ... ... ... ... ... ... 2006 жылы ... – химия
өндірісін дамытудың таяудағы он жылға ... ... ... ... іске асыруды бастау сияқты т.б. ұсыныстарды айтуға болады.
Нарыққа бет бұрған ел ... ең ... ... бірі - шет ... ... ... Ал, ... және мәдени
байланыстарды нығайтуда әлемнің ... ... ... орны ерекше.
Оның ішінде ағылшын тілінің халықаралық байланыстар аренасында аса ... ... ... ... ... Ағылшын тілін білу ... ... ... ғылым мен білім құндылықтарын жинап, өнер мен
жаңа технологияны, ... пен ... ... ... ... ... қажет факторлар. Республика Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың “2030
-даму бағдарламасының” екінші құрылымдық бөлімінде Қазақстан АҚШ-ты ... ... ... индустриясы дамыған мемлекеттермен байланысты
жоғары қарқынмен күшейтуді көздейді делінген. ... ... ... ... ... ... ... қоры, Дүниежүлік, Азиялық, Еуропалық
және Ислам даму банктері сияқты Халықаралық институттар мен ... мен ... ... пайдалануға құлықты болып отыр /1/. ... ... ... ... өзге ... алдында
территориясы толық белгіленген, демократиялық даму жолындағы тәуелсіз
мемлекет ретінде өзіндік имиджін ... ... ... ... солай.
Рас, Қазақстанның имиджі бірінші кезекте қазба байлықтары мол, ... ... ... ... көп мөлшерде иеленуші мемлекет деген негізде
құрылған болатын. Бұл имиджді жасауда мемлекет арнайы ... ... ... жоқ. ... ... ... ... Қазақстанды дәл осы
имидждік тұрғыдан қабылдады. Мәселен, 1993 жылдың 30 - маусымында АҚШ-тың
Қазақстандағы У.К. Кортни АҚШ ... ... ... ... дамуына
жоғары баға берген сөзінің арнайы ... ... ... ... - депті ол,- дамуы жағынан ең үлкен үміт күттіретін елдердің
бірі. Қазақстандықтар прогметизмге ... ... ... ... ... мен ... экономикасы жолында да маңызды
қадамдар жасап келеді,”- деп түйеді /2/. Бұл ретте Америка ... ... жылы ... ... ... қарулануды шектеу жөніндегі
Келісімді (ОСВ-1) бірінші болып ... ... ... ... ... ... ... процессінде имиджді қалыптастырудың маңызы өте зор.
Белгілі ... ... ... ... қай ... болмасын сыртқы
және ішкі саясат үшін ... ... ... ... кезек күттірмейтін
мәселе ”- дейді /3/. Бұл ... ... ... ... ... ... қалыптастыру керек деп ойлаймын. Бағыттардың бірі ... ... ... ... ... бен тілімізді
сақтап қалуға қызмет етуі тиіс ... ... ... ... даму ... ... үшін құрылуы тиіс. Қазір ... ... ... ... ... мақалалар қазақ тілі
мәселесінен сырт айналып кете алмайды. Неге? Себебі, Мемлекет ... ... ... болғанымен, іс жүзінде мемлекеттік тіл мәртебесін бере
алмай отыр. Ал, бұл ... ... ... ... “алаңында” біздің
ұлт ретінде жұтылып кетуіміздің қауіп бар. Осыдан 150 жыл бұрын әлем 15 мың
тілде ... ... 8 мың ... ... Ал, зерттеушілердің
пайымдауынша, жиырма бірінші ... ... әлем не бары 800 ... оның ... астамы ғана мемлекеттік мәртебеге ие болады. Көптеген
мемлекет өзгенің құзырына амалсыз өтеді. Бұл ... ... ... ... ... ... келеді. “Жаһандануда таза экономикалық
прогматизм де, технологиялық прогресс, әлемнің ... де, ... ... ... ... де бар. ... идеясы өлмей тұрып,
регионализм мен сепаратизм өлмейді” /4/. Осы ... ... ... ... ... ... ... ғылымдарының
докторы, профессор Амангелді Айталы мынандай пікір айтады: ... ... ... ... ... өзгеге құрметете білуіміз
керек. Жаһандану бір жағынан ғылым, ... ... және ... ... жақындатса, екінші жағынан, адамзаттың алуан түрлі
табиғатына, мәдениетіне қайшы келіп, халықтардың бір қалыпта, бір ... ... ... ... астарында терең қоғамдық
сұраныс, тіпті, мұқтаждық жатыр. Бүгін ұлттар компьютер тілін де өз ұлтының
тілінде білуге ұмтылады, ... ұлт ... ... ... ... үрдісі жаңа технологияны меңгеруге, өзге тілді, ... өзге ... ... мәжбүрлейді. Өз ... ... ... меңгерген сырттан келген құнды ақпаратты өз
қазанына қайнатып, өз ой елегінен өткізіп отырады. ... ... ... ... ... әлі де ... ... өзгеге табынудан арыла
қоймаған ... ... ... ... /5/.” ... ... ... дегеніміз
жалпы гуманитарлық тұрғыдағы қуатты қаруды шыңдау деген сөз /6/.”
Жоғарыда айтылған имидж ... ... ... ... ... ... ... Құрама Штаттардың Ауғаныстанмен ... Орта Азия ... ... ... ... дендеп енуінің
басталуымен күрт өзгерген қазіргі ... ... ... ... қайыра ой елегінен өткізу, елдің халықаралық саясатындағы
басым ... ... ... ... сын ... қарауға объективті
қажеттілік күрт өсіп ... айта кету ... ... ... принципінен жазбай келе жатқан ... ... ... ... уақыттың бірқатар шындығы ескерілмей келеді.
Ресей және ... Азия ... ... ... ... Одақ
мемлекеттермен, Қытаймен, Үндістанмен, Жапониямен, Түркиямен және ... ... ... ... өзара тең мүдделестікке ұмтылу қазір
қай ... де ... ... ... ең ... ... мемлекет
болғандықтан республиканың өзі орналасқан аймақтағы ролін күшейтіп, алдынғы
орынға шығуға күш салуы керек. Себебі, АҚШ, ... және ... ... елдері
тәрізді ірі державалар Орталық Азия елдерімен өз қарым-қатынастарын олардың
аймақта алатын орнының қандай екендігіне ... ... ... ... ... ... ең ... аймақ ішіне, көрші мемлекеттермен қарым-
қатынасты ілгерлету ісіне жұмсалуы тиіс. Саясаттанушылар осы ... тың ... ... Олар ... алға ... ... шешу үшін Елбасының жанынан сыртқы саясат жөніндегі Ұлттық
кеңес құру қажеттілігін айтып отыр. Мұндай орган ... ... ... ... ... мүдделі тоаптардың қатысуымен шешуге ... еді. ... ... концепциясын жасауға жұртшылықтың әр тарабынан
өкіл тарту жүзеге асып, ... ... ... ... ... жүктеп қою тыйылар еді. Мұнын үстіне бұл ... ... ... ... ... жағдай жасайды. Қазақстанның
сыртқы саяси ... тым ... ... келтірілген мысалдар
арқылы көз жеткіздік деп ... Ал, оның ... ... ... мемлекет ретіндегі имиджін қалыптастыру ... ... де ... ... ізденіске түсіреді. Қазақстанның имиджін жасау -
негізінен бұқаралық ... ... ... ... ... ... күттірмес мәселені шешуде Бақ – тың рөлі аса зор ... ... ... Астанадағы Қазақстан Журналистерінің ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ, Президент осы жиында Қазақстанда ... ... құру ... туындап отырғанын баса айтты.
Бүгінде имидж қалыптастыруын, елді танытуда ... ... ... ... ... Шет ... оның ... Батыс елдеріне
ағылшын тілінде ақпарат тарататын бізде радио мен телеарналар жоқтың қасы.
Сондықтан бұл олқылықтың ... ... ... ... ... ... баспа өнімдері толтыруға мәжбүр. Оның өзінде бұл
үрдіс қазіргі ... ... ... аяқ алып келе жатыр. Яғни,
баспагерлермен бірге жекешеленген ұйымдар, ... ... ... өз ... үш тілде қалаған салалары бойынша ... Өнер ... ... қай сала ... ... да жаһандық
процеске ілесуге мүдделі. Демек, үш тілде бірдей ... ... ... ... заманының мұқтаждығын өзінше өтеуде. Бұған мысал ретінде
“Ілияс Есенберлин ” атындағы ... ... ... ... ... ... Есенберлиннің “Көшпенділер” роман-эпопеясы әлемдік
нарықта өте жоғары сұранысқа ие . Бұған ... ... ... алып ... ... туындысының желісімен түсірілген ... ... ... ... ... белгілі. Бұдан өзге қазір Мұхтар
Әуезовтің қазақ ұлттының парасаттылығы мен даналығын ... ... ... ... ... жолы” роман-эпопеясы ең үздік технологиясымен
безендіріліп, үш тілде қайта-қайта ... ... ... ... ... ... абақтыда өкізген, репрессия құрбаны танымал жазушы ... ... ... ... ... секілді көркемдік деңгейі
жоғары, үлкен тарихи ... ... ... ... ... кету ... Бұл игі ... Қазақ ПЕН- клубының ұйымдастыруымен ... 2002 ... ... айының 20-шы жұлдызы күні Қазақ ПЕН –
клубында ... ... ... ... ... Америка ПЕН –
орталығының өкілі, ақын Лэрии Симс, Финляндия ПЕН орталығының ... Юкка ... ... ПЕН – орталығының “Қамаудағы жазушылар”
басқармасының үйлестірушісі Анна Геросимовалар бас ... ... ... ... ПЕН – ... президенті, белгілі жазушы Әбдіжәміл Нүрпейісов
ашып, қазіргі тәуелсіз қазақ әдебиетінің ... сөз ... ... саяси және басқа да себептермен қуғын-сүргінге ... ... ... ... келе ... ... жыл
болды. Осы шағын топ Қазақстан, Өзбекстан елдерін аралап, Орта Азиядағы ПЕН-
клубтардың хал-ахуалымен танысып, болашақта олардың жұмысын ... ... ... Орта Азия ... осы ... орын ... үлкен
геосаяси ойындардан бәрібір тыс қалмақ емес. Сондықтан да қаламгерлер
қауымы мұның ... ... ... ... Қай ... де ... халықтар
арасындағы достықтың, ынтымақтастықтың алтын көпірі болуға ат салысқан, ат
салыса береді де. ... ... ... ... ... кезінде осы
мәселелер әңгіме өзегіне айналды. “Батыста қазақ әдебиеті туралы өте аз
біледі, - деді Юкка ...... ... ... ... ... КСРО ... орыстардан өзге халықтар сыртқа кең насихатталмайтын. Оның
үстіне коммунистік идеология әсері де ... ... ... ... ... ... Шығыс жұлдыздары - әйгілі парсы ақындары
жақсы таныс. Өз басым Омар ... ... ... ... Біз Қазақстан
жөнінде сіздер тәуелсіздікке қол жеткізген тұстан бері ғана біле ... Шет ел ... ... сөз ... Мұрат Әуезов: “Бүгін өмір шындығын
көркем бейнелейтін тамаша романдарды бастыруға және шет тілдерге аударуға
қаржы бөлуді ... ... Онда да ... жәй ... емес,
тарихи мәні бар, қазақ елін, жерін, мәдениетін танытатын, қазақ шежіресін
жырлайтын дүниелерді аударуды қолға ... - деп ... ... /7/.
Басқосуда Қазақ ПЕН – клубына ағылшын тілін жетік білетін мамандар
тартылу қажет екені ... ... ... ... ... ... елдермен
әдеби қарым – қатынасты күшейту үшін бұл ауадай қажет.
Ағылшын тілінде жетік білетін сауатты аудармашы ... ... ... ғана ... қоғамның қай саласы болмасын мұқтаж. Мәселен,
үстіміздегі жылы ... ... ... күндерінде шанхайлықтар біздің
көрермендерімізге халықаралық кинофестивальдардан ... ... ... ... ... ... ... кейін ұйымдастырушылар бір жарым
сағатқа созылған ... ... ... ... төл тумасының кітабын
ағылшын, орыс тілдерінде шыққан нұсқалары негізінде ... Бұл ... ... прозалық нұсқасы емес, оның соңғы 10 ... ... ... киноматагрфия саласының тарихы баяндалады. Сонымен ... ... ... ... ... ... сайратып қойған /8/.
Шанхай күндері тек ... ғана ... ... елдерінде де өткенін
ескерсек, бір кітаптың қаншалықты функцияналды ... ... ... түсінікті. Оның басты ұтымдылығы оның ағылшын ... ... Осы ... ... ... қалған ескерткіштерді
сақтау жөніндегі тарихи-мәдениет ” бөлімінің бас маманы ... ... шет ... ... ... ... ... бұндай деталдарға көңіл
бөлмеген екенбіз. Бұның өзі ... ... ... жүргізіп отырған
ішкі және сыртқы саясатының көрінісі. Бұл аз да болса, мемлекетке, ұлтқа
жасалған пияр”, - ... ... ... ... /9/. Елді таныту
мүмкіндіктері бізде жиі болып тұрады. Әсіресе, ... ... ... ... ... ... қонақтарынсыз жиындар өтпейді. Мәселен,
Алматыда қыркүйектің 21 мен 23 ... ... ... көрме
орталығында “Транзит – Транс Қазақстан 2005 ... және ... ... халықаралық көрме өткізілді. Мұнда көліктің кешеннің барлық
түрлері – ... жол, ... және әуе ... ... үлгілері
көрсетілді. Сондай-ақ, бұнда жүк ... ... ... мен курьерлік қызмет түрінің мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... әлемнің 10 шақты
елдерінен 100-ге жуық компания ... /10/. ... ... Азия бойынша ең
ірі акциялардың бірінші қатарында ... бұл ... ... ... ... ... ... нығайту еді. Шет елдермен кәсіби
деңгейде қатынас жасауға ұмтылып отырған ... үшін осы сала ... ... бірдей нұсқаушы құрал ретінде немесе анықтамалық ретінде кітап
шығару артықтық етпес еді. ... зор ... ... жаңа бой ... келе ... ... кешенінің тәуелсіз
жылдардағы жеткен жетістіктерін сөз етіп қалуға асықпады. Есесіне, үш күн
бойы өткен ... ... ... ... ... жапондық
серіктестіктердің арнайы стенттері мен анықтамалық құралдары самсап ... емес ... ... ... аясында Алматыда
ақпараттық - ресурстық орталық құрылды. Орталық үлкен маштабта жұмыс
істегелі тұр. ... 70 ... ... ... Оның 54 ... ... бар жобаға бағытталып, қалғаны ... емес ... ... ... ... ... болады деп шешілген. Орталық кеңесінің
директоры Ғалия Бакированың ... ... әр ... ... ... қарастыратын болады. Осы арқылы Үкімет пен орталық арасындағы
қатынас нығая түспек. Орталықтың баса назар аурып отырған мәселесі - шет ... ... ... ... ... бар ... кең
спекторда шешу /11/. Осы орайда ақпараттық-ресурстар орталығы американдық
әлеуметтанушыларға арнайы Қазақстанның әлеуметтік жағдайын ... ... ... шығаруды ұйғарған болатын. Орталық қанша ұйымның мәселесін
қарастырса, сонша ... ... ... ... отыр. Мәселен, “Шығыс
әйелдер” қауымдастығы Қазақстан әйелдерінің ... ... және ... үш ... ... ... жұмыстарын жүргізуге үшін көмек
берген ағылшын мамандарына арнап ... ... ... орны ” атты ... ағылшын және орыс тілінде басып шығарды.
Қазақстандық мамандар мұндай кітаптардың басылуы ... ... ... ... отыр ... Жабаев атындағы мемлекеттік филормонияның “Ұлттық аспаптар”
бөлімінің ұсынысымен “Қорқыт ... қоры ... ... атты ... тіліне аударып, кітап етіп шығаруды жоспарлап отыр /12/. Қорқыт тек
қазаққа ғана ... ... Азия ... - түркіменіңе, өзбегіңе т.б. ортақ
тұлға. “Дәдәли Қорқыт” деп олар да ... ... ... Иран ... ... ... естіп: “Сонау 7-8 ғасырларда өмір сүрген Қорқыт ... 16-17 ... өмір ... ... сахналық бейнесін жасай
алмай жатқанда бұл ізденісті өз басым жақсылықтың нышаны деп ... ... ... қорының мүшелерінің айтуынша, кітапта тек аңыз ... ... ... ... ... аспабы - қобыз туралы мәліметтер
көбірек болады екен. Осыдан біраз жыл бұрын ... ... ... ... ... ... ... шет елдерге дәріптеп жатқан
тек музыканттар, ал, ... ... ... ... ... ... оқулықтар жоқ деп уәж айтқан болатын. Бұл олқылықтың орны осы
кітаппен толайын деп тұр. Әрине, бір ... ... ... ... ... ... Дегенмен мұқтаждықтан бірте-бірте арыла ... ... ... ... ... Заң қабылданғаны
белгілі. Міне, осындай ... ... ... ... туризм саласы
бойынша арнайы туристік ұйыммен (ДТҰ) бірлесе жұмыс істеуге бекініп отыр
/13/. Бұл даму ... алғы ... ... ... жер аумағы
кең болғандықтан оның географиялық сипаты да әр ... ... ... ... ... ... ... әлі де ақсап келе отырғаны
нарық заманда ... сын ... ... ... те, ... ... ... танысқысы келетін туристердің саны кейінгі екі жылда
көбейіп келеді. Туризм ... өзі - ел мен елді ... қана ... сол арқылы тың қарым-қатынас пен әдеби-мәдени,
саяси-экономикалық байланысты қалыптастыруға қызмет ететін кешенді сала.
Елбасының ... ... ... жолдауында “Кәсіби – техникалық
және жоғары білім беру мекемелері жүйесі арқылы білікті ұлттық кадрларды,
жұмысшы мамандықтары ... ... ... ... жағынан даярлау жөніндегі
бағдарлама әзірленсін” делінген /14/. Қазір ... ... ... ... ... сол саланың қыр-сырын жетік білетін, бәсекеге төтеп бере
алатын маман дайындау талабы тұр. ... осы ... ... ... ... ... түрткі бола алатын негізгі құрал – ... ең ... түрі ... берілуі болса, туристік компаниялар
үшін шет елдің телерадио арналарынан еліміздің туристік орындарын жарнамлау
қыруар қаржыны талап ... Ал, ... ... ... көбі ... ірі ... ... жұмыс істейді. Яғни телеарнаға
жарнама беру қазақстандықтар үшін ... ... ең ... ... ол ... кітаптар мен буклеттер, альбомдар, күн тізбелер шығару. Бұл
жарнаманың кешенді түрі ... ... - ... ... ... . ... көп. ... оны сырттан іссапармен келген кез-келген
делегатқа ұстатып жіберсеңіз болады. Жылына екі рет ... ... ... ... болады. Қазақстанда мыңнан аса туристік ұйымдар
мен фирмалар бар. Олардың көбі тек ... ... ... ... ... демалыс орындары жөнінде толық мағлұмат алатын ... ... ... ... жоқ ... бір - екі кітап шығарғаннын өзінде өнім
уақыт өте келе өз шығынын толығымен ақтар еді.
2. ... ... ... ... ағылшын тілінде шығатын кітаптарға туындап
отырған сұранысты ұсыныс өз деңгейінде қанағаттандыра алмауда. Бұған бірден-
бір ... ... ... ... ... жатқандығы болып отыр.
Мәселен, әр баспаның үш-төрт жылдық жоспарындағы шыққан кітаптардың сандық
көрсеткішінің ... ғана ... ... ... мүмкін. Қалыптасқан
жағдайды баспагерлер тапсырыстың жоқтығымен түсіндіреді. Бірақ, әр салада
қарқынды дамуды ... ... ... ... үшін ағылшын тіліндегі
шығатын басылым саны шаш-етектен болуы ... Бір ғана ... 2005 жылы ... 41-ші президенті болған Билл Клинтон Қазақстанға ... ... “ - Мені ... ... ... ... жылдамдығы таң
қалдырады. Біздің көз алдымызда мемлекеттің экономика саласында жасаған
ұтымды реформаларының нәтижесі сайрап тұр. ... ... ... ... ... сәті дәл осы ... басталады” – деп алғы сөзін
осындай жігерлендірулерден бастап еді /15/. Бұл сөзді тек ... ... ... ... дамыған ел ретінде көтерілуге жасалып
жатқан қадамдарға баға деп қабылдау ... Осы ... ... ... ... ... ... терезесі тең мемлекет ретінде кәсіби ... ... ... ... ... ... ... Ол құралдың бірден-бірі - кітап, баспа өнімдері болу тиістігі
айтпаса да белгілі. Рас, ... ... үш ... ... саны ... ... БАҚ-тар олардың саны 100-ден асады деп ақпар таратуда.
Қазақстан Республикасының ... ... ... палатасына жыл сайын әр
баспаның өткізетін бір дана кітабының есебі бойынша санасақ 2001 ... ... ... саны 150-ді ... ... те, бұл ... қуантарлық болғанымен, кітап дүкендерінің сөрелерінде ... гөрі ... ... ... ... тұрғанын көресің.
Әрине, Ресейдің кітап рыногын Қазақстанмен салыстыруға келмейді. Олардың
аудиториясы ... ... есе ... ... ... ... ... себептерінің бірі - ... ... ... ... ... ең ... ... құнды еңбектерін орыс тіліне
аударып, нарыққа шығаруды ... ... Олар ... ... қана ... ... сонымен қоса гуманитарлы салалар бойынша шыққан
оқулықтарын өте тиімді аударып, сұранысты қанағаттандырып отыр. ... ... ... өте ... сұранысқа ие. Қазақстандықтар үшін
бұл басылымдар қымбатқа түседі. Осы ... 2002 ... ... ... ... С. ... ... “Просвещение” баспасымен кітап сатып алу
жөнінде ... ... ... ... ... ... тиек ... Келісім-шарт жасалғанан кейін Ресейдің “Просвещение” баспасынан жаңа
заманға сай 21 түрлі кітап 12 390 000 мың ресей ... ... ... ... 29 ... мәжіліс депутаты Татьяна Квятковская Мәжіліс
аппаратының баспасөз қызметінің отырысында осы жайында ... ... ... және ... ... арыз жазуға шағымдалған. Онда
Ресейдің “Просвещение” ... бар ... ... 1996-1997 жылдар
аралығында ресейлік баспасы авторлық құқық ретінде ... ... ... өнімнің жарты пайызын пайдалана алмай отырғандығын
және кітапқа көп мөлшерде қаржы ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан кітап нарығының 98-99 пайызын
құраған екен /16/. Одан бері қанша уақыт өтсе де, бұл ... аса ... жоқ. Бір ғана ... С” ... ... жатқан
қазақстандық жалпы өнімнің көрсеткіші 30 пайызды ғана ... ... ... алды ... ... ... сериялық кітапшалардың
жобасын Ресей сатып алса, дәл осы жобаны ... орыс ... ... ... екі есе ... ... ААҚ – ның
баспасы сатып алған жоба ... ... ... және ... ... ... дейінгі жәні жалпы білім беру саласына оқу құралы
ретінде ұсынылып отыр. Қарапайым әрі ... ... 210/210 ... ... ... ... ... топтамасымен шығарылуда.
Олардың тізімі ... деп ... ... 1. Time ... 2. ... 3. Shapes (пішіндер) 4. Opposites (қарсы мәндес сөздер) 5.
Counting (санау) 6. Weather (ауа ... 7. ... ... ... барлығы дерлік бүлдіршіндерді қоршаған ортаға бейімдеу және
ағылшын тілін үйрету мақсатында басылып отыр. Мәселен ... ... ... ... мәндес сөздер жөнінде алғашқы түсініктер
беретін кітап. ... ... ... көмегімен салыстыру
анықтамаларындағы құндылықтарды бүлдіршіндер жеңіл меңгере ... ... қоса ... ... денем” атты сериясымен “My hads” ... ... дене ... ... ... үш ... ... басуды
жоспарлауда. Жоғарыдағы аты ... ... ... 2001 жылдан
бастап әр біреуі 500 данадан шығуда. Кітаптың ... ... ... ... Парк және оның ... Питер Потлиан” деп кітап
авторлары есімдерін жазуды ұмытпаған.Сонымен қоса ... ... ... , Ресейліктердің аудармасы бойынша “A cautionary
tale” ( сақтандыру ертегісі ) атты сериясымен бір ... ... ... 1. “Fred the fire ... (Өрт ... ... 2. “Vicky the vet”
(Мал дәрігері Вики) 3. “Don´t tell lies, Lusy!” (Люси, ... ... ... ... ... ... ... ескермей отырған бір мәселесі
бар. Ол - аталмыш ... ... мен ... кісі ... сол ... ... қалдырып қойғандығы. Кітап
балабақшаларда, мектеп алды дайындық ... ... ... қара ... ... ... ... Томсон сияқты есімдермен ашып,
өмірді суреттегі келтірілген американдық үлгідегі өмір тұрғысынан қабылдап,
дүние танымын кітапта берілген ... ... ... ... ... ... ... кішкентай кейіпкерлер ата-анасына сен
деп сөйлеп немесе бес жасар ... ... ... ... ... Мы ... ... ” деген батыстық тәрбиені келтіруге болады.
Бұдан кейін кітап жобасының авторлық ... ... ... ... емес, есімдері де өзгертілмеу керек ... ... бар ... сұрақтың тууы заңды. Жоба сатып алынғанан кейін оның кейіпкерлерінің
есімі өзгертілсе болмай ма. Бұл топтаманың ... Фил ... ... ... Фферди -төтенше жағдай жөніндегі арнайы мамандар. Келтірілген
кітаптардың ... ... ... ... ... ... ... аударғандар ресейліктер. Мәселенің бәрі сұраныстың анықталмауында
болып отыр. Яғни, аудиторияға әлі ... ... ... тіркелген, тіркелмеген баспалар жылына кем-дегенде 1-2 кітап
шығарады. Ал, Ресейдің жетекші баспаларының бірі болып ... ... ... ... 600 ... ... қамтамасыз етеді. Сонымен қоса
олардың кітап таралымы біздікімен салыстырғанда жер мен көктей. Ресейде
шыққан детиктивті ... бір ... ... саны ... ... мүмкін. Қазақстандық бір кітаптың таралымының соңғы нүктесі – он
мыңға әрең ... қана ... ... он ... ... ... өнімінің
таралымы 2,5 есеге дейін төмендеген. Есесіне аталымды кітаптар саны
өсуде. ... ... осы ... ... ... қандай кітаптарды шығару
тиімді деген сұрақ өзінен өзі туындайды. Бұл ... әлі де ... ... ... әдебиттің көзін табу қиындау. Қазір Қазақстан ... ... екі ... ... ... ...... негізделсе, еді бір баспалар өз қаржыларымен қалаған ... ... ... Оның ... ... Ресей кітаптарын қазақ
тіліне аударып басумен немесе бар ... ... ... ... ... Ал, “Атамұра”, “Білім”, “Рауан”, “Мектеп”, “Жеті жарғы”,
“Алматы-кітап”, “Жазушы” баспалары мемлекеттің ... ... ... мен ... ... зор ... шығарады. “Қазір
қазақстандық баспалар үшін тек ... ... ... – көзі ... ... ... ... директоры Бауыржан Иманалиев /17/. Оның айтуынша
бүгінде ағылшын тілінде шыққан ... ... ... мен ... ... ... Қазақстанның жері мен елі туралы ... ... ... ие. ... ... ... компаниялар тапсырыс
беретін көрінеді. Мәселен, баспа сапалы фотоальбомды 1000 данамен шығарса,
оның әр ... ... ... 35-40 доллар бағаға сатып алады.
Ағылшын тіліндегі “Весь Казакстан” фотоальбомы бастапқыда Туризм және ... ... ... шыққан екен. Уақыт өте келе “Баур”
баспасынан шыққан бұл ... ... ... ие ... ... бірігіп, жаңағы өнімді шығару үшін қаржылай дендеушілік жасап,
ақыры өнімнің ... ... ... 10 000-ға ... жеткізген. Сонда
осыдан шыққан нәтиже оның әр данасы 4 долларға ғана бағаланған . ... ... ... ... ... көлемін 45-50 миллион долларға
бағалап отыр. Бұл қазақстандық рыноктың 40 пайызын құрайды. Қалай ... ... ... рыногы 1995-1996 жылдармен ... ... ... жақсы. Ол жылдары дүкендерде тұрған кітаптардың 90
пайызы ресейлік болып, 10 пайызы ғана ... ... еді. ... ... ... ... ... 35 пайыз қазақстандықтарға тиісілі /18/.
Мамандар Қазақстанда кітап саудасы дамымай, сапалы, өтімді әрі көп
мөлшерде өнім шығару мүмкін емес ... ... ... саудасы туралы білім
жүйесін зерттегенде кітап өнімнің тауарлық құнын ғана емес, тұтыну ... ... ... Бұл – киер ... ішер ас ... ... адам болып
толысу үшін бірден бір азық. Ми, ... ... ... ... ... ... ... айналдырып саудалау санау папирус бумасына,
күйдірілген балшыққа тақтайға не ... ... ... ... ... жасаған жазуы бар тас ыдыс, құжаттар да су тегінге
түспеген шығар. Көне гректер кітап ... ... деп ... ... ... ... Г. ... “Библиология жөніндегі түсіндірме
сөздік” (1802-1804) ... ... ... атты термин туғызған.
(Библиопалистика- кітап және сату деген екі ... ... ... ... саудасы деген мағынадан кітап саудасының
теориясы, тарихы ұйымдастырылу негіздері деген ұғымға ... ... ... ... оның ... емес, затында. Атына қарап ,
бұл саланы шаруашылық мекемеге жатқызуға ... еді. Рас, ... ... сауда жүйесіне, елдегі сауда айналымына іске қатысы жоқ
емес. Бірақ, шын мәнінде бұл сату ... ... ... ... ... кезінде ол заңды түрде коммунистік насихат ісіне ... . ... ... ... сол ... ... құжаттарда анық көрсетіліп
отырды. 1949 жылы Үкімет қаулысы бойынша КСРО ... ... ... ... ... және ... саудасы бас басқармасы құрылған
кезде оған жаңа мекеменің атынан көрініп тұрғандай ... ... ... кітап өнімдеріне дұрыс баға қойылуын қадағалау міндеттері жүктеледі.
Ал, КОКП Орталық Комитетінің 1960 жылғы 31 ... ... ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік жұмыстың ... ... ... көрсетілді. Ресейде революцияға дейін кітап
саудасымен ... ... ... (үш ... ... аса), алып сатар
антикварлар, офени ... ... ... ... ... ... мемлекет қарамағына көшті. 1918-1921 жылдары Центропечать
дейтін мекеме еңбекшілер ... ... ... ... Бұдан соң кітап
кәдімгі саудаға шықты. Онымен Госиздат секторы, ... ... ... ... ... (КОГИЗ) шұғылданды. 1949 жылы кітап
саудасы мекемелері құрылып, 1959 жылдан Мәдени министрлігінің, 1972 ... ... және ... сауда комитетінің қарамағына берілді. Қалада
кітап ... ... ... ... ... бағыттап отырды. “Наука” сияқты баспалардың өз кітап дүкендері
істеді. Кітаптың сыртқы саудасын “Халықаралық кітап бірлестігі ” ... ... ... саны ... асып ... ... атты республикалық бірлестік., Қазақстан тұтынушылар одағының
кітап саудасы басқармасы, Байланыс ... ... ... ... ... ... ... атты мекемелердің кітап
дүкендері мен киоскалары істеді. Міне, осы жүйелердің кітап дүкендері ... 1039 ... 1985 жылы 1596 -ға ... ... ... саны
1929-дан 2416-ға дейін артты. Кітап және ... ... ... 34
милион сомнан 110 милион сомға дейін түсті. 1960 жылдары әр жан басына
шаққанда 2 ... ... ... бұл ... 1985 жылы қала ... ... ... үшін айтсақ, АҚШ-та 1960 жылдың бас кезінде 8500,
Ұлыбританияда 6303 кітап дүкені болған.
Сауда - ... ... ... ... ... ... ... Ұсыныс өнім сатып ... ... ... ... Нарық заманында сұраныс және ... ... өте ... ... ... ... секілді аталған
сауда процесіне жоғарғы дәрежеге енеді. Ең бірінші баспа өз кітабын ... яғни ... ... қажет. Сыртқы безендіруі, мазмұны,
бағасы және ... ... ... ... деген мәселеге баса назар
аударылады. Тұтынушының сұранысы баспаның үнемі назарында болады. ... ... ... ... ... ... қарай өз міндетін ұйымдастырады.
Өнімді саудаға ... ... ... ... ... ашып ... Тұтынушылардың мәселелері қандай? Сіз ұсынған өнім ... бар ма? Олар не ... ... ... ... тауарыңызды
қажетсінеді? Өніміңіз кімдерге арналған? Сауда ... ... ... ... ... ... ... болады? Жоспарыңыз табысты
болу үшін сауданың неше ... ... ... ... ... ... ме?
Кітапты халық арасында көптеп таратудың бір амалы – жарнама. ... бір ... ... оның стратегиясы мен мақсатын анықтап
алған дұрыс. ... ... ... ... сапасын және қызмет түрін
анықтайды. Өнім кімдерге және не үшін қажет? Оның өзектілігі неде? ... ... ... ... ... ... не ... яғни пайдалы
жақтарын қысқа екі-үш сөзден тұратын сөйлемдермен жеткізеді.
Жарнама бір мақсаттағы аудиторияға арналған, тарату аумағына ... ... ... ... жарнама болып бөлінеді. АҚШ-тағы
алғашқы жарнамалық тіркестер 1704 жылы ... Ньюс ... ... ... ... ... мен ... жарнаманы ерекшелендіріп беруді
ұсынды. Ал, ... басу және оны ... ... ... ... көп бөлуді
қажет етеді. Бүгінгі қазақ ... ... ... жолға
қоймағандықтан, оқырман сұранысы зерттелмегендіктен қазақ ... таба ... ... Кітап таратуда жарнаманың ықпалы өте зор.
Кітап мұқабасы ... ... ... ... беру - ... бір
ғана көрінісі. Мұндай тәсілдер бүгінгі біздің газет беттерінде де орын
алып жатыр. ... ... ... ... ... деп аталатын
қазақ және орыс тіліндегі арнайы кітап жарнамалау беті бар. Ал, ... ... ... әлемі” қосымшасы біршама оқырманға етене
таныс. Баспа өз өнімін саудаға шығармас бұрын ... ... ... ... ... жарнамалық жобаны жіберу қажет. Кітап ... ... ... ... ... ... ... Әр баспа өзінің қаражат деңгейіне қарай жылына 4
рет немесе одан да көп ... ... ... ... тақырыпқа
қарай жүйеленеді, баспаның мекен-жайы көрсетіледі.
2. Тапсырыс ... ... Бұл ... ... ... автордың
аты-жөні, қысқаша мазмұны көрсетіледі. Және тапсырыс берушінің аты-
жөні мен қызмет орны, кітап санына бос орындар қалдырады.
3. ... ... мен ... ... ... ... ... мәдениет сарайларына плакаттар ілу.
5. Радиожарнама.
6. Тележарнама
7. Мерзімді баспасөздегі жарнама.
Республикамыз тәуелсіздік алғаннан кейін кітап ... ... ... ... ... ... ... баспа орындары кітапқа
деген сан-қилы сұранысты толық өтей алмайтыны түсінікті. Нарық жағдайында
сырттан, әсіресе Ресейден ... ... сан ... ғана емес, сапа
жағынан да төмендеп барады. Әсіресе, техникалық ... ... ... ... ... ... төтеп бере алмай отырғанда,
ағылшын тілінде сапалы әдебиет басып, оны экспортқа шығару ... ... әлі ... жоқ. Бұл сала ... түрде дамып келе жатқаны белгі. Ал,
оны бір ... ... ... ... ... ... ... сапалы, жоғары деңгейде аударма жасайтын , редакциялайтын мамандар
да дайындау, олардың санының көбейту күн тәртібіне ... еді. ... ... баспа ағылшын тілі маманын штатқа алмайды. Оларға аудармашыларды
штаттан тыс ұстаған тиімді. Біріншіден, ... ... ... ... ал, ... ... ай сайын жалақы беруді баспа міндеті
деп санамайды. Тапсырыс түскен кезде ... ... асты ... ... шарттағы белгіленген уақытқа дейін жұмысты бітіруі тиіс. Осыдан
кейін редактор шет ... ... ... ... ... ... Кейде тапсырушы аудармашыны өзі тауып, ақшасын өзі төлеп
қолжазбаны бірден ... ... алып ... Бұл екі ... да тиімді. Мәселен
еңбек индустрия саласында немесе қазақ эпосы туралы болса, авторға ... ... ... ... ... ... таяң ... емес, таңдап
жүріп жалдауға болады. Қазақстанда өндірістік ... ... ... аз. ... ... бұл салада еңбек баспас бұрын, сапалы
аудармашыларды даярлап алу ... ... ... ... халақаралық
тұрмақ, еліміздегі көрмелерге де қатыса алмай ... ... мен түр ... ... таңдау талаптары
З. Қабдоловтың пікіріне сүйенсек, тақырып - өнер туындысының іргетасы.
Жазушының шындық болмыстан таңдап, талғап ... ... ... ... ... ... ... өмір құбылыстарының тобын тақырып дейміз
/20/.
Қазіргі Қазақстан баспаларынан шығып жатқан ... ... ... көбі ... ... мәдениет, жоғарыда айтып
кеткендей туризм тақырыптарына тиісілі ... ... ... ... ... ... ... кең байтақ жерімен, әсем табиғатымен, бай табиғи
рессурстарымен қызықтырады. Кез-келген ізденуші бірінші ... ... ... ... ары ... оның мәдениетін содан кейін әдебиетін, бұдан
келе ұлттың ... ... ... күнін яғни, тарихын жете тануға ниет
білдіреді. Аталған ... ... осы ... өтіп ... заңды
түрде сұранып отыр. Ұлттың ғасырлар тарихы арқылы оның қалыптасқан дүние
танымын білуге болады. Ал, ... ... ... ... ... ... альтернативті көзқарас орнықтыруға және бүгінгімізді нақтырақ
талдап, ертеңімізді ... ... ... ұлт ... ... тарихи
процеспен өрлес алып қарау үшін, осы орайда қазақ ... сырт ... және ... ... ... байыпты түрде талдауға қажет. Тарих
арқылы ұлтты абыроймен ... ... ... қасық қаның ақтау. “
Мұра – ата – бабамыздың бізге қалдырған баға жетпес аманаты. Мұралану – ... ... ... ... ... сабақтастыру” М. Әуезов. /21/
Ағылшын тілінде аталған тақырыптар бойынша Қазақстан кітап шығару
орындарынан оның ішінде ... ... ... ... ... ... шыққан: Мәселен, “Алматы-кітап” баспасынан шыққан
“National kitchen of Kazakhs ” ( ... кең ... /2005 ж, ... 240 бет, ... ... 245x 330мм, ... №7./ атты ... есімі
мен еңбегі көпшілік қауымға ... ... ... ... Сейіт
Кенжеахметұлының қазақ халқының кең дастарханындағы ұлттық тағамдар мен
жеңсік астар және оның ... ... ... ... ... мен дәйегі мол көркем тілмен жазылған бұл еңбек қазақ ... ... ... танығысы келген әр адамға кеңесші құрал ... ... ... ... ... ... асы мен тағамдарын әзірлеудің
әдіс-тәсілдері, ол ... ... ... ... ... ... көне ... анықтама беретін сөздіктерінің қамтылуы кітап бағасы
мен құнын арттыра түскен. Мысалы ... ... ... ... мен ... ... ерулік, жолаяқ, қонақасы, қол қағар,
сауын алу, соғым басы, сауын ... ... ... ... ... күземшай,
кеусен, келі түбі, қол кессер, сабан той, шашыратқы деп бұл тізім ары қарай
кете береді. Және жәй ... ... әр ... ... тоқталып,
маңыздылығын түсіндіреді. Қазақта шашыратқы – ... ... ... ... ... ... Қошқарды саулықтарға қосып, мал иелері жақсы
тілек тілеп, оның үйіне қойшылар жиналып, мәре-сәре болады. ... ... ... ... Сол ... деп ... Мұны малды ауылдың
дәстүрлі еңбек мерекесі ретінде қалыптастырған. Келесі дәл осы ... ... and ... ... тұрмысы мен әдет-ғұрұптары) /
2005 ж, үш тілде, пішіні 245х330, 284-бет, мұқабасы № 7/ деп ... ... жүгі мен ... жағынан энциклопедиялық еңбек деп тануға
болады. Мұнда халық “қарашаңырақ” деп кие ... киіз үй және оның ... ... ... ... ... түрлері және оның
тәрбиелік қызметте алатын орнын ... ... ... Мыңдаған жылдар бойы
халықтың өмірі мен тұрмысына алтын арқау ... ... мен ... ... етіп ... ... ... ұғым мен ырым, әдеп пен
тыйым, жөн-жосық, жол-жоралғы сияқты ... ... мен ... бұл ... жинақта бүтім этносты танытатын тіл құдіреті ... ... ... ... ... /ав. М. Өмірбекова,
2005 ж, үш ... ... ... 284-бет, мұқабасы №7/ атты
энциклопедиясында оюлардың даму тарихы, ... және көне ... ... ... берілген. Басылымның он екі тарауында 60-жылдарда пайда
болған, кейіннен еліміздің өндіріс ... ... ... ... нақышты бейнелейтін суретші Сапар Төленбаевтың авторлық ... Жаңа ... ... ... ... астам
келтірілген үлгілер, өнертанушыларға, ісмерлерге,, сәулет өнері ... сол ... қол ... ... ... ... ... өнер атауын бағалай білетін көпшілік қауымға арналған. Басылым баснан-
аяғынан дейін қою ... ... ... ... ... “Kazakh
traditions and customs 2” (Қазақ ... ... /ав. ... 2004 ж, үш ... ... ... ... 284-бет,
мұқабасы №7/ кітабы бұлардың бәрі ... ... ... атты
сериясымен жарық көрген өнімдер.
Қазақ халқының бай ауыз әдебиетінің үлкен бір ...... ... жырымен қазақтың талай дүркін ел ағалары сусындап өскен. Қанша
ақындар бойына нәр ... ... ... ... ... ... ... алған. Туған жері мен елін шын сүйген, оны көздерінің қарашығындай
қорғаған Ер ... ... ... ... ... ел ... ... ұрпақты отансүйгіштікке, елін мен жерін қорғауда тәрбиелеу
мақсатында оқу ... ... ... ... ... Batyr”
(Қамбар батыр) /2004 ж, үш ... ... ... ... ... №4/ жырын бастауыш сынып ... ... ... ... ... ... ... жүрекке жылы тигізерліктей етіп өңдеген
Қазақстан Республикасының халық жазушысы Әзілхан ... Жыр ... ... ... әсем ... Аталған кітап шәкірттерді өз елінің
патриоты етіп тәрбиеленуіне қызмет ететіні сөзсіз. “”Алматы - кітаптан” ... ... ... ... batyr” ... ... /2005 ж, үш ... 205х290мм, 192-бет, мұқабасы №4/ дастаны басылып шықты. Жырды проза
тіліне аударған балалар жазушысы Шәкен Күмісбаев. Осы аталған ... ... ... ... биік ... ... - bala” (Тазша - бала)
/2005 ж, үш тілде, ... ... ... 40-бет, мұқабасы №3/
ертегісі. Ертегіні белгілі ақын ... ... Әлі ... ... жазып шыққан.
Бұл өнімдерді ағылшын тіліне аударуды баспа қазақ эпостарынан хабары бар
сенімді мамандарға тапсырған.
“Алматы-кітап ” ... ақын ... ... ... ... “Мектеп жасындағылар” сериясымен бір ... ... ... ... Ол “The Kazakh ... ” (2002 ж,
пішіні 215х15мм, 32-бет) кітабында балаларға қазақтың ұлттық оркестрлері
ойнайтын ... ... өлең ... ... ... ... қылқобыз, жетіген, шанқобыз, жыланбас, шындаула сияқты аспаптары
жайында ... ... ... ... ... Ақынның кезекті
ағылшын тілінде шығарылған шығармасы “The oriental calendar” (2002 ... ... ... деп ... Автор бұнда балаларды шығыс
календарында аты ... 12 ... ... өлең ... Оның “ ... my mother ... ж, ... 32-бет, суретті) кітабында балаларды Қазақстан жерінің табиғатын
суреттей отырып қызықтырып, елдің туы мен ... ... ... ... кетеді. Балалар үшін жатық тілде жазылған мазмұнды, ... ... ... ... ... ... ... секілді. Ондағы
берілген суреттердің бәрі дерлік қазақ ұлтының ... ... ... ... ... ... шыққан кітаптары былай жалғаса береді:
“Talking pictures”, ”The whole year ... ” Skilled ... ... ”The five fingers”, ”The earth of four ... ... ... ... халқының дүние танымын танытуға қызмет етеді.
“Атамұра” баспасы көп жылдан бері ... ... ... ... ... ... ... келеді. Баспаға
мемлекет осы саладағы тендрді жарияламай-ақ, ... ... ... ... ... бойы ... сапалы өнімдерімен қамтамасыз
етіп келеді. Әйтсе де, баспа қазақ мәдениетін, жерін, елін шет ... ... ... әлі де ... ... отыр. Тек бұл ретте 1998
жылы шыққан аты ... ... ... ... пен ... ... ... Шахановтың “The plaint of the above the abyss” атты кітабын ... ... 1500 ... ... ... 9 ... тұрады. Онда қос
ақын, бауырлас екі елдің ... мен ... ... ... ... ... әңгіме қозғап, ғасырлар бойы толып қалған ... ... ... бай ... тарата баяндап, ұзаққа көсіледі.
Кітап қос ақынның диалогына құралған пішінде берілген. Бұл еңбекті кезінде
авторлар ... ... ... ... ... ... алып ... жазылған рецензияда ағылшын тілі маманы С. ... ... өте ... ... ... ... бойынша Қазақстанды таныту, имидж қалыптастыру
мақсатында ағылшын тілінде 2002 ... бері ... үш ... ... осы үш ... ішінен бүкіл әлемді дүр сілкіндірген, әдеби, тарихи
орталарда ... қызу ... ... ... адуынды, арқалы ақын
Мұхтар Шахановтың “Жазагер жады космоформуласы”(Шыңғыс ханның пенделік
құпиясы) атты еңбегін атауға болады. ... ... ... деп ... ... ... ... үйрену үшін арнайы шығарылған оқу ... ... ... Брет ... ... Джон ... әншілердің шырқап жүрген
әндерін домбыраға қалай салу керектігін аса ыждахаттылықпен түсіндірілген.
Мамандарға арналған өнім ... ... ... гөрі ... ... ... ... Жарылқасын Нұсқабайұлы “Жер бетінде күй
өнері тек қазақта ғана бар. Қазақтың қара ... ... ... ... көбеюде. Ал, бұл фактор кітаптың құндылығын арттыра түспек ”
дейді.
“Алматы кішкентай Қазақстан”. ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының туризм жөніндегі ... ... ... ... Үш ... ... бұл еңбекте
автор “Верный” қаласының тарихына кеңінен тоқталып, жылдар бойы ... ... ... ... ір ... байланыстыра отырып
суреттейді. Кітап Верный бекінісінің негізі қаланғанына 1500 жыл ... ... ... ... ... ... Алматының шежіресін
төрт кезеңге бөліп қарастырады: ежелгі және орта ғасырлардағы тарихы; 19-
ғасыр – ... еді ... ... ... ... пайда болып,
қалыптасуы; 20 ғасырдың алғашқы жартысы – қаланың ... және ... ... 20 ... ... ... – қаланың гүлденуі және
ерекше мәртебеге – Қазақстан Республикасының , бертін келе, Орталық Азияның
экономикалық , ... және ... ... мәртебесіне ие болуы.
Қазақстанның 2030 даму стратегиясының бағдарламасында туризм саласы
экономиканың қайнар көзі болды делінген. Осы ... ... ... ... бұл ... Алматы қаласының тарихы жөніндегі бірден-бір
таптырмас танымдық, анықтама-оқулық болып табылады.
Шетелдіктерді қазақтың ... ... ғана ... ... деңгейдегі
проблемаларды ұтымды әрі шебер көтере білетін ақын-жазушылардың ... ... да ... ... ... ... него ... значимого поэта, мне
думается, в наших азиатских литературах не было.
Чтобы убедиться в этом, читайте его ... ... в ... коранешей памяти” (Тайна, унесенная Чингисханом). Поэт такой
ипостаси должен был явиться в 20 веке, переступая 21...
Им оказался Мухтар Шаханов” Ш. ... ... ... “THE ERRORS OF ... THE ... ... MEMORY (The secret taken away by Chingiskhan)” “Жазагер жады
космоформуласы” (Шыңғысханның пенделік құпиясы) атты ... ... ... ... ... әрі әміршіміз болғаны үшін ... ... ... ... өз ... да қан ... қасіретіне көз жұмуымыз
керек пе? Бұл ойдың ар жағында құлдық сана формуласы, яғни, жұртты соған
қайта ... ... ... жоқ па?” ... ... ... ... (Шыңғысханның пенделік құпиясы) ... ... ... бастаса сөз басын дәл осылай бастайды. Ақын қазіргі біздің тарих
Шыңғыс Хан ... ... ... ... ... хан тек ... ... (злой гений)
ретінде, яғни, залым адамдардың не себепті бақытты бола алмайтын заңдылығы
өзге рухани күштерге ... ... ... ... Романның
түпкі діңгегі: “Адам баласының 97 пайызы еліктеу арқылы өмір ... ... ғана өз ... ... ... ... Ең қауіптісі қашанда
еліктеуге бейім тұратын әлгі 97 пайыз. ... әр ... ... ... ... бұрып отыруға болады. Адамның осы еліктегіш
табиғатын басқару бұрын қалай жүргізілді, ... ... іске ... ... темір қазық – тіні осы. Автор шығармада “Шынында да
залым тұлғаларды Тәңіріміз ... ... ... ... ... ... қателігінен сабақ ала алмайтын тобырлық пайымсыздығына жаза
ретінде жіберіп тұра ма екен?” деген ... ... ... ... ... М. ... ... пішіні өзінше ерек, бұнда тарихи
немесе осы занғы оқиғалар негізінде адамзаттың, ... ... , ... ... қозғалысына тілімелі түрде түзілген.
Қазақ ақынының осы философиялық концепциясын Ф. ... ... ... Р. ... ... Ф. ... Ф. Кузнецов (Ресей), М.
Баймутский, А, Мар (Америка), Анар (Әзірбайжан), С. ... ... ... ... И. Драч (Украина), тағы басқа есімі әлемге белгілі рухани
қайраткерлердің ... ... ... ... ... ... ... әлемдік деңгейде сұранысқа ие екендігіне кепіл бола алады. Кітап
ағылшын тілінде басылып шыққаннан кейін ақын Рим ... ... ... II ден
“Жазагер жады космофомуласы ның ” идеясын қуаттаған хат алды. ... ... ... ... ... ... Есімнің “Шыңғысхан
вирусы” (“Егемен Қазақстан ” 08.05.2001ж), М. ... ... ... төрт санына қатарынан жарияланған “Зұлымдық формуласы ” атты
мақалалары – республика деңгейінде едәуір сәтті ... ... хан сан ... ... қанын судай ағызған дәуірінде
теңдесі жоқ ұлы ... ... ... ... тарихының дөңгелегін кері
бұрған керемет қолбасшы. ғасыр тұлғасының шынайы тарихта қалдырған бет-
бейнесін ... ... ... ... ... ... ... маштабта
ой қозғады. Азаматтық пен адамдықтың бұлжымас заңдылықтарын адамзатқа ... ... ... ... ... ... тек зұлымдыққа
бағытталған деп ашық ойын ой салады. Автор өзіне, тақырыптық идеясына қарсы
келген әдебиетшілер мен өнер ... ... ... ... десек те ізгі адам мен залым адамның ара жігін ажырата алмайтын
жағдайда тұрғанымызға қайран қаламын ” деп ... ... ... ... ... қалу ... ... кітаптар жазу
үрдіске, тіпті бұл қатып қалған әдебиетшілердің қағидалы тақырыптарына
айналған. Ал, М. ... бұл ... сол ... сан ... орайтыны бәріне де белгілі. Бұны америка оқымыстылары мойындайды.
Еңбек ... ... ... бері кең ... ала ... ... хан әскерлерінің қоршауында қалғанда, Қайыр Хан ... ... ... ... де үш ұлы тұлғаны аман алып қалуды
бұйырған. Кейіннен, бұл талап орындалмағанда Қайыр Хан: ... Бұз ... ... да артық қасіретті кешіп отырмыз. Енді өзінің рухани
өсу ... үш жүз ... ... шегінетін болды”деп жанарына жас
іркеді./23/ Осы ... М. ... ... Хан 500 жылға аса уақыт қателескен
ғой деймін. Себебі, адам әлі күнге ... ... ... ...... Ақын ... өн ... бір кезде өзімізге қанды
шеңгелін салған Шыңғыс Хан ... ... ... ... ... ... ... соқса да түрлі-түрлі ... ... ... ... ... жақындатуға күш салудамыз деген ойын
тұндырады. Әлемдік деңгейде күрделі философиялық ойды ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырып, баға алу кез-келген
қазақ ақының маңдайына жазыла бермейтін бақыт. Бұл ... ... ... танылса, қазақ ақыны арқылы оның ұлты, ұлтының мәдениеті жер бетіне
мәшһур болады. М. ... ... ... мен ... ... Ал, оның ... өлең ... бір ізділікке түсіріп, мазмұн
мен түрді үйлестіріп отырғаны ол аудармашы маманының жетістігі.
“Жазагер жады ... ... ... ... ... ... ... жерік қара тұлға туған ел ,
Өз шаттығын өзге жұрттың көз жасымен
жуған ел,
Ақтау үшін қара күйе жұққан қара есімін,
Зардап ... ... ... өз ... ... алдында сұрау керек кешірім.
Бар кезеңде рухани тазарудан ... ... ...... ... ғана ... ... пенделік аспанынан,
Бәсендемес, әділ ойлар, лағыл ойлар
Жарқылы!
2003 жылы ... ... , ... ұлт ретінде рухани тазарудың жаңа
үлгісін көрсетті Олар гитлерлік соғыс ... ... ... Дахау, Освенциум, т. б. концлагердің тұтқындарына (өлі тірісіне
бірдей) айыппұл төлеуге шешім қабылдағанда неміс зиялыларының ... ... ... ... ... ... келтіріп, халық алдында
сөз сөйлеген екен. Бұл өзге елге ... ... деп ... ... үлгі ... ... Бұл М. ... концепциясының орындалған
бір ғана заңдылығы.
4. Безендіру ерекшеліктері
Кітап ... ... ... әрі ... ... ... “Кітап
деген ұғымды бір жағынан, ... ... ... ... ... деп
түсіну керек” деген /24/.
Бүкіл адамзат ... ... ... ... ... ... ... бойы атқарып келген функциясы тым қарапайым ол - ... ... ... ... ... екінші бір адамға жеткізу. Бірақ
сонша қарапайым қызмет бола тұра оның қажеттілігі күннен күнге ... ... оның ... бар ... арта ...... Кітап арқылы біздің
эрамызға дейінгі адамдардың қалай тірлік етіп, не оқығандарын, не ... не ... біле ... Бұл ретте басылымның ішкі мазмұнымен
бірге оның безендірілуі ісі де өте зор маңызға ие. ... біз ... ... ... ... ... ... арқылы білсек, ал,
оны жете түсініп, суретін көз алдымызға алып келу процесіне безендіру ... ... ... ... да ... безендіру дегеніміз- оған
өзіндік келісті пішін беру. Бұл - суретші мен ... және ... ... қоса ... ... жемісі. Сондықтан
қандай да бір авторлық қолжазба дайын ... ... ... ол ... әдеби және полиграфиялық өңдеуден өтеді. Әрбір кітап әртүрлі
аудиторияға арналған. Кімге арналған ... ... ... ... ... баспас бұрын редакторлар осыны ескереді. Оқырман еш қиындықсыз
басылымды пайдалану үшін ... ... ... , оның ... ... ... элементтері өзара үйлесім тауып тұру керек.
Әбілфайыз Ыдырысов жалпы басылымды безендіру ісіне мынандай ... ... ... - мазмұнды айқындап беру, екіншіден - оқушылардың назарын
өзіне аудару, үшіншіден - ... ... ... ... түсінуне
ықпал жасау.
Елімізде ағылшын тілінде шығатын ... да дәл осы ... ... ... жүгі - ауырлау. Сондықтан бұнда безендіру ісі
жетекші роль ... ... ... ... байтақтығын оқып білу бір
әсер қалдырса, екінші бір әсерді ... ... ... алуы ... ... ... ... басылуы еліміздегі баспа ісінің қаншалықты
деңгейде екендігін айғақтап ... ... аты ... ... ... ”, ... “Білім” баспасынан шыққандықтан басылымдардың
безендірілулері аса жоғары дәрежеде орындалған. ... ... ... ... ... ... жиі ... кепілдік бола
алады. Әсіресе, өнімді иллюстрациялауда баспалар қазіргі ... ... ... озық ... ... ... деген сөздің өзі латынның “illustrares” ... ... ... ... ... етіп ... ... деген мағына
береді. Суреттер, біріншіден, мәтінде дәнекер, көмекші, толықтырушы,
екіншіден, ... жеке ... роль ... ... ... ... қолданылатын көркемдеу құралы – суреттер үлкен екі салалы
болып келеді. ...... Бұл ... ... ... ... болмысты өз қолымен түрлі сызық, түртіктер,
бояулар арқылы бейнелеп “жазуы”. Суреттің екіншісі саласы – ... ... ... ... ... ... ... саласына болмасын тән нәрсе – көрсету. С. Ф. Добкиннің айтунша, әдеби
және полиграфиялық безендірудің арқасында кітаптың мазмұнын толық ашып ... Ал, ... ... әрі ... етіп ... ... ішкі және
сыртқы элементтеріне байланысты. Безендіруде әдеби және полиграфиялық
безендірулер ... ... ... тиіс. Олар бірін-бір толықтырады.
И. Ф. Бельчиков иллюстрацияға мынандай талаптар қояды;
1. Кітап ... ... да ... ... ... тұсы
ол толығымен шығарманың мәтініне тәуелді болады. ... ... ... ... ... ... кете ... Кітапта қажет деген иллюстрация қолданылады. Иллюстрация мәтінде қиын
ұғым кездескен кезде ғана толықтауыш ретінде қолданылуы ... ... ... ... ... ... аудиториясына түсінікті, анық болуы қажет.
4. Иллюстрацияның орындалуы кітаптың идеясының тұтастығын қамтасмасыз
етуі ... ... ... ... ... қағидаларынан еш ауытқымау
керек.
“Алматыкітап” баспасының “Tazsha - bala” (Тазша - бала) кітабының
безендірілуі өнімнің өтімділігіне бірінші ... ... тұр. ... ... бәрі суреттерден тұрады. Тазша бала - аңызда болған ... ... ... ... бәрі одан ... үлкен екендігін
суреттерден байқап, ертегі әлеміндегі кейіпкерлермен бірге қиялдап, бірге
қуанып отырады. Тазша жер ... ... ... ... тоқтаусыз жол сапарда
болады. Осы тұста кітаптың әрбір беті парақталса да ... ... ... ... Жол ... ... мен ... дала, қызыл құм ... ... ... жүреді. Оған кездескен қазанға ет қайнатқан ... бір ... ... ... ... киіз ... ... бойжеткен,
төбеде отырған данагөй қарттың суреттер арқылы безендірушілер көшпелі қазақ
жерін айқын ... ... ... ... ... ... саясаттық,
өнерлік, шығармашылық тұрғыдан атқару қажет. Терілген мазмұн мен оның ... ... ... мен ... клишесі арасында, сызықтар мен ашық
орындар арасында үйлестік жату ... ... ... ... ... және
монографияларда иллюстрация бірінші орында тұрады. Ондағы мәтіннің ... ... ... ... детальдарды шешуге көмектеседі.
Немесе кейіпкердің қалыптасқан жағдайға қарай өзгеріп отыратын мінез-құлқын
жетізуде автордың айтпай кеткен дүниелерін иллюстрация ғана ... ... ... алды ... ... суреттерде, түрлі альбомдарда,
атластарда иллюстрация негізгі ... ... Сол ... ... ... ... /25/ . Осы тұста “Алматыкітап” - баспасынан шыққан
Ермек Өтетілеуұлының үш тілде жарық көрген ... ... ... келтіруге болады. Және дәл осы ... ... ... ... ... ... ... бола алады. Аталған
кітаптардың барлығы балаларға арналғанмен олардың иллюстрация ... ... ... ... ... ... Ермек Өтетілеуұлының
“The kazakh orkestra” кітабының иллюстрациясы ұлттық тұрғыдан басқарылған.
Кітап сыртында үстіне ... киім ... ... бала ... екі есе ... ... ... аса ынтызарлықпен тартып отыр. Суреттің астына еш
түсініктеме бермесе де, ... ... ... ... ... ... ... баланың қолындағы ол қобыз сонау ата-бабамыздан қалған
жәдігер екендігі туралы сыр шертеді. ... ... “The whole ... (Жыл он екі ай) ... сыртқа және ішкі безендірілуінде ерекше
ұлттық сипат бар. Басына сәукеле киген бойжеткеннің ... ... ... Ол бұрымы он екіге бөлініп әдемі өрілген. Балалар қыздың бұрымын
санап қызық көретіндері ... ... ... ... ... бұрымды
келетінін келер ұрпақ зердеде сақтап, ойланады. Осы тектес кітаптардың
қатарына ақының ... ... атты ... ... ... ... еңбектің түрлі-түрлісімен таныса алады. Басылым
бүлдіршіндерді шөп ... ... ... ... теруді, текемет тоқуды
тағы сондай еңбек түрлерімен таныстырады . ... ... сапа ... ... ... ... ... қанық бояулармен ... ... ... ғана ... ... Мәселен, “Қоян шөп шабуды,
еңбектенуді ұнатады” деген сияқты. ... ... қоян ... ... ... ... тері ... шөп орып жүр. Сонысымен ол балаларға
еңбектің осы түрін ... ... ... ... тұтып тұрған сияқты.
Ісмерлердің арасында Тауық пен Әтеш те бар. ... ... ... қошқар ою былғары етігін кигізіпті. Ал, ... ... ... әжелердің кимешегін киіп алып, текеметке салатын оюдың әр
түрлісін таңдап, тоқуға ... деп жүр. ... ... ... ұлттық тұрғыдан ерекшеленіп жатса, “Қауіпсіздік шаралары”
сериясындағы кітаптар бұл жағынан қалыс қалуда. Оның бір ... ... ... Кітаптар түрлі ... ... “Vicki the Vet” (Мал ... ... атты ... - ... ... балалардың түсінігіндегі дәрігерге мүлдем
ұқсамайды. Керісінше, компьютер ойындарындағы ... ... ... ... Бұл ... ... компьютерлік иллюстрацияны қолдана
салғандығы. Бұнда суретшілер кітаптың саяси, көркемдік ... сырт ... ... ... мен ... қарай иллюстрация екі топқа
бөлінеді. Біріншісі - ғылыми-танымдық иллюстрация, екіншісі - көркем-
образды иллюстрация.
Кез-келген ... ... ... ... ... ... ... иллюстрация қолданылады. Мәселен, биология пәніне
арналған оқулықта мысықтың дене құрлысы ... ... ... ... ... ... дене ... айқын көрсетілген суреті беріледі. Бұл
ғылыми-танымдық ... Ал, ... ... ... ... ... шығып, күнге қыздырылып тұрған суреті берілсе әрине,
бұл көркем әдебиетте берілетін көркем образды иллюстрация болады.
Ағылшын тілінде ... ... ... ... ... ... барлығы ғылыми –танымдық иллюстрацияға жатады.
Оюларды бір-бірінен ажырату үшін ... етіп ... 240х260 ... ... аса ою ... ... оның әр қайсысының
бояулы суретінен бөлек ғылыми –танымдық үлгісіндегі ... ... ... ... ... ... ... баспасынан шыққан журналист ... ... ... тек фотосуреттер қолданылған. Басылымның компазициялық
құрылымы сауатты сақталған. Автор бірінші Қазақстанның ... ... ... сөз ете келе 1939 жылы ... ... жанында
орналасқан Қарғалының биік тауларындағы қабірден ... әйел ... ... ... ... ... ... ішіндегі диодеманың
суретін берген. Содан кейін Алматы маңындағы Есік қорғанынан ... ... және ... ... эмблемасының” суреттері орналастырылған.
Автор Алматының тарихына тоқталып, “Верный” кезіндегі ... ... ... ... ... ... ... Кітаптың
безендірілуін тек иллюстрация ғана емес, кітап туралы жалпы ақпаратты
орналастыру ... ... ... қай ... ... ... ... міндеттер стандарттар бар. Олар:
1. Басылымның халықаралық стандартты (ISSN) сериялық номері болуы керек;
2. Кітаптың авторы мен оны ... ... ... ... ... ... ... (УДК, ББК) мен авторлық құқық белгісі
көрсетілуі керек;
4. ... ... ... ... (ISBN) ... ... ... берілуі тиіс;
Кітаптың көркемдік безендірілуі дегеніміз болашақ кітап
қолжазбасын ... ... ... және ... құралдармен
кітап мазмұнын қайта жасап шығару. Бұл - қолжазбаның түпнұсқаға айналып,
кітап ... ... ... ... қамтитын процесс. Ол осы
ерешеліктерімен идеялық-тақырыптық негізде ... ... ... ... тән ... ... ... оқырман ортасына жол тартып, үлкен
әсерлі құбылыс туғыза алады. Кітаптың ішкі ... ғана ... ... сол ... ... оқырманға жеткізе алатындай
үйлесімді сипатта болуы керек. Ол үшін алдыға мынадай талаптар қойылады:
- көркем және ... ... ... кітаптың мазмұнын, табиғатын
жан-жақты ашып, оқырманның ... ... ... жол ... кітапты оқып, пайдалануға қолайлы ету, оқуға жағдай туғызу;
- ... ... ... ... ... ... ... әдемілігін арттыру;
Баспадағы жұмыста техникалық редактор ең алғаш қолжазбаны гранкалық
терімнен өткізеді. Бұл ... А4 ... ... ... ... қоса ... 58-60 белгі , ал, жол 28-30 ... ... ... бұл ... ... мәтіннің екі жағынан,
астынан және үстінен көп мөлшерде жол қалады. Себебі, бұл ... ... ... корректорлық белгілер орналасады. Кітапты
безендіру ісі үш кезеңнен тұрады:
1. Графикалық безендіру;
2. Кеңістікті ... ... ... ... ... ... ... арнамент, сызу және т.б.
баспалық формалар жатады. Екінші ... ... ... ... ... түрі ... Мысалы: басылым форматы, мәтін ... ... мен ... ... Кітап беттеріндегі тақырыптарды,
кестелерді, суреттерді орналастыру ісі жатады. Үшінші топқа кітап ... ... ... ... ... бояу т.б. ... процесі жатады.
Баспахана өнімі ретінде кітап екі ... ... ... ... ... блок ... ... дегеніміз ол - титулдан бастап соңғы бетке дейінгі мәтін.
Кітап блогының қабын ... ... ... ... ол ... Кітап блогының алғашқы қабының бірінші бетінде шығарманың аты,
автордың аты-жөні жазылуы тиіс. Ал, корешокта да осы ... ... ... ... ... оқуға ыңғайлы болу үшін өзгеше беріледі.
Кітап богының қабын безендіруде ... ... роль ... ... мен блок ... ... ұстап тұратын бетті форзац деп атайды.
Супер мұқаба деген де бар. Бұл ... ... ... ... бір
мұқаба. Блок қабы көзге бірінші боып түсетіндіктен оның безендірілуі көркем
болуға тиісті және бұл ... ... ... ... ... ... артқы бөлігінде, кітап бағасы және басылым орны көрсетіледі.
Шмуцтитул – екінші тараудың немесе ... ... ... ... беретін иллюстрациялық элемент. Кітапта фронтиспис деген ұғым бар. ... ... ... бір ... ... ... ... кітап
идеясын мазмұндайды.
Соңғы бетті безендіру. Қазірге дейін көптеген баспаларда ... ... мен ... қайта бастыра салады. Бұл техникалық
редактордың жұмысын жеңілдеткенмен бір ... ... ... ... ... ... Сол ... соңғы бетті безендіруде мынандай
жәйттерді ескеру қажет:
Библиографиялық ... ... ... ... ... аты-жөні;
3. Кітап аты;
4. Басылымның шыққан жылы мен орны, кітап бетінің иллюстрациясы;
5. Баспа табақтың ... ... ... ... мәліметтер:
1. Редактор;
2. Суретші, көркемдеуші;
3. Көркемдеуші редактор;
4. Техникалық редактор;
3. Кітап туралы мәліметтер: ... ... ... және ... ... ... ... беттің көлемі, тиражы толық көрсетіледі;
4. Баспаның мекен –жайы;
5. Баспахананың мекен-жайы;
Егер полиграфиялық безендірулер әр ... ... ... барлық баспаханалардың мекен-жайы толық көрсетілуі тиіс. Мұнда
терілген ... ... ... ... ... ... Тек кегль кіші болады.
Кегль - әріптің көлемі. Библиографиялық мәліметтерде автордың аты-жөні және
кітап атын ... ... ... терген қаріптермен де теруге болады.
Библиографиялық мәтіннен өзге ... ... ... аты - ... ... жазу әбестік болмайды.
“Білім” баспасынан шыққан Мухтар Шахановтың “THE ERRORS ... THE ... OF ... MEMORY (The secret taken ... ... ... жады космоформуласы” (Шыңғысханның пенделік
құпиясы) атты дастандардан құралған ... ... ... ... ... - ... Басылымның форзацы көрер көзді қызықтыратыны
даусыз. Қызыл қоңыр түске боялған сағымнан қазақ даласындағы Отырар қаласы,
сағымның ... ... алып ... ... одан бері келе ... ... ... төбесі көрінеді, ғарыш кемелерін ұшыру орталығы
Байқоңыр сағым бұлдырынан ... өзі ... ... ... кейіпкер сияқтанып алыстай береді. Осы әлемнің ... ... ... ... ұлы ұғым, ұрпақ сабақтастығын жалғастырушы –
отананың ... ... ...... ... ... одан әрі аша түскендей. Кітаптағы тағы бір қолданылған безендіру
әдісі ол - ... ... ... әр бөлімге көшерде шмуцтитул
жәй суреттермен толтырылмаған. Бұнда бөлімдегі ... ... ... ... ... ... ... отырылады. Бұл цитаталардан
оқырман ойын алып қашпау үшін ... ... ... ... ... сұр түсті сызықтар келтірілген. Бұл түстер оқырманның
ойын бұзбайды. Мысал ретінде “The endless whirl of ... , ... ... ... ретпен қанатты сөздер келтірген:
Without the aid
of magnanimous ideas
Mankind cannot Live.
F. Dostoryevsky
Why do follow
after majority?
Because
it is always riht?
No,
Because it ... in ... ... А. ... атты ойшыл: “Кітап – құдіретті қару. Ақылды,
шабытты кітап көп ретте адам ... ... ... екен /32/. ... ... ... ... функцияларының күрделілігіне қарай
“Кітап – адам тағдырымен ... бір ... ... шешуге қауқары
жеткілікті” деуге болады.
Қолда бар материалдар негізінде ағылшын ... ... ... ... ... көруде деп тұжырымдауға болады. Бұндағы бірінші мақсат -
балаларға ағылшын тілін үйрету, екіншісі - ұлтты, мемлекетті шет ... ... ... ... ... ... тілінде шыққан
кітаптардың көбі ... ... ... ... ... қатарынан
“Алматыкітап” баспасының “Менің алғашқы кітабым” атты сериясымен ... ... ... ... “Қауіпсіздік шаралары” атты сериямен
жарық көрген өнімдерін атауға болады. ... ... екі ... ... ... келеді. Бұны біз баспадан шыққан кітаптар бойынша
саралап отырмыз. ... ... ... kitchen of Kazakhs ” (
Қазақтың кең дастарханы), “Kazakh traditons and customs” ... ... ... ... ... ... сияқты
жоғарыда толығырақ тоқталған басылымдарды атасақ артықтық етпейді. Ермек
Өтетілеуұлының сериялық-танымдық кітаптарын осы ... ... тиек ... ... қоса ... batyr”, “ Kambar batyr” жырларымен ... bala” ... ... орны ерекше. Қазақтың белгілі, қадірлі ақыны
Қадір Мырза Әлінің өңдеуімен “Алматыкітап” баспасынан “Қазақтың ертегілері”
атты сериямен күлкі атасы ... ... да, ... ... ... есебін жібермейтін сөз тапқыш Алдар Көсенің жеті кітабы ... Бұл ... ... ... ... ... де ... қауқары бар. Себебі, басылым өте ... әрі ... ... ... жеке ... тоқталып өтсек: “Aldar Kose’s wonderful fur-
coat” ... ... ... ... “Aldar Kose the ... (Алдар Көсенің
емшілігі), “Aldar Kose and bai Zhartybai” (Алдар Көсе және ... ... Kose and the bearded ... ... Көсе және ... ... Aldar Kose outwitted the bai-cheat” (Алдардың кезекті бір ... “ Afoolish bai who desided to outwit Aldar Kose” ... ... ... “Aldar Kose’s quick wit” (Жол жоқ ... жол тапқан Алдар
Көсе). ... ... ... көздің жауын алады. Өнім пішіні -
217х297 . Кітапта негізгі орын иллюстрацияға берілген. ... ... ... ... ... ... суреттерді қызықтауларына болады. Кітап
мектеп алды бүлдіршіндерге балабақшалардағы ... ... оның ... ... ... ... өнімнің аудиториясын баспагерлер кітапты баспай тұрып
анықтау қажет. Тапсырыс ... де ол ... ... ... ... ме жоқ, әлде ... бе? ... “National kitchen of Kazakhs”
кітабы сапалы фотосуреттермен ... 245х330 мм ... ... ... өнімді сұраныстың талабына қарай икемдегені байқалады.
“Қазақтың ... ... атты ... фотосуреттермен көмкерілген.
Мәтін қазақша, орысша, ағылшынша нұсқада дайындалған. Осыған қарап бұл
кітаптары шет елге ... ... ... ... ... болады.
Өнімді қазақстандықтар тұтынады. Сондықтан баспагерлер осыны ескеріп, бар
назарды жергілікті халық түсінетін тілдерге аударған.
Жалпы ... ... ... ... сұраныстың қатаң
талаптарына сай, бәсекелестіктің арқасында үнемі ізденіс жолында екендігі
анық байқалады. Алматыда жылда “Кітап ... атты ... ... ... ... өзара тәжірбие алмасуға, соңғы технологиямен
сәтті шыққан кітаптарды көруге және көрсетуге, жаңа ... ... ... ... ... ... ... алады.
Ағылшын тіліндегі кітаптар әзірге тарих, әдебиет, мәдениет, туризм
салаларында ғана бой көрсетіп отыр. Бұл - ... ... ... ... да ... бойынша сапалы кітап басу тек ... ... ... олар ... ... ... ... Десек
те, Қазақстан баспаларының бұл тұрғыда аяқ ... ... ... баспасы биыл үш тілде бірдей жазылған ... ... ... Мәселен, баспаның ағылшын тіліндегі “Қобыланды батыр”,
“Қамбар батыр” ... енді ... ... да ... ... ... болды. Бұл макеті дайын дүниелер санатына жатады. Содан
кейінгі жоспардағы кітап– Қозы-Көрпеш Баян сұлу ... Ауыз ... ... ... бірі ... саналатын бұл шығарманың ел аузында
бірнеше ... ... ... Шығарманы мектеп бағдарламасына және
балалардың ұғымына сай етіп ... ... ... Осы ... ... ... ... дайындалып жатқан “Саятшылық” кітабын атауға
болады. Бұл ... ... ... ... ... тазы ... мен аңға шығудың
дәстүрлі әдіс-тәсілдері, қыр-сырлары, жергілікті ерекшеліктері кәнігі
бүркітші, ... ... ... ... көптеген жылдар бойы
жинақталған материалдар негізінде және ... ... ... ... ... түсіндірмелік кескін суреттермен айшықталады. Баспа
бұл тақырыпта кітап басуды біраз ... бойы ... ... ... бұл ойға ... ағылшын тіліндегі нұсқасын шығару идеясы келіп
қосылыпты. Бұл еліміздегі ғасырлар бойы ... ... ... -
саятшылықты шет елдерге насихаттау мақсатын көздейтін ... ... ... биыл ... ... ұлттық киімдері” мен “Қазақтың дәстүрлі
қару-жарағының ” этнографиясын үш тілде бірдей шығаруды жоспарға ... киім – бай ... ... ... ... ... киімдері жөнінде әр жылдары жазылған зерттеулер ... ... ... Жинақта киімдердің барлық түрлері және олардың
атаулары енгізілген. Әр ... жеке ... ... ... ... ... ... жинақта қолөнерге байланысты
кейбір атаулардың түсіндірме сөздігі берілген. Бұл жарық ... ... ... мен ... қазірдің өзінде белгілі болып отыр.
Ал, қару-жарақ болса, ол – ... ... ... ... ... дәстүрлі қару-жарақ жүйесі өзінің қоғамдағы жан-жақты функцияларын
атқару арқылы дәстүрлі мәдениеттің өмір ... ... ... ... бір ... ... ... көрсетілген. Басылым қазақтың әр қару-
жарағының құрылымын, жүйесін түсінуге, ... ... ... ... ... қару-жарақтың анықтауышы ретінде ұстауға болатындықтан
оның ағылшын тілінде шыққаны музейге бас сұққан шет ел ... ... ... ... ... Басылымды арнайы жоғарғы оқу орнында
оқулық ретінде пайдалануға ... ... ... ... ... ... музей ісінің ғылыми терминологиясын қалыптастыруда, терминологилық
сөздіктерді жасауда көмекші құрал ретінде қолдануға болады. ... ... ғана ... ... Ал, ... ... дәл осы ... істейтін болса, ағылшын тіліндегі басылымдардың саны көбейер еді.
Бұнда тек мақсат шығарып қана қоймай, ұлттық ... ... ... дайындау кезек күттірмейтін мәселе болып отыр.
Ағылшын тіліндегі ... ... ... шығуы стихиялық
сипат алуда. Қазір қай баспа қандай кітаптарды ағылшын тіліне басып ... ... ... ала ... Және олар ... ... аударма
жасап жатқандығы туралы мәліметтің жоқтығы тағы бар. Оның бір ... ... ... ... баспалардағы экспортқа дайындалып
жатқан кітаптарды жүйелеп, тіркеп отыратын мекеменің жоқтығы. ... ... ... ұсынысым да осы. Материалдар ... ... ... мен ... ... Әр баспа өзінің тәуелсіздік жылдарынан бері
шығарып жатқан кітаптарын тізіп беруге маған мүдделі ... ... ... материал жинауға тура келді. Ал, күрделі салаларда ... ... ... ... бұл іске бет ... ... ... аудармашы дайындау керек. Себебі әр баспа ... ... ... ... Қолжазбаны автор редакторға дайын аударылған
күйде алып келгеннің өзінде редактор қашанда өз ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан біздің идеологиямызға қайшы
келмей ме, біздің ұлттық ... ... ете ме ... сауалдарға жауап
іздеп, соған лайықты басылымдарды тездетіп сапалы дайындауға атсалысуы -
уақыт талабы .
Кітап ғасырларға сапар шеккен ақыл ескерткіші ... ... тілі ... ... те ... ... тілдердің бірі. Бұл тілде
танылу жаңа даму жолындағы Қазақстан секілді жас мемлекет үшін өте ... ... ... сай ... әлем ... ... ... процессі бұл тиімділікті басқа арнаға жұмсауға мәжбүрлеуі мүмкін.
Бұл қауіптің ... ... күш тек ... ... Ал, ... ... арқылы өзарамызда патриотизмді ояту ... ... ... ... шет ... тығыз байланысты нығайта түсу ... ... Бұл ... даму ... ел үшін аса ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Н. Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. – ... ... ... Н. Ә. ... ... толқынында. – Алматы: Атамұра, 1999
3. Елеукенов Ш.Р. Кітаптану негіздері.–Алматы:Санат,1997
4. Елеукенов Ш.Р., ... Ж. ... ... ... ... Ш.Р. ... ... – Алматы: Білім,1999
6. Асылбекова Б. ... ... ... ... ... 2001.-Алматы:Атамұра,2001
8. Коротовский М.П.,Калиев Ж.К. Книгоиздательское дело ... ... Ф. ... ... ... Е.И. Маковеев Н.П. Эффективное издательство-
Москва:Логос,2000.
11. ... М. Асыл ... ... Қ.Р. Қазақстан ... ... ... ... ... ... Сатыбалдыұлы. Маркетинг негіздері-Алматы: Білім,1999
15. Добкин С. Ф. Основы книгоиздательского дела и книгопечатания.
Москва: ... ... ... Ю. Ф., Мильчин А. Э., Маковеев Н. П. Энциклопедия
книжного дела.
17. Бельчиков И.Ф. ... ... книг и ... ... ... Н. Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. – Алматы: Өнер, 1996, 140 –бет
2. Қ. Тоқаев. Внешняя ... ... в ... глобализации. –
Алматы: Білім, 1997, 214-бет
3. Сол жерде. 218-бет
4. Н. Ә. Назарбаев. Тарих толқынында. – Алматы: Атамұра, 1999, ... ... ... ... 2000, №270
6. Н. Ә. Назарбаев. Тарих ...... ... 1999, ... ... ... ... 2002, Наурыз айы
8. “Алматы” қалалық телеарнасының жаңалықтарынан. 12.11.2005
9. www. eurobook. ru - сайты
10. www. edu. gov.kz - ... www. parlam. kz – ... ... ... кәсіби мамандарға арналған журнал. 2004, наурыз
13. KITF 2005 ... ... ... және ... 5-ші ... ... туристік жәрмеңке” 28-30 сәуір Алматы
14. Елбасының Қазақстан халқына ... ... ... ... ... 2005.
16. Мұхтар Құл-Мұхаммед. Год триуфма Казахстана// Казахстанская правда,
2006 жыл, 28 ... www. edu. gov.kz - ... Сол ... Ш. Елеукенов. Кітаптану негіздері. Алматы: Санат, 1997
20. З. Қабдолов. Сөз өнері. 144-бет
21. “ Айт” ... ... 2005 №1, ... “Ана тілі” газеті, 2000 жыл
23. “Қазақ әдебиеті” газеті, 2001жыл
24. Добкин С. Ф. ... ... дела и ... ... 1972, ... Бельчиков И.Ф. Техническое редактирование книг и журналов. Москва:
Книга, 1968, 121-бет

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жастар қозғалысының даму жолдары және мақсаты7 бет
Италияның кітап басу ісінің шығу тарихы19 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
Aғылшын және қaзaқ тілдеріндегі келер шaқ63 бет
«қазақ тілінен ағылшын тіліне машиналық аударудың лингвистикалық сөздіктерін apertium платформасының негізінде жасау»33 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Абайдың «Қара сөздерін» қазақ тілінен ағылшын тіліне аударудың прагматикалық аспектілері22 бет
Абайдың жетінші, отыз алтыншы, отыз жетінші, отыз сегізінші қарасөздерінің ағылшын тілі аудармасындағы тілдік ерекшеліктері, аударма мәтініне салыстырмалы талдау жасау, лексикалық, грамматикалық, стилистикалық ерекшеліктері54 бет
Автомобильден шыққан газбен ауаның ластануы15 бет
Ағылшын абсолютизмі38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь