Стевия өсімдігі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1.1. Стевия өсімдігінің биологиялық химиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... 3
1.2. Стевия өсімдігінің құрамын зерттеуген ғалымдар ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.3. Стевия өсімдігінің Қазақстандағы жағдай ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
2. Зерттеу объектісі мен әдістер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
2.1. Қоректік орта құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
2.2. Алынған нетижелер мен оларды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
Қорытындылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17 Пайдаланған әдебиттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
Дүниежүзілік Денсаулық сақтау сараптамалық комитетінің болжамы бойынша 2010 жылы бүкіл әлемде 239,4 миллионға жуық адамның қант диабетіне шалдығу қауіпі төнуде. Бүгінгі таңда жүргізілген санақтың соңғы нәтижесі бойынша, әлемде қант диабетімен ауыратын адамдардың саны 175,4 миллионға жеткендігі белгілі. Осы себептен ғалымдар мен денсаулық сақтау мекемелерінің көңілі қантты және оны алмастырғыштарды синтетикалық тәтті қосылыстарды табиғи тәтті және төменгі калориялы қосылыстармен ауыстыруға ауысып отыр. Дүниежүзінде өсімдік текті қант алмастырғыштардың қажетсінуінің өсіуіне байланысты стевия өсімдігіне кең көңіл бөлінуде. Оның жапырақтарында 6,5-11% мөлшерде дитерпенді гликозидтер: стевиозид,ребаудиозид ( А,В,С,Д,Е),дулькозид, стевиолбиозид түзіледі. Олардың тәттілігі сахарозадан 150-400 есе артық болып келеді. Солардың ішінде ең тәттісі стевиозид. Стевиозид адам және жануар организміне зиянсыз төмен калориялы қосылыс. Осы қасиетіне байланысты стевия өсімдігін медицинада (қант диабеті, атеросклероз, панкреатит, кариес), тамақ өнеркәсібінде (печенье, кекс, сусындар, т.б.) және парфюмерияда кеңінен қолданылады.
Соңғы жылдары кейбір елдерде (АҚШ, Германия, Жапония, Оңтүстік Корея, Қытай т.б.) стевияны жан-жақты зерттеп адамзат қажетіне жарату бағытында қарқынды ізденістер жүргізілуде. Тіпті ТМД елдерінде де (Ресей, Украина, Белоруссия, Өзбекстан) стевияны вегетативті көбейту мен жерсіндіру және тағам өндірісінде, медицинада кең пайдалану мақсатында ғылыми зерттеулер едәуір көлемде жүзеге асуда [1,2].
Табиғи жағдайда стевия тұқыммен көбейеді, алайда олардың репродукциясына белгілі қолайлы жағдайлар қажет. Тұқымдар өте майда және өну белсенділігін тез жоғалтатындықтан, олармен жұмыс жасау қиынға соғады. Стевия өсімдігінің тұқымдардың тиімділігін жоғарылату мақсатында әдетте винилды жылыжайдар пайдаланылады. Стевияның гүлдеуі мен тұқымдардың пісіп жетілу кезеңдерінде ауа температурасы 20-25°С болу қажет. Стевияны көбейтудің ең қарапайым және жиі қолданылатын әдістердің бірі –өсімдігін қалемшелеу болып табылады [3].
1.Суханова М.А., Андреева С.Е., Горяева О.В., Носов А.М. “Исследование ультраструктуры листа Stevia rebaudiana Bertoni методами сканирующей транмиссионной электронной с целью определение локализации стевиогликозидов.” Вестник Башкирского университета, 2001. № 2(П):.c.141-142.
2.Асрандина С.Ш., Жамбакин К.Ж., Нам С.В., Нугуманова Н.И., Сарсенбаев Б. Клональное размножение стевии (Stevia rebaudiana Bertoni). Биотехнология. Теория и практика, 1997. №3:.c.21.
3.Лукаткин А.С., Хомутова И.Н. Оптимизация условий культивирования каллусных линий Stevia Rebaudiana Bertoni и перспективы их использования. Химия компьютерное моделирование. Бтлервские сообщение, 2001, №5:c.27.
4.Робертс Д., Касерио М. Основы органической химии. - МГУ. -1964. -287 с.
5. Brendle J.E., Starratt A.N., Gijzen M.N. Stevia rebaudiana: It’s agricultural, biological and chemical properties // Canadian journal of Plant Science.-1998.-Vol.78.№4.-P.527-536.
6. Smith S., Stabin V. Separation or natural product sweetening agents using overdresssured layer chromatography // South Afral. Journal Sci. -1992. -Vol.88. -P.206.
7. Wood H.B., Allerton R., Diehl H.W., Fletcher H.G. Stevioside. I. The structure of the glucose moieties // Journal Org.Chem. -1955. –Vol.20. –P.875-883.
8. Matsushita K., Kitahara T. Seperation of stevioside and rebaudioside A by cristalisation (english abstract) // Jap.Patent. -1981. –Vol.56. –P.121-454.
9.Kanede N., Kasai R., Yamaguchi H., Tanaka O. High-performance liquid chromatography of glycosides on a new type of hydroxyapatite column / / Journal Cromatogr.-1987.-Vol.407. -P.205-210.
10.Mitsuhashi H. Dulcosides A and B, new diterpene glycosides from Stevia rebaudiana // Journal Phytochemistry. -1977. –Vol.16. –P.1405-1408.
11. Makapugay H.C., Nanayakkara N.P., Kinghorn A.D. Impruved high performance liquid chromatographic separation of the Stevia rebaudiana sweet diterpene glycosides using linear gradient elution // Journal Chromatogr. -1984. -Vol.283. -P.390-395.
12.Ahmed M.S., Dobberstein R.H. Stevia rebaudiana. II. High-performance liquid chromatography separation and quantitation of rebaudiasides A and rebaudiaside C // Journal Chromatogr. -1982. –Vol.236. -P.523-526.
13. Bovanova L., Brandesterova E., Baxa S. HLSP determination of stevioside in plant material and food samples // Z.Lebensm Unters Forsch A. -1988. –Vol. 207. P.352-355.
14. Brendle J.E., Rosa N. Heritability for yield, leaf: stem ratio and stevioside content estimated from a landrace cultivar of Stevia rebaudiana // Canadian Journal of Plant Science. -1992. Vol.72.-P.1263-1266.
15.Семенова Н. Стевия-растение 21 века. Москва, 2007.:С 63-64.
16.Уалиханова Г.Ж. Өсімдіктер биотехнологиясы. Алматы, 2009. 34-46 б.
        
        Мазмұны
Кіріспе ………………………………………………………………………………3
1. Әдебиетке шолу………………………………………………………………….3
1.1. Стевия өсімдігінің биологиялық химиялық ерекшеліктері ………………..3
1.2. Стевия өсімдігінің құрамын зерттеуген ғалымдар…………………………4
1.3. Стевия өсімдігінің Қазақстандағы ... ... ... мен ... ... орта ... Алынған нетижелер мен оларды талдау…………………………………….13
Қорытындылар……………………………………………………………………17 ... ... ... сақтау сараптамалық комитетінің болжамы
бойынша 2010 жылы бүкіл әлемде 239,4 ... жуық ... қант ... ... ... Бүгінгі таңда жүргізілген санақтың соңғы нәтижесі
бойынша, әлемде қант диабетімен ауыратын адамдардың саны 175,4 ... ... Осы ... ... мен ... ... ... қантты және оны алмастырғыштарды синтетикалық тәтті
қосылыстарды табиғи тәтті және төменгі калориялы қосылыстармен ауыстыруға
ауысып ... ... ... ... қант ... ... байланысты стевия өсімдігіне кең көңіл бөлінуде. Оның
жапырақтарында 6,5-11% ... ... ... ( ... ... ... тәттілігі сахарозадан 150-400 есе артық болып келеді. Солардың
ішінде ең тәттісі стевиозид. Стевиозид адам және жануар ... ... ... ... Осы ... ... ... өсімдігін
медицинада (қант диабеті, атеросклероз, панкреатит, ... ... ... ... ... т.б.) және ... кеңінен
қолданылады.
Соңғы жылдары кейбір елдерде (АҚШ, Германия, Жапония, Оңтүстік Корея,
Қытай т.б.) стевияны жан-жақты зерттеп адамзат қажетіне ... ... ... ... Тіпті ТМД елдерінде де (Ресей, Украина,
Белоруссия, Өзбекстан) стевияны вегетативті көбейту мен ... ... ... медицинада кең пайдалану мақсатында ғылыми зерттеулер
едәуір көлемде жүзеге асуда [1,2].
Табиғи жағдайда ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар қажет. Тұқымдар өте майда және
өну белсенділігін тез ... ... ... ... ... ... өсімдігінің тұқымдардың тиімділігін жоғарылату мақсатында әдетте
винилды жылыжайдар пайдаланылады. ... ... мен ... ... ... ауа ... ... болу қажет. Стевияны
көбейтудің ең қарапайым және жиі қолданылатын әдістердің бірі –өсімдігін
қалемшелеу ... ... ... ... ... ... ... (Stevia rebaudiana Bertoni) күрделі гүлділер (Asteraceae)
туысына жатады, гүлдері жай, бір-бірімен жұптасып ... түсі ақ ... ... ... ... мен Парагвайдың жергілікті көпжылдық,
жылусүйш шөптесін өсімдігі. Ол құмды топырақта өседі, оның жалпы ... ... ... Стевия өсімдігі әр түрлі топыраққа оңай жерсінеді.
Stevia rebaudiana Bertoni өсімдігінің жапырағы дитерпенді гликозидтерге өте
бай ... қант ... ... көзі ... ... ... емес, төменгі калориялы және адам организміне сіңбейді. Стевияның
жер үсті бөлігінде құрғақ салмаққа ... 6,5-11% ... ... ... ... стевиозид (7 %); ребаудиозид (A, B, C, D); ... ... A (2 %), ... (0,07 %); ... ... қатар, олардан басқа да заттар: витаминдер P, A, E, C және бета-
каротин; ... ... өте ... ... эфир майлары; ... ... ... ... ... қосылыстар (кверцестин,
авикулярин, гваяверин, кофе қышқылы, хлороген қышқылы, ... ... ... ... ... тән дәмі мен хош ... ... ... ферментімен гликолиздегенде қанттар мен
агликондарға ажырайды. Агликондар май және ... ... ... ... Агликон мен гликозалар бір-бірімен күрделі
эфирлік байланыс түзеді. Гликозидтердің агликондары ... ... ... ... туындылары болып табылады. Агликондардың құрамына:
көміртегі, оттегі, сутегі, кейде азот пен күкірт кіреді [4].
Стевия өсімдігіндегі гликозидтердің ... ... ... ... ... ... Дитерпенді гликозидтердің
синтезделуі ... ... ал ... жинақталуы вакуольде
жүзеге асады [5]. Гликозидтердің синтезделуінің алғашқы сатысында ... ... ... ал ол кауренсинтетаза ферментінің
әсерінен кауренге айналады. Реакциялардың келесі ... ... ... ... ... ... ... стевиол және гиберелл
қышқылы түзіледі. Стевиол Гольджи аппаратында гликолизденіп стевиозидке
айналады. ... ... ... Ал гибберелл қышқылы
гликолизденіп гликозидтердің ... де ... ... ... ... клетка ішінде түзілу жобасы S.Smith ... ... ... ... ... ... өсімдігінің құрамын зерттеуген ғалымдар.
Стевия өсімдігінің құрамын тереңірек зерттеуге және ... ... ... ... ... алу ... жасап оларды
толықтыру мақсатында бірқатар ғалымдар өз ... ... H.B.Wood ... ... т.б., 1981 стевиозидтің және басқа да гликозидтердің
құрылысын зерттеген. Бірқатар ... ... ... ... 1976, 1977, ... 1977, H.C.Makapugay, N.P.Nanayakkara,
A.D.Kinghorn 1984 хромотография әдісімен стевия ... ... алу ... ... Осы ... ... R.H.Dobberstein,
1982 ребаудиозид A, B, C, D, E және дулькозид-A мен стевиоздті бөліп алып,
оларға химиялық талдау жасаған. L.Bovanova, ... S.Baxa, ... ... және ... ... ... қосылған шәй мен
кейбір сусындардың құрамындағы стевиозид ... ... ... т.б., 1960, ... ... ... және ... мен қасиеттерін зерттеген. S.S.Chang, J.M.Cook, 1983 құрамына
көмірсулар қосылған сусындардағы ... пен ... ... ... ... N.Rosa, 1992 ... жолмен
өсірілген стевия өсімдігінің жапырағы мен сабағында түзілетін стевиозидтің
мөлшері мен өзара қатынасын айқындаған.
Сондай-ақ, стевия жапырағында ... ... ... ... қышқылы, кумарин, агликон стевиол және изостевиол
туындылары адам организміне ... ... ... ... қатар,
стевиолбиозид сахарозадан 20 есе, стевиозид 300 есе, ребаудиозид А 400-500
есе тәтті екендігі айқындалған. ... ... ... ... ... ... түзілетін дитерпенді гликозидтердің ішінде
стевиозид ... орын ... ... хош иісті, ақ кристалл түріндегі
гигроскопиялық ұнтақ зат. ... ... ... ... окси / каур ... ... ... топтағы С атомына сахароза жалғанады, (2-
0- D- ... С4 ... ...... моносахаридпен байланысады.
Молекулалық салмағы 804,4 г/моль. Стевиозидтің балқу температурасы
1960-1980 С. Ол суда жақсы ... ... ... ... 1
мольден 3 моль D-глюкоза және 1 моль стевиол атты агликон бөлініп алынады.
Стевиозид жоғары температураға ... яғни оны 1000 С 24 ... және рН 3-9 ... ыдырау деңгейі өте төмен. Сонымен қатар,
басқа табиғи қосылыстарға қарағанда ... ... ... ... оған тәтті дәм беріп, көміртегі бар ... ... ... ... ... ... ... [8] айқындаған. Стевиозидтің ең көп мөлшерде ... 3-8 %, ал ... 0,9 % және ... 0,3% ... ... ... түзілген каллус ұлпаларында
стевиозидтің түзілуі жөнінде ... ... бар. ... қытай
ғалымдары X.Ouyang, W.Hong, M.Chen, D.Wang жапырақ ... ... ... 2 мг/л БАП және 0,5 мг/л НСҚ ... ... 6 ай бойы өсіріп, олардың өсуі мен дифференциациясын бақылаған.
Сондай-ақ, түзілген әр ... ... ... стевиозидтің түзілу
мүмкіндігін зерттеген. Зерттеу нәтижесінде: жасыл, тығыз, баяу өсетін
каллустар құрамында стевиозид ... ... (5,37 %) ... ... ... ... бұл каллус клеткалары өте
вакуольденген, хлоропластары ... ... ... ... ... ... Ал сары, тығыз, баяу өсетін каллустар
құрамында стевиозид аз (2,13 %) ... ... ... ... ... ... дәндерімен бірнеше ылыраған
ламаллалардан, ал кейбір пластидтері ... ... толы ... ... қатар: сары, борпылдақ, тез өсетін каллустардың құрамында
стевиозид өте аз (0,96 %) түзілетінін және бұл ... ... ... ... ... ... ... дәлелденген.
Сондай-ақ, геммогенез процесі жүрген жасыл, тығыз каллустардастевиозид
мөлшері 5,78 % - ке ... ... да ... ... K.R.Lee, ... SL Oh, Y.Yamada ... ғалымдары K.Komatsu, W.Nozaki, M.Takemura, M.Nakaminami; YI.Hsing,
WF.Su, W.C.Chang стевияның ... ... ... ... ... S.A.Geissler, J.Striedner, G.Branunegg стевияның
суспензия культурасындағы клеткаларды стевиозидтің із ашары ... ... ... ... ... ... бірінші тәулікте
басталатындығын байқаған. Стевиозидтің көп мөлшерде түзілуі бір ... ... ... ... Ал ... із ... қосылмаған
орталарда стевиозид 2-7 апта аралығында түзілетіндігін анықтаған.
Жапон ғалымдары: N.Sugyama, H.Yasuyki, ... ... өз ... стевия жапырақтарынан түзілген каллустың ... мен ... ... синтезделетін қосымша метаболит
өнімдерінің жинақталу қарқынына тигізетін әр түрлі факторлардың ... ... ... ... ... өсу қарқыны жарық ортада
(3000 люкс) ортада ең жоғарғы көрсеткішке ие ... ... ... ... ... ... ... қант мөлшерінің кемуі
ұлпалардың өсу қарқынын олардағы ... ... ... өнімдерінің
синтезделуін тежейтінін байқаған. Ал хлорофилл мен каротиноид мөлшерінің
өзгермейтіндігін ... ... ... ... NO3 NH4 (4:2)
қатынасында және жоғары ... ... ... қосқанда,
каллус ұлпаларының өсу қарқынымен қатар ондағы синтезделетін ... ... ... ... Н.М.Юртаева мен В.П.Лобов жапырақ
қаллустарында стевиозидтің іздері ғана болатындығын байқаған [10].
Алайда ... ... ... S.M.Swanson, C.W.Beecher
W.F.Handro, K.G.Hell, G.B.Kerbauty зерттеулерінде ... ... ... түзілмейтіндігі жоғары ... ... ... және табақшалы хроматография (ТХ) әдістерімен
айқындалған. Зерттеуге 0,5 мг*/л БАП пен 0,5 мг/л НСҚ ... МС ... ай бойы ... жасыл, борпылдақ каллус ұлпаларын қолданған [11].
Келтірілген деректер біршама қайшы болса да, көптеген зерттеушілер
ұлпаның генетикалық сипаттамасына көңіл ... ... кей ... ... ... қажетті заттардың мөлшері жоғары жоғары болуы оның осы ... тек ... ... ... ... ... ... өсіруге алынған экспланттың тегіне де назар аудару керек.
Өсірілген ... ... ... ... ... ... өзгерістер пайда болуы мүмкін. Ретсіз бөлініп жатқан
каллус клеткаларында заттың мөлшері ... ... ... мәліметтерінде
кездеседі. Сондай-ақ, кейбір өсімдіктерден (оймақгүл Digitalis ... ... ... ... ... жоғалып, ал регенерант
өсімдікте биосинтездік ... ... ... ... ... ... ... дамуы дифференциалдану процесімен тығыз
байланысты. Дифференциалданған клеткалар ... ... ... каллус
клеткаларына қарағанда көбірек синтездейді. Әйтсе де, бұл біріңғай ... ... ... ... ... ... ... өзінің генетикалық мүмкіншіліктерін толық жүзеге асыра алмайды.
Сонымен, жасанды қоректік ... ... ... ... ақпарат
сақталады, бірақ оның жүзеге асуы үшін ерекше жайдайлар тудыру қажет.
1.3. Стевия Қазақстандағы жағдайы.
Стевия тропикадық өсімдік болғандықтан, біздің ... ... ... ... әрі дәні нашар жетіліп, өнуге ... Осы ... ... ... мерзім ішінде вегетивті жолмен
көбейту әдістерін жасау және оларды ... ... ... ... ... өсіріп, көп мөлшерде өнім алу үшін ... үшін ... ... және биохимиялық қасиеттерін
зерттеу негізінде, бұл құнды өсімдіктің көбейту әдістерін жасау ... ұлпа ... ... ... ... оны ... ... және екінші реттік метаболиттерді алудың ... ... ... ... ... мен ... объектісі: in vitro жағдайында өскен Stevia ... ... ... ... ... ... ... коэффициентін жоғарылату мақсатында in
vitro жағдайында микроклондық ... ... ... in ... ... ... ... алынған жапырақ экспланттарынан
түзілген каллустық ұлпалардың морфогенез ерекшеліктерін ... ... in vitro ... ... ... ... және морфогенез процестеріне қоректік орта құрамындағы
экзогенді ... ... ... зерттеу.
Зерттеу әдістемелері. Зерттеу объектісі ретінде in vitro жағдайында
өскен стевиядан оқшауланып ... ... ... ... ... in vitro ... көбейту өсімдік шаруашылығында және
өсімдіктердің жаңа ... ... және ... ... ... ... эффектісін жоғарлату үшін кеңінен
қолданылады. Микроклондық көбейту алғашқы бір өсімдіктен жарты жыл ... ... ... ... алуа ... береді [15].
Өсімдік клеткаларын өсіру деген термин соңғы кезде кең мағыналы ұғымға
айналып кетті. Бұл ұғым in vitro ... ... ... ... клеткалар мен протопластарды, ұлпаларды, жеке ... және ... ... ... ... In vitro деген термин
клеткалар жасанды ортада асептикалық жағдайда өсірілетінін белгілейді.
Регенерант өсімдік деген термин in vitro ... ... ... бүтін
өсімдікті белгілейді. Өсімдіктен бөлініп алған клеткаларды, ұлпаларды,
мүшелерді жасанды ... ... тек қана ... ... ... болады. Өсімдіктің бөлігін, оны эксплант деп
атайды, қоректік ортасы бар ... ... ... немесе колбаға
салады. Біраз уақыт өткен соң, ... ... ... ... ... ... ... жаңа клеткалар саны көбейеді, ұлғая
келіп ... ... ... ... ... ... ... ерекше түрі,
клеткалардың ретсіз бөліну нәтижесінде пайда болады. Каллустың бөлшектерін
оқтын-оқтын жаңа қоректік ортаға көшіріп отырса, ол шексіз ұзақ ... ... ... ... ... 1) тек ... өзін ғана
өзгеріссіз сол ұлпа түрінде өсіруге болады; 2) ... ... ... ... ... сол ... ... өсімдік регенерантты өндіріп
шығаруа болады. Ол үшін лайықты қоректік орта мен ерекше өсіру жағдайын
іріктеп табу ... ... орта ... орта ... ... ... көмірсулар, витаминдер,
фитогормондар, амин қышқылдардары кіреді. Клеткалар in vitro ... ... ... олар ... ... ... ... немесе глюкоза қосылады.
Барлық қоректік орталардың негізі болатын минералды тұздардың
қоспасы. Ол клеткаларды макро- және ... ... ... ... ортаға нитрат немесе аммоний түрінбе қосылады, фосфор –
фосфат түрінде, күкірт – сульфат түрінде, темір – ... ... әр ... ... ... ... ... қоректік орта құрамына калий,
кальций, магний иондары, бірсыпыра элементтер: B, Mn, J, Zn, Cu, Mo, ... ... орта ... ... бар. ... ... ең
маңыздылары В тобына жатады: B1- тиамин, В2- ... В6 – ... ... сонымен қатар, никотин, ... ... ... ... ... Клеткалардың өзінде витаминдер түзіледі, бірақ аз
мөлшерде. Сондықтан, қоректік ортаға қосылған витаминдер ... ... ... ... ... ... ... әсер
етеді.
Барлық физиологиялық процестерді реттейтін фитогормондар
болғандықтан, олар ... ... ... ... ... және ... үшін ... ауксин мен цитокинин қажет. Тек
қана ісік клеткалары мен “қалыптасқан” ұлпалар гормондары жоқ ... ... ... ... клеткалары гормондарды қажет етпейді, олар
гормондарға прототрофты келеді, себебі ... ... ... ете алады.
Алғашқы каллусты шығару үшін және оны ... үшін мына ... β – ... ... ... β – ... қышқылы
(НСҚ), 2,4-дихлор – феноксисірке қышқылы (2,4-Д). Ауксиннің табиғи түрі ... оңай ... ... оны ... көп ... ... ... жасанды түрлерінде (НСҚ 2,4-Д) қосады. Алғашқы каллус алу
үшін әдетте ауксиннің концентрациясы жоғары болу керек. ... ... үшін ... ... ... ... Кинетин (6-
фурфуриламинопурин) клеткалардың бөлінуіне өте қажет, міндетті түрде
қоректік ... ... ... болып есептеледі. Дайындалды. Сондай-
ақ, активтілігі жоғары цитокининдер қатарына БАП
(6-бензила –минапурин) жатады. БАП кең ... ... ... ... ... ... қоректік ортада комплекстік органиқалық қосындылар
болады. Атап айтқанда, әр түрлі ... ... ... ісік ... ... ... (қайын, томат, апельсин),
пісіп жетілмеген ... ... ... ... жүгері), казеин
гидролизаты, амин қышқылдары қоспалары. Бұлардың арасында клеткалардың
өсуіне ең жақсы ықпалын ... ... ... ... ... әсіресе “кокос сүті” деп аталатын кокос ... ... ... кездерде зерттеушілер мұндай қосындыларды көп
пайдаланбайды. ... ... ... әсер ... ... ... мол
болғандықтан, жасалған тәжірибелердің нәтижесін талдау және оларды қайталау
қиын.
Өсімдіктер клеткалардың қатты не сұйық ортада жақсы өсуі ... ... ... ... өте зор. ... жағдайында клетканың тіршілік
әрекеттері сутегі иондарының қолайлы концентрациясында (pH 5,5 - ... ... ең ... ... ... ... рН деңгейіне байланысты. Сонымен қатар, шамасы рН қоректік
ортаның компоненттерінің, ... ... ... ... әсер ... рН ... болғанда агар қатпайды, сондықтан рН
керекті ... ... ... ... ... ... ... ортаның бастапқы рН көрсеткіш 5 пен 6 арасында болғанда ... ... ... ... ... ... сияқты күрделі
органикалық қосылыстары бар қоректік ортаның рН көрсеткіші клеткалар өсе
келе аз ... Ал ... ... ... ... ... рН ... өсу арқасында анағұрлым өзгереді. Бұл ... ... ... ... ... ... қатыру үшін агар-агар қолданылады. Агар-агар деген ... ... ... ... Оның ... ... да бар, сондықтан оны 4-6 сағат бойы суды жиі өзгертіп жуу ... ... әр бір 3-4 апта ... жаңа ... ... көшіріліп
отырса, олар шексіз ұзақ өсе береді.
Қоректік ортаны таңдау ... ... және ... байланысты. Әдебиетте керек информация ... ... ... кең ... атап айтқанда Мурасиге мен Скугтың,
Шенк - Хильдебрандтың, Гамборгтың В5, Уайттың, ... ... ... ... орталарын пайдаланады [16].
Стевия өсімдігінен каллусты культура алу үшін ... ... ... ... ... ... ортасының құрамы.
|Команеттері ... ... мг/л. ... ... |1900 ... |160 ... х 7H2O |370 ... 2H2O |440 ... |170 ... ... х 4H2O |22,3 ... |0,83 ... |6,2 ... х 7H2O |8,6 ... Х 5H2O |0,025 ... |0,25 ... х 6H2O |0,025 ... ... ... |27,8 ... |37,3 ... ... ... |100 ... –HCl |0,1 ... ... |0,5 ... -HCl |0,5 ... |30000 ... |5,6-5,8 ... ... ... және ... ... ... орта ... фитогормондардың әсерін зерттеу үшін Мурасиге – Скуг қоректік
ортасы 6 түрлі ... ... орта ... ... ... орта |2,4Д ... мг/л. ... |мг/л. | |
|1 |0.5 |- |
|2 |1.0 |- |
|3 |1.5 |- |
|4 |0.5 |0.1 |
|5 |1.0 |0.3 |
|6 |1.5 |0.5 ... ... ... ... ... 6 ... екіге бөлініп, жартысы температурасы 25±2°С ... ... ... ... қойылды. 2-4 апта аралығында
каллустардың өсуі ... ... өсу ... ... ... және де ... құрылымдарға сипаттама берілді.
Каллустың өсу қарқындылығын есептеу үшін бинокулярлы ... ... орта ... 3 рет жаңартылды, алынған нәтижелерге талдау
жасалынып, арнайы кестеге ... ... ... |Өсу ... ... |Түзілген |
|орта |қарқындылығ| |ғы. | ... ... |ы. | | | | ... |
|1 |5-7 есе ... ... ... ... ... | ... қоңыр.| ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... | | | ... ... ... ақ |
| | | | |өз ара ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... | |
|2 |7-10 есе ... сары, |Орташа |Тығыз майда |Ақ-сұр үлпек |
| | ... ... ... |
| | ... |рдың негізі | |
| | ... | ... | |
| | ... ... | | |
| | |бар. | | | |
|3 |3-6 есе ... ... ... |2пробиркада |
| | ... ... ... бар. |
| | ... | |р | |
| | ... | |бітіскен,арала| |
| | ... да | ... ... | |
| | |бар, | ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | | | |
| | ... бар. | | | |
|4 |7-10 есе ... ... |Іші суға ... | |л, ақ ... |түйіршіктер |мөлдір шеңбер|
| | ... | ... |бар. |
| | | | ... | |
|5 |7-10 есе ... ... | |Іші суға ... | ... | | ... ... | ... әр | | |бар. |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
|6 |5-7 есе ... ... ... | |
| | ... сұр, | | | |
| | ... | | | |
| | ... ... | | |
| | |бар. | | | ... |
|1 |6-7 есе ... ... ... ... немесе |
| | |сұр, ақ. | | ... ... | | | | |0,5; ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
|3 |3-5 есе ... ... ... | |
| | ... |ылғалды | | |
|4 |3-5 есе ... сұр | | ... ... | | | | ... бар ... In vitro ... ... стевия өсімдігі.
2-сурет. In vitro жағдайында өскен Stevia rebaudiana Bertoni оқшауланып
алынған жапырақ экспланттарынан өсіп ... ... ... ... ... 6 нұсқаның ішінде 2,4,5
нұсқаларда каллустар жақсы өсіп шыққан. ... ... ... ... өсу ... ... болып келді. Келер уақытта стевия
өсімдігінің ... ... ... үшін ... ... үш ... ары қарай жұмыс ... ... ... Ол ... ортаның жаңа нұсқалары дайындалынады. Алға қойылған тағы бір жұмыс
ол түзілген құрылымдарды одан ары ... ... ... ... М.А., ... С.Е., ... О.В., Носов А.М. “Исследование
ультраструктуры листа Stevia rebaudiana Bertoni методами сканирующей
транмиссионной электронной с целью определение локализации
стевиогликозидов.” Вестник Башкирского ... 2001. № ... С.Ш., ... К.Ж., Нам С.В., ... Н.И., ... ... размножение стевии (Stevia rebaudiana Bertoni). Биотехнология.
Теория и практика, 1997. №3:.c.21.
3.Лукаткин А.С., Хомутова И.Н. Оптимизация условий ... ... Stevia ... Bertoni и ... их использования.
Химия компьютерное моделирование. Бтлервские сообщение, 2001, №5:c.27.
4.Робертс Д., Касерио М. Основы органической химии. - МГУ. -1964. -287 ... Brendle J.E., Starratt A.N., Gijzen M.N. Stevia ... ... ... and chemical ... // Canadian journal ... ... Smith S., Stabin V. Separation or natural product sweetening ... ... layer ... // South Afral. Journal ... -Vol.88. ... Wood H.B., Allerton R., Diehl H.W., Fletcher H.G. Stevioside. I. ... of the glucose moieties // Journal ... -1955. ... ... K., Kitahara T. ... of stevioside and rebaudioside A
by cristalisation (english abstract) // ... -1981. ... ... N., Kasai R., ... H., Tanaka O. ... ... of glycosides on a new type of ... column / ... ... ... H. ... A and B, new diterpene glycosides from Stevia
rebaudiana // Journal Phytochemistry. -1977. –Vol.16. –P.1405-1408.
11. Makapugay H.C., Nanayakkara N.P., Kinghorn A.D. Impruved ... liquid ... ... of the Stevia ... ... ... using linear gradient elution // Journal
Chromatogr. -1984. ... ... M.S., ... R.H. Stevia ... II. High-performance
liquid chromatography separation and quantitation of rebaudiasides A and
rebaudiaside C // Journal Chromatogr. -1982. –Vol.236. -P.523-526.
13. Bovanova L., ... E., Baxa S. HLSP ... of ... plant material and food samples // ... Unters Forsch A. ... 207. P.352-355.
14. Brendle J.E., Rosa N. Heritability for yield, leaf: stem ratio ... content ... from a landrace cultivar of Stevia ... Canadian Journal of Plant Science. -1992. Vol.72.-P.1263-1266.
15.Семенова Н. Стевия-растение 21 ... ... 2007.:С ... Г.Ж. ... ... ... 2009. 34-46 б.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дала жағдайында өскен стевия линияларының биологиялық ерекшеліктері56 бет
Altheae officinalis L (Дәрілік жалбызтікен) өсімдігі вегетативитік мүшелерінің онтоморфозгенезі38 бет
Chenopodiaceae Vent тұқымдасының Climacoptera B. туысы C.lanata өсімдігінің түрінің морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктері31 бет
In vitro жағдайында стевиядан оқшауланып алынған жапырақ экспланттарының каллусогенез және морфогенез ерекшеліктері35 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
Анар өсімдігін жылыжай жағдайында көбейту9 бет
Африка топырағы мен өсімдігі18 бет
Ақ алабұта өсімдігі тамырының химиялық құрамы48 бет
Жабайы Сельдерей (Apium graveolens) өсімдігінен биологиялық белсенді кешен алу жолдары62 бет
Стевия интродукциясы мен оның ғылыми-практикалық маңызы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь