Түйе сүті туралы

КІРІСПЕ 4
1 ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ 5
1.1 Сүт қышқыл бактерияларының жалпы сипаттамасы 5
1.2 Бактерияларды идентификациялаудың негізгі прициптері 14
2 МАТЕРИАЛДАР МЕН ӘДІСТЕР 19
2.1 Зерттеу обьектілері 19
2.2 Зерттеу әдістері 20
2.2.1 Түйе сүті және шұбаттан таза дақылдарды бөліп алу 20
2.2.2 Түйе сүті және шұбаттан бөліп алынған Сүт қышқылды бактерияларды микробиологиялық әдіс бойынша идентификациялау 20
2.2.3 Түйе сүті және шұбаттан бөліп алынған Сүт қышқылды бактерияларды “Api галерея” программасы бойынша идентификациялау 22
3 НӘТИЖЕЛЕР МЕН ТАЛДАУ 26
3.1 Сүт қышқылды бактерияларды бөліп алу 26
3.2 Түйе сүті және шұбаттан бөлініп алынған сүт қышқыл бактерияларды идентификациялау 28
4 ҚОРЫТЫНДЫ 33
ТҮЙІН 34
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Сүт қышқыл бактериялары ерте кезден бері адам баласының күнделікті тұрмысында қолданылып келеді. Сүт қышқыл бактериялары нан пісіру, балық тұздау, көкөністерді консервілеу, сүт қышқылды және десерттік шырындар мен өнімдерді дайындау, мал азығын сүрлеу, тері және былғары өндеу сияқты жеңіл өнеркәсіп және тағам өнеркәсіптерінде кеңінен қолданылады. Микробиологияның дамуына байланысты сүт қышқыл бактерияларының морфологиялық, физиологиялық және культуралдық қасиеттері туралы білімдер толықтырылып, олардың қолдану сферасы да әлдеқайда кеңейді.
Қазіргі таңда құрамында сүт қышқыл бактериялары бар, сонымен қатар емдік және диетикалық қасиеттерге ие сусындар сұраныс табуда. Солардың ішінде жоғары сұранысқа ие шұбат сусыны болып табылады. Шұбаттың құрамындағы сүт қышқылды бактериялар адам организіміне пайдалы антагонистік, антибиотикалық, протеолитикалық қасиеттерге ие. Жалпы шұбаттың сапасы түйе сүтіне және оның құрамына кіретін микрофлораға байланысты болып келеді. Осыған байланысты Сүт қышқылды бактерияларды толық зерттеп оларды идентификациялаудың маңызы өте зор. Алайда қазігі таңға дейін шұбаттағы сүт қышқылды бактериялар толық зерттеліп, анықталып болған жоқ. Оған бірден бір себеп осы кезге дейін микроорганизмдерді идентификациялауда қолданылатын дәстүрлі микробиологиялық, биохимиялық, генетикалық әдістері өте ұзаққа созылады немесе қымбаттқа тоқтайды. Осының салдарынан микроорганизмдерді идентификациялау оңайға соқпайды.
Осыған байланысты, шұбаттың сүт қышқылды бактерияларын анықтауды жылдамдататын жаңа “Api” технологиясын енгізудің маңызы өте зор. API идентификация - әр түрлі тесттерден тұратын стрип галереясының көмегімен дақылдардың физико-биохимиялық қасиеттері анықтап, микроорганизмдерді 24-48 сағат ішінде идентификациялауға негізделген.
1. Богданов В.М. Микробиология молока и молочных продуктов / Пищепромиздат. – М., 1962. C.432.
2. Кадыров Р.Х., Жангабылов А.К. Национальные продукты в лечебном питании. Алма- Ата: Казахстан, 1981.- 105 c.
3. Bergey S Manual et Systematic Bacteriology 1997
4. Квасников Е.И., Нестеренко О.А. Молочнокислые бактерии и пути их использования / Наука. – М., 1975. C.487.
5. Квасников Е.И. Биология молочнокислых бактерии / Академнаук. – Узбекский ССР., 1960. C.368.
6. Лихачев А.Ю., Бондаренко В.М., Соколова К.Я. Современное состояние вопроса таксономии бактерий рода Lactobacillus // ЖМЭИ.1992.№9. С.74-78.
7. Ерзинклян Л.А. Биологические особенности некоторых рас молочнокислых бактерии / АН АрмССР. – Ереван, 1971. C.690.
8. Диланян З.Х., Тер-Казьарян С.Ш. Основные направления селекций молочнокислых бактерии в молочной промышленности / Наука. – М., 1970. C.275.
9. Джеперсон Н.Ж. Тофт. XVII международный конгресс по молочному делу / Пищевая промышленность. – М., 1971. C.67.
10. Королева Н.С. Техническая микробиология молочных продуктов / Пищевая промышленность.- М., 1966. C.566.
11. Ерзинклян Л.А., Пахлеванян М.Ш., Акопян Л.Г. Влияние различных аминокислот на развитие молочнокислых бактерии // Вопросы микробиологии, вып. 3 (XIII). АН АрмССР. – Ереван,1966.
12. Квасников Е.И., Нестеренко О.А., Подгорский В.С., Мельниченко Л.А. Серологическая идентификация молочнокислых бактерий // Микробиология.1967.Т. XXXVI.вып. 4. С.675.
13. Богданов В.М. Питательные среды для микробиологического исследования / Молочная промышленность. №4.1953.
14. Тарасова Н.Б. Сравнительное изучение лактобактерий и E. coli М-17 в целях разработки нового препарата – лактобактерина: Автореф. канд. биол. наук: 04.03.04. Горький,1969. C.25.
15. Алмагамбетов К.Х. Биологические свойства лактобацилл // Биотехнология. Теория и практика.2004.Т. 2.№2. С.35-37.
16. Новик Г.И., Астапович Н.И., Самарцев А.А. Исследование физиолого-биохимических особенностей бифидобактерии на поздних стадиях развития популяции //Микробиология. 2001.Т.70. №4. С.495-502
17. Шлегель Г. Общая микробиология/ - М.: Мир, 1987. C.567
18. Шигаева М.Х., Цзю В.Л., Сағындықова С.З. Сүтқышқыл бактериялары мен ашытқы саңырауқұлақтарының негізгі қасиеттері.А.:изд.КазГУ.: 1996. 82бет
19. http://lactusan.ua/content/view/124/123/
20. http://www.mediland.kz/kat/labor/bak.html
21. http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/50174.html
22. http://www.promix.ru/cat/?g=5595
23. http://praktic.ru/articles/id~13/
24. Глушанова Н.А., Блинова А.И., Бахаева Б.Б. Об антагонизме пробиотических лактобацилл// Эпидемиология и инфекционные болезни.2004.№6. С.37-39.
25. Бондаренко В.М., Горочаева Н.М., Мацулевич Т.В., Воровьев В.А. Микроэкологические изменения кишечника и их коркция с помощью лечебно-профилактических препаратов// Рос. журн. Гастроэнтерология. Гепатология и колопроктология.2003.№4. С.66-76
26. Тулемисова К.А., Гаврилова Н.Б. Изучение антагонистических своиств ассоциации культур, составленных из бифодобактерии и дактобацилл// М.:Изв. МОН РК. Серия биологическая и медицинская.№4. С.66-70.
27. В.М. Бондаренко, М.М. Баркус, В.И. Брилис, А.А. Ленцнер Гемагглютинирующая и адгезивная способность штаммов клебсиелл и энтеробактер // ЖМЭИ.1987.№7. С.4-6.
28. Тимошко М.А., Вильшанская Ф.Л., Поспелова В.В., Рахимова Н.Г. Приживление бифидобактерий и молочнокислых бактерий в пищеварительном тракте цыплят-гнобионтов // ЖМЭИ.1992.Т.42.№4. С.487-489.
29. Тарасова Н.Б. Сравнительное изучение лактобактерий и E. coli М-17 в целях разработки нового препарата – лактобактерина: Автореф. канд. биол. наук: 04.03.04. Горький,1969. C.25.
30. Алмагамбетов К.Х. Биологические свойства лактобацилл // Биотехнология. Теория и практика.2004.Т. 2.№2. С.35-37.
31. Новик Г.И., Астапович Н.И., Самарцев А.А. Исследование физиолого-биохимических особенностей бифидобактерии на поздних стадиях развития популяции //Микробиология. 2001.Т.70. №4. С.495-502.
32. Кац Л.Н., Нестеренко О.А. К вопросу о биологии молочнокислых бактерий // Микробиология.1969.Т.38.№ 1. С.278.
33. Палладина О.К. Биология возбудителя молочнокислого брожения/ - М.: Наука.1985. С.263.
34. Тюрин М.В., Шендеров Б.А., Рахимова Н.Г. К механизму антагонистической активности лактобацилл // ЖМЭИ. 1989. №2. С.3-8.
35. Шендеров Б.А. Нормальная микрофлора человека и некоторые вопросы микроэкологической токсикологии // Антибиотики и медицинская биотехнология. 1987. Т.32, №3. С.164-170.
36. Залашко М.В., Анисимова Н.И., Борткевич Л.Г. Антимикробные и иммуномоделирующие свойства L.acidophilus Ке-10 // Прикладная биохимия и микробиология. 1997. Т. 33, №3. С.305-309.
37. Карки Т.В., Ленцнер Х.П., Ленцнер А.А. Количественный состав лактофлоры и методика его определения // ЖМЭИ.1994.№4. С.16-18.
38. Теппер Е.З., Шильникова В.К., Переверзева Г.И. Практикум По микробиологии/ – М,2005.
39. Шоқанов Н., Сағындықова С., Серикбаева Ф. Микробиология/–А.,«Арыс».2003. С.203.
40. Федоров М.В. Микробиология/–М.,1963. С.468.
41. Каламкарова Л.И., Багрянцева О.В., Костенко В.В. Опыт применения синбиотика «плантафермин с топинамбуром» в терапии дисбактериозов кишечника // Биотехнология. Теория и практика.2002. №3. С.76-79.
        
        |КІРІСПЕ |4 | |
|1 |ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ |5 ... |Сүт ... ... жалпы сипаттамасы |5 ... ... ... негізгі прициптері |14 |
|2 ... МЕН ... |19 ... ... ... |19 ... |Зерттеу әдістері |20 ... сүті және ... таза ... ... алу |20 ... сүті және шұбаттан бөліп алынған Сүт қышқылды бактерияларды |20 |
| |микробиологиялық әдіс ... ... | ... сүті және ... бөліп алынған Сүт қышқылды бактерияларды |22 |
| |“Api галерея” программасы бойынша идентификациялау | |
|3 ... МЕН ... |26 ... |Сүт ... ... ... алу |26 ... | Түйе сүті және шұбаттан бөлініп алынған сүт қышқыл |28 |
| ... ... | |
|4 ... |33 |
| ... |34 |
| ... ... ... | ... ... ... ерте кезден бері адам баласының күнделікті
тұрмысында қолданылып келеді. Сүт ... ... нан ... ... көкөністерді консервілеу, сүт қышқылды және десерттік шырындар мен
өнімдерді дайындау, мал азығын сүрлеу, тері және ... ... ... ... және ... ... кеңінен қолданылады. Микробиологияның
дамуына байланысты сүт қышқыл бактерияларының морфологиялық, физиологиялық
және ... ... ... ... ... олардың қолдану
сферасы да әлдеқайда кеңейді.
Қазіргі таңда құрамында сүт қышқыл ... бар, ... ... және ... қасиеттерге ие сусындар сұраныс ... ... ... сұранысқа ие шұбат сусыны ... ... ... сүт ... ... адам ... пайдалы
антагонистік, антибиотикалық, протеолитикалық қасиеттерге ие. Жалпы
шұбаттың ... түйе ... және оның ... ... ... ... келеді. Осыған байланысты Сүт қышқылды бактерияларды толық
зерттеп оларды идентификациялаудың маңызы өте зор. ... ... ... ... сүт ... ... толық зерттеліп, анықталып болған
жоқ. Оған бірден бір себеп осы ... ... ... ... ... микробиологиялық, биохимиялық,
генетикалық әдістері өте ұзаққа созылады немесе ... ... ... ... ... ... ... байланысты, шұбаттың сүт қышқылды бактерияларын анықтауды
жылдамдататын жаңа ... ... ... ... өте зор. API
идентификация - әр ... ... ... стрип галереясының көмегімен
дақылдардың физико-биохимиялық қасиеттері ... ... ... ... ішінде идентификациялауға негізделген.
1 Әдебиетке шолу
1.1 Сүт қышқыл бактерияларының жалпы ... ... адам ... ... ... ... ... адам
сүттің ашуы мен ұйюына бір тылсым күш әсер етеді деп ойлаған.
Қазіргі кезде сүттің ашуы да, ұйюы да сүт ... ... ... анықталды /1/. Сүт қышқылды бактериялар ... ... Олар ... ... ... ... ... сілемейлі
беттіктің және адам мен жануарлардың ішектерінің тұрақты ... ... ... ең ... сүт ... бактериялар сүт сусындарының
негізін салушылар. Табиғатта кеңінен таралуына байланысты адам олардың
қызметімен танысып, оны ... - ... ... және сүт ... дайындауға қолданған /2/.
Сүт қышқылды бактериялары жасушаларының пішіні әр түрлі болады:
сопақша, дөңгелек немесе таяқша ... ... жеке ... ... ... тәрізді көпжақты болады. Грам оң боялып, спора түзбейді және
қозғалмайды, алайда қозғалатын түрлері де ... ... ... ... ( Bergey S Manual et ... ... 1997 ) ... Lactococcus, Pediococcus, Leuconostoc Lactococcaceae тұқымдасы грам
оң бактерияларға жатқызылады, ал Lactobacillus ... ... грам оң ... таяқша тәрізді бактериялары деп ... ... ... ... ескеруге тырысады және көптеген
қасиеттері мен құрамын зерттеу негізінде ... ... ... ... ... ... жеке ... жіктеуге мүмкіндік беретін негізгі
қасиеттері – олардың ашу ... ... ... және ... ... сүт қышқылын түзуі. Олар сүт қышқылын қанттарды ашыту ... ... ... барысында сүт қышқылынан басқа сірке қышқылы, янтарь
қышқылы, спирт және көмірқышқыл газы (СО2) ... ... сүт ... тек сүт ... ғана ... басқалары аталған қосымша
өнімдерді де түзеді екен. Осыған байланысты сүтқышқыл бактерияларын ... ... ... ... және ... ашу ... барысында бір молекула қанттан (глюкоза,
лактоза т.б.) екі ... сүт ... ... Бүл ... ... ...... және Lac.lactis,
таяқшалардан Lactobacilliaceae тұқымдасының Lb.lactis және ... ... ... ... Ал ... ашу процесінде
қанттың бір молекуласынан бір молекула сүт қышқылы, этанол және ... ... ... ... өкілдері мен Lactobacilliaceae
тұқымдасының Lb.mesenteroides және ... тағы ... сол ... ... ... басқа бифидобактериумды ашу процесі белгілі.
Бұнда ашу негізінде бір молекула қанттан үш молекула сірке қышқылы және ... сүт ... ... ... ... ... жүреді.
Сүт қышқыл бактерияларынан басқа бұл өнімді (сүт қышқылын) ... ... да ... ... олар тек ... ... өнім ретінде өте аз
мөлшерде ғана түзеді /5/.
Жүйелегенде сүт қышқыл бактерияларының ... ... ... клетка морфологиясы (таяқшалар, кокктар немесе сопақ),
клеткалардың ... ... ... немесе тізбектеле), Грам бойынша
олар оң боялуы ... ... ... ... ... ... ... болады, яғни қозғалатын және спора түзетін сүт ... да ... ... өте ... ... бар),
факультативті анаэробтар, әдетте каталаза түзбейді. Сонымен ... ... ... бір көмірсуларды ашытуы, қоректік ортаның кейбір
факторларын (амин ... ... ... ... ... ... ... – сүт қышқылының оптикалық айналымы, серологиялық қасиеті,
оптималды өсу ... да сүт ... ... ... ... негізі бола алады /4,5/.
Сүт қышқыл бактерияларының клеткалық пішіні әр түрлі: сопақша, ... ... ... ... ... ... және ... тәрізді
клеткалардың өлшемі 0,5 -1,0 х 0,8-1,0 мкм, ал таяқша ... 0,5-0,8 ... мкм ... ... ... ... қосарланып, шоғырланып,
қысқа және ұзын тізбектер түзіп орналасады /6/.
Даму кезінде ... ... ... ұшырауы мүмкін.
Мысалы, сүт қышқыл ... ... ... ұзын ... ... элементтерден тұрады, ал кейін кокк ... ... ... сүт ... ... ... бір ... әсерінен де
морфологиясын, тіпті физиолого-биохимиялиқ ... де ... ... /7/. Мысалы, құрамында В12 витамині бар қалыпты ... ... ... тән ... ие ... да, ал В12 ... жоқ немесе оның
бір аналогтарымен алмастырылған қоректік ортада ол жіп ... ... ... Сүт ... ... ... өкілдерінің
морфологиясы ортадағы пептонның мөлшеріне де байланысты өзгеруі ... ... ... ... аз ... ... олар өте ұсақ ... орналасқан таяқшалар түрінде болса, ал ... ... ... ... ... тізбектелген, ірі, тіпті ұзын таяқшаларға
айналатындығы белгілі /8/.
Сондай-ақ, сүт ... ... ... ... ... рН=3,7
болғандағы немесе 6% NaCl қосылғандағы қоректік ортада дақылдағанда
байқалады. Рентген сәулесі мен этил ... де сүт ... ... әсер ... ... ... сәулесі мен этил спирті клетканың өсуін
емес бөлінуін тежейді. Нәтижесінде бөлінбеген, ұзарып өскен, ұзын ... ... ... ... 1 мм әрі ұсақ ... тәрізді колониялар түрінде
өседі. Колония пішіні домалақ немесе дұрыс емес (бұрыс) пішінді, ақ ... ... ... ... ... ... ... колония шеті тегіс
немесе аздап шашыраңқы, профилі ... ... ... ... ... ... да ... бірдей бола бермейді. Көптеген
зерттеушілер сүт қышқыл бактериялар 2 типті колониялар түзеді деген тұжырым
жасайды /5,8/. Біріншісі, S-типті, яғни ... өте ... шеті де, беті ... ... ... мөлдір және жылтыр колониялар. ... ... ... өте ... қозғалмайтын таяқшалар немесе моншақ тәрізді
(стрептоккок) тізбектелген кокктар түзеді. Бұл ... ... ... болсақ, ол біркелкі лайланады. Екіншісі, R-типті, яғни
кедір-бұдыр, S-типінен салыстырмалы ... ірі (2-3 мм ... ... ... ақ ... ... емес, колония шеті біршама шашыранқы ... ... ... ... ... ... Бұндай колонияларды кейде
тізбектелген ұзын таяқшалар, кейде тізбектелген қысқа таяқшалар түзеді.
Физиологиялық ... ... ... яғни ... ... қарағанда төмен.
Көптеген жеке ғалымдардың зерттеулері көрсеткендей S-типті колониялар
түзетін сүт қышқыл бактериялар R-типті ... ... ... активтілік көрсетеді. Мысалы, Tracy R.L. атты ғалым өзінің 1938
жылғы жүргізген жұмыстарында ... ... ... ... штамы
глюкозадан, арабинозадан, рафинозадан қышқыл түзетін, активті штамм екенін,
ал дәл осы Lb.plantarum R-типті колония түзетін ... ... ... активтілігі төмен штамм екенін анықтаған /9/.
Аталған 2 типті ... ... ... сүт ... ... колония байқалған. Бұндай колониялар ... ... ... өте жақын. Бірақ, бұндай колониялар шырышты
болып келеді.
S-типті колония қоректік ... ... ... ... көшіп
отыратындығын Полладина О.К. (1941 ж.) байқаған. Ол колониялардың ... ... ... ... О → S → R ... бойынша жүреді, яғни
«сатылы эволюция» нәтижесінде өзгеріп отырады деген. Бұндай бір ... ... ... ... орта жағдайлары мен құрамына тікелей
байланысты. Егер қоректік орта ... бай ... ... пептон
болған жағдайда), онда R-типті колониялар түзіледі /10/.
Сүт қышқыл бактериялары нитраттан нитритті тотықтырмайды, пигмент
түзбейді. ... ... ... өсуі үшін ... орта ... ... ... өседі. Дегенмен, көпшілігіне оттегі аз әсер ететіндіктен
оттекті ортада да өсе береді. Бұл ... ... ... ... қатысады, бірақ АТФ пайда болмайды. Тіпті оттегі қатысқан
жағдайда АТФ синтезі субстрат деңгейінде ... ... ... ... ашу ... ... ... алуға ауыспайды. Осыған байланысты сүт
қышқыл бактериялары аэротолерантты анаэробтарға ... Сүт ... ... рН 5,5-9,0 ... аралығында, кейбіреулері рН 3,0-3,2
аралығындағы кышқылды ортада да өсе береді. Көптеген штамдар үшін оптималды
өсу рН деңгейі 6,8-7,2 тең ... ... ... ... сүт ... ... ... және
термофилді болып бөлінеді. Мезофилділер үшін қолайлы температура 20-30°С
аралығында, ал термофилділер үшін ... ... одан да ... ... /12,13/.
Сүт қышқыл бактерияларының өздеріне тән негізгі ... ... ... ... ... құрамында 15-18 % об. этил спирті
бар ортада өсе береді. Қоректенуіне байланысты сүт ... ... ... ... синтетикалық қоректік ортада өспейді.
Энергия көзімен бірге амин ... ... ... және
пиримидинді қажет етеді. Витаминдер өздерінің түрлеріне байланысты клеткада
маңызды қызмет атқарады. Сүт қышқыл ... ... ... ... ... ... бір амин қышқылдарының, май қышқылының және ... ... ... ... орта құрамында
өсімдік қайнатпасының және ... ... ... сүт ... ... ... етуін қанағаттандырады. Сүт ... өсуі үшін тағы да ... ... ... ... май ... және ... амин қышқылы туындыларының маңызы зор.
Олардың біреуі өсу факторы болса, ал кейбіреуі ... яғни ... ... ... ... ... ... Белок гидролизаты,
лимон, сірке, олеин, линолен, линол қышқылдары сүт ... ... ... Сүт ... ... ... ... натрий,
калий, фосфор, темір және басқа да органикалық емес қосылыстар керек. Бұл
қосылыстардың көпшілігі қызанақ, ... ... және ... да ... кездеседі. Лабораториялық жағдайларда ... ... ... ... ... барлық қажеттіліктерін және
физиолого-биохимиялық ерекшеліктерін ескере ... ... ... ... MRS, ... ... ... майсыздандырылған сүт,
ашытқы экстракты және сәбіз бен орамжапырақ қайнатпалары ... ... ... кең қолданылатын қоректік орталардың бірі – MRS (MRS-1, MRS-
2, MRS-3, MRS-4, MRS-5) және М-21. Бұл ... ... ... ... ... пептон, твин-80, тұздар және қант көзі (глюкоза ... ... ... яғни сүт ... ... ... ... амин қышқылдары мен витаминдер және макро-, микроэлементтер кіреді.
Құрамы қоректік ... мен ... ... бай ... ... орта ... да ... микроорганизмдерге қолайлы болып табылады.
Сондықтан сүт қышқыл бактерияларымен жұмыс ... ... ... ... ... /15/.
Сүт қышқыл бактериялары субстрат ретінде триглицеридті ... ... ... ие ... Хош ... ... пайда
болуы осы сүт қышқыл бактерияларына байланысты ... Сүт ... хош ... түзу ... деген қызығушылық оларды май, сыр
өндірісінде ... ... ... Хош иіс ... ... ... ... L-дикетон, 2,3-бутадион, май қышқылының ... ... ... пен ... ... ... қышқыл бактериялары негізінен карбонил қосылыстарын, яғни альдегид,
диацетил, ацетоинды синтездейді. Ацетоин хош иісті ... ... ... ауыса алады /16.17/. Хош иісті заттардың синтезі қоректік орта
құрамына және штамның ерекшеліктеріне байланысты ... ... ... глюкоза, лимон қышқылы және оның ... қосу хош ... ... болуына мүмкіндік жасайтындығы өте ерте ... ... ... Көмірсудың жалғыз көзі ретінде глюкозасы бар
қоректік ортада тек қана сүт қышқылы немесе сірке ... ... ... мен ... ... бар ортада ацетоин мен ... ... ... ... ... қосындысымен гидролиздеп, олардан хош иіс
түзуші штамдарын бөліп алады /18/. Хош иіс түзушілерге: Lac.diacetylactis,
Leuc.cremoris, Leuc.dextranicum сияқты сүт және сүт ... ... сүт ... ... ... Хош ... ... түзілуіне
температура, тотығу-тотықсыздану потенциалы, ортаның рН дәрежеші әсер
етеді. Мысалы: сүт қышқыл ... хош ... ... ... жағдайы температура 23-25°С, рН деңгейі 5,0-ке тең, ... ... Eh 6 ... ... ... ... үшін ... отырған жағдайда туындайды /19/.
Протеолитикалық белсенділігі
Сүт қышқылы бактерияларының протеолитикалық белсенділігін зерттеуде ең
бірінші ... ... пен ... 1900 жылы ... бірақ
қазіргі уақытқа дейін сүт қышқылды ... ... ... ... байланысты делініп келді. Сүт
қышқылды бактерияларда экзоферменттердің барлығы жайында дерек 1964 ... ... ... Tove, Speck). ... ғалымдары Str.lactis-ң
клетка сыртында протеолитикалық фермент (немесе ... ... ал оның ... ... қасиеті жағынан (термотұрақтылығы,
рН-ң сілтілі мәніндегі оптимум әсері) трипсинге ұқсас.
Ортада клетка саны максималды болған ... ... ... ... ... протеолиз басталып, белсенді жүреді (Van der, Zant, Nelson,
1953; Sasakia, Nakae, 1959; ... Speck, 1962; Miller, Kandler, ... ... 1970). Тірі ... ... қажетті қоректік заттарды
алу үшін белокты гидролиздейтін ферменттер бөледі. Экзоферменттер белокты
гидролиздейтін реакцияны катализдейді, ал ... ... ... ... ... мен ... қатысты реакцияларды катализдейді
(Фробишер, 1965).
1947 жылы Hull ... және ... ... амин ... ... ... байланысты протеолизді анықтаудың калориметриялық әдісін
анықтады.
А.К. Максимованың (1968) ... ... ... және ... ... арасында әр түрлі
протеолитикалық белсенділікке ие штамдар кездеседі. ... сүт ... ... ... ... ең аздары
Str.diacetilactis және Str.paracitrovarus.
Термофильді сүт қышқылды таяқшалар мен ... ... ... ... ... жоғары.
М.В. Залашконың К.В. Мачалова (1970) А.К. ... ... ... ... ... растады. Олар сонымен қатар ... ... ... ... және ... ... ... Осы авторлардың мәліметтері бойынша Str.lactis жеке штамдарының
протеолитикалық ... ... ... ... ... ... тобы сүт ... бактериялар әр түрлі
протеолитикалық белсенділікке ие екендігін анықтаған (Сорокин, 1967; Дила-
Нян және Туманян, 1968; Miller, Kandler, 1967, 1967a; Knaut және ... ... ... ... ... ... ... қышқылды бактериялардың казеинолитикалық белсенділігі жөніндегі
зерттеулер жоғары қызығушылыққа ие (Шидловская және Дъяченко).
Сүт ... ... ... ... ... стрептококктарға қарағанда жоғары.
Казеинді гидролиздеу дәрежесіне қарай сүт қышқылды таяқшалар келесідей
орналасады ... ... ... Lbm.acidophilum,
Lbm.helveticum, Lbm.lactis, Lbm.casei, Lbm.plantarum (Шидловская, ... ... ... ... ... ... қарағанда айқынырақ. Таяқшаларда дамыған пептидазалық
кешен болса, стрептококктарда протеназа ... ... ... ... мен А.К. ... ... ... зерттеулерінде
мынаны анықтаған, жоғары протеолитикалық ... ие ... ... көктемгі уақытта тұрақты болып келеді, басқаша айтқанда
биологиялық сапасы кем сүтте жақсы өседі.
М.В. Залашко мен К.В. Мачалованың ... ... ... сүтте дақылданған штамдар ұзақ уақыт бойы тіршілік әрекетін
сақтағандарының протеолитикалық белсенділігі жоғары болған.
Протеолитикалық ... пен ... түзу ... ... ... ... қайшы. Протеолитикалық белсенділік пен қышқыл
түзу белсенділік ... ... ... ... ... ... 1966; ... 1968, 1970; Garvie, 1959; Citti,
Sandine, Elliker, 1965). А.К. Максимованың мәлімдеуінше мұндай ... және ... ... үшін ... ал Str.cremoris үшін
жоқ.
М.В. Залашко бір түр ... сүт ... ... ... мен ... түзу ... ... анықтамаған. Басқа зерттеушілер де бұл байланысты растамайды. Әр
түрлі авторлармен алынған ... ... ... ... ... ... ... керек. Себебі, ашудың
алғашқы сағаттарындағы протеолитикалық белсенділікті ... ... ... ... ... пен ... түзу ... байланыс кейбір сүт ... ... ... Ал ... ... ... ... 7 тәуліктен кейін)
байланыс байқалмаған. Әр түрлі сүт қышқылды ... ... ... ... ... бір ... жататын сүт қышқылды
бактериялардың ... ... ... әр ... ... Бұл сүт ... ... сұрыптаған кезде олардың
протеолитикалық белсенділігін анықтау қажеттілігін көрсетеді.
Көп жылдық ... ... А.К. ... ... ... сүт ... ... протеолитикалық
белсенділігіне байланысты шартты түрде 3 топқа бөлді - ... ... ... ... ... болып сегіз сағат ашығаннан кейін сүтте
3 мг % немесе одан да көп тирозин беретін ... ... ... жылы Hull ... және ... ... амин қышқылдарын босатып
шығару мөлшеріне байланысты протеолизді анықтаудың калориметриялық әдісін
анықтады.
Сүт қышқылды бактериялардың антагонистік және
антибиотикалық қасиеті
Сүт қышқыл ... ... ... ерте заманнан бастап
практикада қолданыла бастады, себебі сүт қышқыл ... ... ... ... ... ... Айталық, сүт қышқыл
өнімдерді, ашыған ... ... ... ... ауруларын
емдеп, алдын алуда, ірің мен жараларды ... ... ... халық
медицинасында кеңінен қолданған. Сүт қышқыл бактерияларының антагонистік
қасиеттері жөнінде ... көп /14,15/. ... ... ... И.И.
заманынан бері осы күнге дейін жалғасып келеді. Сондықтан, сүт қышқыл
бактерияларының ... ... ... ... ... ... ... еңбектерде негізінен сүт қышқыл
бактерияларының сүт өнімдерін ... ішек ... ... ... ... қасиеттеріне қатысты зерттеулер
жүргізілген /16/.
Сүт қышқыл бактериялары ... ... ... ... ... ... Л. ... болды. Ол басқа сүт қышқыл
бактерияларына қарағанда кейбір Lac.lactis ... ... ... ... ... өсуін тежейтінін дәлелдеген. Бұған қоса ... ... ... ... осы дақыл өсірілген субстратты
қыздырған кезде ингибирлеуші агенттің қасиеті ... ... ... зат ... ішінде емес, клетка сыртындағы метаболит
(экзометаболит) екені анықталған ... ... ... ұзақ өмір сүрушілерінің ас ... ... ... ... Shigella, Proteus,
Staphylococcus, Citrobacter, Enterobacter ... ... ... ... ... ... сүт ... бактериялары бөлініп
алынған. Сонымен қатар, соңғы ... сүт ... ... ... ... ... ... қасиеттерін анықтауға ерекше көңіл
бөлініп, нәтижесінде ... ... Vibrio, ... ... ... бактериялардың антагонистік әсерлері жөнінде
көптеген мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... эубиотикалық және пробиотикалық препараттар мен емдік-
диетикалық сүт қышқыл сусындар жасауда қолданылуда /17/.
Казіргі кезде бірқатар сүт қышқыл бактерияларының әртүрлі ... ...... ... – низин, Lac.cremoris –
диплококцин т.б.) анықталды. Сүт қышқыл бактерияларының ... мен ... ... антибиотиктерден тиімділігі
төмен болғанымен, оларды туберкулез қоздырғыштарының, май ... ішек ... ... ... мен тіршілігін
тежеу үшін қолданады. Сондай-ақ, сүт қышқыл ... ... ... да көп ... ... патогенді және шартты патогенді
бактерияларға бактериоцидтік әсер ететіні белгілі ... ... ... ... ... уақытта сүт қышқылды бактериялар табиғаты әр түрлі арнайы
антибиотикалық ... ... ... Бұл ... ... ... ... мен антагонистік әсерінің әр түрлі болуы
Lbm.bulgaricum мен Lbm.acidophilum-ң антибиотикалық белсенділігіне ... ... ... М.С. ... (1952) ... заттары анықталып, басқа ... ... ... ... ... ... ... ғалымдар
күдіктенді. Осының салдарынан Lbm.acidophilum және Lbm.bulgaricum-ді
дифференциациялау кезінде ... ... ... ... ... есепке алу ұсынылды (Полонская, 1952). И. ... ... ... ашытылған сүттен әсер ету спектрі ... ... ... ... И. ... мен Л. ... (1957)
Lbm.bulgaricum штаммының бактериостатикалық және бактерицидтік қасиеттерін
зерттеген. Олар Lbm.bulgaricum мен ... ... ... ... (Proteus ... ... Clostr.sporogenes,
B.mycoides, B.megatherium, E.coli, B.mesentericus) өсуін ... ... ... ... таяқшасының антибиотикалық белсенділігінің бар екендігін В.М.
Богданов пен Л.А. Банникова (1957) ... ... ... Н.С. Королева мен
Е.В. Мельниковалар да растады.
Lbm.bulgaricum-ң және осы микроорганизмді қолданып ... ... ... қасиеттері сапрофитті және ... ... ... бруцелла, гемолитикалық стрептококктар,
коагулеза оң стафелококктар және туберкулез ... ... ... ... ... үш түрінен табылған:
стрептобациллалар, стрептакокктар және лейконостоктар. Алғашқы екеуі
практикада көп ... ... олар ... ... та ... бірінші рет лактобацилладан лактобациллин ... ... ... lactis ... (Wheater e. A., 1951). Табиғаты
жөнінен сутегі асқын тотығымен бірдей (Wheater e. A., 1951). Осы ... ... ... дақылынан лактолин (Kadama, 1952 )
деген зат бөлініп алынды. Кейін R. Prise пен ... (1970) ... ... ... ... табиғаты сутегі асқын тотығымен
бірдей ... ... ... L. ... және ... ... ... әсерді үш түрлі әдіспен зерттеді: сұйық
ортадағы дақылдардың бірлесуі әдісі, қатты ортаға перпендикуляр егу ... ... ... ... яғни ... дақылдық
сұйықтығын қосу әдісі арқылы. Қатты ортада псевдоманадалардың өсу аймағының
басылуы байқалған жоқ, себебі ... ... өсуі ... Ал L. plantarum мен Pseudomonas туысының бактерияларын біріктіріп
өсіргенде 40 ... соң ... ... ... ... ... ... лаг- периудын ұзартып, ... ... зат ... және ... ... ... ... Сүт қышқылды бактерияларының дақылдық сұйықтығында жиналу динамикасы
ингибирлеуші әсердің динамикасымен ... ... ... ... 4- 5 күнінде, 12 мг/ мл H2O2- ден жоғары жиналғанда ... ... L. ... антибиотикалық заты H2O2- мен бірдей деп
санауға ... ... ... ... ... acidophilus (L.
acidophilus) дақылдарында сипатталған. Бұл ... және ... e. a., 1959; Shahani, Vakil, 1972). ... ... ... L.
acidophilus 2181 шт. бөлініп алынған (Hamadan, Micoloijik, 1974), ол грам
оң және грам ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы жөнінен
ацидолин сүтқышқылынан, H2O2- ден өзгеше. Бұл ацидолиннің бөлек өз ... ... зат ... ... ... ... белсенділікке жауап беретін заттардың ... ... ң NCFM, 4962 және т. б. ... ... Spek, 1977). NCFM ... ... aureus (S. ... typhimurium (S. typhimurium) және Bacillus perfrigens (B.
perfrigens) бактерияларының өсуін, ал 4962 ... ... S. ... ... coli (E. coli) ... өсуін тежейді. Сүт
қышқылды бактериялары бар ... ph мәні 5,7- 5,8- ге ... ... үшін оптимум 6,2- 6,4. ph ... ... 6,5 ... ұстап тұрғанда олардың белсенділігі
төмендеді, бірақ мардымсыз.
Зерттеушілер өздерінің зерттеген дақылдарының ... ... H2O2- ден ... ... ... ... ... деген
қорытындыға келді.
Lactobacillus bulgaricus (L. bulgaricus)14 ... ... деп ... (Reddi, Shahani, 1971, ... және т. б. , ... бөледі, ол pН қышқыл мәнінде белсенді. Ал бейтарап және сілтілі
ерітінділерде белсенділігін ... ... ... ... °C ... ... күн ... сақтайды. Bacillus,
Streptococcus, Sarcina, Staphilococcus, ... Serratia ... ... ... Оның антибиотикалық активтілігі сүтқышқылымен
байланысты емес. Осы және ... ... ... да ... ... есепке алынып, басқа қышқылдардың ингибирлеуші әсері туралы айтылмаған
A. Pineiro және т. б. (1968) ... және S. ... және ... ... M. L. Speck (1972) ... ... (L. ... антибиотикалық белсенділігі ... ... ... ... Авторлардың болжамы бойынша қышқылдық екі түрлі қызмет
атқаруы мүмкін біріншіден қышқылдар бактериялардың өсуін өздері ингибирлеуі
мүмкін, екіншіден антибиотикалық заттардың ... ... ... ... ... Сүт қышқылды бактериялар ... ... Ол ... ... анти – E. coli ... ... ... D. Michel және R. Kenwarthi (1976) ... ... ... ... (5 ... 6 Сүт ... ... тоғызына қатты қоректік ортада сынақ жүргізгенде E. coli- ң өсуін
тежеді, тек екі дақыл - S. feasium және L. ... E. coli-ң ... ... тыс зат ... L. ... та ... ... бактериялары бөліп шығараты антибиотиктердің ішінде нақтырақ
зерттелгендері низин мен диплококцин.
Низинді S. lactis Сүт ... ... ... ... Оның грам оң
бактерияларға әсер ету спектрі кең. Бациллалар, ... және ... ... ... бактериялардың өсуін тежейді,
бірақ грам ... ... және ... әсер ... Hirsh, 1947, ... ... 1961).
Низин және низин тәрізді заттар бөліп шығаруға көптеген стрептококктар
бейім. Көңнен, силостан, сүттен, гүлдерден, өсімдік ризосферасынан ... ... ... 380 Сүт қышқылды бактерияларының  118-і ... ... Осы ... ... ... lactis түріне
жатқызылған.
Диплококкцин антибиотигі өзіндігімен ... 1933 ... cremoris (S. cremoris ) ... ... әсер ету ... ингибирлеуші заттарды бөлетіні анықталған (Whitehead, 1933; Whitehead,
Ridder, 1933). Кейін бұл зат ... ... ... ... ... (Oxford, 1944). ... S. cremoris - ң 150 ... ... ... бөлетіндері алынды. Олардың ішіндегі ең белсенді штам 346.
Диплококкцин басқа штамдардың өсуін тежеді S. cremoris және S. lactis, ... грам оң және грам ... ... ... ... (Davey,
Richards, 1981).
1.2 Сүт қышқылды бактерияларды идентификациялаудың негізгі әдістері
Идентификация бұл – ... ... бір ... ... ... ... қасиеттерін зерттеу. Идентификация
зерттелетін организмнің бір немесе ... ... ... анықтауды
білдіреді.
“Таксономия” термині көп жағдайда систематика сөзінің синонимы
ретінде қолданылады. ... және ... да ... ... ... түр ... ... Ол – морфология, физиолого-
биохимиялық, молекула-генетикалық т.б. белгілері ұқсас организмдер.
“Штамм” темині негізінде белгілі бір ... ... ... ... таза ... білдіреді. Микрорганизмдердің
бір түріне жататын әр түрлі штаммдар ... ... ... ... ... антибиотиктерге сезімталдығы немесе метаболизмнің
кейбір өнімдерін синтездеу қабілеттілігі т.б. ... бұл ... ... ... объектілердің аталуы үшін зоология мен ботаника
сияқты номенклатураның ... ... ... жүйесі қолданылады,
осыған байланысты әрбір түр екі ... ... ... ... бұл
туысының атауы, ал екіншісі белгілі бір түрдің атауы.
Идентификацияның мақсаты – зерттелетін шатммның ... ... ... ... ... орнын анықтау. Сондықтан
әдетте идентификацияның нәтижесі болып зерттеліп отырған микроорганизмді
туыс немесе ... ... ... ... Егер зерттеліп отырған штамм
немесе штаммдар тобы ... ... ... ... олар ... ... Ол үшін жаңа таксонға анықтама береді. ... ... ... ... ... ... тізімі, әрбір
штамм сипаттамсы, қасиеттерінің тізімі, ... ... ... ... ... идентификациясы кезінде олардың ... ... ... ... физиолого-биохимиялық
ерекшеліктері, клетканың химиялық құрамы, ДНҚ құрамындағы гуанин, цитозин,
геніндегі нуклеотидтер ... және ... да ... ... Сондай ақ идентификация кезінде келесідей ережелерді сақтау
керек: тек қана таза культуралармен жұмыс жасау, зерттеулердің стандартты
әдістерін ... ... ... ... ... ... ... жағдайдағы клеткаларды қолдану /18,22/.
Микробиологиялық әдіс. Зерттеудің бірінші этапында таза дақылды бөліп
алу мақсатында зерттелетін объектіні ... ... ... ... ... ... зерттелетін объектінің қасиетіне байланысты болады.
Мүмкіндігінше бактериялардың тек бір түрі өсетін элективті қоректік орталар
пайдаланады немесе басқа ... ... ... ... ... дифференциалды-диагностикалық қоректік орталарды пайдаланады.
Жұмыстың барлық сатылары антисенпикалық ... ... ... қатты қоректік ортада бір бактериядан өсіп шыққан
бактериялардың колонияларына зерттеу жүргізіледі. (колония таза ... ... Шам ... ... ... және микроскоптық
зерттеулер жүргізіледі: жай көзбен, лупамен, ... ... ... ... ерекшеліктері қаралады: көлемі,
формасы, түсі, шеті мен бетінің ... ... ... кейін әрбір өскен колонияны Грамм әдісі ... ... ... үшін ... ... ... ... белгілерді
қамтиды: клетканың формасы мен пішіні, қозғалғыштығы, жіпшелерінің бар
жоқтығы және олардың ... ... ... ... Сонымен қатар
клеткаға тән мембраналық жүйелер анықталады.
Үшінші этапта бөлінген таза культураларды антибиотиктерге және басқа
да ... ... ... ... кемшіліктері:
• Жұмыс өте ұзақ уақыт жүргізіледі.
• Қоректік орта көп жұмсалады.
• Кейде микроорганизімдерді ... ... ... ... ... Ең ... ... бактерияның қоректену
әдісін (фото/хемо,-авто/гетеротрофия) және энергиялық метоболизм типін (ашу
ерекшелігін, аэробты, анаэробты ... ... ... Бактериялардың
молекулалық оттегіге, температураға, ортаның pH-на, ... ... ... да орта ... ... қатнасын анықтау өте маңызды.
Бактериялардың метаболизм ерекшеліктеріне негізделген идентификацияның
биохимиялық түрлері өте көп, ... ... ... аса ... ... микробтардың ферментативті ерекшеліктерін зерттеуге ... мен ... ... Бұл ... ... ... ... сол бактерия ферментативті активтілігін танытатын
заттар бар дифференциалды-диагностикалық орталарға егеді. Бұндай қоректік
орталардың негізі 1%-ті ... сулы Гисс ... ... ... табылады.
Оған индикатор және зерттелеті микроб ыдырататын затты ... ... ... ... ... маннит, лактоза, сахароза, ксилоза,
арабиноза, дульцит, рамноза, және т.б.), ... ... ... ... және т.б заттар жатады,
Бактериялардың көмірсуларды ыдыратуға қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ортаның
түсінің өзгеруін бақылау ... ... ... көмірсуларды
қышқыл мен газды бөлумен қатар ыдырататынын анықтау үшін ... орта ... шыны ... ... ыдырату. Кейбір бактериялар белоктардың ... ... ... ... ... туғызады.
Коллагенез тобының протеолитикалық ферментін анықтау үшін микробтарды
қоректік ортаға ине ... ... ... ... оң ... ... ... ортада воронка немесе жоғарыдан төмен қарай өседі ... ... ... ... уақыты өте узақ
• Зерттеу кезінде қолданылатын препараттардың номенклатурасының көптігі
• Қолданылатын препараттардың қымбаттылығы
Сериологиялық және ... ... ... идентификациялау
үшін сериологиялық және генетикалық ... ... ... ... ... ауру ... идентификациялауға
қатысы бар антиген және антидененің өзара әрекет реакциясы сериологиялық
әдіс ретінде қолданылады. Реакция ... үшін ... бар ... ... ... бұрыннан мәлім иммунды фибрин мен түйіршіктері жоқ қанның
сұйық бөлігі міндетті түрде қажет. Сәйкес бактериялар мен ... ұзақ ... ... ... иммунды қанның сұйық бөлігін
алады. Әсіресе агглютинация мен ... ... ... ... ... 2 фазамен ... ... ... ... ... ... ... затымен) қосылып, түз ерітіндісінде антидене+антиген комплексі
түзіледі. Дұрыс реакция жүрген ... ... дән, ... немесе қауыздан
тұратын борпылдақ шатыр тұнба береді. Бұл жағдайда ... ... ... Ал ... реакця жүргенде пробирка түбінің ортасында тызыз
кесек ... ... ... ал ... бетіндегі сұйықтық гомогенді лайлы
болады.
Преципитация реакциясын жасау үшін ... ... ... ... ... қабаттайды. Екі сұйықтықтың шекарасында қалың ақ сақина
болса, нәтиженің дұрыс болғандығы.
Сүт қышқыл бактерияларын идентификациялауда сериологиялық ... ... ... ... ... ... бұл әдісті жетілдіру нәтижесінде сүт
қышқылды бактерияларының әр түрін сипаттауға мүмкіндік болды.
Идентификациялау мақсатында генетикалық әдіс ... ... ДНҚ ... ... санының процентін, гуанин мен цитозиннің
молярлық ... ... ... ... ұқсастығын дәл
анықтау үшін ДНҚ-ДНҚ гибридизация ... ... ... ... ... Ол үшін ... ... бөлінген бір жіпшелі
ДНҚ фрагменті реассоцияланады. Сонымен бірге, екі бактерияның ұқсастығын
пайда болған қостізбек ... ... ... ... ... өте көп ... талап етеді және әртүрлі сериологиялық варианттағы
диагностикалық сұыйқтықтарды талап ... ... ... ... ... ... технологиясы бойынша идентификациялау. “Mini
Api” – экспертті системасы бар ... ... ... (500 астам таксон), идентификация және микроорганизмдердің
сезімталдығын анықтау үшін ... ... ... ... 1). “Mini Api” – ... ... және ... идентификацияға арналған лункалардағы стриптердің фотометрлік
нәтижелерін санау принціпінде жұмыс ... ... бір ... бар ... ... өсуі ... лайлану
дәрежесімен анықтайды. Анализатор ... және кіші ... ... ... ... ... ... жұмыс жасайды.
Идентификацияға арналған стриптер әр түрлі тесттерді ... ... ... ... ... ... ... технология негізінде жасалған.
Үлгі ретінде алдын ала өсірілген таза дақылдар ... ... ... дайындап болған соң, ол фотометр көмегімен стрипке жағылады.
Инкубациядан кейін автоматты түрде ... ... Бұл ... ... ... ... әдістерге қарағанда жоғары
спектрлерді көрсетеді /23,24/.
2. МАТЕРИАЛДАР МЕН ӘДІСТЕР
2.1 Зерттеу объектілері
Бұл ... ... ... ... ... және ... Қазақстан
облыстарынан алынған түйе сүті мен шұбаттан бөлініп алынған cүт ... ... ... ... ... ... cүт ... бактериялардың саны 11. Олардың
ішінде түйе сүтінен 2 штамм, ал қалған 9 штамм шұбаттардан ... ... ... ары қарай жұмыс жасау алдында оларға ... ... ... тауы ... орнына сәйкес қойылды, яғни егер ... ... ... онда штам атауы KZ - әріптерінен, ал егер ол штамм Оңтүстік
Қазақстан облысынан болса онда SH - ... ... ... ... ... М ... штамның түйе сүтінен, ал S аріпі штамның шұбаттан
бөлініп алынғанын білдірі. Сәйкесінше жұмыс барысында қолданылатын Сүт
қышқылды бактериялар штаммдары келесідей атауларға ие ... ... ... ... атуы ... ... |
|1 |KZ2S4-1 ... облысы ферма № 2 шұбат |
|2 |KZ2S4 ... ... ... № 2 ... |
|3 |KZ2S5 ... ... ... № 2 ... |
|4 |KZ4S3-1 ... ... ... № 4 шұбат |
|5 |KZ6S5 ... ... ... № 6 ... |
|6 |SH5S3-2 ... Қазақстан облысы ферма № 5 шұбат |
|7 |SH1M6 ... ... ... ... № 1 сүт |
|8 |SH1S2-2 ... ... ... ... № 1 ... |
|9 |SH2S4-2 ... ... облысы ферма № 2 шұбат |
|10 |SH2S8 ... ... ... ... № 2 шұбат |
|11 |SH5M3 ... ... ... ... № 5 сүт ... 1. ... және Оңтүстік қазақстан облыстарына бөліпніп алынған
сүт қышқылды бактериялар
2.2 Зерттеу әдістері
Шұбат пен түйе сүтінен таза дақылдарын бөлі алу.
Сүт ... ... ... ... ... ... ... алу микроорганизмдерді сиректетіп егу әдісімен келесі схема
байынша ... ... ... 3. ... ... ... алу схемасы
Таза дақылдарды алу үшін осы әдісті Петри табақшасында изоляттың бір
түрі өсіп шыққанша қайталаймыз. Осылайша шыққан таза ... ... ... ... агар – зерттелетін микроорганизмге қолайлы, қатты қоректік
орта. Ол пробиркаларға ... ... ... ... орта ... дақылды ламинар бокс астында залалсыздандырылған бактериалды тұзақпен
алып штрих бойымен ... ... ... қолайлы температурадағы (сүт
қышқыл бактериялары үшін - 37°С) термостата 24 сағат ... ... өсіп ... ... ... бойынша боялған препарат дайындап
микроскоптайды, тазалықты тексереді /33/.
Сүтқышқыл бактерияларды ... ... таза ... ... алғаннан кейін олардың
қай тұқымдасқа, туысқа, түрге жататындығын анықтауға мүмкіндік беретін
бірнеше тесттер жүргізеді. Ол әдістер төменде келтірілген:
Дақылдардың Грам оң ... ... ... ... 2 ... ... Грам ... бояу және КОН-қа тест /40/.
Каталазаға тест
Заттық шыныға 1 тамшы 3% Н2О2 ... ... ... ... саламыз. Нәтижесінде: егер 1-5 мин. ішінде көпіршік пайда болып,
газ бөлінсе, онда каталаза + /40/.
Спорасын бояу
Спораны ... ... ... ... ... ... препарат дайындап
0,2% тұз қышқылын құйып 2 мин. (бу шыққанша) қыздырады. Препаратты суытады,
сумен жуады, құрғатады және спиртовка ... ... ... үстіне
бір тілім фильтр қағазын ... оған ... ... ... ... тамызады. Препаратты спиртовка жалынында бу шаққанша қыздырады.
Препаратты салқындатып, үстінен бояу мен ... ... алып ... сумен жуады да, 5% күкірт қышқылының ерітіндісімен бірнеше секунд
бойы түссіздендіреді. Сумен тағыда шайып, 5-3 мин. ... ... ... Одан соң ... сумен шайып, кептіріп, иммерсия майын тамызып,
микроскоптайды. Нәтижесінде: Споралар қою ... ... ал ... көк немесе ақшыл көк түске боялады /40/.
Клеткалардың қозғалғыштығын бақылау
Аспалы тамшы әдісі.
Микроорганизмдер ... ... ... ... пайда болуы
мен өсіп-өнуін бақылау үшін аспалы тамшы әдісін ... ... ... сұйық қоректік ортада өсірілген тірі микробтар суспензиясын немесе
физиологиялық ерітіндіде қарау керек. Физиологиялық ерітінді ... ас ... 0,5 % ... дайындалады. Суспензиясы қою болмауы
керек. Сұйық қоректік ортада өсірілген немесе осы ... ... ... ... ... ... жабын әйнек үстіне тамызады. Содан соң жабын әйнекті
төңкеріп, ортасында ойығы бар залалсыздандырылған заттық шыныға ... ... ойық ... ... ... қалады. Жабын әйнек айналасын вазелинмен
қымтап майлап тастайды /40/.
Микроорганизмдердің культуралдық қасиетін анықтау
Сүт қышқылды ... ... ... ... ... ... өсу температурасы, майсыздандырлған сүтті
ұйытыуы, майсызданған сүт агарлы ... ... ... ... ... ... ыдыратуы, оттегіне қатынасы.
Желатинді ыдырату қабылеттілгін анықтау.
Етпептонды желатинді ... ... ... егу ... ... бөлме температурасына бір апта дақылданады. Желатинды ыдырату
қабілеттілігін қректік орта өзгеруіне қарай анықтайды.
Оптималды өсу температурасын анықтау.
МRS сорпа ... ... ... егіп ... әр түрлі температураға
(370С, 200С, 400С ) 24-48 сағ ... Осы ... ... ... ... ... ... ұйытуын анықтау.
Майсыздырылған сүтті пробикаларға құйып бокста ... ... ... ... 18-24 ... ... 37(С тағы сүттің ... және ... ... өсуін анықтау.
Бұл кезде қоректік ортасына дақылымызды укол әдісімен екі ... ... ... ... ... 37(С ... бір тәуліктегі қоректік
ортаның өзгертуін бақылайды.
Әртүрлі көмірсу ... ... ... үшін МRS-2 ... ... ... ... сорпасын қолданады.
Орталарды пробиркаға 9 ... ... ... 9 мл ... ... ... ... 1 мл көмірсу көздерін және ... ... ... бромкремнезол қошқылы индикаторын 1-2 тамшы мөлшерінде
қосады. Зерттелетін штамның бір тәуліктік жаңа ... 0,1 мл ... ... 37°С ... ... 48 сағ. ... ... түзілсе, бромкремнезол қошқылы индикаторын қосқан
жағдайда, орта сарғыш қызыл, сары, ал ... ... ... жағдайда, сарғыш жасыл, сары түске боялады /4/.
“API галереясы” бойынша идентификациялау
API идентификация - әр түрлі тесттерден ... ... ... дақылдардың физико-биохимиялық ... ... 24-48 ... ішінде идентификациялауға негізделген.
Бұл идентификацияны жүргізу үшін ең алдымен 1күндік таза дақылды
дайындап алу ... Одан ... API ... ... ... ... стерильді дистельденген сумен толтырып, осы блоктардың үстіне әр
түрлі тесттер жиынтығынан (50 тест ... ... ... ... ... ... таза ... арнайы суспензия дайындап, осы
суспензияны жедел стриптерге құямыз. Дайын ... ... ... ...... 24-48 сағатқа қоямыз. Алынған нәтижелерді “API галерея”
программасына енгіземіз (сурет ... 4. Сүт ... ... API ... ... бойынша
идентфикациялау схемасы
Сүт қышқыл бактерияларын бөліп алуға және ... ... ... сүт ... ... литр майлығы төмен (2,5- 2,2) сүтті бірнеше рет ... ... да 1 атм. 20 мин. ... ... агар ... ортасы
1 литр пастерленген және майлылығы төмен сүтті 85ºС қайнатып, қаймағын
алып, 45ºС дейін суытып, рН 7,4-7,6 ...... ... және ... хлороформ қосады. Содан кейін, 72 сағ. 40ºС ... ... ... ашып ... тұру керек). Аталған уақыт өткен соң
фильтрлеп, рН 7,0-7,2 жеткізіп, 1 атм. 10 мин. ... мл ...  200 мл ... суын және 6 г агар ... 1 ... мин. ... желатин (ЕПЖ) қоректік ортасы
|№ |Компоненттері |1г/л ... |
|1 ... |150мл ... ... ... салып |
| | | ... ... ... ... |
| | | |15-20 мин. ... ... рН-7. |
| | | ... соң қайнатады да 0.5 |
| | | |атм. 15 мин. ... ... |1,5г | |
|3 ... |15г | ... ... ... ... |1г/л ... |
|1 ... |10г ... 1-3 ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... |
| | | ... ерітілген тұздарды|
| | | ... рН-7,0 |
| | | ... ... |
| | | ... 1 атм. 15 мин. |
| | | ... |
|2 |Ет ... |30мл | |
|3 ... ... |10г | |
|4 ... |50г | |
|5 ... ... ... |2г | |
|6 ... ... натрий |5г | |
|7 ... ... ... |0,58г | |
|8 ... ... |1г | |
|9 ... |20г | ... ... ... ... |1г/л ... |
|1 ... |10г ... 1-3 ... |
| | | ... ... |
| | | ... жеке-жеке дист. |
| | | ... ... ... | | ... ... |
| | | ... үстіне |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... рН 7-7,2 |
| | | ... ... |
| | | ... 1 атм. 15 мин. |
| | | ... |
|2 |Ет ... |10мл | |
|3 ... ... |10г | |
|4 ... |20г | |
|5 ... қышқылды аммоний |2г | |
|6 ... ... ... |2г | |
|7 ... ... натрий |5г | |
|8 ... ... ... |0,58г | |
|9 ... ... ... |0,14г | ... ... |1мл | ... ... |20г | |
3 ... МЕН ... ... және түйе ... құрамындағы сүт қышқылды бактерияларды
бөліп алу
Қазіргі кезде, қоршаған орта факторларының ... ... ... ... ... бұзылуына, және антибиотикалық препараттарды
кең пайдалануына байланысты, дисбактериоз ... ... ... ... аурулары жиілеп барады /36/. Бұл құбылыспен
күресу жолдарының бірі – сүт ... ... Сүт ... ... сүт ... ... ... активті сүтқышқыл бактериялары
кіретін болғандықтан, адам организміне олар емдік диетикалық әсер етеді.
Түйе сүтінен жасалған шұбат ... сүт ... ... құрамына адамның
қалыпты микроэкологиясын құрайтын сүтқышқыл бактериялары кіреді. ... ... адам ... ... ... ... ... және басқа бөтен микрофлораға антогонистік ... ... ... ... жағымды әсер етеді /37/.
Шұбаттың сапасы түйе сүтіне және оның ... ... ... ... келеді /38/.
Жоғарыда көрсетілген жағдайларға байланысты, біз түйе сүті және шұбаттың
құрамындағы микрофлорасын құрайтын сүт қышқыл ... ... алып ... 5), ... мақсатында, зерттеу жүргіздік.
а
б
Сурет 5. Шұбаттан (а) және түйе сүтінен (б) бөлініп ... ... ... Қазақстан және Қызылорда облыстарынан шұбат пен
түйе сүттері пайдаланылды. Зерттеу нәтижелері кесте 1 келтірілген.
Сүт қышқылды ... ... алу ... ... түйе сүті мен
шұбаттың бактериалды ... ... тек сүт ... ... ғана ... ... қатар көптеген грамм теріс, каталаза оң және
сүтті ұйыта алмайтын, яғни ... ... ... сүт қышқылды
бактериялаға жатқызуға болмайтын бөгде ... да ... ... ... мақсаты тек сүт қышқылды ... ... ... ... ... ... тек сүт қышқылды бактериялар
іріктелініп алынды. Бұл жұмыс сүт қышқылды бактериялардың ... ... ... ... қозғалғыштығының жоқтығы, спора түзбеуі және
сүтті ұйыту қабілеттеріне ... ... ... ... 24 ... ... ... 11 штамм ғана іріктелініп алынды (кесте – 2).
Кесте ... сүті және ... ... ... Сүт қышқылды бактериялар
штамдары
|№ ... ... ... ... ... ... ... |за |
| |р ... | | |
| | ... | |
| | |ы ... | |
| | | |сы | | |
| | | |
|1 |KZ2S4 ... |
|2 |KZ2S4-1 ... ... % id = 87,5 |
|3 |KZ6S5 ... ... % id =50,9 |
|4 |KZ2S5 ... plantarum % id = 99,7 |
|5 |KZ4S3-1 ... ... % id = 95,9 |
|6 |SH2S4-2 ... lactis % id = 74,8 |
|7 |SH1M6 ... casei. ramnosus % id = 46,0 |
|8 |SH1S2-2 ... ... % id =74,4 |
|9 |SH2S8 ... casei. casei.% id =22,2 |
|10 |SH5M3 ... ... % id = 68,7 ... |SH5S3-2 ... ... % id = 63,5 ... кестеде көрсетілгендей API галерея программасының көмегімен
идентификациялауған алынған сүт ... ... 10 ... ал бір ... идентификацияланбады.
Сонымен Қызылорда облысынан алынған шұбаттан ... ... ... ... 3 ... ... ... түріне, ал 1 штаммы
Lactococcus acidophilus түріне жатқызылды және 1 ... ... ... ... ... ... алынған
сүт қышқылды бактериялардың біреуі Streptococcus lactis, біреуі Lactococcus
plantariu, біреуі Lactobacterium. casei. casei., ... ... ... ... ал түйе ... ... алынған сүт
қышқылды бактериялардың біреуі ... casei, ал ... ... ramnosus ... ... Бұдан
байқағанымыз Қызылорда облысынан алынған ... ... сүт ... ... ... Қазақстан облысанан алынған шұбат
құрамындаға сүтқышқыл бактериялардан аз екендігін байқауға ... ... тек бір ... ... сүт қышқылды бактериялардың екі түрі ғана
кездескен. Оңтүстік ... ... ... шұбаттың құрамында
кездескен сүт қышқылды бактериялар екі туысқа ... сүт ... төрт ... ... Сонымен қатар Оңтүстік ... ... түйе ... де екі ... ... екі ... сүт қышқылды
бактериялар кездескен. Осы алынған нәтижелердің негізінде Қызылорда және
Оңтүстік Қазақстан облыстарынан ... ... ... ... ... ... қорытынды жасауға болады. (кесте 5).
Қорытынды
Соңғы жылдарда сүт ... ... ... ... ... Бұл ... ... сүт қышқылды өнімдерге сұраныстың арқасында
болып отыр. Соның ішінде шұбат сусыны біздің елімізде ... ... ... сүт ... бактериялары шұбатты ашытуда ерекше орын алады. Сондықтан
қазіргі заманда олардың қасиеттерін зерттеп, жаңа ... алу ... ... ... қазіргі уақытқа дейін сүт ... ... ... ... ... ... мен сүт ... өндіруде қауіпсіздігін анықтайтын белгілі бір схема жоқ.
Қазіргі заманға дейін ... ... ... ... ... ... генетикалық және
биохимиялық қасиеттерін зерттеу нәтижесінде іске асқан. ... ... бұл ... ... ... ... ... талаптарына
сай келмейді. Яғни, олар өте ұзақ ... ... ... өте ... ... ... объектісі ретінде Қызылорда және Оңтүстік Қазақстан
облыстарынан алынған түйе сүті және шұбаттан ... сүт ... ... ... барысында оларды микробиологиялық әдіспен және
“Api ... ... ... ... ... 4-і ... plantarum, Lactococcus acidophilus,
Streptococcus lactis, Lactobacterium. casei. ... ... casei, ... plantarum, Streptococcus diacetylactis
түрлеге дейін анықталды.
Осы жұмысты зерттеу барысында келесідей ... ... ... ... сүт қышқылды бактерияларды ... ... 11 ... тек ... ... lactis және ... ... түрлеріне жатқызылды.
2. Сүт қышқылды бактерияларды “Api галереясы” программасының көмегімен
идентификациялау нәтижесінде 11 штамның 10-ы идентификацияланып ... ... ... ... ... lactis, ... casei. ramnosus, Lactobacterium.
casei. casei, Lactobacterium. plantarum , Streptococcus diacetylactis
түрлеге дейін анықталды.
3. Қызылорда және Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... ... сүт қышқылды бактериялардың әр түрлі
түрлерінен тұратыны ... Оның ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Богданов В.М. Микробиология молока и молочных продуктов / Пищепромиздат.
– М., 1962. C.432.
2. Кадыров Р.Х., Жангабылов А.К. ... ... в ... ... Ата: ... 1981.- 105 c.
3. Bergey S Manual et Systematic Bacteriology 1997
4. Квасников Е.И., Нестеренко О.А. ... ... и пути ... / ... – М., 1975. ... Квасников Е.И. Биология молочнокислых бактерии / Академнаук. – Узбекский
ССР., 1960. C.368.
6. Лихачев А.Ю., ... В.М., ... К.Я. ... ... ... ... рода ... // ЖМЭИ.1992.№9. С.74-78.
7. Ерзинклян Л.А. Биологические особенности некоторых рас ... / АН ...... 1971. ... Диланян З.Х., Тер-Казьарян С.Ш. ... ... ... бактерии в молочной промышленности / Наука. – М., ... ... Н.Ж. ... XVII ... ... по молочному делу /
Пищевая ... – М., 1971. ... ... Н.С. ... микробиология молочных продуктов /
Пищевая промышленность.- М., 1966. ... ... Л.А., ... М.Ш., Акопян Л.Г. ... ... на ... ... ... // Вопросы микробиологии,
вып. 3 (XIII). АН АрмССР. – Ереван,1966.
12. Квасников Е.И., Нестеренко О.А., Подгорский В.С., ... ... ... ... бактерий //
Микробиология.1967.Т. XXXVI.вып. 4. ... ... В.М. ... ... для микробиологического исследования /
Молочная промышленность. №4.1953.
14. Тарасова Н.Б. ... ... ... и E. coli М-17 в
целях разработки нового препарата – ... ... ... ... ... ... ... Алмагамбетов К.Х. Биологические свойства лактобацилл // Биотехнология.
Теория и ... 2.№2. ... ... Г.И., ... Н.И., ... А.А. Исследование физиолого-
биохимических особенностей бифидобактерии на поздних стадиях развития
популяции //Микробиология. 2001.Т.70. №4. ... ... Г. ... ... - М.: Мир, 1987. ... ... М.Х., Цзю В.Л., Сағындықова С.З. Сүтқышқыл бактериялары мен
ашытқы саңырауқұлақтарының негізгі қасиеттері.А.:изд.КазГУ.: 1996. ... ... ... ... ... ... Глушанова Н.А., Блинова А.И., Бахаева Б.Б. Об ... ... ... и ... ... ... В.М., ... Н.М., Мацулевич Т.В., Воровьев В.А.
Микроэкологические изменения кишечника и их ... с ... ... препаратов// Рос. журн. Гастроэнтерология. Гепатология и
колопроктология.2003.№4. С.66-76
26. Тулемисова К.А., Гаврилова Н.Б. ... ... ... ... ... из бифодобактерии и дактобацилл//
М.:Изв. МОН РК. Серия биологическая и ... ... В.М. ... М.М. ... В.И. Брилис, А.А. Ленцнер
Гемагглютинирующая и адгезивная ... ... ... ... // ЖМЭИ.1987.№7. С.4-6.
28. Тимошко М.А., Вильшанская Ф.Л., Поспелова В.В., ... ... ... и ... ... в пищеварительном
тракте цыплят-гнобионтов // ЖМЭИ.1992.Т.42.№4. С.487-489.
29. ... Н.Б. ... ... ... и E. coli М-17 в
целях разработки нового препарата – лактобактерина: Автореф. канд. ... ... ... ... ... К.Х. ... ... лактобацилл // Биотехнология.
Теория и практика.2004.Т. 2.№2. С.35-37.
31. Новик Г.И., Астапович Н.И., Самарцев А.А. ... ... ... ... на ... ... ... //Микробиология. 2001.Т.70. №4. С.495-502.
32. Кац Л.Н., Нестеренко О.А. К вопросу о биологии молочнокислых бактерий
// ... 1. ... ... О.К. ... ... молочнокислого брожения/ - М.:
Наука.1985. С.263.
34. Тюрин М.В., Шендеров Б.А., ... Н.Г. К ... ... ... // ... 1989. №2. С.3-8.
35. Шендеров Б.А. Нормальная ... ... и ... ... ... // ... и ... 1987. Т.32, №3. С.164-170.
36. Залашко М.В., Анисимова Н.И., Борткевич Л.Г. ... ... ... ... Ке-10 // ... ... и
микробиология. 1997. Т. 33, №3. С.305-309.
37. ... Т.В., ... Х.П., ... А.А. Количественный состав
лактофлоры и методика его ... // ... ... ... Е.З., ... В.К., ... Г.И. Практикум По
микробиологии/ – М,2005.
39. Шоқанов Н., ... С., ... ... ... ... М.В. Микробиология/–М.,1963. С.468.
41. Каламкарова Л.И., Багрянцева О.В., Костенко В.В. Опыт применения
синбиотика ... с ... в ... ... // ... ... и практика.2002. №3. С.76-79.
-----------------------
1
Сурет 1. жартылай автоматты “Mini Api” құрылғысы
4
3
2
Сурет 2. Сүтқышқылды бактериялар

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы облысындағы түйе сүтiнiң физико-химиялық қасиеттерi21 бет
Жылқы және түйе сүтін алғашқы өңдеу10 бет
Жылқы және түйе сүтін алғашқы өңдеу жайлы7 бет
Жылқы мен түйе сүтін алғашқы өңдеу9 бет
Жылқы мен түйе сүтін алғашқы өңдеу туралы11 бет
Инновациялық маркетингтік технологиялар арқылы қр-ның ұлттық брендін құру және оны жылжыту үшін түйе сүтінен жасалған «botakan» өнімдерін отандық ерекше өнім ретінде таныту45 бет
Түйе сүті25 бет
Түйе сүтінің және шұбаттың липидтері21 бет
Түйе сүтінің поллютанттары30 бет
Түйе сүтінің сарысу белоктарының қасиеттері39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь