Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері

Бет.
Кіріспе 3

1 Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент теориясы мен әдістаным негіздері 6
1.1 Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері 6
1.2 Сервис саласындағы кәсіпорын үшін менеджмент ерекшеліктерінің маңыздылығы және тиімді басқару әдістері 15

2 Қазіргі таңдағы қонақ үй бизнесі менеджмент ерекшеліктерін жіктеу және сараптау 24
2.1 Қазақстан Республикасы қонақ үй бизнесіндегі менеджмент ерекшеліктері және басқару деңгейін талдау 24
2.2 «Таңшолпан» қонақ үйін басқаруды және ұйымдастыруды жетілдіру 45
2.3 «Таңшолпан» қонақ үйінің экономикалық көрсеткіштерін талдау және сараптау 50

3 Қазақстан Республикасы қонақ үй бизнесі менеджментін жетілдіру шаралары 68
3.1 Қазақстан Республикасындағы қонақ үй бизнесі менеджменттің болашағы 68
3.2 Отандық қонақ үй бизнесі менеджментін жетілдіру шаралары 72
Қорытынды 76
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 79
Тақырыптың өзектілігі. Біз әлемнің көптеген күрделі өзгерістерге толы әрі күрес пен бәсеке негізінде ауысып отыратын бизнес әлемінде өмір сүреміз. Осы ортадағы сервис саласындағы кәсіпорындар мен өндіріс басшыларына, іс-әрекеттің түсінікті әрі нақты жүйесіне, ішкі және сыртқы процестерді жүйелеуге көмектесетін, басқарудың жаңа-жаңа технологиялары мен тиімді тәсілдері қажет. Ғылыми тұрғыдан алсақ, сервис саласындағы кәсіпорынның қойылған негізгі мақсаттарын жүзеге асыруына тікелей жауапты атқарушы бөлімдер мен қызметкерлер құрамы әр түрлі жағдайда не істеу керектігін және қандай шешім қабылдауын білуі керек. Сервис саласындағы кәсіпорындар үшін нарықты үлкен бір сахна деп алсақ, онда экономикалық шешімдер қабылдайтын барлық қатысушылардың өзара әрекеттері туралы «пьеса» ойналады. Әрі бұл нарық – көпшіліктің ойлағанындай, ол жоғары бағаны, яғни бағаның жоғары не төмен болуын білдірмейді, керісінше ол біреудің өнімді жоғары сапамен шығаруы арқылы немесе бағаны төмен белгілеуі арқылы басқа біреуден бастаманы, көшбасшылықты тартып алуды, артықшылықты осындай жолдармен жеңіп алуды білдіретін бәсекелестік болып табылады. Осы арадағы бағаны белгілейтін де, бәсекелестікке жеткізетін де, көшбасшылықты тартып алғызатын да – кәсіпорынның атқарушы бөлімдері мен ондағы білікті, білімді қызметкерлер құрамы. Ендеше, бұларды бір-бірімен тығыз байланыстырушы әрі тиімді әдістерді ұсынатын – «менеджмент» және «менеджмент ерекшеліктері» екені даусыз.
Дипломдық жұмыстың негізгі қарастыратын мәселесі – сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері болғандықтан, жоғарыдағы айтылған ойды нақтылай түсіп, белгілі ойшыл Аристотельдің келесідей тұжырымын атауды жөн көрдік. Ол: «игілік – барлық жерде екі шарттың сақталуына қарай болады:
- қандай да бір қызметтің түпкі мақсатын дұрыс белгілеу және
- түпкі мақсатқа жеткізетін тиісті құралды іздеп табу» деген екен. Шындығында, екінші жолда меңзеп тұрғаны кәсіпорын мақсаттарын жүзеге асыратын тиімді менеджмент ерекшеліктерін ұйымдастыру.
Демек, теорияда да, тәжірибеде де басқару ісі әрдайым нарықтың әр түрлі деңгейіндегі нақты әлеуметтік-экономикалық процестерді басқаруды жүзеге асыратын белгілі бір әдістер жиынтығының айырықша мүддесін білдіреді.
Басқару ісі – нарықтағы барлық кәсіпорындардың ұйытқысы болғандықтан, сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктерімен қатар, зерттеу объектісі ретінде «Қазақстанның қонақ үй бизнесі менеджментін» қарастырғанды жөн көрдік.
Әлемдік бизнес сфера – жүйесі, қонақ үй қызметін экономикалық саланың бір түрі ретінде кіргізіп, мемлекеттік қазынаны шет ел валютасымен толтыратын ең басты көзі болып қана қоймай, тікелей және жанама жұмыс орындарымен қамтамасыздандыруға жәрдемдеседі.
1 Архипов В.Е. Принципы эффективного менеджмента и маркетинга.М:2004г.
2 Аванесова Г.А. Сервисная деятельность историческая и современная практика предпринимательство, менеджмент. Москва, 2006ж
3 Бурменко Т.Д. Сфера услуг: экономика, Москва,КНОРУС 2007ж
4 Биржаков М.Б., Казаков Н.П. Безопасность в туризме.М-СПБ,2007
5 В. Я. Хрипач «Экономика предриятия».
6 Веснин В.Р. основы менеджмента – М: Триада ЛТД, 1996
7 Гостиничный и туристический бизнес. Под ред проф Чудновского А.Д. – М., 1999г
8 Дуйсен Г.М. Основы формирования и развития индустрии туризма в Казахстане. Алматы,2002.
9 Дамыған қаржылық есеп. Оқулық.- Алматы: Экономика,2005.-320 бет. Төлешова Г.Қ
10 Ердавлетов С.Р. "География туризма Казахстана", Алматы, Гылым, 1992, 192 бет.
11 Ж. С. Рахимбекова «Международный гостиничный бизнес».
12 Жүнісов Б, Мәмбетов Ұ, Байжомартов Ү. "Нарықтық экономика негіздері", Алматы, 1994, 160-170 беттер.
13 О. П. Ефимова, Н. А. Ефимова «Экономика гостинец и ресторанов».
14 Макроэкономика: Оқулық.- Алматы:Экономика , 2003 Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә.
15 Мескон М.Х., Альберт М., Хедоури Ф. Основы менеджмента: Пер. с англ. – М.Дело,1997
16 Мақсат –елімізді бәсекелестікке қабілетті 50 мемлекеттің қатарына қосу.,2-наурыз2006ж. Назарбаев Н.Ә
17 «Менеджмент в туризме и гостиничном хозяйстве». А.Д. Чудновский, М.А. Жукова
18 Мазбаев О.Б., Омаров Қ.М. Қонақ үй шаруашылығы 2007ж.
19 «Менеджмент» лекциялар курсы К.Бердалиев 2005ж
20 Кабушкин Н.И., Бондаренко Г.А. менеджмент гостиниц и ресторанов: Учеб. Пособие. – 2-е изд. – Мн.:2001В.Крымова Экономикалық теория. А., 2003
21 Кибанов А.Я. Управление персоналом организации. Учебник. - М.: Инфра-М.,1997.
22 Кулибаев А., Адасбаев Е., Данышпанов Б., Дуйсенгалиев Т. Туризм на Шелковом пути как фактор устойчивого развития. // Транзитная экономика, 2000, №4, 48-53 беттер.
23 Р. А. Браймер «Основы управления в индустрий гостеприимство».
24 Раева Р.А. Организация управления гостиничным бизнесом. Дис. Канд. Эк. Наук 08.00.05 Каз ГАУ А. 1997г.
25 Рахметов Б.А. Персоналды басқару: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2005
26 Реалии и возможности туристского рынка Казахстана // Деловой мир – Астана, 2000, №5, 28-29 беттер.
27 Папирян Г.А. Менеджмент в индустр. Гостепреимства : Отели и рестор. М. Экономика 2000
28 Теоретическая экономика. Политэкономия. Учебник для вузов. Под ред. Журавлевой Г.П. М. Банки и биржи, ЮНИТИ, 1998г.
29 Травкин В.В., Дятлов В.А.Основы кадрового менеджмента. –М.: Дело, 1995.
30 Т.И. Есполов, Ж.Ж. Сулейменов. Менеджмент – Алматы, 2003
31 «Таңшолпан» қонақ үйінің қаржылық жылдық есебі(2008)
32 «Таңшолпан» қонақ үйінің қаржылық есебі(2009)
33 «Таңшолпан» қонақ үйінің бухгалтерлік баланысы(2009)
34 Шеденов Ө. К. Жалпы экономикалық теория. Ақтөбе, 2001ж
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі Т.Рысқұлов атындағы
Қазақ экономикалық университеті
Бурлибаев Айбек
Сервис саласындағы ... ... ... ... – Тұрмыстық қызмет және сервис» мамандығы
Алматы, 2010
Мазмұны
| | |Бет. ... |3 |
| | | |
|1 ... ... ... менеджмент теориясы мен әдістаным |6 |
| ... | |
| |1.1 ... ... ... ... ерекшеліктері |6 |
| |1.2 Сервис саласындағы кәсіпорын үшін менеджмент ерекшеліктерінің |15 |
| ... және ... ... ... | |
| | | |
|2 ... ... ... үй бизнесі менеджмент ерекшеліктерін жіктеу |24 |
| |және сараптау | |
| |2.1 ... ... ... үй ... менеджмент |24 |
| |ерекшеліктері және басқару ... ... | |
| |2.2 ... ... үйін ... және ұйымдастыруды жетілдіру |45 |
| |2.3 «Таңшолпан» қонақ үйінің экономикалық көрсеткіштерін талдау |50 |
| ... ... | |
| | | |
|3 ... Республикасы қонақ үй бизнесі менеджментін жетілдіру |68 |
| ... | |
| |3.1 ... ... ... үй бизнесі менеджменттің |68 |
| ... | |
| |3.2 ... ... үй ... ... жетілдіру шаралары |72 |
| |Қорытынды |76 |
| ... ... ... |79 ... ... Біз ... ... күрделі өзгерістерге толы
әрі күрес пен бәсеке негізінде ауысып отыратын бизнес ... ... Осы ... ... ... ... мен өндіріс
басшыларына, іс-әрекеттің түсінікті әрі нақты жүйесіне, ішкі және ... ... ... ... ... технологиялары мен
тиімді тәсілдері қажет. Ғылыми ... ... ... ... қойылған негізгі мақсаттарын жүзеге асыруына ... ... ... мен ... ... әр ... жағдайда не істеу
керектігін және қандай шешім ... ... ... ... саласындағы
кәсіпорындар үшін нарықты үлкен бір сахна деп алсақ, онда ... ... ... ... өзара әрекеттері туралы «пьеса»
ойналады. Әрі бұл нарық – көпшіліктің ойлағанындай, ол жоғары бағаны, ... ... не ... ... білдірмейді, керісінше ол біреудің өнімді
жоғары сапамен ... ... ... ... ... ... арқылы басқа
біреуден бастаманы, көшбасшылықты ... ... ... осындай
жолдармен жеңіп алуды білдіретін бәсекелестік болып табылады. Осы ... ... де, ... ... де, ... ... да – ... атқарушы бөлімдері мен ондағы білікті, білімді
қызметкерлер құрамы. Ендеше, бұларды бір-бірімен ... ... ... ... ... – «менеджмент» және «менеджмент ерекшеліктері»
екені даусыз.
Дипломдық жұмыстың негізгі қарастыратын мәселесі – ... ... ... ... болғандықтан, жоғарыдағы айтылған
ойды нақтылай түсіп, белгілі ойшыл Аристотельдің келесідей тұжырымын ... ... Ол: ...... ... екі шарттың сақталуына қарай болады:
- қандай да бір қызметтің түпкі мақсатын ... ... ... ... ... жеткізетін тиісті құралды іздеп табу» деген екен.
Шындығында, екінші жолда меңзеп тұрғаны ... ... ... ... ... ерекшеліктерін ұйымдастыру.
Демек, теорияда да, тәжірибеде де басқару ісі ... ... ... деңгейіндегі нақты әлеуметтік-экономикалық процестерді ... ... ... бір ... ... айырықша мүддесін
білдіреді.
Басқару ісі – ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктерімен қатар, зерттеу
объектісі ретінде ... ... үй ... ... жөн көрдік.
Әлемдік бизнес сфера – жүйесі, қонақ үй қызметін экономикалық саланың
бір түрі ... ... ... ... шет ел ... ең ... көзі болып қана қоймай, тікелей және ... ... ... ... ... қонақ үй бизнес –
саласының жаңа концепциясын ... мен ескі ... ... ... жүргізіледі. Қонақ үйлер – ... ... ... бірі және бұл ... ... ... үлес ... дипломдық жұмыстың зерттеу мақсаты болып, әдеби көздерінің
анализінің негізінде алынған сервис саласындағы кәсіпорынның ... мен ... үй ... менеджмент ерекшеліктерінің
мәні және жоғары бәсекелестікке жеткізетін басқару ... ... ... байланысты, оның келесі міндеттері
анықталып, шешіледі:
- кәсіпорындардың тиімді қызмет ету ... ... ... ... экономикалық басқарудың формалары мен ... ... ... ... ... спецификасы есебімен ала
отырып, тиімді менеджмент ерекшеліктерін әзірлеу;
- қазіргі дәрежедегі кәсіпорынға табыстылығын арттыратын ... ... ... үй ... мәнін және басты-басты моделдерін жүйелеп баяндау;
- Қазақстан Республикасының қазіргі қонақ үй бизнесінің ерекшеліктерін
зерттеу;
- Қазақстан Республикасының туристік нарығындағы халықаралық ... ... ... мен ... бизнесін ұйымдасуын көрсету.
Жұмыстың құрылымы тақырыптың мазмұнымен, оның ішкі ... және ... ... ... ... үш ... тұратын, қорытынды және қолданылған әдебиет көздерінен құралған.
Кіріспе бөлімінде тақырыптың өзектілігі, зерттеу жұмысының тақырыбы мен
обьектісі көрсетіліп, зерттеу ... ... пен ... ... және ... негіздері және де теоретикалық маңыздылығы
мен практикалық құндылығы алынған.
Бірінші тарауда ... ... ... негізгі басшылыққа
алатын менеджмент теориясы мен ... ... ... ... ... және әдістемелік тұрғыдан қарастыра отырып,
сервис саласындағы кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... саласындағы кәсіпорынның
менеджмент ерекшеліктерінің мәні, маңыздылығы, ұйымдастырылуы әрі оларды
тиімді басқару ... ... ... Дипломдық жұмыс зерттеу
мәселесіне әлемдік ... ... мен ... ... ... ... жүргізіліп, мәселенің қазіргі жағдайы туралы шетелдік және
отандық ғалымдардың, әйгілі практик ... ... ... ... ... ... тақырыпты айқындайтын экономикалық заңдар мен
заңдылықтар және оған ықпал етуші ... ... ... ... Және ... ... ... жасалынған.
Жұмыстың екінші тарауында жоғарыда айтылған жалпы теориялық жағдайлар
негізінде зерттелетін ... ... ... ... ... бірі ретінде «қонақ үй бизнесі» алынғандықтан, ... ... ... ... ... жылды қамтитын экономикалық көрсеткіштеріне
терең талдау ... ... ... ... ... ... яғни меншік ... ... ... ... өзге де факторларға экономика-математикалық әдістер ... ... Бұл ... ... ғана ... даму ... мен ... пайда болу себептері айқындалып, оларды шешу
жолдары көрсетілген. Және ... ... ... ... ... әдістері мен
әдістемелері талданып, оларды қолдану үрдісі көрсетілген.
Үшінші ... ... ... ... үй ... ... және оны ... шаралары қарастырылған. Мұнда
орын алған кемшіліктерді ... ... ... ... ... мен ... ... дипломдық жұмыстың жалпы мазмұнынан туындайтын негізгі
нәтижелер мен ... ... да ... ... ... ... бірге
дипломдық зерттеулер қорытындыларының қысқаша тұжырымынан, қойылған
міндеттердің толық шешілуін ... әрі ... ... бойынша
нақты ұсыныстар мен тиімді басқару әдістерінен құралған.
1 Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент теориясы мен ... ... ... кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері
Соңғы 100 жыл ішінде Мамандандырылған басқару, менеджмент жүйесінде
«теориясы мен ... ... көп рет ... белгілі. Сонымен
бірге, осы сферада жұмыс істейтін ғалымдар мен ... ... мен ... ... да ... Өндірістік,
ақпараттық және басқару технологияларының жетілдірілуі және ... ... ... ... ... ... қарастырылуы, халықтың
орталық мәселесінің (халық пен өнеркәсіп арасындағы қарсылықтарды ... ... ... көмектеседі.
Бірақ та, мәселенің тек қана шешу мүмкіншілігінің болуы, оның шешілуі
үшін толық емес. Бұл үшін тағы оны ... ... ... ... мен тәсілдерінің орынды түрде есебімен тауып пайдалануын
білу қажет. Егер де есебімен тауып пайдалану сәйкес ... ... ... болу ... ... өнеркәсіптерде жағдай тәсілінің
дәлділігін түсінеді. Бұл жағдайға қарап қазіргі ... ... ... персоналды басқарудағы технологиялар мен процедуралар үш топқа
қалыптасуы мүмкін: маман мүшесінің қалыптасу ... ... ... ... ... тәсілі, маман потенциалының оңтайлы ету ... ... (осы ... жүйеленуі мен қарым-қатынасы)
мамандармен басқарудағы ең ... ... ... ... ... сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ... ... ... кез ... ... үшін ... ... шағын
және орта бизнестегі кәсіпорын) басшылыққа алынатын әрі ... ... ... ... ... үшін де маңызды сала.
Сервистік қызмет көрсетуші кәсіпорындар нарықта өнімнің (тауардың) бәсекеге
қабілеттілігіне ... ... ... пен ... ... ... өзге де функцияларды атқаратыны белгілі.
Демек, сервис саласындағы кәсіпорындар дами түсуі үшін әрі ... ... үшін ... ... ... ... ... кәсіпорындардың теориясы мен әдістаным негіздері тікелей
менеджмент ғылымының бекіткен теориясы мен әдістанымына негізделеді.
Менеджмент – ... ... ... ... ... басқарудың формалары, құралдары, ұстанымдары ... ... [ 1, 62 ... ... және жеке ... байланыс және достық,
жанұялық қарым-қатынас түрлер негізінде аяқ астында ... ... ... ... ... Менеджментте басты нәрсе кез келген
адамдық қарым-қатынастарға жарайтын баршаға ортақ басқару принциптерін ... ... ... және ... ... ... тура мағынасында «адамдарды басқару» ұғымын білдіреді.
Менеджменттің отаны болған АҚШ-та корпоративтік ... пен ... ... ... ... ... міндетті заңға сәйкес өз мойнына алатын
тұлғаны ... деп ... ... ... ... ... алға ... мақсаттарына қол жеткізудегі материалдық және адамдық
ресурстарды әлдеқайда тиімді ... және ... ... ... ... [ 2, 42 б.].
Менеджмент немесе басқару ғылыми пән ретінде 20 ... ... ... ... Оған ... ... ... болған. Соның ішінде
елдің демократиялық, азаматардың еңбек сүйгіштілігін, білім алудың ... ... ... ... ... атап ... Ел ... кертартпа догмаларынан да болған. Ал монополияларды құру
оларды ... ... әкеп ... ... ... ... ... ретінде ғылыми менеджмент пайда ... ... ... ... ... ... ... Тейлор деп саналады.
Ол елдің қоғамдық және ғылыми өміріне ерте араласты. Сол жылдарда ... ... ... ... ... өнер ... ... саналуан пікір таластардан бұрқанып жатқан жері
Филадельфия деп саналады. ... ... ... ... ... ... ... әбден, сеніп тапсырған, шеберлердің
рөліне наразы кәсіпқой инженерлер құрады. Олар ... ... ... ... ... ... ұсынады. Оның маңызы кәсіпорынды
басқару машинаны ... дәл әрі ... ... тиіс ... салды.
Басқалары – бұл консервативті не орынды бағыттағы бизнесмендер ... және ... ... ... ... ... олардың назарында
жұмысшылар мен жұмыс берушілердің ... ... ... ... мен ... ... мәселелері әртүрлі қайырымдылық ... ... ... ... ... өндірісте толық комфорт
жасау тұрғын үй жағдайларын әлеуметтік сақтандыруды науқастармен ... ... ... Бұл ... ... ... ықпал етті. Өз
өмірін механикалық шеберханада қарапайым жұмысшының оқушысынан бастап, ол
заводтың бас инженеріне ... ... ... ... ... рет 1910 жылы ... компаниялармен
жанжал кезінде жүк жіберуші фирмалардың мүддесін қорғаған Луис ... ... ... ... ... ... ( 1853-1931), Г.Ганд (1861-1919), Л.Гилбрет ... ... ... ... ... ... ... , Л.Урвик, Дж. Муни, А.Рилей, Э.Бреч, Л.Аллен, М.Фоллет. ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі мәселелері аударды:
- еңбек өнімділігі мен тиімділігін арттыру;
- еңбекті қалыптастыру;
- кадрлармен ... ... ... ... ... ... жұмысшылардың еңбек қызығушылығы;
- әлеуметтік мәселелерді шешу.
Осы мектеп ... ... ... ... деңгейіндегі
менеджерлер мен жетекшілердің қызметімен айналысқандары да бар. Басқарудың
әкімшілік және функционалды ... аса ... ... А.Файоль, Дж.
Муни, А.Рейли, Л.Гьюлик және Л.Урвик, ... ... ... ... Ч. ... ... мәселелерді қарастырды:
- Менеджменттің негізгі ұстанымдары;
- Басқарудың негізгі қызметтері;
- ... ... ... басқарудың төменгі, орта және жоғары бөлігі менеджерлері жұмысы
ұстанымдары;
- өкіметті орталықтандыру жэне орталықтандырмау;
- еңбек қызығушылығы мен ... ... ... ... ... және жауапкершілік;
- жалақы әділдігі.
Еңбек өнімділігі, тиімді жұмыс істейтін ұйымдар құру ... келе ... ... түпкі мақсатты басқарудың әдіснамасы мен
технологиясынан ғана емес, сондай-ақ адамның өзінен ... ... ... ... ... алып ... 2, 64 б.] ... талдау мақсаты – ұйым қызметінің тиімділігін бағалауда ... ең аз ... ... Жүйелі талдаудың негізгі кезеңдері
мыналарды қамтиды:
-мақсат қалыптастыру (ереже бойынша, көрсеткіш формада);
- мақсаттарды жүзеге асырудың ... ... ... ... ... бағалау (цифр түрімен);
- әсерді және әр альтернатива шығындарын бағалау;
- ең ... әсер етіп ең аз ... ... ең жақсы вариантты таңдау.
Жоғарыда еңбек ... ... ... ... ... ... қаралған, ал ұйым кәсіпорын деңгейінде бұл
проблемалар персоналды басқару ... ... ... ... ... алынған адамдарды фирма мейлінше тиімді қолданып өзінің көздеген
мақсатына – максималды ... ... ... ... ... да оның негізінде еңбек жазылады – адамның материалдық
игілік жасау бағытта күш ... ... ... ... ... ... анықтама берсек, оны белгілі принциптер, ережелер мен
шарттар жиынына сүйеніп берілген технология құрал- жабдықтар, ... ... әр ... ... ... мен ... ... оптималды
қатынасын құру. Бұл ұғыммен өндірісті ... ... ... ... ... ... та өзіне тән ерекше ой-желісі, ... ... қай ... ... ... та уақыт мөлшерін орнатудың
керектігі. Ол фирмадан жасаланатын көп есептер ... ... ... ... ... және т.б. [ 2, 70 ... жұмыс атқару кезінде міндеттер мен жауапкершілікті анық
бөлу. Бөлу негізі ретімен әр ... ... мен ... ... ... ... ... адал ниеттілігі және
де оған тән жеке қасиеттерін көз өткірлігі реакция жылдамдығы, ... т. б. ... ... ... ... кәсіпорынды және оның қызметкерлерін басқару,
олардың дұрыс ... ... ... ... ... негізделеді.
Техника мен жаңа технологияның дамуы өндіріс ауқымының өсуі ... оны ... ... талап ететін ерекше қызмет түріне бөлді. Алға
қойған мәселені шешу ... ... ... ... ... пен ... ... тиімді әдістерін ұсынатын менеджмент
түрлеріне қажеттілікті туындатты. Ал, менджмент ерекшеліктері негізінде ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері – ең алдымен
кәсіпорынның көздейтін нақты мақсаттарын атқаруға негіз болады.
Менеджмент – бұл ... ... ... және оның қызметкерлерін
басқарудың ... мен ... Әрі ... ... мен жағдайына толығырақ жауап бере алатын басқару типі [ ... ... сала – ... ... ... даму жағдайлар мүмкіншілігімен сәйкес келуіне бағдарланған,
кәсіпорындардың адамзат құрамына ықпал ету. ... сала ... ...... ... кәсіпорындардағы адам орнының жалпы
көрінісінде − басқару концепциясына негізделеді. ... ... және ... ... 3 ... ... жолдар аясында
қалыптасқан(экономикалық, органикалық, гуманитарлық) 4 концепцияны атап
көрсетуге болады:
1) ... сала ... ... және ... ... ... өсіруіндегі
еңбек қорларын пайдалану;
2) еңбекте, жұмыста экономикалық мотивацияның өсіру жолымен персоналды
басқару;
3) ... ... және ... ... ... ... қорларымен басқару;
4) Басқарушының өзіне деген басымдылығын қоршаған жұмыскерлердің
коллективтерінің ықпалдылығын сезінетін, кәсіпорындардың бір мүшесі ... ... ... ... ... ... ... бірнеше стратегиялық ықпалдылық жолдарын ерекшелеген әрі
негіз ... [ 3, 54 ... жол. ... ... жолы ... ... дамуына ықпалдылығын тигізеді. Бұл ықпалдылық ... ... ... ... ... ... ... инструменталды, яғни жұмыс дағдыларын ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру - бұл механикалық қарым-
қатынас жиынтығы, және осы механизмге сәйкес: алгоритмді, тиімді, ... ... ... ... ... ... пайдалану концепциясының
ұстанымының арасындағы негізгілеріне келесілерді жатқызуға болады:
- ... ... ... ету, яғни ... тек
бір басқарушыға бағынады;
- басқарудың қатал ... ... ...... торы
басқарушыдан бағынушыға жоғарыдан төменге барлық кәсіпкерлік бойынша түседі
және де шешім қабылдау жалпы түрде пайдаланады;
- кәсіпкерліктің штабты және ... ... ... бөлінуін сақтау;
- штабты персонал, сызықты басқарушылар ... ... ісін ... ... олар ... ... ... алады;
- билік пен жауапкершілік арасындағы байланысты сақтау – ... оның ... ... жұмыс берілмесе, ол адамды жауапкершілікке
тарту дұрыс емес;
- тәртіппен қамтамасыз ету – ... ... ... әр
түрлі көздері қабылданған құқықтар мен дәстүрлерге лайық болу керек;
- жеке тұлғалардың қызығушылығына қарамастан жалпы жұмысқа ... ... ... әділ ... шарт пен ... бақылау мен
бағынушылыққа қол жеткізу [ 3, 74 б.].
Органикалық парадигма аясында мыналар құрылған:
1) маманды менеджменттің ... ... ... ... ... ... ... жол,
персоналды басқарудың жаңа перспективасын қарастырған, басқарудың бұл түрін
жұмыс ... ... ... және жалақысы аясынан тыс шығарып,
оны ... жол ... ... [ 3, 86 ... тиімділігі сервис саласы кәсіпорындарының техника мен
технологиясының деңгейіне, жұмысшы күшінің сапасына әсер етеді. Осы ... − бұл ... ... ... ... Аса ... ... Маршалл басқаруды үш дәстүрлі − капиталмен, еңбекпен және
жермен қатар өндірістің жеке ... ... ... ... ... болмаса
керек. Жалпы, менеджментке бұл анықтамалардан бөлек көптеген ... ... ... ... ... адамдармен қалай қарым-қатынас
жасаудың тәсілі ретінде, билік және ... ... ... ... ... ... және т.б. ретінде қарастырады.
Басқарудың стратегиялық бағыттары мүмкіндіктері XXI ғасырдың кадрлық
стратегиясы екі бастапқы ... ... ... мен ... ... жоғары бәсекелес ортада адам қоры жөніндегі маманның миссиясы –
бизнес стратегиясын жүзеге ... үшін ... ... ... ... ... ... шеберліктің өзгеше үлгісі болып табылады,
өйткені оның катысуынсыз фирманың ешқандай ... ... ... ... ... қол ... ... дұрыс бағаланбайды.
Корпорацияға жауапты, жұмысқа қабілетті, жоғары білімді және ... ... ... ... Осы ... шешу үшін ... менеджер жұмыс ... ... ... ... ... ал ... ... бәсекелестік басымдықты
жасайды. Сондықтан да қызметкерлер жөніндегі менеджер екі стратегиялық
міндетті ... ... ... ... басымдылығын оның
жұмысшыларының жауапкершілік деңгейін арттыру жолымен ... ол ... ... ... құралдарын пайдалану. Күшті корпоративті
мәдениет ... ... ... және ұстап тұруға жағдай жасайды, ал
олардың еңбектерінің ... ... ... асырады, жаңа тұтынушылар мен
жоғары білікті мамандар тартады. Корпоративті мәдениеттің сыртқы орта:
жағдайларына тұрақты бейімделуі мен ... ... ... ... кеңейе түсуіне семинарлар, форумдар,
фокус топтар, домалақ үстелдер және жарнама компаниялар қызмет атқарады.
Жұмысшыларды ... ... ... қатыстыруы, олардың
инициативасының және профессионалды өзін өзі ... ... ... болады; жұмысшылардың профессионалдылығын ... ... ... ... ... ... бәсекелестік тиімділігін
қамтамасыз ету; ... ... ... тартымды болғанымен,
корпорацияның барлық персоналының профессионалды дағды мен шеберліктің ... ... ғана ... кәсіпорынның потенциалы мен глобалды ... ... ... ... ... Осыған қарап, кейбір
компаниялар әр құрылған стратегияға құрамдас бөліктер түрінде, персоналдың
компетенттілік ... ... ... ... ... басқалары –
корпорацияның басқа бәсекелестік стратегиясымен жақсы толықтыратын деп, бұл
мәселені арнайы инициативті стратегиясының іске асырылуын құру ... ... [ 4, 134 ... ... ... мамандар мен сызықты құрылым басшылары
өткізетін, әр жұмысшының компеттентілігінің деңгейі мен өсіп ... ... ... ... ... ... даму жобаларының, нақты және ... ... ... ... қол жеткізуге тәуелді болып келеді. Бұл жобалардың
құрылуы әр жұмыс ... ... ... ... ... ... өзінің күшті және әлсіз жақтары бар келесі
қолайлылықтардан тұрады:
Ең жақсы («жұлдыз») ... ... ... ... шеберлігінің
құпияларын ашуға көмектеседі, бірақ та бұл модел осы саланың ... ... және қиын ... көрсетілген.
Жұмысшылар қызметтерінің көптеген мысалдарының салыстырмалы анализі,
қарапайым ... ... және ... ... ... та қиын ... ... табылады.
Эксперттердің сұраунамасы тез және сенімді статистикалық нәтижелерді
әкелді, бірақ оларды пайдалану саласы ... ... ... алынған,
моделдердің құрамалауы, ең жетілген ... ... ... ... осы ... кәсіпорынның аясында қолданылмайды.
Сонымен, сервис саласы кәсіпорындарында, маманданған менеджменттің
қолайлы ... алу ... ... моделдерді құра отырып, өткен
қолайлы тәсілдерді үйлестіре білу ... ... ... ... ... ... ... қатынас әдеттеріне сипаттайтын,
компеттентілік моделдер, персоналдың дамуын екі бағытта көрсетеді:
Кәсіпорындағы ... ... ... ... ... ... ... корпорацияның барлық жұмысшыларынан
күтетін ... ... ... ... пен тауар түтынушыларының
профессионалды этикаға деген біртұтас ... ... ... ... өнім мен қызмет сапасына жауапкершілік алуынан
байқалады).
Мамандырылған ... ... ... ... ... істеу үшін
қажетті білім, дағды мен әдеттердің ... ... Осы екі ... ... қажетті жетістіктің функционалдануы мен дамуы, тәжірибенің
әлеуметтік механизмі ... ... ... ... Бұл ... компоненті корпорацияның
стратегиялық мақсаттарына жету жолдарына айқындайды. Дұрыс жолды тандау
үшін ең ... ... ... ... ... білу ... Кәсіпорынның
болашағын құрылымдық көрінісі (нарықтағы бөліктің сату мен ... ... ... және ... ... технологиясы,
ұйымдастырылған басшылық мәдениеттері, маркетингтік саясат, мамандырылған
потенциалдың профессионалды және ... ... ... ... ... ... әрі айқындайды . Бірақ та жоғары маманданған жұмыс
күші нарығындағы өсіп келе жатқан ... ... осы ... өте қиын ... Мамандырылған ұйымдар, оны тиімді түрде ... ... ... ... қою ... ... ... қажет. Сондықтан оның саласының бірінші приоритетті стратегиялық
бағыты болып мамандырылған ... ... ... жылжу
(бюрократиялық басымдылығынан –кәсіпорындарға қарай) болып келеді.
XX ғасырдың аяғына қарай пайда болған сызықты ... ... ... мен дайындауға алғышарттарын құрайтын кеңес беру орталықтары мен
ұйымдарының жүйесі.
Келе жатқан ... ... ... ... ... инфрақұрылымның Қазақстанда пайда ... ... ... ... болуы мүмкін. Сол себептен мамандырылған
дамуға дайындықтын ... ... ... бүл ... ... ... – ғасырдың маман менеджменттін ... ... ... ... ... ... Бұл процестің логикасы екі фактормен
анықталады: мамандандырылған қызмет жүйесінің кезекті өзгеруімен, ... ... ... асып ... адам ... ... басқару.
Осы әрбір өзгерулерге өзіндік мамандық менеджменті мен ... рөлі ... ... ... ... ... туралы маман;
- маман потенциалының құрылысшысы [ 5, 172 б.].
Эволюция түрлері, бірге ұйымдастырылған іс - ... ... ... ... ... төрт императивтерді іске асырады:
Ұйымдыстырылған интеграция (қызметкерлік ... ... бола ... ... ... ... өздерінің адам
ресурстарын басқару стартегиясында қабылданады);
корпорацияның барлық қызметкерлердің жоғарғы ... ... ... ... жұмыста басқарушы алдында тұрған мақсаттарға жету
инициативасы;
Функцияналды (функция тапсырудың ерекшелігі, бас ... ... ... ... бөлу еңбек шарт келісімінің формаларын қолдану) және
құрылымдық ... ... ... ... ... ... және
мәдениеттік жаңалықтарға ұйымдастырылған маман өзегінің ... ... ... жұмыс және оның нәтижесі; еңбек жағдайы ... ... ... ... қанағаттану). Бұл толық тапсырмаларды ... ... ... ... шығармашылық іс -
әрекет ретінде қарастыруға болады.
XX – ғасырдың соңында маман ... жаңа ... жеке ... – адам ... басқару. Қызметкерлерді
басқарудан гөрі адам ... ... ... қажеттілігінен жұмыс орын қажеттілігіне көп көніл бөлінеді.
Қазіргі кезде адам ресурстарын басқару стратегисын қолға алғанда ... ... ... ... ... ... ... міндеті сызықты ... ... ... басқарушылары), демек барлық бөлімше басқарушыларының
жұмысы мамандық менеджмент жүйесін орталықтандырады.
Егер ... ... ... ... ... ... шығындарды
үнемдесе (сол себепті адам капиталына қызығушылық білдірмесе, қазіргі адам
ресурстарын басқару технологиясы бұндай ... ... ... ... ... ... өсіруіне және еңбек сапасын
жақсатруға бағытталған). Жаңа қызметкердің менеджмент жүйесі ... ... ... ... ынталандыру сферасында, жауапкершілік
әрекетін, ұйымның барлық деңгейінде қызметкердің «ең жақсы ... ... ашық ... бағытталған.
XXI – ғасырдың жаңа маман ... екі ... ... тұрады:
бағыттар жэне ниеттер.
Стратегиялық ниет: Ұйымның бизнес стратегиясын іске асыру үшін осы
күнгі ... ... ... ... ... яғни ... басқару маманының миссиясы болып табылады. Мақсатқа жету үшін
маман және иңдивидуалды жоспарын ... ... ... ... ... ... біліктілк талаптар мен әрбір жұмысшының
мүмкіндігінің арасындағы алшақтықты шектейді.
Стратегиялық бағыт – стратегияның компоненті корпорацияның стратегиялық
мақсаттарына жету ... ... XXI - ... ... ... ... бағыты адам капиталының өсу мен қозғалысын басқару
жаңа ... құру және іске ... ... ... ... мүмкіндіктер арқылы іске асады:
қызметкерді - адам және әртүрлі ... ... ... мен ... ... ... үш компонент қажет:
1) өндірістік (осы жұмысқа ең лайықты адамды орнату);
2) даму (жаңа міндеттерді қолға ала отырып, ... да ... ... ... мүмкіндік беру);
3) жұмыскерді жеке қанағаттандыру ... ... ... ... қияншылығы, ұйымның адам капиталының сақтау және ... ... ... ... сақтау және өсіру проблемасында жатыр.
Бағалы адамдардың кетуі, ұжымның адам белсенділігінің ... ... ... бұл ... тек адам ... сақтау проблемасы ғана емес,
сонымен қатар жұмыскердің білікті квалификациясын ... мен ... ... ... адам ресурстарын сақтау деңгейі жұмыскерлер
ағымы деңгейі арқылы бағаланады [ 6, 122 ... бұл ... ... ... бар: Жұмыскерлер ағымы
белгілі бір ... ... ал бұл ... ... ... ... ете
алмайды. Ағым деңгейі ұйымның экномикалық деңгейін көрсетпейді, ал шын
мәнінде ақша формасында ... ... Ұйым ... жету үшін ... ... ... қолдану арқылы іске асады. Осындай іс ... ... ... ... ... болып саналады, мысалы (таңдау,
тарату, ... ... т.б.) ... ... ... ... ... қарастыруға болады. Бір ... ... ... ... ... бағыттан оны да әзірлеу қажет.
Басқару стратегиялық және ... ... ... ... әрбір
кәсіпорындардың және олардың персоналдарын нысаналы және ... ... ... ... ... ерекше түрінен тұрады.
Ал басқару үрдісі белгілі ... ... ... ... ... ... ... Басқару макро және микроэкономиканың
негізгі қағидаларына негізделеді. Бірақ, бұл бірыңғай ... ... ... Оның ғылым болып құрылуына айтарлықтай ролді психология,
педогогика, ... және ... ... ... ... басқару
процесі өзі маркетингті, коммерциялық іс-қызметті және ... ... ... байланысты басқа қолданбалы пәндерді ... ... ... ... ... кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері
–кәсіпорындардың нарықты жаулап алуына, бәсекелестік ... ... ... ... ... ... ... жетуіне апаратын негізгі
фактор.
1.2 Сервис саласындағы кәсіпорын үшін ... ... және ... ... ... ... ... кәсіпорындар үшін әрі ондағы көрсетілетін
қызметтерді ұйымдастыру және басқару деңгейін талдау кезінде ... ... және ... ... Бұл ... басқару жүйесінің қызмет түрінде қарастырсақ орынды болатыны
сөзсіз.
Сервис саласындағы ... үшін ... ...... ... және осы ... мақсаттарды атқарушы
персоналдарды (менеджер және түрлі деңгейдегі қызметкерлерді) жұмылдыруда
көрініс ... ... ... ... парасаттылығы, жігері және
мақсатшылдығы арқылы жүзеге асады. Адамның осы қасиеттерін жоғары дәрежеде
пайдалану үшін сәйкес еңбек ... ... ету ... ... ... ... қамтиды:
- ғылымилық ұстаным (мақсат пен нәтиженің сәйкес келмеуі себептерін
түсіну маңызды, теория мен ... ... ... ... үлкен
жүйелердің қасиеттерін және олармен жұмыс істеу әдістерін білу);
- жүйелілік және ... ... ... ... ... кіші ... аса маңызды кешендерін көре білу, мысалы,
Жапонияда «өмірлік жалдану жүйесі», «жұмыстағы дайындық ... ... ... «репутация жүйесі», «жалақы төлеу жүйесі» бұлар ... ... ... және ... өнімділігінің, өмір деңгейінің
және персоналдың қызығушылының, барлық елдің экономикалық өсуін қамтамасыз
етеді);
- шешім шығаруда бір ... және ... ... (алқалық шешім
қабылдауды жүзеге асыруда жеке жауапкершілікті ұйым басшысы ... ... ... орталық ұстанымы ( басқаруда орталықтандырылған және
орталықтандырылмаған түрінің саналы, ұтымды ... ... ... ... пен ұжым ... ... пен жауапкершіліктің
арақатынасы, осы баланстың бұзылуы ... ... ... ... ... ... ... балансы ұстанымы (негізгі заң: жетекшінің бағыныштыларға әсері
деңгейі бағыныштылардың жетекшіге тәуелділігі деңгейіне тең);
- салалардың тиімді ... ... ... және ... ұстанымдары (экология, халықтың жұмыспен қамтамасыз етілуі,
аймақтардың әлеуметтік, мәдени-этникалық және экономикалық мәселелері);
- жұмыс ... ... ... ... ... (кезектілік);
- ұйым қызметіндегі жағымды синергетиканың тиімді сәйкестігі (еңбек
нәтижесіндегі жалпы ... ... және ... ... адал ... ... ұстанымы [ 7, 145 б.].
Жұмысшылардың психологиялық, жас ерекшелік, ... және ... ... және ... ... ... ... негізгі міндеттеріне:
- персоналдарды басқару (ұжымды, кадрларды);
- өнім сапасын басқару;
- ... ... ... жаңа енгізулер);
- стратегиялық басқару (өсу стратегиясы; шектеулі өсу стратегиясы,
қысқарту стратегиясы; ... ... ... ... ... ... және қосалқы қорларды басқару [ 8, 78 б.].
Менеджменттің міндетіне, ... ... жаңа ... қатнастарды
игеруіне жұртшылықтың мұқтажын қанағаттандыру жатады. Егер кәсіпорын нашар
әрі тиімсіз жұмыс істесе, онда оның жаңа ... ... ... ... Сонымен, менеджмент дегеніміз – ұжым ... 1 – ... ... мәні [ 8, 164 ... ... ... ұғымының мәні екі деңгейде көрсетілген.
Менеджментті ғылыми тұрғыдан ала ... ... ... ... ... кім? ... ... сөздің өзі бізге ағылшын тілінен
келген: бір нәрсені реттеу, бір нәрсені меңгеру, басшылық ету ... ... тек ... ... шұғылданатын зерттеуші менеджер емес.
Алайда, егер ол ... ... ... ... онда ол, ... – ең кең тараған кәсіптің бірі. Бұл – басқарумен, экономикамен
шұғылданатын, заң және басқа да ... ... ... кез ... ... ... орнында жұмыс
істейтін кез – келген адам да менеджер, әдетте, егер компания меншік иесін
есептемесін, ... ... ... ... ... кадрларды сайлау
деген болмайды.
Әр елде менеджерге түрліше анықтама береді. Мәселен, ... ... ... ... ... ... ... бір
қызметкерлердің нақтылы жұмыстарын ұйымдастыру жатады.
Европалықтардың түсінігінше – менеджер ... ... ... отырып, нақты жұмысты ұйымдастырушы адам.
"Менеджер – бұл жауынгер, оның үрейленуге және қателесуге қақысы ... ...... гүлденуі үшін күресуге әзір болуы тиіс".
Жапониядағы менеджерлер мектебінің – ... ... ... ... даярлайтын арнайы оқу орындарының жүздеген тыңдаушылары
осы ... күн ... ... біріншісі – қолда бар ресурстардан нағыз тұтас өндірістік бірлік
құру. Бұл жағынан алғанда менеджер ... ... ... ... қолында композитор жазған партитура болады да, оны ... ... ғана ... ... ... - әрі ... ... міндетті атқарады.
"Өндірістік бірлікті" құру міндетін шешу үшін менеджерге бүкіл әлсіз
буындарды жою, ... ... ... ету, ... ... барлық
күшті жақтарын, бірінші кезекте адам ресурстарын ... үшін ... ... ... іс - ... ... көз ... әрдайым
елестеуі, ал қол жеткен нәтижелер барынша үйлестіріп отыруы тиіс. Дирижер
оркестрді қалай тыңдай ... ... де ... ... ... ... ... жағдайлардың жалпы іс - әрекетін қадағалай
білуі тиіс.
Менеджердің екінші міндетіне – кез келген шешімді қабылдап, іс әрекетке
кіріскенде бүгінгі ... ... қоса ... ... ... да ...... жатады. Әрбір менеджерге – деп
атап көрсетеді. Дракер - өзінің басқару міндетіне ... ... ... тура ... Алайда, барлық менеджерлер үшін, ... ... ... ... ... ... болады.
Біріншіден, менеджер іскер кәсіпорынның мақсатын орындайды, сол
мақсатын орындау үшін не ... ... ... адамдарға нақты
міндеттер жүктей отырып, оны жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.
Екіншіден, менеджер ұйымдастырушы. Ол жұмыстарды ... ... ... ... ... ... жұмыскерлердің тиісті құрамын
іріктейді т.б.
Үшіншіден, менеджер көтермелеу шараларын қамтамасыз етіп, ... ... ... Ол ... өз ісіне жауапкершілікпен қарайтын
адамдардан құрады: бұл үшін ... бар ... ...... ... ... қызметке тағайындау шараларын пайдаланады. ... ... ... тіл ... тұрақты байланыс орнатады.
Төртіншіден, менеджер ұйымның іс - әрекетін ... ... ... жұмыс істейтін барлық адамдардың жұмысын
бағалайды.
Бесіншіден, менеджер адамдардың ... ... ... ... етеді. Адамдардың мамандығының жетілдірілуі де, қызмет жағынан
жоғарылап, не төмендеуі де, ұжым ... ... не ... ... ... ... [ 9, 52 ... − бұл ғылым әрі фирманың адам және материалдық ресурстарымен
тиімді жұмыс ... ... ... ұйым ... жету ... ... дегеніміз – корпорация, шіркеу, түрме, не болмаса аурухана
болсын, әр ... тән ... ... ... ... анықтауда,
одан кейін іс жүзінде асырылғанын қадағалау. Өзі өзекті мақсаттарға жетуге
қажетті бірлескен күш жігерінің жұмсауына жауап ... ... ұйым ... ... етіп үйлестіріледі. Бұдан басқа, басқарушы өнімділікті
арттырып, онда ол жоғары мәртебелі қараушы болып табылады және оған ... көп ақы ... ... ... Бұл ... ... ... менеджер іс жүзінде не істейтіндігіне аударатындықтан басқарушы
жұмысын тым қарапайым ... ... ... ... келесі түрде болуы мүмкін
- ол өзінің жеке басы карьерасымен байланысты ... ... ... ... ... ... қол ... құралы ретінде фирманың ... ... ... ... ол ... ... ... айқын тұжырымдалған не демеуімен
білдірілген тілектеріне дейін ... ... Ол ... ... ... ... үшін ... бөлімдердің шені жағынан
өзімен тең ортақ өзі тәуелді және оған тәуелді адаммен келісім жүргізеді [
10, 54 ... ... ... он ... ... нарықтық
реформалар өндіріс пен басқару үдеріміне қатысушылардың арасындағы,
мемлекеттік ... мен ... ... және ... ... өзара қатынастың мәні мен ... ... ... ... ... айналысатын
субъектілердің жұмысын бағалау өлшімімен бірге, осы ... ... ... ... ... табылатын мақсаттарын да өзгертті.
Бұның бәрі өндіріс ... және ... ... басқару
ісін ұйымдастыруға қатысты ... ... ... ... жұмыскерлер құрамын еңбектің өнімділігіне ынталандырудың ... мен ... ... ... ... ... ... енді кәсіпорындардың іс-жұмысының ... ... ... ... түрде тигізетін жаңа сыртқа және сыртқы
факторлардың пайда ... ... қана ... ... ... ... Басқарудағы персонал ұғымы мен оны тиімді пайдалану
эволюциясы мен оның әрі ... ... және бұл ... ... әрі
шетелдік зерттеулердің жетістіктері, бірақ ... ... мен ... ... ... бүгінгі жағдайда
пайдалануға болады. Бұнымен бірге шет ... ... ... ... ... жету ... қажет етсе де, адамдардың
жүріс-тұрысының ынта-ықыласын, ... ... ... ... да, ... ... экономикасында ойламай, бірден оның ... және ... ... ескермей, бұл жүйені тиімді
түрде жүзеге ... ... ... ... басқарудың
тәжірибесі ретінде өмірдің барлық жағдайына жарамды ... ... ... жиынтығы түрінде қарастыруға болмайды.
Менеджмент жүйесіндегі іс-тәжірибенің ... ... ... және ... ... ... мен міндеттерді
дұрыс қою мен оларды оңтайлы ... ... Бұл ... ... ... ... ... таңдағы менеджменттің барлық жаңалықтары
тосқан ... оңай бере ... ... ... жаңа ... ... және және ұжымды басқаруда менеджердің атқаратын
ролін ... ... және оның жеке ... ... ... ... Басқарудың тиімді жүйесін құру үшін, менеджер
кәсіпкерлік білімнің жиынтығын ... ... біле ... ... оны ... қажетті тәжірибені меңгеруі ерек, бұныммен
бірге ұжыммен және жеке ... ... ... істей алатындығын
да білуі қажет [ 11, 68 б.].
Жалпы, сервис саласындағы кәсіпорын үшін ... ... ... үшін ... ерекшеліктерінің маңыздылығы арта түссе әрі осыны
жүзеге асыруға тиімді басқару ... ... ... ... ... ... еңбек
белсенділігін ... ... ... ... ... ... ... ұйғарады. Бұл ұғымның түрін білу барысында
басқарудың мақсаттарын қою мен ... үшін ... ... ... ... ... ... осы мақсаттарға жету жолында персоналдың
күш-қуатын жинастыруға, ғылыми дәлелденген шешімдерді қабылдауға, кадрлар
жұмысын ... ... ... жүйе ... ... ... ... ең алдымен материалдық және моралдық ... ... ... ... сылтауратуды ұйғарады.
Материалдық ынталандыру жұммыскерлердің еңбек нәтижесіне қарасты ... ... ... ол ... ... психологиялық әсер көрсетуден тұрады.
Әртүрлі ... ... ... ... ... да өз ... онда осы ұғымға тән ... ... ... ... әдістер, функциялар және өзінің ізденіс жолы
қамтылады.
Басқару адамдардың парасаттылық ... ... ... ... бағындыру және тіртіпке келтіру жұмысынан тұратындығы
бұрыннан белгілі. Ал ... ...... ... ... оның пәні ... ... әлеуметтік қатынастардан тұрады.
Сөйтіп, оны ғылым ретінде айналысатын пәні ... ... ... ... ... ... ... түрі деп қарастыруға да болады. Осы ... ... ... ... экономикалық нәтижеге жету үшін
адамдардың күш-қуатын нысаналы түрде ... ... ... бір түрі деп ... ... салада басқару іс-қызметтің жалпы қағидаларымен ... ... ... ... ... сфераны алатын болсақ, онда ... ... ... ең ... оның ... сонымен бірге жұмыскерлердің ... ... ... ... ірі ... бірі ... есептелетініне байланысты.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың іс-жұмысына өздерінің ықпалын тигізетін
сыртқы ... ... ... ... ... ... ... болады: халықтың төлем қабілеті бар сұранысты,
өндірістің, тауарды ... ... және оны ... ... ... пен ... ... жиі жағдайын. Сонымен
қатар, бұл ... және ... ... ... жердің, техниканың малдың, материалдық құралдардың және
ақша ... ... ғана ... ... ... оларда ең
алдымен жұмыс істейтін ... ... ... [ 12, ... стратегиялық және тактикалық мақсаттарға оңтайлы
жетуде ... ... және ... ... ... ... жұмыспен қамтамасыз ететін басқару іс-қызметіне
ерекше түрінен ... Ал ... ... ... ... ... ... түрдегі істің жиынтығының көрінісі.
Басқару макро және микроэкономиканың негізгі ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдар деңгейінде
қарастырғанда, ... ... ... және ... іс-қимылдарының жалпы міндеттерін ескерген ... ... – бұл ... барлығы, яғни сала,
кәсіпорын, бөлімшелер және т.б. Менеджментте ... ... әр ... белгілі бір мақсатқа жету үшін ... ... ... және ... ... тобы қарастырылады.
Басқару субъектісі – бұл басқарушылардың ... яғни ... ... ... ... [ 13, 173 ... объектісі мен субъектісінің арасында тура және кері
байланыс ... Тура ... – бұл ... ... ... әмір ... Кері байланыс – бұл басқару субъектісіне
объектіден ... ... және оның ... туралы түсетін
ақпарат.
Басқару субъектісі объектіге берілген ... ... ... Бұл үшін ... жүйе ... ... ... ықпалынан кейін оның жағдайы қандай екенін анық ... анық бет бұру үшін ... ... ... ... және ... кейінгі жағдайлары бойвынша
ақпарат ... ... ... ... ... басқару жүйесінде
тура және кері байланыс айқын түрде ... ... ... ... ... бір экономикалық жүйесі болса да, онда ... ... ... және ... ... ... керек.
Әрбір кәсіпорын қоршаған ортамен ... ... ... ... – бұл осы кәсіпорынды қоршағанның барлығы: жеткізушілер мен сатып
алушылар, ... ... ... ... ... және ... орта қай ұйым болса да, оған ... ... ... ... және қуат таситындарды бере ... ... ... Өз ... ... қоршаған ортаға ... ... ... және ... ... ... тигізеді [ 14,
143 б.].
Персоналды басқару кезіндегі қолданатын негізгі әдістемелік ... ... ... ... қатысты басқарудың
мақсатына жетуге бағытталған ... ... ... белгілі жолын
және әдістерін ... ... ... ... көп тараған
үрдістік тәсіл, яғни басқару ... ... ... ... және
басқару функциясының үзілмес өзара байланысқа негізделген іс-қызмет
ретінде ... ... ... ... ... ... санын
ұсынады. Оңтайлы жиыны келесі ... ... ... ... бақылау.
Жүйелік тәсіл басшылардың ұйымды өзара ... адам ... ... ... ... ... жиынтығынан тұратындығы және
олардың сыртқы ортаның ... ... ... мақсатқа жетуге
болатындығы ... ... ... ... – бұл басқару объектісін жүйе реітнде зерттеуге
негізделген ... ... білу және ... ... ... Бұл тәсіл басқару объектісінің жағдлайына ... ... ... ... ... ... ... жүргізетін кешенді зерттеуге негізделген. Демек, бұл әдістер
кәсіпорындағы менеджмент қызметінің кеңейтілуіне өзіндік ... ... ... ... ... мынадай формаларын
қолданылады және кез келген қызметтің тиімділігін арттырады:
Сурет 2 – Кәсіпорындағы персоналды басқарудың формалары [ 15, 224 ... ... ... ... саласындағы кәсіпорынды тиімді
басқару әдістері – ... ... ... басқарудағы персоналға
қатысты ... ... ... ... ... ... ... жолын және ... ... ... ... көп ... ... ... яғни басқару ұйымының
мақсатына жетуге бағытталған және ... ... ... ... негізделген іс-қызмет ретінде қарастырылады. Сонымен бірге
кәсіпорындарды ... ... ... ... қарастырылған
әдістердің қайсысы болмасын сервис саласы ... ... әрі ... ... ... ... ... ықпал етеді.
[ 16, 86 б.].
2 Қазіргі таңдағы қонақ үй бизнесі ... ... ... ... ... ... қонақ үй бизнесіндегі менеджмент
ерекшеліктері және басқару деңгейін талдау
Қонақ үй менеджменті – қазіргі кездегі нарықтық экономика жағдайында
қонақ үй ... ... ... басқарудың теориясы мен практикасы.
Менеджмент – нақты мақсатты жүзеге асыру үшін ... үй ... ... және ... ... ... ... түрі.
Қонақ үй менеджменттегі басты нәрсе – әр бір ... ... ... ... жауап беретін мақсаттар қою ("алдына мақсат қойған
менеджмент"). Ескі стильдегі қонақ үй кәсіпорын басшылығынан ... ... ... ... ... де ... "Менеджмент" (басқару)
ағылшын сөзі, оның түп төркіні гректің ... яғни ... ... шығып, алғашында мал бағу саласында, дәлірек айтқанда ат тізгінін
ұстау, меңгеру ... ... ... бұл атау адам қызметінің
саласына ауысып, адамдарды басқарудың және ... ... ... ... ... ... ... сөздігінде бұл ұғымға мынадай түсінік
беріледі:
Сурет 3 – Қонақ үйдегі менеджмент түсінігі[ 17, 104 ... ... ... үйдегі менеджмент түсінігі» әлемдік нарыққа
сәйкес пайымдалған. Күнделікті тұрмыста ... сөзі ... ... ... адамдардың қызметіне басшылық ... ... ... ... ... Тіпті білікті басқару саласының ... ... ... ... ... алуан түрде түсінік бергенімен, ... ... ... көп жағдайда ұқсас келеді. Гальвецияның пікірінше,
басқару процессі - ... оның ... мәні мен ... ... ... ... (басқару саласындағы ұйымдық ілім негізін) қолдану.
Тіпті маман болмағанның өзінде де, біздің кез ... ... мен ... туралы азын – аулақ хабарымыз болатыны сөзсіз.
Менеджменттің тағы бір анықтамасына сәйкес оның жұмыс істеу міндетіне
жататыны – ... бар адам мен ... ... ... ... ... үй ... ең сапалы, әрі бағасы бір шама арзан орындарды
ұсына алуы не бәсекелестеріне қарағанда ең ... ... ... алуы тиіс.
Қонақ үй шаруашылығында – ең алдымен қызметшілер. Осыдан ... ... ... ... шығады: менеджмент – бұл ... ... ... үй ... ... ... ... процесінің маңызды
элементі болып ... Жаңа ... үй ... ... ... ... асыратын ақша ... мен ... ... ... ... Ал өз ісін ... білетін қызметкерлерді іздеп
табу анағұрлым күрделі іс.
Қонақ үй индустриясы кәсіпорындары олардың қазіргі іс ... ... ... ... ... ресурстарын басқару табиғаты бизнестегі ұтымдылықты байқатады.
Адамдар арасындағы қарым-қатынастар, жұмысына деген ынта қызығушылық жақсы
жолға қойылса қызметкерлермен жұмыс ... ... ... ... саясаттарының оңдығын, дұрыстығын көрсетеді.
Қонақ үй шаруашылығындағы бизнестің дұрыс жолға қойылуы, кадр ... ... іс ... сай келеді. ... ... ... кәсіпорынның алдына ... ... ... ... ... ... жоспарлауға, кадр саясатына
қатысты.
Мысалға, кейбір компаниялар керек мамандарын ... оқу ... ... ... алып оларға білім алуына көмек көрсетуі,
кейіннен ол ... сол ... ... ... ... жоспарлаудың негізгі этаптары төмендегі схемада берілген:
1.Басқару бағдарламасы;
2.Стратегиялық жоспарлау;
3.Адамдар ресурстарын жоспарлау;
4.Адамдар ресурстарына сұраныс;
5.Сұраныс және ... ... ... ... мен ... ... саны;
9.Тұрақсыз жұмыстан шығып кетулер.
Схемадағы адамдар ресурстарын жоспарлау қызметкерлерге, құрамына талдау
жасай отырып жұмыс барысындағы түрлі ... ... ... кетуі(тұрақсыздығы) жоспарланғандығын байқаймыз [ 17, 127 б.].
Ұсыныс пен сұраныс балансын көреміз, ... ... ... ... ... ... мәселе болып саналатындығын көреміз,
мамандармен ... ... кадр ... есеп ... ... ... штат кестесі, жұмысшылардың неліктен ... ... ... ... ... тілдерді білуі, компьютер, факс т.б. жұмыс
істей алу классификациясы, шет ... ... ... үй ... ... ... – бұл ... сферасындағы өте күрделі процесс.
200-600 орындық қонақ үйлердегі адамдардың таңдау, бағалау күрделі іс. ... ... ... ... этаптан тұрады. Біріншіден, ұсынылатын
жұмыс түріне анализ ... ... ... мен ... ... жеке қызметін белгілеу т.б. қызметші қимылы, біліктілігі,
тәжірибесі туралы анықтамалар іріктелінеді.
Екіншіден мамандарды іріктеу. ... ... ... ... ... тесті, сұрақтарға жауап беру, әнгімелесу т.б. әр кәсіпорын әртүрлі
жолдармен өздеріне ... ... ... ... ... ... кандидаттар санын тежеп: әңгімелесу отырып қабылдау жиі ... ... ... ... фирма, компания жұмысына сай
екендігін, біліктілігін, білім деңгейін анықтай аламыз.
Мысалы өте ... ... ... артында психологиялық тұрғыдан сай
келмейтін адамдар тұруы да ... этап жаңа ... де ... ... өткізу. Жаңа
қызметкер жаңа жұмыс орнына, кәсіпорын режиміне, ... ... тез тіл ... ... жағдайлар ұйымдастыру қажеттілігі.
Егер де дұрыс ... ... ... болса, онда маман тұрақтануы
жұмысқа ынтасы, ортақ мүддені қолдайтындығы көрінеді. Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... буклеттер арқылы
кәсіпорын іс–әрекеті, традиция, тәжірибелері туралы ... ... ... ... мен ... ... тұрақтануына,
олардың компания ісіне жанашырлығын, тілектестігін күшейтеді. Қонақ үй
шаруашылығы ... ... ... тигізеді.
Менеджерлік шеберліктің маңызды жақтарының бірі – келіссөз жүргізе білуі -
әріптесінің мүддесін өз мүддесіне ... ... ... болуы тиіс.
Қонақ үй, мейрамхана т.б. ... және ... ... ... орын алуға тиісті.
Қонақтарды қабылдау және орналастыру қызметін ұйымдастыру. Қонақ үй
тарапынан демалушылардың алғашқы ... ... және ... кезінде
қалыптасады. Қонақ үй қызметін ... ... іс ... ... ... ... ... сұраныс беру (брондау);
2. қонақтарды қабылдау, тіркеу, орналастыру;
3. қонақжайлық және тамақтану қызметін ... ... ... ... ... ... есеп ... шығарып салу.
Осы айтылғандар кешенді түрде ұйымдастырылса тұтынушы ... ... ... ... қызмет көрсету дәрежесінің жоғарғы
болғандығын көрсетеді. Тұрақты тұтынушы, қонақ үй ... ... ... ... ... ... ... үнемі
байқап, назардан тыс қалдырмауына көңіл бөледі [17, 153 б.].
Алдын ала орынға сұраныс берумен, тұтынушыны орналастыру, ... ... ... ... есеп ... ... төл ... тіркеулер
айналысады. Қабылдау және орналастыру қызметі көпшілік қонақ ... ... ... ... және ... ... кәсіби стандартқа, талапқа сай орындалуы тиіс.
Администратордың басты міндеті, тіркеу журналын ... ... ... ... ... ... жұмысын қадағалау.
Қонақ үйдің нөмірлік қорының санын және оның қонақтармен қоныстану
деңгейінің есебін біліп отыру қажет. Есеп ... ... ... ... ... ...... кілттерін қонақтардың қолдарына тіркеу,
карточкасын көрсеткен жағдайда беру міндетіне ... ... ... ... ... ... ... беруге және алуға тиісті. Есептеу
операторы уақтылы есеп ... ... ... ... есеп ... айналысады.
Төлқұжат тіркеу столы – төлқұжат мәліметтерін тексерумен қатар,
тіркеу карточкасына енгізе отырып, виза ... ... ... ... ... ... ... түрде беру арқылы, телефон
арқылы және соңғы жылдардағы кең таралған компьютерлік әдіспен ... ... ... және ... жеке ... ... және ... азаматтарын қабылдаудың әртүрлі тәртіп ... ... ... ... ... ... сұранысын толық қанағаттандыра алу.
Шетелдік қонақтарды қабылдау барысында ВИЗА мәселесіне басты ... ... ... ... төл ... немесе туристік топтарға
жекеленген құжат ретінде беріледі. Олар: жеке, топтық, бір рет пайдалануға,
бірнеше рет пайдалануға, студенттік, кіру, шығу, ... ... ... ... ... ... ... бабындағы, жай,
туристік болып та келеді [ 17, 187 б.].
Келген қонақтар үш тәулік ішінде өз ... ... ... ... ... ... ... үйлерде кездесе бермеуіне байланысты
жергілікті ішкі істер бөлімінде ... ... ... үйлер тіркеу жасау
үшін лицензиясы болуы керек.
Қонақ үйдің ... ... ... ... ... ... қоныспен қамтамасыз етіп, қонақтардың көңіл көтеру
және тамақтану жағдайына көңіл ... ... ... ... ... ... ... директорлар арқылы басқарылып, оның әрқайсысы қабылдау және
орналастыру ... ... қор ... тамақтандыру, маркетинг
т.б.қызмет түрлерінің негізін атқарады.
Қонақ үйдің тамақтандыру ... ... − бұл ... үй бас
директорының жетекшілік есебіне ... ... ... бар ... ... директор;
2.тамақтану кешенінің директоры;
3.бас аспазшы;
4.көпшілік мереке немесе банкет өткізу бөлімінің менгерушісі;
5.мейрамхана және жинастыру және ыдыс жуу ... ... ... ... ... қызметшісі;
8.банкеттік менеджер.
Тамақтану кешенінің директоры мына қызмет бойынша бақылау жүргізеді:
- Асхана ... ... ... ... банкеттік қызмет түрлері;
- мейрамханаларда қызмет көрсетуді ұйымдастыру;
- нөмерлерде қызмет түрлерін;
- мини-барларды жабдықтау немесе қажетті ... ... ... ... ... ... зоналарда қызмет көрсету;
- қонақтарға барларда қызмет жасау;
- ыдыс жуу және бөлме жинастырушылардың жұмысын жүргізу[18, 63 б.].
Қонақ үйдегі мейрамхана асханасы. Қонақ үй ... бас ... ... оның бірнеше орынбасарлары асхана жұмыстарын ұйымдастырып,
тамақ дайындаудың сандық, сапалық жақтарына ... ... Ол ... ... ... ... функциясын орындайды. Бас
аспазшы тек қана тұтынушының сұранысын орындап қоймай, оның ... ... ... ... ... аспазшы мейрамханалардағы тамақ түрлерін жасауда ... ... рөл ... түрлері (меню) -мейрамхана жұмысының қол ... ... ... ... ... типтері бар.
Бас аспазшының каталогы немесе тағамдардың фирмалық түрлері − бұл
қымбат үйлердегі мейрамханаларға тән сипат.
“Аля ... ... ... − бір ... арналып жасалған, жеке бағасы
көрсетілген тағам. Сонымен бірге, бұл астық түрін еркін таңдау ... ... ... дхот” тағам түрі − белгіленген баға бойынша әрбір ас түрінің
бір немесе бірнеше ... ... ... ... ... түрлерінің
типтерін негізінен Европа ... ... үй ... Оның ... ... тұжырымдауынша, өте үнемді және
бағасына сәйкестік жасайды.
“Дю жур” тағам түрі − кезекшіліктегі астың ... ... ... ... және ... өте тез ... қатарына енгізілген.
Туристік тағам түрлері − әсіресе туристердің көңілін аудару үшін,
оның арзандығына және ... ... ... ... ... ... ... бірнеше рационды құрап 4, 3 және 2 уақыт
тамақтануды жоспарға енгізген.
Жалпы тағам түрлерін ... өте ... ... ... ... ... ... факторларды ескерусіз қалдыруға болмайды:
- Келушілердің талғамы және ... ... ... Құрал жабдықтардың түрі және қуаттылығы;
- Баға және ... ... ... бағалануы;
- Түсетін пайдасы;
- Тұжырымдау нақтылығы;
- Тағам түрлерінің сапалық сараптамасы;
- Тамдардың сыртқы безендірілуі.
Бас аспазшы ... ... ... ... үй саясатына сәйкес асхананы
басқарып табыс көзіне ие болуды негіз мақсатқа ... ... ... ... бас аспазшыны менеджер санатына енгізсе, ал кішігірім қонақ
үйлерде ... ... ... ... ... [18, 64 ... ... үйде бірнеше мейрамхана тізбегі болуы мүмкін немесе мүлде
жоқ блуы ықтимал. Мейрамханалар өздерінің ... ... ... жасайды. Белгілі қонақ үй жүйелеріне қарайтын үлкен қонақ
үйлерде екі мейрамхана болады − бірі өте қымбат, ал екіншісі кішігірім ... Олар ... үй ... және ... келушілерге қызмет көрсету.
Соңғы уақытта келушілер талабының өсуіне ... ... ... ... ... және ... ... көрсетуді мақсат етуде.
Сонымен қатар мейрамханалардың жоғарғы ... ... өте ... ... ... типтері тәрізді қонақ үй ... ... ... міндеттері:
- Келушілерге жоғары сапалы қызмет түрлерін көрсету;
- Қызметкерлерді жалдап, оқыту және ... ... ... ... мини ... ... барларда қызмет көрсетуді
ұйымдастыру;
- Маркетингтік зерттеу жүргізу;
- Тамақтану кешенінің директорына ... ... ... ... ... бюджеттік есепке алуына ұсыныс жасау.
Тұрғындардың санына қарай, әрбір нақты ... ... ... ... ... ... және ... дайындаудың мүмкіндігін есептеу.
Қонақ үйдің тамақтану кешенінің қызметін тұтынушы қонақтарды, ... ... деп ... [ 18, 65 ... ... ... ұйымдастырушылар,әртүрлі мерекелерді атап
өтушілерде тамақтану кешенінің негізгі табыс көзі бола алады.
300 нөмірден астам қонақ үйді ... ... ... келтірілгендерге сай келеді. Міндетті түрде мұндай қонақ үйлерде
тамақтану кешенінің түрлері өте ауқымдылық ... ие. Ірі ... ... ... мейрамхана болады және ... ... және ... ас ... орта ... ... қызметтерін ұсынады.
Фирмалық мейрамханалар көп жағдайда, банкеттері мен лауазымды қонақтарды
қобылдауға ... ... ... ... ... көрсетуге жиі
пайдаланады.
Үлкен қонақ үйлерде барлардың бірнеше типтері кездеседі:
Вестибюльдік бар - ... өте ... орын ... ... ... ... ... жетекшілік жүргізсе, үлкен пайда табу орны болатыны
сөзсіз ... бар − бұл ... ... ... ... ... қол жеткізетін орындардың бірі. Қазіргі мейрамханалардың дәстүрлі
әрі тартымды ішкі көрінісіне ... ... ... ... бар − ... өте үлкен қонақ үйлерде қосымша барлар тізбегі
орналасып, ғимараттың ... ... ... ... қызметін атқарады.
Банкеттік бар − мұндай бар, тек ... мен ... ... ... ... мерекелерде көп адамдарға қызмет көрсету
мүмкіндігін ... ... ... бар өте тиімді. Банкеттік барлар
ыдыстаға қатаң бақылау жүргізеді: Мереке аяқталған соң, алынған ... ... ... ... ... ... талап қойылады.
Бассейн маңындағы бар. Курорттық қонақ үйлер бассейнсіз болмауына
байланысты, мұндағы қонақтарға бассейнге жақын орналасуы ... ... ... ... ... ... ... өткізуге және оған
қызмет көрсетуге мамандануына байланысты, бассейнде әр ... ... ... ... ұйымдастырыды.
Мини барлар − бұл кез келген уақытта әр бір қонақ, сусын ... ... ... ... мұздатқышты мини бар нөмерлерде орналастырылған.
Мини бардың кілтін, қабылдау және орналастыру ... ... ... салып
ұсынады. Егер де қонаққа мини ... ... ... ... жағдайда,
кілтті алмауына болады. Мини бардан ішілген сусын, автоматты түрде қонақтың
есебіне жазылады, ал үлкен ... ... мини ... қамтамасыз етуді
жасақталған. Сол себепті, қонақ үйлердегі барлар табыс көзінің ... ... ... бақылау жасалып отыруы қажет [ 18, 67 б.].
«Нөмірлерде қызмет көрсету» ұғымы бұрын қонақ үйдің бөлімде ... деп ... Ал ... кезде ол өте қысқа ұғымда - нөмірлерге
сусын және тағам тасымалдаумен түсіндіріледі.
Қонақ үйдің тамақтану ... бұл ... ... ... ... бағытта жұмыс істеу қажет.
Біріншіден - түскен ... ... ... ... таңертенгі
қонақтар арасында үлкен сұранысқа ие.
Екіншіден - үнемі қызмет үшін бағаның төмен болуына ұсыныс жасау.
Менеджер жұмысының бөлім ... ... ... жағдайда болуы мүмкін:
- жұмыс істеуге қажетті құрал жабдықтардың түрлеріне сұраныс ... ... ... ... ... ... арналған қақпақты ыдыс
түрлері т.б;
- қызметшілердің жұмыс күн тәртібін жасау және оның ... ... ... ... ... және ... қажет.
Әрбір дайындалған тағам дәмді, сапалы тұстарын тұрақты деңгейде ұстап
тұруын қадағалау. Нөмерлерде қызмет көрсету өнімінің тағам ... ... ... ... ... ... бес жұлдызды қонақ үйдің өзінде
ганбургерді тағам түрлері тізімінен алып ... ... ... оны
балалар сүйсіне жейді. Көптеген тағамның түрлерін мейрамханада дайындалған
астардың тізімі нөмерлердегі қонақтарға ... 18, 69 ... және тура ... ... - әр ... нөмірлерде қызмет
көрсетудің сапалы көрсеткіші. Ал осы ... ... ... аспазшы және даяршылардың үйлесімді іс-әрекет жүйесі болуы қажет.
Нөмерлерде қызмет көрсетуге өзіндік үлесін қосатын қабаттардағы
көмекші буфет-барлары. ... ... ... және оны ... ... іске асырылады. Кез-келген қонақ үйдің тұрғыны телефон арқылы
кезекші ... ... ... таңертеңгі, түскі және кешкі
астарды алып келуіне өтініш білдіреді. Диспечер ... ... ... ... ... ... ... қойылған бағыт бойынша, ірі қонақ үйлерде,
нөмерде ... ... іс ... ... ... үй ... шығуда.
Жалпы айтқанда, менеджменттің дұрыс ұйымдастырылуы сервис саласындағы
кәсіпорындардың қайсысына болмасын қажет. Демек, қонақ үй ... ... ... ... ... ... ... істеуінің
кепілі. Сонымен қатар, менеджмент негізінде қонақ үйдің басқару деңгейін
талдау, бөлім қызметінің және ... ... ... ... ... түседі.
Барлық елдерде қонақ үйлер ... ... ... ... ... ... тырысады. Сондықтан да менеджерлер алдына
қоятын талап тілектер қалыптасқан.
Қонақ үй ... ... тобы және ... ... ... тобы қалыптасқан.
Менеджерлер үш топқа бөлінеді:
- жеке қызметкерлер жұмысын реттейтін жетекші менеджерлер, олар басқа
менеджерлер қызметіне араласпайды;
- басқа ... ... ... ... ... ықпал тигізеді және басты міндеттерді шешуде үлкен ... ... үй ... тікелей жауапты менеджерлер;
- қонақ үй кәсіпорынның даму стратегиясының қалыптасуына, ... ... ... [18, 52 ... үй бизнесіндегі менеджер төмендегі бес негізгі іс - әрекеттерді
жүзеге асырады:
Біріншіден, ол – ... ... бере ... ... ... оның ... ... ететін тұлға.
Екіншіден, менеджер – мақсатты орындау бағытында ... ... ... ... ... проблема мәселесін топтамастырып, шешуде
қызметкерлерді жұмылдыра білуі қажет.
Үшіншіден, қонақ үй ... ... ... болып, жұмысты
ұйымдастыра, жүргізе білу.
Төртіншіден, қонақ үй ... ... ... ... бағалау, марапаттау менеджерлердің функциясына жатады.
Бесіншіден, адамдардың кәсіби шыңдалуына, өсіп жетілуіне назар ... ... ... ... бөлу ... [ 19, 65 б.].
Қонақ үй шаруашылығы бизнесінде қызметкерлерді бағалау, қызмет көрсету
ерекшеліктерінен кейінгі қажетті қарастырылатын мәселе. Кәсіпорын басшылары
әрқашан ... ... жөн. Даму ... орай мамандарды
жұмысқа қабылдау, оларды іріктеу, ... ... кадр ... ... ... – ең ... ... мүддесін көздейтін нақты
мақсаттарды (ұзақ мерзімді, алдағы кезеңдік және ағымдық) белгілейді.
Еліміздегі қазіргі қонақ үй ... ... ... мен ... ... ... мен ... негізделеді. Демек, қонақ
үйлер үшін менеджмент – бұл ... ... ... үйді және оның
қызметкерлерін басқарудың ... мен ... ... ... ... ... үй бизнесінде
көптеген мәселелер өзгерді. Қонақ үй ... ... ... ... ... ... сервис, клиенттерді тарту, ресурстардың
минималды санын пайдалану арқылы алға ... ... шешу ... ... ... ... ... үй бизнесінде аса маңызды орынды менеджмент және
оның сапасы алады.Тек қана тиімді ... ... ... басқаруда, бюджетті келешекті жоспарлауда, фирманың өндіріс- тік-
шаруашылық қызметін ұйымдастыруда, жаңа ... мен ... ... жетуге мүмкіндігі бар.
Менеджмент фирма ... ... ... ... ... жүргізуді қамтамасыз етуге, минималды шығындар- мен
жоғары түпкілікті нәтижелерге қол жеткізу ... ... үй ... − қазіргі кездегі нарықтық экономика жағдайында
қонақ үй мекен жайларын тиімді басқару теориясы мен практикасы. ... ... ... ... ... үшін қонақ үй кәсіпорын жұмысын басқаруға
және ұйымдастыруға байланысты ... ... ... Менеджменттің тағы
бір анықтамасына сәйкес оның жұмыс істеу міндетіне ... ... бар ... ... ... ... тиімді кәсіпорын құру.
Қонақ үй кәсіпорнының ең сапалы, әрі бағасы біршама арзан орындарды
ұсына алуы немесе бәсекелестеріне ... ең ... ... ... ... ... үй шаруашылығында – ең алдымен қызметшілер. Осыдан келіп ... ... ... шығады: менеджмент – бұл ... ... ... уақыты жұмысшының еңбек келісімі шарттарына сай ... ... тиіс ... болып саналады. Жұмыс уақытының қалыпты
ұзақтығы аптасына қырық сағаттан аспауы тиіс. Жұмыскерлер үшін екі ... бар бес ... ... ... ... ... уақытының қалыпты ұзақтығы
жұмыс күнінің мөлшелерленген есебімен ауысым кестесі және ... ... ... ... ... дейінгі он екі айлық кезең ... ... ... ... ... Күнделікті жұмыстың ұзақтығы
жұмыс ерекшеліктері есепке алынған ... ... ... ... ... ... берушінің актісі арқылы айқындалады [20, 71 б.].
Түнгі уақыттағы жұмыс. Түнгі уақыт он ... ... ... ... ... уақыттағы жүкті әйелдерді тарту тек олардың келісімі арқылы
жүзеге асады. Түнгі уақытта жұмыс істейтінге ... ... ... бар ... ... ... жіберілмейді.
Уақыттан тыс жұмыстарды шектеу. Уақыттан тыс жұмыс жеке еңбек келісімімен
бекітілген жұмыс уақыты ұзақтығынын асатын ... ... ... ... байланысты туындаған жағдайлар болмаса, әдетте уақыттан тыс
жұмысқа шақырылмайды. Кейбір ... ... тыс ... ... шешімді қонақ үйдің Бас Менеджері немесе соған өкілетті тұлға
қабылдайды. ... ... ... ... заңында қарастырылған
жағдайларда ғана болмаса, негізінен уақыттан тыс жұмыстарға жұмысшының
келісімі арқылы ғана шақырады:
- ... ... ... ... ... ... жағдайлар
немесе табиғи апаттардын алдын - алу жұмыстары, өндірістік апаттар ... ... тез ... жою ... сумен, газбен, жылумен, жарықпен, көлікпен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... кездейсоқ жағдайлардың
алдын алу, олардың қызметтеріне ақау ... ... ... егер ... ... ... ... етсе, жұмысты жалғастыру үшін
жұмысшының орнын ауыстыру, бірақ «Қазақстан ... ... ... елу баптағы қарастырылғаннан аспауы керек [ 20, 77 б.].
Қатысу ... Әр айда ... ... мен кадрлар бөлімі жұмысшалардың
қатысыу табелін жасайды. Осы табель негізінде еңбекақы тағайындалады.
Қызметкердің міндеттері ... кіру ... ... ... жұмысқа
келгенде, жұмыстан қайтқанда тек қызметтік кіру есігін мен ... мен ... ... ... Жұмыскерлер супервайзер немесе
менеджерлердің нүсқауларымен жұмыс күні ... ... ... ... ... ішінде кетуге тиіс жағдайларды есепке алмағанда, жұмысқа кем
дегенде жұмыс ... ... ... бір сағат бұрын келуге міндетті.
Меймандарға арналған қызметтер мен қоғамдық органдарды пайдалану.
Аса бір қажеттіліктер туындап қалмаса ... ... ... үй ... және ... ... ... арналған лифтерін
пайдалануларына рұқсат жоқ. Қонақтарға арналған қызмет пен ... ... Бас ... ... ... қатаң тыйым салынған,
немесе бұл сіздерге тиесілі жеңілдіктер жөніндегі хатта айтылуы тиіс.
Әлеуметтік және ... ... ... ... ... оның ... қызметтерді жүзеге асыру тиімділігі, ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық өндіріс нәтижелерін
жетілдіруге ықпал етеді. Бұның барлығы қоғамның барлық мүшелерінің ... ары ... және ... ... ... ... туғызады. Дамыған қоғамда тұрмыстық қызмет өмір игілігінің
белсенді ... ... ... ... және ... ... ... және қол жеткен деңгейіне, сонымен қатар, қызмет көрсету ... ... әрі ... ... және ... жеке ... мен
бағыттарын авторлар тек теориялық, әдістемелік негізде емес, сондай-ақ
тәжірибелі ... де – ... ... ... ... ... көрсету аясының көп түрлі және жан-жақты әрекетінің
тәжірибесінде ... ... ... ... ... бірқатар маңызды әлеуметтік- экономикалық
мәселелерін шешуге көмектеседі. Ол халықтың ... өсіп ... ... ... қанағаттандырады, оның бос уақытын
көбейтеді, денсаулықты нығайтады және көңіл-күйін ... өмір ... ... қала және ауыл ... ... және ... жағдайын
жақсартуға маңызды әсер етеді. Кез келген қызмет ... ... ... жету үшін ... ... ... көрсететін мекемелерге:
қонақүйлер, банкілер, әуе жолы серіктестіктері, колледждер, ауруханалар,
киноиеатрлар, теннис клубтары, ресторандар, өңдеу ... мен ... ... дербес қызмет көрсететін мекемелер: шашатараздар, косметикалық
салондар, химиялық тазалау, киім тігу ательелері т.б жатады [ 21, 98 ... ... ... Әр бір ... ... үй ... үшін
маңызды болып табылады. Қызметкерлердың тәртібі мен сыртқы түрі қонақ ... әсер ... ... ... пен жалпы гигиенаны ұстау өте
маңызды. Жұмысқа деген ... - ... және ... ... ... ... өзі ... алуының бәрінің қорытынды мәні бар.
Жүріс-тұрыс. Жұмысқа қатысты барлық жағдайлар кәсіби әдеппен және ... ... ... ... ... ... жерлерде және де кеңселер
мен бөлімдерде тамақ жеуге, темекі тартуға рұқсат жоқ. ... тек ... ... ... ғана ... ... құқықтары, еңбек ақы. Еңбек ақы ... ... ... ... Ол орындалатын
жұмыстық қиындығы, мөлшері мен сапасына ... ... ... ... ақы ... жеке еңбек ... ... және ... ... ... ... еңбек
ақысының ең төменгі көлемінен аз болуы мүмкін емес [ 21, 143 ... ... ... жұмыс берушінің актілері арқылы анықталады. Өндірістің
тиімділігі мен жұмыс ... ... ... ... ... үшін ... жүйесі және материалдық ынталандырудың
басқа да түрлері кіргізілуде.
Жеке еңбек келісімінде көрсетілген өзінің ... ... ... ... ... ... ... жұмысқа келмеген жұмыскердің
қызметі немесе міндеттерін қосымша атқарып жүрген; қызметкерлерге қосымша
ақы төленеді, оның ... ... ... мен ... арасындағы өзара
келісім бойынша бекітіледі. Жұмыс уақытын мөлшермен есепке алған жағдайлар
кезіндегі уақыттан тыс жұмыстың ... бір ... есе ... ... ... Түнгі уақыттағы жұмыстың әрбір ... бір ... ... ... ... Мейрам және демалыс күндеріндегі жұмыстың
төлемі екі есе көлемінен төмен жүргізілмейді. ... және ... ... ... жұмыскер өз қалауы бойынша сол күндердің орнына
қосымша демалыс күндерімен ауыстыра алады. ... ... ... ... ... мен ... жеке еңбек келісімдері арқылы белгіленеді [21,
148 б.].
Еңбек ақы төлеу мерзімі демалыс немесе мейрам күндеріне сәйкес ... ... онда оны сол ... қарсаңында беру керек. Бекітілген
мерзіммен салыстырғанда жұмыскерлерге тиесілі ... ... ... төлеу жұмыс берушінің кінәсімен ұсталған жағдайда, жұмыс беруші
жұмыскерлерге ... ... ... пен көлем негізінде
қарыздар мен пенияларын төлейді. Жұмысшыларға еңбекақы ... бір ... ... ... ... ... жүргізіледі. Жұмысшының еңбек
ақысының ұстап қалу сот шешімдері, Қазақстан Республикасының заңшығарушылық
актілерінде ... ... ... ... ... ... немесе жұмыскер өз еңбекақысынан ұсталым алу ... ... ... ... жүргізіледі.
Жұмысшыларға кепілдіктер мен өтемақылар төлеу. Кезеңдік медициналық
тексеруден өту кезінде жұмыскердің жұмыс орны (қызметі) және ... ... ... ... ... ... ... сақталады.
Жұмыскер жұмыс берушінің өкілі бойынша қызмет ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде және шетелдерге іс сапарларға жіберіле ... іс ... ... ... ... төленеді:
тәуліктік ақы, оған енетіндер - ... ... ... ... ... — бұл ... бекіткен көлемінен төмен болмау
керек, жұмыс ... ... ... іс−сапарда болған уақытқа төленеді:
1) баратын жерге дейін және кері қайту жол ақысы шығындыры;
2) тұратын орынды ... алу ... [ 22, 87 ... ... ... ... қол үзіп біліктілігін арттыру үшін және
қайта даярлауға ... ... оның ... орны және ... ... ... ... өзінің жеке қаржысының есебінен жұмыс берушінің -
мүддесі үшін ... ... және ... ... ... жібере
алады. Тренингке кеткенше жұмысшы ... ... ... ... ... ... - хатқа қол қояды. Жұмыс ... ... ... ... ... немесе қайта даярлаудан өткен
жұмысшы аталған жұмыс берушінің тараптарымен келісілген мерзімінде жұмысты
атқаруға ... ... ... жұмысшыны мемлекеттік және қоғамдық
міндеттерді орындау үшін оның ... ... ... ... жұмыстан босата
алады. «Қазақстан Республикасындыға еңбек туралы» заңына сай әрбір жұмысша
уақытша еңбекке ... ... ... жарамсыз деп танылған қағаз
бойынша жұмыстан босатылады. Егер жұмысшы ... ... ... ... ... шыға ... ... ол орындауға тиіс нәрселер:
Кадрлар бөліміне немесе сәйкес ... ... ... ... дейін кем дегенде үш сағат бұрын телефон соғу керек.
Егер бұл мүмкін болмаса, түнгі немесе кезекші менеджерді ескерту керек:
- ... ... ... ... ... ... ... жарамды деп танылғаннан кейін жұмысқа шыққан күні кадрлар
бөліміне еңбекке жарамсыз болғандыға ... ... ... ... егер әлі де ... ... деп ... болса, уақытша еңбекке
жарамсыздығы туралы қағаз арқылы төлем жүргізуге ... ... ... өз ... ... ... заң шығарушылықпен
белгіленген тәртіп пен көлемді уақытша еңбекке жарамсыздығы және ... ... ... ... ... Жүктілік пен босану
бойынша төлемақылар босанғаннан ... ... ... ... ... уақытта төленеді. Әлеуметтік қамтамасыз ету төлем ... ... ... төленеді.
Төлемақылар сенімхаттар арқылы беріледі немесе жұмысшының өтініші бойынша
оның есеп шотына аударылады [ 23, 123 б.].
Қонақ үйдегі басқарудың ... ... ... тұрады:
Демалу мен тамақтануға арналған үзіліс. Күнделікті жұмыс (ауысым) ішінде
жұмысшыға бір сағаттан кем емес демалу мен ... ... ... ... ... ... өз мүддесі үшін пайдалана алмайды және жұмыс уақытына
кірмейді. Үзіліс беру уақыты мен оның ұзақтығы жұмыс ... ... ... ... ... ұзақтығы жұмыс аяқталған
уақыт пен оның келесі күні (ауысым) басталуы арасында он екі ... ... ... ... Бес күндік жұмыс аптасы кезінде жұмысшыларға аптасына
екі күн ... ... ... ортақ демалыс жексенбі. Бес күндік жүмыс
аптасындағы екінші демалыс күні жұмыс ... ... ... ... ... ... Жұмыс уақыты мөлшерлі есеппен ... ... ... кесте бойынша анықталады, ал қалғандары
жұмысшылардың ... ... үшін ... күні - ... демалыс күндері жұмысқа шақыру, тек ... ... ... ... Республикасының зыңында
қарастырылған жағдайларды есепке алмағанда, олардың келісімі арқылы ғана
жүргізіледі:
Ұйымның тұтастай немесе ... ... ары ... ... ... ... орындалуын қамтамасыз ететін алдын ала жоспарланбаған,
кейінге қалдыруға болмайтын жұмыстарды атқару [24, 29 б.].
Мереке күндері. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... тек ... үй ... жұмысшаларын есепке алмағанда,
өйткені олардың жұмысының тоқтауы өндірістік - ... ... ... емес ... халыққа үнемі үзіліссіз ... ... ... ... ережесіне жұмыскердің мереке күні
жұмыс істегені үшін жоғары көлемде өтемақы немесе демалыс күнін сұрау құқы
кіреді.
Заңмен ... ... ... тізімі:
- 1, 2 қаңтар - Жаңа жыл
- 8 наурыз - Халықаралық әйелдер күні 22 наурыз - Наурыз мейрамы
- 1 ... - ... ... ... ... 9 мамыр - Жеңіс күні
- 30 тамыз - ... ... ... күні
- 25 қазан - Республика күні
- 16,17 желтоқсан – Тәуелсіздік күні.
Еңбек демалысы. Жеке еңбек келісімі бойынша жұмыс жасайтындарға ... және ... ... ақысын сақтай отырып жыл сайынғы төленетін кезекті
еңбек демалысы беріледі.
Жыл сайынғы еңбек демалысының ұзақтығы ... ... ... пен ... тыс, еңбек демалысында сәйкес келіп қалған мейрам күндерін
есепке алмай күнтізбе бойынша саналады.
Жұмысшылардың жыл ... ... ... беру ... жұмыс берушіге
жүктеледі. Еңбек демалысын екі жыл ... ... ... салынады. Еңбек
демалысының төлемі оның ... ... үш ... ... Жыл сайынғы еңбек демалысына құқық беретін еңбек ... ... ... жылы ... шын ... ... заңсыз жұмыстан босатқан уақытта жұмыстан қалуға мәжбүр болған кез;
- уақытша еңбекке жарамсыз деген қағаз бен ... [ 25, 48 ... ... күні тек Бас Менеджердің қолымен күәландырылған арный
формаға қол қойылғаннан кейін іске асады жэне оның ... ... ... ... қалауы бойынша берілген демалыс демалыс қонақ
үй шаруашылыған жүргізу ерекшеліктерін қоса ... ... ... ... жеке - жеке ... алады. Соған байланысты еңбек
демалысының пайдаланылмаған бөлігі ... ... ... ... ... жылы ішінде беріледі немесе жұмыскердің ... ... ... жылындағы еңбек демалысына қосыла ... ... ... пен ... ... және бала күтіміне байланысты демалыс.
Жүктілік жағдайында әйел жұмыскерлер бүл жөнінде компанияға неғұрлым ... ... ... жүктілік пен босану бойынша босануға дейінгі
ұзақтығы жетпіс күнтізбелік күн және босанғаннан ... алты ... ... екі не ... көп бала туылса - жетпіс) күнтізбелік күн ... ... ... ... ... ... күндерің санын қоспай
толығымен беріледі және ұйымдағы жұмыстың ұзақтығын санамай жұмыс берушінің
өз қаржысы есебінен ... пен ... ... осы ... ... ... демалыстан ертерек жұмысқа шығатын жағдайда, жұмысқа
шығу күнін Бас Мененджермен келіседі. Бұл демалысты бала бір ... ... ... кез келген уақытта толығымен немесе жекелеп пайдалана алады.
Демалысты үзу тек жұмыс берушінің келісімімен іске асады.
Әкелерге арналған демалыс. ... ер - ... өз ... ... ... бала туылған уақытта әр күн демалыс ала алды және ... бес ... ... Егер туылатын жөнінде немесе баланың туылғаны
жөнінде анықтама қағазы көрсетілсе ... ақша ... ... ... ... және ... өз бастығын хабарландыруы керек, өз
бастығының, мамандар бөлімі бастығының және Бас Менеджердің рұқсат ... ... ... ... ақысыз демалыс - еңбек ақысы сақталмайтын
демалыстар да болады. Демалыс алу үшін ... ... ... ... керек. Осы сәттегі жұмыс көлеміне және де қызметкердің тәртібі ... ... ... ... ... демалыстың өсу түрін беру ... ... өз ... ... ... ... Отбасының жақын адамының
қазасы болған жағдайда жұмыскерге ... ... үш ... ... демалыс
беріледі, бірақ жұмысқа шыққаннан кейін қаза жөніндегі куәлік көрсеткені
дұрыс. Рұқсат өзінің ... ... ... керек (ең болмағанда
телефон арқылы). Отбасының жақын адамы болып саналатындар:
- әйелі/күйеуі
- балалар
- әкелер/ аға - інілер
- ата - ... шығу және ... ... демалыс. Өз сынақ мерзімінен табысты
өткен қызметкерлер тойы ... үш ... ... ... (дейін немесе
кейін). Демалыс алдын - ала ... ... ... ... ... және ... ... мамандар бөлімі басқарушының, Бас
Менеджердің қолы қойылады.
Оқу ... ... беру ... оқып ... жұмыскерлерге
емтихан тапсыру, диплом жобаларын дайындау және қорғау, соңғы емтихандарын
тапсыру кезінде ақылы немесе ақысыз қосымша демалыс беріледі [ 25, 154 ... ... үй және ... ... ... «адам-
адам»жүйесінде басқару функцияларын орындау ретінде ... грек ... ... ... бұл сөз ... ... жазуға
арналған стержнь мағынасында қолданылды. Бұдан ... ... ... ... ісіндегі «қол,жазу»деп санауға болады. ... ... ... – бұл менеджерлердің практикалық іс-
әрекет амалдардың, тәсілдердің және түрлердің жүйесі.
Бұдан басқа, басқару стилі басқару ... мен ... ... менеджердің өзін-өзі ұстау ... мен ... ... ... ... ... ... өз алдына қандай тапсырма
қоятындығына байланысты.
- ... - ... ... ... ... ... және ... орындалуын қадағалайды.
- Бағыттау - менеджер басқарады және ... ... ... ... ... шешімдерді талдайды, қызметкерлер
ұйғарым жасауды сұрайды және олардың бастамаларын қолдайды [ 25, 224 ... ... ... тапсырманы орындауында көмек ... ... ... ... қабылдауды міндетіне алады.
Менеджер өзінің бағынушысын ... жеке ... ... жету ... өкілдік береді. Ең бірінші стиль туралы
сұраққа басшылық еткен Левин әр стильге бөлген: авторитарлық, ... ... ... ... ... басқару орындары бір бастықты қолында болу
керек, талап ететін және барлық жұмысшыларды ғана баяндап отыру ... ... ... мен ... жеке ... ... ... менеджер бағынушыларға білдірмей шешім қабылдайды. Ол ... ... ... үшін ... және ... қаблеттілігі жоғары
болуы керек. Ол жаңа заттарды жайлап қабылдайды немесе мүлдем қабылдамайды.
Ол басқару жұмысында бір ... ғана ... ... ... ... көп ... ... шешеді. Коллектив әрқашан бағынушыларға жұмыс туралы жүйелік мәлімет
береді. Бағынушылармен араласуында ол ... ... және ... ... ... болып, яғни адамдарға сенімін артады.Бұндай
стил бақаруда дайындау ... ... ... ... ... стиль бастығы бұл коллективтік жұмысына араласады, ол
жұмысшыларға творчесталық ұжыммен бірігушілік мүмкіндігін береді. ... ... ... ... олардың алдындағы жасалатын
мүмкіншіліктері игереді. Басқару ... ... ол ... болып
келеді.
Менеджер – либерал ұрыс−керістен қорқады, ол ... ... ... ... мен жылы ... ... ол ... дәрежесін
көтеруі. Әрбір қызметкер одан қаржы талап етеді, олармен қарым- ... ... ... ... ... бағынушылар мен дистанциясы жұмыс
кезінде бола ... стил ... ... ... ... береді. Жеке
менеджер [ 25, 261 б.]:
1. біркелкі шешім қабылдайды және ол ... ... ... ... ... өз ... ... және сұрақтар қоюды ұсынады;
4. мәселелерді ашады және іс-әрекеттерді бағалайды, шешім қабылдайды;
5. қызметтің шешім қабылдауын ... және ... ... бағынушылардың шексіз жұмыс істеуін рұқсат береді, егерде жоғарғы
бастықтар ... ... осы ... ... қолданылу жеке жағдайда тәуелді болады.
Р.Блейкпен ... ... ... ... ... ... іске ... өнеркәсіптік қолға алу бастық жұмысшыларға деген сенімін арттырады,
бір-біріне ... ... пен ... Екі ... арасында
стильдік басқарманың ұсынуы нұсқа түрінде 9 балдық бағамен беріледі.
- 1балл төменгі, ал 9 балл ... биік ... ... ... ... ... ... ғасыр соңындағы қонақ үй шаруашылығында жаңа технологияның енуіне
орай басқару жүйесіндегі өзгерістермен қатар жұмысшы,қызметкерлер ... ... ... ... ... ... қаржы жоспарлау,
коммерциялық іс әрекеттерді қызмет ... ... ... қарастыруда. Жұмысқа қабылдау, дайындау, қайта дайындау ... ... ... ... алынды. Қонақ үй бизнесіндегі
қызметкерлер олардың жұмысын ұйымдастыру, бақылау − ... ... ... ... ... ... ... жұмысқа қабылдау, дұрыс
таңдай білу, тұтынушы талабына, сұранысына сай болуы шарт.
Қонақ үй ... ... ... қонақ үй қызметін
тұтынушылармен тікелей қарым-қатынаста болуына орай автоматты ... ... іске ... ... ... қызмет көрсету
сферасы (орналастыру, ... ... ... экскурсиялық,
қосымша т.б.) жұмысы қызметкерлердің іскерлігімен, ... ... ... бар. ... ... жұмыс істей білу,
басқару қызметкерлерді басқарудағы негізгі функция деп санау қажет.
Қонақ үй саласын дамытуда ... ... жету ... ... ... ететін мамандардың білім сапасын, қызмет ... ... ... ... ... ... осы ... бағдарлары нақты
болғаны жөн. Қонақ үй қызметінің саласы − бұл ... ... ... алушы мен сатушы арасындағы байланыс. Яғни, қызмет
көрсетушілердің күш-жігері демалушыларға арналып, ... ойын ... ... ... дәрежеде қызмет көрсету. Қазіргі уақытта Қазақстан
территориясында 630-ке жуық ... үй ... ... ... ... Алматыда және ірі облыс орталықтарында шоғырланған.
Алматы қаласы маңында, қала ішінде әртүрлі ... ... үй, ... ... қонақ үйлердің бәсекеге қабілеттілігін арттыру ... ... ... жолға қойылуы маңызды. Бұл үшін отандық қонақ
үйлерде тиімді басқару ... ... ... ... әдістері – бұл мақсатқа жетуге арналған басқарылып ... әсер ету және ... ... ... ... көптігі және
олардың класификацияларының әр – түрлі ыңғайлығына келу ... ... ... ... ... ... келеді.
Практикада басқарудың қонақ үй кәсіпорындарымен қатар көптеген әдістер
және олардың үйлесімділігі қолданылады. Негізгі әдістемелік ... ... ... 83 ... 4 – ... үй кәсіпорындарын басқару әдістері
Басқарудың экономикалық әдістері. ... ... ... ... ... және оның негізінде жатқан адамның қызығушылығы
мен қажеттілігін анықтайды. Содан да басқарудағы экономикалық әдістеріне
басты орын ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
ынталандыруға ұйымдастырудың қайырымдылығын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ғана ... экономикалық
әдісіне көшуге мүмкін болады: ұжым, материалдық қорды, ... ... ... ... және ... ... ... іске
асырады.
Экономикалық әдістер жаңа мүмкіндіктердің және ... ... ... ... ... ... көшу ... маңызды. Өндірістік
процесстің бар қатысушылары экономикалық ... ... ... ... ... айтылады. Бұл бағыттағы барлық
жұмыстың бас мағынасы ... ... ... ... түрде толық ескеру секілді жағдайда қою.
Ұйымдастыру – әкімшіліктен айырмашылығы экономикалық әдіс ... ... ... ... ... мен оларға жету
құралдарын ұйғарады. Экономикалық ынталандыруда жоғарылату нәтижесінде ... ... ... бұл ... ... ... және ... жұмысқа
әкімшілік қысымы нәтижесінде емес ( бұйрық, директивалар, ... ... ... ... Басқарудың экономикалық
әдісі негізінде ұйымдастыру - әкімшілік және әлеуметтік – психологиялық
әдісі даму және ... ... ... және ... ... ... ... ұйымдастыру – әкімшілік әдістері. Тіке директивтік нұсқауда
негізделеді. Басқару механизмі бөлігін құрайтын объективті ... ... ... ... ...... ... міндеті бағынушылар қозғалысының
үйлесімділігін құрайды. Ешқандай экономикалық әдістер ұйымдастыру ... ... ... Ол ... және ұжым ... ... ... етеді. Қолайлықтың үйлесімділігі, экономикалық
және ... - ... ... ... ... ... [ 27, 98 б.].
Экономикалық әдістерінің әсер ету саласы шығарып тастау, ұйымдастыру
әкімшілік басқару ... ... ғана ... ... ... ... ... да заңды деп есептей алмаймыз, өйткені , ... ... ... ... - ... әдістері негізінен
жетекшінің билігіне және оның құқықтарына сүйенеді. ... та ... ... ... және ... ... ұқсастырмау
қажет, яғни, әкімшеліктелуімен.
Ұйымдастыру - әкімшілік ... ... ... сақтау құралдарының
әкімшілік жүйесі, олардың орындалуын бақылау, ауызша және жазбаша түрде
берілетін ... ... ... ... ... объектіге тікелей ықпал
жасайды. Олар ұйымдастырудың ... ... ... ... ... Бұл әдістер шаруашылық заңдар және ... ... ...... әдістерінің көрінісінің 3 түрі бар:
- міндетті жазылым ( бұйрық, тыйым және т.б. );
- ... түрі ( ... ... ... ... ... ( ... түсіндіру, ұсыныс және т.б.)[ 27, 145 б.].
Ұйымдастыру − ... ... ... түрі бір ... болады: бұл
жоғарғы тұрған басқару мүшелерінің бұйрықтары және тікелей тапсырма, олар
заңдар мен қаулылар, ... ... ... ... ... мен ... сақтауға бағытталған.
Ұйымдастыру − әкімшілік әдістерін басқа ... ... анық ...... бұйрықтар мен нұсқаулардың
орындалуының міндеттілігі, ... ... ... ... ... ... ... және белгілі бір
жазалар тағылады. Нақты мазмұн ... ... - ... ... ... ... әдістері, олар еңбек – адамның ең бірінші өмірлік қажеттілігі
болғанға дейін өз күшін сақтайды.
Ұжымдағы ... ... ... ... ... ... ... бағындыру жүйесі қалыптасады. Бұндай бағындыру түрі ең ақ жарқын
мазмұнда болу керек ... ... ... болу ... және ... қорлық ,
қолайсыз жағдайларды, тітіркену, кейде стресс сияқты эмоцияларды туындырмау
керек, себебі олар ... және ... ... ... кез –
келген арақатынастарды алшақтатады.
Практикада басқару ... ... ... ... 3 ... ... байланысты:
- амалсыз және сырттай көндіру, бұл жағымсыз тәуелділік сезіммен ... және ... ... ... « жоғарыдан» қысым боп
табылады;
- пассивті бағындыру, бұған өз бетімен ... ... ... ... ... ... ішкі тұрақталған, бұл жетекшіні де, бағынышты да
қанағаттандырады [ 28, 124 ... - ... ... ... қолдану басқарылатын жүйе
дамуны және тіршілігіне жағымды жағдай жасайды, басқару обьетісіне мақсатты
әсер етеді. ... ... ... ... ерекшеліктеріне жетекші мен
бағыныштының тікелей байланысы жатады. Бірақта тікелей әсер ету ақырында
бағыныштылардың ... ... ал ... ... түрде
көнбеушілікке әкеледі. ... ... мен ... тууы ... ... ... әсер етудің әдістері өте
нәтижелі.Басқарудың әлеуметтік – психологиялық әдістері. ... ... ... психологиялық факторға байланысты екендігі ... ... білу және олар ... ... ... жеке ... ету ... бір мақсатты және шешімді ұжым құруға көмектеседі.
Әлеуметтік зерттеулер шаруашылықты басқарушының ... ... 15% ... ... ... ... да, 85 % - ... ... ... ... ... ... адамның мінезінің ерекшелігін біле отырып, оның ...... ... ... ... болады. Әр топқа ... ... тән. ... да ... ұжымдарының пайда болуының және дамуының
мәнді жағдайына, психофизиологиялық сәйкестік ұстанымының қадағалануы болып
табылады. ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуге
деген көңіл – күй, тілегі және ... ...... ... еңбектің өнімділігі шамамен 1,5 есе көбеюі не бірнеше есеге
азаюы мүмкін. ... ... және ... ... ... ... ... зиянды қарым – қатынасқа әкеледі, бұл өз
ішінде еңбектің өнімділігін азайтады.
Әлеуметтік – психологиялық ... ... ... ... ... ...... пен байланыстарға, сонымен қатар олардың ішінде
болатын әлеуметтік үрдістерге әсер ... ... ... ... Олар ... ... ... ынтаны қолдану үшін негізделген,
әкімшілік тапсырманы парыз сезіну, адамның ішкі ... ... жеке ... ... амалдар арқылы әсер етеді. Бұл
әдістерді қолданудың негізгі мақсаты – ұжымда оң әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... және
экономикалық тапсырмалар маңызды деңгейде шешіледі [ 29, 14 ... ... ... ... мен ішкі ... ... ... ұйымшыл және жанданған түрін таңдап ... ... ... ... арақатынасы, олардың еңбек құралдарына және қоршаған
ортаға қатынасы ...... ... ... ... мен амалдардың әлеуметтік – психологиялық әсері жетекшінің
дайындығымен, оның біліктілігімен, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Басқарудың әлеуметтік –
психологиялық тәсілдері ұжымның басында ... ... ... амалдарын қолдана білетін адамдардың болуын талап етеді.
Әлеуметтік – психологиялық әсер етудің негізгі түрлері ... ... ... ... ... ... дамуын жоспарлау,
тұлғаны қалыптастыру мен тәрбиелеу әдісі ретіндегі сендіру, ... сын және ... сын, ылғи ... ... өндірістік кеңестер,
олар басқару әдісі мен басқаруда еңбек ететіндердің қатысу формасы ретінде
шығады. Әртүрлі салттар мен ... ... ... еңбек ұжымында
психологиялық дискомфортты тудырады. Отандық қонақ ... ... ... – қонақ үйдің табыстылығын ғана арттырып қоймай, тоқырауға ұшырау
мен банкроттықтың алдын алады.
2.2 «Таңшолпан» қонақ үйін басқаруды және ұйымдастыруды ... ...... ... алып, оларға ... ... ... нарығындағы кәсіпкерлік қызмет. Бұл түсінікке
қоғамдық тамақтандыру орындары, ... және ... ... парктері, қонақ
үйлер жатады.
Қонақжайлық, немесе қонақ үйлік және мейрамханалық бизнес саласы – ... ... ... ... деп ... ... ... бұл қонақжайлық
саласының туризмнің базасы және негізгі факторы болып саналатындықтан (
сондай-ақ ... ... ... ... ... ... үй – бұл ... аула немесе қызмет
көрсетушісі бар үй, ... ... ... және тамақтандыру
орындарымен ерекшеленеді. Қонақ үй шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... талап-тілектерінің ұлғаюымен байланысты қонақ үй қызметтері
кешенді түрде дамиды, яғни тамақтандыру қызметімен және ... ... үй ... ... аясы кеңейтілді.
Қонақ үй (қонақ үй кешені) – бұл адамдарға қажетті мөлшерде ... ... ... ... ... ... іс-әрекетпен
байланысты кәсіпкерлік қызмет ретінде қолданылатын бір немесе бірнеше қонақ
үйлік қызмет ... ... ... ... ... үй
шаруашылығының болмысы болып халықтың керекті жиһазбен қамтылған ... ... ... ... ... ... қосалқы тұру
қызметтерін көрсету.
Біздің мақсатымыз жинаған білімімізді іс-тәжірибе жүзінде шыңдау. Оқу
әдістемелік әдебиеттердегі тұжырымдамалыр, ережелер мен теориялардың ... ... ... ... ...... үй кешенінің экономикалық іс-әрекетін, баға ... ... ... принциптерін қарастыру.
Жұмыстың зерттеу обьектісі – «НаСа плюс» жеке ... ... үйі, оның ... ... басқару ерекшелігі.
«Таңшолпан» қонақ үй кешенінің құрамына қоғамдық тамақтандыру орны,
бар, ойын-сауық орны кіреді. ... үй ... ... ... ... ауданына
қарасты 11-ші және Таугүл ықшам аудандарында орналасқан. Толық ... ... ... лицензиялары бар, үкімет ... ... ... ... ... мекеме. Қазақстан нарығындағы қонақ
үйлердің қызмет көрсету және тапқан табысы жөніндегі ақпараттарға ... ... үйі ... орта ... ... ... ... кәсіпкерлік «НаСа плюс» «Таңшолпан» қонақ кешенінің құрамына
келесідей бөлімдер ... ... үй, ... бар, ... Міне осы бөлімдер
«Таңшолпан» қонақ үйін тек қана қонақ үй ... ғана емес ... ... ... ... ... тигізді және бұл кәсіпорынды
«кешен» деп аталуына сенімді құқық береді. Бұл бөлімдер қонақ үй кешенінің
құрамдас бөліктері бола тұра ... жеке тек ... ғана тән ... ... үй ... ... эргономикалық, архитектуралық,
эстетикалық жағынан ыңғайлы. Ол қаланың маңызды бөліктерінің бірінде
орналасқан. ... ... ... ауданының әкімшілік ғимаратын,
мәдениет үйін, түрлі мерекелік іс-шаралар ұйымдастырылатын ... ... ... ... салық комитетін және Қазтелеком, Қазпочта
байланыс орталықтарын, тіпті сауда орталығын жатқызуға ... ... ... ... ... табиғи жарықтың еркін түсуіне
жағдай жасайды.
«Таңшолпан» қонақ үйі нөмірлік қордың сыйымдылығына ... ... ... ... жатқызылады. Нөмірлердің бағасына байланысты экономдық
класты қонақ үй. Нөмірлері стандарт класты екі орындық және люкс ... ... ... ... үшін ... ... ... Адам басына шаққандағы тәуліктік қонақ үйдің люкс ... 20000 ... ... ... 12500 ... ал ... ... екі
орындық нөмірлердің бағасы бір адамға 7000 теңге, ... ... ... тең. Және ... 5000 ... ... тәулікке 2500 теңгелік бөлмелер
бар. Қонақ үй нөмірлерінде тұру бағасына қосылған құн ... ... ... кірмейді. Қонақтардың тамақтануы қонақ ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асырылады [ 30, 41
б.].
Бильярдта бір сағатына адам басына шаққандағы ... 1000 ... ... сусындар мен шараптардың бағасы сусындар мәзірінде беріледі. Барды
минералды ... ... ... ... ... ... шәй және ... темекі өнімдері, жеміс-жидек және ... ... ... бильярдта ойнау бағасынан бөлек есептеледі.
Бильярд-бардың ... ... ... кезі жаз ... мен мейрам
шағында тәуліктің екінші жартысына келеді. ... ... ... жастан жоғары, табысы орташа және орташадан жоғары халық ... ер ... ... ... ... ... ... жаз мезгілі саналады. Себебі, осы
мезгілде ... ... ... ... Медеу, Шымбұлақ, Алмарасан
секілді орындарға демалып тынығу үшін осы аймаққа ... ... ... көп бөлігі шілде, тамыз және қыркүйек ... ... ... ... жаз ... қонақ үй кешенінің негізгі
қонақтары ... ... ... ... ... немесе туристер
саналады. Жаз уақытынан тыс мезгілінде келетін ... үй ... бұл ... бір ... ... ... да бір іс-шаралардың мақсатымен
келген осы қаланың қонақтары.
Кафе келушілердің, тапсырыс ... ... ... қанағаттандыратын толық сервисті ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылып қана қоймай,
халықтың күнделікті келіп тамақтанып, демалуларына ... ... ... ... кафе маңында оналасқан мекенмелердің, ... ... ... ... Кафе ... ... сұранысына
ие болған ыстық, суық тамақтар, ... ... ... ... ... ... мен ... ішімдіктер ұсынылады.
Қонақ үй кешенінің сервистік құрылымы және кәсіпорынның тұтынушылық
сегментін ... ... ... ең ... ... жеке
қонақ үйлер мен мейрамханалар жаулап алуда.
Тәуелсіз немесе жеке кәсіпорын – бұл жекеменшік обьектісінен ... жеке ... ... иелігіндегі, басқаруындығы және
қолданысындағы өндіріс орны. Басқа компаниялармен басқару немесе біреудің
сауда ... ... ... ... келісім шарттардың ... ... ... ... ... басқа нарықтық
қатынастың субъектілірінің алдында өзгеріссіз қалады.
Жеке қонақ үйлер кешенінің жылдық айналым қаражаты бес миллион ... ... ... кәсіпорындардың көбі «жанұялық» орташа және шағын көлемдегі
бизнес болып келеді.
Тәуелсіз кәсіпорындардың үлкен ... ... ... ... ... орналасады. Бұл тәуелсіз қонақ үйлердің қонақ үй желісі
жағынан болатын қатаң ... ... ... ... ... тигізетін аудандар.
Жеке кәсіпорындардың басқа қонақ үйлік немесе мейрамханалық желілерге
кіретін кәсіпорындардан ерекшеленетін айырмашылығы бұл ... әсер ... ... басқаруы жоғары басқарушылық шеберлікті талап
етеді. Ірі кәсіпорындар білікті және жоғарыақылы ... ... ... ... ... ... алады.
Мұндай кәсіпорындардың директоры үлкен басқарушылық ... ... ... жоқ. Егер ... ... ... ... нарық
жағдайында тәуелсіздігін сақтап қалғысы келсе және бәсеке ... қалу үшін ... ... және ... ... болу ... кәсіпорындардың басшылары іс-тәжірибелік мәселелерді шешуге біршама
жақындатылған. Сондай-ақ, мұндай кәсіпорындардың әлсіз жерлері ... ... ... ... ... немесе екі жақта да ... ... ... жеке кәсіпорында ... ... ... ... ... жұмысшылар штатын шағын адамдар тобынан ғана
толықтыруға мүмкіндігі бар, ... сол ... ... ... жоқ ... ... ... кәсіпорындарда жұмысшылардың
кәсіби өсулеріне мүмкіндіктер ұсынылмайды.
Қонақ үй ... ең ... ... ... ... орындарды ұсына
алуы немесе бәсекелестеріне қарағанда ең тәуір қызмет көрсете алуы тиіс.
Қонақ үй шаруашылығында - ең ... ... ... ... бұл
терминнің тағы бір анықтамасы ... ... - бұл ... ... ... қонақ үй кешенінің техникасы мен технологиясы, кадрлық саясатын,
басқару нысанын талдау ... ... ... ... ... түседі. Қонақ үй ... ... ... ... ... ... ... техникалармен жабдықталуы,
жарықтандырулары мен жылумен қамсыздалуы заман ... сай жаңа ... үй ... ... мен ... барлық нормалар мен
стандарттарға сай, ... ... ... ... ... ... ... төсек-орындарының тазалығы сақталып, нөмірлерді
үнемі тазалау жұмыстары жүргізіледі.
Жалпы ... үй, ... бар және ... тиімді қызмет атқарып, табыс
әкелуіне септігін тигізетін барлық керекті инвентарьлармен және құралдармен
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... үшін шаңсорғышпен, химиялық тазарту құралдарымен және басқа да керек
жарақтармен қамтылған.
Кешеннің ... де ... ... ... мен ... қамтамасыз етіп, көңілдеріне толыққанды шығын қызмет
көрсетулері үшін ... ... ... ... ... ... үлестері өте жоғары. Жұмысшылардың өз ... ... ... одан ... ... алу ... ... қызмет
етуіне барлық жағдай жасалуы шарт. «НаСа плюс» жеке ... ... үй ... ... мен ... ... ... қолданылып, жақсы жағдай жасалған. Кәсіпорынның
табысты болуына ... ... ... ... ... баға саясатына келетін болсақ, мұндағы қызметтердің бағасы осы
қаладағы баға белгілеу ... сай және ... ... ... ... Тек қонақ үй нөмірлерінің бағасының деңгейі
жергілікті халық үшін ... ... ... «Таңшолпан» қонақ үйі өзінің
проектісіне люкс класты нөмірлерді ... ... ... ... жиһаздалған [ 31, 93б.].
Бәсекелестеріне қаладағы бірнеше осы деңгейдегі қонақ үйлерді ... Бұл ... ... ескі ... ... ... ... деңгейі мен
жабдықталуы орташа қызмет көрсету мекемелері. Қорыта келгенде, «Таңшолпан»
қонақ үй ... ... ... ... ... бар ... ... тағы бір маңызды міндеттерінің бірі болып
персоналдарды ынталандыру ... сын айту ... ... және оның
жүзеге асырылуларын қадағалау. Басшы персоналдардың демалулары мен ... ... ... ... етуі ... ... ... керекті құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету және т.б. ).
н.,.,
Сурет 5 – «Таңшолпан» қонақ үй кешенінің басқару құрылымы[31, ... ... ... ... бас ... болып кәсіпорынның иесі
саналады. Ол әрбір ... ... ... ... ... бөлімде жұмыс
атқаратын қызметшіні өзі тағайындайды. Әрбір бөлімнен келген табыс жайлы
есеп берулер, өндіріс процесі ... ... ... ... есеп
берулер әкімшілік бөлімнің құзыретінде. Бұл бөлім басшы алдында жауапты.
Басшы мен ... ... ... кері ... ... және ... ... байланысты қызмет атқарады.
Қонақ үй кешенінің иесі кәсіпорынның «бірінші ... ... ... үй ... ... Ол ... үй кешенін қонақтардың ... ... ... олардың қонақ үйге қайта ... ... ... ... ... оның басты мақсаты кәсіпорынның
пайдалылығын, табыстылығын жоғарылату. «Таңшолпан» ... үй ... ... ... ... бұл ... «жанұялық» бизнес
құрылып дамуына байланысты.
Басшы қонақ үй кешенінің персоналының оперативті басқарылуын күнделікті
қадағалап, басқарылушылардың жұмысын ... ... ... ... ... ... ол басқарудың стратегиялық мәселелерін
қамтамасыздандырып отыруы тиіс. Басшы қонақ үй кешенінің ұзақ ... ... әрі ... керек.
2.3 «Таңшолпан» қонақ үйінің экономикалық көрсеткіштерін талдау және
сараптау
«Таңшолпан» қонақ үй ... ... ... ... ... көрсету
мекемесі деп айтуға болады. Әрине, бірінші кезеңде кешенге деген ... ... аз ... ... қызметтері көп сұранысқа ие
болмады. Бірақ тартымды дизайн, жаңаша ... және адам ... ... ... ... ... талпыныстары өз үлестерін кешеннің
табысының артуына қосты. Қазіргі кезде бұл кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... ... қатарына қосуға
болады.
1, 2 және 3-ші кестеде ... ... үй ... 2009 ... ... мөлшері, шығын құрамы мен олардың мөлшері мен жылдық таза
пайда мөлшері келтірілеген.
Кесте 1- «Таңшолпан» қонақ үй ... бір ... ... ... |Айы ... үй бойынша,|Бильярд| ... ... |
| | |мың тг |мың тг |Бар мың |тг |мың тг |
| | | | |тг | | |
| | ... |Стандарт | | | | |
| | |кл., |кл., мың | | | | |
| | |мың тг |тг | | | | |
|1 ... |108,0 |168,0 |22.8 |30.89 |165.0 |494.69 |
|2 ... |108,0 |172,0 |20.85 |28.9 |160.0 |489.75 |
|3 ... |99,0 |160,0 |24.68 |33.0 |175.8 |492.48 |
|4 ... |90,0 |168,0 |23.0 |35.88 |178.55 |495.43 |
|5 ... |94,5 |172,0 |26.76 |42.0 |183.9 |519.16 |
|6 ... |85,5 |180,0 |30.0 |44.5 |185.58 |525.58 |
|7 ... |103,0 |188,0 |40.0 |53.2 |180.2 |564.4 |
|8 ... |117,0 |184,0 |35.85 |48.0 |184.36 |569.21 |
|9 ... |168,0 |38.8 |54.0 |177.0 |527.8 |
| |к | | | | | | |
| ... |94,5 |164,0 |36.25 |56.2 |178.7 |529.65 ... | | | | | | | |
| ... |90,0 |156,0 |34.0 |58.0 |180.1 |518.1 ... | | | | | | | |
| ... |160,0 |38.0 |63.0 |184.4 |544.4 ... |ан | | | | | | ... |3218,5 |370.99 |547.57 |2133.59 |6270.65 |
| Е с к е р т у – [ 31; 32; 33;] ... ... ... ... ... үй табысының құрамы және үлес салмағы. Қонақ үй ... ... көп ... яғни 56%-ын ... үй ... ... түсім құрап, 33%-ын қоғамдық тамақтандыру орны әкелетін ... ... 4,6% , ... 2% табыс түсірілген.
Қонақ үй кешенінің бір айға ... ... ... және үлес ... ... ... [ 32].
68%
15%
10%
3% 3% 1%
68% - қызметшілерге төленетін жалақы
15% - коммуналдық шығындар
10% - ... ... - жылу ... ... шығыны
3% - төленетін салық мөлшері
1% - шаруашылық шығындар
Сурет 6 – Қонақ үй ... ... ... және үлес ... ... ... тән шығынның едәуір бөлігі, яғни бұл жағдайда
68%-ы кәсіпорындарда қызмет атқаратын қызметшілерге ... ... 15%-ы ... ... 10%-ы ... байланысты
шығындарға, 3%-ы жылу беру, жанар-жағармайды сатып ... ... жылу беру ... жағу ... ... асырылады), 3%-ы мемлекет
бюджетіне міндетті төленетін ... ... 1%-ы ... ... мысалы, химиялық тазарту құралдарын сатып алу.
Қонақ үйдің маңызы ... ... ... ... ... басқару жатады. Қызметшілер – "Таңшолпан" қонақ үйінде
компанияның ... бар ... ... табылып, соған сәйкес, қызметшілерді
басқару кәсіпорында менеджмент стилінің дамуына әсер ... ... ... ... ... ... байланысқа түсіп,
автоматты түрде кәсіпорынның негізгі мақсаттарына жету процесіне қатысады,
ал қызмет көрсету сапасы тек олардың шеберлігіне ғана ... ... ... Қызмет көрсету саласында тұтынушылардың қанағаттанғандық
алғысын алуда қызметшілердің ықыластығы мен сыпайлылығы да аз орын ... жыл ... ... бір ... ... ... мен ... 2- «Таңшолпан» қонақ үй кешенінің бір жылдық шығын құрамы мен мөлшері
|№ |Айы ... 3%, ... |
| | ... |лық ... |ік, мың |мың тг |мың тг |
| | ... |тг | | |
| | |ар, |ры, ... мың| | | |
| | |мың ... |тг | | | |
|1 ... |50,0 |6,0 |12,0 |40,0 |14,84 |385,84 |
|2 ... |53,0 |6,3 |12,0 |38,0 |14,693 ... |
|3 ... |50,0 |6,0 |10,0 |41,0 |14,774 |384,774 |
|4 ... |52,3 |6,45 |8,2 |46,0 |14,863 |390,813 |
|5 ... |55,0 |7,0 |6,0 |50,8 |15,575 |397,375 |
|6 ... |56,2 |7,0 |6,0 |61,0 |15,767 |408,967 |
|7 ... |60,0 |7,9 |6,9 |68,0 |16,932 |422,732 |
|8 ... |60,0 |7,5 |6,6 |69,2 |17,076 |423,376 |
|9 ... |55,0 |6,9 |6,9 |67,0 |15,834 |414,634 ... |Қазан |56,2 |6,3 |10,0 |65,0 |15,890 |416,390 ... ... |50,0 |6,0 |12,0 |65,9 |15,543 |412,443 ... ... |53,4 |6,8 |12,0 |69,0 |16,332 |420,532 ... |651,1 |80,15 |108,6 |680,9 |188,119 ... |
|Е с к е р т у − [ 31; 32; ] ... ... ... ... ... ... «Таңшолпан» қонақ үй кешенінің бір жылдық шығын құрамы мен
мөлшерін көрсек болады. Жалпы алғанда, ... ... ... ... ... ... және ... шығындары қонақ
үй кешенінің бір жылдық таза ... әсер ... ... ... ... үй өз табысын тиімді түрде көруде. Ескеретін жайт, ... ... ... мен ... өткен жылдармен салыстырғанда айтарлықтай
азайғанын көреміз. Жалпы ... ... ... ... ... бірі ... «Таңшолпан» қонақ үйі тиімді басқарудың
нәтижесінде бір ... ... ... мен ... ... ... Бұл
қонақ үйді алға жетелейтін менеджмент ерекшеліктеріне аса мән бергендігін
байқатады.
Кесте 3- «Таңшолпан» қонақ үй кешенінің бір жылдық таза ... ... |Айы ... ... ... ... |
| | ... ... тг |мың тг |
|1 ... |494,69 |385,84 |108,85 |
|2 ... |484,750 |386,993 |102,757 |
|3 ... |492,48 |384,774 |107,706 |
|4 ... |495,43 |390,813 |104,617 |
|5 ... |519,16 |397,375 |121,785 |
|6 ... |525,58 |408,967 |116,613 |
|7 ... |564,4 |422,732 |141,668 |
|8 ... |569,21 |423,376 |145,834 |
|9 ... |527,8 |414,634 |113,116 ... ... |529,65 |416,39 |113,26 ... ... |518,1 |412,443 |105,657 ... ... |544,4 |420,532 |123,868 ... |6270,65 ... ... |
|Е с к е р т у − [ 32; 33;] ... ... ... ... ... қонақ үй кешенінің бір жылдық таза пайда мөлшері көрсетілген.
Қонақ үйдің шығынының анализі ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерімен салыстырудын басталады.
Нақтылы және жоспарланған сомалардың арасындағы айырмашылық ... ... ... (үнемдеу немесе шығындалу) болып саналады.
Шығындардың анализін табыстағы өзгерістермен байланыстыру қажет,
сондықтан табыс құрамындағы ... үлес ... ... ... ... төмендету) (РИ) деп аталады және төмендегідей формуламен есептеледі:
РИ = ДЗВ отч – ДЗВ ... ДЗВ отч - ... ... ... нақты мөлшері, %;
ДЗ В баз – базистік кезеңдегі ... ... ... ... ... ... жылдағы нақты шығынның деңгейі табыс деңгейінен
қанша ... ... ... Бұл ... үй жұмысының тиімділігін
айқындайтын маңызды сапалық көрсеткіштерінің бірі.
Базистік деңгейге шығын үлесінің ұлғаюы ... ... ... ... ... ... үлесінің (ТИд.з.) өзгеру темпі
(төмендеу немесе ұлғаю) дап аталады және төмендегідей ... = РИ – ДЗВ баз * ... ... ... үй ... ... ... жылдың (өткен жылғы
нақты немесе жоспарлы) шығынына қатысты қанша пайызға төмндегенін ... ... егер ... 100% деп ... 4- ... қонақ үй кешенінің шығын динамикасын бағалау
|Көрсеткіш ... жыл, ... жыл, ... |
| |мың тг |мың тг | ... иың тг |4891,32 |6270,65 ... ... мың тг |3674,28 ... ... ... ... ... |75,1% |77,6% |86,3% ... % | | | ... с к е р т у − [ 31; 33; ] ... негізінде автор құрастырған ... ... ... ... сай ... ... ... 2009
жылмен салыстырғанда 1379330 теңгеге аз болған, яғни 2008 жылғы ... ... тең ... Ал 2009 ... ... 3674280 ... болып,
пайды мөлшері 1217040 теңгеге теңесті. Екі жылдың табыстылығын салыстыруды
кесте 4-те көруге болады.
Кесте 5- «Таңшолпан» қонақ үй ... ... ... |2008ж |2009ж ... |
|Табыс, мың тг |4891,32 |6270,65 ... ... мың тг |3674,28 ... ... ... мың тг |1405,781 ... ... |
| Е с к е р т у – [ 32; 33; ... ... ... ... ... қонақ үйдің шығын динамикасы мен табыстылығын көре
аламыз. Өткен жыл ішінде ... үй өз ... ... ... ... ... арттыра білген. Және де тиімді әдістер қолдана
білген. 2008 жылмен салыстырғанда 2009 жылы қонақ үй ... ... ... қонақ үй кешенінің динамикасын ... ... ... ... ... ... ... көреміз. Бұл дегеніңіз,
қонақ үй дұрыс менеджмент ерекшеліктерін жолға ... 7 − ... ... ... табыстылығы
Бұл суретте «Таңшолпан» қонақ үйі кешенінің 2008 ... ... ... ... таза ... мен 2009 жылда түскен табыс, кеткен шығын және
таза пайдасының салыстырмалы түрде ауытқуы көрсетілген. Яғни, ... ... 37%, ... 14%-ды ... Демек, бұл көрсеткіштер негізінде қонақ
үйдің 2008 жылдағы таза ... ... 2009 ... түсірген таза
пайдасы 14% пайызға артқандығын көреміз. Бұл ... орта ... ... үшін аз табыс емес. Әйтсе де, 2009 жылғы дағдарыс қонақ үйі бизнесі
ғана емес, сервис саласында ... ... ... ... ... ... Еліміздегі орта деңгейдегі қонақ үйлердің біразы жұмысын
тоқтатқанмен, «Таңшолпан» қонақ үйі дағдарыстан еңселі ... ... ... ... үй ... ... − өз азаматтарымыз болғандықтан, бөлме
бағаларының төменділігімен, қызмет ... ... ... ... ... мен қызметкерлер ... ... ... сай ... ... дағдарыстан шыға білді. Бүгінде, 2010
жылдың ... ... әрі осы ... ... табыстылыққа жету үшін
қонақ үй − ғимараттың жаңартылуы, көрсетілетін қызметтердің кеңейтілуі
секілді, өзге де ... ... ... Жыл сайын қонақ үйде сапаны
жақсы жүргізу жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... кез
келген қонақ үй кәсіпорыны өзінің басты мақсаты ретінде ең жоғары ... ... ... және ... ... ... және ... қызметтер
туралы шынайы ақпарат беруді қанағаттандыруға көңіл бөлген жағдайларда
бәсекелестікке төтеп бере ... 6- ... ... үй ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|негізгі,қаржыларын есептеу, ішкі |яғни қаражаттарын біршама үнемдеу; |
|есептеу, есеп берулер ... ... бір ... |
|орталықтандырылған және арнайы ... ... ... |
|маманмен жүргізіледі ... ... ... бар берілген жақсы ... ... ... ... болуы; ... ... ... ... бойынша қызмет |кәсіпорынның жұмысы барысында ... ... ... ... ... ... толық жиһаздалған, |қайшылықтардың болмауы; ... ... ... ... ... үйге ... |
|жақсы деңгейдегі сервис, таза |өсуі, тиімді жұмыс атқару; ... ... ... ... |қонақтардың қонақ үй кешеніне деген |
|бөлмелерінің ... ... ... өсуі; ... ... ... ... ... ұрлануына |
|автокөліктерге арналған арнайы |жол бермеу және қонақ үй кешенінің |
|күзетілетін ... ... ... ... ... ... ... дайындалмаған персонал; |қонақтарға қызмет көрсетуде ... ... ... ... ... ... келуші |
|арнайы униформаларының болмауы, ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетушілерді |
|әрбір нөмірлерде теледидар мен ... ... ... ... ... ... жылдамдығының азаюы, |
|қонақ үйде қонақтар үшін қалаішілік ... ... ... ... ... ... |қонақтардың нөмірлерде бос ... ... ... ... |
| ... шықпауы; |
| ... ... ... ... |
| ... желісі арқылы байланыс |
| ... ... бұл ... |
| ... ... көзқарас туғызуы |
| ... ... с к е р т у − [ 12; 25; ] ... ... ... құрастырған |
«Таңшолпан» қонақ үй ... ... ... алып, қонақ үйдің
ұсынатын қызметтерінің келесідей артықшылықтарын көреміз:
- ... ... ... ... ... ... орналасуы;
- барлық нөмірлер евро стандартқа сәйкес жөнделген, ғимарат ішкі
кондиционерлеу жүйесімен қамтылған;
- тегін ... ... бар ... ... ... мүмкіндігі.
Зерттеу барысында анықталған кемшіліктер:
- Нөмірлердің тұрғын ... аз ... ... залы, бассейн, сауна және ... ... ... қызметтердің аз болуы;
- Басқа бәсекелестеріне қарағанда нөмірлер бағасының
арзандығына қарамастан, ... толу ... ... ... қызметіне көңіл бөлінбейді;
- Қонақ үйде маркетингтік қызмет дұрыс ұйымдастырылмаған.
Отандық қонақ үйлерде кездесетін ... бірі – ... ... ... ... Бұл ... қонақ үйлердің нарықта
бәсекелестік қабілетінің артуына, жарнама қызметінің дұрыс ұйымдастырылуына
үлкен кедергі болатыны ... ... ... ... ... және оларға қызмет
көрсетуді ұйымдастырудың жетілдіру бағыттарын қарастырсақ. Қазіргі кезде
ерекше орынды нарықтық қатынастарды ... ... және ... ... ... ішінде елеулі рөлді нарықты ... ... ... ... жаңа өнім мен ... ... ... түрлі қызметтер мен тауарларға бағаны белгілеу
және оларды нарыққа ... ... ... ұзақ ... ... заңдарына бағынады.
Нарықта өмір сүру және іскерлік белсенділіктің өсуі – ... ... ... ... ... ... қонақ үйінде маркетинг бөлімі жұмыс істейді ,бірақ соған
қарамастан оның қызметіне талдау жасау ... ... ... бәсекелестерге қарағанда нөмірлер бағасының төмендігіне қарамастан,
жүктелім коэффициенті қанағаттандырарлықсыз;
- ... ... ... ... ... ... қызметтердің аздығы, әсіресе денсаулықты нығайтуға байланысты
қызмет түрлерінің жоқтығы;
- танымдық, экскурсиялық мақсаттарда арнайы бағдарламаларды ұйымдас
- ... ... ... мөлшерде білімі мен біліктілігінің болмауы;
- қызмет көрсету мерзімінің ұзақтығы [ 33, 52б.].
Қонақ үйдің бүгінгі ... ... ... - ел азаматтары.
Сондықтан, ... ... ... ... - ... ... деңгейі және қызметтің әр түрлілігі.
“Таңшолпан” қонақ үйінің маркетинг қызметінің кемшіліктері:
- маркетинг қызметінде қызметкерлерінің арасында ... ... ... ... ... ... үйдің қызметін ұйымдастыруда маркетинг қызметінің
өкілеттігінің төмендігі;
- ... ... ... ... ... ... дайындығының жоқтығы;
- нарықтық жағдайды бағалау бойынша уақытылы ... ... ... ... және баға ... ... ... сапасын жоғарылатуды ... ... ... қызмет көрсетудің сапасын жоғарылату жайындағы
ұсыныстарына көңіл аударылмайды.
“Таңшолпан”, ... ... ... ... келесі бағыттарда болуы
керек:
- қонақтарға комфортабельді нөмірлерді ұсыну;
- қонақтарға барлар мен мейрамханаларда ... ... ... ... ... залы, бассейн, ... ... ... ... ... қызметтері, барлық байланыс түрлері, интернет,
электрондық пошта [ 34, 78 б.].
Кез-келген компания үшін жаңа ... ... және ескі ... қалу өте ... Жаңа ... тарту бұрынғы бір клиентті ұстап
қалуға қарағанда 6 есе көп қаражат жұмсалады, сондықтан бар ... ... ... ... ... жаңа ... ұсыну, икемді баға
саясатын әзірлеу) “Таңшолпан” қонақ үйінің басым бағыты болуы керек.
Маркетингтік қызметті ойдағыдай іске ... үшін ... үйде ... ... ... ... ... керек. Онда клиент жайлы қажетті
ақпараттар көрсетілуі керек: оның тұру ... ... ... ... ... үйге ... келу арқылы, компания, туристік агенттік тағы ... ... ақы ... ... ... ... ... қалаулары тіркелуі
керек: нөмір түрі, этаж, терезе көрінісі, бөлме нөмірі, ... ... ... ... ... мінезі жайлы ақпараттар да кіруі керек.
Жанжалдық жағдайлардан аулақ болу үшін қонақ үй ... ... ... жайлы деректерді қолданады, яғни ... ... ... ... аударады.
Маркетинг қызметінің жұмысы қонақ үйдің ... ... ... ... экономикалық жағдайлардың өзгеруіне ... ... ... және ... ... ... сипаттағы жұмыстар кешенін кіргізуі керек.
Еліміздің әлеуметтік – экономикалық ... ... ...... ... ... дамуының перспективасы, аймақтар экономикасының
динамикалық дамуы, валюталық түсімдердің жоғарылауы және т.б. ... және ... ... ... жаңа ... ... ... қызметтер нарығына жүргізілген талдау көрсеткендей, туристік
қызметтер ... әрі ... ... мен ... ... ... үшін әртүрлі бағыттарды қолдану қажет. Осындай бағыттардың бірі
–қонақ үйлер қызметінде ... ... ... ... үйдің маркетингті қолдануы оның нарықта жетістікке жетуіне, өз
қызметінде ... ... және ... ... ... ... – фирма ұсынатын қызметтерге нақты және жасырын
сұранысты анықтап, фирманың бар ынтасын осы қызметтерді өндіру, қайта ... және ... ... ... туристік маркетинг қонақ үйдің
орналастыру өнімдері мен қызметін өткізу нарығын кеңейту мақсатында ... ... ... асырылатын функциялардың ... ... өте ... ... орай, біздің еліміздегі туризм, бүгінгі күні
ұлттық экономиканың приритетті бағытының бірі ретінде қарастырылады. ... ... ... ... ... ету мақсатында, туристік
салада біртұтас мемлекеттік саясат анықталып жасалынады.
Республикамздың заңдарына сүйене және ...... ... ... ала отырып, Туризм және ... ... ... Денсаулық Сақтау Министрліктері, басқа да құмтарлық танытқан
Министрліктер мен ... ... бұл ... 2030 ... ... ... ... мен «Ұлы Жібек ... ... ... ... ... елдердің мәдени мұрасын мирастыққа
сақтап, дамыту, туризмнің инфрақұрылымын құру деген мемлекеттік ... [ 34, 80 ... ... ... ... ... орын ... Республикасының туризмнің дамуы» деген Үкімет бағдарламасындағы
приоритетті міндеттердің бірі, бұл өте ... және ... ... ... ... ... болып табылады.
Бағдарламаны іске асыру мыналарды көздейді: нормативті – ... ... ... ... ... ... ... туристік мекемелер
жұмысындағы мамандандырулар мен кооперацияны тереңдету , ішкі және сыртқы
туризм түрлерін ... үшін ... ... туризм облысындағы халықаралық
ынтымақтастықты дамыту, оны сала үшін ... ... ... ... ... мен ... ... басқару қызметтерін
үйлестіру, туристерге сапалы қызмет көрсетуді ұйымдастырушы ... ... ... ... сияқты жұмыстар жүргізілуде.
Маркетинг қызметінің негізгі бағыттары келесідей болуы керек:
- қонақ ... ... ... жасау, негізгі және ... ... ... ... ... ... ... талдау және
өткізуді ынталандыру әдістерін, кәсіпорынның әлсіз және ... ... ... ... ... өткізудің қысқа, орташа, ұзақ мерзімді
болжауларын қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... ... бағытталған
стратегияны әзірлеу;
- фирмалық стильдің элементтерін құруда ұсыныстарды әзірлеу, ... ішкі және ... ... ... оларды дұрыс пайдалану;
- тиімді жарнама құралдарын пайдалану ... ... және ... шараларының жоспарын әзірлеу, оларды ұйымдастырудың ... ... ... ... ... үй туралы оң беделді және ... ... ... ... әзірлеу [ 34, 161 б.].
Маркетинг бөлімінде келесі мамандар жұмыс істеуі керек. Сату ... ... ... сату ... ... жүргізу маманы, қоғаммен
байланыс орнату қызметкері, сапаны басқару бойынша бөлім менеджері.
Үлестіру каналдарын ... ... ... ... ... ... ... керек . Шегерім мөлшері маусым мерзіміне
және брондалатын нөмірлер санына байланысты анықталуы керек .
Тұтынушылармен берік ... ... ... жету үшін ... бірін қолдану керек. Біріншіден, тұтынушымен қарым - қатынас
орнатуда қосымша қаржы ... ... ... ... ... және басқа да қаржылық ынталандырмалар сияқты бағдарла-
малардың артықшылықтары ... ... ... тез ... ... ... ... ұсыныстарын саралауға мүмкіндік
болмайды. ... ... ... ынталандырмаларымен бірге әлеуметтік
жеңілдіктерді қолдану. Компания ... ... ... ... мен талаптарын зерттеу арқылы әлеуметтік байланыс орнатып, сол ар-
қылы өзінің ... мен ... ... және ... ... олар ... клиентке айналдырады. Тұтынушы-нарықтың
үлкен сегментінің бөлігі немесе көпшіліктің бір бөлігі. Клиенттерге жеке
негізде қызмет ... ... ... ... жеңілдіктермен қатар құрылымдық
байланыстардың болуын қарастырады. ... ... ... маршруттарды брондаудың арнайы ... ... ... ... ... ... ... арнайы телефон линия- ларының
болуымен түсіндіріледі.
Бүгінгі таңда ... ... ... ... үй бизнесін
ұйымдастырудағы ... ... ... ... ... Маркетологтардың
анықтамасы бойынша, сапаны басқару – ... ... ... ... ... ... қызметі.
Жалпы алғанда, маркетингтік қызметті жетілдіру бағыттары келесідей
болуы керек:
- қызмет сапасын жетілдіру;
- басқару шешімдерін қабылдауда ... ... ... ... ету және ... ... бағдарламаларды ендіру кәсіпорынның беделін қалыптас- тырып,
нығайтуға, сату көлемін ұлғайтуға және қонақ үй ... ... ... ... ... тигізеді [ 34, 183 б.].
«Таңшолпан» қонақ үйін басқаруды және ұйымдастыруды жетілдіру тиімді
басқару әдістерін қажет етеді. “Таңшолпан” ... ... ... ... ... ... жұмыстар атқарылуы керек:
1. Персоналды іріктеу және оқыту. Сапаны басқаруда персоналдың құзыреті
үлкен мағынаға ие болады. Қонақ үй әкімшілігі әрқашан ... ... мен ... ... ... ... ... үй қызметкерлері
тұтынушыға ұсынылатын қызметтің мазмұнын жеткізу үшін, коммуникацияның
жоғары деңгейімен ерекшеленуі керек. Персоналдың ... ... ... жетістіктерге жетудің маңызды факторы болып табылады. Сонымен
клиенттермен тікелей ... ... ... ... ... ... өкілеттікті беру қажет, ол өз кезегінде
клиенттермен жанжалдық мәселелерді тез ... ... ... ... ... ... және сыйақылар беру. Қонақ үйде ішкі маркетинг
жүргізілуі керек және қызмет ... ... ... үшін ... және ... ... әзірленуі керек. Қызмет басшылары әрдайым
қызметкерлердің өзінің ... ... ... ... ... үйде ... ... нығайту, ынталандыруды жоғарылату
үшін келесідей шаралар орындалуы қажет:
- қызметкерлерді сұрау ... ... ... ойын зерттеу;
- біліктілікті жоғарылату мақсатында семинарлар өткізу;
- шараларды жоспарлау мен өткізуде қызметкерлерді қатыстыру;
- хабарландыру тақтасында үздік қызметкерлер жайлы хабарлау;
- ... ... ... ... ақысын бөліп төлеу;
- үздік қызметкерлердің шетелде сынақ ... ... үйде ... ... және ... ұсыну үрдісін стандарттау.
Әдетте қонақ үй әкімшілігі ұсынатын қызмет процедураларының ... ... ... жүйесі. Қонақ үй еңбек өнімділігін бақылау
және жоғарылатуда келесі әдістерді қолдануы керек:
- персоналдың ... ... ... ... көп ... жұмыстардың техникалық жарақтандыруын
жақсарту;
- ... ... адам ... ... ... ... ... өзін-өзіне қызмет көрсетуге ниеттендіру (мейрамханадағы
шведтік стол).
5.Клиенттердің шығындары мен ұсыныстарын талдау жүйесі арқылы олардың
қызмет ... ... ... ... ... ... ... қызмет сапасын бәсекелестердің қызмет сапасымен салыстыру [
34, 173 ... ... ... ... ... үй ... мәселелер өзгерді. Қонақ үй бизнесінің өзінде алдыңғы жоспарға
табыс, өтелімділік, пайда, ... ... ... ... ... ... ... алға қойған міндеттерді шешу сияқты
түсініктер пайда болды.
Бұл жағдайларда ... үй ... аса ... ... ... ... сапасы алады.Тек қана ... ... ... ... ... бюджетті келешекті жоспарлауда, фирманың өндіріс- тік-
шаруашылық қызметін ұйымдастыруда, жаңа формалар мен ... ... ... ... ... ... деңгейінде ресурстардың тапшылығы жағдайында
шаруашылықты ұтымды жүргізуді ... ... ... ... ... түпкілікті нәтижелерге қол жеткізу қажеттілігіне бағытталған.
Ғылыми басқарудың ... ... ... іске асырылған және
жоспарланатын шешімдердің тиімділігін бағалау болып ... ... кері ... орнатылады, соның негізінде басқарудың мақсаттарға
жету жетістіктері туралы айтуға және оның ... ... ... ... ... ... ... пәрменділігіне көз
жеткізуге немесе шешім жобасына түзетулер енгізу қажеттілігіне мүмкіндік
береді.
Нарық ... ... ... ... баламалы таңдау басқару
шешімдерінің және олардың шараларының экономикалық ... ... ... байланысты. Бұл контексте басқа елдерде қолданылатын
негізгі ... ... ... ... ... ... туып
отыр[ 35]:
1.Фирма қызметінің тиімділігін және өндіріс ... ... Бұл ... негізгі нәтижелер ретінде нысаналылық, еңбектің
өнімділігі, ұйымның жоспарларын іске асыру ... ... және ... ... Негізгі нәтижелер ретінде қызмет көрсету
деңгейі, өнім сапасы, сатылған тауарлар мен қызметтер болуы мүмкін.
3.Тұтынушылардың ... ... ... ... Жоғарғы
басшылықтың міндеті − алға қойылған нәтижелерге жету жұмыстарын басқару, ... ... ... ... жоспарлауды, бақылауды жүзеге
асыруды қарастырады.
Жыл сайын қол жеткізілген негізгі нәтижелер анықталады, ... ... ... Ол ... ... ... ... қосымша
тартылатын материалды және материалды емес ... ... ... ... Бұл жерде бақылау тек қана түпкілікті және
аралық нәтижелерді бағалап қана ... ... шара ... ... ... де қатысты.
Нарық шаруашылығы жүйесінде субьектілердің ұтымды мінез-құлқы қонақ үй
бизнесіндегі менеджменттің мәнді ... ... өте ... ... меншік формасына, салалық керек- жарағына байланысты
ерекшеліктерге ие ... ... ... фактор ретінде – ... ... ... ... үйде ... ... ... ескерілген бағалау
критерийлері түрлі болып келеді, ... ... ... ... және озық ... тәжірибелері қолданылады. Менеджментке деген
көзқарастың өзгешелігіне қарамастан табыс алу қажеттілігі түсінігінің ... ... ... ... асуы, Алматылық қонақ үйлер жағынан
ешқандай қарсылық тудырмайды.
Қазіргі ... үй ... оң ... жету үшін ... ... түрде күшейтуді талап етеді. Бұл ... ... ... ... ... ... тиімділігін жүзеге асыратын қаржы
менеджменті, кәсіпорын ... ... ... ... ... ... басқару түсіндіріледі.
Қаржы менеджменті сыртқы ортаға бағыттылығымен ... ... ... экономикада микроэкономика сыртқы ортаны қалыптастыру ... ... әсер ... демократиялық мүмкіндіктеріне ие болады.
Әдетте, мұндай мүмкіндік көзделген ... жету үшін ... ... ... лоббилендіру түрінде көрінеді.
Кәсіпорынның сыртқы ортамен өзара іс-қимыл жасаудағы проблемаларын мойындай
отырып, кәсіпорынның ішкі ... ... ... ... ... ... ие болады. Сондықтан оны кейде «басқару өнері» ... ... ... үй ... ... ... пікірі қабылдау және
орналастыру кезінде қалыптасады.
Қонақ үй қызметін тұтынушылармен жұмыс іс ... ... ... ... ... ... беру ... қонақтарды қабылдау,тіркеу,орналастыру;
- қонақ жайлық және тамақтану қызметін ұйымдастыру,өткізу;
- тұрғындарға қосымша қызмет көрсету;
- есеп айру,шығарып ... ... ... ... ... тұтынушы тарапынан
айтылатын кемшіліктер болмаған жағдайда қызмет көрсету дәрежесінің ... ... ... ... ... үй имиджінің жоғарғы
дәрежеге көтергендігін, ... ... ... ... ... ... тыс ... көңіл бөледі [ 35].
Кез-келген бизнесте адам факторы маңызды рөлге ие болады. ... ... ... иемденіп, бірақ осы ресурстарды
ұтымды пайдаланатын адамдардың ... ... ... жету ... ... технологиясының күрделене түсуі, қонақ үй ... ... ... ... өршелене түсуіне байланысты фирманың
әрбір жұмысшысының жауапкершілігіне қажеттілік туады, яғни ... алға ... ... барлық қызметкерлердің қатысуы.
Сондықтан дамыған елдерде ... ... ... ... нарықта жұмыс істеу үшін менеджерге практикалық дағды мен
біліммен қатар мынадай шеберлік қажет:
- Ұйымда шаруашылық ... ... ... және ... қалыптастыру;
- Міндеттерді тұжырымдау және оларды бағынушыларына жеткізу;
- Шешімдер қабылдау және олар үшін ... ... ... ... ұйымдастырып, оны басқару;
- Іскерлік келіссөздер жүргізу;
- Ынталандырудың түрлі құралдарын қолдану және коллективте жан- жалдық
жағдайларды болдырмау.
Бір сөзбен айтқанда ... үй ... ... және табысты дамуы үшін
менеджменттің рөлі өте маңызды [ ... ... ... ... - ... шығындар жұмсап,
максималды түрде пайда алу. ... ... ... яғни ... ... ... ... өмір сүруі күрделене түседі.
Бәсекелестік күресті жеңіп алу үшін, кәіпорынның ұйымдық құрылымы ... ... ... ... функцияларын дұрыс орындап, яғни
қызмет көрсетудің сапасын ... ... ... ... ... ... ... кез - келген ... ... ... пайдалануы керек. Қонақ үй шаруашылығында
шығындарды минималдауға көмектесетін ... бірі ... ... ... мен АҚШ ... ... қызметтерді Интернет
көмегімен сату әйгілі. Мысалы, Лондон агенттігі “Gatamonitor-Europe” ... ... ... 2002 жылы ... ... ... ... жиынтық айналымы бір миллиард фунт стерлингке өседі.
Электрондық сату әдісінің артықшылықтары:
- апараттың шектелмеген көлемі, ол ... ... ... ... ... жайлы толық ақпаратты фото ... ... ... ... ... ... бірге бизнес әріптес- терінің
көруіне мүмкіндіктер жасалынған. Оларды шектелмеген позиция ... ... ... ... ... ... қамту кеңділігі - Қазақстанда және шетелде интернетке
кіру мүмкіндігі бар ... ... мен ... ... ... ... ... бойы кіру мүмкіндігі;
- бағаның ауысуына байланысты жедел түрде ауысу ... ол ... ... ... береді;
- интерактивтік режим-тұтынушы ұсынылатын қызметтер тізімін қарап шығып
, фирмаға ... ... ... ... жібере алады;
- айналыстың толық статистикасы.
Жоғарыда аталып кетекн міндеттерді ... ... ... ... үйін бәсекеге қабілеттілігін жоғарылата түседі [ 36 ].
Қонақ үй менеджменті - қазіргі кездегі ... ... ... үй ... ... тиімді басқару теориясы мен практикасы.
Менеджмент − нақты мақсатты жүзеге асыру үшін ... үй ... ... және ... ... адамдар қызметінің түрі.
Қонақ үй менеджменттегі басты нәрсе – әрбір қызметші қонақ үй кәсіпорын
мүддесіне жауап беретін ... ... ... ... үй ... ... ... үй менеджерлерінің түбегейлі өзгешелігі де
осында.
Менеджменттің тағы бір анықтамасына сәйкес оның жұмыс істеу міндетіне
жататыны − ... бар адам мен ... ... ... ... құру.
Қонақ үй кәсіпорнының ең сапалы, әрі бағасы біршама арзан орындарды
ұсына алуы немесе бәсекелестеріне қарағанда ең ... ... ... ... ... үй шаруашылығында − ең алдымен қызметшілер.Осыдан ... ... ... ... шығады: менеджмент - бұл адамдардың,
қызметкерлердің жұмысын ұйымдастыру.
Қонақ үй жүесінде ... тобы және ... ... ... ... қалыптасқан.
Менеджерлер үш топқа бөлінеді:
- Жеке қызметкерлер жұмысын реттейтін жетекші менеджерлер,олар басқа
менеджерлер қызметіне араласпайды;
- ... үй ... ... ... менеджерлер;
- Басқа менеджерлер жұмысын қадағалаушы менеджерлер,жоспарлау саясатына
ықпал тигізеді және басты міндеттерді шешуде үлкен рөл ... ... үй ... даму ... ... ... ... үй бизнесіндегі менеджер төмендегі бес негізгі іс ... ... ол − ... ... бере алатын, мақсат қоя
білетін оның орындалуын талап ететін тұлға.
Екіншіден, менеджер − ... ... ... ... ... ... шешім қабылдауы, проблема мәселесін ... ... ... ... ... қонақ үй ұжымымен тығыз қатынаста болып, жұмысты
ұйымдастыра, ... ... ... үй ... ... ... баға
беріп, бағалау, марапаттау менеджерлердің функциясына жатады.
Бесіншіден, адамдардың кәсіби шыңдалуына, өсіп жетілуіне назар аудара
отырып, ... ... ... бөлу ... [ 36].
Қонақ үй шаруашылығындағы көпшілік ... ... үй ... тікелей қарым-қатынаста болуына орай ... ... ... іске асыру процессіне қатысты ... ... ... ... тамақтандыру, туристік, экскурсиялық,
қосымша т.б.) ... ... ... ... ... қатысы бар. Адамдармен ұтымды ... ... ... қызметкерлерді басқарудағы негізгі функция деп санау қажет.
Қонақ үй шаруашылығы кәсіпорындардың кейбірінде ... ... ... ... бөлмейді. Көбінесе менеджер− ұйымдастырушылармен
ғана жұмыс жүргізеді Бұл дұрыс емес. Себебі төменгі топтағы ... ... ... ... ... көпшілігін құрайды, кәсіпорын
табатын пайда-ақша көзі олардың ... ... ... ... ... ... ... ғана ақша ... ... ... ... ... ... да төлейді.
Қонақ үй индустриясы кәсіпорындары олардың қазіргі іс әрекеттері қысқа
мерзімде пайда ... ... ... ... басқару табиғаты
бизнестегі ұтымдылықты байқатады. Адамдар арасындағы қарым-қатынастар,
жұмысына деген ынта қызығушылық ... ... ... ... жұмыс
істейтін бөлім менеджерлердің жұмыс істеу саясаттарының оңдығын, дұрыстығын
көрсетеді [ ...... түрі ... ... оң ... ... ... беруіне
жол ашады. Кәсіпорын мақсатын ескеру, жоспарлау мен бақылау жүйесінің ... ... ... ... әрқашан да сұраныс ... ... ... ... ... ... сүйене отырып,
бұл бизнес аса табысты да пайдалы деп айтуға болады.
Көптеген қонақ үйлер және басқа да ... ... ... ... салынған. Қазіргі уақытта олар ескіріп, ... ... ... ... артта қалулармен және
ұсынылатын қызметтер ассортиментінің тарлығымен сипатталады.
Қазақстанда туризмді жетілдіру ... ... ... ... қонақ
үй шаруашылығының нарығын зерттеп, Қазақстандық қонақжайлық ... ... ... ... ... өнімнің өндірілуінің
деңгейін барынша жоғарлатуға мүмкіндіктер жасалуы тиіс.
Қонақжайлық – бұл өркениеттегі ең ескі ... ... ... ... ... және ... ... дамуы себебінен
қонақжайлық индустриясын дамытуға барлық мүмкіндіктер бар. ... ... ... таңдау мүмкіндіктерін береді, мұнда
тамақтанатын, демалатын, көңіл ... және ... ... ... ... ... ... ие болады [ 37].
Қандайда болсын бизнестің табысты болуының кепілі де, қозғаушы факторы
болып адам ресурсы саналады. ... ... ... ... ... ... ... персоналдың жұмыс атқаруы маңызда орында.
Демек қонақтарды өзіне тарту үшін ... ... ... ... ... көтеріп, жұмысына деген ынтасын көтеруі керек.
Тек ... ... ... ... үшін ... ... шарт. Бизнес тиімді ұйымдастырылып, сервис жоғары деңгейде,
комфорт деңгейі мінсіз болса, кәсіпорынның менеджменті мен экономикасы бір-
бірімен үйлесімді болса және ... ... бара ... ғана бастаған
іс алдыға басады.
Қонақ үйдің стратегиялық мақсаты – бір ... ... ... болса, екінші жағынан, отандық азаматтардың ... ... ... ... зерттеп, өзгертулерге байланысты қажетті
іс шаралады жүргізу ... ... ... үйі өз ... ... жеке ... ... мен өткізуді ынталандырудың жеке құралдарын қолданады.
Әлемдік туристік ұйымның анықтағаны бойынша, туризм тек экономикалық ғана
емес, әлеуметтік, мәдени, экологиялық және ... ... ... табылады.
Осыған орай, қонақ үйлерде маркетингті жоғарыда айтылған факторларды ескере
отырып қолдану керек.
3 Қазақстан Республикасы қонақ үй бизнесі ... ... ... ... ... қонақ үй бизнесі менеджменттің болашағы
Нысананы жақсарту мәселесі мамандар менеджментіне байланысты саясатты
үздік жолға қоюға ... ... ... ... ... ... ... адамдар сәйкес іс-әрекет ететін ережелер жүйесі
түсіндіріледі. Ұйымның нысаналы бағытталған саясатының аса маңызды құрамдас
бөлігі - менеджментке қатысты жүзеге ... ... және ... мамандар саясаты. Мамандар менеджмент саясатының мақсаты -
ұйымның өзінің сұраныстарына, қолданымдағы заңнамаға және ... ... ... ... ... және сапалық құрамын жаңарту мен сақтау
үрдістерінің оңтайлы балансын қамтамасыз ету. ... ... кең де тар ... ... ... Кең мағынасында бұл - адам
ресурсын фирманың ұзақ ... ... ... ... және белгілі бір түрде қалыпталып, бекітілген ережелер мен
нормалар жүйесі. Осы мағынада, ... ... ... ... ... ... сөздер жұмысқа тек даярлықтан өткен ... ғана ... ... ... ... шешкен кезде дәлелдеме ... ... ... ... ... ... ... оларды
топтандыру үшін, ең аз дегенде, екі ... ... ... ... ... ... ... негізінде жататын ережелер
мен нормалардың мойындалу деңгейімен ... ... ... ... мамандар саясатының екі типін
ерекшелейді: ашық және жабық. Оларды былайша сипаттауға болады:
Пассивтік және реактивтік саясат. ... ... ... ... сөз
құрамының өзі бірінші көзқараста логикаға сай келмейтіндей көрінеді. Алайда
көп ретте мынандай жағдайлар ... ... ... ... жеке
қызметкерлер құрамына қатысты іс-әрекеттердің ... ... ... мамандар саясатында кәсіпорынның ... ... ... барысында кедесетін жағымсыз ахуалдар-белгілерін
бақылайды, олардың себептерін талдап, ... ... және ... орын ... ... ... ... ыждағатты
назарының нысаны біліктендірілген жұмыс күшін ... мен ... ... ... ... ... ... табылады.
Превентивтік және активтік мамандар саясаты. Түп мағынасында превентивтік
мамандар менеджмент саясаты деген ... тек ... ... ахуалды
дамытудың негізделген болжамдары болғанда ғана айтуға болады. Ұйымды дамыту
бағдарламасы қысқа мерзімдік және орта ... ... ... ... ... ... зәрулікке
негізделеді. Сонымен қатар онда қызметкерлер құрамын дамыту ... ... ... ... ... негізгі өзекті мәселесі
-мамандар менеджментіне қатысты мақсатты бағдарламаларды жасақтау. ... ... ... ... ... белсенді мамандар
менеджментінің рационалдық және авантюристік екі түрін ... ... ... ... ... екпіндер бар:
- ұйымның ішінде бірнеше ... ... ... атқару
бағыттарының жүзеге асырылуын есепке ала отырып, қызметкерлер құрамын
басқарудың басым күшке ие ... ... ... нақ осы ... ең ... өніммен шеше алатын жобаны алға апарудың
белгілі бір сатысына тән міндеттерді шешу үшін ... ... ... тәсіл ұйымның дамудың бір сатысынан екіншісіне ауысуына
тәуелденетін орындаушылар ... ... ... ... және мансап-
лауазымдарға қол ... ұзақ ... ... қалыптастыруға
мүмкіндік береді. Авантюристік мамандар саясатында кәсіпорын басшылығында
сапалы диагноз да, ... ... ... болжамы да болмайды, бірақ
басшылық оған ықпал етуге ұмтылады. Осы ... ... ... жолға
қойғанда шешуі қиын мәселелер ахуалдың тұтқиылдан өзгеруіне әкелетін, бұрын
қарастырылмаған факторлардың әсер етуі күшейген ... ... ... ... ... ... қазіргі мезетте кәсіпорында ... ... жаңа ... ... ... [ ... және ... мамандар саясаты. Ашық мамандар саясаты ұйымның
потенциалы мықты қызметкерлер үшін кез ... ... ... ... ... Жаңа ... өз жүмысын ең төменгі лауазымнан да,
сондай-ақ жоғары ... ... ... да бастай алады. Шектеулі
жағдайларда мұндай ұйым егер лайықты білігі бар ... осы ... ... ... ... ... тәжірибесінің жоқ екеніне мән бермей-ақ
кез келген маманды жұмысқа қабылдай алады. Ашық типтегі мамандар ... ... ... қатарлы шебіне шығуға ұмтылыс пен ... ... ... ... ... ... жүргізетін жаңа ұйымдарға
тән бола алады. Жабық типтегі мамандар саясаты белгілі бір ... ... ... ... рухын қалыптастыруға бағытталған,
сонымен қатар мамандар ресурстарының жетімсіздігі ... ... ... ... тән. ... ... ... бойынша жүргізілетін
мамандар саясатының екі типінің салыстырмалы суреті 7 - ... ... ... кәсіпорынның тиімділігі мен бәсекеге
қабілеттілігін арттырудың шешуші ... бірі - ... ... ... қамтамасыз ету. Қызметкерлер құрамымен жұмыс
істеу ... ... ... кез ... сауалға немесе мәселеге
қатысты қалаулы нәтижелерге қысқа ... қол ... ... тиісті.
Кесте 7 - Қонақ үйлердегі мамандық менеджментін жақсартудағы ұсынылатын
шаралар
|Ұйымның стратегиялық |Жоспарлау деңгейі ... | |
| | | | |
| ... ... ... мерзімді |Қысқа мерзімді |
| ... ... ... |
|1. Ашық маман менеджмент саясаты |
| | | | ... ... |Жас ... ... ... |Белгілі жоба |
|Горизонталды және |професианалдарды ... ... ... |қабылдау. Ұйым ... ... ... ... ... |мамандарды ... ... ... |ақпарат саясаты |ұсынатын |таңдау ... | ... | ... | ... ... | |
| | ... мен ... кестесін |
| ... ... ... Ұйым |
| ... ... ... |саясатын жасау.|
|2. Динамикалық өсім |саясаты мүмкін |принциптерін ... ... |
| ... ... ... ... |жұмыс орнына |
| ... ... ... ... |
| ... ... |жоспарлау. |даярлау. |
| | | ... |
| | | ... | ... ... ... көрсету.|
| | | ... |
| | ... ... |
| | | ... |
| | | ... асыру |
| Е с к е р т у − [ 12; 20; 29 ... ... ... ... |
Қазақстанда орналасқан қонақ ... ... ... ... ... ... ... байырғыдан
қызмет атқаратын ұйымдардың бұл бөлімшесінде (отандық нарықта бұл шетелдік
серіктестермен және шетелдік өкілдіктермен тығыз байланыста ... ... тән) ... ... ... мамандар үрдістері,
іс-шаралары және оларды жүзеге асыру ... ... ... ... ... бар. Ұйымның басқа бөлімінде қызметкерлер
құрамымен қалай жұмыс істеу туралы ... ... ... ғана ... ... ... ... бекітілмеген немесе қалыптасу кезеңінен
шықпаған. Нысаналық менеджмент жүйесін орнықтырудың төрт ... ... ... ... ... ортадағы тұрақты өзгерістерге сақтық негізде мән беру;
2) тар мағынадағы нысаналық жоспарлау – ... ... ... ... жаңа ... ... көру және ... іс-
әрекеттер нысанасын ертерек жасақтау тиісті;
3) нысаналық мүмкіндіктерді басқару – тез құбылатын ... ... ... ішкі ... бетке шығару;
4) уақыттың нақты ауқымында нысаналық міндеттерді басқару – үнемі
жетілдірілетін бағдарламаларды жасақтау және іске ... 8 ... ... ... ... ... [37]
|Негізгі үміткерлердің іс - әрекеті |Маман менеджердін тапсырмалары |
|1 ... ... ... және ... күш ... анализдеу, негізгі |
|жету мақсаттарын анықтау, бұл іс ... ... ... ... ... жұмыстың нақты немесе уақытша|ұжымдық мәдениетіне менеджер |
|ЖО екенін анықтауға ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|2 ... Ұсынылыған ЖО жайлы ақпарат |Үміткерге неғұрлым лайықты ... ... ... ... |алу ... ... мүмкіндік |
|ақпараттанған жұмыс ... ... ... ... туады | |
|3 ... ... ... ... ... ... ... |
|түрлеріне, саласына, ұсынылған ... ... ... ... ... қарай салыстыру, |ерекшеліктеріне (қаржы, көтерілу, |
|Үміткер өзінің мотивациялық ... ... ... ... ... байланысты кесте | ... ... ... ... ... ... ... лайықтылығына | ... саны ... ... | ... ... ... | |
|4 ... Үміткердің өз ... ... ... ... баға ... бұл іс - |қолдану. Функция мүдделерін анықтау |
|әрекет таңдау шараларынан өткен кезде|және болашақ ... ... ... ... ... ... | ... | |
|5 ... ... өсу ... бір ... басқа орныға ауысу әрекеті. Бұл|
|әрекет ситуциялық әрекет емес, жалпы ... ... іс - ... ... ... ... ... ... |
| Е с к е р т у − [ 20; 29; 34 ... ... автор құрастырылған |
Тұтас алғанда, мамандар саясатына және нақты бағдарламалар мен мамандар
іс-шараларының мазмұны мен ... ... екі ... ... етеді: олар - ұйымға қатысты ішкі және сыртқы факторлар. ... ... екі ... ... ... ... ... нарығындағы жағдай. Мәселен, кейбір елдер ... ... ... ... ... ... ... басқару саласының мамандарын жұмысшы құрамын іріктеу мен бағыттау
бағдарламаларын жобалау ісінде өте ... ... ... ... [ ... ... ... есебімен бағыттана отырып, бәсекелестіктің
болуын, кешендеу көздерін, еркін ... ... ... және ... ... аса ... ... да бір жолдармен жұмыскерлер немесе
қызметкерлікке ... ... ... ... ... және ... туралы ақпараттану да маңызды. ... ... ... ... іске ... ... ... қызмет атқару
нысанасын, олардың күрес құралы ретінде ... ... ... ескергеннің де пайдасы орасан.
Түйіндеулер:
1.Мамандар менеджменті ұйымның мамандар ... оның ... ... дамыту нысанасына сәйкестендіруге бағытталған.
2.Мамандар менеджментің мақсаты - ... ... және ... ... және ... ... ұйымның төл сұраныстарына,
қолданымдағы заңнама мен еңбек ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
3. Мамандар іс-шараларының негізіне жататын ережелер мен ... ... ... ұйымның мамандар сяасаты ... ... және ... бола ... ... менджментін қалыптастырудың ортақ қағидаларын түзу
барысында ... ... ... және қызметкерлер
құрамын дамыту саясаттарын ... ... ... ... Мамандар менеджментін жобалау кезеңдеріне нормалау, бағдарламалау
және қызметкерлер құрамын жаңарту жатады [ 37] ... ... үй ... менеджментін жетілдіру шаралары
Қызметкерлер құрамына сұранысты сапалық бағалау – лайықты маманды дұрыс
таңдауға талаптану. Бұл – сапалық бағалау мақсаттарына тән ... ... ... қажет қызметкерлер құрамының мәдениеті мен білімінің
деңгейі, кәсіби қабілеттері мен машықтары сияқты құнды бағыттамалар есепке
алынуға ... ... ... ... түрі болып ... ... ... ... ... ... қиын. Бұл
жағдайда, ең аз дегенде, қызметкерлер құрамының кәсіпорынның жұмыс ... ... ... және ... ... белгілеу, бұл
мақсаттарды бағындыруды қамтамасыз ететін оңтайлы ... ... ... ... ... ... алу қажет. Қызметкерлер
құрамын бағалаудың маңызды бір тұсы - кешендеудің ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... ... жасақтау;
- жұмысқа талапкерлерді бағалау ... ... ... ... құрамын тартуға және бағалауға жұмсалатын
қаржылық ... ... ... ... ... ... жасақтау;
- қызметкерлер құрамын дамыту бағдарламасын алға апаруға жұмсалатын
шығындардың бағасы жатқызылады. Бұл белгілер өз ... ... ... ... ... ... [ 37].
Қонақ үйлерде бағаларды жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... Жұмыскерлердің қажетті сандық
және кәсіби біліктілік құрамын айқындауға мыналар мүмкіндік береді:
1) өндіріс бағдарламасы;
2) өндірілген өнім нормалары;
3) еңбек өнімділігін ... ... ... ... ... нақты есептемелер, әдеттегідей, төмендегі топтамалар бойынша
жекелей өндіріледі:
- өнімші-жұмыскерлер (өнімнің еңбек сыйымдылығының, ... ... ... ... ... ... ... жұмыскерлер (жұмыстың ... ... ... ... қызметкерлер құрамының сандық нормаларының,
нормаланған міндеттердің еңбек сіңімділігінің, жұмыстың мерзімдік қорының
есебімен);
- ... ... ... және ... ... даярлауға сұраныс есебімен);
- қызмет көрсетуші құрам (типтік ... мен ... ... ... ... құрамы (басқарылу нормалары арқылы анықталады).
Қонақ үй шаруашылығындағы ... ... ... қызметі ерекше
және талпыныс жағынан үлкен ауқымды жұмысты орындауға итермелейді. Уақыт
мерзімі ... ... ... ... жұмысы белгілі бір ауқым
аралығындағы анықталған сағат ... ... ... ... ... ... қатаң орындап, өз міндеттерін ережелерге, қонақ үй
белгіліген тәртіпке сүйене отырып атқаруы ... Осы ... ол өз ... ... ... қол астындағы қызметкерлерге үлгі көрсетіп, тәртіпке
баулауға міндетті [38].
Жұмыс беруші жұмысшыны өндірістен қол үзіп біліктілігін ... ... ... ... жіберген кезде оның жұмыс орны және орташа еңбекақысы
сақталады. ... ... ... жеке ... есебінен жұмыс берушінің
мүддесі үшін жұмыскерді оқуға және ... ... ... жібере
алады. Тренингке кеткенше жұмысшы оқуына жұмыс берушінің шығындарына
өтемақы жөніндегі ... - ... қол ... ... ... ... ... біліктілігін арттырып немесе қайта даярлаудан өткен
жүмысшы аталған жұмыс берушінің тараптарымен келісілген ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және қоғамдық
міндеттерді ... үшін оның ... ... сақтай отырып, жұмыстан босата
алады. «Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы» заңына сай ... ... ... ... ... ... жарамсыз деп танылған қағаз
бойынша жұмыстан босатылады. Қонақ үй шаруашылығындағы басқару ережелері
міндетті ... ... оның ... ... ... алынуы тиіс.
Қандай жағдай болмасын, мамандар мен ... ... ... әр ... ... ... мен өсіп ... талаптар арасындағы қарама қайшылық жоюға бағытталған,
индивидуалды даму жобаларының, нақты және дұрыс диагностика ... ... қол ... ... болып келеді. Бұл жобалардың
құрылуы әр ... ... ... ... ... ... талдау және құрылымдаудың (рационалдандыру) келесі
кезеңдерін 1-ші ... ... ... Жалпы, сервис саласындағы
кәсіпорындар үшін ... ... ... мен ... ... ... айқындауға үлкен әсер етеді.
|1 қадам. Ұйымның құрылымын және ондағы әр жұмыс үрдісінің орынын ... |
|2 ... ... ... ... ... анықтау, ол туралы ақпарат қалай |
|қолданылатын болады? |
|3 ... ... ... ... ... |
|4 ... Жұмыс орынын талдау тәсілін таңдау және оның қажетті мәліметтерді |
|жинақтау мақсатында қолданылуы |
|5 ... ... ... ... |
|6 ... ... ... ... іске ... ... ... ... ... жобалау үшін ақпаратты пайдалану ... ... ... ... ... ... өлшемдерін қалыптау үшін|
|ақпаратты пайдалану |
|8 ... ... ... ... ... ... және |
|Енгізу ... с к е р т у − [ 1; 12; 29 ... ... автор құрастырған |
Сызба 1 - ... ... ... ... және ... ... құрылымдау
1-6 қадамдарда іске асырылу барысында жинақталған бар жұмыс ... ... ... ... ... алады:
1) жұмыс үрдісін жобалау (7а қадам) және жұмысшының міндеттері ... ... ... ... ... ... ... жұмыстағы қызметтерге талапкерлерді бағалау өлшемдерінің тізбесін
қалыптастыру үшін.
Қонақ үйдегі ... ... ... ... ... ролін ұқыптандыру керек. Соңғы жылдарда жұмыскерлердің
табыстық жиынтығының ... ... ... ... ... ролі мейлінше артумен келеді. Мамандар жеңілдіктер мен
өтемақылардың уақытша, ... ... алуы ... атап ... Олар ... ... ғана ... сондай-ақ олардың отбасыларының ... ... [ ... басқару нысанасын жақсарту мақсатындағы әлеуметтік
жеңілдіктер мен өтемақылар ... ... ... ... ... ... ... күшінің, сонымен қатар олардың осы жеңілдіктердің
ұсынылуымен тығыз байланысатын бөліктерінің ... ... ... ... ... емес ... бір ... кеңірек
қолдануға болады. Ынталандыру құралы болып тек ақша ғана емес, ... ... ... ... ... ықпал ететін барлық нәрселер де
қызмет ете алады. Жоғарыда айтылғандардың бәрі мамандарды басқару ... ... ... ... ... ірге қалауы
үшін негіз болады, демек бұларды қаперге ... ... ... нарығын
дамытуға мейлінше тиімді нысаналық менеджментті құру ... ... ... ... ... ... үшін ... ұйымдағы ахуалды
тұрақты жаңартудан ... ... ... Бұл үшін ... ... ... жүйелерін жасақтау маңызды.
2. Мамандарға зәрулікті қанағаттандыру ... ... ... жабық жүргізілуі ... ... ... қызметкерлер құрамын жылжытудың маңызы зор. Бұл ұйымға деген мүлде
ерекше, патриоттық ... ... 4-5 ... типтес қонақ үйлер үшін мамандарды ... ... ... ... ... соның ішінде жас мамандарды тартуға
мүмкіндік беретіндей ашық ахуалда құрған жақсы. Бірақ та мұндай жұмыс алдын
ала ... және ... үйде ... ... ... ... мамандарды
тұрақты жаңарту негізінде ертерек жоспарланған болуға ... [ ... ... ... саласы кәсіпорындары болсын әрі қонақ үй
бизнесі болсын, менеджментінің ерекшелігі − тиімді ... ... ... ... ... ... үшін ... персоналдар (менеджер,
түрлі деңгейдегі қызметкерлер) қызметінің дұрыс жолға қойылуында.
Шындығында, отандық қонақ үй бизнесі деңгейін ... ... деп айта ... ... ... ... ... стандарттарға сай
дәрежеде қонақтарды қабылдай алмауда. Басты мәселе − ... үй ... ... үй ... ... ... қызмет түрінің
шектеулігі, яғни мамандар тапшылығы. Ойланып қарасақ, қонақ үйлердің аздығы
өз алдына әрі ... үй ... мен ... ... ... ... көп, ... жоқ» деген тұрғыдан алсақ, біздің қонақ үйлер «саны аз
бола тұра, сапасы жоқ». Бұл мәселенің шешілуінің негізгі ... бірі ... ... ... оның ішінде менеджмент ерекшеліктеріне
баса назар аударуында. Біз қонақ үй ... ... ... жету үшін, осы салада қызмет ететін мамандардың ... ... ... ... ... ... қатар, осы саладағы
қызметшілердің жұмыс бағдарлары нақты әрі анық болғаны жөн. ... ... күш ... демалушыларға арналып, қонақтардың ойын жаулап
алу мақсатында ауқымды дәрежеде ... ... ... ... ... аз
ғана уақыт болса да демалушыларға қонақ үй − ақылы өз үйі. Ал үй ... өзін ... ... ... ... ... оны әрқашан көтеріңкі
көңілмен күтіп алатындығына, оның ... ... ... сенімді болуы шарт. Осындай жолмен ғана қонақ
үйлерді түрлі мақсатта демалушылардың екінші үйі ... осы үйге ... келу ... ... болады. Бұл дегеніңіз, қонақ үй саласының
көптеген шешімсіз мәселелері менеджментке және менеджмент ерекшеліктеріне
келіп тірелетіндігін ... ... ... үй ... ... − бұл
адамдар арасындағы қарым-қатынас, нақты алушы мен сатушы арсындағы байланыс
негізде болғандықтан, ... ... ... ... ... ... ... − кез келген ұйым менеджментінің маңызды
элементі. Сондықтан ол, атқырылатын ... ... ... ... негізде жүргізілуге тиісті. Нысананы жетілдіру, фирманың бәсекеге
қабілеттілігін ... ... ... ... саласында орналасқан
тұлғалардың маңызды талдау және болжау қызметтерін талап етеді. Дипломдық
жұмыста келтірілген талдау қонақ ... ... ... ... ... ... ... Бірақ мамандарды басқару нысанасын жетілдіру
сапасын арттыру тәсілдерінің негізінде бұл қонақ үйлердің ... ... ... ... беретін қосымша қорлар бар. ... - ... ... ... жетілдіру. Қазіргі замандық бәсекесі жоғары
ортада адам ресурстарымен жұмыс істейтін маманның ...... ... ... ... үшін ... ... потенциалын өсіру.
Корпоративтік мәдениет жауапкершілікті ... ал ... ... ... ... ... мамандық менеджер
екі нысаналық міндетті шешуге тиісті:
1) ... ... ... ... жолымен басқару
құралы ретінде корпоративтік мәдениетті ... ... ... артықшылықтарын жасау. Корпоративтік мәдениеттің сыртқы ... ... ... ... мен ... ... жағдайларының
сапасын арттыруға, жұмыскерлермен және ... кері ... ... ... Бүған өткізілген кеңестер, форумдар, фокус-
топтар, дөңгелек үстелдер, жарнама кампаниялары қызмет етеді.
2) ... ... ... ... ... отырып, фирманы
бәсекелік артықшылықтарын оның адам ... ... ... ету. Адам ... ... ... кәсіби
біліктілік деңгейінде шоғырлануы тек қана мамандар қызметінің ғана емес,
сол сияқты желі басшылары ... ... ... ... ... ... әрбір лауазымдық шеп ... ... ... ... ... Бұл ... кезінде әрқайсысының күшті және әлсіз жақтары бар ... ... ... осы ... ... үлгі ... аталған түрінің салалық
ерекшелігінен ажыратылмай, тіптен ... ... ... ... ... құпияларына бойлауға мүмкіндік беретін аса көрнекті
жұмыскерлердің («жұлдыздардың») қызметтерін талдау;
- жұмыскерлер атқаратын қызметтің көптеген ... ... ... қарапайым үлгілердің құрылуы мен тәжірибе жинақтауды
жеңілдетеді, алайда ауқымды ... ... ... ... іс ... ... ... жылдам да санақтық сенімді нәтижелерге әкелсе
де, олардың қолданылу аймағы, әдеттегі, шектеулі ... ... ... ... ... ... ... үлгілердің
біріктірілуі ең үздік тәжірибені іске қосуға мүмкіндік береді, алайда ол
осы ұйымның аясында ... ... ... ... және ... ... суреттейтін біліктілік
үлгілері, оның тұлғааралық коммуникацияда ... ... ... ... екі ... ... мүмкіндік береді:
- ұйымда қалыптасқан мәдениетке қолайлану (корпорацияның ... ... ... ... ... жариялауға
дайындығы, оны кәсіби этикаға, тауарлар мен ... ... ... ... ... өнім мен ... жауапкершілікке көзқарастардың бірлігі қамтамасыз етеді);
- атқарылатын қызметтің арнайы мамандандырылған кәсіби саласындағы
табысты ... үшін ... ... қабілеттер мен
машықтарды меңгеру. Бұл екі өлшемнің бірлігіне ... ... ... ... ... үшін ... маңызды тәжірибені өндіріске қосудың
әлеуметтік механизмі ... ... ... ... интерпретациясы арқылы қол жеткізіледі.
Нысаналық бағыттарды жетілдіруді жақсарту. ... бұл ... ... мақсаттарына қол жеткізу жолдарын кең ашады. Бірақ
жолды таңдамас бұрын ұйым болашағының анық ... көре білу ... ... ... ... (нарықтағы шептер мен сатылымдар
үлесі, ... ... ... және ... ... ... стилі, басымдыққа ие ұйымдастыру мәдениеттері, мамандар
потенциалының кәсіби және жеке ... ... ... ... ала ... Мамандар қызметінің өз ұйымдастыру мәдениетіндегі
ілгерілеу (бюрократтықтың ...... ... ... қызметтің басты мүдделі ... ... ... ... ... адам ... басқару саласында нысаналы ойлауды
шектейді, қызметкерлер құрамымен жұмыстанатын менеджердің еркіндік маневрін
жоққа шығаратындықтан қазіргі замандық ... ... ... ... ... ... ... көп дәрежедегі ... ... ... ... ... ... ... тәуелденеді. Оның негізгі элементтері:
- мамандар қызметтерін жаңа мамандық технологиясын меңгеруде түрліше
меншік ... ... ... ... ... алу, ... ... ішінде ... ... ... көп ... және тәртіпаралық қолдаумен
қамтамасыз ететін жалпыұлттық сервистік қызмет;
- аясында еңбек және осы ... ... ... ... ... ... және жобалау орталықтары, елдің ... ... ... ... ... ... ... топтарының жұмыстары реттелетін, ресми ... ... ... кәсіби ұйымдастырылуы.
Осы арада танымал менеджер Ли Якокка басқарудағы қызметкерлердің рөліне
қатысты ... ... ... болатын: «Барлық шаруашылық
операцияларын түпкі түйінінде үш ауыз сөзбен айтуға ... ... ... ... ... кезекке шығады. Егер сіздің сенімді ... ... онда ... ... көп ... тындыра алмайсың».
Жоғарыда айтылғанның негізінде, басқарудағы бөлімдердің қызметі менеджмент
ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... ... де ... менеджмент ерекшеліктеріне байланысты.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Архипов В.Е. Принципы эффективного менеджмента и маркетинга.М:2004г.
2. Аванесова Г.А. ... ... ... и ... ... менеджмент. Москва, 2006ж
3. Бурменко Т.Д. Сфера услуг: экономика, Москва,КНОРУС 2007ж
4. Биржаков М.Б., ... Н.П. ... в ... В. Я. ... «Экономика предриятия».
6. Веснин В.Р. основы менеджмента – М: ... ЛТД, ... ... и ... бизнес. Под ред проф Чудновского А.Д. –
М., 1999г
8. ... Г.М. ... ... и ... индустрии туризма в
Казахстане. Алматы,2002.
9. Дамыған қаржылық ... ... ... ... ... ... ... С.Р. "География туризма Казахстана", Алматы, Гылым, 1992,
192 бет.
11. Ж. С. Рахимбекова ... ... ... ... Б, Мәмбетов Ұ, Байжомартов Ү. "Нарықтық экономика негіздері",
Алматы, 1994, 160-170 беттер.
13. О. П. Ефимова, Н. А. Ефимова ... ... и ... ... Оқулық.- Алматы:Экономика , 2003 Мамыров Н.Қ.,
Тілеужанова М.Ә.
15. Мескон М.Х., Альберт М., Хедоури Ф. ... ... Пер. с ... ... Мақсат –елімізді бәсекелестікке қабілетті 50 мемлекеттің қатарына
қосу.,2-наурыз2006ж. Назарбаев Н.Ә
17. ... в ... и ... хозяйстве». А.Д. Чудновский, М.А.
Жукова
18. Мазбаев О.Б., Омаров Қ.М. Қонақ үй шаруашылығы 2007ж.
19. «Менеджмент» ... ... ... ... ... Н.И., Бондаренко Г.А. менеджмент гостиниц и ресторанов: Учеб.
Пособие. – 2-е изд. – Мн.:2001В.Крымова ... ... А., ... ... А.Я. ... ... ... Учебник. - М.: Инфра-
М.,1997.
22. Кулибаев А., Адасбаев Е., Данышпанов Б., Дуйсенгалиев Т. ... ... пути как ... ... развития. // Транзитная
экономика, 2000, №4, 48-53 беттер.
23. Р. А. ... ... ... в ... ... Раева Р.А. Организация управления гостиничным бизнесом. Дис. Канд. Эк.
Наук 08.00.05 Каз ГАУ А. ... ... Б.А. ... басқару: Оқу құралы. – Алматы: Экономика,
2005
26. Реалии и возможности туристского рынка Казахстана // ... мир ... 2000, №5, 28-29 ... Папирян Г.А. Менеджмент в индустр. Гостепреимства : Отели и рестор. ... ... ... экономика. Политэкономия. Учебник для вузов. Под ред.
Журавлевой Г.П. М. Банки и биржи, ЮНИТИ, 1998г.
29. Травкин В.В., Дятлов ... ... ... –М.: Дело,
1995.
30. Т.И. Есполов, Ж.Ж. Сулейменов. Менеджмент – Алматы, 2003
31. «Таңшолпан» қонақ үйінің қаржылық жылдық есебі(2008)
32. «Таңшолпан» қонақ ... ... ... ... қонақ үйінің бухгалтерлік баланысы(2009)
34. Шеденов Ө. К. Жалпы экономикалық ... ... ... ... ... www. gooogle.com
38. www. mail.ru
39. www. inform.kz
-----------------------
Адамдармен қарым – қатынас жасау әдісі, үлгісі
Билік және басқару ... ... ... ... дағды
Басқару органы, әкімшілік бөлігі
Екінші ұғым. Менеджмент – бұл адамдарды басқару.
Бірінші ұғым. Менеджмент – бұл басқару, басшылық ету ... - ... ... ... бухгалтер
2. шаруашылық жөніндегі директор
Қонақ үй
1. админстратор
2. горничная
3. кастельянша
4. күзет
Бильярд-бар
1. контролер
2. бармен
3. күзет
Кафе
1. контролер
2. ... ... ыдыс ... үй кешенінің иесі

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 93 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері»63 бет
Кәсіпорынның қаржылық ресурстарын ұйымдастыру және оларды пайдалану тиімділігі71 бет
Қаржылық есеп, Экономикалық талдау, Аудит және ревизия103 бет
50 орынды диеталық асхналық өндіріс жұмысын жоспарлау21 бет
MoneyОnСards программасы4 бет
«Тұлпар» сервисі10 бет
Бірлескен кәсіпорын қызметінің тиімділігін арттыру жолдары» (БК «Транс - Сервис» ЖШС мысалында)92 бет
Бәсеке қабілеттілікті арттыруда сервистік қызметтің мәні38 бет
ЖШС «Казтехпром-сервис» кәсіпорнының қаржылық жағдайы мен экономикалық потенциалын талдау және бағалау43 бет
Жылжымайтын мүлікті басқару41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь