Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері туралы ақпарат


Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті
Бурлибаев Айбек
Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
«050904 - Тұрмыстық қызмет және сервис» мамандығы
Алматы, 2010
Мазмұны
Кіріспе
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Біз әлемнің көптеген күрделі өзгерістерге толы әрі күрес пен бәсеке негізінде ауысып отыратын бизнес әлемінде өмір сүреміз. Осы ортадағы сервис саласындағы кәсіпорындар мен өндіріс басшыларына, іс-әрекеттің түсінікті әрі нақты жүйесіне, ішкі және сыртқы процестерді жүйелеуге көмектесетін, басқарудың жаңа-жаңа технологиялары мен тиімді тәсілдері қажет. Ғылыми тұрғыдан алсақ, сервис саласындағы кәсіпорынның қойылған негізгі мақсаттарын жүзеге асыруына тікелей жауапты атқарушы бөлімдер мен қызметкерлер құрамы әр түрлі жағдайда не істеу керектігін және қандай шешім қабылдауын білуі керек. Сервис саласындағы кәсіпорындар үшін нарықты үлкен бір сахна деп алсақ, онда экономикалық шешімдер қабылдайтын барлық қатысушылардың өзара әрекеттері туралы «пьеса» ойналады. Әрі бұл нарық - көпшіліктің ойлағанындай, ол жоғары бағаны, яғни бағаның жоғары не төмен болуын білдірмейді, керісінше ол біреудің өнімді жоғары сапамен шығаруы арқылы немесе бағаны төмен белгілеуі арқылы басқа біреуден бастаманы, көшбасшылықты тартып алуды, артықшылықты осындай жолдармен жеңіп алуды білдіретін бәсекелестік болып табылады. Осы арадағы бағаны белгілейтін де, бәсекелестікке жеткізетін де, көшбасшылықты тартып алғызатын да - кәсіпорынның атқарушы бөлімдері мен ондағы білікті, білімді қызметкерлер құрамы. Ендеше, бұларды бір-бірімен тығыз байланыстырушы әрі тиімді әдістерді ұсынатын - «менеджмент» және «менеджмент ерекшеліктері» екені даусыз.
Дипломдық жұмыстың негізгі қарастыратын мәселесі - сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері болғандықтан, жоғарыдағы айтылған ойды нақтылай түсіп, белгілі ойшыл Аристотельдің келесідей тұжырымын атауды жөн көрдік. Ол: «игілік - барлық жерде екі шарттың сақталуына қарай болады:
- қандай да бір қызметтің түпкі мақсатын дұрыс белгілеу және
- түпкі мақсатқа жеткізетін тиісті құралды іздеп табу» деген екен. Шындығында, екінші жолда меңзеп тұрғаны кәсіпорын мақсаттарын жүзеге асыратын тиімді менеджмент ерекшеліктерін ұйымдастыру.
Демек, теорияда да, тәжірибеде де басқару ісі әрдайым нарықтың әр түрлі деңгейіндегі нақты әлеуметтік-экономикалық процестерді басқаруды жүзеге асыратын белгілі бір әдістер жиынтығының айырықша мүддесін білдіреді.
Басқару ісі - нарықтағы барлық кәсіпорындардың ұйытқысы болғандықтан, сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктерімен қатар, зерттеу объектісі ретінде «Қазақстанның қонақ үй бизнесі менеджментін» қарастырғанды жөн көрдік.
Әлемдік бизнес сфера - жүйесі, қонақ үй қызметін экономикалық саланың бір түрі ретінде кіргізіп, мемлекеттік қазынаны шет ел валютасымен толтыратын ең басты көзі болып қана қоймай, тікелей және жанама жұмыс орындарымен қамтамасыздандыруға жәрдемдеседі. Әлемде, қонақ үй бизнес - саласының жаңа концепциясын меңгеру мен ескі концепциясының жаңартылу процессі әрқашан жүргізіледі. Қонақ үйлер - туризм инфраструктурасының маңызды элементтерінің бірі және бұл істің дамуына өзіндік үлес қосушы сала.
Берілген дипломдық жұмыстың зерттеу мақсаты болып, әдеби көздерінің анализінің негізінде алынған сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері мен қонақ үй кәсіпорындарындағы менеджмент ерекшеліктерінің мәні және жоғары бәсекелестікке жеткізетін басқару ерекшеліктерін қарастыру.
Дипломдық жұмыстың мақсатына байланысты, оның келесі міндеттері анықталып, шешіледі:
- кәсіпорындардың тиімді қызмет ету тұрақтылығының өсуіне қажетті бизнес-план аясында экономикалық басқарудың формалары мен тәсілдерін талдау;
- бүгінгі Қазақстанды қазіргі экономиканың спецификасы есебімен ала отырып, тиімді менеджмент ерекшеліктерін әзірлеу;
- қазіргі дәрежедегі кәсіпорынға табыстылығын арттыратын менеджмент ерекшеліктерін ендіру;
- қонақ үй торларын: мәнін және басты-басты моделдерін жүйелеп баяндау;
- Қазақстан Республикасының қазіргі қонақ үй бизнесінің ерекшеліктерін
зерттеу;
- Қазақстан Республикасының туристік нарығындағы халықаралық қонақ үй торларының өкілдіктері мен филиалдарының бизнесін ұйымдасуын көрсету.
Жұмыстың құрылымы тақырыптың мазмұнымен, оның ішкі логикасымен айқындалған және дипломдық жұмыстың бөлімдерінен: кіріспе, үш негізгі тараудан тұратын, қорытынды және қолданылған әдебиет көздерінен құралған.
Кіріспе бөлімінде тақырыптың өзектілігі, зерттеу жұмысының тақырыбы мен обьектісі көрсетіліп, зерттеу жұмысының мақсат пен міндеттері, жұмыстың теоретикалық және амал-тәсілдік негіздері және де теоретикалық маңыздылығы мен практикалық құндылығы алынған.
Бірінші тарауда сервис саласындағы кәсіпорынның негізгі басшылыққа алатын менеджмент теориясы мен әдістаным негіздері берілген. Зерттеу тақырыбын ғылыми-теориялық және әдістемелік тұрғыдан қарастыра отырып, сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері айқындалған. Жұмыста шетелдік тәжірибе қарастырылып, сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктерінің мәні, маңыздылығы, ұйымдастырылуы әрі оларды тиімді басқару әдістері терең зерттелген. Дипломдық жұмыс зерттеу мәселесіне әлемдік әдебиет көздері мен басқа материалдар негізінде теориялық талдау жүргізіліп, мәселенің қазіргі жағдайы туралы шетелдік және отандық ғалымдардың, әйгілі практик мамандардың түрлі ойлары жүйелеп баяндалған. Сонымен қатар тақырыпты айқындайтын экономикалық заңдар мен заңдылықтар және оған ықпал етуші әлеуметтік, ұйымдастырушылық, саяси алғышарттары анықталған. Және тақырыпқа қысқаша қорытындылар жасалынған.
Жұмыстың екінші тарауында жоғарыда айтылған жалпы теориялық жағдайлар негізінде зерттелетін мәселенің талдауы жасалынды. Сервис саласындағы кәсіпорынның бірі ретінде «қонақ үй бизнесі» алынғандықтан, отандық қонақ үй қызметі талданып, бірнеше жылды қамтитын экономикалық көрсеткіштеріне терең талдау жасалынған. Сонымен бірге қызмет етудің экономикалық негіздері, яғни меншік нысаны, басқарудың ұйымдық-құқықтық нысаны анықталып, өзге де факторларға экономика-математикалық әдістер көмегімен талдау жасалынған. Бұл ретте фактілер ғана емес, даму беталыстары, кемшіліктер мен олардың пайда болу себептері айқындалып, оларды шешу жолдары көрсетілген. Және отандық қонақ үйлерді тиімді басқару әдістері мен әдістемелері талданып, оларды қолдану үрдісі көрсетілген.
Үшінші тарауда Қазақстан Республикасындағы қонақ үй бизнесі менеджментінің болашағы және оны жетілдіру шаралары қарастырылған. Мұнда орын алған кемшіліктерді жоюдың жолдары негізделіп, мәселелер бойынша шешімдер мен ұсыныстар көрсетілген.
Қорытындыда дипломдық жұмыстың жалпы мазмұнынан туындайтын негізгі нәтижелер мен ұсыныстар қысқа да нақты түрде берілген. Сонымен бірге дипломдық зерттеулер қорытындыларының қысқаша тұжырымынан, қойылған міндеттердің толық шешілуін бағалаудан әрі зерттелінген объекті бойынша нақты ұсыныстар мен тиімді басқару әдістерінен құралған.
1 Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент теориясы мен әдістаным негіздері
1. 1 Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері
Соңғы 100 жыл ішінде Мамандандырылған басқару, менеджмент жүйесінде «теориясы мен әдістаным» негіздері көп рет өзгергені белгілі. Сонымен бірге, осы сферада жұмыс істейтін ғалымдар мен практиканттар теоретикалық базасы мен қолайлылықтары, көзқарастары да қарастырылған. Өндірістік, ақпараттық және басқару технологияларының жетілдірілуі және адамзат пен жеке тұлғалардың құндылықтарының глобалды түрде қарастырылуы, халықтың орталық мәселесінің (халық пен өнеркәсіп арасындағы қарсылықтарды жеңіп шығуының) шешілуінің жақындауына көмектеседі.
Бірақ та, мәселенің тек қана шешу мүмкіншілігінің болуы, оның шешілуі үшін толық емес. Бұл үшін тағы оны қалай істеу, менеджменттің сәйкес технологиялары мен тәсілдерінің орынды түрде есебімен тауып пайдалануын білу қажет. Егер де есебімен тауып пайдалану сәйкес дағдылардың меңгеруін білдерсе, орынды болу мақсатта авторлар өнеркәсіптерде жағдай тәсілінің дәлділігін түсінеді. Бұл жағдайға қарап қазіргі таңдағы әйгілі амал-тәсілдер, персоналды басқарудағы технологиялар мен процедуралар үш топқа қалыптасуы мүмкін: маман мүшесінің қалыптасу тәсілі, мамандардың жұмыс істеу қабілетін қолдау тәсілі, маман потенциалының оңтайлы ету мен реорганизациялау тәсілі (осы екеуінің жүйеленуі мен қарым-қатынасы) мамандармен басқарудағы ең қолайлы стратегиясының таңдалуына негіз береді.
Жалпы, сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент теориясы мен әдістаным негіздері кез келген кәсіпорын үшін (мемлекеттік кәсіпорын, шағын және орта бизнестегі кәсіпорын) басшылыққа алынатын әрі қарстырылатын өзекті мәселе. Сервис саласындағы кәсіпорындар үшін де маңызды сала. Сервистік қызмет көрсетуші кәсіпорындар нарықта өнімнің (тауардың) бәсекеге қабілеттілігіне ықпал етеді, сұраныс пен ұсынысты қалыптастыруға қатысады және өзге де функцияларды атқаратыны белгілі.
Демек, сервис саласындағы кәсіпорындар дами түсуі үшін әрі қызмет ауқымын кеңейту үшін «менеджмент» саласымен тығыз байланысты. Сервис саласындағы кәсіпорындардың теориясы мен әдістаным негіздері тікелей менеджмент ғылымының бекіткен теориясы мен әдістанымына негізделеді.
Менеджмент - саланың тиімділігін өсіру мақсатына бағытталған, кәсіпорындарды басқарудың формалары, құралдары, ұстанымдары мен тәсілдерінің жиынтығы [ 1, 62 б. ] .
Менеджмент, ресми және жеке қарым-қатынас, байланыс және достық, жанұялық қарым-қатынас түрлер негізінде аяқ астында қалыптасатын, ресми емес кәсіпорындарын басқаруды болжайды. Менеджментте басты нәрсе кез келген адамдық қарым-қатынастарға жарайтын баршаға ортақ басқару принциптерін іс жүзінде бөлу, анықтау және қолдану болып табылады.
Менеджмент тура мағынасында «адамдарды басқару» ұғымын білдіреді. Менеджменттің отаны болған АҚШ-та корпоративтік бизнес пен мүлікке билік жүргізуді жүзеге асыру бойынша міндетті заңға сәйкес өз мойнына алатын тұлғаны менеджер деп атайды. «Менеджмент» термині американдықтар үшін фирманың алға қойған мақсаттарына қол жеткізудегі материалдық және адамдық ресурстарды әлдеқайда тиімді пайдалануды және интеграцияны қамтамасыз ететін процесті білдіреді [ 2, 42 б. ] .
Менеджмент немесе басқару ғылыми пән ретінде 20 ғасырдың басында Америкада пайда болды. Оған бірқатар факторлар түрткі болған. Соның ішінде елдің демократиялық, азаматардың еңбек сүйгіштілігін, білім алудың жоғары мәртебесін, сондай-ақ мемлекеттің экономикаға араласпайтындығын атап өткен жөн. Ел ескіліктің кертартпа догмаларынан да болған. Ал монополияларды құру оларды басқарудың күрделуіне әкеп соқтырды. Осындай жағдайларда бизнес қажеттіліктерінен жауап ретінде ғылыми менеджмент пайда болды. Ғылыми менедменттің негізін қалаушысы болып Редерик Уинслоу Тейлор деп саналады. Ол елдің қоғамдық және ғылыми өміріне ерте араласты. Сол жылдарда АҚШ-тың өнеркәсіп орталығы, реформаторлардың әртүрлі қозғалыстарының өнер кәсіпті жаңарту идеяларымен саналуан пікір таластардан бұрқанып жатқан жері Филадельфия деп саналады. Топтардың бірін менеджерлердің әсіресе, адамдармен техникаға бүкіл билікті әбден, сеніп тапсырған, шеберлердің рөліне наразы кәсіпқой инженерлер құрады. Олар машиналық модель деп аталатын өздерінің альтернативті жобасын ұсынады. Оның маңызы кәсіпорынды басқару машинаны құрастырғандай, дәл әрі болжамды болуы тиіс дегенге салды. Басқалары - бұл консервативті не орынды бағыттағы бизнесмендер өнеркәсіп иелері және саяси қайраткерлер енген еңбек реформаторлары олардың назарында жұмысшылар мен жұмыс берушілердің өзара қарым қатынастары, социо-мәдени орта мен еңбек жағдайы мәселелері әртүрлі қайырымдылық жобаларымен бағдарламалары, мысалы, еңбек моралін жақсарту, өндірісте толық комфорт жасау тұрғын үй жағдайларын әлеуметтік сақтандыруды науқастармен қарттарға күтім жасауды жақсарту. Бұл ағымдар Ф. Тейлорға әртүрлі ықпал етті. Өз өмірін механикалық шеберханада қарапайым жұмысшының оқушысынан бастап, ол заводтың бас инженеріне дейін көтерілді.
Ғылыми басқару ұғымын тұңғыш рет 1910 жылы теміржол компаниялармен жанжал кезінде жүк жіберуші фирмалардың мүддесін қорғаған Луис Брандейс енгізді.
Басқарудың классикалық (дәстүрлі) мектебі: Ф. У. Тейлор (1856-1915), Х. Эмерсон ( 1853-1931), Г. Ганд (1861-1919), Л. Гилбрет (1878-1972), Ф. Гилбрет (1868-1924), Г. Форд (1863-1947), Х. Хэтэуэй, С. Томпсон, А. Файоль (1841-1925) , Л. Урвик, Дж. Муни, А. Рилей, Э. Бреч, Л. Аллен, М. Фоллет. Осы ғылыми мектептің зерттеушілерінің назарын басқарудың төменгі деңгейіндегі еңбек тиімділігі мәселелері аударды:
- еңбек өнімділігі мен тиімділігін арттыру;
- еңбекті қалыптастыру;
- кадрлармен жұмыс істеу (таңдау, іріктеу, біліктілігін арттыру) ;
- жұмысшылардың еңбек қызығушылығы;
- әлеуметтік мәселелерді шешу.
Осы мектеп өкілдері ішінен кәсіпорындарды басқару деңгейіндегі менеджерлер мен жетекшілердің қызметімен айналысқандары да бар. Басқарудың әкімшілік және функционалды мектебінің аса белгілі өкілдері А. Файоль, Дж. Муни, А. Рейли, Л. Гьюлик және Л. Урвик, Р. Дейвис, Г. Кунтс, С. Доннел, М. Вебер, Ч. Бернард мынадай мәселелерді қарастырды:
- Менеджменттің негізгі ұстанымдары;
- Басқарудың негізгі қызметтері;
- басқарудың үдерісті тәсілі;
- басқарудың төменгі, орта және жоғары бөлігі менеджерлері жұмысы ұстанымдары;
- өкіметті орталықтандыру жэне орталықтандырмау;
- еңбек қызығушылығы мен кадрлар тұрақтылығы;
- еңбекті бөлінісі;
- өкімет және жауапкершілік;
- жалақы әділдігі.
Еңбек өнімділігі, тиімді жұмыс істейтін ұйымдар құру мәселелерін зерттей келе кейбір зерттеушілер түпкі мақсатты басқарудың әдіснамасы мен технологиясынан ғана емес, сондай-ақ адамның өзінен іздеуді аңғарғандығы «адамдар арақатынасы мектебінің» қалыптасуына алып келді[ 2, 64 б. ] .
Жүйелі талдау мақсаты - ұйым қызметінің тиімділігін бағалауда оның қорларын ең аз мөлшерде жұмсауда. Жүйелі талдаудың негізгі кезеңдері мыналарды қамтиды:
-мақсат қалыптастыру (ереже бойынша, көрсеткіш формада) ;
- мақсаттарды жүзеге асырудың альтернативті варианттарын жасау;
- шешім альтернативтерін бағалау (цифр түрімен) ;
- әсерді және әр альтернатива шығындарын бағалау;
- ең жақсы әсер етіп ең аз шығын шығаратын ең жақсы вариантты таңдау.
Жоғарыда еңбек ресурстарын басқару проблемелары теориялық және методологиялық тұрғыдан қаралған, ал ұйым кәсіпорын деңгейінде бұл проблемалар персоналды басқару мәселелері болып табылады. Басқаша айтқанда жұмысқа алынған адамдарды фирма мейлінше тиімді қолданып өзінің көздеген мақсатына - максималды пайда түсіруге ұмтылады. Қанша өндіріс автоматтандырылса да оның негізінде еңбек жазылады - адамның материалдық игілік жасау бағытта күш салуы. Адамдардың еңбегін ғылыми негізінде ұйымдастыру туралы анықтама берсек, оны белгілі принциптер, ережелер мен шарттар жиынына сүйеніп берілген технология құрал- жабдықтар, еңбек заттар жағдайында әр жұмыскердің еңбегінің шығыны мен нәтижесі арасында оптималды қатынасын құру. Бұл ұғыммен өндірісті ұйымдастырумен байланысты көп сұрақтар тығыз араласады. Бірақ та өзіне тән ерекше ой-желісі, тезистері бар. Біріншіден, қай қызмет саласын алсақ та уақыт мөлшерін орнатудың керектігі. Ол фирмадан жасаланатын көп есептер негізінде жатады: жұмыс ұзақтығы, өндіріс циклы, және т. б. [ 2, 70 б. ] .
Екіншіден, жұмыс атқару кезінде міндеттер мен жауапкершілікті анық бөлу. Бөлу негізі ретімен әр жұмыстың күрделігі мен ерекшелігі, орындаушылардың дайындық дәрежесі біліктілігі, жасы, адал ниеттілігі және де оған тән жеке қасиеттерін көз өткірлігі реакция жылдамдығы, ықыластылығы және т. б. ескеру керек.
Жалпы, нарық жағдайында кәсіпорынды және оның қызметкерлерін басқару, олардың дұрыс жолға қойылуы тікелей менеджмент ерекшеліктеріне негізделеді.
Техника мен жаңа технологияның дамуы өндіріс ауқымының өсуі басқаруды қиындатып, оны арнайы білімді талап ететін ерекше қызмет түріне бөлді. Алға қойған мәселені шешу қажеттілігі тәжірибені белсенді түрде дамытуға, өндіріс пен еңбекті басқарудың тиімді әдістерін ұсынатын менеджмент түрлеріне қажеттілікті туындатты. Ал, менджмент ерекшеліктері негізінде бұл талаптар жолға қойылуда.
Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері - ең алдымен кәсіпорынның көздейтін нақты мақсаттарын атқаруға негіз болады.
Менеджмент - бұл нарық жағдайында фирманы және оның қызметкерлерін басқарудың теориясы мен тәжірибесі. Әрі нарықтық экономиканың қажеттіліктері мен жағдайына толығырақ жауап бере алатын басқару типі [ 2, 95 б. ] .
Менеджменттегі сала - мамандардың мақсаттары, стратегиялары, кәсіпорындардың даму жағдайлар мүмкіншілігімен сәйкес келуіне бағдарланған, кәсіпорындардың адамзат құрамына ықпал ету. Басқару сала мүшелерінің ең маңыздысы - қызметкерлерді басқару, кәсіпорындардағы адам орнының жалпы көрінісінде − басқару концепциясына негізделеді. Адамзат құрамының теориялық және практикалық басқаруында, 3 басты ықпалды жолдар аясында қалыптасқан(экономикалық, органикалық, гуманитарлық) 4 концепцияны атап көрсетуге болады:
1) олардың сала анализі түрінде және оларға деген қысымның өсіруіндегі еңбек қорларын пайдалану;
2) еңбекте, жұмыста экономикалық мотивацияның өсіру жолымен персоналды басқару;
3) Басқарудың экономикалық және әлеуметтік тәсілдеріне сәйкес келетін, адамзат қорларымен басқару;
4) Басқарушының өзіне деген басымдылығын қоршаған жұмыскерлердің коллективтерінің ықпалдылығын сезінетін, кәсіпорындардың бір мүшесі ретінде халықты басқару.
Аталған факторлар, сервис саласындағы кәсіпорындарда басқарудың жақсартылуына бірнеше стратегиялық ықпалдылық жолдарын ерекшелеген әрі негіз болады. [ 3, 54 б. ] .
Экономикалық жол. Басқарудың экономикалық жолы жұмыстың қорлар концепциясының дамуына ықпалдылығын тигізеді. Бұл ықпалдылық аясында кәсіпорындардағы басқарудың басқармалық дайындығы емес, техникалық (жалпы алғанда инструменталды, яғни жұмыс дағдыларын игеруге бағытталған) дайындығы басты орынды алуда. Негізінде ұйымдастыру - бұл механикалық қарым-қатынас жиынтығы, және осы механизмге сәйкес: алгоритмді, тиімді, сенімді және болжамды болуы тиіс. Жұмыс қорларының пайдалану концепциясының ұстанымының арасындағы негізгілеріне келесілерді жатқызуға болады:
- басқарудың біртұтастылығымен қамтамасыз ету, яғни жұмыскерлер тек бір басқарушыға бағынады;
- басқарудың қатал вертикалды жолын ұстану - басқару торы басқарушыдан бағынушыға жоғарыдан төменге барлық кәсіпкерлік бойынша түседі және де шешім қабылдау жалпы түрде пайдаланады;
- кәсіпкерліктің штабты және сызықты құрылымының нақты бөлінуін сақтау;
- штабты персонал, сызықты басқарушылар сияқты басқару ісін игере алмайды, өйткені олар саланың мазмұнына жауапкершілік алады;
- билік пен жауапкершілік арасындағы байланысты сақтау - егер жұмыскерге оның ісіне сәйкес жұмыс берілмесе, ол адамды жауапкершілікке тарту дұрыс емес;
- тәртіппен қамтамасыз ету - бағынушылық, энергия, құрметтеудің әр түрлі көздері қабылданған құқықтар мен дәстүрлерге лайық болу керек;
- жеке тұлғалардың қызығушылығына қарамастан жалпы жұмысқа қаталдылық, жеке мысал ретінде, әділ келісім шарт пен әркүндік бақылау мен бағынушылыққа қол жеткізу [ 3, 74 б. ] .
Органикалық парадигма аясында мыналар құрылған:
1) маманды менеджменттің басқарудағы концепция;
2) адамзат қорларын басқаруындағы концепция; Органикалық жол, персоналды басқарудың жаңа перспективасын қарастырған, басқарудың бұл түрін жұмыс құрылымының дәстүрлі функциясының және жалақысы аясынан тыс шығарып, оны стратегиялық жол түрінде айқындаған [ 3, 86 б. ] .
Менеджменттің тиімділігі сервис саласы кәсіпорындарының техника мен технологиясының деңгейіне, жұмысшы күшінің сапасына әсер етеді. Осы заманғы менеджмент − бұл экономикалық қатынастардың ерекше саласы. Аса көрнекті экономист Альфред Маршалл басқаруды үш дәстүрлі − капиталмен, еңбекпен және жермен қатар өндірістің жеке факторы ретінде бөліп көрсетуі тегін болмаса керек. Жалпы, менеджментке бұл анықтамалардан бөлек көптеген анықтамалары бар. Сонымен қатар, ғалымдар менеджментті адамдармен қалай қарым-қатынас жасаудың тәсілі ретінде, билік және басқару өнері ретінде, ептілік және әкімшілік машық және т. б. ретінде қарастырады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz