Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқаруы

КІРІСПЕ
1 КӘСІПОРЫННЫҢ ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАСҚАРУ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқаруының мәні мен мазмұны
1.2 Дағдарыстарды мемлекеттік реттеу: шетел және Қазақстан Республикасының тәжірибелері
1.3 Кәсіпорындағы дағдарыстарды айқындау диагностикасының әдістемелік негіздері
2 ТОҚЫМА ЖӘНЕ КІЛЕМ ӨНЕРКӘСІБІ КӘСІПОРЫНДАРЫНЫҢ ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАСҚАРУЫН БАҒАЛАУ
2.1 Қазақстан Республикасындағы тоқыма және кілем өнеркәсібінің дамуын талдау
2.2 Кәсіпорындардын технико.экономикалық сипаттамасы және дағдарысқа қарсы басқаруын талдау
2.3 Тоқыма және кілем өнімдері әлемдік нарығының қазіргі жағдайы және дамуы.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қазақстан Республикасы егемендік алған соң, тәуелсіз мемлекет қалыптасты. Республикада саяси және экономикалық тұрақтылық, азаматтық және ұлтаралық келісім қалыптасты, ел экономикасы шетелдік инвесторлар үшін тартымды сипат алды.
Біз бәсекеге қабілетті экономиканың үлгісін таңдай отырып, бәсекелестікке қарымы мол басым салаларды дамытуға кірістік, сол арқылы казақстандық кластерлер жүйесінін дамуына жол аштъгқ.
Биылғы жылдың ортасына қарай біздін колымызда нарықтық туризм, мұнай-газ машиналарын жасау, тамақ және тоқыма өнеркәсібі, көлік-логистикальтқ қызмет көрсету, металлургия және құрылыс материалдары сияқты салаларда кемінде 5-7 кластерін жасау мен дамытудын жоспары болуы керек деп санаймын. Ел экономикасының шикізаттық емес салалардағы ұзақ мерзімдік мамандануын, міне, солар айқындайтын болады.[1]
"Қазақстан-2030" Стратегиясында дамудың ұзақ мерзімді басым мақсаттарына ұлттық дағдарысқа қарсы басқаруының аумақтық тұтастығын толық сақтай отырып, Қазақстанның тәуелсіз егемен мемлекет ретінде дамуын дағдарысқа қарсы басқаруының, шетел инвестициялары мен ішкі жинақталымдардың деңгейі жоғары ашық нарықтық экономикаға негізделген экономикалық өсу жатады. Стратегия түйінді міндеттердің бірі ретінде республикада индустриалдық әлуетке негізделген, әлемдік ғылыми-техникалық прогрестің қазіргі кездегі жетістіктері есебімен, көп салалық, бәсеке қабілетті өнеркәсіптік кешенді қалыптастыруды қарастырады [2].
Мемлекеттің ұлттық дағдарысқа қарсы басқаруының ұлттық мүдделерінің нақты, өз құрамына экономикалық, қорғаныс, білім, ақпараттық, т.б. құрамдас бөліктерді біріктіреді. Ұлттық экономикалық қауіпсіздік салалардың, жеке кәсіпорындардың, фирмалардың, компаниялардың экономикалық дағдарысқа қарсы басқару бағыттары ретінде қарастырылады.
Мемлекеттің экономикалық кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы басқару импортты алмастыру арқылы ішкі өндірісті дамыту есебінен жүргізілетіні белгілі. Осы тұрғыда ақырғы тұтыну өнімдерін шығаратын отандық кәсіпорындарға салмақ салынады. Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарына киім, тоқыма, мата, кілем тауарларын шығару барысында түсетін жауапкершілікте елдің экономикалық дағдарысқа қарсы басқарудын басты бағыттарының бірі болып саналады.
Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының дамуы өз басынан әртүрлі кезеңдерді өткізді. Кеңестік байланыстардың үзілуі, негізгі капиталдың тозуы, өндірістік бағдарламалардың нарық талаптарына сай келмеуі, саладан білікті мамандардың сауда саласына кетуі, заманға сай жаңа өнім түрлерінің шығарылмауы салада экономикалық қатер туғызды.
        
        КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қазақстан Республикасы егемендік алған
соң, тәуелсіз мемлекет қалыптасты. ... ... және ... азаматтық және ұлтаралық келісім қалыптасты, ел ... ... үшін ... ... ... ... қабілетті экономиканың үлгісін таңдай отырып,
бәсекелестікке қарымы мол ... ... ... кірістік, сол арқылы
казақстандық кластерлер жүйесінін дамуына жол аштъгқ.
Биылғы жылдың ортасына қарай ... ... ... ... ... машиналарын жасау, тамақ және тоқыма өнеркәсібі, көлік-логистикальтқ
қызмет көрсету, металлургия және құрылыс ... ... ... 5-7 ... ... мен ... жоспары болуы керек деп санаймын.
Ел экономикасының шикізаттық емес салалардағы ұзақ мерзімдік мамандануын,
міне, солар ... ... ... ... ұзақ мерзімді басым
мақсаттарына ұлттық дағдарысқа қарсы басқаруының аумақтық тұтастығын толық
сақтай ... ... ... ... ... ... дамуын
дағдарысқа қарсы басқаруының, ... ... мен ... ... ... ашық нарықтық экономикаға негізделген
экономикалық өсу жатады. ... ... ... бірі ... индустриалдық әлуетке негізделген, әлемдік ғылыми-техникалық
прогрестің қазіргі кездегі жетістіктері ... көп ... ... ... ... ... қарастырады [2].
Мемлекеттің ұлттық дағдарысқа қарсы басқаруының ұлттық мүдделерінің
нақты, өз құрамына экономикалық, қорғаныс, білім, ақпараттық, т.б. құрамдас
бөліктерді ... ... ... ... салалардың, жеке
кәсіпорындардың, фирмалардың, компаниялардың экономикалық ... ... ... ... ... экономикалық кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы ... ... ... ішкі ... ... есебінен жүргізілетіні
белгілі. Осы тұрғыда ақырғы ... ... ... отандық
кәсіпорындарға салмақ салынады. Тоқыма және ... ... ... ... ... ... ... шығару барысында
түсетін жауапкершілікте елдің экономикалық дағдарысқа қарсы басқарудын
басты бағыттарының бірі болып ... және ... ... кәсіпорындарының дамуы өз ... ... ... Кеңестік байланыстардың үзілуі,
негізгі ... ... ... ... ... талаптарына сай
келмеуі, саладан білікті мамандардың сауда саласына кетуі, заманға сай жаңа
өнім түрлерінің шығарылмауы ... ... ... ... Оның үстіне,
сапасы нашар, ал бағасы ... ... ... ... ... сала ... ... жағдайға қалай тап болғанын
түсінуге ... Елде ... ... ... ... да ... ... қабылдануының және халықтың отандық өнімдерге назар
аудара ... ... ... ... кезде тоқыма және кілем
өнеркәсібі саласында жандану байқалады. Тоқыма және кілем ... ... ... ... ... жаңа ... игеруге, бәсеке қабілетті
өнім шығару арқылы экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды шешу күткен
сұрақтардың бірі.
Кәсіпорынның экономикалық ... ... ... жүйесі дағдарысқа
қарсы басқарудың озық тәжірибелерін, экономикалық дағдарысқа қарсы шарттар
мен ... ... ... ... және ... ... ... қажет етеді.
Тоқыма және кілем кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы қамтамасыз ... ... ... мен ... экономикалық
қатерлерді талдауды, дағдарысқа қарсы ... ... ... ғылыми негіздеу зерттеу тақырыбының өзектілігін айқындайды және
ғылыми-тәжірибелік ... ... ... ... Осы ... ... ... көзқарастарды
теориялық және әдіснамалық тұрғыдан көптеген ғалымдар өз ... ... ... ... ... ... сұрақтары
А.Смит, К.Маркс, Дж.М.Кейнс, Й.Шумпетер, Н.Д.Кондратьев, П.Самуэльсон
еңбектерінде өз көрінісін тапты.
Экономикалық дағдарысқа қарсы ... ... ... ... және әдіснамалық түрғыда ресейлік ... ... ... ... А.П.Градов, Р.С.Сайфуллин,
Е.С.Стоянова, А.Д.Шеремет, Л.Абалкин, М.А.Бендиков, С.Афонцев ... өз ... ... ... ... ... ... ескере отырып,
кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы ... ... ... және
әдіснамалық тәсілдері қалыптасып келе жатыр. Осы ... ... ... ... ... ету жолдарын ұсынып жүрген
ғалым-экономистер ... ... ... ... ... ... А.М.Сейтқазиева, С.Б.Ахметжанова
және басқаларының еңбектерін атап айту керек.
Кәсіпорындардың экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруын зерттеу өрісі
әлі көптеген сұрақтар бойынша кең ... ... ... ... және ... дағдарысқа қарсы қамтамасыз етудің бағалау көрсеткіштері,
дағдарысқа қарсы басқаруды экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің
негізі ретінде ... ... ... дағдарысқа қарсы реттеудің
экономикалық қауіпсіздікке ... ... ... ... ... қамтамасыз ету бағыттары, тоқыма және ... ... ... ауыл ... ... ... ... өзара тығыз байланыстарын назарға ала отырып, тиімді даму
тізбегін құру мәселелері ... ... ... етеді. Үдемелі
қарқынмен дамып отырған технологиялық, инновациялық, ғылыми-техникалық
факторлар және нарық ... ... ... ... ... өндіру қажеттілігін анықтайды. Кәсіпорынның экономикалық
дағдарысқа қарсы қамтамасыз ету ... және ... ... ... ... ... мақсаты мен міндеттерін ... ... ... мен ... Диссертациялық жұмыстың мақсаты
тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының қызметтерін жан-жақты зерттей
отырып, олардың экономикалық дағдарысқа қарсы дағдарысқа қарсы басқару ... ... ... ... ... жасау.
Белгіленген мақсатқа жету үшін зертеу жұмысының келесі ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын ашу;
• дағдарысқа қарсы ... ... ... ... ... ... өнімдерінің әлемдік нарығының даму беталысын бағамдау;
• Қазақстан Республикасы тоқыма және кілем өнеркәсібінің және ... ... ... ... ... салыстырмалы
түрде талдау;
▪ ғаламдану жағдайындағы тоқыма және ... ... ... ... қарсы басқару
бағдарларын негіздеу.
Зерттеу объектісіне Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... ... АҚ-ы, ... Мақта» ЖШС жатады.
Зерттеу тақырыбына экономикалық дағдарысқа қарсы басқарумен ...... ... ... ... ... және әдістемелік негізіне отандық және шетелдік
ғалым-экономистердің экономикалық дағдарысты қамтамасыз ету аясындағы ақыл-
ой еңбектері мен зерттеу ... ... ... ... ... ... ... алмастыруға, отандық тауар
өндірушілерді қолдауға ... ... ... ... ... және қолданылды. Зерттеудің мәліметтік базасы ретінде
Қазақстан Республикасының статистикалық ... ... ... ... ... өнеркәсіп кәсіпорындары Ассоциациясының,
кедендік декларациялардың, тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының
есептік ... ... ... ... ... ... ... талдау, статистикалық топтау, шаруашылық қызметті
кешенді бағалау, экономикалық зерттеу әдістері пайдаланылды.
Зеріттеуде ... ... ... ... ... ... :
- ... кәсіпорындарда экономикалық дағдарысқа қарсы
басқаруды қамтамасыз ету үшін реинжиниринг бағыттары ... ;
- ... даму ... ... сапалық қасиеттерін жетілдіруде
ғылыми - техникалық және инновациялық жетістіктерді ... жаңа ... ... ... ... және
нақтыұсыныстар жасалды;
Зерттеудің тәжірибелік маңызы ... және ... ... экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруын қамтамасыз ету
бойынша нақты тетіктерді ұсыну мен оларды қолдану тиімділігін ... ... ... ... және ... ... ... қарсы басқару стратегиясын дайындауға негіз бола
алады.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... мен
нәтижелері келесі халқаралық ғылыми – тәжрибелік конференцияларда баяндалды
және талқыланды: «Қазақстан Республикасындағы дағдарысқа қарсы токыма ... ... ... ... ... ... ... нәтижелері "Алматы кілем", "Алматы мақта" ЖШС
өндірістік кызметінде пайдаланылды.
Зерттеу нәтижелерінің ... ... ... ... ... нәтижелері жалпы көлемі
0,9 б.т. тұратын ғылыми ... ... ... және ... ... жұмыс кіріспеден,
үш бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен, 38 кестені
қамтиды.
1. КӘСІПОРЫННЫҢ ... ... ... ... ... Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқаруының мәні мен ... ... ... ... ... орта ... ... төнуі мүмкін. Бұл дағдарыс бәсекелестік күрестің
шиеленісуі, техникалық және бағдарламалық ... ... ... ... және ... ... болмауымен байланысты.
Сондықтан, ... ... ... ... яғни ... басқа да, дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету сұрақтары
жүктелетіні ... Бұл ... ... және көп ... ... ... жұмысымызда кәсіпорынның тек экономикалық дағдарысқа қарсы
басқарудың қаматамасыз ету сұрақтарына ... ... ... ... ... ... ... негізгі капитал тозады, еңбек өнімділігі азаяды, жас
және білікті мамандар өндірістен кетеді.
Кәсіпорын ... ... тән ... ... орындауына байланысты
өзінің жағдайын бағалау мен болжау сияқты, яғни ... әсер ... және ... ... ... қауіптілік индикаторларының
мониторингі жүйесін құру, олардың шектерін анықтау, қатерлерге ... ... ... ... ... ... ... үшін өзінің экономикалық дағдарысқа қарсы басқарудың
қамтамасыз ету ... тек қана ... ... ғана ... ... ортада да экономикалық дағдарысқа қарсы басқарудың міндеттері
өз көкейкестілігін жоймайды.
Кәсіпорын ... ... ету ... ... ... ... ... көңілді өндірістің және өнім өткізудің қалыпты
қарқынын сақтауға, ... және ... ... болмауына,
ақпараттардың компьютерлік базасының бұзылмауына, теріс пиғылды бәсекені
болдырмауға бағыттайды.
Дағдарыс жағдайында кәсіпорын ... ... ... және ... ) ... оның ... ... тудырады. Бұл
ретте, ұдайы өндіріске ... ... ... ... басты көздері - амортизациялық аударылымдар, таза ... ... ... ... ... ... айтылып кеткен
инвестиция көздерінің тартылып қалуы мүмкін. Кәсіпорын әлуетін біртіндеп
жаңалау (инновацияларды ... ... ... ... ... ... алдыңғы
қатарлы ғылыми-техникалық, конструкторлық, технологиялық және инвестициялық
құралдарды игеру арқылы ... ... ... ... осы
құралдарды ұзақ уақыт бойы қолданбау кәсіпорынның дамуын ... ... ... ... ... ... ... термині елдің құқықтық - нормативті құжаттарынан
берік орын ... ... ... ... ... ... "ҚР-ның
Ұлттық қауіпсіздігі туралы» Заңы, ... ... ... ... ... Ұлттық заңдылықта экономикалық дағдарыс
талаптары мен ... ... ... ... анық ... ... ... түсінігін жан -жақты қарастыруды үйғардық.
Үлкен заңгерлік сөздікте экономикалық дағдарыс ... ... ... ... ... мен әлеуметтік, ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруды ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі туралы « Заңында экономикалық
қауіпсіздік «ҚР-ның ұлттық экономикасының тұрақты ... және ... кері әсер ... ... мен ... ішкі және ... қорғалған жағдайы » деп көрсетілген [2].
Біз жоғарыда тоқталып өткен экономикалық дағдарысқа ... ... ... екі ... да ... ... дағдарысы
қарастырылмаған, экономикалық дағдарыс түсінігі мемлекет деңгейінде ғана
қарастырылған деп тұжырымдап, анықтамаларды зерттеуімізді ары ... және ... ... ғылыми жұмыстарында кәсіпорынның
экономикалық дағдарысқа қарсы ... ... ету ... ... шолу жасау арқылы, өз ойымызды білдірмекпіз.
Бір авторлардың пікірінше, кәсіпорынның (фирманың, ... ... ... - ... ... ... кадрлық әлуеттің сыртқы және ішкі экономикалық қатерлерден қорғалған
жағдайы және оның барлық ресурстарын тиімді қолдану арқылы ұдайы ... ... ... ... (шаруашылық субъектісінің) экономикалық
дағдарысқа қарсы басқаруды оның ... - ... ... және ... ... ... (белсенді) және жанама (енжар)
экономикалық дағдарыс, мысалы, мемлекеттің тиімді емес ... - ... ... ... ... ортаның қалыптасуымен байланысты
дағдарыс, қорғалуы және ұдайы өндіріске қабілеті [7].
Басқа авторлардың пікірінше, экономикалық ... ... ... - жұмыс істеп тұрған кәсіпорынға ... ... ... қарсы шаралар жүйесіне немесе ... ... ... ... ... ... басқару жүйесіне тең болуы [8].
Кейбір авторлар экономикалық дағдарысқа ... ... ... ... ... алу үшін ... ... неғұрлым
тиімді пайдалану және қазіргі кезде, болашақта кәсіпорынның тұрақты қызмет
етуін қамтамасыз етілуі деп түсіндіреді [9].
Осы пікірлерде кәсіпорынның ... ... ... ... байқалады, дегенмен дағдарыстын алдын-алу туралы ... ... ... ... ... дағдарысқа әкелуі мүмкін
болғандықтан, айтылып кеткен ... біз ... ... ... ... келді. Біздің ойымызша, кәсіпорынның
экономикалық дағдарыспен мәнін келесідей ... ... ашар ... ... ... ... ... кәсіпорындағы барлық
ресурстарды (өндірістік, ... ... ... ... ... ... ... дағдарыстардың алдын-алу
және ұдайы даму шаралары жүйесінің тиімді қызмет ету жағдайы». Осы ... ... ... толығымен пайдалану, дағдарыстардың алдын-алу,
ұдайы дамуды қамтитын жүйе ... ... ... ... ... ... ... толығымен ашылады деген ойдамыз.
Нарықтық экономика кәсіпорын менеджерлері тек қана ... ... ғана ... ... ... ... түрде интеллектуалдық
меншікті және экономикалық дағдарыстан қорғаудың арнайы ... ... ... жасауы керек. Кәсіпорындағы осы ... ... ... ... ... бақылайтын және қорғау
жоспарын, құралдарын анықтайтын, бұзу әрекеті мен фактілерін анықтау ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымының кез-
келген элементінің қызметінің босаңсуы экономикалық дағдарысқа қарсы
басқару тікелей әсер ... ... ... ... үрдісі
экономикалық қауіпсіздік сұрақтарымен тікелей байланысты.
Кәсіпорындағы экономикалық ... ... ... ... ... меншікті корпоративті ресурстар пайдаланылады:
1. Капитал ресурсы;
2. Персонал ресурсы;
3. Ақпараттар және технологиялар ресурстары;
4. Техника және жабдықтар ресурстары;
5. Құқық ре сурстары: ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
мәртебені анықтайтын экономикалық қызығушылықтардан тұрады. ... және ... ... экономикалық мүдделерінің бар
екенін айта кеткен жөн. Меншік ... ... ... бар мүддесі
таза табыс алумен байланысты болғандықтан, оны алуға кедергі келтіретін
факторлардың бәрі сәйкесінше экономикалық ... ... ... ... ... қатер деп, таза табыс мөлшерінің төмендеуіне немесе
жойылуына әкелетін мүмкін жағдайды айтамыз.
Өнеркәсіптік кәсіпорындар үшін ... ... ... басқару
бағалау өте маңызды. Себебі, қызметтегі белсенді әлует дағдарысқа қарсы
дамуды ... ... ... ... және ... ... ... қарсы басқару дағдарыстан сақтайтын тұрақты
фактор болып ... Оның ... ... ... ... ... ... ұшырауына әкелуі мүмкін.
Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқару ең ... ... ... көре білу және ... ... ... қиындықтарды тез шешіп, оң жолға түсу шараларын жүзеге асыруымен
байланысты.
Кәсіпорынның ... ... ... басқаруда төнетін
қатерлерді келесі түрде жіктейді:
1. Субъективті, ... ... оның ... ... ... ... Мысалы: төмен бәсеке қабілеттілік әсерінен өнімнің
нарықта өтпеуі, қаржылық тұрақсыздық жағдайы.
2. Объективті, кәсіпорынға тәуелсіз жағдайлардан болатын қатерлер. ... ... ... ... экономикалық дағдарысқа қарсы басқару ... ... ... ... ... Интеллектуалдық және кадрлық;
3. Қаржылық;
4. Саяси-құқықтық;
5. Ақпараттық;
6. Экологиялық [11].
Осы элементтерге толығырақ тоқталып кетейік.
Технико-технологиялық элемент. Экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды
қамтамасыз ... ... ... ... құрал-жабдықтар
әлемдік стандарттарға сай келетінін, балама өнімдерді ... ... ... ... ... технологияны
ішкі резервтердің көмегімен жақсарту мүмкіндігін талдау және жаңа ғылыми
ізденістерді байқауы керек.
Интеллектуалдық және кадрлық элемент. ... ... ... ... қарсы басқару деңгейі көп жағдайда мамандардың
біліктілігімен ... ... ... ... ... және ... жүйесі ұйымдастырылған деңгейде болуы керек. Оның
үстіне, ... ... ... ... ... ... жағдайын үнемі талдап отыруы, ... ... ... болуы керек.
Қаржылық элемент. Бұл элемент кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы
меншікті қаржы ресурстарымен ... ... ... ... маңызды болып саналады. Шаруашылық субъектісінің ... ... ... ... ... төмендеуімен, өнімнің
өзіндік құнының жоғары болуымен, ... ... ... және
басқарумен байланысты болады. ... ... ... ... ... - экономикалық қызметінде нақты тапсырмаларды
жоспарлау және ... ... ... жөн. ... ... ... болады: өнімді жетілдіру, өзіндік құнды төмендету, аз
шығындармен өндіріс тиімділігіне қол жеткізу, рентабельділіктің жеткілікті
деңгейін қамтамасыз ету.
Саяси - құқықтық ... ... ... ... ... ... кері әсерлерді анықтау;
2. қорғаудың қазіргі деңгейін талдау;
3. осы деңгейді жетілдіру бойынша шараларды жоспарлау.
Ақпараттық ... ... ұйым ... кәсіпорынның құрамында
ақпараттарды жинап, сақтап, өңдейтін белгілі бір ... ... ... ... ... ... кәсіпорынға келетін барлық ақпараттарды талдап,
ары қарай дамуы үшін колдана білу табылады. Кәсіпкерлік ... ... осы ... ... жүргізілуі керек.
Экологиялық элемент. Кәсіпорын экологиялық мөлшерлерді бұзудан болатын
айып пұлдары ... ... ... келмесе, халықаралық және ұлттық
экологиялық мөлшерлерді сақтауы керек.
Осы ретте, біздің ойымыз бойынша, ... ... ... ... ... Мүмкін болатын экономикалық қатерлерді талдау;
2. Қарсы шараларды жоспарлау;
3. Қабылданған шаралардың орындалуын бақылау;
4. Экономикалық дағдарысқа қарсы басқару жүйесінің тиімділігін талдау.
Кейде ... ... ... нарықтағы, экономикалық
тәуекелдерді есептеуде кеткен қателермен байланыстырып ... ... бәрі ... таза ... кері әсер ететінін айта отырып,
біз мемлекетті, тұтынушыларды, табиғат факторларын ... ... ... ... ... ... ... қарсы басқару менеджерінің басты қызметі - ... ... ... ... ... ... қарсы
басқаруды қамтамасыз ететін арнайы міндеттерді қоюда болып табылады.
Кәсіпорындардың экономикалық дағдарысқа қарсы ... ... ... ... ... ... ... кезеңдерден тұрады. Бірінші кезеңде
кәсіпорын үшін қолайсыз жағдайлардың пайда болуының түрлері мен ... ... ... ... сол қатерлердің алдын-алатын шаралар жүйесі
іске қосылуы керек. Үшінші кезеңде олардың ... ... ... ... ... ... ... Экономикалық дағдарысқа қарсы
басқару жүйесінің қызметі оң ... ... ... ... болады,
қанағаттанарлықсыз деңгейде болса, тиімді қызмет жасайтын жүйе құру ... Осы ... ... экономикалық дағдарысқа қарсы басқару
қамтамасыз ету циклын біз тереңірек талдайтын тоқыма-кілем кәсіпорындарына
да кеңінен ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің екінші кезеңінде дағдарысқа қарсы ... ... дәл ... ... ... Осы ... ... қатер және осы қатерден мүмкін болатын зиян толығынан ... ... ... ... ... ... ... оң әсер алатын ақпараттарды жинау, талдау және бағалаудың бірегей
жүйесі болуы ... ... ... ... ... ... жағдайын анықтау бірнеше басты бағыттарда жүргізілуі мүмкін.
Біріншіден, кәсіпорынның қаржы-экономикалық қызметі ... ... ... ... ... ... мен ... қарыз
қаражаттарынан тәуелсіздігі мен автономдығы, айналым қаржыларының ағымдағы
кезеңдегі және болашаққа өтімділігі мен ... ... ... ... ... ... және айналым капиталының пайдалануы,
еңбек өнімділігі, кұрал - ... ... мен ... да ұшырайды.
Кәсіпорынның еңбек ресурстары мен еңбек ақы қорына ерекше назар аударылады.
Тоқыма-кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының ... ... ... ... ... жолдарын, дамудың ... ... ... ... жол береді.
Экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз етудің ағымдағы
жағдайын бағалауда тоқыма-кілем өнеркәсібі ... өз ... ... ... ақпаратының мәні зор. Бұл жерде басты көрсеткіш болып,
сатылымдардың ассортименті мен аймақтық ... ... ... ... тауар нарығындағы орнын, бәсекелестерінің
артықшылықтары мен әлсіз ... ... ... ... ... ... баға ... бәсекелік стратегиясын анықтауға-
мүмкіндік береді.
Экономикалық дағдарысқа қарсы ... ... ... ... отырып, кәсіпорынның табыстылығы мен рентабельділігін талдау жөн
болады. Экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... және ұзақ мерзімге
даму бағдарын жасау жатады. Кәсіпорынның экономикалық ... ету ... ... ... алу ... өткізу арқылы
жұргізіледі. Егер қатер құшағын жайып тұрса, мысалы: кәсіпорыннан құрылтай
құжаттарын тартып алғандай қылып алса, фирманың бұрынғы қызметкерінен ... ... ... ... қайтармай жатса, бәсекелестер
кәсіпорынның тауар белгісін рүқсатсыз ... ... арғы ... ... ... ... жоспарлаймыз
.Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының экономикалық, өндірістік,
қаржылық қызметін талдау бізге ... ... ... кәсіпорынның
экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізі болуы мүмкін деген ой
салды. Біздің елімізде кәсіпкерлер үшін нақты экономикалық еркіндікті қажет
ететін ... ... ... ... ... үшін ... сай ... өнімділігін,
тиімділікті, тұтынушылар мен жабдықтаушылардың алуан түрлі талаптарына
икемделетін өндірісті қамтамасыз ететін фирма мәдениеті мен ... ... ... ... ... фирманың экономикалық ең тиімді
басқару құралы ретінде, осындай әлует бар.
Ешкім және ... ... ... ... кепілдік бермейді. Әдетте,
дағдарыстық жағдай аяқ астынан ... ... ... ... қызметкерлер санына, өнім сапасына және басқа жағдайларға қарамай-
ақ таңдайды. Дағдарыстық жағдайда менеджменттің әдеттегі, бәрімізге белгілі
шеңберінен тыс ... ... ... ... ... кейбірі арнайы,
тек дағдарыс жағдайларында қолданылатын болса, кейбір әдеттегі әдістері
бизнестегі тиімді шараларға қол ... ... ... қолданылады.
Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттер ... ... ... дағдарысқа қарсы шаралардың бай қоржыны бар [14].
Қазақстан кәсіпорындарында дағдарыс мүлде күтпеген, "көктен түскендей"
тосын жай ... ... да, ... көп жағдайда, кәсіпорын персоналы
дайын еместігін байқатады. Нарықтық экономикада жекелеген ... ... іс, ... ... ... ... ғана емес,
тұтастай континенттерді қамтитын жүйелік дағдарыстарға да етіміз үйреніп
келеді. Дағдарыстық құбылыстарға, мүмкіндігінше, ... ... ... ... алдын-ала мұқият түрде дайындалу керек. Сол кезде кәсіпорын
үшін зиян аз, ал дағдарыстан шығу ... ... ... ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз
етуге қаншалықты қатысы бар екенін анықтау үшін, ... ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеу: шетел және Қазақстан
Республикасының тәжірибелері
Мемлекет нарықтық экономиканың сыртқы жүйесі ... оның ... ... ... ұдайы өндіріс үрдірісінің әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... жасалатын қызметі, ... ... және ... ұйымдардың әлеуметтік-экономикалық жүйелерді
өзгеретін жағдайларға сәйкес, әртүрлі және өзара байланысты экономикалық
реттегіштерді ... ... ... ... және ... сипатындағы
жүргізетін типтік шаралардың жүйесі
[15].
Экономиканы мемлекеттік реттеудің маңызды міндеттерінің бірі ... ... ... ... ... ... жасау
табылады. Бұл міндет дағдарысты мемлекеттік реттеу шараларын жасау мен
өткізу ... ... ... ... реттеу-мемлекеттің
кәсіпорынды дағдарыстық жағдайлардан, банкроттықтың алдын - алудан қорғау
немесе оның арғы қызметін тоқтату үшін ... ... ... және ... ... ... ... Дағдарысты мемлекеттік реттеу-нормативті құбылыс. Ол қызметті
талдаудан және нақты, ашық мақсаттарды ... ... ... оң ... ... ... ... [16].
Дағдарысқа қарсы басқару үрдістерін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... тәсілдердің ортақтығына
қарамастан әр мемлекеттің заңдылығы ұлттық экономиканың ... ... ... ... ескеретінін айта ... ... ... осы ... ... нарықтық экономикалы, транзитты
экономикалы елдердің және Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... үшін оңтайлы, ұтымды
жақтарын анықтауға, жалпы дағдарысқа қарсы заңдылықтарды қандай да ... ... ... ... жерде мынадай орынды сұрақ ... - ... ... ... ... бағаланады және қандай ... ... ... ... болады ?
Жалпы түрде, кәсіпорынның банкроттығының ресми белгілері борышкердің
ақшалай ... және өзге де ... ... ... ... ... Дағдарысты мемлекеттік реттеу
үрдісін бастау үшін ... ... ... Германияда- кәсіпорынның
өзінің тез өтімді қаражаттарынан көп соманы 1 ай ішінде төлемеуі, ... ... ... ... ... Англияда шаруашылық жүргізуші
субъект бір немесе бірнеше қарыздар бойынша ең кемі 750 фунт стерлинг, ... та 5 мың ... ... болу керек. Бұрынғы социалистік елдерде
банкроттықтың ресми белгілерін-дәрменсіздікті ... ... ... ... ... ... ... дәрменсіз болып, 60 күн
бойы өз міндеттемелерін банк шоттарында ақша ... ... ... - ... ... деп ... ... дәрменсіз
болып, мойындаған қарызын 60 күн ішінде немесе талап қойғаннан кейін 30 ... ... ... болған себептерді кредиторға үсынбаған борышкер
табылады. Румынияда бұл мерзім 30 күнтізбелік күнмен ... ... ... ... ... ... ... ұзағырақ
қызмет ететін Чехия мен Польшада банкроттықтың ресми белгілері-кәсіпорынның
бірнеше кредитор алдында өз міндеттемелерін ... ... ... ... ... ... Республикасында үш ай мерзімде өз
міндеттемелері бойынша төлем ... ... ... белгілерімен қатар, мүмкін банкроттықты
білдіретін ресми емес ... ... ... ... тәжірибесін нарықтық ... бірі - ... ... ... Ел ... маңызды
ерекшеліктерінің бірі болып, өнеркәсіп шоғырлануының жоғары деңгейі
табылады. Басқа көптеген ... ... ... Германияны жеткілікті
деңгейде дамыған экономикалық инфрақұрылым және оның элементтерінің-
жылжымайтын мүлік, ... ... ... және ... қағаздар
нарықтарының бүтіндігі сипаттайды. Бұл бизнестің
жоғары деңгейін, және оның салдары ретінде ... ... ... ... макроэкономикалық тенденциялар
төлем қабілетсіз ... ... ... ... ... ... тікелей мемлекеттік қаржыландыру,
әдетте, аймақтық маңызы бар өте ірі зауыттарға ғана қолданылады.
Экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... ... кепілдік беру қолданылады. Кәсіпорындар санациясы, кредиторлар өз
капиталдарын қайтарып алатынына анық сенімді болған жағдайда ... ... ... болып кредиторлық борышты жартылай (кем
дегенде 35 % - ке) жабу және ... ... ... үшін ... ... ауыстыру саналады.
Германияда, банкроттық механизм жетік әзірленген. Арбитрлық соттың
конкурстық өндірісті ашуына негіз болып кредиторлардың немесе ... ... ... Кәсіпорын басшылығының арызды өз ... ... ... ... ... ... элементтердің
экономикадан кетуін қатаң бақылайды. ... ... ... ... ... ететін конкурстық басқарушының құдіретіне
жатады.
Заң ... ... ... жабудың келесі кезектілігі белгіленген:
1. мемлекетке салық борыштарын өтеу;
2. әлеуметтік төлемдер, оның ішінде еңбек ақы ... ... ... сенімді жүйесі әрекет етеді, жұмысшыларға еңбек
ақы қарыздарын төлеуге кәсіпорында қаражат жетпеген жағдайда ... ... да ... коммерциялық банктермен несиелеу, әдетте, жылжымайтын
мүлікті ... алу ... ... ... өндірісті ашқан
кезде кепілден бос мүлік аз қалады. ... ... ... ... түрі ... ... санациясын жүргізу табылады.
Неміс заңдылығы конкурстық өндірісті екі талап орындалған жағдайда
қарастырады: банкпен несиелеу ... және ... ... ... ... ... ... сотының шешіміне сәйкес, кәсіпорынды,
егер оның активтері қарыздарын өтемесе немесе өз ... ... ... ... ... деп ... ... дәрменсіздігін анықтаудың мұндай критерийлері
өте ... ... ... ... қаржылық жағдайын
анықтау бірнеше бағыттарды қамтитын оның дағдарысының себептерін талдау
жолымен жүргізіледі:
кәсіпорынның қызмет ... ... ... талдау оның ұйымдық -
құқықтық нысанын, ... ... ... ... ... ... ... ескереді;
кәсіпорын филиалдарының орналасуын, өндірістік ... ... ... және ... ... ... бағытталған;
кәсіпорынды өндіріс ресурстарымен жабдықтау жүйесін талдау
барысында шикізат пен өнім қорының бар-жоғы, тауар айналым қарқыны, щикізат
жеткізудің ... ... ... ... мен ... ... ресурстарының қажеттілігін ... және ... ... ... ... ... өтімділігін,
нарықтық құнын, меншікті және қарыз капиталының үлесін, қаржылык саясаттың
стратегиясын ... және ... - ... ... ең
тиімді көздерін анықтауға ... ... ... ... басқару тиімділігін,
менеджмент ... ... ... ... ... ... тасқындардың оңтайлығын бағалауды ескереді;
кәсіпорынның қызмет етуінің сыртқы жағдайларын бағалаудың да маңызы зор ... ... ... ... ... тобы ... ... деңгейі,
бәсекелестердің стратегиясы мен қуаты, аймақтағы саяси және әлеуметтік
тұрақтылық, тұрғын халықтың ... ... ... ... ... факторлардың және заңдылықтың ... ... ... ... ... ... және оның ... құру нысандары жайлы шешімдерді қабылдауға негіз болады.
Италияның банкроттылық туралы заңдылығы бірнеше құқықтық ... ... ... ... ... ... ... банкроттық қаупі төнген жағдайдағы бақыланатын басқару; ... ... ... ... белгіленгендей кәсіпорынды қаржылық сауықтыру
нысандарына ұқсас, бұл нормалар дәрменсіз ... ... ... ... ... ... Банкроттық- басқару және бақылау
функцияларын меншік иесінен тартып алуды, ... оның ... ... ... ең ... шара ... ... Оның үстіне,
Италия банкроттығының еркіндік саясын және банкроттық ... ... ... ... ... ... ... мерзімін борышкер бірқатар
шарттарды орындаған соң кейінге қалдыруды, оның ... ... ... заңмен белгіленген кепілдікті ұсыну да бар, ескеретін ... ... ... Ең ... нысаны болып, кәсіпорын санациясының дәйекті
жоспарын ұсынған кәсіпкерге, сот ... ... және ... ... екі ... ... төлеу мерзімін ұзартуға мүмкіндік беретін
бақыланатын басқару болып табылады.
Басқару органдарын күштеп тарату ерекшелігі - ... ... ... ... мемлекеттік басқару органдардың бақылауында
болғанымен анықталады. ... ... ... дағдарысы
жағдайында олардың мүлкін тарату жүргізіледі. Бұл әкімшілік ... ... ... ... ... Италияның заңдылығы үнемі жетілдіріліп отырғанын
айта кету керек және осы ... ... бірі ... ... ... жағдайда азаматтарды әлеуметтік қорғау шараларының
кешенін ... ... Егер ... ... ... ... жұмысшыларына қарыздарын тікелей өтеуге қатысса, Италияда
экономикалық-әлеуметтік реттеудің басқа, ... ... ... ... қаржылық қиыншылықтары бар жеке компаниялардың жарғылық.
капиталына мемлекеттік басқаруды енгізу мақсатында үлеспен кіру және ... ... ... қайтып берумен байланысты санациялық ... ... Осы ... ... қаржылық дағдарысты басынан
кешіріп отырған кәсіпорындарға ғана қатысты қолдануға болады. Сол себепті
олардың дағдарыс алдындағы диагностикасы ... және ... ... құру
жайлы басқару шешімдерін қабылдау үшін кәсіпорынның төлемқабілеттілігін
анықтаудың негізделген көрсеткіштері қажет.
Италияда ... ... ... көрсеткіштермен анықтайды:
10. өмірді ... ... ... ... ... ... ұсынылатын активтердің жеткіліксіздігі;
11. егер банктер немесе кооперативтік типті несие мекемелері үшін жарғылық
капиталдың 1/3 - і ... ... ... ... ... үшін, егер қалған жартысы қарыз
міндеттемелерін жабуға жеткілікті болғанына ... ... ... Республикасында өтпелі кезең ... ... ... ... ... ... реттеу-өркениетті бәсеке
және экономиканы мемлекеттік реттеудің айрылмас ... ... ... ... ... ... басталғаны жайлы шешімді
конкурс соты қабылдайды. Конкурстық өндіріс үрдісі оңалту мерзімін (әдетте
3 ай) қамтиды, ол ... ... ... ... ... тоқтайды және
кәсіпорын өз қаржылық жағдайын жақсартуға ... ... ... осы ... ... ... жұмысын бақылаудың бір нысаны жайлы
шешім қабылдауы мүмкін. Егер ... ... ... ... ... ... массасына енгізілген борышкер мүлкін сатудан
түскен қаражаттар есебінен өтеледі. Бұл жерде ... ... ең ... ... ... ... конкурстық басқарушының еңбек
ақысы қосылғандығымен ерекшеленеді. Банкроттылық туралы Чехия ... ... ... ... егер ... ... ... қарыздарды бөліп ... ... ... ... онда ... өзі ... ... өтеу
жүргізуді ұсынуға құқылы, бұл кредиторлардың ¾ бөлігі келіскен жағдайда
мүмкін болады;
14. ... ... ... деп ... ... ... ... туралы шешім қабылдау үшін халықтық мүлік ... ... ... ... ... ... ... мерзімі
борышкер кәсіпорындарды жекешелендіру жағдайында және оны жекешелендіру
мерзімі шеңберінде беріледі;
15. банкроттылық туралы зандылық ... ... ... ... өз ... алатын кәсіпорындарға қолданылмайды.
Чехия заңдылығында банкротты ажыратудың басқа елдерден ... ... ... ... ... ... таза ... жоғары болуы табылады.
Экономиканы дағдарысқа қарсы мемлекеттік реттеудің ... әр ... ... ... бұл, ... ... заңдылықты жетілдіру,
әсіресе, жастарға жұмыс ... ... ... ... ... ... ... заңдар жинағында үкіметтің тиімді
іс-шаралары жеке аймақтардағы жұпемыссыздықтың жоғары деңгейін төмендету
жөнінде арнайы әзірленген бағдарламаларды қамту, экспорт ... ... ... ... ... және ... бәсеке
қабілеттілігін жақсартуға көбірік көңіл бөлу керек деп ... ... ... ... ... ... ету
бағдарламасын және ... ... ел үшін ... зор ... ... құру ... ... мәліметтері бойынша, елдегі жұмыссыздардың көп бөлігі
жастардың үлесіне тиеді және бұл ... ... ... т.б. ... деңгейде өсуіне жағдай жасайды. Жастарды ... ету ... ... ... ... заңгерлер үкіметке жұмысты кәсіптік оқумен үйлестірудің
тәжірибелік әдістерін ... жеке ... ... ... ... ... білім алу тәжірибесі сияқты міндеттерді шешуді
қарастыруды ұсынады.
АҚШ-та дағдарысты мемлекеттік ... ... ... ... ... ... саясатты әзірлеу мен жүргізу жөніндегі әртүрлі
мемлекеттік ұйымдардың қызметтерін ғылыми жан-жақты негізделген үйлестіру
табылады. Осы мақсатта ... ... ... ... кеңес
құрылған. Оның басты міндеті болып, мемлекеттік аппарат алдында туындайтын
мәселелерді шешуді әзірлеу табылады. Оның қызметінде ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру;
8. басқару құралдары мен үрдістерін ұтымдау;
9. бас инспектор қызметін үйлестіру;
10. қылмыстар санын қысқарту ... ... ... ... және т. ... ... мемлекеттік басқару экстремальді даму кезеңдерінде
күшейеді-дағдарыс кезінде кәсіпорындар мен ... ... ... ... және ... бөлу ... орталықтандырылған
әкімшіліктің болуына дейін күшейеді. Мысалы, соғыстан кейінгі жылдардағы
Жапониядағы экономикалық механизм ... ... ... ... ... баға белгілеу, табыстар саясаты жүйесін реттеу, көптеген салалар
мен кәсіпорындарды тікелей мемлекеттік ... ... ... ... ... үшін ... мәселе- отандық тауарларының
қанағаттанарлықсыз сапасы болды. Сыртқы сауда және өнеркәсіп министрлігінің
үсынуымен 1950 жылы Жапонияға осы салада ... ... ... ... ол ... ... "Жапон сапасы әлемде ең алдыңғы бола
алады" деп жариялаған. Демингтің бұл сөздері, болашақты болжағанын ... ... ... ... ... ... ... ал олардың жүзеге асырылуы жеке кәсіпорындарды және ... ... ... ... ... оны болдырмауға
бағытталған оң шаралар ретінде қарастырылады. Ондай жекешелендірудің
мақсаты ... ... ... ... ... ... және ... жоғарылату. Жекешелендірудің әр елде
өз ерекшеліктері бар. Мысалы, Ұлыбританиядағы жекешелендіруге тән ... ... ... ... ... анық көрсетілген
прагматизм табылады. Чехия Республикасындағы жекешелендірудің басты мақсаты-
жеке ... ... ... ... азайту және мемлекеттік мүліктің
үлес салмағын 10- 15 % - ға дейін жеткізу болды [18].
Дамыған елдердің ... ... ... негіздерінің мұқият
әзірленгендігі, олардың үнемі дамуда болуы, нарықтық шаруашылық ... ... ... көп ... ... ... көп ... тәжірибесімен шартталған. Сонымен қатар, көптеген
елдің банкроттық ... ... ... ... әрбір
мемлекеттің экономикасына тән өз ерекшеліктері тән.
Америкалық құқық институтымен құрастырылған үлгілік қылмыстық кодексте
американ штаттарына жаңа ... ... ... ... оған ... ... жалғандық" атты бап қосылу ұсынылған. Бұл ... ... ... ... ... жауапқа тартылатыны
ашық ұсынылған. Американ ... заң ... ... ... заң ... ... ... үлгілік қылмыстық кодекске
бағдарланып, банкроттық заңдылығын жасауда ... ... сол ... де ... заңы ... ... ұғымы тек алыпсатарларға
қолданылады, ... ... ... ... ... ... жайлы
ережелер колданылмайды. Англо-американдық құкық, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... шектелмейді,
сондықтан банкроттық субъектісі болып төлеуді тоқтатқан борышқор ... ... ... ... ... ... ... борышқордың жауаптылығы қарастырылады.
Тағы бір айта кететін жайт, дағдарысқа ... ... ... елдердегі ұлттық механизмдері бір-біріне ұқсамайтыны соншалық, әлі
күнге дейін бірегей нұсқаулар, бұл механизм стандарттары әлі әзірленбеген.
Әлем елдеріндегі дағдарысқа қарсы ... ... ... ... ... белгілері бойынша жіктеуге болады. Негізгі мүддесі - борышқор
кәсіпорындарды қорғайтын заңдылықтар да бар. Бейтарап немесе мүдделерді
«фифти-фифти» ... ... ... да бар. ... ... талаптарын қанағаттандыруға ұмтылатын заңдылықтар да бар.
Ресей Федерациясының «Кәсіпорындардың ... ... Заңы ... рет 1992 ... 19 - ... да, ... ... мен толықтырулар енгізілумен болды.
Нәтижесінде 1998 жылдың ... ... ... туралы» Заң қайта ... Осы ... ... ... ... ... немесе борышкердің
жариялауымен кредиторларға ақша міндеттемелерін және ... ... ... ... ... ... қабілетсіздігі» деп
анықталады.
Бұл елде ... ... үш ай ... кредиторлардың акша
қаражаттары бойынша және (немесе) басқа да міндетті төлемдерді төлей алмауы
банкроттық белгісі ... ... сот ... ... көрсетілген орналасқан орны бойынша төлем қабілетсіздік туралы
істі жүргізеді. Арбиторлық сотқа борышкердің жиынтық ... ... ... ең аз көлемінен 500 есе артып кетсе өтінішпен баруға болады. Заң
кәсіпорынды таратып ... ... ... Кәсіпорынның қызметін
сауықтырудың мүмкіншіліктері бар болса, төрелік сот борышкердің мүлкін
басқаратын ... ... ... ... ... ... бекітілген жоспар бойынша ... ... ... басқару 12 айдан аспайтын мерзімге бекітіледі, ерекше
жағдайларда бұл уақыт 6 айға ... ... ... Кәсіпорын санацияның
екі түрін ажыратады.
Санацияның бірінші түрі ... ... ... бағытталған
(санация жүргізілетін занды тұлғаның ... ... ... ... егер оның ... ... ... құбылыс түрінде
қарастырылса, төлем қабілетсіздігін жоюға көмектесу үшін жүргізіледі.
Санацияның екінші түрі бойынша заңды тұлғаның мәртебесі, меншік түрі,
ұйымдастырушылық-құқықтық ... ... ... ... ... ... ... жеткізбесе, онда ол банкрот ... ... ... шешімімен тарату үрдістерін өткізу үшін
арнайы комиссия құрылады. Банкроттық ... ... ... ... ... ... және нарықтық құны бойынша банкрот - кәсіпорынның мүлкі
бағаланады;
12. тарату массасы анықталады;
13. мүлікті ... ең ... ... анықталады;
14. кредиторлар талаптарын қанағаттандыру орындалады;
- тарату комиссиясы кредиторлардың барлық талаптары қанағаттандырылған соң
арбиторлық сотқа тарату балансын жасайды.
Кредиторлар ... ... өз ... бар: ... ... ... ... мүлікті бөлушілердің, кепілдікпен
қамтамасыз етілген кредиторлардың талаптары орындалады. Сосын кәсіпорынның
өз жұмыскерлері ... ... ... ... ... ... бюджетке төленетін салықтық емес ... ... ... ... ... кредиторлар
талаптарын төлеу жүргізіледі. Әр келесі кезектегі кредитордың талабы тек
алдыңғысы төленген соң ғана ... ... ... ... ... ... талаптар пропорционалды түрде тең ... ... ... ... реттейтін негізгі заң болып,
1997 жылдың 21 қаңтарында қабылданған «Банкроттық туралы» табылады. Бұл
заңға ... ... сай ... ... енгізіліп келеді. ҚР-сы
банкроттылық ... ... ... ... көбірек бағытталған.
Себебі кредиторлар мүддесі қаншалықты белсенді қорғалса, соғұрлым экономика
инвестициялар үшін тартымды. Ал, бұл көкейкесті мәселе.
Заң қазыналық кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... істерге қолданылады.
Кредитордың борышкерге қоятын талаптары жиынтығында жүз елу айлық
есептік көрсеткіштен кем ... ... ... ... сот ... ... ... деп тану туралы сотқа не ... ... ... ... ... органға арыз беріп, өтініш жасауына
борышкердің төлем қабілетсіздігі негіз болып ... Егер ... ... ... ... кезден бастап үш ай ішінде орындамаса,
ол төлеуге қабілетсіз деп есептеледі [21].
Борышкердің өзін ... деп тану ... ... не соттан тыс тарату
рәсімдерін өткізу туралы уәкілетті органға арыз беріп ... ... ... негіз болып табылады. Оңалту рәсімі шеңберінде дәрменсіз
борышкерге кез - ... ... ... ... ... ... қаржы-экономикалық, құқықтык және
борышкердің таратылуын болдырмау мақсатында оның төлем ... ... ... ... қолданылады. Борышкер өзі оңалту ... ... ... ... мен ... ... ... бес
күннен кешіктірмей оңалту жоспарын бекіту және борышкерге қатысты оңалту
рәсімін қолдану туралы ұйғарым ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның еркімен таратылады
және борышкер кәсіпорынды күштеп тарату.
Кредиторлар мүддесін ... және ... ... ... ... ... ... келесі кұрылымдардың өкілдері
кіреді: еңбек ақы, салықтар және бюджетке төленетін ... да ... ... ... және ... ... ай ... берілетін сыйақы мөлшері
шектелген. Заңға борышкермен ұсталған, бірақ төленбеген алименттерді алуға
кәмілетке ... ... ... бағытталған қосымшалар
енгізілген. Осындай мөлшер міндетті зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... отырысы олардың 2/3-сі
қатысса құқылы деген толықтырулар енгізілген. Конкурстық өндіріс мерзімі 6
айдан көп болмауы керек. ... ... бұл ... 3 айға ... ... айып ... шамасы және т.б. қарыздарды банкрот
деп тану шешімі қабылданған және оны ... ... ... ... катысуға байланысты несиегерлер шығындарының орны толтырылмауы
борышқор несиегерлер реестрінің мазмұнымен танысқан соң, ... ... ... ... мен ... ... нәтижелерін
сотқа ол күшіне енгеннен 3 айдан кешіктірілмей ... ... ... ... ... ... иесі ... растайтын
құжаттар бар мүлік конкурстық массаны құрайды. Әкімшілік және сот шығыстары
борышкер мүлкінің ... ... тыс ... ... ... келесі
тәртіппен бөлінеді:
1. Біріншіден, таратылатын банкрот өміріне немесе денсаулығына ... үшін ... ... азаматтардың талаптары тиісті уақтылы
төленетін капиталға айналдыру арқылы бірінші кезекте
қанағаттандырылады.
2. Еңбек шарты бойынша ... ... ... ... ақы мен ... ... бойынша сыйақылар екінші кезекте жүргізіледі.
3. Кредиторлардың таратылған банкрот мүлкінің кепілмен ... ... ... ... қамтамасыз ету сомасы шегінде үшінші
кезекте қанағаттандырылады.
4. Салық және ... ... ... ... ... ... ... Бесіншіден, басқа кредиторлармен есеп айрылысады.
Әрбір кезек талаптары алдыңғы талап толық қанағаттандырылғаннан ... ... ... ... орындалмай қалған, сонымен қатар
сотпен тарату балансы бекітілгенге ... ... ... ... ... ... ... кредиторлармен дебиторлық борыштан
есептен шығарылуы керек [22,23].
Әлемнің нарықтық экономикасы әртүрлі деңгейде дамыған ... ... ... ... ... ... біз дағдарысты
мемлекеттік реттеуді бірнеше белгілері бойынша жіктедік. ... ... ... ... ... ... 1 ... келтіріп
отырмыз.
1 кесте - Дағдарысқа қарсы мемлекеттік ... ... ... жіктеу
|№ |Жіктеу белгілері ... ... ... ... |
| | ... ... ... қорғау |кредиторлар мүдделерін қорғайтын; |
| | ... |
| | ... ... қорғайтын |
|2 |Кәсіпорынның ... ... |
| ... ... мерзімі |
| ... | |
| ... ... ... |үш айға дейн; |
| | |үш ... алты айға ... |
| | ... ... бір ... ... ... ... ... ... |әлеуметгік бағьггталған; |
| | ... ... ... ... ... диагностика; |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... реттеуді кредиторлар мүддесін қорғайтын, ... ... ... ... ... ... мерзімі алты айға дейінгі,
әлеуметтік ... ... ... ... деп ... қабілеттілікті анықтау диагностикасы ҚР-сы заңдылығы бойынша
тек қана екі коэффициент арқылы ... де, әр ... ... ерекшеліктеріне қарамай өткізіледі. Ал, экономикалық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету жүйесі үшін ... ... ... ... ... жан-жақты көрсетпейді. Осы мәселенің әдістемелік
тұстарын біз толығырақ ... жөн ... ... дағдарыстарды айқындау диагностикасының
әдістемелік негіздері
Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды ... ... ... ... ... экономикалық және басқару
ғылымдарындағы аз зерттелген сұрақтардың біріне жатады.
Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ... ... ... ... ... ие: ... ... өзгеру және өз уақытында жағдайға назар аудару қажеттілігі,
сондай - ақ, ... ... мен ... ресми емес әдістерін тиімді
пайдалану мүмкіндігі. Бұл туралы біз жоғарырақта ... ... ... ... ... басқаруды қамтамасыз ету
жүйесінің бұл ерекшеліктері диагностика ... ... ... ... ... ... факторларын және алғышарттарын өз
уақытында ... ... ... жіктеу және қабылдауға қажетті шаралар
жүйесін жасап шығару.
Қаржылық дәрменсіздіктің, ұйымдастыру дисфункциясының және ... ... ... ... ... ... мен
превентивті санациясы біздің көзқарасымызша, жалпы ... ... ... ... ету үрдісін толықтыратын негізгі түсініктер
болып табылады. Демек, диагностика кәсіпорынның ... ... ... ... ету функциясы мен ерекше кезеңі болып табылатыны
анықталады. Бұл кәсіпорынның балама ... ... үшін ... ... ... мен ... иелері үшін диагностика-бұл экономикалық
экономикалық дағдарыстын бастапқы ... оның ... ... дәл, ... ... алу ... және қызметке менеджменттің негізгі
әдістері мен механизмдерін енгізу үшін ... ... ... және ... зерттеу
нәтижелеріне сүйене отырып, менеджерлер мен меншік иелері өз кәсіпорнында
экономикалық ... ... ... ... ... рефлексивті
моделін жасауға мүмкіншілік алады.
Диагностика - бұл сонымен қатар ағымдағы қаржылык есеп пен ... ... ... мүмкін болатын тұрақсыз қаржылық-экономикалық
жағдай мен заңдылықтар туралы гипотезаларды шығару үшін негіз. Диагностика
менеджмент ... ... ... ... содан
кейін кәсіпорынның дамуы мен қызмет етуінің ... және ... ... оның ... ... ... ... асыруға
мүмкіндік береді.
Біздің зерттеулердің нәтижелері тиімділік, оған жетудің ... ... ... ... жоғары болатынын көрсетеді:
объекттің белгілі бір класқа және объектілер тобына ... ... ... ... өз класс объектілерінен, оның нақты
параметрлерін базалықпен салыстыру жолымен ... ... ... ... ... ... ... базалық көрсеткіштер
ретінде институционалдық нормалардың қалыптасу әдістемелерін жасау.
Осылайша, диагностика функциялар, құрылым, байланыстар тәртібіне ... ... ... ... ... ету механизмнің
категориясы деген ... бар, ... ... ... ... қарастыра
отырып, экономикалық дағдарысқа қарсы ... ... ... ... ... ... толықтырылуы керек деген
қорытындыға келуге болады. ... ... ... ... қамтамасыз ету қабілеттілігі олардың ұйымдастыру мен
технологиялар ... ... ... мөлшері мен
ауытқуларынан туындайды.
Сондықтан, экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету
жүйесінің диагностикасы ... ... - ... ... ... қызметінің базалық
көрсеткіштерін зерттеу;
- кәсіпорынның қаржылық-экономикалық және техника, ... ішкі және ... ... әсер ... ... талдау;
- жүргізілген шаралар мен қаржылық сауықтыру мен ... ... ... ... ... ... ... және отандық экономикалық әдебиеттерде коммерциялық
ұйымдардың банкрот болу ... ... ... ... ... ... әдістемелері ұсынылады. Компаниялардың
қаржылық қызметінде мүмкін ... ... ... үшін талдау
коэффициенттерінің ең ... ... ... 1930 ... басында
жүргізілді. Шетелдік фирмалардың қаржылық-экономикалық ... ... ... үшін қазір тәжірибеде Э.Альтман мен
У.Бивер жасап шығарған модельдер кең қолданылады. Ресей ... ... ... ... ... ... диагностикасының жаңа
әдістемелері О.П.Зайцевпен, ... ... ... ... қатар, кәсіпорынның дәрменсіздігі (банкроттығы) туралы
шешімдер қабылдау үшін негіз болып, 1995 жылдың 15-шілдесіндегі Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... баланс
құрылымын бағалау тәртібі туралы" ережесімен, сонымен қатар 1994 ... ... №1002 ... ... ... Кабинетінің
Қаулысымен бекітілген "Қазақстан Республикасындағы дәрменсіз мемлекеттік
кәсіпорындарды қаржылық-экономикалық сауықтыру, Қайта құру және ... ... ... ... ... ... ... бағалау үшін критерийлер жүйесі табылады [24].
Шетелдік және ... ... ... шығарылған банкроттылықты
болжаудың барлық жүйелеріне коммерциялық ұйымның қаржылық ... ... ... 7-ге ... түйінді көрсеткіштер кіреді. Олардың
негізінде көптеген аталған әдістемелерде ... ... бар ... ықтималдылығының кешенді көрсеткіші
анықталады. Бұл әдістемелер мен модельдер нарықтық жағдайда коммерциялық
ұйымның ... ... ... оның ... ... ... ... болжауға мүмкіндік беруі тиіс. Қолданылатын ... ... ... коммерциялық ұйымның қолайсыз жағдайы
басталғанға ... ... ... ... ... басқаруды
қамтамасыз ету стратегияларын қолдануға мүмкіндік беруі ... алты ... ... жеке ... ... ... ... етілу коэффициенті;
-КК[д-кредиторлық және дебиторлық қарыздардың қатынасы;
-Кс-қысқа мерзімді міндеттемелер және тез ... ... ... бұл ... ... ... кері шама болып табылады;
-Кө.з-өнім өткізудің зияндылығы, таза шығынның осы өнімнің өткізу көлемінің
қатынасына тең;
-КК[Ө-қарыз және өз капиталының қатынасы;
Кжүк-активтерді ... ... ... кері шама ... ... ... ... формуламен есептеледі:
Ккеш=0,25*К3+0,1*Кк[д+0,2*К с+0,25*К ө.з+0,1*К к[е+0,1*Кжүк (1)
Коммерциялық ұйымдар үшін жеке көрсеткіштердің ... ... ... анықталған, ал банкроттылықтың нақты, ... ... ... ... ... ол жеке
көрсеткіштердің ұсынылған минималды мәні негізінде ... К3= ... Кс=7, ... ... ... ... ... мәні. Егер нақты
кешенді коэффициент нормативтен жоғары ... онда ... ... ал егер аз болса-онда
банкроттылық ықтималдылығы аз [25].
В.Н.Ковалев және О.Н.Волкова сынды ... ... ... ... үшін мына ... ... (2)
Бұл жердегі Ri= Таңдап отырған кәсіпорын үшін Ni мәні/
Осы көрсеткіштің нормативті
мәні
Жоғарыдағы ... ... ... ... фактор
әсерінің эксперттер ұсынған үлес салмағы.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын есептеу үшін В.Н.Ковалев ... ... ... ... ... құрамдастырымы берілген:
1. Запастардың айналым коэффициенті ... ... ... ... ... Ағымдық өтімділік коэффициентіN2=айналым қаражаттары/қысқа мерзімді
пассивтер;
3.Капитал құрылымының коэффициент ... ... / ... қаражаттары;
Рентабельділік коэффициенті N4 = есептік кезеңнің пайдасы / ... ... N = ... ... ... өткізуден түскен
түсім.
Егер N≥100 болса, кәсіпорынның қаржылық жағдайы жақсы деп есептеледі.
Егер N

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқаруының мәні мен мазмұны34 бет
Кәсіпорындағы дағдарысқа қарсы басқару95 бет
Кәсіпорынды дағдарысқа қарсы басқару103 бет
Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқару40 бет
Дағдарыс және оған қарсы басқару40 бет
Дағдарысқа қарсы басқару81 бет
Дағдарысқа қарсы басқару стратегиясы32 бет
Дағдарысқа қарсы басқару әдістері мен құралдары8 бет
Дағдарысқа қарсы стратегия24 бет
Корпорация қаржысын дағдарысқа қарсы басқару18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь