Банктік менеджмент

КІРІСПЕ 3
1. Тарау. БАНКТІК МЕНЕДЖМЕНТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
1.1. Коммерциялық банктегі қаржы менеджментінің 6
экономикалық маңызы және ролі
1.2. Коммерциялық банк әрекетін қаржылық
талдаудың объективті қажеттілігі 24
2. Тарау. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНК ҚАРЖЫСЫН БАНКТІК
БАЛАНС НЕГІЗІНДЕ ТАЛДАУ
2.1. Банк балансына қаржылық талдау жүргізудің
реті және ұйымдастыру жүйесі 28
2.2. Банк балансы материалдарын банк активтерін 33
және пассивтерін талдауға қолдану
2.3. Банк балансы негізінде банк өтімділігін талдау 54
2.4. Қазақстан Республикасы халқының салымдарына
кепілдік беру қорын құруды ұйымдастыру 66
3. Тарау. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕ ҚАРЖЫ
МЕНЕДЖМЕНТІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
ЖӘНЕ МӘСЕЛЕСІ
3.1. Коммерциялық банктің қаржы тұрақтылығын 72
басқаруды жетілдіру жолдары
ҚОРЫТЫНДЫ 75
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 77
Банк жүйесі - нарықтық экономиканың ең маңызды бөлінбейтін құрамдас құрылымдарының бірі. Банктердің, тауарлық өндірістің және ақша айналымының дамуы - тарихи бірге жүретін және тығыз байланыста болатын көрініс.
Банктың басты қызметі – елдегі ақша құралдарын жиыстыру және оларды тиімді түрде қайта бөлу, яғни салымшылар мен қарызшылар арасындағы делдалдық.
Сонымен бірге банктер ел экономикасындағы ақша айналымының барлық құралдарының негізгі бөлігін қамтамасыз етеді, яғни қаржыларды игеру арқылы елдің қаржылық жағдайына ықпал жасайды. Банктер елдегі ақша ағымын тікелей өздері құрамдамағанмен, өз функцияларының көмегімен өнеркәсіпке, саудаға, банктік емес қаржылық салаға, мемлекеттік және халықтық, солардың ақша ағымдары арқылы нарықтық экономика мен әлемдік шарушылық байланыстар жүйесіне араласуға ат салысады. Сондықтан, банктегі қаржылық менджменттің тиімділігі ел экономикасының дамуын қамтамасыз етеін маңыздылығында болып табылады.
Банктің қаржылық менеджменті банктің белсенділігін қамтамасыз етуге бағытталады және банктік жұмыстағы ең бастысы. Себебі, банктің қайта бөлуге бағытталатын ақша ресурстарының басым бөлігі (орташа 80-85℅) – қоғамдыкі, яғни банктен тыс субъектілерден тартылған қаржылар. Сондықтан, қоғам ақша қаржысын сеніп тапсырған коммерциялық банктердің қаржылық белсенді болуын сәйкес заңдар мен нормативті актілер арқылы қамтамасыз ететін – Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі. Болашақ маман ретінде осы көзқарас бойынша мәселенің маңыздылығының деңгейі дипломдық жұмысымның тақырыбына бірден-бір арқау болды.
1. «Банки и банковские организации в Республике Казахстан»: Основные законодательные акты. – Алматы, 2001 г.
2. Қазақстан Республикасының «Банктер және банктік қызмет туралы» заңы. 31.08.95ж.
3. Батракова Л.В. Экономический анализ деятельности коммерческого банка: - Москва, 1995 г.
4. Лаврушин О.И. Основы банковского менеджмента: - Москва, 1995 г.
5. Лаврушин О.И. Банковское дело: - Москва, 1999 г.
6. Мажитов Д. Проблемы устойчивости банковской системы Казахстана // Азия, 1997 №19; №20.
7. Питер С. Роуз. Банковский менеджмент: - Москва, 1995 г.
8. Сейткалимов А.Г. Управление банковской ликвидностью и методы её анализа: - Алматы, 1998 г.
9. Стоянова Е.С. Финансовый менеджмент: - Москва, 1998 г.
10. Шеремет А.Д., Щербакова Г.Н. Финансовый анализ в коммерческом банке: - Москва, 2000 г.
11. Шойбеков Р., Қазбеков М. Русско-казахский словарь: - Алматы, 1996 г.
12. Банк жүйесінде қолданылатын терминдер сөздігі / Құраст.: Ә.Сембина, Б.Назыкеева, - Алматы, 1995 ж.
13. Управление коммерческим банком в условиях переходной экономики // Финансы и кредит, 2000 г. №7, с51-59.
14. Арсланбеков –Федоров А.А. Операионно-стоимостный анализ в коммерческом банке // банки Казахстана 2001. №6. с.42-45
15. Жунусова Г.Р. Интеграционные процессы в банковской системе Казахстана // банки Казахстана 2002. №1. с. 6-10
16. Каменова Р.А. Совершенствовать регулирование деятельности банков второго уровня // банки Казахстана 2001. №8. с. 16-18
17. Марченко Г.А. Банковский сектор Казахстана: состояние и перспективы развития // банки Казахстана 2001. №10. с. 2-11
18. Мажитов Д. Банк жүйесіне тірек керек // Финансы Казахстана 1997 г. №12. с. 29-32
19. Лисак Б.И. Актуальные проблемы развития банковской системы Казахстана // банки Казахстана 1999. №1. с.2-6
20. Раева Р.О. «О банковской системе Казахстана» // банки Казахстана 2001. №6. с. 10-19
21. Рябова И.Б. Анализ финансового состояния коммерческого банка // Деньги и кредит.1988 №8. с. 15-18.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
3
1. Тарау. БАНКТІК МЕНЕДЖМЕНТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
1.1. Коммерциялық банктегі қаржы менеджментінің ... ... және ... Коммерциялық банк әрекетін қаржылық
талдаудың ... ... ... КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНК ҚАРЖЫСЫН БАНКТІК
БАЛАНС НЕГІЗІНДЕ ТАЛДАУ
2.1. Банк балансына қаржылық талдау жүргізудің
реті және ... ... Банк ... ... банк активтерін 33
және пассивтерін талдауға ... Банк ... ... банк ... ... ... ... Республикасы халқының салымдарына
кепілдік беру қорын құруды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... МӘСЕЛЕСІ
3.1. Коммерциялық банктің қаржы тұрақтылығын ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... - ... ... ең маңызды бөлінбейтін құрамдас
құрылымдарының бірі. Банктердің, ... ... және ақша ... - ... ... ... және ... байланыста болатын көрініс.
Банктың басты қызметі – елдегі ақша құралдарын жиыстыру және оларды
тиімді түрде ... ... яғни ... мен ... ... ... ... ел экономикасындағы ақша айналымының барлық
құралдарының ... ... ... ... яғни ... игеру арқылы
елдің қаржылық жағдайына ықпал жасайды. Банктер елдегі ақша ағымын ... ... өз ... көмегімен өнеркәсіпке, саудаға,
банктік емес қаржылық салаға, ... және ... ... ... арқылы нарықтық экономика мен ... ... ... араласуға ат салысады. Сондықтан, банктегі қаржылық менджменттің
тиімділігі ел экономикасының дамуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... белсенділігін қамтамасыз етуге
бағытталады және банктік жұмыстағы ең бастысы. Себебі, банктің қайта бөлуге
бағытталатын ақша ресурстарының ... ... ... ... – қоғамдыкі,
яғни банктен тыс субъектілерден тартылған қаржылар. Сондықтан, қоғам ақша
қаржысын сеніп ... ... ... ... ... ... заңдар мен нормативті актілер арқылы қамтамасыз ететін – Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі. Болашақ маман ретінде осы ... ... ... ... ... жұмысымның тақырыбына бірден-бір
арқау болды.
Сонымен қатар, соңғы 7 жылда елдегі ... ... саны ... (1995 ж. ... ... ... 40-қа ... қалды. Бұның себебі еліміздегі
нарықтық экономиканың дамуына сәйкес банктік қаржылық менджментте позитивті
өзгерістердің болуы, яғни ішкі ... ... мен ... ... ... ... дәл осы процестерді ашу, қаржыны басқаруды түсіну, оң және
теріс ... көз ... ... ... ... ... оларды шешу жолдарын іздеу дипломдық жұмысымның тақырыбына қызығушылық
танытты және мақсатына айналды.
Банктің қызметі ұдайы өзгеріп ... ... ... және
әлеуметтік-саяси жайлардың, қаржылық нарықтағы жағдайлардың өзгерістерінің
барысында жүргізіледі. Сәйкесінше, бұл ... ... ... ... әр ... әсер етуі мүмкін. Сол себепті,
банктегі қаржылық менджменттің негізгі ... ... ... ... ... ... МЕНЕДЖМЕНТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
1.1. Коммерциялық банктегі қаржы менеджментінің ... ... ... «Банктер және банктік қызмет туралы» заңына сәйкес
Қазақстанда банктер – ... ... әр ... ... ... хұқыққа ие әмбебап несие мекемелері. Олар әр түрлі түрде және әр
түрлі мерзімге несие берумен, ... ... және ... ... ... сатып алу, сақтаумен айналысады[1].
Нарықтық экономика жағдайында коммерциялық банктер - өз клиенттеріне
әр түрлі ... ... ... кәсіпорын. Қазіргі кезде банктің
клиенттерге ақы негізінде көрсететін қызметтерін ... ... ... ... ... және нарық талабына сай дәстүрлі емес
формалары көбеюде. Осыған байланысты банк ... ... ... ... ... коммерциялық деген термин екінші ... ... да ... ... ... жататындығынан емес,
олардың ақы негізінде (%-к ставкамен - ... ... ... ... ... сан ... ... банктер – коммерциямен айналысатын ерекше кәсіпорын.
Коммерциялық банк[2] – бұл қоғамдағы экономикалық және ... әсер ... ... ... ... ... қызметтерден басқа банктік жүйе әлеуметтік қызметтерді де ... яғни ... ... ... салықтық төлемдер арқылы
қамтамасыз ету, жұмыс орындарын қалыптастыру, салымшылар үшін ... ... ... тұрақтылығының негізгі проблемасы ... ... ... ... ... ... әсер ететін факторлар:
а) әлеуметтік-саяси жағдай, яғни үкімет тұрақтылығы, оппозиция әсері,
әкімшілік-территориялық мамандықтың орнықтылығы;
ә) жалпы экономикалық ...... ... ... ... күштердің жаңартылуы, тауар ... ... ... (капиталдың келу/кетуі);
б) қаржы нарығындағы жағдай, яғни банктік салымдардың пайыздық
мөлшерлемесі, ақша ... ... ... ... ... ... валютаны алмастыру курсы, сұраныс көлемі (валюталарға
ұсыныс, ... ... ... ... ... ... ... банкінің саясаты, алтын валюта қорының көлемі, банк
өнімінің ... ... ... ішкі ...... ... ... кадрлардың кәсіби мамандануы, банктік менеджменттің сапасы,
капитал жеткіліктілігі.
Коммерциялық банктің тұрақтылығына әсер ... ішкі және ... 1.1-ші ... ... ... ... ... | |Жалпы ... ... ... ... ... |Тауар |Капиталдың |
|тұрақтылығы |иялық ... ... ... |
| ... | ... ... |келуінің |
| | | ... ... |
| | | | |тік | |
| | | | ... |
| | | | ... | ... |Әлеу-м| |Өндірістік |Елдің ... ... ... ... |еттік | |күштердің |төлем |климат |
| ... ... ... | |
| ... | ... | | ... | |
| | | | | | ... | |
| | | | | | ... | ... ... | ... нарығының жағдайы ... ... | | ... ... | ... ... |Банктік салымдарды |Банктік |
|тал |лар-ды|миссияс| |курсы ... ... ... |
| |ң |ы | | | | ... | | | | |мен ... | | | | ... | | | ... |ы |стратег| | | ... |
| | ... | | | | |
| | | | | | ... | | | | | ... |
| | ... Активтерді және пассивтерді |1. Әкімшілік ... ... ... ... ... ақы. ... Өтімділікті басқару. |2. Қызметшілерді таңдауды ... ... ... ... ... ... ... капиталын басқару. |3. Қызметшілерді дайындауды ... ... ... ... |ұйымдастыру. ... ... ... ... | ... Банк ... бақылауды | ... | ... – жеке және ... ... ... ... ... “капиталды”
әлеуметтік-экономикалық процестердің дамуының негізі ретінде қарауға
болады. ... ... осы ... ... ... ... анықтайды. Сондықтан адам капиталын басқару – бұл ... ... ... адамға деген қатынас. Банк үшін бұл ... ... т.б. ... ... ... ... ... келесі
кестеде көрсетілген (1.2-ші кестені қара).
Кесте 1.1.2.
Банктік менеджменттің міндеті
|Міндеті ... ... ... |
|1 |2 ... ... |1. ... ... қойылымы. |
| |2. ... ... мен ... ... |
| |3. Банк ... басқару әдістемесін өңдеу. |
| |4. ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| |5. ... ... ... стратегиясы |
| ... ... ... |
| ... ... |
| | |
| | ... |1. ... нарықты таңдау. ... |2. ... ... ... үшін ұзақ және ... |
| ... ... ... |
| | |
| | ... |1. ... ... көрсету үшін жаңа банктік |
|өнімдерді құру |технологияларды енгізу. |
| |2. Банк ... ... ... |
| ... банк ... ... ақша қорларының |
| ... ... |
| | |
| | ... |1. ... ... жаңа нарығын жаулап алу. ... ... ... ... ... ресурстық базасын |
|қызметтерді |кеңейту, ... ... ... ақша ... ... ... банктің |2. Пайда табу ... | ... | ... | ... ... ... |Шешілетін міндеттердің мазмұны |
|1 |2 ... және ... ... ... |
| |2. ... және пайданы басқару. |
| |3. Банк ... ... ... ету. |
| |4. Банк ... ... |
| | |
| | ... |1. ... ... ... ... ... ету | |
| | |
| | ... |1. Банктің даму ... ... ... ... ... ... ... ... Банк ... бағдарламалау – банк іс-әрекетінің мақсатты
бағдарламасының құрылуы.
2. Банк іс-әрекетін жоспарлау – несие ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету – банк клиенттерімен жасалған шарттарды
тіркейтін алғашқы құжаттар.
4. Экономика және қаржы – банк ... ... ... Технология – функционалды-технологиялық құжаттарды өңдеу.
6. Маркетинг – сыртқы ортаның ... ... ... – бақылау қызметі.
8. Кеңес беру және сарап (экспертиза) – сыртқы ортаның басқару
әсерімен ... ... ... ... ... ... ету - ... және кадрлық қамта-масыз
ету.
10. «Паблик рилейшнс» – ақпараттық-зерттеуді қамтамасыз ету, ... ... ... ... бойынша қаржы делдалы болып
табылады, ал клиент керсінше, өндірістік тауар және ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырылуы және
инвестиция керек, ал ... ... ... ... керек. Коммерциялық
банк нарықтық экономикада өз міндетін жүзеге асыруы үшін, осы екі ... ... ... ... ... - коммерциялық ... ... ... процесін тікелей басқарумен байланысты тәжірибелік
қызмет. Бұл аспектіде банктік менеджмент басқару ... ... ... жүйесі ретінде көрінеді: активтік және ... ... ... нормативтік қаржылық-экономикалық
көрсеткіштердің орындалуы, банктік аудит және ... және ... ... ... және оны ... ... ... әдістері
мен кешенді технологиялары, тұтынушыларға реинжинирингті ... ... ... ... банктің жұмысын және оның қаржысын
бақылап отыратын жүйелік басқару "қаржылық менеджмент" деп ... ... ... мен ... ... Өтімділікті басқару.
3. Жеке капиталды басқару.
4. Қарыз капиталды басқару.
5. Банктік тәуелділікті басқару.
6. Несие портфелін басқару.
Банкілік ішкі ... ... ... ... ... мен еңбек ақысын администрациялау.
2. Қызметкерлерді іріктеу мен орналастырудың ұйымдастырылуы.
3. Қызметкерлерді ... ... ... ... ... ... да маңызды орын алады.
Қазіргі уақытта кеңінше қолданылып жүрген ... ... ... көп ... қамтиды. Мамандар қаржы менеджменті дегенімізді ... ... және ... ... басқару деп санайды.
Коммерциялық банктердегі қаржылық менеджмент ... ... ... аз мөлшерде болса да шешімін тапты.
Коммерциялық банктердің қаржы ... ... ақша ... ... ... ақша ... ... тән барлық жиынтығын
қамтуында. Бұл ... ... ... ... органдарының
нормативтерін сақтау ережесімен дәл келеді. Коммерциялық банктердегі
қаржылық менеджмент және ... ... ... ... позициялары
туралы мәселелерге еңбектер арналған.
Коммерциялық банктердің жұмыс істеу процестері микроэкономикалық -
факторлар мен клиенттердің тұрақтылығына байланысты.
Қазіргі уақытта ... ... өте ... 1-ші ... өнім ... материалдық құндьшықтар болып табылады. Коммерциялық банк ... үшін ... ал ... банк банк ... ... ... сәйкес келеді.
Шетел банктерінің тәжірибелері қызықты. Бірақ шетелдік қаржы жүйесінің
Қазақстанның несие - банк жүйесінен ... ... бар. ... ... ... ... жүйесінің тәжірибесі Қазақстан жерінде таралуы керек.
Ал Қазақстан банктік жүйесі Қазақстан ... ... ... ... менеджменттің өзіндік ерекшелігіне несие банктік ... ... ... ... ... деп ... Коммерциялық банктегі қаржыңың, менеджменттің басты ерекшелігі де -
нарықтық экономикасының алғашқы тобындағы барлық ақша ... ... ... яғни ... ... ... болуында. Қаржылық
менеджменттің негізгі банктегі қаржылық операцияларды ... және ... ... ... процестері болып табылады.
Коммерциялық банктегі қаржылық менеджмент - бұл ақша ... мен ... ... ... Ол ... ... ... банк бөлімшелерін басқарумен және банк қызметін
әртүрлі ... ... ... қатынастары. Сонымен бірге банк
қызметтеріне басқарумен бірге ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушы - технологиялық сипатында маңызды
мәселелер болып, коммерциялық банктің менеджментін ... - ... ету. ... банктің пайдалы қызметін субъектік түрде
қарастыру және ... ... ... ... ... ... әрқашанда нарықтың жаңа қажеттіліктерін қанағаттандыруы керек,
банктік емес қаржылық ұйымдармен ... даяр ... ... ... негізгі міндеті болып қатынастар жүйесін құру табылады.
Осыған ... ... ... ... жүйесі ретінде қаржы-
экономикалық, құрылымды-функционалдық және функционалды-технологиялық
параметрлер ... ... ... ... айтқанда, банктік менеджмент
бір-бірімен байланысты және ... ... ... жүйесін
білдіреді:
қаржы-экономикалық көрсеткіш (ҚЭ);
ұйымдық құрылым (ҰҚ);
функционалды-технологиялық басқару (ФТ).
Бұлардың байланысын көрсетсек:
ҚЭ ҰҚ ФТ
Банктік ... ... ... және ... ... байланысын басқарушы ретінде келесі 1.2-ші суреттегі
схема арқылы беріледі.
Сур. 1.2. ... ... ... ... ... Қазақстанда коммерциялық банктердегі ... ... – ол ... ... ... несиелік
ұйымдағы экономикалық процестерді басқару технологиясының біркелкі болмауы.
Коммерциялық банктегі қаржы менеджментінің негізгі ерекшелігі – бұл ақшаның
барлық қызметін жүйелі ... ... ... ... қаржы менджментінің іс-қимыл объектісі -
банктің қаржы ... ... ... ... ... ... мақсаты – банктің қаржы
операциясын жоспарлауды қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... банктің тұрақтылығына әсер тететін параметрлер келесі 1.3-
ші кестеде көрсетілген.
Кесте ... ... ... ... |Қызметтер тәртібі ... ... ... |Төменгі мөлшердегі өтімділік |
| ... ... ... ... | |
| ... мөлшері ... мен ... | ... | |
| ... табысты қамтамасыз ететін|
| ... ... ... ... ... ... екі ... тұрады:
(басқарылатын жүйе немесе басқару объектісі;
(басқарушы жүйе немесе басқару субъектісі.
Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ақша ... табылады.
Коммерциялық банктің қаржы менеджментінде басқару субъектісінің негізі
болып, банк менеджменті табылады (банк қызметкерлері, басқару аппараты).
1.3-ші суретте коммерциялық банктегі қаржы ... ... ... ... айқын бейнеленген.
1.3-ші суретке түсініктеме.
Басқару объектісі – банк клиентурасының ақша қаражаты. Бұл ... ... яғни ... ... ... банк ... ... жағы банктың қаржы операциясы ... 1.3. ... ... қаржы менеджментінің қағидасы.
1.3-ші суретте тұрақтылықтың бес блогы көрсетілген, олар өз ... ... ... ... ... ... тұрақтылығының блоктары
мазмұндарымен келтірілген:
|Банктің қаржы тұрақтылығы ... ... |2. Банк ... |3. ... ... ... және |тиімділіктің ағымдағы |
|нормативі қызметі ... ... ... банкті | | ... ... | | ... ... банк | | ... стратегиясы.| | ... ... ... ... Банк ... |5. ... ... |6. Адам ... басқару: |
|жоспарлау: |құрылымы (сызықты, |ынталандыру, ... ... ... ... ... | | ... ... тұрақтылығы ... ... ... |8. ... ... ... коммерциялық тұрақтылығы ... ... өнім ... және банк |10. ... ... ... ... банк қызметінің ... ... ... ... және ... ... ... қаржы |
| ... ... ... ... ... ... ... |12. ... ... ... ... ... ... ... іске ... үшін ... ... қызметтерін анықтау керек (1.4-ші суретті қара).
1. Стратегиялық жоспарлау – болашақтағы қаржылық ... ... ... ... ... ... (моделирование) – ақпараттарды дайындауда, сонымен қатар
басқару объектісінің ағымдағы жағдайын бағалауда ... ... ... ... ... Үлгі (модель) – материалды
объект немесе таңбалы жүйе.
3. Оперативті жоспарлау ағымдағы қаржылық ... ... ... ... ... ... 1.4. ... субъектісінің функционалдық жүйеге әсер ету схемасы.
4. Мониторинг – қоршаған орта және басқару объектісінің жағдайы туралы
ақпараттар жиынтығы.
5. Диагностика – ... ... ... ... ... сәйкестігін бағалау.
6. Басқару мақсаты – басқару объектісінің сенімділігін қамтамасыз ету.
Коммерциялық банктердегі бизнес стратегияны жоспарлау кезеңдері:
1. Банктың микро және ... ... ... - ... ... ... ... анықтайтын экономикалық, ... банк ... ... және ресурстық жағдайлары.
2. Әр жағдайдағы анализ.
3. Мақсаттар мен міндеттердің қайта құрылымы.
4. Банктің басты мақсаттары мен ... ... Банк ... ... Несие беру ұйымдарының күнделікті есебіндегі ортақ стратегиясындағы
банктің барлық деңгейіндегі ... ... ... Алға ... ... жүзеге асырудың жолдарын бөлініп алған және
потенциалды ресурстар есебімен ... ... ... ... ... ... ... барлық деңгейіндегі банктің басқару жүйесінің (эндогенді
және экзогенді) ақпаратты - басқару ағымдарын жоспарлау.
10. Банк құрылымының ... ... ... ... кадр ... ... Іс-қағаздарының функционалды - технологиялық құрастырылуы.
13. Технологиялық бақылау және базалық іс-қағаздарының банктің ... ... ... ... ... ... бизнес- стратегиясы жоспарларын жинақтау.
Осыдан коммерциялық банктегі қаржы менеджментінің ерекше тармағы
тарайды. Ол ... ... ... құру.
«Банк операциясы» түсінігінің «банк өнімі» және «банктің көрсететін
қызметі» түсінігімен байланысын ... ... ... ... ... бөлінеді:
• пассивтік операциялар – банктік қызметті көрсету үшін ... ... ... ...... кезеңде және болашақта табыс табу
үшін меншікті және ... ... ... ... ...... сый-ақы үшін клиенттерге қызмет
көрсету.
Банктің делдалдық операциясы және оның ... ... 1.5-шы ... 1.5. Банк ... ... ... ... құрылымын бөлшектеп қарастырайық. Ол
үшін «банк үштігі» ... жаңа ... ... ... бұл үш ... ... яғни ... – операция –
қызмет көрсету». «Банк үштігі» түсінігі «клиенттерге банк ... ... ... ... ... Ол келесі схемамен
белгіленеді:
Технология = (Материал + Инструмент + ... ... ... банк ... ... ... =
= ... қажеттілігі + Өнімдер + Операциялар) ... = Банк ... + Оның ... ... ... ... |Өнімдер + Операциялар+ Қызметтер ... |жай ... ... ... ... |күрделі |кешенді ... ... ... ... ... |
| | ... | ... 1.6. Банк ... ... ... – банктің клиентке қызмет ... ... ... клиенттер арасындағы өзара байланыс, яғни ... ... ... ...... қызмет көрсету бойынша ... орны және ... ... ... ... ... қызмет көрсету – банк клиентінің қажеттілігін қанағаттандыру
нысаны (несие, кассалық есеп, кепілдіктер, бағалы қағаздарды сату – ... ... ... ... банктің негізгі концепциясы: сенімді клиент ... ... ... банк ... ... объективті қажеттілігі
Коммерциялық банк әрекетін қаржылық талдау дегеніміз – арнайы білім
жүйесі. Бұл жүйе банк ... ... ... нәтижелерін
меңгерумен, шаруашылық процестердің факторын және ... ... ... даму ... ... ... ... объектісі болып, әр бір жеке банктердің және оларды
топтастырудың коммерциялық іс-қимылының территориалды, функционалды ... ... ... ... табылады.
|Қаржылық |Ерекшеліктердің сипаттамасы ... | ... | |
| ... ... ... ... қаржылық талдау |
|1 |2 |3 ... мәні ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... және ... ... ... ... ... нәтижелер, банктің|
|объектілері |рентабельдік және ... ... ... |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... | ... ... ... ... ... мен ... |көп-шілігі, әр түрлі |иелері |
| ... ... | |
| ... ішкі | |
| ... мен | |
| ... банк | |
| ... ... ... | |
| ... мен ... | |
| ... | ... ... ... ... | ... | |
| ... ... ... ... қаржылық талдау |
|1 |2 |3 ... ... ... ұйымы-ның |Халықаралық және ұлттық |
|дәрежесі |шешімі ... ... ... орта, банк қызметі|Ағымдағы қаржылық есеп беру|
|аппарат-тардың |туралы ақпараттардың барлық|шегінде ... ... | ... ... ... ... ала ... |
|ақ-параттардың ... және ... ... ... ... ... болады |бақылау ұйымдастырудың ... | ... мен ... ... | ... ... |
| | ... сипатта болады |
|Ақпараттың |Кез-келген ... ... ... ... | |мен есеп ... ... | ... ... ... ... ... ... |
|жүргізілу |талдау | ... | | ... | | ... ... | | ... | | ... | | ... ... | | ... ... ... және ... ... | ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... | | ... 1.7. Банктің ішкі және сыртқы қаржылық талдауының салыстырмалы
сипаттамасы.
Осы суретке байланысты коммерциялық банктегі қаржылық талдау мерзіміне
қарай:
... ... ... ... ... ... байланысты:
• толық;
• тақырыптық
болып;
зерттеу мақсатының сипатына байланысты:
• алдын ала талдау;
• бақылау-жеделдік талдау;
• қорытынды және ... ... ... ... ... ... – мамандарға, банк
қызметкерлеріне қаржылық талдауды жүргізу үшін жан-жақты ақпарат беру.
Банк жүйесінде қаржылық есеп ... ... ... ... ... Топтастыру әдісі – бұл жылдық баланстан, есеп берудің ... ... ... ... ... ... үшін барынша қолайлы
талдауды қолдану шарттарын жариялауға тиімді әдіс.
2) Салыстыру әдісі. Бұл ... ... ... ... ... ... мен ... динамикалық өзгерістер
әсерімен дәлелденіп анықталатынын көрсетеді.
3) Коэффициенттер әдісі. Бұл әдіс әр ... ... ... табуға мүмкіндік береді, яғни шоттар тобының, активтердің ... ... ... оған үлес ... ажыратуға мүмкіндік береді.
4) Графикалық әдіс – ... ... ... және ... бірі.
Жалпы коммерциялық банк әрекетін қаржылық талдау туралы ақпарат сыртқы
және ішкі пайдаланушылар үшін қажет. Ішкі пайдаланушылар: банктің ... банк ... Олар әр ... ... ... шешім
қабылдайды. Сыртқы пайдаланушылар: несиегерлер, аудиторлық ... ... ... ... БАНК ... ... ... ТАЛДАУ
2.1. Банк балансына қаржылық талдау жүргізудің
реті және ұйымдастыру жүйесі
Коммерциялық банк ... ... ... бұл – банк қызметінің қаржы-
экономикалық нәтижесін меңгерумен байланысты арнайы білім жүйесі.
Коммерциялық банк өз ... ... ... ... ... ... және пассивтік операциялар құрылымын тиімді етуге
тырысады.
Мемлекеттік салық ... ... ... ... ... банктің бюджет алдындағы міндетінің орындалуына қаржылық бақылау
жүргізеді. Банктік ... екі түрі бар: ... ... ... ... (банкті бақылау). Қадағалау орындары бухгалтерлік ... ... мен ... ... есеп ... банктің қызметін
бақылайды.
Қазақстан Республикасының «Банктер және банктік ұйымдастыру туралы»[5]
заңына сәйкес банктің қаржылық жылы 1 ... ... 31 ... ...... ... өзіндік және сырттан тартылған
қаражаттарының қозғалысын, олардың қорлану және құралу көздерін ... ... ... ... ... ... немесе
пайдалануына несиелік есеп айырысу және т.б. ... ... ... ... ... ... операциялардың қозғалысына
бақылау жүргізіледі. Банк балансын талдау банктің ... ... ... қызметтерді басқаруға, оларды әрі қарай жетілдіруге әсерін
тигізеді.
Банктегі ... есеп ... ... ... ... ... ... бірнеше элементтері бар:
а) құжаттану;
ә) түгендеу;
б) ақшалай бағалау;
в) калькуляциялау;
г) бухгалтерлік шоттар;
д) екі ... ... ... есеп ...... барлық құралдар мен қорлардың қаражаттарының әрбір
айналысының орындалуын, әрбір операциялардың жүзеге асырылуы жөніндегі
көрсеткіштер жүйесін ... ... ... үшін ... жасалған белгілі
құжаттар.
Түгендеу - көп салалы банк операцияларын іске асырып, тиімді жұмыстар
жүргізуде, кейбір операцияларды құжаттар арқылы тіркеуде есеп ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкпен белгіленіп отыруы керек, ал қосымша жүргізілетін
түгендеулер коммерциялық банктің жеке меншігімен жүзеге асырылады.
Ақшалай бағалау – бұл ... ... ... есеп ... ... ... ... – бұл банктік қызметтің өзіндік құнының анықталуы.
Бухгалтерлік шоттар ... ... ... ... ... бір ... ... ашылған шоттарды немесе
бухгалтерлік есепті көрсету үшін ... ... жазу – ... асырылып жатқан барлық банктік операциялардың
міндетті түрде бір шоттың дебеті бойынша, ... ... ... ...... ... жатқызылатын класына жинақталып, жүйеленіп
көрсетілуі. Баланс – «таразы», «тепе-теңдік». Банк балансы акитвтен ... ... беру – ... ... ... ... ... бір
мәлімет. Сонымен қатар әр түрлі басқару шешімдерін қабылдау үшін ... ... есеп ... ... ... ... Есеп беру ... банктің кірістері мен шығыстары туралы есеп;
• банктің ақшалай қаражаттарының қозғалысы туралы есеп;
• банктің өз капиталының қозғалысы туралы есеп;
... ... ... ... ... ... ... бағыттары:
1) пассивтік операциялар құрылымын ... ... ... бойынша);
2) активтік операциялар құрылымын талдау ... ... ... ... ... коммерциялық банктің қызметінің қаржылық нәтижесін талдау.
Пассивтік операциялар қаражаттар көздерін мінездейді. ... ... банк ... үшін маңызды роль атқарады. Соның
көмегімен ақша нарығында банктер несие ресурстарын сатып ала ... ... ... нысандары:
а) бастапқы бағалы қағаздарды шығару;
ә) банк пайдасынан қорларды қалыптастыру және көбейту үшін аударма
жасап отыру;
б) басқа ... ... ... ... мен қарыздар;
в) депозиттік операциялар.
Пассивтерді басқарудың ... ... ... ... ... ... дамыту үшін клиенттер алыдында
міндеттемелерді орындау;
• банктің ... ... ... ... ... ресурстарынан табыс табу үшін және ... ету ... ... ... ... ... операциялардың негізгі нысандары:
а) несие есептеу операциясы, оның нәтижесінде ... ... ... ... ... ол инвистициялық қоржынның негізін құрайды;
б) кассалық және есептеу операциялары, ол – банктің ... ... ... басқарудың негізгі міндеті – банк балансының өтімділігін
сақтай отырып, банк жұмысының табыстылығын қамтамасыз ету. Ақша ... ... ... ... ... әдіс ... негізінде жүргізіледі. Біздің еліміздің көптеген коммерциялық
банктері талдаудың осы бағытын таңдауға тырысады.
баланс
баптарын талдау;
баланстан тыс баптарды ... ... ... қоса ... беру түрлерін талдау.
аналитикалық есеп мәліметтерін
талдау;
аналитикалық және синтетикалық
есеп мәліметтерінің сәйкестігін
талдлау.
Операциялық келісім-шарт бо-
йынша ... ... ... ... ... 2.1. Банктің талдау жүйесінің схемасы.
Коммерциялық банк қызметінің қаржылық нәтижесін талдау баланстың
«қызметтер қорытындысы» бөлімін пайдалану ... ... ... ... ... жылмен салыстырғандағы кіріс бөлімінің көрсеткіштері
есептеледі.
2.2. Банк балансы ... банк ... ... ... ... қызметін талдауды анықтау үшін әр түрлі әдістер мен ... ... және ... коммерциялық банктермен корреспонденттік
қатынастарға отыру үшін банктің жалпы өтімділік жағдайын және пайдалылығын
(табыстылығын) анықтау керек. ... ... ... өзгертілген
(модифицированное) баланстық теңдік жатыр: Активтер = Пассивтер, немесе
банктің айналым қорларын тиісті пайдалануды ... үшін ... ... ... ... ... актив пен пассив қатынастарын
сақтап отыру керек. Осы қағида бойынша банктің агрегировті балансы құрылған
(2.2.1-ші кестені ... ... ... және ... ... анықталады.
Кесте 2.2.1.
Банктің агрегировті балансы
|Агрегат |Банк активінің баптары|Агрегат |Банк пассивтерінің баптары |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... |01 ... ... |
| ... | ... талап етілетін |
|а2 |Касса |02 ... |
| | | | |
| | | ... ... ... ... талаптар |03 | |
| | | ... ... ... ... ... |04 | |
| ... | ... ... және ... ... |05 ... |
| ... ... | ... ... ... |Бағалы қағаздар, |06 | |
| ... | | ... ... ... ... ... баптары|Агрегат |Банк пассивтерінің баптары |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... |07 ... айналысындағы ұзақ |
| |қағаздар | ... ... |
| | | ... да міндеттемелер, |
|а8 |Портфельдегі бағалы |08 ... |
| ... | ... ... |Мерзімінде төленбе-ген|09 | |
| ... | ... да ... ... ... ... |010 ... міндеттемелер |
| | | ... |
| | | ... ... ... ... ... |С1 ... қор ... ... |с2 ... ... ... |Ұзақ мерзімді |с3 ... ... ... ... ... ... |С4 ... қағазға салымды |
| | | ... ... ... ... да ... |с5 ... |
| ... | ... |
| | | ... ... қайта |
|а16 |Инвестициялар |с6 ... ... ... емес |с7 ... |
| ... | | ... |Басқа да активтер |с8 | ... ... және ... | | ... ... |Баланс (01+04+08+С1+С4) ... ... ... және ... ... ... байланысты.
Банктік заңдардың және ... ... ... активтік
операцияларға белгілі бір депозиттердің бөлігін ... ... ... жолы ... ... етеді.
Банктердің жинаған ресурстарын табыс табу үшін және өтімділігін
қамтамасыз ету мақсатымен орналастыру ... ... деп ... ... актив операциялары келесі түрлерге бөлінеді:
1. Несие есептеу операциясы. Оның ... ... ... ... ... ... Ол ... қоржынның негізін құрайды.
3. Кассалық және есептеу операциясы. Ол – банктің ... ... ... ... да ... ... негізгі қағидаларына мыналарды жатқызуға болады:
• актив құрылымын сақтау;
• актив операцияларын диверсификациялау;
• несиелік тәуекел есебімен резерв құру;
... ... ... ... ... ... экономикалық параметрлері 2.2.2-ші кестеде
көрсетілген.
Кесте 2.2.2.
Банк активтерін ... ... ... ... |
| | ... мәні ... ... |
|К1 = Табысты |(а5+А6+А10+ |0,75-0,85 ... ... ... ... | ... ... ... ... ... |
| |) | | |
| | | | ... = Табысты |(а5+А6+А10+ |≥ 1,0 ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... |
| | | | ... = ... | | | |
|/ ... |(0,7 (агрессивті|Банктің агрессивтік |
|міндетте-мелер | ... ... ... |
| | |(0,6 ... ... ... |
| | ... ... ... = Банк | | | ... |06:а12 |1,0 ... | ... | ... |Егер банк – қарызгер,|
| | |1,0 ... К3=0,6; егер |
| | ... ...... ... | | |К3=0,7 ... = ... / | | | ... ... | ... саясатының |
| | |0,8 ... егер |
| | | |мән ... ... |
| | | ... онда ... |
| | | ... |
| | | ... |
|К6 = ... | | | ... ... | ... ... |
|/ ... | |≤ 0,04 ... ... |
| | | ... үлес |
| | | ... |
| | | | ... ... ... ... ... ... |
| | ... мәні |экономикалық маңызы: |
|К7 = Несиеге |с6:А10 |≤ 0,04 ... ... ... | | ... жабу үшін ... / | | ... ... | | | ... әр ... ... ... ... бір ... болу керек.
Егер, олар өз міндеттемелерін ... ... ... онда банк ... ... ... ... айырбастауға икем болуы қажет. Бұны
актив трансформациясы деп ... ... ... ... табысты активтердің активтерге
салмақталған саласын табу үшін мынадай жүйе ұсынады:
Кесте 2.2.3.
Каспий банкінің ... ... ... ... үлес ... мың теңге[6]
|Баптар атауы ... ... ... |
|Табысты актив-тер:| | | ... | | | ... |175 544 |161 123 |615 202 ... | | | ... ... | | | ... |674 423 |520 310 |755 728 ... |733 139 |1 012 845 |1 165 885 ... да ... 271 |13 350 |14 021 ... |302 834 |624 319 |283 469 ... ... | | ... = ... |1 893 211 |2 331 947 |2 834 305 ... / |2 481 049 |2 829 260 |3 707 150 ... | | | |
| |0,76 |0,82 |0,76 ... ... ... бойынша банк өз клиенттеріне несиені өз
шамасымен ... ... ... ... ... активтерінің үлес салмағы
ұтымды көрсеткіштен кем емес.
Каспий банкінде 1999 ж. 1 ... ... ... тең, ... және 2000 ... ... ... Себебі, басқа да активтердің
көрсеткіші жоғары.
Табысты активтердің ақылы ресурстарға қатынасы былай ... ... ... табысты активтерінің ақылы пассивтерге салмақталған
саласын ... мың ... ... ... ... ... |
|Табысты актив-тер:| | | ... | | | ... |175 544 |161 123 |615 202 ... | | | ... ... | | | ... |674 423 |520 310 |755 728 ... |733 139 |1 012 845 |1 165 885 ... да ... 271 |13 350 |14 021 ... |302 834 |624 319 |283 469 ... ... | | | ... |1 893 211 |2 331 947 |2 834 305 ... |2 481 049 |2 829 260 |3 707 150 ... | | | ... |1 652 170 |1 470 027 |1 682 867 ... | | | ... : |131 962 |97 911 |265 577 |
| | | | |
| |1 784 132 |1 567 938 |1 939 444 |
| |1,1 |1,5 |1,5 ... ... ... бойынша табысты активтердің ақылы
ресутстарға ... 1998ж. 1 ... 1,1-ге тең, ал 1999 және ... ... 1,5-ке тең, яғни банк ... ... ... отыр.
Банктің агрессивтік саясатын қолдану коэффициенті былай анықталады:
Кесте 2.5.
Каспий банкінің несиелер ... ... үлес ... мың ... ... ... ... |01.01.00 ... |733 139 |1 012 845 |1 165 885 ... | | | ... |1 652 170 |1 470 027 |1 682 867 ... | | | ... міндетте-мелер|131 962 |97 911 |265 577 ... да | | | ... |153 229 |122 589 |124 374 |
| | | | ... | | | ... |1 937 361 |1 690 527 |2 063 818 |
| |0,4 |0,6 |0,6 ... ... ... ... банкі сақ болу саясатын қолдап отыр.
Себебі, агрессивтік ... ... ... көрсеткіштері төмен.
Банк несие-инвестициялық «сақтық» саясатын жүргізіп отыр (К1,К2,К3).
Бұндай саясатқа себеп ... ... және ... ... ... ... ... операцияларының тәуекелдігін
дұрыс басқармау болып табылады. Қорытындысында банк тартылған ... ие ... ... ... ... және агрессивті саясатты жүргізу
мүмкіндігі былайша анықталады:
Кесте 2.2.6.
Каспий банкі ... ... банк ... банк ... ... есептеу, мың теңге
|Баптар атауы |01.01.98 ... ... ... қарызы |0 |107 250 |530 037 ... ... |733 139 |1 012 845 |1 165 885 ... : |0 |0,1 |0,4 ... кестедегі мәліметтерді қорытындылай келе, мынадай тұжырым
жасауға болады: банк ... мен банк ... ара ... 1999 ж. ... ал 2000 ж. бұл ... 0,3-ке жоғарылаған.
Банктің несие саясатының тәуекелділігін анықтау үшін ... ... ... ... ... ... несие тәуекелдігінің деңгейін
есептеу, мың теңге
|Баптар атауы |01.01.98 ... ... ... ... 139 |1 012 845 |1 165 885 ... ... | | | ... ... |478 101 |1 029 042 |1 027 081 ... | | | ... : |26 957 |26 957 |0 |
| | | | |
| |505 058 |1 055 999 |1 027 081 |
| |1,5 |1,0 |1,1 ... ... ... ... К5 ... ... ... яғни бұл банктің капиталы жеткілікті деуге болады.
Банктің ... ... ... ... ... ... несиелер бойынша залалды жабу үшін ... мың ... ... |01.01.98 |01.01.99 ... ... |2 652 |67 316 |98 250 ... |733 139 |1 012 845 |1 165 885 ... : |0,03 |0,06 |0,08 ... ... ... коэффициенті, яғни банктің несиеге арналған
резерві мен несиенің ара салмағы ұтымды көрсеткіштен 1999 ж. 0,06%-ке, ал
2000 ж. ... ... яғни бұл ... ... ... ... жабу ... бар деген сөз.
□ Касса және ҚРҰБ кор. шот □ ... ... ... ... қағаздар және инвест. □ Клиенттерге бер. несиелер
□ Негізгі қаржылар □ ... да ... 2.2. ... ... ... серпіні.
Осы талдаулардың негізінде активтер мынадай қасиеттерге ие болуы
керек:
1) өз нарығының болуы, ... ... ... айналдыру үшін;
2) залалсыз өз құнын өтеу мүмкіндігіне ие болу;
3) қайтымды болу керек, яғни банк ... ... ... өтеу ... ие ... ... активтері өтеу мерзіміне байланысты, өтімділік дәрежесіне қарап,
үш топқа ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді өтімді активтер.
Жоғары өтімді активтерге: қолма-қол ақша және оған ... ... ақша ... ... ... ... ынтымақтастық даму ұйымына мүше елдердің банкіндегі қор
шоттағы ақша қаражаттары ... Бұл ... ... ... ... ... алынып тасталынады.
Өтімді активтерге: қайтарым мерзімі 30 күннен аспайтын теңгемен және
шетел валютасымен ... ... ... мен ... мерзімі 30 күннен
аспайтын банктің басқа төлемдері жатады.
Ұзақ мерзімді активтерге: қайтарым мерзімі 1 жылға ... және ... ... ... ... ... мен ... 1 жылдан астамға
берілген кепілдігі жатады.
Коммерциялық банктің актив және пассив операциялары ... ... ... банктер негізінен өзінің ... ... ... ... банк ... несиеге беру және
инвестициялау масштабы көбіне банктің уақытша бос ... мен ... ... ... ... ... пассив операциясы болып табылады.
Пассивтік операциялар дегеніміз – банктің ... ... ... ақша ... көбеюі. Коммерциялық банктің
пассивтік операциялары банк ... үшін ... роль ... ... ақша нарығында банктер несие ресурстарын сатып алады.
Коммерциялық банктің пассивтік операциялары мыналар:
• бастапқы бағалы қағаздар шығару;
• басқа заңды тұлғалардан алған ... мен ... ... операциялар;
• банк пайдасынан қорларды қалыптастыру.
|Актив ... ... ... ... ... ... ... |
|• ... ақша ... |• ... қор; ... ... ... ақ-ша; |• пайда; ... ... ... ... |• ... ... ... пайызсыз несие; |• ... ... ... ... ... және | ... ... | ... ... ... | ... дебиторлық борыш. | ... ... ... |2) ... ... ... ... |• ... ... ... несиелік берешек; |• дереу талап етілетін ... ... ... ... |• ... банктің несиелері; |
|• факторингтік комиссия ақы-сы; |• ... ... ... ... ... ... ақы; |• банктің борышқорлық ... ... ... ... ... ... емес бағалы |• есеп айырысудағы қаражат. ... | ... 2.2.3. ... ... ... мен ... негізгі көрсеткіштері
Банктің пассивін талдаудағы экономикалық параметрлері 2.2.9-шы кестеде
көрсетілген.
Кесте 2.2.9.
Банк пассивтерін талдау
| | ... ... ... ... мәні ... ... ... = Капитал/ |(С1+С4):(А1+ |0,08-0,15 ... ... ... ... | ... К80,15 бәсекеге |
| | | ... банк ... = ... ... |0,5-0,7 |Банктің ... ... ... ... | ... ... | | | ... | | | ... = ... ... |0,2-0,35 |Банктің сенімділік |
|Активтер ... | ... ... = ... ... |0,2-0,4 ... ... | | ... ... | | ... |
|міндет-темелер | | ... ... |
| | | |К11 =0,2 – ... | | ... төмендету;|
| | | |К11= 0,4 – |
| | | ... ... ... = ... |05:(01+04+08) |0,1-0,3 ... ... / | | ... не-месе|
|Бар-лық | | ... ... | | ... |
| | | ... дәрежесі: |
| | | |К12 =0,1 – ... | | ... К12 =0,3 |
| | | |– ... |
| | | ... төмендету. |
Банктің пассивтік операциялары банкте бұрыннан айналымда жүрген
қаражаттарды ... ... ... Жаңа ... құру банк
жүйесінің активтік, несие операцияларымен жүзеге ... ... ... зерттеу үшін мына формуланы қолданамыз:
Кесте 2.2.10.
Каспий банкінің капиталының активке салмақталған сомасын ... ... ... ... |01.01.99 |01.01.00 ... |487 101 |1 029 042 |1 027 081 ... ... |2 652 |67 316 |98 250 ... |480 753 |1 096 358 |1 125 331 ... |2 481 049 |2 829 260 |3 707 150 ... |0,19 |0,39 |0,30 ... кесте мәліметтері Каспий банкінің бәсекеге жарамды екенін
көрсетіп тұр. Себебі, ұтымды мәннен 2000ж. 1 қаңтарында 0,11%-ке, ал ... ... ... меншікті қаражатының маңызды қызметі – ол банк ... ... ... ету жолында қызмет көрсету.
Банктің меншікті капиталы дегеніміз – банктің әдейі құрған қорлары мен
резервтері. Ол оның ... ... ... ету үшін және ... ... болатын залалды жабу үшін қажет.
Банктің меншікті қаражатының көбеюінің екі әдісі бар:
1) ... ... ... ... санын көбейту.
Пайданы жинақтау – жеделдетіп резервтік және басқа да қорларды құру.
Акционерлік коммерциялық банктер жарғылық қорларын, капиталын ... ... үшін ... бағалы қағаздар шығарумен айналысады. Ол акция
болып табылады.
Банктің сенімділік ... ... үшін ... ... ... 2.2.11.
Каспий банкінің балансы негізінде онколды міндеттемелердің активке
салмақталған сомасын есептейміз, мың теңге
|Баптар ... ... ... ... |
|Онколды |1 652 170 |1 470 027 |1 682 867 ... | | | ... |131 962 |97 911 |256 577 ... | | | ... |1 784 132 |1 567 938 |1 939 444 ... |2 481 049 |2 829 260 |3 707 150 ... : |0,7 |0,6 |0,5 ... кесте мәліметтері бойынша Каспий банкін сенімді банк ... ... ... ... ... сай ... ... анықтайтын тағы бір көрсеткіш былайша анықталады:
Кесте 2.2.12.
Каспий банкінің балансы негізінде қарыздың ... ... ... мың ... ... ... ... ... ... |0 |107 250 |530 037 ... банк |170 |170 |170 ... ... | | | ... | | | ... |170 ... ... ... : |2 481 049 |2 829 260 |3 707 150 |
| |0,6 |0,4 |0,14 ... кесте мәліметтері бойынша каспий ... ... ... мән ... Осы көрсеткіштер бойынша банктің қаржы
жағдайы ... және ... ... ... ... ... шығын тәуекелдігін төмендету дәрежесін
есептеу үшін, келесі формула қолданылады:
Кесте 2.2.13.
Каспий банкінің балансы ... ... ... ... ... сомасын есептейміз, мың теңге
|Баптар атауы ... ... ... ... ... |1 652 170 |1 470 027 |1 682 867 ... міндеттемелер |2 481 049 |2 829 260 |3 707 150 ... : |0,6 |0,5 |0,4 ... ... ... ... банк ... немесе
шығынның тәуекелдігін төмендету дәрежесінде 1998 ж. 1 ... ... ... ... жоғары болған, ал 1999 ж. ... ол ... ... 1998 ... қарағанда 2000 жылы ... ... ... ... ... ... ... төмендету дәрежесін
есептеудің тағы бір көрсеткіші былайша анықталады:
Кесте ... ... ... ... ... ... барлық
міндеттемелерге салмақталған сомасын есептейміз, мың теңге
|Баптар атауы ... ... ... ... ... |131 962 |97 911 |252 577 ... міндеттемелер |2 002 948 |1 800 218 |2 680 069 ... : |0,6 |0,5 |0,9 ... ... ... ... банк тұрақтылығының немесе шығын
тәуекелін төмендету дәрежесі бойынша 2000 ж. 1 қаңтарында ... ... тең. ... ... ... төмендету инвестиция
тиімділігінің жоғарылауын қамтамасыз етпейді.
□ Банкілерден алынған несиелер □ ... ... ... да ... 2.2.4. ... ... ... серпіні.
Коммерциялық банктің қаржылық нәтижесіне экономикалық талдау
жүргізейік.
Банктің қаржылық қызметінің ... ... ... ... банк ... ... зерттеу;
• табыс (немесе пайда) жоспарының орындалуын бағалау;
• табыс қорының өсімін анықтау.
Коммерциялық банк ... ... ... ... 2.2.15-ші
кестеден көруге болады.
Кесте 2.2.15.
Коммерциялық банк қызметінің нәтижесіне қаржылық ... 2000 ... ... мың ... |Шығын, мың теңге |
|Несиелік қызмет: | | ... |43 377,4 |- ... |- |15 237,3 ... |28 140,1 |- ... ... | | ... |1 645,7 |- ... |- |756,6 ... |889,2 |- ... тыс ... | | ... |1 904,1 |- ... |- |1 893,9 ... |10,2 |- ... | | ... |46 927,2 |- ... |- |17 887,7 ... ... |29 039,5 |- ... ... талдау барысында бірінші кезекте несиелер бойынша
алынған пайыздар зерттеледі (2.2.16-шы кесте).
Кесте 2.2.16.
Пайыздық табыс бойынша жоспардың орындалу бағасы, 2000 ж.
|Несиелеу ... мәні ... мәні ... (+,-) ... | | | ... | | | ... | | | |
| ... ... ... мың ... |
| ... |,( |теңге |,( ... ... |
| | | | | | ... |
| | | | | | ... |
|Қысқа |31 132,8 |96,3 |41 989,8 |96,8 |+10 857 |+33,6 ... | | | | | | ... |1 200 |3,7 |1 178,7 |2,7 |-21,3 |- ... | | | | | | ... |- |0 |208,9 |0,5 |+208,9 |+0,6 ... | | | | | | ... |32 332,8 |100 |43 377,4 |100 |11 044,6 |+34,2 ... | | | | | | ... ... ... ... жасауға болады: негізі банктің
жалпы табыс көзі болып, қысқа мерзімді несие бойынша алынған ... ... ... ... 11 044,6 мың теңгеге асыра орындалған.
Банк қызметін талдау барысында шығындар сметасына да баға беру ... ... ... ... ... жоспардың орындалу бағасы, 2000 ж.
|Көрсеткіш ... мәні |Өсу ... ( |
| ... ... | ... ... мың |32 332,8 |43 377,4 |+34,2 ... | | | |
| | | | ... мың ... |10 942 |15 237,3 |+39,3 |
| | | | |
|1 ... ... |0,34 |0,35 |+2,9 ... | | | ... ... ... ... шығындар пайызының өсу қарқыны
табыстардың өсу қарқынан үлкен. Икемділік көрсеткішін ... ...... = 0,87) мынадай қорытынды жасауға ... 1( ... ... ... өсуіне алып келеді. Ал, бұл ... ... ... ... ... ... бойынша жоспардың орындалу бағасы, мың теңге, 2000 ж.
|Көрсеткіш ... мәні ... (+; |
| | |-) |
| ... ... | ... шығындар: | | | ... ... ... |1 200 |1 595,3 |+395,3 ... ресурстарға төлемдер |9 742 |13 642 |+3 900 ... ... ... |280 |266,5 |-13,5 ... ... бойынша |147,6 |187,8 |+40,2 ... және ... | | | ... | | | ... ... ... |150 |134,7 |-15,3 ... да операциялар бойынша |100 |167,5 |+67,5 ... |11 619,6 |15 993,8 |+4 374,2 ... ... ... | | | ... ... шығындар: | | | ... ақы |1 107 |1 478,0 |+371,5 ... |95 |163,3 |+68,3 ... ... және |120 |83,9 |-36,1 ... ... | | | ... |110 |106,7 |-3,3 ... да |6 |61,5 |+55,5 ... |1 438 |1 893,9 |+455,9 ... |13 057,6 |17 887,7 |+4 830,1 ... ... ... ... ... ... ... орташа пайыздық мөлшерлеме – 2 800 мың теңге;
• операциялық ... ... ... ... жол ... + 67,5 = 107,7 (мың ... ... үшін шығындар өсіміне жол бермеу 55,5 мың теңге.
Барлығы: 2 800 + 107,7 + 55,5 = 2 963,2 (мың ... ...... ... талдау.
Банктың баланстық пайдасы өткізуден тыс операцияларды орындаудан, әр
түрлі қызмет ... ... ... ... ... ... ... орындалу бағасы, 2000 ж.
| ... ... мың ... (+ ; -) |
| ... | ... | | |
| ... ... |Сома, мың |Жоспарлы |
| | | ... ... |
| | | | ... ... ... |21 390,8 |28 140,1 |+6 749,3 |+30,37 ... пайда | | | | ... ... |889,2 |+59,2 |+0,27 ... ... | | | | ... тыс |5,0 |10,2 |+5,2 |+0,02 ... | | | | ... ... | | | | ... ... |22 225,8 |29 039,5 |+6 813,7 |+30,66 ... пайда бойынша жоспар 30,66( асыра орындалған. Ол ... ... (30,4(), ... да ... ... (0,27(), ... ... (0,02() көрсеткіштерімен байланысты.
Қазіргі уақытта Ұлттық банкте монополиялы қолма-қол ақшаны эмиссиялау
жүктелген. ... ... ақша ... ... банктер
несиелік операциялар арқылы жүргізеді. Пассивті ... ... банк ... ... ... ақша ... ... яғни депозиттер. Депозит
дегеніміз – банктің таратқан қаражаттары, клиенттермен қарым қатынаста
пайда ... ... ... ... ... ... салымдары үшін банк
клиентіне пайыз төлейді. Сол ... ... ... етіп ... ... пайыздық төлемдер алады. ... ... ... ... ... ... ... ықпал ету
нәтижесінде пайда болады.
Депозит мультипликаторы – бұл ... банк ... ... ... ақша ... ... процесінде алғашқы депозитпен
салыстырғандағы депозиттік шоттағы ақша массасының өсу ... ... ... банк ... және ... талдап, мынадай қорытынды
жасауға болады:
1) қойылған мақсатқа жету үшін банк басшылығы ... және ... ... ... қатар пайыздық және пайыздық емес ... ... ... ... ... банк ... ... және пассивті басқару арқылы банктің тез,
ағымдағы және ұзақ мерзімді өтемділігіне көңіл аударуы керек.
2.3. Банк балансы ... банк ... ... ... – ол сол ... салымшылары мен кредиторлардың
алдындағы өз міндеттемелерін уақытылы және ысырапсыз орындау қабілеті.
Банктің міндеттемелері нақты және ... ... ...... көрсетілген дереу талап етілетін
депозиттер, мерзімді депозиттер, банкаралық несие ... ... ... көрінеді.
Потенциалды міндеттемелер – банктің берген кепілдіктері (гарантии),
клиенттерге ... ... ... (линия) түрінде көрінеді. Банктің өз
міндеттемелерін ысырапсыз ... ... үшін оған банк ... ... ішкі және сыртқы факторлар әсер етеді.
Ішкі факторларға: банктің мықты ... ... ... ... ... және ... мерзімдерінің сәйкес келуі,
пассивтер құрылымы, менеджменттің сапасы жатады.
Сыртқы факторларға: елдегі ... және ... ... ... және ... ... ... қайта қаржыландыру жүйесін
ұйымдастыру жатады.
Банк ... ... ... ... ... ... ... өтімділігі шектелген ресурстар үшін, яғни өтімді активтер (банктің
қайтарым мерзімі 30 ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелеріне қатынасы;
2. өтімділігі орташа ресурстар үшін, банктің мерзімді уақыты 30 күннен
1 жылға дейінгі уақыттағы актив шотындағы қаражатының банк ... ... ... үшін, уақыты 1 ... ... ... ... банк ... қатынасы.
Бұл коэффициентті ортақ формуламен мына түрде есептеуге болады:
мұндағы ,
3к – несие берешегінің уақыты 30 күнге дейінгі;
30 күннен 1 ... ... және 1 ... ...... ... депозиттер.
Республикада банк жүйесін дамыту үшін банк өтімділігінің көрсеткіштер
жүйесі өңделген.
Кесте 2.2.20.
Банк өтімділігінің көрсеткіштер жүйесі
|Өтімділік ... ... ... ... | | | ... | | | ... | ... ... есебі-мен |
|жеткілік-тілігі | | ... ... ... | | | ... | ... өтімді |Ағымдағы ... | ... ... |
|коэффициенті (КЛт)| | | ... ... | ... ... ... ... |
|коэффициенті (КЛм)| ... ... ... ... | ... ... ... капитал + 1|
|өтімділік | ... ... ... ... ... | ... ... |
| | | ... ... өтімділігін талдау процесінде келесі міндеттемелер қойылады:
• нақты өтімділікті анықтау;
• оның ... ... ... ... ... ... банкімен бекітілген өтімділік
нормативі ... ... ... ... өтімділігін талдаудың негізгі мақсаттары:
• банк өтімділігінің жағдайы туралы қорытынды жасау;
• жағымсыз тенденциялар ... ... ... ... нәтижесі бойынша банк өтімділігін анықтау.
Банк қызметінің кешенді экономикалық бағытын ... 2.5-ші ... ... 2.5. Банк қызметінің кешенді экономикалық
бағытын талдау.
Өтімділікті талдау банктің капитал жеткіліктілігінен басталады. Бұндай
талдаудың негізі болып, банктің ... ... ... бағасы
табылады.
Капитал жеткіліктілігі коэффициентін анықтау Қазақстан Республикасы
Ұлттық банкімен ... ... ... балансы бойынша капитал жеткіліктілігінің есептеу
әдісін мысал ретінде қарастырайық.
Біріншіден, ... ... ... ... ... ... тәуекел
есебімен өлшенген активті есептейміз.
Меншікті капитал 1-ші және 2-ші деңгейдегі капиталдан тұрады.
1 ... ... ... қор + ... ... ... шоты +
+ резервтік қор + өткен жылдағы пайда және шығын –
– материалды емес активтер – ... ... ... ... ... ... ... ... мың ... ... қор |1 747 134 ... бойынша сый-ақы шоты |171 089 ... қор |42 768 ... қоры |6 153 349 ... ... пайда |790 107 ... |3 367 447 ... ... емес ... |45 140 ... ... |16 495 ... |61 635 ... ... капитал салмағы |3 304 812 ... ... ... ... ... ... ... өсімі + негізгі қорларды инвестициялау қоры
+ жалпы резервтер.
Кесте 2.2.22.
2-ші деңгейдегі капиталды ... ... ... мың ... ... ... шығыстан өсімі |91 588 ... ... ... қоры |239 210 ... ... |234 482 ... ... капитал салмағы |565 280 ... ... ... ... заңды тұлғалардың сомасын алып тастау
арқылы табылады. Бұл жағдайда акционерлік қоғамдардың акцияға салған салымы
398 758 мың теңгені ... ... ... 01.01.00 ж. ... ... сомасы мынаған
тең:
3 304 812 + 565 280 - 398 758 = 3 471 334 (мың ... ... ... ... ... ... ... үшін
келесі жүйені ұсынады:
Ағымдағы өтімділік коэффициенті (Ктл) ағымдағы өтімді активтердің (Ла)
мерзімі 30 ... ... ... ... ... ... ... қатынасы арқылы табылады, яғни
Кесте 2.2.23.
Каспий банкінің ағымдағы өтімділік коэффициентін есептеу, мың ... ... ... ... ... ... активтер (Ла) |161 913 |129 617 |198 254 ... ... ... |128 936 |9 249 |219 962 ... |175 544 |161 123 |615 202 ... | | | ... бағалы қағаздар |674 423 |520 310 |755 728 ... ... |- |- |- ... |1 140 816 ... |1 789 146 ... ... (О): | | | ... талап етілетін |1 652 170 |1 470 027 |1 682 867 ... | | | ... ... |131 962 |97 911 |256 577 ... банк алдындағы қарыз |170 |170 |170 ... |- |107 250 |530 037 ... ... | | | ... да ... |- |- |- ... да ... ... ... |124 374 |
|Барлығы: |1 937 531 |1 797 777 |2 594 025 ... ... ... |0,59 |0,45 |0,69 ... ... Ұлттық банкі бекіткен 0,2 коэффициенті бойынша
Каспий банкінің өтімділік ... ... ... ... ж. - 0,59; 01.01.99 ж. – 0,45; 01.01.00 ж. – 0,69, яғни ... ... ... коэффициентіне ие және ол клиенттер алдында өз
міндеттемелерін уақытылы орындауға ... ... ... ... ... ... мен
міндеттеменің өзгерісі ықпал етіп тұр. 01.01.98 ж. салыстырғанда ... ... 320 517-ге ... ал 01.01.00 ж. 648 330-ға ... жағдайына объективті баға беру үшін ... ... де ... коэффициенттер қолданылады. Солардың бірі жедел
өтімділік коэффициенті (Клм) болып табылады. Ол жоғары ... ... ... ... ... (Ом) ... ... табылады:
Бұл коэффициент белгілі уақытта пассив бойынша міндеттемелерін орындай
алатынын көрсетеді.
Кесте 2.2.24.
Каспий банкінің жедел ... ... ... мың ... ... |01.01.98 ... ... ... ... | | | ... | | | ... |161 913 |129 617 |198 254 ... ... |128 936 |9 249 |219 962 ... | | | ... 544 |161 123 |615 202 ... ... | | | ... |466 393 |299 989 |1 033 418 ... | | | ... | | | ... ... |1 652 170 |1 470 027 |1 682 867 ... | | | ... | | | ... банк |170 |170 |170 ... ... | | | ... |107 250 |530 037 ... ... | | | ... | | | ... |1 652 340 |1 577 447 |2 213 074 ... ... |0,28 |0,19 |0,47 ... | | | ... ... ... банктің клиенттер шотындағы қаражаттарды
меншікті несие ресурстары ретінде пайдаланатындығын көрсетеді.
2.2.24 кесте ... ... ... ... банк ... жедел орындай алатыны көрініп тұр. Бұл жағдайда есепке тек
жоғары өтімді активтер – кассадағы қолма-қол ақша, Ұлттық банктегі ... ... ... Ал, ...... ... депозиттер, корреспондент – банк шотындағы қалдықтар кіреді.
Каспий банкінің 1998 ж. 1 қаңтарында жедел өтімділік коэффициенті 0,28-
ге тең ... яғни ... бір ... ... ... депозиттерін және
басқа да қаражаттарын талап етсе, онда банк бірден өз несиелерімен 28(-ке,
1999 ж. 1 қаңтарында ... ал 2000 ж. 1 ... 47(-ке ... ... өтімділігін талдаудың тағы бір коэффициенті – ұзақ ... ... Ол ұзақ ... ... (Сд) ... ... + 1 ... жоғары депозиттер бойынша міндеттемелерге (О) қатынасы
арқылы табылады:
Кесте 2. ... ... ұзақ ... өтімділік коэффициентін есептеу, ... ... ... ... ... |
|Өтеу мерзімі бір |733 139 |1 012 845 |1 165 885 ... ... | | | ... | | | ... ... ... ... |01.01.00 ... | | | ... | | | ... ... |478 101 |1 029 042 |1 027 081 ... 1 ... 962 |97 911 |256 577 ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | |
|1 ... ... |- |- |- ... ... | | | ... | | | ... 1 ... |- |- ... ... да | | | ... мер-зімді | | | ... | | | ... |610 063 |1 126 953 |1 283 58 ... ... |1,20 |0,90 |0,91 ... |(120%) |(90%) |(91%) ... | | | ... кесте мәліметтері бойынша Каспий банкінің ұзақ ... ... ... яғни ... аралығында екенін көрсетіп
тұр. Бұл банктің қарызгерлерге ұзақ мерзімді несие ... ... ... ... ... ... сомасын анықтау мүмкін емес. Ол үшін
синтетикалық есеп ... ... ол ... көп алады, сондықтан да банктің
жалпы жағдайын анықтау үшін бас ... ... ... Ол ... ... және ... (защищенный) капиталдың
банк міндеттемелеріне қатынасы арқылы ... ... ЛА - ... ... - ... капитал;
СО - банк міндеттемелері.
Бұл коэффициент қысқа мерзімді уақытқа берілген қарыздар қайтарылмаған
жағдайда несиегерлердің талаптарын қанағаттандыруды ... ... ... бас өтімділік коэффициентін есептеу, мың теңге
|Баптар атауы ... ... ... ... ... | | | ... |161 913 |129 617 |198 254 ... шоттар |175 544 |161 123 |615 202 |
|Ұлттық банктегі ... |128 936 |9 246 |219 962 ... ... қағаздар |674 423 |520 310 |755 728 ... |1140816 |820299 |1789146 ... ... | | | ... ... негізгі |477 300 |230 500 |123 740 ... | | | ... ... |- |121 600 |- ... ... |- |- |- ... |477 300 |324 650 |123 740 ... |1618116 |1144949 |1912886 ... ... ... барлық |2 002 948 |1 800 218 |2 680 069 ... | | | ... ... ... |0,81 |0,64 |0,71 ... ... ... ... ... банкі несиегерлер
талаптарын қанағаттандыра алатынын көрсетіп тұр. Коэффициенттер жоғары және
тұрақты.
Базель келісімі бойынша банк ... ... үшін ... және ... ... (ЭДЫҰ) кіретін ... ... ... ... әдісін қолданады. Ол келесі ... ... ... ... ... ... ... өтімділік коэффициентін
есептеу, мың теңге
|Баланс баптары ... ... ... ... ... |2 239,6 |3 966,4 |2 809,0 ... қаражаттары |1 319,5 |3 426,0 |2 060,9 ... ... ... ... |605,7 |11,7 |177,4 ... ... | | | ... |4 164,8 |7 404,1 |5 047,3 ... |16 561,0 |20 149,6 |21 942,8 ... ... (Кл) |0,25 |0,37 |0,23 ... банкі |15 170,1 |3 679,0 |3 728,2 ... ... |3 085,8 |7 845,0 |5 434,8 ... ... ... қағаздар |5 260,8 |6 870,3 |5 610,4 ... ... | | | ... |23 517,3 |18 394,3 |14 773,4 ... |26 708,4 |29 853,8 |29 051,3 ... коэффициенті (Кл) |0,88 |0,62 |0,51 ... ... ... ... ... ... ... Каспий банкіне қарағанда жоғары. Бұл Халықтық банкте ... ... бар ... көрсетеді.
Банктің өтімділігін талдау мынаған байланысты өзгереді:
• нарық конъюктурасы;
• банктің түрі;
• банк жүргізетін операциялардың мазмұны.
Сонымен, банк ... ... ... ... ... ... ... болады:
Өтімділікті жан-жақты бағалағанда сандық бағалаумен қатар, сапалық
бағалау да қажет. Сондықтан да банк өтімділігінің ағымдағы, жедел және ... ... ... ... ... ... ... бағалау үшін өтімділік коэффициентін серпінді
(динамический) түрде де қарау крек.
Өтімділік коэффициентіне баланстың ... және ... ... ... пассивті басқару стратегиясының өсу қарқыны, банктің түрі және т.б.
әсер етеді.
Міндеттемелерді орындау үшін банк кассасында белгілі сомада ... ... ақша ... болу керек.
Банк менеджері қаржылар саласын алдын-ала білуі керек. Осы сияқты
ақпараттар негізінде ақша ... ... ... ... ... активтік операцияларды жүргізу туралы шешім қабылдауға болады.
2.4. Қазақстан Республикасы халқының салымдарына кепілдік беру ... ... ... мамырында Қазақстан қаржыгерлерінің конгресінде Президент
Н. Назарбаев кезек күттірмейтін шаралардың бірі ретінде ... ... ... ... ... үшін депозиттерді ұжымдық сақтандыру
механизімін дайындап және іске қосу ... атап ... Сол ... 5 ... ... ... ... Банкі Басқармасының
«Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктеріндегі жеке тұлғалардың
салымдарына (депозиттеріне) міндетті ... ... беру ... ... ... №340 ... ... Ал сол жылдың
желтоқсанында коммерциялық емес ұйым болып ... ... ... ... ... кепілдік беру (сақтандыру) қоры
құрылды. Қордың құрылтайшысы болған Ұлттық банк жарғылық капиталға 1 млрд.
теңге ... ... ... беру ... ең ... ... ... және халықаралық стандарттарға көшудің бірінші
тобына ... ... ... ... беру жүйесінің ережесіне сай
мұнда ерікті түрде басқа банктер де кіруіне болады, сондай-ақ жүйеге ... ... ... ... ... ... ... банк және
Қор Кепілдік беру жүйесіне екінші деңгейдегі банктерді енгізу ережесін
дайындау ... ... мүше ... ... таңдаудың қатаң
критерийлерін белгіледі. Атап айтқанда, негізгі талаптардың бірі болып жеке
капиталдың 1 млрд. теңгеден кем ... және ... топ ... ... деңгейдегі жеке капиталының жекткіліктілік коэффициенттерін
сақтау болып табылады. Бұдан басқа, ... бірі ... ... ... ... ... Ұлттық банк бекіткен халықаралық аудиторлық ұйымдардың
бірімен расталуы тиіс. Күтілгендей, кепілдік беру қорына енбеген ... ... ... мүше ... ниет білдірді. Ережеге сәйкес 2000 ... ... ... ... ... ... ішінен үшеуі жөнінде оң ... Бұл ... - ... ААҚ ЕБ және екі ... ... ... қ.) және «Иртышбизнесбанк» (Павлодар қ.). 2001 жылдың алты ай
шамасында 3 банк ... оң ... ... ... ... ... қ.), ... ААҚ (Алматы қ.) және «Наурыз Банк Қазақстан»
ААҚ (Алматы қ.). Бұл ... 43 ... ... ... ... ... осы жүйенің мүшесі. Қатысушы банктерде жалпы ... ... ... астамы шоғырландырылған.
Қордың негізгі міндеті салымшылардың мүдделерін қорғау, атап ... ... ... ... ... ... төлемдерді
қайтарудың кепілділігі, төлемді қайтару үшін Қордың резервін құру ... ең ... ... ... ... беру ережесіне сәйкес бұл
резерв қатысушы банктердің міндетті күнтізбелік жарналарын аудару ... ... ... ... ... банктер үшін сақтандырылған
депозиттер сомасының 0,250% мөлшеріндегі бірдей міндетті күнтізбелік ... ... Бұл ... ... ... ... ... өзінің жарғылық капиталынан 500 млн. теңгеге дейін ... ... ... ... ... жарналарын және Үкімет займдарын,
Ұлттық банктің немесе басқа ұйымдардың займдарын тартуға құқылы. ... ... ... ... ... және кепілдік беру жүйесіне
қатысушы-банктерден төтенше жарналары ... ... ... ... Қор ... ... ... құралатын тұрақты түрде өсіп отыратын активтерге ие. Негізінен
Қордың ... ... ... ... ... ... салымшылардың төлемдеріне нақты кепіл болып ... ... ... ... кем емес ... ... ... беретін ең төменгі
тәуекелді болып табылатын мемлекеттік бағалы қағаздарға орналастыруға тиіс.
Қордың активтері 2000 жылы 116,7 млн. ... ал 2001 ... 1 ... млн. теңге болды.
Қазақстанда кепілдік беру жүйесі ... ... ... бұл ... ... ... тек жеке тұлғалардың
теңгемен, АҚШ долларымен және евромен ... ... ... ... ең ... ... халықтың көпшілігі кіретін және банк қызметінен
малғұматы аз санатқа енетін салымшылар болып табылатын ұсақ ... ... ... ... ... ең жоғарғы сомасы 1 млн.
теңге, мұндайда 1 млн. ... ... ... бойынша өтеу сомасы Ережеге
сәйкес мынадай схемамен есептеледі:
• 200 000 теңгеге дейінгі салымдар ... ... ... және
есептелген сыйақы (мүдде) бойынша - 100%;
• 200 000 теңгеден 400 000 теңгеге ... ... ... борыш және есептелген сыйақы (мүдде) бойынша - 200 000 ... ... ... ... соманың 80%;
• 400 000 теңгеден 600 000 ... ... ... ... ... және ... ... (мүдде) бойынша - 360 000 теңге +
400 000 теңгеден астам соманың 60%;
• 600 000 ... 800 000 ... ... ... ... борыш және есептелген сыйақы (мүдде) бойынша - 480 000 теңге +
600 000 ... ... ... 40%;
• 800 000 теңгеден 1 млн. теңгеге дейінгі ... ... ... және есептелген сыйақы (мүдде) бойынша - 560 000 ... ... ... ... ... ... 1 млн. ... астам салымдар (депозиттер) ... ... ... ... (мүдде) бойынша - 600 000 теңге + 1 млн. ... ... ... ... ... беру ... ... шығыстарды банк
клиенттерінің салымдары бойынша сыйақы төлемдерін азайту ... ... ... және ... ... ... ... шығыстарына жатқызу
есебінен аудару арқылы жеке жүргізеді.
Қордың отандық банк жүйесінде салымшылардың сенімін қайтару ... ... ... ... ... беру ... ... туралы
ақпаратты жеткізу жөніндегі кең ауқымды кампаниямен тығыз байланысты. ... Қор ... ... ... ... ... жөніндегі
жұмысы туралы ақпаратты кіргізеді. Бірінші жылы республикалық БАҚ-ын және
орталық ... ... ... және ... беру ... ... жылғы ақпараттық кампанияның бағдарламасы халықты түгел ... ... ... ... ... аймақтық БАҚ-да іске жұмылдырылды. Қазақстанның
банк жүйесінің жаңа құрылымы ретінде кепілдік беру жүйесінің іске ... ... ... ... ... ... беру құқығына ие болды. Бұл оқиға Қазақстанның ... ... ... стандарттарға жету жолындағы жаңа қадамы болды. Бір жылдық
жұмыс ... ... ... банк ... ... ... қалпына
келтірудің алғашқы нәтижелері депозиттерге кепілдік берудің қазақстандық
жүйесі қызметінің тиімділігі дәлел бола ... 2000 жыл ... ... ... ... ескере отырып 36,7 млрд. теңгеге ұлғайды, ал
1999 жылы бұл өсім 23,4 ... ... ... ... ... Қазақстанда
халықтың жан басына шаққандағы салымының ... ... 6,2 мың ... 42,6 АҚШ ... ... бұл ТМД ... ішіндегі Ресейден кейінгі
екінші көрсеткіш болып табылады.
2001 жылы ... ... ... ... ... ... 4135-140 млрд теңгеге дейін өседі деп күтілуде. Ал халықтың және
кәсіпорындардың қаражатын депозиттерге тарту ... ... ... ... бір жыл ішінде экономикада кредиттер көлемінің 35-40%-ке
370-380 млрд. теңгеге өсіреді. Осы мақсатпен екінші деңгейдегі банктердегі
жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... ... жүйесінің жетілдіру жөніндегі жұмыстары жалғасады.
Сондай-ақ, басқа барлық қатысушы емес ... ... беру ... сай ... ... ... болуға ұмтылуда.
Сақтандыру институты әлемдік тәжірибеде 60 жылдан астам жұмыс істеп
келеді, ... беру ... ... ... елінде қолданылуда, оның ішінде
АҚШ, Жапония, Германия, Франция, Ұлыбритания ... ... ... ... ... Қазақстан бұл салада көш бастаушы болып отыр.
Екінші деңгейдегі банктердегі жеке тұлғалардың салымдарына
(депозиттеріне) міндетті ұжымдық кепілдік беру ... ... ... 2001 ... 15 ... ... бойынша :
1. «ТұранӘлем» банкі;
2. «ЦентрКредит» банкі ААҚ;
3. «Қазақстан Халық ... ... ... ... ... ... «ABN AMRO Bank Kazakhstan» ЖАҚ;
6. «Темірбанк» ААҚ;
7. «Демир ... ... ... ... ... ... ААҚ;
10. «Каспийский» ААҚ;
11. «Ситибанк Қазақстан» ЖАҚ;
12. «Нефтебанк» ААҚ;
13. «HSBC Қазақстан банкі» ЖАҚ ЕБ;
14. «Евразийский ... ... ... ААҚ;
16. «Иртышбизнесбанк» ААҚ;
17. «Альфа - банк» ААҚ ЕБ;
18. ... ... ... ... ... ... Банк Қазақстан» ААҚ;
КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕ ҚАРЖЫ МЕНЕДЖМЕНТІН ЖЕТІЛДІРУ ... ... ... ... ... ... ... жолдары
Жасалған талдау мен тұжырымдамалардың негізінде банк қызметінің
тиімділік тенденциясын жақсарту ... ... ... ... менеджіментін дамыту үшін екі бағытқа көңіл бөлу ... банк ... ... ... ... ... ... да);
ә) аналитикалық-сараптау қызметтерін күшейту.
Банктегі маркетингтік қызметті жолға қою.
Банк өтімді қаржыларға қажеттілікті қысқа мерзімге болса да ... ... ... бұл ... ... ... ... қажеттілікті және негізгі клиенттерден
күтілетін салымдар деңгейін талдау;
ә) жалпы салым көлемін болжау керек, бұндай болжамға көмекші ... ... ... ... және ... ... спецификациясын, жаңа нарыққа шығу жолдарын, банк қызметінің
даму перспективасын зерттеу болып табылады;
Банк активі мен пассивін басқарудағы ... ... ... ол ... мен ... ... сай ... бақылаудың жүйесін
құру;
депозиттік базаны талдау:
а) құрылымы бойынша – ... ... ... ... ... ... көтеру, себебі, оларды табысты активтерге
орналастыру тиімді;
ә) көздері бойынша жеке ... ...... ... ... ... және ... қоржынның сапасын көтеру мақсатында несиелік саясатты қайта
қарау ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
элементтерін енгізу, дер кезінде әрекет ету саясатын алға ұстаған жөн.
Актив құрылымын қайта қарау және ... ... ... өтімділікті басқару менеджерлері банктің ірі салымшылары мен
несие алушыларының қай уақытта шоттан ... алып ... ... ... көре білу ... Бұл банк ... өтімділік
қаражатының тапшылығы нмемесе артықшылығы пайда болған жағдайда өз ... ... ... ... ... банк белгілі бір кезең аралығында
қалыптасқан өтімділік, қаржылық жағдайына ... ... іс ... ... ... ... қалыпты деңгейде ұстап тұруды ... ... етуі ... және ... ... ... қор мен арнайы
құрылған және резервтік қорларды құру, сырттан ... ... ... ... ... ... ғылыми негізделген экономикалық
саясат ұстағаны жөн.
Банк клиенттері қаржылық талдау негізінде банктың қаржы жағдайның
тұрақтылығын, оның ... даму ... ... ... ... бар қорды жарияламайды. Банктік менеджменттің күрт
өзгеруі, банкте белгілі бір ... бар ... ... Бұл ... келіспеушілігімен байланысты.
Сондықтан да банктің қаржы тұрақтылығын тиімді басқару үшін банктік
менеджмент нықты болу ... яғни ... ... ... ... ... ... жеткіліктілігі, сонымен қатар банк имиджі де
маңызды роль атқарады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Банктік білім және жұмыс – ... ... ... ... сала. Себебі,
бұрынғы банктік жүйеге қарағанда қазіргі ... ел ... ... қатарлас салыстырмалы түрде жылдам дамып келеді. Сол себепті және
сол жағдайларды өрбітетін елдегі ... ... орай ... оның ішінде ең бастысы қаржылық ... әрі ... ... ... ... ... дипломдық жұмысты жазуда банкті қаржылық тұрғыдан зерттеу барысы
кейбір көзқарастар мен ... ... Сол ... ... ... осы
тақырып бойынша жазғандағы мақсатқа қол жетті ... ... жазу ... ... ... ... маңызы мен
банктік жұмыста туындайтын мәселелерді шешу және жетілдіру жолдарын іздеу,
табу қарастырылды.
Іздену барысында ... ... ... әлі де ... ... етуші төмендегідей кейбір факторлар сақталып оырғанына ... ... ... ... жауап беретін және оны жүзеге асыратын
қызметкерлерді таңдау әлі де болса субъективтік сипатта.
2. Банкте өтімді активтерге қажеттілік ... ... ... ... ... ... бар. Бұл ... тым аздығы, не тым
көптігі де банктің кірістілігіне теріс әсер тигізуі мүмкін. Өтімді
активтердің тым ... – банк ... ... ... ... – қажеттен тыс ... ... ... ... ... банк ... ... Бұған дәлел
ретінде мысалы, онколды міндеттемелердің барлық міндеттемелердегі
тиімді көлемі - 0,2–0,4 деңгейі арасында. Үш жылда 0,6-0,5 – ... әзер ... яғни ... ... мүмкін емес
міндеттемелердің үлесі шамадан тыс.
3. Аталған кемшіліктердің әсері ... ... ... ... әсерін тигізген. Себебі, 1) банк жарғылық қордың
көлемін ... ... ... ... әлі ... алмаған; 2)
1998 ж. мен 1999ж. аралығында ... ... ... 2000ж. оның ... керісінше жоғарылауы орын
алған. Бұның себебі несиелік қоржын сапасының төмендеуінен болуы
мүмкін деген тұжырымға келуге ... ... ... үш ... айтылған кемшілікке дәлел ретінде несиелік
тәуекелге құрылатын провизияның да көлемінің өсуінің ... ... ... ... үш жыл ... ... ... өсуімен
қатар несие үшін провизияның да өсімі қарқындап келеді. ... ... ... ... ... ... да ... келеді
және осыдан келіп басқа көрсеткіш – активтегі табысты активтер
үлесінің азаюына соқтырып отыр ... ... ... үш жылда да
0,52-0,57 ден аспайды), яғни ... ... ... ... ... ... ... капиталдану дәрежесінің төмендігінен сырттан тұрақты
салымдар ... ... ... ... ... тұр, яғни ... тарту
нарығында банктің бәсекелестік позициясы төмен. Бұған дәлел ретінде
капиталдың активтегі ... ... мәні ... орнына үш жылда да 0,19-0,28 коэффициентін көрсетіп
тұр. Қаржы тарату әсіресе соңғы жылы тиімді ... ... ... ... ... ... и ... организации в Республике Казахстан»: Основные
законодательные акты. – Алматы, 2001 г.
2. Қазақстан ... ... және ... ... ... ... Батракова Л.В. Экономический анализ деятельности коммерческого банка: -
Москва, 1995 г.
4. Лаврушин О.И. Основы банковского менеджмента: - Москва, 1995 ... ... О.И. ... ... - Москва, 1999 г.
6. Мажитов Д. Проблемы устойчивости банковской системы Казахстана // Азия,
1997 №19; ... ... С. ... ... ... - Москва, 1995 г.
8. Сейткалимов А.Г. Управление банковской ликвидностью и методы её ... ... 1998 ... ... Е.С. ... менеджмент: - Москва, 1998 г.
10. Шеремет А.Д., Щербакова Г.Н. Финансовый анализ в коммерческом банке: ... 2000 ... ... Р., ... М. Русско-казахский словарь: - Алматы, 1996 г.
12. Банк жүйесінде қолданылатын терминдер сөздігі / ... ... - ... 1995 ж.
13. Управление коммерческим банком в условиях переходной ... ... и ... 2000 г. №7, ... ... –Федоров А.А. Операионно-стоимостный анализ в коммерческом
банке // банки Казахстана 2001. №6. с.42-45
15. Жунусова Г.Р. Интеграционные ... в ... ... ... ... ... 2002. №1. с. 6-10
16. Каменова Р.А. Совершенствовать регулирование деятельности банков
второго уровня // ... ... 2001. №8. с. ... Марченко Г.А. Банковский сектор Казахстана: состояние и перспективы
развития // банки Казахстана 2001. №10. с. ... ... Д. Банк ... тірек керек // Финансы Казахстана 1997 г. №12.
с. 29-32
19. Лисак Б.И. Актуальные проблемы развития ... ... ... ... Казахстана 1999. №1. с.2-6
20. Раева Р.О. «О ... ... ... // банки Казахстана 2001.
№6. с. 10-19
21. Рябова И.Б. Анализ финансового состояния коммерческого банка // ... ... №8. с. ... ... ... 4 курс ... ... «Коммерциялық банктегі қаржы менеджменті»
тақырыбындағы дипломдық жұмысына
РЕЦЕНЗИЯ
Қазіргі уақытта банктер ел ... ақша ... ... ... бөлігін қамтамасыз етуші, яғни қаржыларды игеру арқылы
елдің қаржылық жағдайына ықпал жасайтын негізгі буын ... ... ел ... ... ... ... маңызды ролге
банктегі қаржылық менеджменттің тиімділігі ие болады.
Бұл дипломдық жұмыс кіріспеден, негізгі үш тараудан, қорытынды ... ... ... ... тұрады.
Дипломдық жұмыстың бірінші тарауында коммерциялық банктегі қаржы
менеджментінің экономикалық ... және ... ... банк ... ... ... қажеттілігі қарастырылған. Осыған байланысты
банктегі қаржылық көрсеткіштердің ... банк ... ... ... ететіні айқындалған. Банктің тұрақтылығына әсер ететін
факторлар кеңінен ашылып қаралған.
Екінші ... ... ... ... ... банк балансын
талдау қарастырылған. Банк балансының негізгі көрсеткіштері, яғни активтер,
пассивтер және өтімділік «Каспий» банкінің ... ... ... ... ... мен пассивін тимді басқару банк өтімділігіне
тікелей байланысты ... ... банк ... ... ... талдау әдістері жақсы ашылып жазылған.
Үшінші тарауда талдау процесін негізге ... ... ... ... ... жолдары жан-жақты қарастырылған.
Жұмыста банктің актив және пассив операцияларының даму серпіні
көрсетілген.
Дипломдық жұмыс барлық ... сай ... ... ... ... жақсы» деген бағамен бағалауға болады деп есептеймін.
Рецензент:
ААҚ ... ... ... ... ... ... «Банктер және банктік қызмет туралы» заңы.
1995 ж.31 тамыз.
[2] Лаврушин О.И. Банковское дело. – М.. 1999 ... ... С. ... ... ... - М., 1995 ... ... Л.В. Экономический анализ деятельности коммерческого банка.
М., 1999 г.
[5] Қазақстан Республикасының «Банктер және банктік ұйымдастыру туралы»
заңы. 2001 ж. 1 ақпан.
[6] Мәліметтер ... ... ... ... ... ... банкінің балансынан алынған.
[8] Мәліметтер Каспий банкінің балансынан алынған
-----------------------
БАНКТІК МЕНЕДЖМЕНТ
КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕГІ ... ... ... ... БАСҚАРУ
Банктегі қаржы операциясын жоспарлауды және өткізуді қамтамасыз ... ... ... құруды басқару
Адам капиталын басқару: қызметшілердің ин-новациялық потенциа-лын дамыту
Қызметшілерді әкім-шілік басқару: қыз-метшілерді жинау, еңбек ақыны ... ... ... ... ұйымдастыру
Басқару субъектісі: банк менеджменті
Коммерциялық банктегі қаржы менеджменті
Қаржы тұ-рақтылығы
Ұйымдық тұ-рақтылық
Функ-ционал-дық тұ-рақты-лық
Коммер-циялық ... ... ... ... ... ... ... банктегі
қаржы операциялары
Басқару объектісі: ақша қаражаттары
Шығыста
Кірісте
Капитал нарығы
Стратегиялық жоспарлау
Үлгілеу (моделирование)
Диагностика
Мониторинг
Оперативті жоспарлау
Басқару субъектісі – банк ... ... ... ... ... ... ... және қордың қалыптасуы; депо-зиттік; шоттық ... сату үшін ... ... ... ... (ТАУАР)
қорлық (баға-лы қағаздар); несиелік (ақша ресурстары); валюталық
БАНКАРАЛЫҚ
корреспонденттік; несиелік
ДЕЛДАЛДЫҚ (БАНК КЛИЕНТТЕРІНЕ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ)
есептік қызмет көрсету; ... ... ... ... ... ... валюталық;
несиелік қызмет көрсету; трасталық;
брокерлік; ... ... ... ... ... ... беру;
Шарттық құрылтайшы-лық құжаттардың жағдайын талдау
Бухгалтерлік есеп пен есеп беру ... ... ... ... және есеп беру ... жалпы талдауы
Пруденциалдық нормативтің сақталуын талдау
Капиталдың ұзақ мерзімділігін тал-дау нормативі
Өтімділікті
талдау
Қаржы нәтижелерін талдау
Активтерді талдау
Пассивтерді талдау
Өтімділік құрылымын ...

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктік менеджмент және оның ерекшеліктері43 бет
Банктік менеджмент, құрылымы және оның қазақстандағы қажеттілігі67 бет
Банктік менеджменттің сипаты37 бет
Банктік қызметтегі менеджмент пен маркетинг5 бет
Қаржы менеджменті банктік менеджменттің құрамдас бөлігі және аясы ретінде71 бет
Банк ресурстары мен кредиттік потенциалын зерттеу34 бет
Банкті ұйымдастыру және оның қызметтерінің ерекшеліктерімен танысу52 бет
Банктердегі басқару процессіне сипаттама31 бет
Капитал құрылымның теориясы7 бет
Коммерциялық банк қаржысын банктік баланс негізінде талдау76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь