Қазақстан Республикасында жеке меншікті құқықтық реттеу

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 Тарау. Меншік құқығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.1. Меншік құқығының анықтамасы мен мазмүны ... ... ... ... ... ... .8
1.2. Азаматтық кодекс бойынша меншік құқығының
нысандары мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.3. Меншік құқығына және өзге азаматтық құқықтарға
ие болу негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27

2 Тарау. Азаматтық меншік құқығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40
2.1. Азаматтардың меншік құқығының ұғымы мен түрлері ... ... ... ..40
2.2. Азаматтардың меншік құқығының субъектілері ... ... ... ... ... ... .45
2.3. Меншік құқығын қорғаудың азаматтық тәсілдері ... ... ... ... ... ..47
2.4. Меншік құқығының тоқтатылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..61

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 65
Кіріспе
Ғасырлар тоғысында Қазақстан дербес елге айналып, саяси, әлеуметтік және экономикалық жүйксі әлемдік өркениет үлгісінде қайта құрылды. Кең мағынада алғаңда, қоғамдағы демократиялық принциптердің салтанат құруы тек тәуелсіз елде ғана жүзеге асады. Сондай-ақ шынайы демократиялық бостандықты пайдалана алатындай кемелденуінсіз мемлекеттің тәуелсіздігін баянды ету де мүмкін емес.
Демек, тәуелсіздік -қоғамдағы демократиялық принциптердің орнығуы мен халықтың рухани жаңаруының іргетасы болса, демократия мен рухани жаңару- елдің саяси және экономикалық тәуелсіздігін баянды етудің басты құралы.
Тәуелсіздік қазақ халқының, қазақстандықтардың ғасырлар бойы аңсаған асыл мұраты еді. Ата-бабаларымыз қанын да, жанында аямай, қанша арпалысса да жете алмай кеткен осынау қастерлі мақсатқа біздің ұрпақ XX ғасырдың аяғында қол жеткізді. Әлем жұртшылығы Қазақстанның дербес елдігін таныды, өркениетті мемлекет құруға ұмытылған қадамымызды құптап, қолдау көрсетті.
Біз - тәуелсіздігімізді нығайту, экономикалық жүйемізді түбірінен жаңарту, демократиялық принциптерді орнықтыру, мемлекеттік, ұлттық және мәдени бірегейлену сынды күрделі-күрделі процестерді басымыздан өткізіп жатқан елміз. Мұның өзі қоғамдағы орнықты саяси ахуал жағдайында, халықтың басым көпшілігінің рухани және мәдени жаңаруы арқасында жүзеге асуы мүмкін процестер. Міне сондықтан да ел Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстанның XXI ғасырдағы басты даму жолын белгілеп берген "Қазақстан-2030"1 атты стратегиялық бағдарламасында халықтың рухани жаңаруына ерекше маңыз берілген. "Адамдардың ой-санасын бір сәтте өзгерту мемлекеттік қолынан келмейді, -делінген, аталған еңбекте,-бірақ мемлекет өзгерістер процесін, обьективті тенденцияларды түсіндіру, маңызды ақпататты халыққа жеткізу жолымен жеделдетуге қабілетті. Адамдардың жаңа дүниетанымы қалыптасқанша ондаған жылдар қажет болады".
Адамдар санасының өзгеруі, халықтың басым көпшілігінің әлемдік өркениет үлгісімен рухани жаңару процесінің күрделі сипатын ашып көрсете отырып, ел Президенті бұл процестің қазіргі таңда қалай жүріп жатқанына да баға береді. "Қоғамыздағы өзгерістер ықпалымен, өзіміз көбіне оны түйсіне де бермей, құндылықтардың сапалық тұрғыдағы өзге жүйесі мен адамдық қарым-қатынастардың жаңа түріне дағдылана отырып, өзіміз де түгел өзгердік,-дейді Президент,-қысқасы біз азаматтық алдық. Мемлекеттік ұжымдық дүниетанымның жекешіл дербес дүниетаныммен алмасу біздің өміріміздің әрбір қырын өзгертті". Бір ескере кететін жай -Президент еңбегінде айтылған "азаттық" сөзі бұл тұста мемлекеттің тәуелсіздігі мағынасында ғана емес, сонымен қатар адамдардың рухани бостандығы мағынасында қолданылып отыр. Ал рухани бостандық, ой еркіндігі, ұлттық философия мен тарих, қазақ ұлтының сонау көне заманнан бүгінгі күнге дейінгі жүріп өткен ұлы тарихи жолын өркениеттік әдіс тұрғысынан тереңірек зерделеу тәуелсіз және егемен Қазақстан жағдайында ғана мүмкін болады. Тек тәуелсіздік пен егемендік жағдайында ғана Қорқыт Ата, Әл-Фараби, Қожа Ахмет Ясауи, т.б. ғұлама ойшылдар мен гуманистер көзқарастары, қазақтың ұлттық дүниетанымы туралы бүкпесіз айтуға, айтып қана қоймай, жүйелі түрде зерттеуге, халқымыздың бай рухани мұрасын игере отырып, ұлттық өзіндік сананы қалыптастыруға, біртұтас ұлт болып бірегейленіп ұюға мүмкіндік алдық.
Жаһандану (глобализация) заманындағы бүгінгі өркениеттің аса бағалы көп сипаттарының ішінде адам құқы мен бостандығы ерекше орынға ие. Сөз жүзіңде адамдардың еркіндігі мен құқын айғайлай жариялағанмен де, тоталитарлық қоғам өз табиғатында шынайы демократия орнатуға дәрменсіздігін танытты. Сондықтан да елдің қожасы деп жарияланған еңбекшілер іс жүзінде партиялық-мемлекеттік мәшиненің елеусіз тегершігіне айналады. Адам қоғамының идеологиялық диктат пен өмір ағысын қатар реттеу жағдайында өзіндік тандау құқығынан мүлде айрылды. Бұл жағдайда ең алдымен тұлғаның демократиялық құқығы мен еркіндігін жоққа шығарған тоталитарлық саяси режим басқаруының салдарынан болды.
Бұл орайда демократияны дамыту -меншік қатынастарын реформалау мен нарықтық экономикаға өту экономиканы тығырықтан алып шығудың, ұлттық мемленеттің қалыптасуына қолойлы жағдай туғызудың толласыз жолы. Саяси саладағы басты мақсат -жас егемен мемлекетті қуатты президенттік республика етіп қалыптастыру болды. Біздің мемлекетімізде барлық азаматтардың тендігі, барлығының заң алдындағы бірдей жауапкершілігі, кімнің қай ұлтқа жататындығына қарамастан, бірдей екендігі әуелден-ақ нақты көрсетілген.
Қазақстан Республикасы Конституциясы бойынша мемлекеттік билік атқарушы, заң шығарушы және тәуелсіз сот сияқты үш тармаққа бөлінген. Елбасы Н.Назарбаев "Қазақстан-2030" стратегиясы негізінде бүкіл халық қолдайтын ішкі және сыртқы саясатты іске асырып келеді. Ішкі саясат жаңа қоғамды одан әрі тереңірек топтастыруға, тұрғылықты, азаматтық бейбітшілікті және рухани келісімді дамытуға, мемлектті және оның институттарын қалыптастыру мен нығайтуға, халықтың әл-ауқатын көтеруге бағытталған. Сыртқы саясат жаһандану, әлемдік ауқымдану заманында Қазақстанның көп векторлы және көп деңгейлі интеграциялық іс-әрекетіне, аймақтық және әлемдік қауіпсіздікті нығайтуға, әлемдік қауымдастықта еліміздің орнықты дамуын қамтамасыз етуге, жоғары технологияны пайдалана отырып, экономикалық өсуге бағытталған. Мемлекет басшысы Қазақстан халықтары Ассамблеясының VIII сессиясында және Ғылым академиясының жуырда өткен жылдық сессиясында сөйлеген сөздерінде бұл тұрғыда атқарылған іске баға беріп, олқылықтарды орынды сынға алды. Қазіргі кезде ел бірлігін нығайту және жаһандану жағдайында ғылыми-зерттеулерді уақыт талабына орай дамудың жетелдетретінде пайдалану міндеттерін қойды.
Нарықтық экономиканы қалыптастыруда қоғам алдында туындаған басты экономикалық басымдықтар мен мақсатты саралау аса маңызды мәнге ие болды. Сондай мақсаттардың ішінен мыналарды бөліп атауға болады:
- өндірістің мол да сапалы тауарлар шығаруы, сервистік қызметтер көрсетуі жағдайындағы экономикалық өсу, яғни лайықты өмір сүру жағдайында ұмтылу;
- жұмысқа ынталы және қабілетті нақты іспен айналысуына заңнамалық және экономикалық негіз қалау;
- шектеулі ресурстардан аз қалдықпен жоғары өнім алуға тырысатын экономикалық тиімділік;
- бағаның тұрақты деңгейі мен валюталық тұрақтылық, яғни инфляция көрсеткіші болып табылатын бағаның жалпы деңгейін өрескел көтеруден сақтау қажеттігі. Сондай-ақ елдің экономикасының көрсеткіші болып табылатын ұлттық валютаның - теңгенің әлемдік қаржылық рынокта тұрақтануына қол жеткізу;
- кәсіпорындарды, тауар өндірушілер мен қызмет көрсетуді, сондай-ақ тұтынушыларды басқарудың негізгі принциптері ретіндегі экономикалық еркіндік;
- мүгедектерге, жұмысқа жарамайтындарға, қарт адамдарға қамқорлық;
- бүгінгі және келешек ұрпақтың өмірі мен денсаулығының кепілі - айнала қоршаған ортаны, табиғатты аялау;
- елден шығатын және кіретін тауарлар мен қызмет бағасының сәйкестігін жүзеге асыратын сауда тепе-теңдігі.
Осыған орай қазіргі кезендегі мүмкіндікке сәйкес Қазақстан тауар өндіруде бәсекелестікке негізделген экономикалық қарым-қатынас жүйесінде әрқайсысы өз қызметін атқаратын жеке және мемлекеттік меншікті біріктірген әлеуметтік нарық экономикасын қалыптастыру мақсатын іске асырдық.
Егер өндірісті ұйымдастырудың нарықтық үлгісіне тән еркін икемділік, кәсіпкерлік жүйесінің ережелерін сипаттар болсақ, алдыңғы лекке жекеменшік шығады. Жекеменшік ұғымына бұл жерде еркін ілімділік жүйесі жағдайында иеленуге, пайдалануға, сатып алуға, сатуға немесе мұра қалдыруға болатының барлығы жатқызылады. Көп жағдайда нарықтық жүйеде материалдық ресурстар өкімет емес, жеке адамдардың және жеке институттардың меншігі құрайды. Мұндай жеке меншік жеке адамдар мен кәсіпорындарға келісім-шарт жасауға еркіндік бере отырып, материалдық ресурстарды өз қалауынша тұтынуға, бақылау жасауға, пайдаланып жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Бәсекелестіктің нәтижелі жұмыс істеуі және оның залал тигізу мүмкіндігін шектеу үшін елімізде арнайы монополияға қарсы заңдар қабылданды, ол заң жеке тұлғалардың өз пайдасын өсіруге тырысқан кезде бір-біріне зиян келтірмеуін қамтамасыз етті. Бәсекелестік тұтынушылар мен сатушылардың істеріндегі жеке мүддесіне шек қояды, сондықтан да ол еркін ілкімділік жүйесінде негізгі реттеуші күш болып табылады. Бұл орайда, бәсекелестік өндірушінің өзін қызықтырған нақты сала өндірісінде кедергісіз енуіне немесе қандай да бір заңды шектеусіз-ақ шығып кетуіне жағдай жасайды. Бәсекелестіктің бұл қыры экономиканың уақыт ағынында өзінің тиімділігін сақтауына аса қажет икемділік сипатының шарты болып табылады. Белгілі бір салаға ену еркіндігі экономиканың тұтынушылар талғамын өзгеруі, ұсынылған ресурстарға немесе жаңа технологияға бейімделуі қажет. Біз киім сәнінің қаншалықты тез өзгеріп жатқандығын көріп отырмыз, сол сияқты нарықтық экономика жағдайында күнделікті тұрмысқа қажетті жаңа тауарлар жарық көріп жатады, автомобильдер де, тағы басқалар да өзгеріп тұрады.
АРНАЙЫ ӘДЕБИЕТТЕР
1. Авилов Г.Е. Хозяйственные товарищества и общества в Гражданском кодексе России/ В кн. ГРажданскийкодекс России. Проблемы, теория, практика: Сборник памяти С.А. Хохлова/ Отв. Редактор А.Л.Маковский; Исследовательксий центр частного права.-М.,1998.с.177.
2. Аскназий С.И.Об основаниях правовых отношений между государственными социалистическими организациями. Ученные записки Ленинградского юридического института. Вып. 4.Л., 1947.
3. Басин Ю.Г Юридические лица по гражданскому законодательству Республики Казахстан: Понятие и общая характеристика :Учеб. Пособие. Изд, 2. испр. и доп. - Алматы: ВШП "Әділет", 2000. с.3.
4. Байделдинов Д. Экологическое законодательство РК. Алматы 1995г.
5. Бектұрғанов Ә. Қазақстан Республикасының жер қатынастары. Алматы 1997ж.
6. Бектурғанов Ә. Жерге меншік құқығы. Алматы. Фемида, 1997 ж.
7. Боголюбов С.А. Земельное право. Москва 1997г.
8. Гражданское право. В 2-х томах. Учебник под ред. Е.А. Суханова.- М: "БЕК", 1994 г.
9. Гражданское право, В 2-х томах. Учебник под ред. Е.А. Суханова.- М:, Изд. 2 перераб. и доп. "БЕК "1998г.
10. Гражданское право. Учебник часть I. Под ред. А.П. Сергеева , Ю.К Толстого. М. проспект 1997г.
11. Есімқұлов С.Т. "Жерді қалай пайдаланған жөн" ."Заң" газеті 1997ж.
12. Н.А.Назарбаев Казахстан 2030. Процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев/ Послание Президента Республики Казахстан Н.А. Назарбаева народу Казахстан.
13. Назарбаев Н.А. Послание народу Казахстана 30 сентября 1998 г. О положении в стране и основных направлениях внутренней и внешней политики: демократизация общества, экономическая и политическая реформа в новом столетии //Казахстанская правда, 1998г 1 октября
14. Н. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы . Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында. 2005ж. 18 ақпан
15. Н. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы .Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы. 2006ж. 1 наурыз.
16. Жайлин Ғ.А. Азаматтық құқық/ Ерекше бөлім, оқулық, I-бөлім/. Алматы, 2005ж.
17. Жайлин Ғ.А. Азаматтық құқь қ/ Ерекше бөлім, оқулық, II-бөлім/. Алматы, 2005ж. 18.Жайлин Г.А. Ащеулов А.Т. Гражданско-правовая ответственность за вред, причиненный преступлениям против личности. Алматы . изд. КазГЮУ, 2000г.
19. Ынтымаков С.А. Азаматтық құқық/Жалпы бөлім, практикум, I- бөлім/Алматы, 2004ж.
20. Белякова М.А. Гражданская правовая ответственность за причинение вреда. Теория и практика. 1986г.
21. Грибанов В.ГІ. Ответственность за нарушение гражданских прав и обязанностей. М. 2000 г.
22. Бризиский А.В. О возмещение ущерба гражданам. М. 1995 г.
23. Толеугалиев Ғ. ҚР азаматтық құкығы. І-том. Алматы 2001ж.
24.Сергеев А.П. Гражданское право. Санкт-Петербург. 1996 г.
25.Суханов Е.А. Гражданское право. М. 1998 г.
26. Стамкулов Ә, Бектурғанов А."Жерге меншік құқығының кейбір мәселелері". Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің хабаршысы. 1995ж № 3.
27. Стамкулов Ә. Қазақстан Республикасының экология құқығы. Алматы "Жеті Жарғы" 1995 ж.
        
        РЕЦЕНЗИЯ
"Құқықтану" мамандығының студенті ___________________"Қазақстан
Республикасында жеке ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Дипломдық жұмыс тақырыбы қазіргі таңдағы маңызды ... ... ... Автор өз жұмысында меншік ... ... ... нысандары мен түрлері, меншік құқығының және өзге де азаматтық
құқықтарға ие болу негіздері, азаматтардың меншік ... ... ... ... қорғаудың тәсілдері, меншік құқығының тоқтатылуы.
Дипломдық жұмыс жаңадан ... ... ... ... орындалған.
Сонымен қатар, дипломдық жұмыста тәжірибеден алынған мысалдар да ... ... жеке ... ... ... ... толық зерттеліп
оған талдау жасалған.
Дипломдық жұмыс әдістемелік талаптарды дұрыс пайдаланған және ... ... ... ... ... дипломдық жұмысына
ПІКІР
Студент_____________________________________________өз жұмысын
"Қазақстан Республикасында жеке меншікті ... ... ... ... аясында 2 тараудан тұратын жоспар түзілген. І-тарауда
меншік құқығы, соның ішінде ... ... ... мен ... ... бойынша меншік құқығының нысандары мен түрлері, меншік
құқығының және өзге де азаматтық құқықтарға ие болу ... ... ... ... ... яғни ... меншік құқығының
ұғымы мен түрлері, азаматтардың меншік құқығының субъектілері, меншік
құқығың қорғаудың ... ... ... құқығының тоқтатылуы туралы
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес нормативті заң ... ... ... ... ... жеткілікті. Жалпы алғанда
дипломдық жұмыс жақсы жазылған және қорғауға жіберілсін.
Қазақстан Республикасында жеке ... ... ... ... ... ... ... анықтамасы мен мазмүны.........................8
1.2. Азаматтық кодекс бойынша меншік құқығының
нысандары ... ... ... және өзге ... құқықтарға
ие ... ... ... ... Азаматтардың меншік құқығының ұғымы мен түрлері..............40
2.2. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан дербес елге айналып, саяси, әлеуметтік
және экономикалық жүйксі ... ... ... ... ... ... алғаңда, қоғамдағы демократиялық принциптердің салтанат құруы тек
тәуелсіз елде ғана жүзеге асады. Сондай-ақ шынайы демократиялық ... ... ... мемлекеттің тәуелсіздігін баянды ету де
мүмкін емес.
Демек, тәуелсіздік -қоғамдағы демократиялық принциптердің орнығуы мен
халықтың рухани жаңаруының іргетасы ... ... мен ... ... ... және ... ... баянды етудің басты құралы.
Тәуелсіздік қазақ халқының, қазақстандықтардың ғасырлар бойы ... ... еді. ... ... да, ... ... қанша арпалысса
да жете алмай кеткен осынау қастерлі мақсатқа біздің ұрпақ XX ... қол ... Әлем ... ... ... ... ... мемлекет құруға ұмытылған қадамымызды құптап, қолдау көрсетті.
Біз - тәуелсіздігімізді нығайту, экономикалық жүйемізді түбірінен
жаңарту, демократиялық ... ... ... ұлттық және
мәдени бірегейлену сынды күрделі-күрделі процестерді басымыздан өткізіп
жатқан ... ... өзі ... ... ... ... ... халықтың
басым көпшілігінің рухани және мәдени жаңаруы арқасында жүзеге асуы ... Міне ... да ел ... ... ... ... басты даму жолын белгілеп берген "Қазақстан-2030"1 атты
стратегиялық ... ... ... ... ерекше маңыз
берілген. "Адамдардың ... бір ... ... ... қолынан
келмейді, -делінген, аталған еңбекте,-бірақ мемлекет өзгерістер ... ... ... ... ... ... жеткізу
жолымен жеделдетуге қабілетті. Адамдардың жаңа ... ... ... ... болады".
Адамдар санасының өзгеруі, халықтың басым көпшілігінің әлемдік өркениет
үлгісімен рухани жаңару процесінің күрделі сипатын ашып көрсете ... ... бұл ... ... ... ... ... жатқанына да баға
береді. "Қоғамыздағы өзгерістер ықпалымен, өзіміз ... оны ... ... ... ... ... өзге ... мен адамдық қарым-
қатынастардың жаңа түріне дағдылана отырып, өзіміз де түгел ... біз ... ... ... ... ... ... дүниетаныммен алмасу біздің ... ... ... Бір ... ... жай ... ... айтылған "азаттық"
сөзі бұл тұста мемлекеттің тәуелсіздігі мағынасында ғана ... ... ... ... ... мағынасында қолданылып отыр. Ал рухани
бостандық, ой еркіндігі, ұлттық философия мен тарих, қазақ ұлтының ... ... ... күнге дейінгі жүріп өткен ұлы тарихи ... әдіс ... ... зерделеу тәуелсіз және ... ... ғана ... ... Тек ... пен ... ғана Қорқыт Ата, Әл-Фараби, Қожа Ахмет Ясауи, т.б. ... мен ... ... ... ... ... туралы
бүкпесіз айтуға, айтып қана қоймай, жүйелі түрде зерттеуге, халқымыздың ... ... ... ... ұлттық өзіндік сананы қалыптастыруға, біртұтас
ұлт болып бірегейленіп ұюға мүмкіндік алдық.
Жаһандану (глобализация) заманындағы бүгінгі өркениеттің аса бағалы көп
сипаттарының ... адам құқы мен ... ... ... ие. Сөз ... еркіндігі мен құқын айғайлай жариялағанмен де, тоталитарлық
қоғам өз ... ... ... орнатуға дәрменсіздігін танытты.
Сондықтан да елдің қожасы деп жарияланған еңбекшілер іс жүзінде ... ... ... тегершігіне айналады. Адам қоғамының
идеологиялық диктат пен өмір ағысын қатар реттеу ... ... ... ... ... Бұл ... ең ... тұлғаның демократиялық
құқығы мен еркіндігін жоққа шығарған тоталитарлық саяси режим ... ... ... ... ... ... қатынастарын реформалау мен
нарықтық экономикаға өту экономиканы тығырықтан алып ... ... ... ... ... туғызудың толласыз жолы. Саяси
саладағы басты мақсат -жас егемен ... ... ... ... қалыптастыру болды. Біздің мемлекетімізде барлық азаматтардың тендігі,
барлығының заң ... ... ... ... қай ... ... бірдей екендігі әуелден-ақ нақты көрсетілген.
Қазақстан Республикасы Конституциясы бойынша ... ... заң ... және ... сот сияқты үш тармаққа бөлінген.
Елбасы Н.Назарбаев ... ... ... ... ... ішкі және ... ... іске асырып келеді. Ішкі саясат жаңа
қоғамды одан әрі тереңірек ... ... ... және рухани келісімді ... ... және ... қалыптастыру мен нығайтуға, халықтың әл-ауқатын көтеруге
бағытталған. Сыртқы ... ... ... ауқымдану заманында
Қазақстанның көп векторлы және көп деңгейлі ... ... және ... ... нығайтуға, әлемдік қауымдастықта
еліміздің орнықты дамуын қамтамасыз ... ... ... ... экономикалық өсуге бағытталған. Мемлекет басшысы Қазақстан
халықтары Ассамблеясының VIII ... және ... ... ... ... ... ... сөздерінде бұл тұрғыда атқарылған ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде ел бірлігін
нығайту және жаһандану жағдайында ғылыми-зерттеулерді уақыт талабына ... ... ... ... ... экономиканы қалыптастыруда қоғам алдында ... ... ... мен ... ... аса маңызды мәнге ие болды.
Сондай мақсаттардың ішінен мыналарды бөліп атауға ... ... мол да ... ... ... сервистік қызметтер
көрсетуі жағдайындағы экономикалық өсу, яғни лайықты өмір сүру жағдайында
ұмтылу;
- жұмысқа ынталы және қабілетті ... ... ... ... ... ... ... шектеулі ресурстардан аз қалдықпен жоғары өнім ... ... ... ... ... ... мен валюталық тұрақтылық, яғни инфляция
көрсеткіші болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... елдің экономикасының көрсеткіші болып табылатын ұлттық
валютаның - теңгенің әлемдік ... ... ... қол жеткізу;
- кәсіпорындарды, тауар өндірушілер мен қызмет көрсетуді, сондай-ақ
тұтынушыларды басқарудың негізгі ... ... ... ... ... ... қарт ... қамқорлық;
- бүгінгі және келешек ұрпақтың өмірі мен денсаулығының кепілі - айнала
қоршаған ортаны, табиғатты ... ... ... және ... ... мен ... ... сәйкестігін
жүзеге асыратын сауда тепе-теңдігі.
Осыған орай қазіргі ... ... ... ... тауар
өндіруде бәсекелестікке негізделген экономикалық қарым-қатынас жүйесінде
әрқайсысы өз ... ... жеке және ... ... ... ... экономикасын қалыптастыру мақсатын іске асырдық.
Егер өндірісті ұйымдастырудың нарықтық үлгісіне тән ... ... ... ... ... ... ... лекке жекеменшік
шығады. Жекеменшік ұғымына бұл жерде еркін ілімділік ... ... ... сатып алуға, сатуға немесе мұра қалдыруға болатының
барлығы жатқызылады. Көп жағдайда нарықтық жүйеде материалдық ... ... жеке ... және жеке ... ... құрайды.
Мұндай жеке меншік жеке адамдар мен ... ... ... бере ... ... ... өз ... тұтынуға,
бақылау жасауға, пайдаланып ... ... ... ... нәтижелі жұмыс істеуі және оның залал тигізу мүмкіндігін
шектеу үшін елімізде арнайы ... ... ... қабылданды, ол заң
жеке тұлғалардың өз пайдасын өсіруге ... ... ... зиян
келтірмеуін қамтамасыз етті. Бәсекелестік ... мен ... жеке ... шек ... ... да ол ... ілкімділік
жүйесінде негізгі реттеуші күш болып ... Бұл ... ... өзін қызықтырған нақты сала өндірісінде кедергісіз енуіне
немесе қандай да бір ... ... ... ... ... жасайды.
Бәсекелестіктің бұл қыры экономиканың уақыт ағынында өзінің тиімділігін
сақтауына аса қажет икемділік сипатының шарты болып ... ... ... ену ... ... тұтынушылар талғамын өзгеруі, ұсынылған
ресурстарға немесе жаңа технологияға бейімделуі ... Біз киім ... тез ... ... ... ... сол сияқты нарықтық
экономика жағдайында күнделікті тұрмысқа қажетті жаңа ... ... ... автомобильдер де, тағы басқалар да өзгеріп тұрады.
1 ... ... ... ... құқығының анықтамасы мен мазмұны
Дүние жүзінің тарихи дамуындағы қай кезеңді алып қарайтын болсақ та,
негізгі мәселе ... ... ... Сондықтан да болу керек,
меншіктің азамат даму ... ... орны ... ... екі ... ... қажет. Біріншіден, экономикалық
категория, екіншіден құқықтық категория ретінде. Меншік экономикалық
тұрғыдан ... ... ... мен оның ... ... ... пайда болатын қоғамдық қатынастар. Меншік қоғам өмірінің негізгі,
яғни ... ... ... ... ... ... құқығы
қондырманың элемент болып саналғанмен қоғамда белгілі бір даму ... кері әсер етіп қана ... ... ... да ... ... бірден-бір дәлел, еліміздің қазіргі даму сипаты. Экономикалық
қатынастардың ... ... ... ... ... ... ... жасап
отырған біздің экономикалық заңдарымыз.
Меншік құқығы объективті мағына тұрғысында алғаңда, меншік құқығы осы
институтты ... ... ... ... жиынтығы болып
табылады. Меншік құқығы субъективті мағынада белгілі тұлғаның нақты мүлікке
байланысты құқықтық қатынасын айқындайды. Меншік иесіне ... ... және ... ету ... тиесілі. Меншік құқығын толығырақ ... ... ... ... жеке - жеке ... ... ашып көрсеткеніміз жөн болар.
Азаматтық Кодекстің 188-ші бабывда анықталғандай, ... ... ... заң құжаттары арқылы танылатын және қорғалатын және
оған билік ету құқығы.
Иелену құқығы дегеніміз мүлікті іс ... ... ... асырудың
заң түрінде қамтамассыз ету, яғни айтқанда ... өз ... ... ... ... Мыс: ... ұзақ ... кеткенімен
өз мүлкінің иесі болып қала береді. Ол мүлікке басқа біреудің қол ... ... жоқ. ... ... ... ... құқығы басқа субъектіге
берілуі де ықтимал. Мысалы: жалға беру және т.б. ... ... ... ... ... ... адал және арам ниетті де
болуы мүмкін.
Пайдалану құқығы дегеніміз мүліктен оның пайдалы ... ... ... одан ... табудың заң жүзінде қамтамассыз етілуі. ... ... ... төл алу және өзге де ... мүліктен өзінің
тұтынушылық және басқа да қажеттіліктерінін қанағаттандыру мүмкіншілігі.
Мәселен, азамат өз автомобилін ... ... ... ... ... беру ... ... болуға болады. Пайдалану құқығы да ... ... ... ... ... ... Мыс: жалға беру шарты. ... ... мен ... құқығының арасында тығыз байланыс бар. Мәселен
меншік иесі пайдалану құқығын басқа біреуге берместен бұрын ол субъектіге
мүлікті ... ... ... ... ... ... мүмкіншілігі
болмаса, пайдалану құқығы мүлдем болмай қалуы да ықтимал.
Билік ету құқығы дегеніміз мүліктің заң жүзіндегі тағдырын ... ... ... ... ету ... ... иесінің өз мүлкіне
байланысты кез келген заңға қайшы келмейтін әрекеттерді ... ... ... Мыс: сату, айырбастау, сыйға беру, жойып жіберу және
т.б. сонымен қатар, меншік иесінің өз ... ... ... ... ... ... мен ... құқықтарын және заңмен
қорғалатын мүдделерін ... ... ... иесі өз ... жүзеге
асырған кезде азаматтардың денсаулығы мен ... ... ... зардаптарға жол бермеу шараларын қолдануға міндетті.
Меншік иесі өзіне тиесілі ... ... өз ... ... кез келген
әрекеттер жасауға, соның ішінде бұл мүлікті иелену, пайдалану және оған
билік ету жөніндегі өз ... ... ... ... ... және
оған басқа да әдістермен ауыртпалық түсіруге, оларға өзгеше түрде билік
етуге құқылы. Меншік құқығының ... ... яғни ... ... уақыт
кезеңімен анықталатын шектеулер қойылмауы тиіс.
Меншік және жеке меншік құқығы дегеніміз - әр түрлі ұғымдар. ... ... ... ... ... нысандарын иеленуді шартты
түрде дәйектейтін өндірістің құрал-жабдықтары мен ... ... ... белгілі бір қоғамдық қатынастар туралы болады.
Меншік дегеніміз - қоғам ... ... ... базистік сипаттағы
экономикалық санат, ал меншік құқығы ... ... ... ... табылады.
Меншік құқығы объективті және субъективті мағыналарға ... ... ... ... ... ... ... өндіріс құрал-
жабдықтары мен өнімдеріне иелік жасау, пайдалану және өкімдік ... ... ... ... ... болып табылады.
Меншік құқығы дегеніміз субъективті мағынасында - белгілі бір ... ... ... ... болып табылады. Меншік ... ... ... және оған ... ... ... ... Бұл құқықтар
дәлірек айтқаңда, меншік иесінің ... ... ... ... ... ... дегеніміз - мүлікті іс жүзінде иеленуді жүзеге асыруды
заң жүзінде қамтамасыз ету: Ие болу құқы деп ... өз ... ... ... мүмкіндігін құрайтын мүлікке нақты ие ... ... ... жер, оның қойнауы, су, өсімдіктер мен жануарлар дүниесіне
және т.б. ие ... ... жеке ... ... және т.б. ие.
Ие болу құқы заңмен қорғалады. Мүлікке ие болу ... ... ... ... ... ... шарты бойынша берілген ... ... ... негізде ие болу құқығын және т.б. жүзеге
асырады.
Пайдалану құқығы дегеніміз - заттың пайдалы ... ... ... ... сондай-ақ басқа да тиімді игіліктер көру мүмкіндігі.
Пайдалану құқы ... ... ... өзіне тиесілі мүлікті кәдеге жаратуы,
өзнінің тұтынушылық сезінуін қанағаттандыру үшін одан пайда табуы ... адам кір ... ... ... шаруашылық мақсаттарына пайдаланса,
ал азық-түлік өнімдерін қоректену үшін ... және ... ... ... мақсатта пайдалану, сондай-ақ ұғымдарда
жүзеге асырады. Олар өз ... ... ... ... ... Пайдалану құқығы да заңмен қорғалады.
Билік ету құқығы ... - ... заң ... тағдырын белгілеуін
қамтамасыз етілуі. Билік ету құқығы меншік иесінің мүліктін заңдық ... ... ... ... ... ... қатынастарды
белгілейді немесе тоқтатады (мысалы, сату, айырбастау, сыйлау, ... ... ... ... және т.б.). ... ету құқығы тек меншік
иесіне ғана тиесілі.
1.2 Азаматтық кодекс бойынша меншік құқығының нысандары мен ... ... ... ... ... ... мен
мемлекеттің меншігі болып бөлінеді.
Азаматтардың меншігі. Азаматтардың меншік құқығы объектісінің ауқымы
кең. Бұл зерделілік және ... ... ... ... ... ... ... өнімдері, өндірістін құрал
жабдықтары, патенттер, лицензиялар, ақшалар, соның ішінде шетел ... ... да ... ... мен басқа да мүліктер. Азаматтардың
меншігі жеке түрде де болуы мүмкін.
Ол азаматтардың ... және ... ... қанағаттандыруға
арналған.
Азаматтардың жеке меншігі оларға пайда алу үшін қажет (мысалы, өндіріс
құрал-жабдықтары).
Азаматтардың меншік құқығының ... ... ... ... ... ... ... да кәсіпорындарда, ұйымдарда жұмыс істеудің
нәтижесінде алныған, ... ... ... ... ... ... іскерлік өнеркәсіптін, ауылшаруашылығының, халыққа қызмет
етудің аумақтарындағы және тағы ... жеке ... ... жеке ... ... ... және ... да мекемелерге салынған қаражаттар,
акциялар және ... да ... ... жеке ... ... ... ... және заң рұқсат ететін басқа да негіздер бойынша
мүлікке ие болу. ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы, жәрдемақы, тегін білім алу, медециналық қызмет
көрсету және т.б. ... ... ... құқығының пайда болуының негізгі бастаулары деп
азаматардың ... ... ... ... ақыларды айтамыз.
Азаматтардың меншік құқығының пайда ... ... ... әр ... мәмілелер жатады.
Азаматтардың меншік құқығының субъектілері сол азаматтардың өздері
болып табылады.
Азаматтардың меншік құқығының мазмұны ретінде ... ... ... ... ... ... және оған ... жүргізу құқығын түсінген
жөн. Меншік иесі өзінің бұл құқықтарын ... ... ... ие. Заң жеке ... ... ... мүддесіне нұқсан
келтіріп пайдалануына тыйым салады. Бұл талап бұзылған жағдайда мүлік ... ... ... ... ... ... өткізілуге жатады.
Меншік иесі өз мүлкіне өкімдік жүргізуге кез келген уақытта құқылы.
Атап айтқанда, ол ... ... ... ... ... ... ... және т.б. өкімдерін жүргізе алады.
Мемлекеттік емес ... ... жеке ... ... Заңды
тұлғалардың жеке меншігі деп ұйымдық кәсіпорындардың және басқа ... ... ... мен ... ... емес ... да заңды тұлғалардың, бірлестіктердің мүлкі
танылады.
Кооперативтік меншік құқығының ... - ... ... ... кооперативтік ұйымдар.
Тұтыну кооперациялары дегеніміз - ол тұтыну қоғамдарының селолық,
аудандық одақтары ... ... ... ... ... ... ... құқық субъектісі болып мойындалуы мүмкін балық аулаушылардың,
тұрғын үй және басқа да кооперациялар болады (егер олар ... ... ... ... олардың бірлестіктерінің меншік құқығының
объектілері жарғылық міндеттерді жүзеге асыру үшін қажет ... ... және ... да мүліктер болып табылады. Аталған меншік құқығының
объектісіне, ... ... ... заттардың тұтас тізбесі
кооперативтік ұйымдардың тиісті жарғыларында ... ... ... ... негізгі, айналымдағы, арнаулы
қорларға бөлінеді.
Негізгі қорларға өндірістік емес мақсаттағы құрал-жабдықтар - үйлер,
құрылыстар, сондай-ақ әр ... ауыл ... ... ... ... құралдар да жатады. Бұлар олардың мүлкінің басым бөлігін құрайды.
Айналым қорларына кооперацияның шаруашылық қызметіне қатысты шикізат,
тұқым, әр ... ... ... және ... тынайтқыш және т.б. жатады.
Кооперативтік ұйымдардың арнаулы ... ... ... ... ... алеуметтік сақтандыруды,
материалдық ынталандыруды қанағаттандыру үшін құрылады. Сондай-ақ, оларға
бір мақсатта қолданатын тұқымдық, ... ... ... ... ... және ... қорлар кооперативтік ұйымдары мүшелерінің
арасында бөліске түспейді.
Жарна қоры кооперативтік ұйымдары ... ... ... құралады. Шығып кеткен кезде кооператив мүшесі өзі енгізген
мүлкін қайта талап етуге құқылы.
Кооперативтік ұйымдар өз мүшелерінің ... ... ... ... ... ... ... етуге, пайдалануға және өкімдік
жүргізуге құқылы. Кооперативтік ... ... ... мүліктерге
өкім жүргізу құқығына заң тек олардың өздерінің ғана ие ... ... Бұл ... ... ... өз ... қатысты әр түрлі
операцияларды дербес жасай беруге ... ... ... ... ... машиналарын, көлік-құралдарын басқа
мемлекеттік, қоғамдық ұйымдарға бере алады немесе ... ... ... Бұл ... ... не ... не одан жоғары тұрған
органдар қол сұғуға құқы жоқ.
Қарыздық міндеттемелер бойынша аталған ұйымдар негізгі ... және ... ... ... өз ... ... ... немесе кооперативтің басқа түрін таратқан кезде бюджеттен,
банктер мен және ... да ... ... есеп ... ... ... кооператив мүшелері арасында бөліске түседі.
Заңды тұлға ретінде ... ... және ... қатысушылар салымдары есебінен жинақталған, шаруашылық қызметінің
нәтижесінде алынған және олар ... ... ... объектілер жатады.
Шаруашылық қоғамдары мен серіктестіктерінің қатысушылары ... және ... ... органдар, сондай-ақ жекелеген азаматтар
бола алады. Шаруашылық ... ... оған ... ... ... түрде берген, сондай-ақ олардың шаруашылық қызметінің
нәтижесінде алынған ... ... ... өзіне енген кәсіпорындар мен ұйымдарының
мүліктерін иеленуге құқы жоқ.
Шаруашылық бірлестіктерінің меншік ... ... оның ... ... ... ... болып табылады.
Қоғамдық бірлестіктер мен діни ұйымдардың жеке меншік құқығы. Қоғамдық
бірлестіктерге кәсіподақтар және азаматтардың ... ... ... ... ... басқа да қоғамдық ... ... және ... да қоғамдық ұйымдардың меншік құқығына олардың
жарғыларында көзделген қызметті материалдық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар
жатады.
Меншіктің бұл түрі үшін кооперативке қарағанда қоғамдасудың жоғарғы
сатысы тән. Бұлар өз ... ... ... құрайтын қоғамдасқан
мүліктері бар ... ... ... және т.б-ның мүшесі
милиондап саналатын ұжымдары.
Кәсіподақтардың және ... да ... ... меншіктерінің маңызды
ерекшеліктері олардың өндірістік емес мақсаттарда пайдаланылуымен
тұжырымдалады. ... ... ... ... ... ... ... сипатындағы және т.б. әр түрлі жұмыстарды ұйымдастырып,
өткізу жолымен адам жан-жақты тәрбиелеу.
Бұл ұйымдар, сондай-ақ ... ... ... тиесілі мүліктерді
жарғыларына сәйкес иеленіп, пайдаланып, өкімдік жүргізе алады.
Кәсіподақтардың және ... да ... ... ... ... бір ... осы ұйымдардың жүйелері, мысалы, кәсіподақтар
жүйелері, ал ... ... ... ... ұйымдар болып табылады.
Кәсіподақтардың және басқа да қоғамдық ұйымдардың меншік құқығының
объектілері ғимараттар, құрылыстар, санаторийлер, ... ... ... ... ... ... қорлары және басқа да
қоғамдық ұйымдардың меншік ... ... ... мен ... ... құқық қабілеттілігінде шартталған.
Қоғамдық ұйымдардың меншік құқығы объектілерінің ... ... ... ... және ақша ... ... ... құрал дегеніміз - несие берушілердің талабы бойынша өндіріп
алуға болмайтын кәсіпорындар, ғимараттар, құрылыстар және т.б.
Ақша қаражаты ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге және т.б. жұмсалады.
Кәсіподақтардың және басқа да қоғамдық ұйымдардың меншік құқығының
пайда болуына басты ... ... кіру және ай ... ... ... ... Мысалы, кәсіподақтар бюджет табысы құнның жалпы сомасының
үштен екісін осы ... ... ... ... осы ... ұйымдардың
меншігі әр түрлі кәсіпорындардың, мекемелердің жекелей алғанда, мәдени-
бұқаралық, спорттық, ... және т.б. ... ... ... әр ... ... құралады. Мысалы, сатып
алу-сату, жеткізу, күрделі құрылыс салуды ... алу және ... ... ... ... ... кейін қалатын мүлік олардың жарғыларында
көзделген мақсаттарға жұмсалады. Қазіргі кезенде жеке меншіктің ... ... әр ... ... ... кең ... Бұл
меншікті құрудың, пайдаланудың, сондай-ақ құқықтық ережелерінің ... ... ... ... қор ... (қатысушылардың) салымдарына (үлесіне)
бөлінген, өз қызметінің негізгі ... ... ... деп есептелетін және
заңды тұлға болыа ... ... ұйым ... ... ... ... (Қазақстан Республикасы Президентінің «Шаруашылық
серіктестіктері туралы» заң күші бар Жарлығы, 1-бап).
Серіктестік өз қызметін тауар-ақша қатынастарын кең ... ... ... принциптері негізінде құрады.
Құрылтай құжаттарында серіктестіктің түрі, ... және ... ... (құрылтайшылардың құрамы, фирмалылығы, атауы
және тұратын жері) туралы мәліметтермен бірге ... ... ... ... ... пен шығыстың бөліну тәртібі көрсетілуі тиіс.
Серіктестік қатысушылардың оған берген, шаруашылық ... ... ... сондай-ақ заң тыйым салмаған басқа
негізінде алынған бұйымдардың иесі болып табылады.
Серіктестіктің мүлкі ... ... ... ... ... ... ... ғимараттар, құрылыстар, құрал-
жабдықтар және басқа да материалдық құндылықтар, бағалы қағаздар, ақша
қаражаттары және т.б. ... ... ... ... ... (жарғылық қорда)
барлық қатысушылардың мүліктегі үлестері ... ... ... ... заңды тұлға болып табылады.
Серіктестік дегенде бір-біріне жарғылық қорды құрудың ерекшелігімен
және олардың ... ... ... ... ... ... ... серіктестік, сенім
серіктестігі, жауапкершілігі шектеулі серіктестік, қосалқы жауапкершілігі
бар ... және ... ... ... ... ... үлес мөлшерін, олар салатын салымның
мөлшерін, құрамы мен енгізу тәртібін, олар ... ... ... мен ... ... ... серіктестік ісіне қатысу ... ... ... ... ... ... бөлігінің) өтуінің
белгілі бір тәртібі бар. Толық серіктестікті серіктестік ... ... ... ... немесе үшінші бір адамға өткізуі ... ... ғана іске ... ... ... ... ... міндеттемелері бойынша өз мүлкі мен ... ... ... бір немесе бірнеше қатысушылардан тұратын (толық
серіктестік), сондай-ақ толық серіктестіктің ... бір ... одан ... ... ... ... салым сомасымен шектелетін серіктестік.
Егер сенім серіктестігіне екі немесе оданда көп толық жауапкершілігі бар
қатысушылар ... олар ... ... ... ... мойындарына алады.
Сенім серіктестігі туралы құрылтай шартына толық жауапкершілігі бар
әрбір қатысушы үлесінің көлемі, олар ... ... ... ... ... олардың серіктестік ісіне қатысу нысаны, сондай-ақ серіктестік
мүлкіндегі салымшылар үлестерінің жинақталған ... ... ... ... ... дегеніміз - құрылтай құжаттарында
белгіленген жарғылық қоры белгілі бір үлестермен мөлшерлерге бөлінген, бір
немесе ... ... ... серіктестік, жауапкершілігі шектеулі
серіктестіктің қатысушылары серіктестік қызметіне байланысты өздері салған
тәуекел етеді және ... ... ... бермейді.
Бұл серіктестіктің құрылтай құжаттарына әрбір ... ... олар ... ... мөлшері, құрамы мен тәртібі, серіктестік
органдары және бірауызды болуды қажет ... ... ... ... ... салымның кем дегенде 50%-ін енгізу керек.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік ... ... ... және ... және ... ұжымының әлеуметтік дамуы үшін қажетті басқа да қорларды
құрады.
Қосымша жауапкершілігі бар ... ... ... ... ... ... қордағы өз салымдарымен жауап
беретін, ал бұл соммалар жетпеген жағдайда өз салымдарының мөлшеріне сәйкес
өздері тиесілі мүліктермен ... ... ... ... ... ... құрылтай құжаттарында
көрсетіледі.
Акционерлік қоғам дегеніміз - ... қоры ... ... құны ... ... бір санына жарғылық қоры бөлінген серіктестік;
акционерлік қоғамның қатысушылары ... ... ... мүліктері
мен міндеттемелер бойынша жауап береді.
Қоғам жарғысында көрсетілгендей, ашық немесе жабық қоғам болуы ... ... ... басқа акционерлердің келісімінсіз қолдан-қолға өте
береді. Жабық қоғамның ... ... ... ... ғана ... өтуі ықтымал.
Қоғамның құрылған сәтінен бастап жарғылық қор бірдей номиналдық құны
бар он еселенген акциялардың ... ... ... тиіс. Қоғамның
жарғылық қоры тиісті нормативтік актіде көрсетілгеннен аз болмауы керек.
Басқа шарттармен бірге акционерлік қоғамның ... ... ... ... номиналдық құны, акциялардын саны,
кәсіпорындар алған акция төлеуге байланысты ... ... ... ... және ... ... ... тәртібі көрсетіледі.
Акционерлік қоғамға оның шаруашылық қызметіндегі шығындарды жабу ... ... ... ... ... меншігіне ғимараттар, ... ... ... ақша ... және оның ... ... ету үшін басқа да
заттар жатады.
Діни ұйымдардын меншік құқығының көзі - өздерінің жеке ... ... ... ... ... ... ... немесе мемлекет
заңға қайшы емес жағдайда берген мүліктер болып табылады.
Мемлекеттік меншік ... ... ... ... ... ... ... Республикасы болып табылады. Мемлекеттік
мүлікке иелік жасау, оны ... және ... ... ... оның ... заңды тәртіппен меншік құқығын реттеп отыратын Қазақстан
Республикасының Парламенті жүзеге ... Ол бұл ... ... ... ... құзырететірне сәйкес жергілікті өкілдік және атқарушы
органдары Үкімет бергек ... ... ... ... ... ие болу
және пайдалану құқығын жүзеге асырады.
Мемлекеттік меншік құқығының объектілері ... кең ... ... ... ... ... оның қойнауы, су әуе кеңістігі, өсімдік
және жануарлар дүниесі, ... да ... ... тек қана ... ... ... делінген.
Заңда мемлекеттік меншік құқығын жерге ... ... ... де атап ... Ауыл шаруашылығы мақсатына жатпайтын
қозғалмайтын мүлікті, яғни салынып бітпеген объектілерді ... ... ... ... ... алынған мүлік құқығына бір мезгілде ие болады.
Қазіргі заңда белгіленген ... ... ... ... ... алып
сатуға, сыйлауға, кепілдікке беруге және өз бетінше жер ... ... ... ... ... ... меншігінде басқа да мүліктер: билік органдары мен басқару
органдарының, ... ... ... және ... құндылықтары,
республикалық бюджедттің қаражаты, мемлекеттік банктің, сақтандыру,
резервтік ... ... және ... да ... ... мүмкін.
Мемлекеттік меншіктің құқығының маңызды ... ... ... ... ... ... ... - құрылыс
трестері, көлік саласында - темір жолдар, теңіз кемелері, автокөлік, ауыл
шаруашылығында - ... ... ... және ... ... мен
барлық жабдықтары, сауда саласында - машиналар, сондай-ақ басқа да
ғимараттар, ... ... ... ... және т.б. ... ... ... болуының негіздері әр түрлі. Мемлекеттік
меншік құқығының тууына кеңейтілген өндіріс ... ... ... ... ... ... пайда болуының басқа да негіздер көп. Атап
айтқанда, жеке меншік иесінен мемлекеттік немесе қоғамдық мүдде үшін оған
құнын ... ... ... ... алу (реквизиция); құқық бұзғандығы үшін
санкция есебінде мүліктің өтуі және т.б. ... ... ... меншік құқығын тек дербес қана емес, мүлік, шаруашылық
жүргізу және жедел басқару құқықтары деңгейінде беретін әр түрлі ... ауыл ... ... ... пайдаланады.
Өз мүлкін кәсіпорындарға бекіте отырып, мемлекет шаруашылық ... ... ... иесі ... ... мүліктерді
кәсіпорындарға пайдалану, иелік ету және басқару ... ... ... ... өз ... шаруашылық жүргізу құқығы деңгейінде іске асыратын
мемлекеттік кәсіпорынға:
өзіне ... ... ... ... және ... да ... ... өзге адамдарға сатуға және беруге, уақытша
пайдалануға немесе жалға ... ... ... және ... ... құруға;
жеке кәсіпкерлермен бірігіп, кәсіпорындармен бірлескен өндірістер
құруға, оларға өзінің өндірістік және ақша ... ... ... ... ... құқығын меншік иесінің қаражаты есебінен
қаржыландыратын және өз ... ... ... ... тапсырмаларына
және мүліктің мақсатына сәйкес заң құжаттарымен белгіленген ... ... ... ... ... бірге оған билік ету құқығын жүзеге
асыратын қазыналық кәсіпорындардың заттық құқығы болып табылады.
Мүліктік құқықты жүзеге асыру ... (өз ... ... жұмыс
барысындағы кемшіліктердің салдарынан туындайтын шығындар үшін жауапты
болады. Мемлекеттік ұйымдардың, ... ... үшін ... бермейді.
Оралымды басқару құқығының субъектілері барлық ұйымдар емес тек заңды
тұлға болатын ұйымдар ғана бола ... Бұл ... ... ... ... ... сеніп тапсырған мүлікті жедел басқару
құқығына ие бола алмайды. Өйткені, бұл ... ... ... ... ... ... ... алмайды.
Оралымды басқару құқығының мазмұны ... ... ... ... ... ету, ... және ... жүргізу құқығымен
тұжырымдалады. Алайда, бұл өкілеттіліктің көлемін, шеңберін меншік иесі -
мемлекет ... ... ұйым ... жүрген нормативтік актілердің
шеңберінде ... ... ... ... ... - мемлекеттік ұйымдарға бекітіліп
берген, мемлекет меншігі болып табылатын мүліктер. Олар: негізгі, айналым
және арнаулы қорларға ... ... ... ... және ... қаражаттары, құралдары, олардың ... ... ... ... құрайды.
Негізгі қорларға өндірістік емес мақсаттағы, мейлінше, маңызды заттар,
мысалы, ғимараттар, құрылыстар, көлік құралдары және т.б., ... ... ... ... ... әрі министрліктер және ведомстволар
белгіленген лимиттен құны жоғары объектілер жатады.
Кәсіпорындардың негізгі құрал жабдықтарға ... ету ... ... ... ... ... ... құрал-
жабдықтарды және т.б. мүліктерді осы мүліктердің иесінің келісімімен ғана
беру тәртібімен жүзеге асыра алатынын белгілеген.
Ұйымдардың ... ... ... ... ... болмайды.
ғимараттар, құрылыстар, құрал-жабдықтарды және басқа да негізгі қор кепіл
бола алмайды. ... ұйым ... ... қалған ғимараттарды,
құрылыстарды, машиналарды ... ... өз ... ... ... ... мүмкін емес жағдайда баланстан шығынға шығаруға ... ... ... - өндіріс цикліне қатысатын заттар. Атап
айтқанда, шикізат, отын, ... ... ... ... ... ... және шаруашылық процесінде бірақ рет қатысатын, өзінің
заттай әрі ... ... ... басқа да жабдықтар. Айналым
қаражатына, сондай-ақ бір ... аз ... ... ... да ... және ... айналым қаражаттары да бар. Кәсіпорындардың жеке қаражаты
оның мақсатына сәйкес құрылған сәттен бастап пайда болады. ... ... - ... несиелері немесе жоғары тұрған органның уақытша
қаражаттық көмегі.
Қарыздар ... ... ... ... ... ұйымның,
кәсіпорынның қалыпты қызметін қамтамассыз ету шеңбері мен ... ... ... ... ... ... алғанда, шикізат және басқа да
заттардан номативтен артық қорларын ғана өндіріп алуға болады. Ал ... ... ... ... алуға жатпайды. Сондай-ақ, зиян шегу
жағдайларын, кінәлә адамдарды анықтауды жете ... ... ... ... ... ... ... шығаруға болады.
Белгілі -бір мақсаттар үшін арнайлы қорлар құрылады. ... ... ... амортизациялық, материалдық ынталандыру, ... ... ... ... қорлары және тиісті нормативтік актілерге
сәйкес тәртәппен белгіленген басқа да ресурстар.
Амортизациялық қорлар күрделі ... үшін ... ... сатудан
түскен ақша құнын есептеу жолымен негізгі қорларды ... ... ... т.б. ... ... қоры өз міндеттерін орындауда жоғары еңбек
көрсеткішіне жеткен жұмысшылар мен ... ... беру ... Бұл ... жұмысшылар мен қызметшілерге материалдық жәрдем
беру үшін де ... мен ... ... ... ... ... үшін әлеуметтік мәдени шаралар қоры құрылады.
Техника мен еңбекті ұйымдастыруды жетілдіру - әрқашанда ... ... Бұл ... ... ... жасау үшін
белгіленген тәртіппен өндірісті дамыту қоры ... ... ... ... әр ... ... құру, бәсеке мен кәсіпкерлікті
дамыту мақсатында мемлекеттік меншікті мемлекет ... алу ... кең ... ... ... ... меншікті
қайта жаңғыртудың құқықтық ... ... мен ... ... Республикасының 1991 жылғы 22 маусымдағы «Мемлекет
меншігінен алу және ... ... Заңы ... ... ... алу ... - бұл ... басқару функциясы
және тиісті өкілетті беру ... ... ... тікелей
шаруашылық субъектілеріне беру.
Жекешелендіру дегеніміз - мемлекет меншігінің ... ... ... ұйымдарды қайта жаңғырту жолымен құрылған
акционерлік қоғамдардың акциялары ... ... ... және ... ... ... меншігінен алу және ... ... ... ... Республикасының Инвестициялар жөніндегі
мемлекеттік комитеті және оның аумақтық органдары жүзеге асырады. ... ... ... ... мемлекет мүддесін білдіреді.
Мемлекет меншігінен алу және жекешелендіру объектілеріне не ... ... және ... емес ... ... ... ... ұйымдар, олардың құрылымдық бірліктері мен
бөлімшелері, ... ... ... мақсаттағы, әлеуметтік аядағы
мемлекеттік тұрғын үй қорындағы объектілер және басқа да ... ... ... тек ... ... ... ... болмайды. Мемлекет меншігінен алу және
жекешелендірудің Ұлтық бағдарламасына сәйкес Республика Үкіметі мемлекеттік
қорғаныс және ... ... ... ... ... және халықтың
денсаулығын қоғау мүдделерін ескере отырып, мемлекет меншігінен ... ... ... ... тізбесін бекітеді.
Мемлекет меншігінен алу және жекешелендіру субъектілері сатып алушы,
сатушы және делдал ... ... ... біздің Республиканың азаматтары, егер меншіктері мемлекетке
тиісті болмаса шет ... ... және ... ... ... аумағында тұратын заңды тұлғалар бола алады.
Сатушы рөлін мемлекеттік мүлік жөніндегі Қазақстан Республикасының
инвестициялар ... ... ... және ... ... және ... ... берген рецензияның негізінде де тараптардың бір
жағының сенімхатымен коммерциялық негізде ... ... ... ... емес ... - ... қызметін пайдалана алады.
Заң мемлекет меншігінен алу және жекешелендірудің белгілі бір тәртібін
белгілеген. Мемлекет меншігінен алу және ... ... ... ... ... ... алу және ... туралы
шешім қабылдаған сатушы меншік иелерінің, жергілікті өкілді және ... ... ... оның ... ... ... органдар
мен банктің өкілдерінен, басқа да мамандардан сату жөнінде комиссия құрады.
Мемлекет меншігінен алу және жекешелендірудің ... ... ... ... ... ... басқа да шаруашылық
қоғамына немесе серіктестікке айналдыру.
Мемлекеттік кәсіпорынның мүлкін ... ... ... иә ... ... ... ... мүлкі
мемлекеттік меншікке жатпайтын заңды тұлғалардың сатып алуына болады.
- ... ... ... ... қоғамдардың және
диверсификацияланған холдингтік компаниялардың акционерлік компаниялардың
акцияларын, ... ... ... ... ... және қызмет
көрсету кәсіптікорындарының акцияларын сатып алу.
Мемлекет меншігінен алу және жекешелендіру негізінен ақылы түрде ... ... ... мүлкінің бір бөлігі азаматтар мен заңды
тұлғаларға өтеусіз негізде берілуі мүмкін. Мемлекеттік ... ... ... ... мемлекет меншігі болып табылады да, арнайы есеп-
шотқа түседі.
Жекешелендіру тәртібін және ... ... ... ... ... ... ... құқығына және өзге де заттық
құқықтарға ие болу негіздері
Меншік құқығының азаматтық құқықтық субъектілері әр түрлі ... ... ... кодекстің 235-бабы меншік құқығына ие болуына әдейі
арналған. ... та, заң ... ... ... негіздерінің түпкілікті
дәрежеде тізімін жасады деуге болмайды. Азаматтық ... ... ... қолданылмайды (бір нәрсені жүзеге асыру кезіндегі әрекеттер
немесе әрекеттер жүйесі). Меншік ... оның ... ... мен ... заңдық фактілер негізінде алынуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... құқығын алуда бастапқы және туынды негіздерін шектеу ... ... ... ... ал ... бір ... ... қабылдаушылық
сай келеді, оның соңғысына ерекше баға беріледі.
Бастапқысына ... ... деп ... ... зат ... ... және
меншік құқығы оған бірінші рет тағылды немесе зат бұрын болса, меншік
құқығы оған ... ... ... ... тәуелсіз жүзеге асады.
Сондықтан да ... ... ... ... ... ... ... жатқан қозғалмайтын мүлікке меншік құқығының ... ... 1- ... ... ... ... ... (240-бап); олжа (245-
бап); қараусыз жануарлар (246-бап); меншік иесінен алынған мүлікті иелену
(248-бап); көмбе (247-бап).
Туынды негіздер ... иесі ... ... ... ... иесінің
құқығына тәуелді болуымен сипатталады. Жаңа меншік иесі ... ... одан ... ... бір ... ... Алдымен
меншік құқығына ие болу негіздерінің жалпы сипаттамасына тоқталайық.
Меншік құқығының туынды негіздерінің ... ... ... ... ... ... несие т.б.), сондай-ақ мұрагерлікке (заң мен өсиет бойынша)
байланысты, ол ... ... ... ... ... құқықты мирасқорлық
тәртібімен жүзеге асады. Туынды негіздерге сонымен ... ... ... ... ... жекешелендіру (АК-тің 240-бабы 3-тармағы),
реквизациялау (АК-тің 249-бабы 3-тармағы), жер ... алып ... ... ... ... ... ... 5-тармақшасы),
күтімсіз ұсталған мәдени немесе тарихи қазыналар сатып алынған реттер (АК-
тің 249-бабы 6-тармақшасы) және заңда көзделеген басқа ... да ... ... ... тек ... ғана меншік құқығы емес, осы затқа
байланысты құқықтар мен міндеттердің барлығы ... ... үй ... ... сол ... ... жасалған жалдау немесе кепіл шарттары
көшеді. Тағы бір мысал: мұраны қабылдап алған мұрагер мұра ... ... ... ... ... ... құны шектерінде жауап
береді. Сондықтан да ... ... ие ... туынды негізіне әрқашанда
мирасқорлық қасиет тән меншік құқығына ие ... ... жаңа ... ... ... иесі ... барлық өкілеттілікті түгелдей өзіне
алады деуге болмайды. ... бұл жаңа ... ... ... ... және оның иесі кім ... (мемлекет, заңды тұлға немесе жеке
тұлға), жаңа иеленушінің меншік құқығы қандай болатындығына ... жеке ... ... ... құқығының бастапқы негіздеріне тоқталайық. Азаматтық
кодекстің 235-бабының 1-тармағы ... ... ... ... ... ... ... жасалған затқа құқықты жатқызады. Меншік ... ... ... да ... болады. Егер заңда өзгеше көзделмесе, затты
дайындап не оны жасаған адам соның меншік иесі атанады. ... ... ... қозғалатын не қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... ... үйлерге, құрылыстарға, өзге де
мүлік кешендеріне, сондай-ақ өзге де ... ... ... қозғалмайтын
мүлікке меншік құқығы осы мүлікті ... ... ... ... ... Егер заң ... немесе шартта құрылысы аяқталған объектілерді
қабылдап алу ... ... онда ... мүлікті жасау осылайша қабылдап
алынған кезден ... ... ... ... ... ... тіркелуге тиіс реттерде, оған меншік құқығы осылайша тіркелген
кезден бастап ... ... ... ... ... ... ал ... жағдайларда —
оны мемлекеттік тіркеуден ... ... ... ... мүлік
жасалатын материалдар мен басқа мүлікке қозғалмайтын мүлік жасалатын
материалдар мен ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Заң бастапқы негіздерге мүлікті пайдалану нәтижесінде алынған
жемістерді, өнімді, ... ... ... ... ... ... жеміс дегеніміз - өздігінен өсіп өнген органикалық ... ... ... ... табыс түсіреді. Жемістер табиғи ... ... ... не адам ... ... сондай-ақ оны таза табиғи өнеркәсіп
өнімі деп бөледі (бұйым, өнім және т.б.) ... ... көзі ... (мысалы, жалға ақы төлеу немесе пайыздар (және т.б.). Зат табиғи
жемістер мен өнім және ... ... ... ... ... бұл ... ... қарастырылған:
мүліктерді пайдалану нәтижесінде алынған түсімдер(жемістер, өнімдер,
табыстар), егер заңдарда немесе бұл ... ... ... шартта өзгеше
көзделмесе, осы мүлікті занды негізінде пайдаланушы адамға тиесілі болады.
Меншік құқығын ... ... ... ... ... да (бір тұлға
материалды өңдеп, одан екінші бір зат жасайды). ... әлгі ... ... оны ... адам ба, әлде ... меншік иесі ме? Азаматтық
кодекстің 237-бабына сәйкес ... ... ... адам ... емес ... өңдеу арқылы дайындаған жаңа қозғалатын затқа
меншік құқығын материалдардың меншік иесі ... ... егер ... ... ... ... асып ... жаңа затқа меншік құқығын адал
жұмыс істеп, өңдеу өзі үшін жүзеге асырған адам ... ... егер ... ... ... едәуір асып кетсе, жаңа затқа меншік құқығын адал
жұмыс істеп, өңдеуі өзі үшін жүзеге асырған адам ... Бұл екі ... ... ... ... құнын төлеу немесе меншік иесіне материалдың
құнын өтеу мәселесі ... Бұл ... ... ... ... ... ... меншік құқығы алған материалдардың меншік
иесі ол затты өңдеуді жүзеге асырған адамға оның құнын өтеуге, ал ол ... ... ... ... ... ретте соңғысы материалдардың меншік иесіне
олардың құнын қайтаруға міндетті.
Өңдеуді жүзеге асырған ... ... ... ... ... меншік иесі жаңа затты өз меншігіне беруді ... ... ... ... ... ... етуге құқылы (АК-тің 237-
бабының 2,3-тармақтары).
Меншік құқығының пайда болуының бастапқы негіздеріне өнімді ... аң ... ... ... қолды заттарды меншікке айналдыру ... ... ... ... ... ... иесі ... жалпы
рұқсатқа сәйкес ормандарда, бөгендерде немесе басқа аумақта жиде теруде,
балық аулауға, заң аулауға, ... ... ... ... ... жол
берілгсн ретте, тиісті заттарға меншік құқығын оларды жинауды және аулауды
жүзеге асырған адам алады. (АК-тің 241-бабы). Мысалы, осы ... ... мен ... ... өз әрекеттері кезінде берілген ережені сақтау
талап етіледі (аң ... ... ... және т.б.). ... ... ... тиісті жауапкершілікке тартылады.
Меншік құқығын алудың бастапқы негізінде Азаматтық кодекс тұңғыш рет
иелену мерзімін де ... Бұл ... ... жөнінде жоғарыда иелену
мерзіміне орай айтып кеткен болатынбыз (АК-тің 240-бабы). Кеңес ... ... тек ... мерзімі ғана болғанды. Бірақ иелену мерзімі
институты ... ... еді. ... Республикасы заңына иелену түңғыш
рет енгізіліп отыр. Иелену мерзімі деп — қозғалатын мүлікке ... ... ... ... ашық және ... иеленген құқығын айтамыз. Ал оның
мерзімі — 15 жыл, ал ... ... — 5 жыл. ... ... ... ... құқығы бұл мүлікті иелену көнелігіне сөйкес алған тұлғада
тіркеу кезінен бастап пайда болады.
Иелену мерзімі ... ... ... ... ... мынадай болады:
иелену, яғни "тура өзінің мүлкіндей көру", адалдық, ашық, үздіксіз болуы
және мерзім. "Тура ... ... ... ... тек ... ... ғана
месе, оны заңға сәйкес иелену болып табылады. ... ... ... ... оны өз ... алу ... ... Бұл
орайда ол оны мейлі ұзақ уақыт ... ... ... осы ... ... ... жер пайдалануға берілген екен, оны иеленуші
өзіне меншіктемей, басқаның мүлкі деп есептеуі тиіс.
Иелену мерзімінің қажетті шарты оны ... ... яғни ... өз иелігінің заңдық негізін естен шығармайды. Иелену ... бір ... ... иелену ешқандай бүкпесіз, әділ жүзеге асыру деп
түсіну ... ... ол ... ... тарапынан не заңдық, не
әлдекімнің қолдан жасалған кедергілеріне ұшырамайды. Міне сол себепті ... ... ... ... ... оның ... орай талап етілуі
мүмкін мүліктер жөніндегі иелену көнелігінің өтуі тиісті талаптар ... қою ... ... ерте ... ... ... ... мерзімінің шарты ретінде иелену мерзімінің
уақыты бітпейінше мүлікті басқа біреуге ... ... ... ... іс ... де, заң жүзінде де тоқтатылмауы керек.
Иелену мерзімі ... ... ... үшін ... ... ... 15 жыл, ал ... — 5 жыл мерзім ... ... ... ... ... заңды тұлға өздері құқықты мирасқорлары болып
табылатын тұлғаның осы затқа иелік еткен уақытының бәрін өз ... ... ... Мысалы, мұрагерлер мүлікке заң және өсиет арқылы ие болып,
оған иелік етуді жалғастырады.
Иелену ... ... ... туындайтын (өзгенің заңсыз
иеленген өз мүлкін) талап ету талап қою мерзіміне байланысты мерзім енбейді
(АК-тің 260-263, ... ... ... ... ... ... ... өз мүлкіндей иеленуші
азамат немесе заңды тұлға өз ... ... ... ... ... сондай-ақ заң құжаттарында немесе шартта көзделген өзге ... ... ... ... ... жоқ ... жақтардан қорғауға
құқылы екендігін бекітеді (АК-тің 240-бабы).
Егер тұлғаға сотта оның меншік құқығын танудан бас ... ... ... тұлға меншік иесіне айналады (АК-тің 240-бабы, 5-тармығы).
Азаматтық кодексте иесіз заттарға меншік құқығын алу ... мен ... ... иесі жоқ ... ... ... бас тартылған зат
иесіз болып есептеледі.
Азаматтық кодекстің 240-бабына сәйкес иесіз қозғалмалы затқа ... ... ... ... ... ... меншік иесі бас тартқан
қозғалмалы мүлік жөніндегі ережені жоққа шығармайды (АК-тің 243-бабы), атап
айтқанда олар олжа (АК-тің ... ... ... 245-бабы)
және көмбе (АК-тің 247-бабы) жөнінде болады.
Иесіз қозғалмайтын заттарды олар ... ... ... атқарушы
органның мәлімдеуі бойынша қозғалмайтын мүлікті мемлекеттік тіркеуді ... ... ... ... Иесіз қозғалмайтын затты есепке алғаннан ... жыл ... ... ... меншікке билік ететін орган бұл затты
коммуналдық ... ... деп ... ... етіп, сотқа жүгінеді.
Коммуналдық меншікке ... сот ... ... ... иесіз
қозғалмайтын зат оны тастап кеткен меншік иесінің иеленуіне, пайдалануьіна
және билік етуіне қайта қабылдануы, не ... ... ... 240-бабы)
сәйкес меншікке алынуы мүмкін.
Меншік құқығынан бас тарту мақсатымен меншік иесі тастап кеткен немесе
қалдырып кеткен ... ... ... кодекстің 243-бабы 2-тармағына
сәйкес басқа тұлғаның меншігіне өтуі мүмкін. Тұлға өзінің иелігіндегі ... жер ... ... заттарды, тіпті оның құны жиырма
айлық есептік ... кем бола ... да, ол ... ... ... ... өнім ... оны өзінің меншігіне айналдыра
алады. Сөйтіп, бұл заттарды меншік қатнастарына қарай керегіне жаратады. Ал
басқа ... ... сол ... ... ... ... ... шынымен
иесіз болып табылатын болса, иеленушінің меншігіне кіреді.
Азаматтық кодекс меншік иесі ... бас ... ... ... ... ... ... өзіне тиесілі мүлікке меншік құқығынан бас тарта
алады, бұл жөнінде ол жариялайды, не бұл ... ... да ... ... ... ... ... иеленуде пайдаланудан және оған
билік етуден шеттейтінін айқын дәлелдейтін ... да ... ... ... ... кодекстің 250-бабында бекітілген. Бірақ та бас тартқан
бұрынғы иесі затты басқа ... өз ... ... ... тиісті
құқықтары мен міндеттерін тоқтатуға әкеп соқтырмайды, демек затты бұрынғы
иесіне қайтару ... бола ... ... 244-бабына сәйкес өз бетімен құрылыс салуды жүзеге
асырған оған ... ... ... ал өз ... ... әлгі ... мүлік қатарына жатпайды. Себебі ол құрлысты салу кезінде ... ... ... өте ... ... жағдайда меншік
құқығы тек құрылыс материалдарына қана қатысты ... ... ... ... ... ... ... жер учаскісінде салынған,
сондай-ақ қажетті рұқсаты алынбаған тұрғын үй, басқа қора-қопсы, ... ... ... мүлік өз бетімен салынған құрылыс болып
табылады. Өз бетімен салынған ... оны ... ... өз ... ... ... ... Сот сондай-ақ құрылыс салынған жер учаскесі өзінің
заңды пайдалануында болған адамның өз ... ... ... ... ... да мүмкін. Бірақ та сот өз бетімен құрылыс салуда ... оны ... ... ... құрылыс салынған жер учаскесінің иесіне
тиесілі деп тануы мүмкін. Бұл ретте құрылысқа меншік құқығы ... ... ... ... ... сот ... мөлшерде құрылысқа жұмсаған
шығындарын өтейді. Егер құрылысты сақтап қалу басқа адамдардың ... ... ... мүдделерін бұзуға әкеліп соқтырса, неазаматтардың
өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін ... ... ... ... ... ... меншік құқығын тануға болмайды.
Ерекше жағдайларда әлеуметтік-эканомикалық тиімділігі ескеріле отырып,
өз бетінше ... ... сот ... ... ... ... ... меншікке берілуі мүмкін (АК-тің 244-бабы).
Олжа деп біреудің меншігіндегі, иелігіндегі жоғалған заттың ... ... ... ... ... ... олжаны меншіктену үшін ... ... ... 1) алдымен әңгіме жоғалған зат жөнінде болуы керек.
Зат жоғалды деп оны ... ... ... ... да ... ... автобуста біреу портфелін ұмытып кетті делік, немесе
қалтасынан ... ... ... 2) ... зат ... ... Егер оны біреу
тауып алса, ол тауып алушы болып есептеледі. Затты тауып алушы мен ... иесі ... ... ... ... ... сол арқылы құқықтар
мен міндеттер туындайды.
Зат ... ... ... ... оны иесі ... ... ... тартса, онда ол иесіз мүлікке айналады, бірақ та оны олжа ... ... ... ... бұл ... оны ... ... немесе
заттың меншік иесіне немесе оны алуға құқығы бар ... ... ... ... ... ... табылған затты оған қайтаруға міндетті.
Егер зат үй-жайдың немесе көліктің иесі болып табылатын адамға тапсыруға
тиіс. ... ... осы ... затты тапқан адамның құқықтарын ... ... ... ... табылған затты алуға құқығы бар адамның өзі не тұрған жері
белгісіз болса, ... ... ... олжа ... ... немесе жергілікті
атқару органына мәлімдеуге міндетті.
Азаматтық кодекстің 245-бабы 3-тармағынада тауып ... ... ... ... ... ... оны өзінде сақтауға не полицияның,
жергілікті атқарушы органның немесе олар көрсеткен адамның ... ... Тез ... ... ... ... кететін шығындарды
оның құнына сәйкес келмейтін ... ... ... ... ... растайтын
жазбаша дөлелдер алып, сата алады. ... ... ... ... ... және ... ... заңды құқығы бар адамға қайтарылуы немесе бұл
заттың өзі үшін ... ... пен ... ... ... берілуі тиіс. Затты тауып алушы оның жоғалтқаны немесе бүлдіргені
үшін өзінің жасыру ниеті болған ... ... ... ... ретте
ғана және сол заттың құны шегінде жауапты болады (АК-тің 245-бабы, 3-
тармағы).
Егер олжа ... ... ... жергілікті атқару ... ... ... алты ай ... жоғалған затты алуға заңды құқығы
бар адам анықталмаса және ... ... ... ... оны ... ... немесе жергілікті атқару органына мәлімдемесе, затты тауып алшы
оған меншік құқығын ... Егер ... ... алушы тапқан затын меншігіне
алудан бас тартса, ол коммуналдық меншікке ... ... ... ... орайда мына мәселеге де көңіл аудара кеткен жөн: затты ... ... ... ... ... бар адамға қайтарып беруші ол адамнан ... ... ... ... қажетті шығындарды және затты алуға
занды құқығы бар адамды табуға ... ... ... ... ... ... бұрынғысынан бір ерекшілігі затты тауып алған адамға ... ... яғни ... ... алушы затты алуға құқығы бар адам зат
қүнының отыз пайызы мөлшерінде сыйақы алуға құқылы. Егер ... зат ... ... ... бар адам үшін ғана ... ... сыйақынының мөлшері
тараптар есептеп шығарған баға бойынша белгіленеді. Егер затты ... ... жала ... ... ... орындамаса немесе олжаны ... өзге де ... ... ... алу ... ... жануарларға меншік құқығын алу да Азаматтық кодекстегі олжа
туралы ... өте ... ... ... ... ... ... жүрген немесе қожайынының меншігінен әлдебір себептермен адасып
қалған мал, ... ... үй ... ... ... отарына, үйіріне
барып қосылса, оны жайылып ... ... деп ... ... ... жүрген малды және басқа да үй жануарларын немесе қолға үйретілген ... ... ... адам ... меншік иесіне қайтаруға, ал егер оның
өзі немесе тұрған жері белгісіз ... ... ... ... ... үш ... ... табылған жануарлар туралы полицияға ... ... ... ... міндетті, олар өз кезегінде меншік
іздестіру шараларын қолға алады.
Жануарлардың меншік иесін ... ... ... ... ... өзінің бағуында және пайдалануында қалдыруы, не ол бағу мен
пайдалану үшін қажетті жағдайы бар ... ... ... мүмкін. Жануарларды
ұстап алған адамның өтініші бойынша оларды бағу мен пайдалану үшін ... бар ... ... ... және ... жануарларды беруді жергілікті
атқару органы жүзеге асырады.
Жануарларды меншік ... ... ... ... ... ... адам
және жануарды бағып, пайдаланып келген адам сол меншік иесінен жануарларды
пайдаланудан алған пайданы есепке жатқыза отырып, оларды ... ... ... өтем ... құқылы (АК-тің 246-бабы, 4-тармағы).
Қараусыз немесе қаңғып жүрген малды, басқа да үй ... ... ... жануарларды ұстап алған адам олардың меншік иесінен осы
Кодекстің ... ... ... ... ... талап етуге құқылы (АК-
тің 246-бабы 5-тармағы). жануарлар басқа адамның меншігіне көшкененнкейін
олардың бұрынғы меншік иесі келген ретте сол ... ... ... ... жаңа ... ... ... қатал, өзге де мейірімсіз
қарағанын ... ... ... ... ... иесі жаңа ... ... иесімен келісім бойынша белгіленетін шарттармен, ал келісімге
келмеген ... — сот ... ... ... ... беруді талап етуге құқылы
(АК-тің 246-бабы 6-тармағы).
Қараусыз заттар ... ... де бар, ... дегеніміз — жерге
көмілген немесе басқа әдіспен жасырылған, ... ... ... ... не заңдарға сәйкес оларға құқығынан айырылған ақша немесе өзге ... ... ... ... ... ... ... азаматтық заңда
көмбені мемлекет меншігі деп қарастырды, ал жаңа ... ... ... ... жер ... иесінің немесе қозғалмайтын мүлікті
меншіктенушінің және ... ... ... егер олардың арасындағы шартта
өзгеше белгіленбеген болса, меншігіне тең мөлшерде бөлінеді.
Азаматтық кодекске орыс құқығында кездесетін көмбені ... ... ... болмайтыны туралы енгізілді. Егер бағалы затты іздеу
мақсатында қазу не іздестіру жер учаскесін ... ... ... ... ... рұқсатынсыз болса, көмбе табылған күнде ол сол жер
учаскесі иесінің меншігіне беріледі (АК-тің 247-бабы 1-тармағы). Тарих және
мәдениет ... ... ... ... ... табылған ретте
олар Қазақстан Республикасының меншігіне ... ... Бұл ... ... ... жер учаскесін пайдаланушы немесе қозғалмайтын ... және ... ... адам осы ... ... елу ... ... алуға құқылы. Сыйақы — бұл адамдар арасында осы баптың 1-
тармағында көзделген ережелер қолданыла отырып бөлінеді.
Меншік иесінен ... ... ... ... құқығын алудың бастапқы
негіздеріне жатады. Мәселен, егер адам заң ... ... ... жағдайлар бойынша меншік иесінен заңды негіздерде алынған ... бұл адам ... ... ... ие болады. Оған мысалға меншік
иесінен мүлікті меншік иесінің мүлікке міндеттілігі бойынша өтетіп ... ... ... ... ... және т.б. қатысты.
Жоғарыда айтып өткеніміздей, меншік құқығын алудың туынды негіздері
мирасқорлыққа сүйенеді. Меншік құқығын ... ең көп ... ... ... бөтен біреуге беру болып табылады. Осындай жағдайларда шарт ... ... ... ... дәл ... пайда болғанын анықтау маңызды.
Иеліктен айырылған заттардың кездейсоқ жойылу немесе ... ... ... ... ... ... пайда болумен бір мезгілде соған көшетін
болғандықтан, аталған мәселе іс жүзінде ... рөл ... ... ... кодекстің 238-бабы шарт бойынша мүлік алушының меншік құқығы,
егер заң құжаттарында ... ... ... ... зат берілген кезден
бастап пайда болатынын бекітеді.
Егер мүлікті ... ... ... шарт ... тіркеуге немесе
нотариалдық куәландыруға жататын болса, алушының меншігі құқығы ... ... ... ... ... ал ... ... да, мемлекеттік тіркеу де қажет болған жағдайда ол тіркелген
кезден бастап пайда болады.
Азаматтық ... ... ... норма екендігін заң
мәтінінен байқаймыз, ондағы тұжырым меншік құқығы ауысар сәтте ... ... ... ... ... ... Тараптар мынадай
келісімге келе алады: меншік құқығы ... ... ... ... ... ... ... да шарт жасалған сәттен басталады, заттың толық
қүнын төлеу жеткізілгеннен ... ... ... және т.б.
Азаматтық кодекстің 239-бабына сәйкес, заттардың алушыға тапсырылуы ... егер ... ... ... ... алушыға жәнелту үшін көлік
ұйымына өткізу және иеліктен ... ... ... ... ... ... жіберу үшін почтаға өткізу берілу деп
танылады. Егер затты иеліктен айыру ... ... ... ... ... ... ... зат оған сол кезден бастап-ақ жіберілген деп
танылатыны ... ... ... өзге де ... құжат беру заттарды беруге
теңестіріледі (АК-тің 239-бабы 2-тармағы).
Меншік құқығына ие болу ... ... ... ... ... қарастырылған, бірақ ол бәрін бірдей қамтыды деп айтуға болмайды.
Оған алдымен Азаматтық кодекстің 235-бабында ... ... ... ... мына ... ... тұтыну (тұрғын үй-құрылыс, саяжай,
гараж немесе өзге) кооперативінің ... ... ... ... ... ... ... және кооператив осы адамдардың ... ... де ... үшін ... ... жарнасын толық төлеген басқа ... ... ... ... ие ... Демек, бұл заттарды иелену үшін
үлестік жарнасын төлесе жетіп жатыр.
2 тарау. Азаматтардың меншік құқығы
2.1. Азаматтардың меншік құқығының ұғымы мен түрлері
Қазақстан ... ... ... мен ... кодекстің
191-бабына сөйкес азаматтардың меншік құқығы азаматтардың жеке меншігі
түрінде көрінеді. Жеке меншік— жеке ... ... ... меншік құқығының пайда болу жағдайына байланысты иеленудің
— жеке және ұжымдық түрлері болады. Ал оның жеке түрі екі ... ... а) ... ... ... дене және ... ... үшін ... ... ... ... түрі; ә) пайда
түсіруге бағытталған жеке меншік.
Жеке кәсіпкерлік — азаматтардың тауарларға ... ... ... ... пайда немесе жеке табыс табуға бағытталған
ынталы қызметі. ... ... ... атынан, оның тәуекел
етуімен және мүліктік жауапкершілігімен жүзеге асырылады ... ... ... ... ... орай жеке ... ... құрылуымен (АК-тің 14-бабы), сондай-ақ заңды тұлға белгілерінің
болмауына байланысты заңды тұлғаны ... ... ... ... ... ... ... "Жеке кәсіпкерлік туралы" заңының 1-бабы).
Азаматтардың жеке меншігідегі мүліктерді, егер заңда өзгеше көзделмесе,
біріктіруге болады. Онда мүлік бір ... ... ... ... ... әрқайсысының үлесі айқындалады не айқындалмай-ақ бола
бареді, оны былайша айтқанда, үлестік меншік және бірлескен ... деп ... ... ... ... ... жеке меншіктенудің
барлық түрлерін қамтиды. Азаматтық құқық азаматтың мүлікке ... оны ... ... және ... ... реттейді және бұл
мүлікті қорғауды жүзеге асырады. Осындай ... ... ... жүйеге келтіретін жиынтығы азаматтардың ... ... бұл ... ... ... ... болып табылады. Меншік
құқығы субъективті тұлғалық мағынада азамат құқығының заң нормалары арқылы
танылатын және ... ... ... ... өз қалауынша иеленуі,
пайдалануы және билік етуі.
Меншік құқығының субъектісі жеке тұлға болып ... ... ... ... жеке ... ... тұлғаның кәсіпкер-құрылтайшысы
қатысушы түрінде, яғни әрқилы рөлдерде көріне береді. Азамат өзінің ... ... ... емес ... ... ... Азаматтар ғана
толық серіктестіктің қатысушылары және сенім ... ... бола ... ... ... 3-тармағы). Азамат меншік иесі ретінде
көбіне көп жеке кәсіпкердің ... ... жеке ... жеке және бірлескен кәсіпкерлікке бөледі. Жеке
кәсіпкерлік бір адамның меншік ... ... ... ... ... ол оған заң ... ... билік етуге құқылы.
Бірлескен кәсіпкерлік бір топ адамның ортақ меншігіндегі мүліктерден
құралады, демек әрқайсысы өзінің үлесін ... ... ... олар ... ... ... ... ету құқықтарына ие болады.
Бірлескен кәсіпкерлік жалпы бірлескен меншік (жұбайлардың бірлескен
жалпы меншігі), ... ... ... ... ... ... деген немесе оның ортақ меншігіндегі үлесті меншігі негізінде жүзеге
асырылады.
Бірлескен ... ... ... ... ... бірлескен ортақ меншігін жүзеге асыратын ерлі-
зайыптылар кәсіпкерлігі;
2) ... ... ... бірлесіп тұрғын үйді ... ... ... отбасылық кәсіпкерлік;
3) жай серіктестік, бұл орайда кәсіпкерлік қызмет меншіктің ... ... ... ... ... туралы" заңның 9-10-баптарына сәйкес, егер азамат өз
мүлкін айналымға салатын болса, онда меншік иесі ... жеке ... екі ... болуы мүмкін: а) кәсіпті тіркеуді талап етуі; ә)
кәсіппен тіркеусіз шұғылдана ... Заң ... ... қызметін нақты айқындайды. Жалдамалы қызметкерлердің еңбегін
тұрақты ... ... ... ... түсетін жылдық
жиынтық табысы Қазақстан Республикасының заң актілерінде ... ... ... ... табыс мөлшерінен асатын жеке кәсіпкерлер
міндетті түрде мемлекеттік ... ... ... Осы ... ... ... өтпесе, оның қызметіне тыйым салынады.
Заңды тұлға құрмай-ақ кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырушы азаматтар
мемлекеттік тіркеуден өзі барып өтуі тиіс және жеке ... ... ... жері ... ... салық органында есепке ... ... ... ... ... олардың мемлекеттік тіркеуді өз бетімен
жасауына рүқсат етілмейді ("Жеке кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... беру ... қызметті заңды тұлға
құрмай-ақ жүзеге ... ... ... ... болып табылады. Егер жеке
кәсіпкер лицензиялауға тиісті қызметті жүзеге асырса, оның осындай ... ... ... ... ... болуы міндетті. Лицензия
"Лицензиялау туралы" заңда белгіленген тәртіппен беріледі.
Жеке кәсіпкер жалдамалы еңбекті пайдаланып, кәсіпкерлік қызметті жүзеге
асыруға ... ол бұл ... ... ... ... ... ... беру шартын жасайды. Бұл орайда қолданылып жүрген заңдарға сәйкес
азаматқа оның еңбегі ... ... ... бір бөлігі тиесілі болады.
Азамат меншік иесінің келісімімен өзі жалданып істейтін серіктестікке ... ... ... бұл ... ... ... салған салымның
көлеміне орай алады. Еңбек шарты бойынша ... ... ... ... ... ... туралы" заңның 9-бабы ... ... ... ... ... ... жүзеге асыра алады, яғни кәсіпкерлік
қызметпен айналысуы үшін субъект ... алу ... ... ... ... тіркеу туралы куәліктің болмауы кәсіпкерлік
қызметті жүзеге асыру үшін кедергі болып табылмайды. Сөйтіп, кез ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікпен шұғылдануға
құқылы. Өз қызметін мемлекеттік тіркеусіз жүзеге асырушы жеке кәсіпкердің
өзі мәмілелер жасасқан жағдайда өзінің кәсіпкер ... ... ... жоқ ... ... ... ... 9-бабы 4-тармағы).
Заң жеке кэсіпкердің өз атынан кәсіпкерлік қызметпен айналысатындығын,
құқықтар мен міндеттерді алып, оларды ... ... ... азамат өзінің кәсіпкерлік қызметіне байланысты мәмілелер жасаған
кезде, егер мәміле жасау ... ... анық ... ... ... ... ... жасайтындығын көрсетуі тиіс. Мұндай ... жеке ... ... ... және жеке кәсіпкердің ... ... ... ... ("Жеке кәсіпкерлік туралы"
Заңның 25-бабы).
1.Қазақстан Республикасының Конституциясында
"Қазақстан Республикасының азаматтары заңды түрде ... ... ... ... жеке ... ... алады", - деп көрсетілген (26-баптың 1-
тармағы).
Азаматтық кодекстің 191-бабы 2-тармағына сәйкес ... ... ... тиесілі бола алмайтын жекелеген мүлік түрлерінен басқа ... ... және ... ... ... Жеке меншікте болатын мүліктің
саны мен құны шектелмейді.
Азаматтық құқықтардың объектілері Азаматтық кодекстің ... ... ... құқығын шектеу тек заңмен жүзеге асырылады,
оған мыналар қатысты: а) азаматтардың ... ... ... немесе
пайдалануға жарайтын мүліктердің аясын шектеу; ә) осы мүліктің саны мен
құнының белгілері бойынша ... б) ... ... ... жер ... ... ... в) арнайы заң құжаттарында көрсетілген
шектеулер. Мәселен, берілуге ... ... ... порттары мен айлақтар
және т.б. айтуға болмайды. Бір ... ... кез ... ... ... құқығының объектісі бола алады, біз ... ... деп ... ғана ... "Жер ... ... ... сәйкес жер құқық объектісі болып
табылады, яғни ... жеке ... ... ... ... ... ... заңның 15-бабы 2-тармағы). Сонымен, жер азаматтық айналымға енеді
екен, ... да жер ... ... ... ... ... Заңның
33-бабына сәйкес жер учаскесінің меншік иелері жердің бүлінуіне байланысты
жұмыстар ... ... ... ... қабатын алуға, пайдалануға және
сатуға бағытталған шаралар жүргізуге ... ... ... құнарлы
қабаты бөлек алынған кезде дербес құныдылққа ие ... ... Бұл ... ... құнарлы бөлігі өз мағынасынан гөрі ... ие ... ... ол ... ... материалдық
тыңайтқыштармен тыңайтылып, өнімділігін артырады, яғни ол иеншік құқығының
дербес объектісі ретінде көрінеді.
"Жер ... ... ... ... ... жеке ... мақсатына сәйкес үйлер мен ғимараттарды қамтуға арналған жерлерді
қоса алғанда, құрылыс салуға ... ... ... және өндірістік
емес, оның ішінде тұрғын-жайлар, үйлер, ғимараттар және ... ... жер ... бола ... ... ... жер учаскелерінің көлемі Қазақстан
Республикасының "Жер туралы" ... ... ... Осы бапта
азаматтардың меншіне ақысыз берілетін жер ... ... ... ... жеке ... шаруашылық жүргізу үшін — суарылмайтын жер
0,25 га, суармалы жер — 0,15 га; ... үй ... салу және ... үшін — 0,10 га; ... және ... үшін — 0,12 га. Жер ... көп ... көлемі жергілікті атқару жағдайды ескере отырып жүзеге
асырылады.
Жеке меншікке ... жер ... ... егер ... ... ... онда қала салу мен ... құжаттарға
сәйкес жер бөлу жөнінегі тәртіппен айқындалады. Бұл орайда ... жер ... оның ... ... азаматтары да бар, Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 1996 жылғы 8-мамырда ... ... ... немесе мемлекеттік пайдалануына берілетін жерге ақы ... ... ... қаулысына сәйкес ақылы жүзеге асарылады. Қорғаныс,
ерекше күзетілетін табиғат аумақтарының орман және су ... ... ... ... ... ... сондай-ақ ауыл
шаруашылығындағы жерлер, жеке қосалқы қожалық, бау-бақша және ... ... жеке ... болмайды (Заңның 18-бабы, 2-тармағы).
3. Азаматтардың менгік объектісінің маңызды түрінің бірі — ... ... ... үй ... туралы" Заңға сәйкес азамат, егер
заң актілерінде өзгеше көзделмесе, ... ... ... ... ... ... жеке ... заңды түрде тұрғын үй
сатып ала ... Бұл ... бір ... ... ... ... саны
мен көлеміне шек қойылмайды.
Тұрғын үй немесе оның бір ... ... ... ... ... ... ... 1) үйдің бір бөлігін салу; 2) ... алу — ... ... ... өмір бойы ... ... ... алып қою
мәмілелері мен заңда қайшы келмейтін басқа да азаматтық-құқықтық мәмілелер
жасасу; 3) тұрғын үйді ... ... ... ... ... ... ... 4) жалға алушының мемлекеттік тұрғын үй қорының үйінде әлі өзі тұратын
тұрғын үйді ... ... ... ... ... алу ... ... жолымен меншігіне алуы; 5) тұрғын үй (тұрғын үй-құрылыс) кооперативі
мүшесінің тұрғын үй-жай үшін ... ... ... сомасын төлеуі; 6)
шарттық міндеттеме, соның ішінде ... үй ... өз ... немесе
еңбегіне қатысуы туралы шарт негізінде тұрғын ... ... ... 7)
заңды тұлғалардың мемлекеттік месе меншік нысанына негізделген тұрғын үйді
сату не тегін беру ... өз ... ... өзге ... ... 8) мемлекеттік немесе заңды тұлғаның мемлекететтік меншік
нысанына негізделген тұрғын үйді ... ... ... өз
қызметкерінің не өзге адамның меншігіне беруі; 9) жеке ... ... ... ... ... ... алынуы салдарынан тұрғын ... ... ... тұрғын үй беру; 10) Қазақстан Республикасының заң
актілерінде ... ... ... да ... ... ("Тұрғын үй
қатынастары туралы" ... ... ... бағалы қағаздар азаматтық құқықтардың объектілері ретінде
кеңінен танымал. Олар азаматтардың меншік ... ... ... ... ... Азаматтардың меншік құқығының бұл
объектісінің ерекшеліктері арнайы заң актілерінде көрсетілген.
Азаматтардың меншік құқығы дегеніміз — оны ... ... ... пайдалану және оған билік ету өкілеттілігі болып табылады.
2.2 Азаматтардың меншік ... ... ... ... Мүлік тек бір ғана адамға ғана емес, екі немесе
одан да көп адамдарға ... ... ... ... ... бір ... қатысты бірнеше субъектінің ортақ ... ... ... болуы
мүмкін. Азаматтық Кодекстің 290-бабының мазмұнынан көрініп тұрғандай, ортақ
меншік ... ... ... ... ... және ... ... болады. Мысалы: бірігіп салынған аурухана; ... бір не ... ... ... мен қоғамдық ұйымдарға тиесілі
объект; балық консервілеу зауыты; екі немеме одан да көп азаматтардың ортақ
меншігі болып табылатын тұрғын ... ... мен ... ... ... ... ... пайда болуының жекелеген түрлері де кездеседі. ... заң ... ... ... ... ... қалдырғанда, АК-тің 209-баптың талаптарынан көрініп тұрғандай,
ортақ меншік екі немесе көп ... ... ... ... мүліктер
түскенде туындайды.
Ортақ меншіктің екі түрі бар: үлестік және бірлескен. ... ... ... ... ... ... анықтаумен сипатталады. Мысалы,
ортақ үйдің ... ... ... мұра және т.б. ... ... меншіктің
қатысушыларының құқықтары мен міндеттерінің, меншікті бөлудің, жеке шығарып
берудің тәртібі және т.б. осы интитутқа қатысты т.б. мәселелер ... ... ... Ортақ біріккен меншікте үлесте анықталмайды
да, бөлектенбейді. Барлық қатысушылар біртұтас мүлікті пайдаланып, ... ... ... ... ... ... ... мұралаудың немесе белгілі бір ортақ еңбекті сіңірудің және
зат құрауға ортақ ... ... күш ... ... мектептердің, ауруханаладың құрылыстары және т.б. нәтижесінде
туындауы ... Заң ... ... ... жеке ... өтеу үшін ... шарт ... (мысалы, тұрғын үйдің құрылысын
бірлесіп салу) мүмкін. Өзінің біріккен іс-әрекетімен ұйымдар ... ... жету үшін ... меншік құрайды: бірлесіп құрылыс
салып, пайдалану немесе ... ... ... иә болмаса,
кәсіпорындарды салып, пайдалану, әр түрлі құрылыстарды, жолдарды және т.б.
тұрғызып жасау.
2.3 Меншік ... ... ... ... құқығын қорғаудың азаматтық-құқықтық тәсілдері деп виндикациялық
және негаторлық талаптардан тұратын заттық-құқықтық тәсіл ... ... ... - бөтен заңсыз иеліктегі мүлікті меншік
иесінің талап етуі туралы арызы. Бұл арыз меншік ... ... ... ... ... қалпына келтіруге бағытталады. Виндикациялық талап
меншік иесі иелену құқығын өз затына, шыныда да жоғалтқан жағдайда, егер де
ол зат ... ... ... ... ... ... заттардың жалпы
бөлігінен жекелеген белгілері бойынша ажыратуға болатын болса талап ... ... ... ... мысалы, оны ұрлап алу жолымен жасаған
адамға қойылады. Бұл жағдайда затты тартып алып меншік иесі бөтен адамның
иелігінен өз ... ... ... ... ... оған қайтарып беру
керек.
Шексіз виндикация құқығы барлық заттарға, ... ... ... ... ... ... кооперативтік және қоғамдық ұйымдардың
мүліктері және басқа да ... ... ... ... ... өз ... етуге құқылы. Мұндай талапты қоя отырып, мемлекеттік ұйымдар, заңды
тұлғалар ... ... өз ... ... қана ... ... ... меншік иесінің құқығы да қорғалады.
Негаторлық талап дегеніміз - ... ... ... ... ажыратуға
байланысты бэлмаса да, бұзылған меншік құқығын қалпына ... Бұл ... ... иесі ... ... ... ... Алайда, үшінші бір
адамдардың кінәсынан пайдалану және өкілдік жүргізу ... ... ... ... бөгетер пайда болады: мысалы, заңға қарсы тұлға меншік
иесінің үйін иеленіп алады, ... ... ... иесі өз мүлкін
пайдалану құқығынан аластатылады.
Заң меншік иесі болып табылмайтын, бірақ заң ... шарт ... ... ... (АК, ... ... мысалы, тасымалдаушы, сақтаушы, кепілдік
ұстаушы, жалдаушы және т.б. адамға ... ... ... ... ... тоқтатылуы
Қазіргі Азаматтық кодекстің бүрынғысынан бір ерекшелігі, 1.4-тараудағы
"Меншік құқығы мен өзге де заттық ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық кодекстің 249-бабы меншік құқығын
тоқтатудың негізгі үлгі тізімін ұсынады: меншік құқығы меншік иесі ... ... ... ... ... иесі меншік құқығынан бас тартқан,
мүлік қираған немесе ... және заң ... ... өзге ... ... ... құқығынан айырылған жағдайда тоқтатылады.
Меншік құқығын тоқтатудың аталған негіздерінде меншік құқығынан бас
тартуды ерекше бөліп қараған жөн ... ... ... ... бас
тарту болған жағдайда мына бір жағдайды есте ұстау ... яғни ... бас ... осы ... ... тұлға меншік құқығын алған кезге
дейін тиісті ... ... ... ... ... мен міндеттерін
тоқтатуға әкеп соқтырмайды. Айталық, ... ... ... ... өзіне
тиесілі жер учаскесіне меншік құқығынан бас тарта ... бұл ... ... не бұл жер ... қандай да болсын құқықтарын сақтау
ниетінсіз өзінің мүлікті иеленуден, пайдаланудан және оған ... ... ... ... ... да ... ... Жер учаскесінің
меншік иесі немесе жерді пайдаланушы меншік немесе жер ... ... ... ... ... ұзақ ... бойы пайдаланбау және т.б.) бас
тартатындығын дәлелдейтіндей ... ... ... бұл ... ... ... ... алынады.
Иесіз мүлік ретінде есепке алынған күнен ... бір жыл ... ... жер учаскесі жергілікті атқару органының талап етуі ... ... ... ... ... қайтарылады ("Жер туралы" Заңының 74-
бабы, 2-тармақ).
Заң меншік иесінен мүлікті ықтиярынсыз алуға ... ... ... ... ... ... алып қою ... негіз заңда қарастырылған болуы керек;
б) соттың шешімі болуы міндетті.
Азаматтық кодекстің 249-бабы 1-тармағы меншік иесінің міндеттемелері
бойынша мүліктен ақы ... алу ... ... ... ... ... шартта өзгеше көзделмесе, тек сот шешімімен жүзеге асады (АК-тің ... ... ... бұл ... ... болып келеді. Ақы өндіріп
алынатын мүлікке меншік иесінің меншік ... ... ... ... ... құқығы көшетін адамның алып қойылған мүлікке меншік құқығы
пайда болған кезден бастап тоқтатылады.
Мүлікті меншік иесінен ... алып қою заң ... ... бір ... ... бола ... жағдайда жүзеге асады (АК-тің 249-
бабы, 2-тармағы). Егер заң ... жол ... ... ... ... ... ... өзіне тиесілі бола алмайтын ... ... ... ... бұл ... ... иесі, егер заң құжаттарында
өзге мерзімдер белгіленбесе, осы мүлікке меншік құқығы пайда болған ... бір жыл ... ... ... ... Егер ... иесі мүлікті
көрсетілген мерзімде иеліктен айырмаса, ол сот шешімімен ... ... ... бұл ... ... ... мүлікті иеліктен айыру
жөніндегі шығындары шегеріліп, оның құны өтеледі.
Мұндай тәртіп мынадай жағдайға да ... егер ... ... ... ... заң ... жол ... негіздер бойынша сатып
алуға арнайы рұқсат қажет болып шықса, ал ... иесі оны ... ... бұл зат осы ... иесіне тиесілі бола алмайтын мүлік үшін
белгіленген тәртіп бойынша иеліктен айырылуға тиіс ... ... ... алып қою ... реквизициялау да жатады. Реквизициялау
дегеніміз дүлей ... ... ... ... ... және ... өзге де ... болған ретте мүлік қоғам мүддесі үшін
мемлекеттік ... және ... ... ... ... заң құжаттарында
белгеленген тәртіп пен жағдайларға меншік иесінен оған ... құны ... алып ... ... ... ... ... реквизицияланған мүліктің
құны өтелген бағаны оның сот тәртібімен даулауына болады. Сондай-ақ ... адам ... ... ... ... ... ... мүлікті өзіне қайтарып беруді сот арқылы талап етуге ... ... атап ... жөн ... ... 3-тармағы).
Тәркілеу заң құжаттарында көзделген реттерде мүлік меншік иесінен
жасаған қылмысы ... өзге де ... ... үшін ... ... ... тегін алуы мүмкін екендігін білдіреді (АК-тің 254-бабы). Тәрілеу
тәркіленетін барлық мүліктің ... ... ... ... ... ... оған мынадай тұжырымдама берілген, мүлікті
тәркілеу дегеніміз сотталған адамның меншігі болып табылатын мүліктің бәрін
немесе бір бөлігін мемлекеттің ... ... ... алу, ... ... ... ... жасалған қылмыс үшін белгіленеді
және Қылмыстық кодекстің ... ... ... ... көзделген
жағдайларда ғана тағайындалуы мүмкін.
Мүлікті ықтиярсыз ақысыз сот шешімімен мемлекет меншігіне алып қою
мынадай ... ... ... егер ... қылмыстық мақсатқа
бағытталып, екі ... да ... ниет ... ... ... мәміле
бойынша алғандарының немесе алуға ... ... бәрі сот ... ... бойынша тәркіленуге тиіс (АК-тің 157-бабы, 4-тармағы). Аталған
жағдайда кінәлі жақ алғанынан немесе аларынан ... ... ... ... пайдаланудан да құр қалады.
Жерді және басқа табиғи ресурстарды алып қоюға ... ... ... ... ... мүмкін. Азаматтық кодекстің 255-бабына
сәйкес мемлекеттік органның меншік иесінен ... алып ... ... ... ... ... ... иесіне тиесілі үй, өзге де
қора-қопсы, құрылыстар мен өсімдіктер бар жер учаскесін алып қою ... ... ... ... ... құқығының заң құжаттарымен
белгіленген реттер мен тәртіп бойынша ғана меншік иесіне құны тең ... және өзге де ... ... өтей ... немесе меншік
құқығының тоқтатылуынан келтірілген залалдардың толық көлемінде өтей
отырып, ... жол ... ... иесі ... құқығын тоқтатуға
әкеп соқтыратын шеіммен келіспеген жағдайда оны дау сот ... ... ... асыруға болмайды. Дауды қарау кезінде меншік иесіне
келтірілген залалдарды өтеудің ... ... де ... ... алып ... қала салу мен жер орналастыру құжаттарында
тағайындалған, бекітілген тәртіпке ... қала мен елді ... ... бас ... мен ... ... ... негіз болады.
Қазақстан Республикасының "Жер туралы" ... орай дер ... ... үшін сатып алу тәртібі қарастырылған. Сатып алу туралы
шешімді құзыретті атқарушы орган қабылдайды және ... ... ... үшін ... ... бойынша тіркеуге жатады. Жер
учаскесінің меншік иесіне немесе мемлекеттік ... жер ... ... ... шешім қабылдаған орган жер учаскесі сатып алынардан кемінде бір
жыл бұрын жазбаша түрде ... ... ... ... иесі ... жер
пайдаланушы осындай хабар алған күннен бастап бір жыл ... ... ... ... алуға меншік иесінің немесе жер пайдаланушының келісімімен
ғана жол беріледі ("Жер туралы" Заңның 67-бабы).
Мемлекеттік қажеттілік үшін ... ... жер ... үшін ақы ... алу ... оның ... және ... да шарттары меншік иесінің
немесе жер пайдаланушының келісуімен ... ... алу ... ... оған жер ... ... оны иелену құқықтарының және ... ... ... ... ... ... ... алдындағы өз
міндеттемелерін мерзімінен бұрын тоқтатуына байланысты олар шеккен шығынды
қоса алғанда, жер учаскесінен айырылуына байланысты ... ... ... ... ... ... шығындар енгізіледі ("Жер туралы"
Заңының 69-бабы).
Меншік иесі ... ... ... әкеп ... ... ... оны дау сот ... шешілгенге дейін жүзеге асыруға
болмайды. Дау қарау кезінде меншік иесіне ... ... ... ... же ... ... алып қою мәселесін меншік иесіне құны тең ... ... ... ... ... өтей отырып немесе меншік құқығының тоқтатылуынан
келтірілген залалдарын толық көлемінде өтей отырып тоқтату арқылы ... ... ... 1-тармағы).
Жер учаскесін алып қоюға қаралатын талап бір жыл ... соң, ... ... немесе жер пайдаланушыға хабарлама жіберілген сәттен ... ... ... ... тиіс ("Жер ... Заңның 70-бабы).
Дауды шешу кезінде меншік иесіне келтірілген залалды қалпына келтіру
мәселесі де қаралады.
Осы баптың ережелері ... ... ... ... ... су ... учаскелерін және басқа да учаскелерді алып қою
туралы шешіміне байланысты тиісінше ... ... ... ... ... ... ... 255-бабы, 3-тармығы).
Күтімсіз ұсталған мәдени және тарихи қазыналарды сатып алу оны меншік
иесінің күтіп ұстамай, оның мәнін ... ... жол ... ... ... ... ... Заң бұл объктілердің айрықша бағалы екевдігін және
оның аса бағалы екендігін әрі мемлекетпен қорғалатынын заңдастырады. Бұл
объектілер сот ... ... алу ... ... саудаға сатып алу арқылы
алынуы мүмкін.
Азаматтық кодекстің 249-бабының 3,4-тармақтарына сәйкес ... ... ... ... мен ... ... алу
көзделген. Жекешелендіру дегеніміз — мемлекет мүлкін жеке ... емес ... ... және шетелдің заңды тұлғаларына сату
болып ... ол ... иесі ... ... ... заңмен
айқындалған іс-әрекет шеңберінде ... ... ... туралы"
Президент Жарлығының 1-бабы).
Мемлекет иелігіне алу дегеніміз — ... мен ... ... ... ... мемлекет қарауына айналдыру болып табылады. Мұндай
үрдіс заң ... ... ... ... әрі ... ... құжаттарын тоқтататын заң құжаттарын ... ... ... ... ... ... иесіне келтірілген залалдарды меншік
иесіне Қазақстан Республикасы толық көлемінде өтейді (АК-тің 266-бабы).
Азаматгық кодекс мүліктің кездейсоқ ... ... ... ... ... ... құқығын тоқтатуды және оның басқа біреуге
ауыспайтындығын да ... Оған ... ... ... ... де
жатады (мысалы, құрал-жабдықтардың тозуы, азық-түліктің бүлінуі және т.б.).
затың жойылуы әдетте біреудің кінәсінен емес, аяқ ... ... ... бергізбейтін күштерге байланысты орын алады, ... ... ... де жауап бермейді. Ал мүліктің кездейсоқ жойылуына
меншік иесі жауапты болады (АК-тің ... ... ... ... ... еркімен де, еркінен тыс болуы да
мүмкін. Мысалы, мұндай жағдай ... ... ... ... ... ... субъектілердің теріс қылығынан орын алады делік. Оның соңғы
жағдайында меншік иесі келтерелген ... ... ... ... ... ... ал егер ... сақтандырылып қойылса және апат гәтижесінде
жойылса, онда шығынды сақтандырушы өтейді.
Меншік иесі ... ... ... заттық құқықтарын тоқтату
Азаматтық кодекстің 249-2547 ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ заң құжаттарында, заңды тұлғаның жарғысында
немесе меншік иесінің мүлік иесімен жасасқан шартында белгіленген ... ... ... ... ... ... 258-бабы).
Меншік құқығының пайда болуы және тоқтатылуының негіздері дегеніміз -
нақты адамның нақты затқа байланысты меншік ... ... ... ... ... ... ... фактілер.
Меншік құқығының пайда болуының (иеленуінің) екі тәсілі бар: бастапқы
және туынды.
Бастапқы тәсіл кезінде (негізінде) мүлікке ... ... ... ... ... ... мүлік бұрын ешкімге тиесілі емес, оның бұрыңғы иесі жоқ.
Меншік құқығының мұндай тәсіліне, мысалы, иесіз заттың мемлекетке өтуі ... ... ... алуы ... иесі белгісіз қазынаның (көмбені)
алуы (247-бап), мемлекеттің мүлікті реквизициялауы, тәркілеуі (253-254-
баптар) және т.б. ... ... ... ... - мүліктің бір адамнан екінші ... ... ... ... ... құқығын алудың тәсілі. Мұнда
әрқашанда ... ... ... ... бұрынғы меншік иесі мен сатып
алушының еркі ... ... ... ... ... айырбастау, сыйға тарту
және т.б. шарттардың ... ... ... ... ... пайда болу сәтінің маңызды құқықтық мәні бар.
235-бап бойынша затты алушының, ... ... ... (ал мемлекеттік
ұйымдарда - жедел басқару құқығы) шарт ... егер ... ... ... ... ... ... берген сәттен бастап пайда болады.
Иеленушіге затты беру өткізу деп мойындалады. Мысалы, иеленушіге көлік
ұйымдарының жеткізуі үшін ... және ... ... заттарды иеленушіге почта арқылы тапсыру әрекеттері де нақ
осындай.
Сөйтіп, ... ... ... ... ... ... оған ... құқығы пайда болады. Мысалы, адам ақшасын ... ... ... ... ... ... ... бұл костюм оның ... ... ... ... ... жекелеген жағдайда меншік құқығы шарты
ресімдеген, яғни жасаған сәттен бастап ... ... ... ... ... ... ... пайда болуындағы ерекше жағдайлар да көзделген (227-
бап).
Меншік құқығының пайда болуының мәнін меншік иесі меншік ... ... ... ... ... жойылуы немесе кездейсоқ бүлінуі
қауіпі де жаңа ... бір ... ... ... Бұл ... ... да ... емес болып табылатын мүліктің жойылуы
туралы болып отыр. Егер иеліктен айырушы адам ... ... ... немесе иеленуші қабылдап алуды кешіктірген тараптың жауапкершілігі
өтеді (АК, 190-бап, 2-тармақ). Мысалы, жеткізіп берушінің қоймасында ... ... ... ... ... ... онда ... дейін жеткізіп
берушіге дер кезінде рұқсат қағазын ... ... ... ... ... қатысты және қатыссыз меншік құқығының
тоқтатылуының әр түрлі негіздердері бар. ... ... ... ... жағдайлар жатады.
Меншік құқығының тоқтатылуы меншік иесіне еркіне қатыссыз жағдайлардан
тууы мүмкін. Мысалы, мүлікті ... оны ... ... ... ... Қазақстан экономикасын бүгінгі әлемдік қауымдастықтағы қазіргі
үлгімен егжей-тегжеймен салыстырсақ, онда ... ... ... ... жеке ... адамдар тобының аз екендігіне көз
жеткіземіз. Сондықтанда экономикалық реформа бағлармасында мемлекеттік
меншікті бірте-бірте ... ... ... кең ... ... орын алады. Бірақ бұл мәселені жедел ... ... ... аса ... ... тап ... Материалдық байлықты бөлудегі
советтік тенгермешілік принципі бұл жағдайда тиімсіз ... ... ... ... ... ... және ... иесі етіп шығару мүмкін емес.
Мәселе мынада, жекеменшік иесі болу, яғни беріле жұмыс ... ... ... ... ету, өз ... тәуекел ету деген сөз.
Сөз жоқ, көпшілік адамдардың меншік иесі болуға ... ... ... ... өз ... ... ... мен тыныштығын тәрк ... жоқ, ... ... ... ... ... Республиканының
жекешелендіру жөніндегі мемлекеттік бағдарламасы шаруашылықтын ... ену ... ... ... ... жағдай жасауды көздейді.
Ал ілкімділік саласында мамандық түрін немесе жалдамалы ... ... жеке ... ісі болмақ. Осылайша, қоғам еркін ... ... ... мен ... ... игере отырып, бірте-
бірте нарықтық жүйеге енді.
Қазақстанның 10 жыл тәуелсіз дамуының басты нәтижелері: ... және ... ... ... ... ... өсу, ұлттық мүдде негізінде ішкі және ... ... әрі ... ... және ... реформаларды қарқынды
жүргізу, тәуелсіз елдің демократиялық саяси жүйесін қалыптастыру. ... ... ... ... ... мен ... болса да,
негізгі стратегиялық бағытымыздың дұрыстығына әбден көзіміз жетті.
XX ғасырдың соңына қарай дүниежүзілік ... ... ... тез ... ... ... ... үстемдік жүргізу әрекеттеріне
қарай (АҚШ және оның ең ... ... ... ... ... ... ... Шығыс Азия елдері), көмірсутегі шикізатын
шығару ... ... ... ... ... ... ... жүргізу
аймақтары үшін тауар шығару елдері үшін нағыз талас басталды.
Жаһанданудың басты бір талабы қандай да ... бір ... кіру ... болып қалды.
Осындай жағдайда Қазақстан өзінің дербес дамуын ... ... ... ... ... алып қарағанда, еліміздің өз еркімен
өркенденуіне барлық мүмкіндіктер бар сияқты. Қазба байлығымыз ... ... ... жаңа технологиялар да келіп жатыр, ойлы да
байыпты саясаттың арқасында кадрлар даярлау ісі де ... ... ... ... ... ... ... жаһандану
жағдайындабай елдердің жүлдызы жанады. Олай болса, ата-бабаларымыз ... ... ... ... ... ... егер дұрыс пайдалана
білсек, ұтымды саудалай ... ... ... ... ... ... азық бола ... Алайда сол байлықтарымызды өндіру де ... ... да ... ... сату да ... әлемдегі талай-
талай елдермен ықпалдастықта болуын, интеграцияға түсуін талап ... ... ... ... ... ... ... айтып берді.
Ендігі міндет Азияның барысы болуға ұмтылған мемлекеттің даналық пен
өкілеттікті, ... шегу мен ... ... алып ... ... ... ... мағынасындағы мемлекеттік шамшылдық та, ақылды тәуекел де
қажет. Осы айтылғандарды ой сарабына салып көрсек, республика ... Азия ... ... қауымдастықты, Ресей, Беларусь,
Қазақстан, Қырғыстан және Тәжікстан кіретін Еуразиялық ... ... ... ... ... ... үшін барынша
тиімді пайдалануға жанын сала әрекет етіп жүргенін ... ... ... Ішкі ... ... ... ... дүниежүзінің барлық
бұрышынан өзіне әріптестер іздеуде. Бұл тұрғыдағы әрекеттердің де ... ... ... ... ... ... ... оны қоғамдық дамудың барысында мынандай
мәселелерге байланысты басқа елдермен, әлемдік қауымдастықпен ... ... ... ... сейілту, экстремизмге,
халқаралық терроризмге қарсы пәрменді ... және ... ... өзара түсінік мен жалпы адамзатгық ынтымақ негізіндегі бейбіт
қатар өмір ... ... ... ... ... өркениеттің айнала қоршаған табиғатқа жүргізген парықсыз
өктемдігінен туындаған әлемдік экологиялық дағдарысты еңсеру:
- жаһандану әлемдік ... ... ... ... оның ... ... ... мәдениетін, тілін, әдеп-ғұрпын, дінін, ... ... және ... ... және ... мемлекеттер арасындағы алшақтықты, батыстың
индустриялды елдері мен басым көпшілігі аштық пен қайыршылық, ... ... ... ... ... ... Америкасы елдері арасындағы
әлеуметтік-экономикалық даму ... өсіп бара ... ... азайту:
- маңызды табиғи байлықтарға, азық-түлікке, шикізат пен энергия
көздеріне бақылау жасау:
- бүгінгі ... ... ... ... ... білу
және оның жетістіктерін адамзат мүддесі үшін тиімді пайдалана білу.
Көріп ... ... ХХІ ... ... ... барша
мемлекеттері мен тіл тауып, жұмыла ... ғана шеше ... ... аса ... ... мәселелеріне маңдай тіреп отыр.
Мемлекетаралық күштерді ... ... ... ... ... ... Қазақстанның Азиядағы өзара ықпалдастық және сенім шаралары
жөніндегі Кеңесті шақыру жөніндегі бастамасы да осындай мақсаттан ... ... ... ... ... ... ... сараласақ,
олардың бір-бірімен іштей байланысып жатқандығына көз жеткізу мүмкін ... өзі ... ... ... ... ... ғана ... болады. Мәселен, дамушы елдердегі көптеген мәселелер кедейліктен
туындап отыр, яши ... ... ... кейінгі жылдары адам басына
шаққандағы ұлттық табыс деңгейі тұрғысынан дамыған және ... ... ... ... ... қазір бұл айырмашылық тіпті өсіп
кетті.
XXI ... ... ... мен ... мәні ... ... отыр. Мұның өзі ... ... мен ... ... мен ... ... жасауға барынша ден қойып, оларды ... ... ... ... ... және Қытай сияқты ұлы
көршілерімен ... ... Орта ... ... ... дәнекерлерін тауып солардың ... ... ... ... ... талап етеді.
Қазақстан дербес дамуды үйренді, сол жолмен нақ ... ... ... жағдайында өзі соған кіріге отырып , оның серпінділігін сезінуші
жақ қана емес, сездіруші жақ ретінде де ... ... ... керек.
БИБЛИОГРАФИЯ
НОРМАТИВТІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕР
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995ж. (өзгертулер мен
толықтырулар 1998ж)
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Жалпы бөлімі 27 желтоқсан
1994ж
3. ... ... ... ... . Ерекше бөлім 1 шілде 1999ж
4. Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексі. 13 шілде 1999ж
5. ... ... Жер ... ... Қазақстан Республикасьшың "Шаруа (фермер) қожалығы туралы" Заңы. 31
наурыз І998ж.
7. Қазақстан Республикасының "Астық туралы" Заңы 19 қаңтар 2001ж.
8. Қазақстан Республикасының "Жеке ... ... Заңы 19 ... ... ... Президентінің заң күші бар " Шаруашылық
серіктестіктер туралы" Жарлығы. 2 мамыр 2005ж.
10. Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар ... ... ... ... ... 17 ... 1997ж.
11. Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар "Мемлекеттік
кәсіпорындар туралы" Жарлығы 19 маусым 1995ж.
12. Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар ... ... ... 5 ... 1995 ... Қазақстан Республикасының "Банкроттық туралы " Заңы 21 қаңтар 1997ж.
14. Қазақстан ... " ... ... ) ... ... ... 1998 ж.
15. Қазақстан Республикасының "Ауылшаруашылық серіктестіктер және олардың
ассоциациялар туралы" Заңы 25 ... 2000 ... ... ... Г.Е. ... товарищества и общества в Гражданском кодексе
России/ В кн. ГРажданскийкодекс ... ... ... практика:
Сборник памяти С.А. Хохлова/ Отв. Редактор А.Л.Маковский;
Исследовательксий центр частного права.-М.,1998.с.177.
2. ... ... ... ... ... между государственными
социалистическими организациями. Ученные записки Ленинградского
юридического института. Вып. 4.Л., ... ... Ю.Г ... лица по ... ... ... Понятие и общая характеристика :Учеб. Пособие. Изд, 2. испр.
и доп. - ... ВШП ... 2000. ... ... Д. ... ... РК. Алматы 1995г.
5. Бектұрғанов Ә. Қазақстан Республикасының жер қатынастары. ... ... ... Ә. ... ... құқығы. Алматы. Фемида, 1997 ж.
7. Боголюбов С.А. Земельное право. Москва 1997г.
8. Гражданское право. В 2-х ... ... под ред. Е.А. ... ... 1994 ... Гражданское право, В 2-х томах. Учебник под ред. Е.А. Суханова.- М:,
Изд. 2 перераб. и доп. "БЕК "1998г.
10. ... ... ... ... I. Под ред. А.П. ... , Ю.К
Толстого. М. проспект 1997г.
11. Есімқұлов С.Т. "Жерді қалай пайдаланған жөн" ."Заң" газеті 1997ж.
12. Н.А.Назарбаев Казахстан 2030. ... ... и ... всех ... ... ... ... Н.А. Назарбаева народу Казахстан.
13. Назарбаев Н.А. Послание народу Казахстана 30 сентября 1998 г. О
положении в стране и ... ... ... и ... демократизация общества, экономическая и политическая реформа
в новом столетии //Казахстанская ... 1998г 1 ... Н. ... Қазақстан халқына жолдауы . Қазақстан экономикалық,
әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында. 2005ж. 18 ақпан
15. Н. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы ... өз ... ... ... ... ... әлемдегі бәсекеге барынша
қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы. 2006ж. 1 ... ... Ғ.А. ... ... ... ... ... I-бөлім/. Алматы,
2005ж.
17. Жайлин Ғ.А. Азаматтық құқь қ/ Ерекше ... ... ... Алматы,
2005ж. 18.Жайлин Г.А. Ащеулов А.Т. Гражданско-правовая ответственность
за вред, причиненный преступлениям против личности. Алматы . изд.
КазГЮУ, ... ... С.А. ... ... ... ... I- ... Белякова М.А. Гражданская правовая ответственность за причинение ... и ... ... ... В.ГІ. ... за ... ... прав и
обязанностей. М. 2000 г.
22. Бризиский А.В. О возмещение ущерба гражданам. М. 1995 ... ... Ғ. ҚР ... ... ... Алматы 2001ж.
24.Сергеев А.П. Гражданское право. Санкт-Петербург. 1996 г.
25.Суханов Е.А. Гражданское право. М. 1998 ... ... Ә, ... ... ... ... кейбір мәселелері".
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің хабаршысы. 1995ж № 3.
27. Стамкулов Ә. Қазақстан Республикасының экология ... ... ... 1995 ж.
Аннотация
"Қазақстан Республикасында жеке меншікті құқықтық реттеу" атты
дипломдық жұмысы меншік ... және ... ... ... деген екі
тараудан тұрады.
Меншік иесі өзіне тиесілі мүлікке қатысты өз қалауы бойынша кез келген
әрекеттер ... ... ... бұл ... ... пайдалану және оған
билік ету жөніндегі өз өкілеттігін тапсыруға, мүлікті ... ... ... ... да ... ... ... оларға өзгеше түрде билік
етуге құқылы. Меншік құқығының мерзімі шексіз, яғни ... ... ... анықталатын шектеулер қойылмауы тиіс.
Меншік туралы айтылғанда еңбектің ... ... ... ... ... дәйектейтін өндірістің құрал-жабдықтары мен
өнімдеріне иелік жасау жөніндегі ... бір ... ... туралы
болады.
Бұл дипломдық жұмыста қазіргі заманның өзекті мәселелеріне талдау жасалынып
және Қазақстан Республикасының жеке меншікті ... ... ... алып ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық дербес құқық пәні бойынша дәрістер кешені334 бет
Халықаралық құқықта құқықбұзушылық жасаған жеке тұлғалардың жауапкершілігін халықаралық-құқықтық реттеу56 бет
Банкілік ресурстар: құрамдау көздері және реттеу жолдары39 бет
Диференциалдық оператор49 бет
Статистика пәнінен оқу-әдістемелік жиынтық200 бет
«компания капиталының құрылымын оңтайландыру»140 бет
«Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы: мәселелері және қамтамасыз ету жолдары»100 бет
«МаңғыстауМұнайГаз» АҚ-ның қаржылық ресурстарынның тұрақтылығын зерттеу67 бет
Банк жүйесі туралы66 бет
Банктік капиталы98 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь